Aeschylus, Seven Against Thebes, Ettore Romagnoli (Translator), 563

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

In fondo al seno mi sceser quei detti:

s'erge la treccia degl'irti capelli,

le gran minacce, le grandi parole

di questi iniqui ascoltando. Oh, se i Numi

635

nel nostro suolo li vogliano spenti !

ESPLORATORE

Seven Against Thebes. Aeschylus. Ettore Romagnoli (Translator). Bologna. 1922.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) (Italian) (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 631-685 focus

Αγγελος

τὸν ἕβδομον δὴ τόν τ᾽¹ ἐφ᾽ ἑβδόμαις πύλαις

λέξω, τὸν αὐτοῦ σου κασίγνητον, πόλει

οἵας² ἀρᾶται καὶ κατεύχεται τύχας:

πύργοις ἐπεμβὰς κἀπικηρυχθεὶς χθονί,

ἁλώσιμον παιᾶν᾽ ἐπεξιακχάσας,
635

σοὶ ξυμφέρεσθαι καὶ κτανὼν θανεῖν πέλας,

ἢ ζῶντ᾽ ἀτιμαστῆρα τὼς ἀνδρηλατῶν³

φυγῇ τὸν αὐτὸν τόνδε τίσασθαι τρόπον.

τοιαῦτ᾽ ἀυτεῖ καὶ θεοὺς γενεθλίους

καλεῖ πατρῴας γῆς ἐποπτῆρας λιτῶν
640

τῶν ὧν γενέσθαι πάγχυ Πολυνείκους βία.

ἔχει δὲ καινοπηγὲς εὔκυκλον⁴ σάκος

διπλοῦν τε σῆμα προσμεμηχανημένον.

χρυσήλατον γὰρ ἄνδρα τευχηστὴν ἰδεῖν

ἄγει γυνή τις σωφρόνως ἡγουμένη.
645

Δίκη δ᾽ ἄρ᾽ εἶναί φησιν, ὡς τὰ γράμματα

λέγει⁵ “κατάξω δ᾽ ἄνδρα τόνδε καὶ πόλιν

ἕξει πατρῴων δωμάτων τ᾽ ἐπιστροφάς.”

τοιαῦτ᾽ ἐκείνων ἐστὶ τἀξευρήματα.

σὺ δ᾽ αὐτὸς ἤδη γνῶθι τίνα πέμπειν δοκεῖ:
650

ὡς οὔποτ᾽ ἀνδρὶ τῷδε κηρυκευμάτων

μέμψει, σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι ναυκληρεῖν πόλιν.

Ετεοκλης

ὦ θεομανές τε καὶ θεῶν μέγα στύγος,

ὦ πανδάκρυτον ἁμὸν Οἰδίπου γένος:

ὤμοι, πατρὸς δὴ νῦν ἀραὶ τελεσφόροι.
655

ἀλλ᾽ οὔτε κλαίειν οὔτ᾽ ὀδύρεσθαι πρέπει,

μὴ καὶ τεκνωθῇ δυσφορώτερος γόος.

ἐπωνύμῳ δὲ κάρτα, Πολυνείκει⁶ λέγω,

τάχ᾽ εἰσόμεσθα τοὐπίσημ᾽ ὅποι τελεῖ,

εἴ νιν κατάξει χρυσότευκτα γράμματα
660

ἐπ᾽ ἀσπίδος φλύοντα σὺν φοίτῳ φρενῶν.

εἰ δ᾽ ἡ Διὸς παῖς παρθένος Δίκη παρῆν

ἔργοις ἐκείνου καὶ φρεσίν, τάχ᾽ ἂν τόδ᾽ ἦν:

ἀλλ᾽ οὔτε νιν φυγόντα μητρόθεν σκότον,

οὔτ᾽ ἐν τροφαῖσιν, οὔτ᾽ ἐφηβήσαντά πω,
665

οὔτ᾽ ἐν γενείου ξυλλογῇ τριχώματος,

Δίκη προσεῖδε⁷ καὶ κατηξιώσατο:

οὐδ᾽⁸ ἐν πατρῴας μὴν χθονὸς κακουχίᾳ

οἶμαί νιν αὐτῷ νῦν παραστατεῖν πέλας,

ἢ δῆτ᾽ ἂν εἴη πανδίκως ψευδώνυμος
670

Δίκη, ξυνοῦσα φωτὶ παντόλμῳ φρένας.

τούτοις πεποιθὼς εἶμι καὶ ξυστήσομαι

αὐτός: τίς ἄλλος μᾶλλον ἐνδικώτερος;

ἄρχοντί τ᾽ ἄρχων καὶ κασιγνήτῳ κάσις,

ἐχθρὸς σὺν ἐχθρῷ στήσομαι. φέρ᾽ ὡς τάχος
675

κνημῖδας, αἰχμῆς καὶ πέτρων⁹ προβλήματα.

Χορος

μή, φίλτατ᾽ ἀνδρῶν, Οἰδίπου τέκος, γένῃ

ὀργὴν ὁμοῖος τῷ κάκιστ᾽ αὐδωμένῳ:

ἀλλ᾽ ἄνδρας Ἀργείοισι Καδμείους ἅλις

ἐς χεῖρας¹⁰ ἐλθεῖν: αἷμα γὰρ καθάρσιον.
680

ἀνδροῖν δ᾽ ὁμαίμοιν θάνατος ὧδ᾽ αὐτοκτόνος,

οὐκ ἔστι γῆρας τοῦδε τοῦ μιάσματος.

Ετεοκλης

εἴπερ κακὸν φέροι τις, αἰσχύνης ἄτερ

ἔστω: μόνον γὰρ κέρδος ἐν¹¹ τεθνηκόσι:

κακῶν δὲ κᾀσχρῶν οὔτιν᾽ εὐκλείαν ἐρεῖς.
685
686

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 631-685 focus

Ἄγγελος

τὸν ἕβδομον δὴ τόνδʼ ἐφʼ ἑβδόμαις πύλαις

λέξω, τὸν αὐτοῦ σοῦ κασίγνητον, πόλει

οἵας ἀρᾶται καὶ κατεύχεται τύχας·

πύργοις ἐπεμβὰς κἀπικηρυχθεὶς χθονί,

ἁλώσιμον παιᾶνʼ ἐπεξιακχάσας,
635

σοὶ ξυμφέρεσθαι καὶ κτανὼν θανεῖν πέλας,

ἢ ζῶντʼ ἀτιμαστῆρα τὼς ἀνδρηλάτην

φυγῇ τὸν αὐτὸν τόνδε τείσασθαι τρόπον.

τοιαῦτʼ ἀυτεῖ καὶ θεοὺς γενεθλίους

καλεῖ πατρῴας γῆς ἐποπτῆρας λιτῶν
640

τῶν ὧν γενέσθαι πάγχυ Πολυνείκους βία.

ἔχει δὲ καινοπηγὲς εὔκυκλον σάκος

διπλοῦν τε σῆμα προσμεμηχανημένον.

χρυσήλατον γὰρ ἄνδρα τευχηστὴν ἰδεῖν

ἄγει γυνή τις σωφρόνως ἡγουμένη.
645

Δίκη δʼ ἄρʼ εἶναί φησιν, ὡς τὰ γράμματα

λέγει κατάξω δʼ ἄνδρα τόνδε καὶ πόλιν

ἕξει πατρῴων δωμάτων τʼ ἐπιστροφάς.

τοιαῦτʼ ἐκείνων ἐστὶ τἀξευρήματα.

σὺ δʼ αὐτὸς ἤδη γνῶθι τίνα πέμπειν δοκεῖ·
650

ὡς οὔποτʼ ἀνδρὶ τῷδε κηρυκευμάτων

μέμψῃ, σὺ δʼ αὐτὸς γνῶθι ναυκληρεῖν πόλιν.

Ἐτεοκλής

ὦ θεομανές τε καὶ θεῶν μέγα στύγος,

ὦ πανδάκρυτον ἁμὸν Οἰδίπου γένος·

ὤμοι, πατρὸς δὴ νῦν ἀραὶ τελεσφόροι.
655

ἀλλʼ οὔτε κλαίειν οὔτʼ ὀδύρεσθαι πρέπει,

μὴ καὶ τεκνωθῇ δυσφορώτερος γόος.

ἐπωνύμῳ δὲ κάρτα, Πολυνείκει λέγω,

τάχʼ εἰσόμεσθα τοὐπίσημʼ ὅποι τελεῖ,

εἴ νιν κατάξει χρυσότευκτα γράμματα
660

ἐπʼ ἀσπίδος φλύοντα σὺν φοίτῳ φρενῶν.

εἰ δʼ ἡ Διὸς παῖς παρθένος Δίκη παρῆν

ἔργοις ἐκείνου καὶ φρεσίν, τάχʼ ἂν τόδʼ ἦν·

ἀλλʼ οὔτε νιν φυγόντα μητρόθεν σκότον,

οὔτʼ ἐν τροφαῖσιν, οὔτʼ ἐφηβήσαντά πω,
665

οὔτʼ ἐν γενείου ξυλλογῇ τριχώματος,

Δίκη προσεῖδε καὶ κατηξιώσατο·

οὐδʼ ἐν πατρῴας μὴν χθονὸς κακουχίᾳ

οἶμαί νιν αὐτῷ νῦν παραστατεῖν πέλας.

ἦ δῆτʼ ἂν εἴη πανδίκως ψευδώνυμος
670

Δίκη, ξυνοῦσα φωτὶ παντόλμῳ φρένας.

τούτοις πεποιθὼς εἶμι καὶ ξυστήσομαι

αὐτός· τίς ἄλλος μᾶλλον ἐνδικώτερος;

ἄρχοντί τʼ ἄρχων καὶ κασιγνήτῳ κάσις,

ἐχθρὸς σὺν ἐχθρῷ στήσομαι. φέρʼ ὡς τάχος
675

κνημῖδας, αἰχμῆς καὶ πέτρων προβλήματα.

Χορός

μή, φίλτατʼ ἀνδρῶν, Οἰδίπου τέκος, γένῃ

ὀργὴν ὁμοῖος τῷ κάκιστʼ αὐδωμένῳ·

ἀλλʼ ἄνδρας Ἀργείοισι Καδμείους ἅλις

ἐς χεῖρας ἐλθεῖν· αἷμα γὰρ καθάρσιον.
680

ἀνδροῖν δʼ ὁμαίμοιν θάνατος ὧδʼ αὐτοκτόνος,

οὐκ ἔστι γῆρας τοῦδε τοῦ μιάσματος.

Ἐτεοκλής

εἴπερ κακὸν φέροι τις, αἰσχύνης ἄτερ

ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσι·

κακῶν δὲ κᾀσχρῶν οὔτινʼ εὐκλείαν ἐρεῖς.
685

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 563 focus

ΧΟ.

ἱκνεῖται λόγος διὰ στηθέων,

καὶ τριχὸς ὄρθιος πλόκαμος ἵσταται,

μεγάλα μεγαληγόρων κλυούσας
565

ἀνοσίων ἀνδρῶν. εἴθε γὰρ θεοὶ

τούσδ᾽ ὀλέσειαν ἐν γᾷ.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 563 focus

Χορὸς Παρθένων
στρ. γ΄.

ἱκνεῖται λόγος διὰ στηθέων,

Χορὸς Παρθένων

τριχὸς δ᾽ ὀρθίας πλόκαμος ἵσταται,
545

μεγάλα μεγαληγόρων κλυούσα

ἀνοσίων ἀνδρῶν. εἴθε γὰρ

θεοὶ τούςδ᾽ ὀλέσειαν ἐν γῇ.

ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 563 focus

ΧΟΡΟΣ

Ἱκνεῖται λόγος διὰ στηθέων,

Str. 3.

τριχὸς δ' ὀρθίας πλόκαμος ἵσταται,

ΕΠΤΑ ΕΠΙ ΘΗΒΑΣ

ΧΟΡΟΣ

μεγάλα μεγαληγόρων
565

κλύειν κλύων ἀνοσίων ἀνδρῶν. Εἴθε γὰρ εἴθε οἱ θεοὶ (εἰ θεοὶ θεοὶ Μ)

θεοὶ τούσδ' ὀλέσειαν ἐν γῇ.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 563 focus

ἱκνεῖται λόγος διὰ στηθέων,

550

¹²³⁴⁵⁶⁷

ἀνοσίοις ἀνοσίοις οις superscr. Versum post 539 collocat Doederlein. δ᾽ ὁρᾷ δὲ δρᾷ ἔσω εἴσω εἰσαμεῖψαι εἰσαμεῖψαι τεῖχος εἰκὼ εἰκὼ χυροῦσαν fort. ἔξω μένουσα. κροτησμοῦ κροτησμοῦ rasura mutatum in κροτισμοῦ fort. κατορθώσαιμ᾽ ἔπος.

ΧΟ.

τριχὸς δ᾽ ὀρθίας πλόκαμος ἵσταται

μεγάλα μεγαληγόρων

κλύων ἀνοσίων ἀνδρῶν. εἴθε θεοὶ

θεοὶ τούσδ᾽ ὀλέσειαν ἐν γῇ.

ΑΓ.

Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 563 focus

ΧΟΡΟΣ

ἱκνεῖται λόγος διὰ στηθέων,

τριχὸς δ᾽ ὀρθίας πλόκαμος ἵσταται·

μεγάλα μεγαληγόρων κλυόντες
565

ἀνοσίων ἀνδρῶν εἰ θεοὶ [θεοὶ]

τούσδ᾽ ὀλέσειαν ἐν γᾶι. –

Translations (7)

Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 631-685 focus

Scout

Last I will tell of the seventh champion, him at the seventh gate,¹ your own brother, and of what fate he prays for and calls down on the city. His prayer is that after he mounts the battlements and is proclaimed king in the land,

and shouts the paian in triumph over its capture, he may then meet you in combat, and once he kills you, that he may perish at your side, or, if you survive, make you pay with banishment in the same way as you dishonored him with exile. Mighty Polynices shouts such threats and
635

invokes his native gods, the gods of his fatherland, to watch over his prayers in every way. He holds a shield, a perfect circle, newly-made, with a double symbol cleverly fastened on it:
640

a woman modestly walking in the fore leads a man in arms made, it appears, of hammered gold. She claims to be Justice, as the lettering indicates, I will bring this man back and he will have his city and move freely in his father’s halls.
Such are the inventions fixed to their shields.
645

Quickly determine yourself whom you think it best to send. Know that you will find no fault with me in the substance of my report, but you yourself determine on what course to pilot the city. Exit.
650

Eteocles

O my family sired by Oedipus, steeped in tears,

driven to madness by the gods and by the gods detested! Ah, now indeed our father’s curses are brought to fulfillment. But neither weeping nor wailing is proper for me now, lest a grief even harder to bear is brought to life. As for him whose name is so very fitting, Polynices, we shall know soon enough what the symbol on his shield will accomplish,
655

whether the babbling letters shaped in gold on his shield, together with his mind’s wanderings, will bring him back. If Justice, Zeus’s maiden daughter, were attending his actions and his thoughts, this might be so. But as it is, neither when he escaped the darkness of his mother’s womb,
660

nor in childhood, nor at any point in his early manhood, nor when the beard first thickened on his cheek, did Justice acknowledge him and consider him worthy. And even now I do not think that she is standing by his side to aid the destruction of his fatherland.
665

Indeed, Justice would truly be false to her name, if she should ally herself with a man so utterly audacious in his plans. Trusting in this fact I will go and stand against him—I myself in person. Who else has a more just claim? Commander against commander, brother against brother,
670

enemy against enemy, I will take my stand. Quick, bring my greaves to protect against spears and stones!
675

Chorus

No, son of Oedipus, most dear of our men, do not be like in temperament to him who is called by such an evil name. It is enough that Cadmeans

are advancing to close combat with Argives. That bloodshed can be expiated. But when men of the same blood kill each other as you desire, the pollution from this act never grows old.
680

Eteocles

If indeed a man should suffer evil, let it be without dishonor, since that is the only benefit for the dead.

But you cannot speak of any glory for happenings that are at once evil and held in dishonor.
685

The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 563 focus

The tale pierces my bosom, the locks of my hair stand erect, when I hear of the big words of these proudly-vaunting impious men. Oh! would that the gods would destroy them in the land.

Messenger

LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 563 focus

Les mots s'enfoncent dans ma poitrine, mes cheveux tressés se dressent, quand j'entends parler

LES SEPT CONTRE THÈBES

LE MESSAGER

l'insolence de ces impies arrogants. Ah ! puissent donc les dieux les anéantir sur ce sol !

LE MESSAGER

Je passe

The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 563 focus

Theſe words appal my throbbing breaſt:

635

And the light tangles of my braided hair

Riſe upright with my fear,

As from the impious foes around

Theſe dreadful voices ſound,

Furious with thund'ring threats expreſt.

640

Ye pow'rs, that rule on high,

Scatter their dreaded forces wide,

Or let their creſted pride

Low in the dust beneath our rampires lie!

SOLDIER.

Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 563 focus

It ſermo per pectus,

Stat cæſaries surrectorum pilorum,

535

Magna iactabundorum

Audiens profanorum uirorum:utinam

Dij hos perdant in terra.

Nun.

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 563 focus

Home to my heart the vaunting goes,
550

And, quick with terror, on my head

Rises my hair, at sound of those

Who wildly, impiously rave!

If gods there be, to them I plead—

Give them to darkness and the grave.
555

The Spy

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 563 focus

Das Wort schneidet mir in's Herz tief hinein,

Und vor Entseken sträubt wild sich das Haar empor,

Da der ruchlose Troy der Troker
540

Mir in die Ohren schallt. Daß die Götter sie

Tilgten in Kadmos' Lande!

Der Bote.

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

568. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-666

ἔγωγε μὲν δὴ:

δὴ

omittit Ald.

Πιανῶ

non videtur de corpore putrefacto intelligendum esse, sed significare superbam reddam, similiter atque in Agamemnone v. 261. 1640.

568

569. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-667

πολεμίας ὑπὸ χθονός:

πολεμία

Lips. Par. G.

ὑπὸ χθονός

G. a pr. manu et Ald. Turn.

ἐπὶ χθονός

M. Lips. Cantabr. 1. 2. Colb. 2. Par. K. Taur. Ven. B. Rob. et a sec. manu G.

ὑπὸ χθονός

. γρ.

ἐπὶ χθ.

ex Par. B. Faehsius affert.

569

571. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-668

τοιαῦθ᾽ ... ἀσπίδ᾽ εὐκυκλον νέμων:

τοιάδ'

Cantabr. 1. Colb. 2.

τοῖα δ’

Par. H.

εὔκυκλον νέμων

G. Lips. Turn. et reliqui, ut videtur, plerique codices. γρ.

εὔκυκλον νέμων

sec. manus in margine M. adscripsit: ipse enim M.

εὔκηλον ἔχων

habet.

Εὔκηλον ἔχων

est in Colb. 1. Par. N. Ald. Rob. adscriptumque in Par. B.

νωμῶν

Mosc.1.

νόμον

, alteri syllabae ω supra adscripto, Par. K. Apud scholiastam Euripidis ad Phoen. v. 1111. (1118. Valck.) ante Barnesii interpolationem sic legebatur,

καὶ παρ' Αισχύλῳ, τοίαν (τοίων δ' codex Taurinensis) ὁ μάντις ἀσπίδ᾽ ἔχων (ἀσπίδων ἔγκυκον ἔχων Taur.) πάγχαλκον ἕρπε (έρπει Taur.), σῆμα δ᾽ οὐκ ἐπῆν κύκλῳ

571

572. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-669

ηὔδα:

ηὔδα

G. Lips. et a pr. manu M.

572

573. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-670

γὰρ ... ἄριστος ... θέλει:

γάρ

omittit Par. E. Plato de re publ. II. p. 361. B.

τοῦτον δὲ τοιοῦτον θέντες, τὸν δίκαιον παρ' αὐτὸν ἱστῶμεν τῷ λόγῳ, ἄνδρα ἁπλοῦν καὶ γενναῖον κατ' (ser. καὶ κατ') Αισχύλον οὐ δοκεῖν ἀλλ᾽ εἶναι ἀγαθὸν ἐθέλοντα

. Εt p. 362. Α.

τὸ δὲ τοῦ Αἰσχύλου πολὺ ἦν ἄρα ὀρθότερον λέγειν κατὰ τοῦ ἀδίκου. τῷ ὄντι γὰρ φήσουσι τὸν ἄδικον, ἅτε ἐπιτηδεύοντα πρᾶγμα ἀληθείας ἐχόμενον καὶ οὐ πρὸς δόξαν ζῶντα, οὐ δοκεῖν ἄδικον, ἀλλ᾽ εἶναι ἐθέλειν, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενον, ἐξ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα

. Ad priorem locum scholiastes

Αἰσχύλου ἐξ Ἑπτὰ ἐπὶ (Bekkerus ἐπ') Ἀμφιαράου, “οὐ γὰρ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλων, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος, ἐξ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα.”

Hi loci Platonis non arguunt Platonem

δίκαιος

, non

ἄριστος

, quod apud Aeschylum libri habent, legisse. Habent autem hoc vocabulum

δίκαιος

alii scriptores qui hoc dicto utuntur. Clemens Alex. Strom. I. p. 117. Sylb. 319. Pott.

εἰ δέ τις οὐ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ' εἶναι θέλῃ, συνιέναι τὰ κάλλιστα τοῦτον αὐτῷ προςήκει

. Basilius de leg. Graec. libris c. 11. p. 92. ed. Grot,

ἀλλ᾽ οὗτός ἐστιν ὁ ἔσχατος τῆς ἀδικίας ὅρος, εἴ τι δεῖ Πλάτωνι πείθεσθαι, τὸ δοκεῖν δίκαιον εἶναι μὴ ὄντα

. Damascius apud Photium Bibl. p. 337. Α. 4. Bekk.

οὐ δοκεῖν δὲ δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι ἤθελε, βαθεῖαν τῷ ὄντι καὶ αὐτὸς αὔλακα διὰ φρενῶν καρπούμενος

. Accuratius, ut videtur, Damascii verba Suidas in v. δίκαιος servavit,

κατὰ τὸν Αἰσχύλον οὐ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλων, βαθεῖαν τῷ ὄντι καὶ αὐτὸς αὔλακα διὰ φρενῶν καρπούμενος

. Sopater in Walzii Rhet. Gr. IV. p. 79.

φιλοσοφίας γὰρ ταῦτα, ἣ πηγὴ τεχνῶν καὶ ἐπιστημῶν ὑπάρχουσα οὐ δοκεῖν δικαία, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει

. Suidas in v. δοκιμάσας haec habet,

καὶ Αἰσχύλος φησίν “οὐ γὰρ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλων (sive θέλω, θέλει)

, quae alieno loco legi Kusterus vidit: petita sunt fortasse ex priore loco in v. δίκαιος, aut pertinent ad vocem δόκησις. Sed hi scriptores Aeschyli verba aut a Platone sumpsisse videntur, aut accommodasse rei de qua loquebantur. Eo modo iis usus est Philemon apud Stobaeum IX. 22.

ἀλλ' ὅςτις ἄδολον γνησίαν τ᾽ ἔχων φύσιν εἶναι δίκαιος κοὐ δοκεῖν εἶναι θέλει

. Et Choricius in Villoisoni Anecd. II. p. 22.

ἐβούλετο γὰρ οὐ δοκεῖν, ἀλλ᾽ εἶναι χρηστή

. Libanius Ep. 579.

οὗτος γὰρ κατ' Αισχύλον εἶναι ἐθέλων ἢ δοκεῖν τούτοις ἀντ᾽ ἐκείνων χρῆται

. Sallustius Cat. c. 54. de Catone, esse quam videri bonus malebat. Sed

ἄριστος

praeter Aeschyli libros et Tzetzam, cuius verba ad v. 535. exhibui, Plutarchus habet de aud. poetis p. 32. Ε.

Αἰσχύλος δὲ καὶ τὸ πρὸς δόξαν ἔχειν ἀτύφως, καὶ μὴ διασοβεῖσθαι, μηδὲ ἐπαίρεσθαι τοῖς παρὰ τῶν πολλῶν ἐπαίνοις, ἐν τῷ φρονεῖν τίθεται, περὶ τοῦ Ἀμφιαράου γράφων “οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος, ἀφ᾽ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα.”

Idem in dictis regum et imperatorum p. 186.Β.

Αισχύλου δὲ ποιήσαντος εἰς Ἀμφιάραον “οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος, ἀφ᾿ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα,” καὶ λεγομένων τούτων, πάντες εἰς Ἀριστείδὴν ἀπέβλεψαν

. Verum idem eandem rem narrans Plutarchus in vita Aristidis c. 3. haec habet,

ὅθεν, ὡς ἔοικε, τῶν εἰς Αμφιάραον ὑπ' Αισχύλου πεποιημένων ἰαμβείων ἐν τῷ θεάτρῳ λεγομένων, “οὐ γὰρ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος, ἀφ᾿ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα,” πάντες ἀπέβλεψαν εἰς Ἀριστείδην, ὡς ἐκείνῳ μάλιστα τῆς ἀρετῆς ταύτης προςηκούσης

. Et poterit veri simile videri

δίκαιος

ab Aeschylo scriptum fuisse, si ob eum versum oculi omnium sunt in Aristidem conversi. Justus enim ille ab omnibus vocabatur. Sed propter hanc ipsam rem poterat Plutarchus memoria falli. Quamquam praestat fortasse Plutarchum alia ratione secum conciliare. Videtur enim mihi in libro de audiendis poetis et in dictis imperatorum hunc versum sic scriptum attulisse, ut factus erat ab Aeschylo, et nihil voluisse aliud significare, quam omne theatrum oculos coniecisse in Aristidem, quum isti versus Aeschyli recitarentur. In vita Aristidis autem, ubi

δίκαιος

pro

ἄριστος

praebet, hoc videtur indicare, histrionem, qui versus illos recitabat, quum eos temporibus accommodaret,

δίκαιος

pro

άριστος

dixisse, eoque id esse consecutum, ut Aristidis virtutem splendido ornaret praeconio. Simillimum exemplum editum novimus in Ciceronem, laetiorem fortasse tali fortuna, non beatiorem, neque comparandum ad illam Aristidis sanctitatem. Is ita dicit in oratione pro P. Sextio c. 56. "summum amicum, summum in bello," nam illud ipse actor adiungebat amico animo, el fortasse homines propter aliquod desiderium approbabant, "summo ingenio praeditum."

573

574. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-671

ἄλοκα διὰ φρενὸς:

ἄλοκα

Μ. Lips. Ald. Rob. Turn. et reliqui, ut videtur, plerique libri, et sic scribitur apud Platonem et in iis locis Plutarchi quos ad praecedentem versum attuli.

ἄλωκα

Cantabr. 1.

αὔλακα

G. Taur. Vind. 1. 3. Timaeus in v.

βαθεῖαν αύλακα

, et in Damascii loco Photius et Suidas. Sic scribitur etiam apud Plutarchum de utilitate ex inimicis capienda p. 88. B. ubi hic et sequens versus afferuntur, et apud Damascium in Photii Bibl. p. 345. Β. 34.

δῆλος ἦν

(delendum, quod additur

οτ

vel

)

βαθεῖαν αὔλακα τῶν νοημάτων καρπούμενος, ἐξ ὧν τὰ σοφὰ βλαστάνει θεάματα τῆς τῶν ὄντων φύσεως

. Eustathius p. 360, 37.

καὶ ἄλλως δὲ εἰπεῖν λάσιον κῆς, καὶ ψυχὴ λασιουμένη τοῖς νοήμασι, καὶ συνεχῆ καὶ ἄλλα ἐπ' ἄλλοις, καὶ ὡς οἷον αὐλαξ βαθεῖα, δασέα τὰ κεδνὰ τραγικῶς εἰπεῖν βλαστάνουσα βουλεύματα

. Nicephorus Gregoras hist. Byz. VI. 8. p. 195, 24. ed. Bonn.

άνδρα γηραιὸν καὶ στρατηγικὸν καὶ βαθεῖαν αὔλακα, φάναι, διὰ φρενὸς καρπούμενον

. Idem in epistola in Boissonadii Anecd. III. p. 192.

βαθεῖαν αύλακα διὰ φρενὸς καρπούμενον, ἐξ ἧς ἀκραιφνεῖς βλαστάνουσι γνῶμαι καὶ νόμιμοι δίκαι

. Theodorus Hyrtacenus in eodem Boissonadii volumine p. 17. seq.

ἀρότρῳ δὲ σωφροσύνης βαθείας ἀνοίγοντες αὔλακας

. Libri omnes

διὰ φρενός

, et sic scriptores qui haec afferunt, praeter Damascium, qui in priore loco

διὰ φρενῶν

scripsit, altero loco omisso

διά

dixit

τῶν νοημάτων

. Scholiastam credas non habuisse

διά

, qui dicat

βαθεῖαν ἄλοκα τῆς φρενός

. Dicit autem Aeschylus propterea

διὰ φρενός

, quod mentem cum arvo, integritatem animi cum sulco per arvum ducto comparat.

574

575. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-672

ἀφ᾿ ἧς:

ἐξ ἧς

libri Aeschylei, Plato, Plutarchus de ut. ex inim. capienda. Eustathius p. 78, 43.

καὶ τὸ τοῦ Αἰσχύλου εἰπεῖν ἐξ οὗ τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα

. Idem tria prostrema verba affert p.720, 7. Etiam Damascius altero loco habet.

ἀφ' ἧς

Plutarchus in locis ad v. 573. allatis. Aristophanes Lys. v. 407.

τοιαῦτ᾽ ἀπ' αὐτῶν βλαστάνει βουλεύματα

. Referendum est

ἧς

non ad

φρενός

, sed ad

αὔλακος

, quod vocabulum in G. recte supra adscriptum est. In scholio M. non habet

ἐξ ἧς φρενὸς φύεται τὰ ἀγαθὰ βουλεύματα

, sed

ἐξ ἧς ἀνδρὸς φύεται λόγος

575

576. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-673

ἀντηρέτας:

ἀντηρώτας

576

577. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-674

δεινὸς ... θεοὺς:

δεινός

θεοὺς

G. e correctione, primae quidem manus, quum antea

θεὸς

scriptum esset. Habere

θεὸς

collectionem sententiarum ex Aeschylo in codice Barocciano 68. Blomfieldius adnotavit.

577

578. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-675

ξυναλλάσσοντος ... βροτοῖς: Libri Aeschyli

ξυναλλάσσοντος

, nisi quod

ξυναλάσσοντος

est in G. Lips. Ald. Apud Thomam M. p. 257, 5. ed. Ritsch. ubi hic versus cum sequente affertur,

συναλλάσσοντος

scriptum est.

βροτούς

, sed supra scripto

τοῖς

, Οx.

578

579. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-676

δυςσεβεστάτοις:

δυσσεβεστέροις

M. G. Lips. Ald. Turn. Thomas.

δυσσεβεστάτοις

Cantabr. 2. Mosc. 1. Par. K. L. Ask. A. Rob. Comparativum ita defendas, ut generatim

τὸν δίκαιον ἄνδρα

intelligas. Sed quum aptius intelligatur Amphiaraus, superlativum Schützius recte praetulit.

579

580. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-677

πράγει: In

πράγει

inter α et γ lituram habet M.

580

581. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-678

κάκιον οὐδέν:

οὐδὲν κάκιον

Ask. A.

581

582. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-679

[ἄτης ἄρουρα θάνατον ἐκκαρπίζεται·]: Nulla in libris lectionis diversitas. Agnoscit hunc versum scholiastes, qui sic interpretatur,

λύμης χωρίον ἡ τῶν πονηρῶν φιλία

. Alienum eum esse intellexerunt Schützius et Porsonus: quamquam Schützius postea non delendum putavit, sed, ut oratio cohaereret, ita scripsit,

καρπὸν οὐ κομιστέον ἄτης ἄρουρα θάνατον ἐκκαρπίζεται

, ubi

ὁμιλία κακή

dicatur

ἄτης ἄρουρα

. Sed durum hoc est, neque satis apta sententia. Itaque credibile est hunc versum ex adnotatione aliqua in ipsam Aeschyli orationem illatum esse. Potest ex alia, fortasse ipsius Aeschyli, fabula sumptus esse: similis enim est sententia in Persis ν. 823.

ὕβρις γὰρ ἐξανθοῦσ᾽ ἐκάρπωσε στάχυν ἄτης, ὅθεν πάγκλαυτον ἐξαμᾷ θέρος

. Quamquam dubitationem movet verbum

ἐккαρπίζεσθαι

, quum

кαρπίζεσθαι

a vetustioribus ita vix dici observaverit Valckenarius ad Eur. Hipp. v. 431. ubi sane

кομίζεσθαι

verum esse videtur. Antiatticista in Bekkeri Anecd. p. 104, 5. habet quidem

кαρπίζεσθαι, ἀντὶ τοῦ καρπώσασθαι

, ita ut hoc verbum tamquam ab Atticis non repudiatum commemorare videatur, sed nullo utitur auctore. Dobraeus Adv. I. p. 344. versum illum a Christiano homine adscriptum esse putat.

582

583. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-680

πλοῖον ... εὐσεβὴς:

πλεῖον

Par. G. E.

εὐγενὴς

vulgato supra adscriptum in Colb. 1.2.

583

584. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-681

ναύταισι ... καὶ:

ναύταισι

Blomfieldius.

ναύτοισι

Colb. 2. Ceteri

ναύτῃσι

. Pro

καὶ

Par. K. L.

ἐν

habent. In G.

ἐν

tamquam glossa superscriplum. Recte intellexit Blomfieldius

καὶ πανουργίᾳ τινί

idem esse quod

καὶ πανούργοις τισί

584

585. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-682

θεοπτύστῳ:

θεοπτύστῳ

Par. C.

θεομισεῖ

G. Ox. Par. E. Ald. et adscriptum in Par. B.

585

586. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-683

ξὺν πολίταις ἀνδράσιν:

ξὺν πολίταις

M. G. Lips. Par. B. H. K. L. Taur. Turn. et Blomfieldio teste Colb. 1. Hoc etiam scholiastes legit.

ξυμπολίταις

Arund. Par. A. Ask. A. Ald. Rob. Damnant

συμπολίτης

Atticistae, quamquam

586

586. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-684

ξὺν πολίταις ἀνδράσιν: eo vocabulo usus est Euripides : v. Lob. ad Phryn. p. 172. Hoc loco si id praeferendum est, quod maxime Aeschyleae orationi conveniat, non dubitem tueri

ξὺν πολίταις

. Verba sic construenda sunt,

ἢ ξὺν πολίταις ἀνδράσιν ἐχθροξένοις τε καὶ θεῶν ἀμνήμοσιν, δίκαιος ὤν, ἐδάμη θεοῦ μάστιγι πληγείς, ταὐτοῦ αὐτοῖς κυρήσας ἀγρεύματος

ἀνδράσι

G. Lips. Cantabr. 1. 2. Ald. Turn.

586

587. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-685

ἀμνήμοσιν:

ἀμνήμασιν

Μ. Cantabr. 2. Ceteri

ἀμνήμοσι

587

588. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-686

ταὐτοῦ ... ἐνδίκως:

τ᾿ αὐτὸν

Αld.

ἐκδίκως

Μ. (hoc habere videtur M.) Arund. Ald. Turn. et alter scholiastes.

ἐνδίκως

G. Lips. Ox. Rob. et prior scholiastes. In M. hoc tantum scholion est,

οἷον σὺν αὐτοῖς θηραθείς

. De Par. A. B. Brunckius haec dicit, “mox

ἐκδίκως

, ex utroque cod. enotatum, ubi vulgatum etiam reperitur

ἐνδίκως

, quod absonum est: edidit tamen

ἐνδίκως

. Faehsius ex Par. B. haec enotavit,

ἐνδίκως ἀγρεύματος. δικαίως. γρ. ἐκδίκως. διότι ἐπορεύετο μετὰ ἀσεβῶν

. Alienum est ab hoc loco

ἐκδίκως

. Neque enim deorum iustitiam vituperare vult Eteocles, sed de tristi necessitate, quae insontem addat scelestis, conqueritur. Quare

ἀναξίως

dicere poterat, non

ἐκδίκως

. Vera lectio est

ἐνδίκως

. Non est autem hoc ita accipiendum, ut sit iure: quod quidem aperte repugnat iis quae Eteocles hic dicit: sed ut

πανδίκως

saepe idem est quod

πάντως

, ita etiam

ἐνδίκως

nonnunquam primam significationem amittit. Itaque nunc est, ut Hesychius interpretatur,

ἀληθῶς

. Euripides Med. v. 1241.

ἔοιχ᾽ ὁ δαίμων πολλὰ τῇδ᾽ ἐν ἡμέρᾳ κακὰ ξυνάψειν ἐνδίκως Ἰάσονι

. Iph. Aul. v. 366.

μυρίοι δέ τοι πεπόνθασ᾽ αὐτὸ πρὸς τὰ πράγματα· ἐκπονοῦσ᾽ ἑκόντες, εἶτα δ᾽ ἐξεχώρησαν κακῶς, τὰ μὲν ὑπὸ γνώμης πολιτῶν ἀσυνέτου, τὰ δ᾽ ἐνδίκως ἀδύνατοι γεγῶτες αὐτοὶ διαφυλάξασθαι πόλιν

. Heracl. v. 769.

Ζεύς μοι ξύμμαχος, οὐ φοβοῦμαι· Ζεύς μοι χάριν ἐνδίκως ἔχει

. Nunc autem significat, ut consentaneum est. Sophocles Oed. R. v. 133.

ἐπαξίως γὰρ Φοῖβος, ἀξίως δὲ σύ, πρὸ τοῦ θανόντος τήνδ᾽ ἔθεσθ᾽ ἐπιστροφήν· ὥςτ᾽ ἐνδίκως ὄψεσθε κἀμὲ σύμμαχον, γῇ τῇδε τιμωροῦντα, τῷ θεῷ θ᾽ ἅμα

. Euripides Androm. v. 921 (895.).

Ο. συνῆκα· ταρβεῖς τοῖς δεδραμένοις πόσιν. Ε. ἔγνως· ὀλεῖ γάρ μ' ἐνδίκως

. Similiter Latini aequum est dicunt. Plautus Rud. II. 2, 7. quid agitis? ut peritis? P. ut piscatorem aequum est, fame sitique speque. Hoc igitur dicit Eteocles, consentaneum esse, ut iustus pariter atque iniusti iisdem retibus capiantur.

588

589. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-687

παγκοίνῳ δάμη:

παγκοίνως

Colb. 2. γρ.

παγκοίνως

ex Par. B. Faehsius affert.

'δάμη

cum coronide Brunckius, et sic G.

δάμῃ

Vind. 3. Ceteri

δάμη

589

590. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-688

οὗτος δ᾽ ... υἱὸν Οἰκλέους:

οὗτος δὲ

M. a pr. manu et Cantabr. 2. Par. A. idemque superscriptum in B.

οὗτος δ'

M. a manu recentiore, et sic reliqui, sed in Lips. priori syllabae acutus, alteri ο supra adscriptum.

Οἰκλέους

Porsonus.

οἰκλέος

Cantabr. 1. 2. et ante correctionem Lips.

οἰκλέως

Arund.

οἰκλέους

M. G. Lips. ex corr. Ald. Rob. Turn.

590

591. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-689

ἀγαθός, εὐσεβὴς ἀνήρ:

εὐσεβὴς ἀγαθὸς ἀνήρ

G. (sic G.) Cantabr. 1. Par. L.

ἀγαθὸς

omittit Lips.

εὐγενής

Arund. Cantabr. 2. Colb. 1. Ask. A. Rob. et ad

εὐσεβής

adscriptum in Par. B.

591

593. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-690

ἀνδράσιν φρενῶν βίᾳ:

ἀνδράσι βίᾳ φρενῶν

M. G. Arund. Colb. 1. 2. Par. C. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4.

ἀνδράσι φρενῶν βίᾳ

Lips. aliique, ut videtur, libri et Ald. Rob. Turn.

ἀνδράσι

γρ.

βίᾳ

Porsonus.

593

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-691

πομπὴν ... πόλιν μολεῖν: Ante

πομπὴν

rasuram habet et

τὴν

omittit G. in quo versus 594-621. post v. 649. collocati sunt, errore literis indicato.

πάλιν

M. Turn.

ἐπὶ τὴν εἰς ᾅδην ἀποικίαν ελκυσθήσεται μολεῖν τὴν ἐναντίαν τῇ εἰς Ἄργος

scholion in M.

πόλιν

G. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. A. B. E. N. Taur. Ald. Rob. et α superscripto Par. C. Brunckius affert ex suis codicibus glossam

ἤγουν εἰς τὸν ᾅδην

. Dindorfio hic versus a grammatico confictus videtur, qui hoc dicere voluerit,

τείνουσι πομπὴν τὴν μακρὰν ὥςτε τὴν πόλιν μολεῖν

. Ad

μολεῖν

in Taur. supra adscriptum γρ.

ἐλεῖν

. In G. hae glossae adscriptae

λαβεῖν. ἐλεῖν. ἐλθεῖν

594

595. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-692

ξυγκαθελκυσθήσεται:

συγκαθελκύσεται

Par. N. Sed

ξὺν

omittit Lips.

595

596. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-693

NA: Hinc pergit Vit.

596

597. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-694

ἄθυμος, οὐδὲ λήματος:

ἄθυμον

Turn.

ἄθυμος

M. G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. E. K. L. N. Colb. 1. Taur. Ven. B. Vind. 1. 2. 4. Ald. Rob.

καθὰ θυμὸς ἦν

glossa in G.

δειλός, ἄψυχος

glossa in Vit: Agnoscit nominativum etiam scholiastes in G. Positus est autem nominativus

πρὸς τὸ νοούμενον

, ut loquuntur grammatici, tamquam praegresso

προςβαλεῖ

. Sic Homerus Il. II. v. 350. seqq.

φημὶ γὰρ οὖν κατανεῦσαι ὑπερμενέα Κρονίωνα, ἀστράπτων ἐπιδέξι, ἐναίσιμα σήματα φαίνων.

Similiter alii.

λήμματος

G. Taur.

597

599. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-695

εἰ ... θεσφάτοισι:

ὅτι

Colb. 1. 2. Taur.

ὅτι

adscripto α Par. N.

θεσφάτοις

Vind. 2. 4.

θεσφάτοισι τοῦ

Arund. Ask. A. Rob.

599

600. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-696

λέγειν:

λαλεῖν

Cantabr. 2.

600

602. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-697

ἐχθρόξενον ... ἀντιτάξομεν:

ἐχθόξενον

Arund.

ἀντιτάξομαι

Rob.

602

603. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-698

τὸν νοῦν, σάρκα δ᾽ ἡβῶσαν φύει:

τὸν

omittit G.

ἡβῶσαν

. γρ.

ἡβῶντα

Par. B.

φέρει

vulgo, quod in G. per α explicatur.

φύσει

M. (in quo a recentiore manu

φέρει

superscriptum est) Arund. Cantabr. 2. Rob. idemque adscriptum

603

603. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-699

φύει: in Par. A. B. ex quo Faelsius

φέρει. γρ. φύσει ἤγουν ἡλικίᾳ

affert. In Vit. pagina, in qua haec scripta sunt, ita male habita est, ut ex hoc verbo tantum

ει

reliquum sit: sed non scriptum fuisse

φέρει

inde cognoscitur quod γρ.

φέρει

supra adscriptum est.

φύγῃ

Lips. sed in scholio adnotatur γρ. καὶ

φέρει

. Brunckius suspicatus est Aeschylum

τρέφει

scripsisse. Sed

φύσει

φύγῃ

argumento sunt poetam

φύει

dedisse. Incidit in hoc etiam Wellauerus. Sic v. 516.

ὥρας φυούσης

dictum est ita ut

ἴουλον

intelligatur. Notum est

φύειν φρένας

, et alia huiusmodi. Similiter Aeschylus v. 11. dixit

τὸν ἔξηβον χρόνῳ βλαστημὸν ἀλδαίνοντα σώματος πολύν

. Similiter Sophocles in Aiace v. 1077.

ἀλλ᾽ ἄνδρα χρή, κἂν σῶμα γεννήσῃ μέγα, δοκεῖν πεσεῖν ἂν κἂν ἀπὸ σμικροῦ κακοῦ

603

605. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-700

NA: V

ἐπ' ἀσπίδα

est sinistrorsum,

παρ' ἀσπίδα

ad sinistram, sic

παρ' ἀσπίδος

est ab sinistra. Intellexit hoc Brunckius. In

ἁρπάσαι δόρυ

ensem interpretatur. Et dicit scholiastes Sophoclis ad Aiacis v. 906.

πᾶν δὲ ἀμυντήριον καὶ δόρυ καὶ ἔγχος καλοῦσιν οἱ νεώτεροι

. Quae adnotatio ex grammatici alicuius in Homerum commentariis deprompta videtur:

οἱ νεώτεροι

autem ipsi sunt tragici. Εt

ἔγχος

quidem ensem a tragicis dici observavit etiam Eustathius p. 422, 35. 604, 1. 644, 46. quo loco Sophoclem (Ai. v. 658.) ensem etiam

βέλος

dixisse adnotavit. Securim Aeschylus in Agamemnone dicit

βέλεμνον

ν. 1464. 1483.

εἰ δόρυ

ν. 1108. Sed memoratus a Blomfieldio vir doctus in Actis eruditorum a.1750. p. 31. hastam intelligit: veteres enim, dum in armis starent, manibus nondum consertis, hastam in sinistra sub scuto tenuisse: unde apud Aristophanem Αν. ν. 390. dici

καὶ τὸ δόρυ χρή, τὸν ὀβελίσκον, περιπατεῖν ἔχοντας ἡμᾶς τῶν ὅπλων ἐντός, παρ' αὐτὴν τὴν χύτραν

605

606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-701

θεοῦ δὲ:

Θεοῦ τε

Θεοῦ

, omissa particula, Vit. Par. E.

606

607-608. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-702

κλύοντες θεοὶ δικαίους λιτὰς ἡμετέρας τελεῖθ':

κλύοντος

Lips.

δικαίους λιτὰς ἡμετέρας

G. Vit. Par. E. H. Colb. 1. Vind. 1. 3. 4.

δικαίας λιτὰς ἡμετέρας

M. aliique, ut videtur, codices et Vind. 2. Ald. Rob. Turn. In M. recentior manus

ους λόγους ους

supra adscripsit. Eadem lectio adscripta est in Vind. 2. 3. eamque in textu habent Lips. Cantabr. 2.

τελοῖθ'

Arund.

κλύοντες θεοὶ δικαίους λόγους ἐμοὺς, εὖ τελεῖτε πόλιν εὐτυχεῖν

Rob. ita ut singulae syllabae strophicis congruant. Sed haec ipsa metrorum convenientia in tanto ceterorum librorum dissensu arguere videtur, istam lectionem emendatori alicui, fortasse Triclinio, deberi. Displicet etiam

εὖ

609-610. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-703

δορίπονα ... ἐκτρέποντες ἐς γᾶς ἐπιμόλους:

δορύπονα

Lips. Arund. Cantabr. 1. Vind. 2. 4.

ἐκτρέποντες γᾶς ἐπιμόλους

M. Arund. Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. A. C. E. K. L. Ask. A. Ven. Β.

ἐκτρ. γὰς ἐπὶ μόλους

Lips. In M. ad

ἐπιμόλους

a recentiore manu

εἰς

supra adscriptum est.

ἐκτρ. γᾶς πρὸς ἐπιμόλους

G. Vit. Par. B. Vind. 1. 3. Ald. Turn. γρ.

γᾶς ἐπιμόλους χωρὶς τῆς πρός

Par. B.

ἐκτρ. γᾶς τῶνδ᾽ ἐπιμόλους

Rob. Scripsi, repetita syllaba,

ἐκτρέποντας ἐς γῆς ἐπιμόλους

. Nam

πρός

interpretum est.

610. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-704

πύργων δ᾽ ἔκτοθεν:

πύργω

, a recentiore manu

supra adscripto, Μ.

δ'

omittunt Ox. Ald.

ἔκτοθεν

M. G. Vit. Lips. Par. A.

ἔκτοσθεν

Cantabr. 1. Οx. Par. B. Ald. Rob. Turn.

610

611. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-705

Ζεύς ... κάνοι:

Ζεύς

in Vit. omissum, sed tamquam glossa supra scriptum

ὁ ζεύς

. Id habent Taur. Vind. 1. 3.

κάνοι

, non

καίνοι

, etiam M. sed cum liturae post

vestigio.

κανεῖ

Ask. A.

κονεῖ

Cantabr. 1. et adscripto γρ.

κάνοι

Cantabr. 2.

κονοῖ

Rob.

κράνοι

Par. C.

611

612. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-706

τόνδ᾽ ἐφ᾽ ἑβδόμαις:

τὸν

pro

τόνδ'

νῦν

maluit Brunckius. Blomfieldius

τόν τ'

existimavit scribendum esse. Sed

τόνδε

recte dictum est, ut saepe similia, quum sequitur explicatio.

ἑβδόμοις

Vit. Par. N. Colb. 1.

612

613. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-707

λέξω:

λέγω

Ask. A.

613

614. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-708

οἵας ... τύχας:

οἵας

Lips. Par. C. Taur. Vind. 1. 3. Turn. et hoc praefixum scholio in G.

οἵας γ'

M. G. Par. B. Rob. sed in M.

ας

in litura scriptum est a recentiore manu et accentus mutatus, apparet enim a pr. manu

οι

. Ex Par. B.

οἵας γ' ἀρᾶται. γρ. οἷα

οἷος ὁρᾶται

Faehsius affert.

οἷα γ'

Vit.

οἷα γ'

Cantabr. 1. Vind. 4.

οἷα

Ald.

οἷα γὰρ

Vind. 2. Certe nihil hic opus

γ'

particula.

πύλας

pro

τύχας

Ald.

614

615. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-709

πύργοις ἐπεμβὰς κἀπικηρυχθεὶς χθονί:

πύργοι ἐπ' ἐμβὰς

Lips.

κἀπικηρύχθειν

Lips.

κἀπικηρυχθείς. χειροτονηθεὶς βασιλεύς. γρ. καπιγυρωθείς

(scr.

καπικυρωθείς

) Par. B.

χθονός

Par. L.

615

616. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-710

ἐπεξιαкχάσας:

ἐπεξιαγχάσας

ἐπεξιαρχήσας

Taur.

ἐπάξια καγχάσας

Vit.

ἐξιαкχάσας

Ald. Turn.

ἐξαкχεύσας

Rob.

616

617. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-711

ξυμφέρεσθαι:

ξυμφέρεσθαι

Μ. G.

συμφέρεσθαι

Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.

617

618. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-712

τώς σ᾿ ἀνδρηλάτην:

τώς σ' ανδρηλάτην

Ald. Turn.

τωσανδρηλάτην

, additis a sec. manu spiritu et priore accentu, Μ.

τως ἀνδρηλάτην

G. sed

τὼς

minio in

θ' ὡς

mutatum, quod habet etiam Taur.

τω σ᾽ ἀνδρηλάτην

Lips.

τὸν δ᾽ ἀδρηλάτην

(sic) Vit. a pr. manu habuisse videtur, recentior

τὸν

τὼς

mutavit,

οὕτως

suprascripto.

τ' ὡς ἀνδρηλάτην

Rob.

618

620. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-713

καλεῖ:

αἰτεῖ

Rob.

γενεθλίους θεούς

Colb. 1. Taur.

620

621. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-714

πατρῴας γῆς:

πατρώας τε

γῆς

M. Vit. Cantabr. 1. 2. Ald. et superscriptum in Par. Β.

γᾶς

G. Lips. Par. A. B. Rob. Turn.

λιπών

ante sec, manus correctionem M.

621

622. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-715

βία:

βία

Ald. Rob.

622

623. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-716

καινοπηγὲς εὔκυκλον:

καινοπληγές

Par. L.

καινοπηγαῖς

Par. E.

εὔθετον

Arund. Par. A. Ask. A. Rob. et adscriptum, ut videtur, in Cantabr. 2.

εὔκυκλον

M. Vit. Lips. Par. B. L. Ald. Turn.

ἄκυκλον

γρ. εὔθετον, ἵνα ᾖ εὐβάστακτον. θεῖναι γὰρ τὸ ἐναλαβεῖν λέγουσιν Αττικοί· καὶ ὅπλα ἔθεντο, ἀνέλαβον

manus secunda in marg. M.

γρ. εὔθετον, ἀντὶ καλοβάστακτον. θεῖναι γὰρ τὸ ἐναγκαλίζεσθαι λέγουσιν Αττικοί, ὡς τὸ ὅπλα ἔθεντο, ἀντὶ ἔλαβον

Par. B.

623

624. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-717

προςμεμηχανημένον:

προςμεμηχανημένον

M. G. Vit. Lips. Arund. Mosc. 1. Par. L. Ask. A. Colb. 1. Taur. Vulgo

προςμεμηχανευμένον

624

625. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-718

τευχηστὴν:

τευχηστὴν

Μ. Lips.

τειχιστὴν

G. Arund. Cantabr. 1.2. Ox. Par. C. H. Vind. 2. 3. Ald. Rob. Τurn.

τευχιστὸν

Vit.

τεύχη

Par. E.

625

627. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-719

Δίκη γὰρ ... ὡς τὰ γράμματα: Libri

Δίκη δ᾽ ἄρ᾽

vel

ἄρ

. Scribendum videbatur

Δίκη γάρ

, ut hoc referretur ad

σωφρόνως ἡγουμένη

φασὶν

Vit.

τὰ

omittit G.

627

628. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-720

λέγει, “Κατάξω δ᾽:

λέξει

Lips. et γ superscripto Cantabr. 2. Idem M. sed in litura, ut

λέγ

deletum esse videatur.

κατάξω τ'

Par. B.

628

629. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-721

ἕξει, πατρῴων δωμάτων τ᾽:

ἕξει· πατρώων

Μ. et sic vel

πατρώων

G. Vit. Lips. et cum plerisque, ut videtur, reliquis Ald. Rob. Turn.

ἕξει πατρώαν

Porsonus, et sic Blomfieldio teste Arund.

πατρώων ἕξει

Cantabr. 1. 2.

τ'

omittunt Par. E. Vind. 2. 4. In M. a sec. manu insertum est.

629

630. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-722

ἐστὶ:

εἰσὶ

Vit.

630

631. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-723

πέμπειν δοκεῖς:

πέμπειν γνῶθι τίνα

Cantabr. 1.

δοκεῖς

Lips. Rob. Turn.

δοκεῖ

M. G. Par. H. et adscripto

δοκεῖς ἤγουν νομίζεις

Par. Β.

δοκεῖ σοι

Vit. Colb. 1. Par. N. Ald.

631

632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-724

τῷδε:

τῶνδε

Vit. Colb. 1.

632

633. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-725

μέμψει· σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι, ναυκλήρει πόλιν:

μέμψῃ

libri. Sed

in litura scriptum in G.

σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι ναυκληρεῖν πόλιν

libri. Scribendum erat

σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι, ναυκλήρει πόλιν

. Hac sola ratione vis est in repetitione.

633

634. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-726

θεομανές:

θεομενές τε θεῶν

Par. E.

634

635. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-727

ἀμὸν:

ἐμὸν

G. Par. N. Rob. et α superscripto Cantabr.2.

ὠμὸν

Οx. Ald.

οὐμὸν

Vit.

635

636. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-728

δὴ νῦν ἀραὶ:

δὲ νῦν ἀραὶ

G. Vit.

δὴ ἀραὶ νῦν

Vind. 1. 3. Ald. Rob.

τηλεσφόροι

636

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

356-706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-238

zweites Epeiso- dion. Eteokles tritt auf mit Me- II lanippos (395), Megareus (459), Lasthenes (607f.), um die Mit- teilung des Kundschafters (66 ff.) entgegenzunehmen, vgl. Einl. S. 9 f. Die erste Szene, der Mittelpunkt des Stückes, gibt eine glänzende Schilderung der sieben feindlichen und der ihnen an den sieben Toren entgegenstehenden Thebanischen Heerführer. In der zweiten Szene macht der Chor den vergeblichen Versuch Eteokles von dem greuel- vollen Zweikampf mit dem Bruder zurückzuhalten. Damit gibt dieses Epeisodion die ethische Moti- vierung für den Untergang der argivischen Heerführer und der feindlichen Brüder. Wie auch sonst bei Äschylos da, wo dem Dialoge antistrophische Chorika eingefügt sind, Symmetrie des Dialogs sich nachweisen läßt, so hat Ritschl (Jahrb. f. Philol. Bd. 77. 1858. S. 761.) symmetrische An- lage auch in den sieben Reden des Boten und Erwiderungen des Eteokles wahrgenommen. Da an einigen Stellen der Text unsicher oder lückenhaft ist, läßt sich die Verszahl nicht bei allen Partien mit voller Bestimmtheit feststellen. Doch scheint mit Beiseitelassung der zwei ankündigenden Verse des Boten 362f., denen die zwei zur nächsten Szene überleitenden Verse des Eteokles 662 f. entsprechen, die Gliederung der ganzen Partie 364 661 folgende zu sein: Π IV ΑΓ20- ΕΤ20 | στρ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | ἀντ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | στρ. β' | ΑΓ20- ΕΤ20| αντ. β|| V VI VII ΑΓ22- ΕΤ 22 | στρ. γ΄ | ΑΓ 29- ΕT 29 | αντ. γ΄ | ΑΓ 22- ΕΤ 22.

568. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-397

⁴

Vgl. Hom. Β 119 αἰσχρὸν γὰρ τόδε γ᾽ ἐστὶ καὶ ἐσσομένοισι πυθέσθαι.

569. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-398

⁵

⁶

Soph. Ant. 199 Πολυνείκη ὃς γῆν πατρώαν καὶ θεοὺς τοὺς ἐγγενεῖς . . ἠθέλησε μὲν πυρὶ πρῆσαι κατάκρας κτέ.

570. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-399

⁷

⁸

ἐπακτόν kennzeichnet den Vaterlandsverrat. Vgl. 1010.

571. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-400

⁹

¹⁰

,, Wie wer seine Mutter schlägt ( ὁ μητραλοίας), eine un- sühnbare Schuld auf sich lädt, so kann es zwischen dem eroberten Vaterlande und dir keine Aus- söhnung geben" ( πληγήν für πηγήν hat Seidler hergestellt). In dich- terischer Weise werden Vergleichung und eigentlicher Gedanke neben- einander gestellt, mit τὲ τὲ auch Ag. 76 f., mit τὲ . . καὶ ebd. 334f., anderswo mit καὶ, τὲ, δὲ (z. B. Hik. 232f.), uèv δὲ, οὔτε οὔτε. Vgl. Schiller Piccolomini II 6,,Die hohe Flut ist's, die das schwere Schiff vom Strande hebt, und jedem einzelnen wächst das Gemüt im großen Strom der Menge".

574. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-401

¹¹

¹²

Ritschl vermutet τόνδε πιανῶ γύην wegen des folgenden χθονός. πιανῶ: Bei der Flucht der Argiver öffnete ein Blitz des Zeus dem Amphiaraos die Erde. Von ihr samt seinem Viergespann auf- genommen lebte er unter der Erde fort und wirkte segensreich als gefeierter Orakelgott ( οὐκ ἄτιμον 576) durch Weissagung und Heilung von Kranken. Pind. Ol. VI 13 ff., Nem. IX 24 ff., Soph. El. 837 ff., Cic. de div. I 40. Das bedeutendste Heiligtum des Amphiaraos war bei Oropos (Paus. I 34, 3).

577. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-402

¹³

¹⁴

Weil der cod. Med. von erster Hand εὔκηλον ἔχων bietet, vermutet Donner εὐκήλως ἔχων, was dem Charakter des Amphiaraos gut entspricht. Vgl. Eur. Phoen.

578. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-403

¹⁵

¹⁶

σῆμα: Eur. Phoen. 1111 Αμ- φιάραος, οὐ σημεῖ᾽ ἔχων ὑβρισμέν', ἀλλὰ σωφρόνως ἄσημ᾽ ὅπλα. κύκλω: Dindorf σάκει, vielleicht κύτει, wenn das vorausgehende εὔκυκλον richtig ist.

579. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-404

¹⁷

¹⁸

Der Vers wird häufig auch in der Form οὐ γὰρ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει zitiert. Aber ἄριστος könnte mit Bezug auf den Namen Αριστείδης gebraucht sein. Vgl. Sall. Cat. c. 54 esse quam videri bonus malebat (Cato).

580. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-405

¹⁹

²⁰

ἄλοκα: Krebs ώλκα des Äschyleischen Rhythmus halber, vgl. Hom. Ν 707, σ 375. ,,Aus tiefer Furche im Geiste Frucht erntend" d. i. wohlüberlegte und tiefgewurzelte Grundsätze und ernste Gesinnung hegend. Vgl. Pers. 145 φροντίδα κεδνὴν καὶ βαθύβουλον, Theogn. 1051 μή ποτ' ἐπειγόμενος πρήξῃς χρέος, ἀλλὰ βαθείῃ τῇ φρενί βούλευσαι σῷ ἀγαθῷ τε νόω, Suid. unter βαθεῖαν αὔλακα: μεταφορικῶς ἀπὸ τούτου βαθείας φρένας καὶ κεκρυμμένας σημαίνει. — διὰ φρε νός wie Soph. Ant. 639 οὕτω χρὴ διὰ στέρνων ἔχειν, 1060 τακί- νητα διὰ φρενῶν.

581. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-406

²¹

²²

Vgl. Aristoph. Lys. 406 τοιαῦτ᾽ ἀπ' αὐτῶν βλαστάνει βου- λεύματα.

583. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-407

²³

²⁴

δεινός: Schol. δυσκατέρ- γαστος.

584. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-408

²⁵

²⁶

ξυναλλάσσοντος, Schol. συνά- γοντος. ὄρνις, omen, Vorzeichen, Verhängnis. Vgl. Soph. Ο. Τ. 52 ὄρνιθι γὰρ καὶ τὴν τότ᾽ αἰσίῳ τύχην παρέσχες ἡμῖν.

587-588. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-409

²⁷

²⁸

Der Zusatz καρπὸς οὐ κομιστέος leitet auf den folgenden allgemeinen Gedanken über: von diesem Felde soll man keine Frucht ernten; denn von einem Felde des Unheils kann man nur Tod als Frucht ziehen". Der Scholiast führt den Spruch an: λύμης χωρίον ἡ τῶν πονηρῶν φιλία. Vgl. Pers. 823 ὕβρις γὰρ ἐξανθοῦσ᾽ ἐκάρπωσε στάχυν. ὅθεν πάγκλαυτον ἐξαμᾷ θέρος. Die Konstruktion ἄρουρα θάνατον ἐκκαρπίζεται entspricht dem aktiven ἀρούρᾳ θάνατον ἐκ- καρπίζειν. Vgl. 610.

589. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-410

²⁹

³⁰

θερμοῖς wie Eum. 563 ἐπ᾿ ἀνδρὶ θερμῷ, leidenschaftlich und rücksichtslos. πανουργία: abstr. pro concreto (einer frechen Gesell- schaft), wenn der Text richtig ist (Dindorf καὶ πανουργίας πλέως, vielleicht σὺν πανουργίᾳ τινί). Be- nützt ist der Gedanke von Antiphonл. τ. Ἡρώδου φόνου § 82 οἶμαι γὰρ ὑμᾶς ἐπίστασθαι, ὅτι πολλοὶ ἤδη ἄνθρω ποι μὴ καθαροὶ χεῖρας ἢ ἄλλο τι μίασμα ἔχοντες συνεισβάντες εἰς τὸ πλοῖον συναπώλεσαν μετὰ τῆς αὐτῶν ψυχῆς τοὺς ὁσίως διακειμένους τὰ πρὸς τοὺς θεούς, vgl. Eur. El. 1354 ἀδικεῖν μηδεὶς θελέτω μηδ᾽ ἐπιόρ κων μέτα συμπλείτω, Hik. 223 χρὴ γὰρ οὔτε σώματα ἄδικα δικαίοις τὸν σοφὸν συμμιγνύναι κοινὰς γὰρ ὁ θεὸς τὰς τύχας ἡγούμενος τοῖς τοῦ νοσοῦντος πήμασιν διώλεσε τὸν οὐ νοσοῦντα κοὐδὲν ἠδικηκότα, Hor. carm. III 2, 26 vetabo, qui Cereris sacrum volgarit arcanae, sub isdem sit trabibus fragilemque mecum solvat phaselon.

591. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-411

³¹

³²

Θεόπτυστος ist noch stärker als θεοῖς ἐχθρός.

592. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-412

³³

³⁴

ξὺν πολίταις ἀνδράσιν ἐδάμη

593. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-413

³⁵

³⁶

ἐχθρόξενος, einer der das Gastrecht nicht ehrt, in anderem Sinne 608.

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-414

³⁷

³⁸

ἐκδίκως, ἀναξίως, unschuldig. Prien vermutet ansprechend ἐκδί- κοις (,,in das gleiche Fanggarn mit den Ungerechten verstrickt",,,mit- gefangen mitgehangen"). Mit Recht auch scheint Dindorf diesen Vers nach dem folgenden gestellt zu haben, sodaß er die Erklärung zu παγκοίνῳ gibt. Der Dichter be- müht sich die Leiden der Guten zu entschuldigen. Solche Gedanken einer Theodicee behandelt der Dichter auch Eum. 553 ἑκὼν δ' ἀνάγκας ἄτερ δίκαιος ὢν οὐκ ἄνολ- βος ἔσται, πανώλεθρος δ᾽ οὔποτ' ἂν γένοιτο wie Euripides Hipp. 1102 ff.

595. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-415

³⁹

⁴⁰

Vgl. Hom. Μ 37 Διὸς μάτ στιγι δαμέντες, Ν 812 ἀλλὰ Διὸς μάστιγι κακῇ ἐδάμημεν ᾿Αχαιοί. ἐδάμη ist gnom. Aorist. 8991. βία φρενῶν wie Hik. 806 βία καρδίας, Eur. Alk. 829 βία θυ μου: „welche wider ihren Sinn danach streben die lange Um- biegung die nicht in die Heimat, sondern in den Hades führt zurückzulegen“ d. h. die unbewußt ihrem Untergang entgegenstreben (tragisches Leid). Der Ausdruck καμπὴν (so Heimsöth für πομπὴν) . . πάλιν μολεῖν ist von dem Doppel- lauf der Rennbahn hergenommen wie Ag. 356 κάμψαι διαύλου θά- τερον κώλον πάλιν (von der Rück- kehr in die Heimat). Mit der iro- nischen Färbung des Ausdrucks vgl. Eur. Iph. Τ. 480 ὡς διὰ μακροῦ μὲν τήνδ' ἐπλεύσατε χθόνα, μακρὸν δ᾽ ἀπ᾿ οἴκων χρόνον ἔσεσθ' ἀεὶ κάτω.

601. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-416

⁴¹

⁴²

Διὸς θέλοντος d. i. Zeus wird es nicht hindern. συγκαθελ- κυσθήσεται, er wird mit ihnen zu- sammen (in den Untergang) hinab- gezogen werden.

602. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-417

⁴³

⁴⁴

σφέ, αὐτόν, dagegen 604 wie 617 s. v. a. αὐτούς. μηδέ, gar nicht, sodaß eigentlich gar kein Gegenkämpfer nötig ist.

603. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-418

⁴⁵

⁴⁶

ἄθυμον für ἄθυμος Turne- bus, da λήματος κάκῃ ( ἀψυχίᾳ 370) sich nur mit μηδὲ προσβαλεῖν ver- binden kann. Amphiaraos wird gegen den Vorwurf feiger Flucht in Schutz genommen, vgl. Pind. Nem. IX 24 ὁ δ᾽ Αμφιάρῃ σχίσσεν κεραυνῷ παμβία Ζεὺς τὴν βαθύ στερνον χθόνα, κρύψεν δ᾽ ἅμ᾽ ἵπ- ποις, δουρὶ Περικλυμένου πρὶν νῶτα τυπέντα μαχαταν θυμὸν αἰσχυν θῆμεν.

604. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-419

⁴⁷

⁴⁸

χρή von der Bestimmung des Schicksals wie häufig.

605. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-420

⁴⁹

⁵⁰

καρπός, Erfolg, Erfüllung (Schol. εἰ ταῖς τοῦ ᾿Απόλλωνος μαν- τείαις τέλος ἔνι). Vgl. Εum. 717 χρησμοὺς τοὺς ἐμούς τε καί Διὸς ταρβείν κελεύω μηδ' ἀκαρπώτους κτίσαι. Ohne Not also vermutet Burges κύρος.

606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-421

⁵¹

⁵²

D. h. wenn er weiß, daß seine Worte doch nichts helfen, schweigt er lieber. Deshalb behält er sein Wissen über den Unter- gang des Heeres für sich. Vgl. zu 1. Ritschl setzt den Vers nach 611, WO er eine sehr passende Stelle hat. Man würde aber dann in 612 εὖ φρονεῖν für εὐτυχεῖν erwarten (vgl. Ag. 918 τὸ μὴ κακῶς φρονεῖν Θεοῦ μέγιστον δώρον, Soph. Ant.

607. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-422

⁵³

⁵⁴

W. Headlam vermutet ὅμως δὲ καὶ τῷ.

⁵⁵

⁵⁶

Im älteren Epos ist Peri- klymenos, der Sohn des Poseidon, Gegner des Amphiaraos.

608. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-423

⁵⁷

⁵⁸

ἐχθρόξενος, inimicus hosti- bus.

609. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-424

⁵⁹

⁶⁰

νοῦν φύειν wie φῦσαι φρέ- νας Soph. Ο. Κ. 804, El. 1463, σάρκα (vgl. Ag. 72 σαρκὶ παλαιᾷ) φύειν wie φῦσαι ὀδόντας, πώγωνα, πτερά oder σῶμα γεννᾶν μέγα Soph. Αi.

610-611. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-425

⁶¹

⁶²

ποδῶκες, nämlich ἐστί. οἷμα (so Weil für ὄμμα), der stür- mische Angriff (impetus), wie Hom. Π 752 οἷμα λέοντος ἔχων. χεῖρα (vgl. gu 588) . . βραδύνεται . . δορὶ (so Schütz für δόρυ): mit der Hand ist er nicht langsam, wenn es gilt eine vom Schilde entblößte Stelle mit der Lanze schnell zu treffen. Vgl. Eur. Phoen. 1384 εἰ δ᾽ ὄμμ' ὑπερσχὸν ἴτυος ἕτερος μάθοι, λόγχην ἐνώμα στόματι ( καμακι Stadtmüller) προφθῆναι θέλων.

612. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-426

⁶³

⁶⁴

D. i. Glück aber, eine Gabe der Götter, gehört auch zum Siege.

615. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-427

⁶⁵

⁶⁶

Schol. τὰ ἀπὸ τοῦ πολέμου κακὰ ἀπὸ τῆς γῆς ἐπὶ τοὺς ἐπελ- θόντας τρέποντες. Indes ist γᾶς von ἐπιμόλους abhängig.

616-617. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-428

⁶⁷

⁶⁸

Schol. ἀποβαλὼν δὲ αὐτοὺς ὁ Ζεὺς ἔξω τῶν τειχῶν διαφθείρειεν κεραυνῷ. Vielmehr ist πύργων δ' ἔκτοθεν mit κάνοι zu verbinden: βαλών κεραυνῷ. πύργων δ' ἔκτοθεν κάνοι σφε Ζεὺς

618. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-429

⁶⁹

⁷⁰

δή, weil er zum letzten ge- kommen ist. Dindorf τὸν πρὸς ἑβδόμαις πύλαις, vielleicht hat es τὸν πύλαις ἐφ' ἑβδόμαις geheißen. ἑβδόμαις, Κρηναίαις wie Eur. Phoen. 1123 ὁ σὸς δὲ Κρηναίαισι Πολυνείκης πύλαις Αρη προσῆγε.

619. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-430

⁷¹

⁷²

πόλει: passend vermutet F. W. Schmidt γένει.

621. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-431

⁷³

⁷⁴

Er fleht, er möge, nach- dem er die Türme erstiegen habe und dem Lande als Herrscher aus- gerufen sei, nach Anstimmung froh- lockenden Siegesjubels über die Eroberung der Stadt mit dir zu- sammentreffen" u. s. w. αλώσιμος παιάν wie αλώσιμος βάξις Ag. 10. In κτανών liegt das Haupt- gewicht des Gedankens: er will den Bruder entweder töten, mag er dabei auch selber fallen, oder ihn lebend aus dem Lande jagen, wie er einst von ihm schmählich aus dem Lande gejagt worden sei“. Vgl. Cho. 437 ἔπειτ' ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν, Soph. Αi. 390 πῶς ἂν ὀλέσας βασιλῆς τέλος θάνοιμι καύ τός; — ἀτιμαστήρ wie man ἐκβάλ λειν τινὰ ἄτιμον sagt (Eur. Med. 1357, 438, Phoen. 627, 1761, Bakch. 1313, Soph. O. T. 670, Phil. 1028), sodaß ἀτιμαστῆρα τὼς ἀνδρηλάτης (die Handschriften geben ἀνδρηλά- την infolge eines Milverständnisses) s. v. a. ἀνδρηλάτην τὼς ἀνδρηλάτης bedeutet ( σῶς ἀνδρηλάτης Madvig). τως: zu 471.

626. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-432

⁷⁵

⁷⁶

θεοὺς γενεθλίους wie ἐγγε νεῖς 569.

627. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-433

⁷⁷

⁷⁸

ἐποπτῆρας: zu 472. ἀραί (620). · λιταί

628. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-434

⁷⁹

⁸⁰

ὅς (suus) noch Eum. 367. πάγχυ, welches zu ἐποπτῆρας γενέ- σθαι gehört, kommt bei den Tra- gikern nur hier vor.

629. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-435

⁸¹

⁸²

εὔκυκλον wie 577. Der Schol. führt die Variante εὔθετον an mit der Erklärung εὐβάστακτον.

630. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-436

⁸³

⁸⁴

διπλοῦν bezieht sich auf die zwei Figuren.

631. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-437

⁸⁵

⁸⁶

ιδείν zu τευχηστήν (Schol. ὁπλίτην). sam. -

632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-438

⁸⁷

⁸⁸

σωφρόνως, bescheiden, sitt Ansprechend vermutet But- ler ἠσκημένη für ἡγουμένη.

633. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-439

⁸⁹

⁹⁰

ἄρα d. i. erst die Inschrift sagte mir, wen die Frau vorstellen soll.

634. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-440

⁹¹

⁹²

Mit δέ werden die Worte als Fortsetzung der Inschrift, die mit Δίκη εἰμί beginnt, gegeben. Mit Unrecht also Nauck κατάξω φῶτα.

635. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-441

⁹³

⁹⁴

Hesych. ἐπιστροφαί· διατρι βαί, δίαιται. Αἰσχύλος Φρυξίν.

636. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-442

⁹⁵

⁹⁶

ἐξευρήματα hat trotz des Plurals ἐκείνων besonderen Bezug auf das Bild und die Inschrift, womit Polynikes sein Recht erweisen will.

Aeschylus Seven Against Thebes 563

Ettore Romagnoli (Translator)

Search the Perseus Catalog for:

ESPLORATORE

Current edition Experimental

Ετεοκλης

εἴπερ κακὸν φέροι τις, αἰσχύνης ἄτερ

ἔστω: μόνον γὰρ κέρδος ἐν¹¹ τεθνηκόσι:

κακῶν δὲ κᾀσχρῶν οὔτιν᾽ εὐκλείαν ἐρεῖς.
685
686

Ἐτεοκλής

εἴπερ κακὸν φέροι τις, αἰσχύνης ἄτερ

ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσι·

κακῶν δὲ κᾀσχρῶν οὔτινʼ εὐκλείαν ἐρεῖς.
685

ΧΟ.

ἱκνεῖται λόγος διὰ στηθέων,

καὶ τριχὸς ὄρθιος πλόκαμος ἵσταται,

μεγάλα μεγαληγόρων κλυούσας
565

ἀνοσίων ἀνδρῶν. εἴθε γὰρ θεοὶ

τούσδ᾽ ὀλέσειαν ἐν γᾷ.

Χορὸς Παρθένων
στρ. γ΄.

ἱκνεῖται λόγος διὰ στηθέων,

Χορὸς Παρθένων

τριχὸς δ᾽ ὀρθίας πλόκαμος ἵσταται,
545

μεγάλα μεγαληγόρων κλυούσα

ἀνοσίων ἀνδρῶν. εἴθε γὰρ

θεοὶ τούςδ᾽ ὀλέσειαν ἐν γῇ.

ΧΟΡΟΣ

Ἱκνεῖται λόγος διὰ στηθέων,

Str. 3.

τριχὸς δ' ὀρθίας πλόκαμος ἵσταται,

ΧΟΡΟΣ

μεγάλα μεγαληγόρων
565

κλύειν κλύων ἀνοσίων ἀνδρῶν. Εἴθε γὰρ εἴθε οἱ θεοὶ (εἰ θεοὶ θεοὶ Μ)

θεοὶ τούσδ' ὀλέσειαν ἐν γῇ.

ΧΟ.

τριχὸς δ᾽ ὀρθίας πλόκαμος ἵσταται

μεγάλα μεγαληγόρων

κλύων ἀνοσίων ἀνδρῶν. εἴθε θεοὶ

θεοὶ τούσδ᾽ ὀλέσειαν ἐν γῇ.

ΑΓ.

Eteocles

If indeed a man should suffer evil, let it be without dishonor, since that is the only benefit for the dead.

But you cannot speak of any glory for happenings that are at once evil and held in dishonor.
685

Messenger

LE MESSAGER

l'insolence de ces impies arrogants. Ah ! puissent donc les dieux les anéantir sur ce sol !

LE MESSAGER

Je passe

SOLDIER.

Nun.

Home to my heart the vaunting goes,
550

And, quick with terror, on my head

Rises my hair, at sound of those

Who wildly, impiously rave!

If gods there be, to them I plead—

Give them to darkness and the grave.
555

The Spy

Das Wort schneidet mir in's Herz tief hinein,

Und vor Entseken sträubt wild sich das Haar empor,

Da der ruchlose Troy der Troker
540

Mir in die Ohren schallt. Daß die Götter sie

Tilgten in Kadmos' Lande!

Der Bote.

Commentary

Stable identifiers

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

ESPLORATORE

Current edition Experimental

Ετεοκλης εἴπερ κακὸν φέροι τις, αἰσχύνης ἄτερ ἔστω: μόνον γὰρ κέρδος ἐν 11 τεθνηκόσι: κακῶν δὲ κᾀσχρῶν οὔτιν᾽ εὐκλείαν ἐρεῖς. 685 686

Ἐτεοκλής εἴπερ κακὸν φέροι τις, αἰσχύνης ἄτερ ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσι· κακῶν δὲ κᾀσχρῶν οὔτινʼ εὐκλείαν ἐρεῖς. 685

ΧΟ. ἱκνεῖται λόγος διὰ στηθέων, καὶ τριχὸς ὄρθιος πλόκαμος ἵσταται, μεγάλα μεγαληγόρων κλυούσας 565 ἀνοσίων ἀνδρῶν. εἴθε γὰρ θεοὶ τούσδ᾽ ὀλέσειαν ἐν γᾷ.

Χορὸς Παρθένων στρ. γ΄. ἱκνεῖται λόγος διὰ στηθέων,

Χορὸς Παρθένων τριχὸς δ᾽ ὀρθίας πλόκαμος ἵσταται, 545 μεγάλα μεγαληγόρων κλυούσα ἀνοσίων ἀνδρῶν. εἴθε γὰρ θεοὶ τούςδ᾽ ὀλέσειαν ἐν γῇ.

ΧΟΡΟΣ Ἱκνεῖται λόγος διὰ στηθέων, Str. 3. τριχὸς δ' ὀρθίας πλόκαμος ἵσταται,

ΧΟΡΟΣ μεγάλα μεγαληγόρων 565 κλύειν κλύων ἀνοσίων ἀνδρῶν. Εἴθε γὰρ εἴθε οἱ θεοὶ (εἰ θεοὶ θεοὶ Μ) θεοὶ τούσδ' ὀλέσειαν ἐν γῇ.

ΧΟ. τριχὸς δ᾽ ὀρθίας πλόκαμος ἵσταται μεγάλα μεγαληγόρων κλύων ἀνοσίων ἀνδρῶν. εἴθε θεοὶ θεοὶ τούσδ᾽ ὀλέσειαν ἐν γῇ.

ΑΓ.

Eteocles If indeed a man should suffer evil, let it be without dishonor, since that is the only benefit for the dead. But you cannot speak of any glory for happenings that are at once evil and held in dishonor. 685

Messenger

LE MESSAGER l'insolence de ces impies arrogants. Ah ! puissent donc les dieux les anéantir sur ce sol !

LE MESSAGER Je passe

SOLDIER.

Nun.

Home to my heart the vaunting goes, 550 And, quick with terror, on my head Rises my hair, at sound of those Who wildly, impiously rave! If gods there be, to them I plead— Give them to darkness and the grave. 555

The Spy

Das Wort schneidet mir in's Herz tief hinein, Und vor Entseken sträubt wild sich das Haar empor, Da der ruchlose Troy der Troker 540 Mir in die Ohren schallt. Daß die Götter sie Tilgten in Kadmos' Lande!

Der Bote.

Commentary

Stable identifiers

Ετεοκλης

εἴπερ κακὸν φέροι τις, αἰσχύνης ἄτερ

ἔστω: μόνον γὰρ κέρδος ἐν¹¹ τεθνηκόσι:

κακῶν δὲ κᾀσχρῶν οὔτιν᾽ εὐκλείαν ἐρεῖς.
685
686

Ἐτεοκλής

εἴπερ κακὸν φέροι τις, αἰσχύνης ἄτερ

ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσι·

κακῶν δὲ κᾀσχρῶν οὔτινʼ εὐκλείαν ἐρεῖς.
685

ΧΟ.

ἱκνεῖται λόγος διὰ στηθέων,

καὶ τριχὸς ὄρθιος πλόκαμος ἵσταται,

μεγάλα μεγαληγόρων κλυούσας
565

ἀνοσίων ἀνδρῶν. εἴθε γὰρ θεοὶ

τούσδ᾽ ὀλέσειαν ἐν γᾷ.

Χορὸς Παρθένων
στρ. γ΄.

ἱκνεῖται λόγος διὰ στηθέων,

Χορὸς Παρθένων

τριχὸς δ᾽ ὀρθίας πλόκαμος ἵσταται,
545

μεγάλα μεγαληγόρων κλυούσα

ἀνοσίων ἀνδρῶν. εἴθε γὰρ

θεοὶ τούςδ᾽ ὀλέσειαν ἐν γῇ.

ΧΟΡΟΣ

Ἱκνεῖται λόγος διὰ στηθέων,

Str. 3.

τριχὸς δ' ὀρθίας πλόκαμος ἵσταται,

ΧΟΡΟΣ

μεγάλα μεγαληγόρων
565

κλύειν κλύων ἀνοσίων ἀνδρῶν. Εἴθε γὰρ εἴθε οἱ θεοὶ (εἰ θεοὶ θεοὶ Μ)

θεοὶ τούσδ' ὀλέσειαν ἐν γῇ.

ΧΟ.

τριχὸς δ᾽ ὀρθίας πλόκαμος ἵσταται

μεγάλα μεγαληγόρων

κλύων ἀνοσίων ἀνδρῶν. εἴθε θεοὶ

θεοὶ τούσδ᾽ ὀλέσειαν ἐν γῇ.

Eteocles

If indeed a man should suffer evil, let it be without dishonor, since that is the only benefit for the dead.

But you cannot speak of any glory for happenings that are at once evil and held in dishonor.
685

LE MESSAGER

l'insolence de ces impies arrogants. Ah ! puissent donc les dieux les anéantir sur ce sol !

LE MESSAGER

Je passe

Home to my heart the vaunting goes,
550

And, quick with terror, on my head

Rises my hair, at sound of those

Who wildly, impiously rave!

If gods there be, to them I plead—

Give them to darkness and the grave.
555

Das Wort schneidet mir in's Herz tief hinein,

Und vor Entseken sträubt wild sich das Haar empor,

Da der ruchlose Troy der Troker
540

Mir in die Ohren schallt. Daß die Götter sie

Tilgten in Kadmos' Lande!