Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

zweites Epeiso- dion. Eteokles tritt auf mit Me- II lanippos (395), Megareus (459), Lasthenes (607f.), um die Mit- teilung des Kundschafters (66 ff.) entgegenzunehmen, vgl. Einl. S. 9 f. Die erste Szene, der Mittelpunkt des Stückes, gibt eine glänzende Schilderung der sieben feindlichen und der ihnen an den sieben Toren entgegenstehenden Thebanischen Heerführer. In der zweiten Szene macht der Chor den vergeblichen Versuch Eteokles von dem greuel- vollen Zweikampf mit dem Bruder zurückzuhalten. Damit gibt dieses Epeisodion die ethische Moti- vierung für den Untergang der argivischen Heerführer und der feindlichen Brüder. Wie auch sonst bei Äschylos da, wo dem Dialoge antistrophische Chorika eingefügt sind, Symmetrie des Dialogs sich nachweisen läßt, so hat Ritschl (Jahrb. f. Philol. Bd. 77. 1858. S. 761.) symmetrische An- lage auch in den sieben Reden des Boten und Erwiderungen des Eteokles wahrgenommen. Da an einigen Stellen der Text unsicher oder lückenhaft ist, läßt sich die Verszahl nicht bei allen Partien mit voller Bestimmtheit feststellen. Doch scheint mit Beiseitelassung der zwei ankündigenden Verse des Boten 362f., denen die zwei zur nächsten Szene überleitenden Verse des Eteokles 662 f. entsprechen, die Gliederung der ganzen Partie 364 661 folgende zu sein: Π IV ΑΓ20- ΕΤ20 | στρ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | ἀντ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | στρ. β' | ΑΓ20- ΕΤ20| αντ. β|| V VI VII ΑΓ22- ΕΤ 22 | στρ. γ΄ | ΑΓ 29- ΕT 29 | αντ. γ΄ | ΑΓ 22- ΕΤ 22.

Seven Against Thebes. N. Wecklein. . .

Current edition Experimental

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (German) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 369-416 focus

Ημιχόριον

ὅ τοι κατόπτης, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, στρατοῦ

πευθώ τιν᾽ ἡμῖν, ὦ φίλαι, νέαν φέρει,
370

σπουδῇ διώκων πομπίμους χνόας ποδοῖν.

Ἡμιχόριον Β

καὶ μὴν ἄναξ ὅδ᾽ αὐτὸς Οἰδίπου τόκος

εἰς¹ ἀρτίκολλον ἀγγέλου λόγον μαθεῖν:

σπουδὴ δὲ καὶ τοῦδ᾽ εὖ καταρτίζει² πόδα.

Αγγελος

λέγοιμ᾽ ἂν εἰδὼς εὖ τὰ τῶν ἐναντίων,
375

ὥς τ᾽³ ἐν πύλαις ἕκαστος εἴληχεν πάλον.

Τυδεὺς μὲν ἤδη πρὸς πύλαισι Προιτίσιν

βρέμει, πόρον δ᾽ Ἰσμηνὸν οὐκ ἐᾷ περᾶν

ὁ μάντις: οὐ γὰρ σφάγια γίγνεται⁴ καλά.

Τυδεὺς δὲ μαργῶν καὶ μάχης λελιμμένος⁵
380

μεσημβριναῖς κλαγγαῖσιν ὡς δράκων βοᾷ:

θείνει⁶ δ᾽ ὀνείδει μάντιν Οἰκλείδην σοφόν,

σαίνειν μόρον τε καὶ μάχην ἀψυχίᾳ.

τοιαῦτ᾽ ἀυτῶν τρεῖς κατασκίους λόφους

σείει, κράνους χαίτωμ᾽, ὑπ᾽ ἀσπίδος δὲ τῷ⁷
385

χαλκήλατοι κλάζουσι κώδωνες φόβον:

ἔχει δ᾽ ὑπέρφρον σῆμ᾽ ἐπ᾽ ἀσπίδος τόδε,

φλέγονθ᾽ ὑπ᾽ ἄστροις οὐρανὸν τετυγμένον:

λαμπρὰ δὲ πανσέληνος ἐν μέσῳ σάκει,

πρέσβιστον ἄστρων, νυκτὸς ὀφθαλμός, πρέπει.
390

τοιαῦτ᾽ ἀλύων ταῖς ὑπερκόμποις σαγαῖς⁸

βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις, μάχης ἐρῶν,

ἵππος χαλινῶν ὣς κατασθμαίνων μένει,

ὅστις βοὴν σάλπιγγος ὁρμαίνει κλύων.⁹

τίν᾽ ἀντιτάξεις τῷδε; τίς Προίτου πυλῶν
395

κλῄθρων λυθέντων προστατεῖν φερέγγυος;

Ετεοκλης

κόσμον μὲν ἀνδρὸς οὔτιν᾽ ἂν τρέσαιμ᾽ ἐγώ,

οὐδ᾽ ἑλκοποιὰ γίγνεται¹⁰ τὰ σήματα:

λόφοι δὲ κώδων τ᾽ οὐ δάκνουσ᾽ ἄνευ δορός.

καὶ νύκτα ταύτην ἣν λέγεις ἐπ᾽ ἀσπίδος
400

ἄστροισι μαρμαίρουσαν οὐρανοῦ κυρεῖν,

τάχ᾽ ἂν γένοιτο μάντις ἁνοία¹¹ τινί.

εἰ γὰρ θανόντι νὺξ ἐπ᾽ ὀφθαλμοῖς πέσοι,

τῷ τοι φέροντι σῆμ᾽ ὑπέρκομπον τόδε

γένοιτ᾽ ἂν ὀρθῶς ἐνδίκως τ᾽ ἐπώνυμον,
405

καὐτὸς καθ᾽ αὑτοῦ τήνδ᾽ ὕβριν μαντεύσεται.¹²

ἐγὼ δὲ Τυδεῖ κεδνὸν Ἀστακοῦ τόκον

τῶνδ᾽ ἀντιτάξω προστάτην πυλωμάτων,

μάλ᾽ εὐγενῆ τε καὶ τὸν Αἰσχύνης θρόνον

τιμῶντα καὶ στυγοῦνθ᾽ ὑπέρφρονας λόγους.
410

αἰσχρῶν γὰρ ἀργός, μὴ κακὸς δ᾽ εἶναι φιλεῖ.

σπαρτῶν δ᾽ ἀπ᾽ ἀνδρῶν, ὧν Ἄρης ἐφείσατο,

ῥίζωμ᾽ ἀνεῖται, κάρτα δ᾽ ἔστ᾽ ἐγχώριος,

Μελάνιππος: ἔργον δ᾽ ἐν κύβοις Ἄρης κρινεῖ:

Δίκη δ᾽ ὁμαίμων¹³ κάρτα νιν προστέλλεται
415

εἴργειν τεκούσῃ μητρὶ πολέμιον δόρυ.

417

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 369-416 focus

Ἡμιχόριον Α

ὅ τοι κατόπτης, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, στρατοῦ

πευθώ τινʼ ἡμῖν, ὦ φίλαι, νέαν φέρει,
370

σπουδῇ διώκων πομπίμους χνόας ποδῶν.

Ἡμιχόριον Β

καὶ μὴν ἄναξ ὅδʼ αὐτὸς Οἰδίπου τόκος

εἰς ἀρτίκολλον ἀγγέλου λόγον μαθεῖν·

σπουδὴ δὲ καὶ τοῦδʼ οὐκ ἀπαρτίζει πόδα.

Ἄγγελος

λέγοιμʼ ἂν εἰδὼς εὖ τὰ τῶν ἐναντίων,
375

ὥς τʼ ἐν πύλαις ἕκαστος εἴληχεν πάλον.

Τυδεὺς μὲν ἤδη πρὸς πύλαισι Προιτίσιν

βρέμει, πόρον δʼ Ἰσμηνὸν οὐκ ἐᾷ περᾶν

ὁ μάντις· οὐ γὰρ σφάγια γίγνεται καλά.

Τυδεὺς δὲ μαργῶν καὶ μάχης λελιμμένος
380

μεσημβριναῖς κλαγγαῖσιν ὡς δράκων βοᾷ·

θείνει δʼ ὀνείδει μάντιν Οἰκλείδην σοφόν,

σαίνειν μόρον τε καὶ μάχην ἀψυχίᾳ.

τοιαῦτʼ ἀυτῶν τρεῖς κατασκίους λόφους

σείει, κράνους χαίτωμʼ, ὑπʼ ἀσπίδος δʼ ἔσω
385

χαλκήλατοι κλάζουσι κώδωνες φόβον·

ἔχει δʼ ὑπέρφρον σῆμʼ ἐπʼ ἀσπίδος τόδε,

φλέγονθʼ ὑπʼ ἄστροις οὐρανὸν τετυγμένον·

λαμπρὰ δὲ πανσέληνος ἐν μέσῳ σάκει,

πρέσβιστον ἄστρων, νυκτὸς ὀφθαλμός, πρέπει.
390

τοιαῦτʼ ἀλύων ταῖς ὑπερκόμποις σαγαῖς

βοᾷ παρʼ ὄχθαις ποταμίαις, μάχης ἐρῶν,

ἵππος χαλινῶν ὣς κατασθμαίνων μένει,

ὅστις βοὴν σάλπιγγος ὁρμαίνει μένων.

τίνʼ ἀντιτάξεις τῷδε; τίς Προίτου πυλῶν
395

κλῄθρων λυθέντων προστατεῖν φερέγγυος;

Ἐτεοκλής

κόσμον μὲν ἀνδρὸς οὔτινʼ ἂν τρέσαιμʼ ἐγώ,

οὐδʼ ἑλκοποιὰ γίγνεται τὰ σήματα·

λόφοι δὲ κώδων τʼ οὐ δάκνουσʼ ἄνευ δορός.

καὶ νύκτα ταύτην ἣν λέγεις ἐπʼ ἀσπίδος
400

ἄστροισι μαρμαίρουσαν οὐρανοῦ κυρεῖν,

τάχʼ ἂν γένοιτο μάντις ἡ ἀνοία τινί.

εἰ γὰρ θανόντι νὺξ ἐπʼ ὀφθαλμοῖς πέσοι,

τῷ τοι φέροντι σῆμʼ ὑπέρκομπον τόδε

γένοιτʼ ἂν ὀρθῶς ἐνδίκως τʼ ἐπώνυμον,
405

καὐτὸς καθʼ αὑτοῦ τήνδʼ ὕβριν μαντεύσεται.

ἐγὼ δὲ Τυδεῖ κεδνὸν Ἀστακοῦ τόκον

τῶνδʼ ἀντιτάξω προστάτην πυλωμάτων,

μάλʼ εὐγενῆ τε καὶ τὸν Αἰσχύνης θρόνον

τιμῶντα καὶ στυγοῦνθʼ ὑπέρφρονας λόγους.
410

αἰσχρῶν γὰρ ἀργός, μὴ κακὸς δʼ εἶναι φιλεῖ.

σπαρτῶν δʼ ἀπʼ ἀνδρῶν, ὧν Ἄρης ἐφείσατο,

ῥίζωμʼ ἀνεῖται, κάρτα δʼ ἔστʼ ἐγχώριος,

Μελάνιππος· ἔργον δʼ ἐν κύβοις Ἄρης κρινεῖ·

Δίκη δʼ ὁμαίμων κάρτα νιν προστέλλεται
415

εἴργειν τεκούσῃ μητρὶ πολέμιον δόρυ.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 357 focus

παντοδαπὸς δὲ καρπὸς χαμάδις πεσὼν ἀλγύνει

[κυρήσας],

πικρὸν δ᾽ ὄμμ᾽ θαλαμηπόλων

πολλὰ δ᾽ ἀκριτόφυρτος

360

γᾶς δόσις οὐτιδανοῖς

ἐν ῥοθίοις φορεῖται.

δμωΐδες δὲ κοινοπήμονες νέαι,

τλάμον᾽ εὐνὰν αἰχμάλωτον

ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος, ὡς

365

δυσμενοῦς ὑπερτέρου,

ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν,

παγκλαύτων ἀλγέων ἐπίρροθον.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 357 focus

παντοδαπὸς δὲ καρπὸς χαμάδις πεσὼν ἀλγύνει

κυρήσας, πικρόν γ' ὄμμα θαλαμηπόλων·
340

πολλὰ δ᾽ ἀκριτόφυρτος

γᾶς δόσις οὐτιδανοῖς

ἐν ῥοθίοις φορεῖται·

δμωΐδες δὲ καινοπήμονες νέαι,

τλῆμον αἰχμάλωτον εὐνὰν
345

ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος, ὡς

δυςμενοῦς ὑπερτέρου,

ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν,

παγκλαύτων ἀλγέων ἐπίρροθον.

ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 357 focus

Παντοδαπὸς δὲ καρπὸς χαμάδις πεσὼν

Ant. 3.

ἀλγύνει κυρήσας, πικρὸν δ'

ὄμμα θαλαμοπόλων θαλαμηπόλων·

πολλὰ δ' ἀκριτόφυρτος
360

γᾶς δόσις οὐτιδανοῖς

ἐν ῥοθίοις φορεῖται.

Δμωΐδες δὲ καινοπήμονες <νέαι>

¹

τλάμονες εὐνὰν <αἰχμάλωτον>

ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος, ὡς
365

δυσμενοῦς ὑπερτέρου

ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν,

παγκλαύτων ἀλγέων ἐπίρροθον.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 357 focus

παντοδαπὸς δὲ καρπὸς χαμά-

δις πεσὼν ἀλγύνει κυρήσας·

345

πικρὸν δ᾽ ὄμμα θαλαμηπόλων.

πολλὰ δ᾽ ἀκριτόφυρτος

γᾶς δόσις οὐτιδανοῖς

ἐν ῥοθίοις φορεῖται.

¹²³⁴⁵⁶⁷⁸⁹¹⁰

ἀρτιτρεφεῖς ἀρτιβρεφεῖς διαδρομᾶν διαδρομὰν διαδρομᾶν ξυμβολεῖ ξυμβολεῖ (αλλ superscr. m1) ξύννομον ξύννομον ξύνομον λελιμμένοι λελιμμένοι λελημμένοι τί ἐκ τίν ἐκ τίν' ἐκ ante versum τίν' ... λόγον olim παντοδαπὸς . . πεσὼν | ἀλγύνει ἀλγύνει ἀλγύνει ex ἀλγύνη fecit κυρήσας delet fort. τᾶν θαλαμηπόλων. ῥοθίοις ῥοθίοις ῥοθίοισι

28 AESCHYLI

ΧΟ.

δμῳίδες δὲ καινοπήμονες νέαι
350

τλήμονες εὐνὰν αἰχμάλωτον

ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος ὡς

δυσμενοῦς ὑπερτέρου

ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν,

παγκλαύτων ἀλγέων ἐπίρροθον.
355

ΗΜΙΧ.

Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 357 focus

παντοδαπὸς δὲ καρπὸς χαμάδις πεσών

ἀλγύνει

κυρήσας· πικρὸν δ᾽ ὄμμα θαλαμοπόλων.

360

πολλὰ δ᾽ ἀκριτόφυρτος

γᾶς δόσις οὐτιδανοῖς

ἐν ῥοθίοις φορεῖται.

δμωίδες δὲ καινοπήμονες νέαι·

Testim.:

352 Hesych. συμβολεῖ συντυγχάνει.

Apparatus Criticus

τὰ δὲ δὲ καὶ π. δὲ del Brunck, sed displicet asyndeton χραίνεται κρίνεται δ᾽ ἐπιπνεῖ δ᾽ ἐπιπνεῖ δὲ πιτνεῖ δ᾽ ἐπιπιτνεῖ ἀν᾽ ἄστυ, περὶ [πόλιν] δ᾽ ποτὶ πόλιν δ' ποτὶ πόλιν ποτὶ δέ πτόλιν π. δ. πόλιν καὶ ποτὶ πτόλιν πόλιν del. Herm., correxi. urbem cingit murorum rete, ita ut fugae locus non sit δόρει δορί καίνεται κλίνεται M corr. m; κραίνεται βλαχαὶ βλαχαί βληχαί ἀρτιτρεφεῖς ἀρτιβρεφεῖς (in K glossa τῶν ἀρτιβρεφῶν) ἀρτετρεβεῖς ξυμβολεῖ ξυμβολεῖ ξυμβολή ξυμβαλεῖ ξυμβάλλει ξύννομον ξύνομον ξύνεμον λελιμμένοι λελημμ. Μ(λαβεῖν βουλόμενοι schol.) P(λελειμ. P2 λελιμ. in schol. V1KR τἀκ τί ἐκ τίν' ἐκ correxi. schol. (fortasse post i rasura) πλέον λαβεῖν ἑκάστου τῶν πολεμίων βουλομένου πάρεστι λογίζεσθαι τὸ ξυμβησόμενον. quod in proximis singillatim describitur θαλαμοπόλων θαλαμηπόλων τῶν θ. correxi ἀκριτόφυρτος δακρυτοφ. ῥοθίοις ῥοθίοις ῥοθίοισι

ΧΟ.

τλήμον᾽ αὖσαν αἰχμάλωτον
365

ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος ὥς

δυσμενούς ὑπερτέρου

ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν,

παγκλαύτων

ἀλγέων ἐπίρροθον. =
370

Translations (8)

Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 369-415 focus

The Scout is seen approaching from one side; Eteocles from the other.

LEADER OF THE FIRST HALF-CHORUS

The scout, I believe,

is bringing some fresh news of the army to us, my friends, since the joints of his legs are hastily speeding as they carry him on his mission.
370

LEADER OF THE SECOND HALF-CHORUS

And, indeed, here is our lord himself, the son of Oedipus, at the right moment to hear the messenger’s report. Haste makes his stride uneven, too.

Scout

It is with certain knowledge that I will give my account of the enemy’s actions, how each man according to lot has been posted at the gates. Tydeus is already storming opposite the Proetid gates; but the seer will not allow him to ford the Ismenus because the omens from the sacrifices are not favorable.
375

Yet Tydeus, raging and eager for battle, shouts like a serpent hissing at high noon, and lashes skilled Oecles’ son, with the taunt that he cringes in cowardice before death and battle. With such cries he shakes three overshadowing plumes,
380

his helmet’s mane, while from under his shield, bells forged of bronze therein ring out a fearsome clang. He has this haughty symbol on his shield: a well-crafted sky, ablaze with stars, and the brightness of the full moon shining in the center of the shield,
385

the moon that is the most revered of the stars, the eye of night. Raving so in his arrogant armor, he shouts beside the river-bank, craving battle, like some charger that fiercely champs at the bit as he waits in eagerness for the trumpet’s war-cry.
390

Whom will you send against him? Who will be capable of standing as our champion at the Proetid gate when its bars are loosened?
395

Eteocles

I would not tremble before any mere ornaments on a man. Nor can signs and symbols wound and kill—crests and bell have no bite without the spear.

And regarding this "night" which you describe on his shield, sparkling with heaven’s stars—perhaps the folly of it might yield to one some prophetic understanding. For should night fall on this man’s eyes as he dies, then to its bearer this arrogant symbol
400

would prove rightly and justly named; and it is against himself that he will have prophesied this outrageous violence. Now as for me, against Tydeus I will station the trusty son of Astacus as defender of this gate, since he is full noble and
405

reveres the throne of Honor and detests proud speech. He is slow to act disgracefully, and he has no cowardly nature. His race springs from the men sown of the dragon’s teeth, from one of those whom Ares spared, and so Melanippus is truly born of our land. Ares will decide the outcome with a throw of the dice;
410

but Justice, his kin by blood, indeed sends this man forth to keep the enemy spear from the mother that gave him birth. Exit Melanippus.
415

The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 357 focus

Fruits of every possible kind strewn upon the ground occasion sorrow, and dismal is the face of the stewards. And full many a gift of earth is swept along in the worthless streams, in undistinguished medley. And young female slaves have new sorrows, a foe being superior , and fortunate as to their wretched captive couch, so that they hope for life's gloomy close to come, a guardian against their all-mournful sorrows.

Semi-Chorus

LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 357 focus

Des fruits de la terre, de toutes sortes, sont tombés sur le sol, affligeant spectacle ! et l'œil des ménagères se remplit
d'amertume. Par masses, pêle-mêle, les dons de la glèbe roulent en torrents inutiles. Et des captives, encore novices à la souffrance, sanglotent en songeant au lit réservé à l'esclave,
au lit du soldat à qui le hasard les donne ¹ : elles n'ont plus d'autre sort à attendre que de servir aux nuits d'un ennemi vainqueur, pour renforcer des douleurs déjà dignes de toutes leurs larmes.

LE CORYPHÉE

The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 357 focus

Thick on the earth the rich spoil lies :

For the rude plunderers' restlessrolling tide,

Their worthless numbers waving wide,

380

Drop in their wild haste many' a glitt'ring prize.

Whilſt, in her chaste apartment bred,

The trembling virgin captive led,

Pours, in the anguish of her soul, the tear:

And, torn from all her heart holds dear,

385

The youthful bride, a novice yet in woe,

Obeys the haughty, happy foe.

But e'er such horrors blast my sight,

May these sad eyes close in eternal night !

SEMICHORUS.

Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 357 focus

alta una rete stendesi.

Sotto i colpi dell'un l'altro trabocca:

380

i cruenti belati

alle mammelle suonano

dei pargoli mo' nati:

è della fuga il bottino fratello:

carchi di preda, urtano questo in quello:
385

quei che privo ancor n'è, l'un l'altro chiama

partecipe al saccheggio:

ché minor parte o ugual, nessuno brama.

Qual presagio da ciò formare io deggio?

3 Antistrofe III

Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 357 focus

Omnigena uerò fructus in terram cadens

Molestia est illis qin eŭ inciderut, acerb.oculus cubi

Multum immenſarū frugũ terre donu (cularioru

330

Inutilibus fluctibus fertur.

Famule uerò communia patientes iuuenes

Mifera, cubile captiuum uiri

Fœlicis tanquam longe inimici habebunt

Spes est nocturnum finem accedere,
335

Flebilium dolorum adiutorem.

Sem.

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 357 focus

And all the wealth of earth to waste is poured—

A sight by all abhorred!

The grieving housewives eye it; heaped and blent,

Earth's boons are spoiled and spent,
310

And waste to nothingness; and O alas,

Young maids, forlorn ye pass—

Fresh horror at your hearts—beneath the power

Of those who crop the flower!

Ye own the ruffian ravisher for lord,
315

And night brings rites abhorred!

Woe, woe for you! upon your grief and pain

There comes a fouler stain.

[ Enter, on one side, The Spy; on the other, Eteocles and the Six Champions.

Semi-Chorus

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 357 focus

Jegliche Frucht des Feldes,

Zerstreut am Grund, verkümmert,

Und wehmüthig blickt, härmet sich die Schaffnerin.

Auch viel Gaben der Erde

Nafst durcheinandergewühlt
340

Nichtige Flut von dannen.

Und die neuen Mägde, die der Speer gewann,

Dulden ungewohnte Schmerzen

Auf des stolzen Siegers Lager.

So in Feindes Händen bleibt
345

Eine Hoffnung nur: die Todesnacht erscheint,

Des schwermuthvollen Leides Löserin.

Führerin des ersten Halbchors.

Notes on the current edition

Seven Against Thebes

1. Single-witness OCR: uncollated. Source layout and readings require scan review; automatic flags are not exhaustive.

2. Reference placement provisional: provisional local reference window from running Greek. Verify the printed source numbering and note scope against the scan.

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

356. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-477

εἰδὼς ... ἐναντίων:

ἰδὼν

Colb. 2. γρ.

ἰδὼν

Par. B.

πολεμίων

, supra scripto ab eadem manu

ἐναντίων

, Par. L.

356

357. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-478

ὡς τ' ... ἕκαστος εἴληχεν πάλον:

ὥστ'

Μ. a recentiore manu: prima

ὅστ'

scripsisse videtur.

357

357. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-479

ὡς τ' ... ἕκαστος εἴληχεν πάλον:

πῶς τ'

Rob.

ἕκαστον

Vit.

εἴληχεν

Μ.

εἴληχε

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Mosc. 1. 2. Par. B. Vind. 2. 4. Ald. Rob. Turn. γρ.

εἴληφε

πάλου

Mosc. 1. Par. K.

πάλῳ

G. et cum glossa ἐκληρώθη Par. B.

κλήρῳ

Mosc. 2.

κλῆρον

Ven. A. Vind. 2. 4. Ald. Euripides Phoen. v. 751.

ὄνομα δ᾽ ἑκάστου διατριβὴ πολλὴ λέγειν, ἐχθρῶν ὑπ' αὐτοῖς τείχεσιν καθημένων.

Ad quae scholiastes haec adnotavit, πεφύλακται δὲ τὰς ὀνομασίας αὐτῶν εἰπεῖν, ὡς φησὶ Δίδυμος, διὰ τὸ ὑπὸ Αἰσχύλου εἰρῆσθαι ἐν τοῖς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβαις.

357

358. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-480

Προιτίσιν:

προιτίσιν

M. Par. L. Ceteri ι omittunt.

358

360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-481

σφάγια ... γίγνεται:

σφράγια

Vit.

γίγνεται

Porsonus. Libri

γίνεται

360

361. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-482

λελιμμένος:

λιμένος

, superscripto ab eadem, ut videtur, manu altero μ, et a sec. manu λε in initio vocabuli, M.

λελιμένος

Par. L.

λελυμένος

, cum glossa ἐπιθυμῶν, G.

361

362. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-483

κλαγγaῖσιν:

κλαγκαῖσιν

G. Vit. Lips.

362

363. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-484

θένει ... ὀνείδει μάντιν Οἰκλείδην σοφόν:

θένει

M. Turn.

σθένει

Ox. Vind. 3. Ald.

θείνει

Lips. Arund. Mosc. 1. 2. Par. F. Vind. 4. Rob.

θύνει

Vit.

θαίνει

δ'

omittit Ald.

ὀνέδει

Lips.

ὀνειδίζει

G. Mosc. 2. Vind. 1.

Οἰκλείδην

G. Ald. Rob.

δικλείδην

M. Vit. Lips. Turn.

σοφιστὴν

pro

σοφόν

Par. E.

363

365. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-485

τρεῖς κατασκίους:

τρισκατασκίους

, ad primam syllabam ει superscripto, G. Aristophanes Acharn. v. 964.

ὁ δεινός, ὁ ταλαύρινος, ὃς τὴν Γοργόνα πάλλει, κραδαίνων τρεῖς κατασκίους λόφους.

365

366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-486

κράνους χαίτωμ'· ὑπ᾽ ἀσπίδος δὲ τῷ:

κραίνους

Lips.

χαίτωμα

δ᾽ ἐσώ

(sic, non δ᾽ ἔσω) M. in quo recentior manus γρ.

τῷ

adscripsit,

δέτω

δετῶ

, supra adscripto ου, Vit.

δὲ τοῦ

Vind. 2. 4.

366

367. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-487

χαλκήλατοι κλάζουσι κώδωνες:

χαλκήλατον

margo Aldinae apud Burtonum, idemque Turnebus commemorat.

κλάζουσι κώδωνος

G. Vind. A.

κώδωνες ἠχοῦσιν

Ask. A.

367

368. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-488

ὑπέρφρον: In

ὑπέρφρον

Μ. o in litura habet.

ὑπ' ἀσπίδος

Rob.

368

371. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-489

πρέσβιστον ἄστρων:

πρέσβιστος δ᾽ ἀνδρῶν νυκτὸς ὀφθαλμὸς πρέπει

, Αἰσχύλος corrupte Εtym. Μ. p. 753, 22.

ἄστρων

superscripto ο Vit. Lips.

ἄστρον

G. Par. L. et o superscripto Par. G.

371

373-375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-490

βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις, μάχης ἐρῶν, ἵππος χαλινῶν δ᾽ ὡς κατασθμαίνων μένει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὀργαίνει μένων: Legebatur

βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις μάχης ἐρῶν· ἵππος χαλινῶν δ᾽ ὡς κατασθμαίνων, μένει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὁρμαίνει μένων.

Post

μάχης

particulam δ' inserit Lips. et Par. A. si hoc dicere vult Brunckius, qui hanc particulam se ait in locum suum reposuisse, suffragante cod. A. Scripsit autem Brunckius ita,

βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις· μάχης δ' ἐρῶν, ἵππος χαλινῶν ὡς κατασθμαίνων, μένει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὁρμαίνει μένων.

Sine particula

χαλινῶν ὡς

habent M. Colb. 2. (puto, Par. A.) et Rob.

χαλινῶν ὃς

Lips. In M. a recentiore manu non, ut narratur, δυς super ὡς, sed, quantum dispici potuit, οὗ super ultimam in

χαλινών

syllabam adscriptum est. Deinde

κατασθαίνων, μένει

, supra adscripto γρ.

κατασθμαίνων

, Lips.

κατασθμαίνει μένων

Rob. Tum

ὡς τις

Ald. 'Turn. Deinde

βοῇ

Par. L. Tum

ὁρμαίνει μένων

M. Vit. Ald. Rob. Turn.

ὁρμένει μένων

, sed minio superscriptis ad prius vocabulum αι, ad alterum ει, G.

ὁρμαίνων μένει

Arund. (qui hunc versum post sequentem collocat) Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. F. Ask. A. Ven. A. Vind. 4. et ad

μένει

supra scripto αι Par. C.

ὁρμείνων μένει

Par. E. In Lips. hic versus omissus, sed a sec. manu in ima margine sic additus est,

ὅστις βοὴ

(supra scriptum γρ.

βοὴν

)

σάλπιγγος ὁρμαίνων μένει

. Repetitio verbi

μένει

, quantumvis iterationem verborum non reformident tragici, hic quidem ferri non potest. Itaque putandum esset

μένει

esse nomen, ut in Agamemnone v. 222.

χαλινών τ' ἀναύδῳ μένει

. Sed magna tamen suspicio est, in alterutro versu

μένει

vel

μένων

ortum esse ex altero. Itaque non male Tyrwhittus et Brunckius ad Aristophanis Ran. v. 1042. in ultimo versu

κλύων

scribendum esse putarunt: quod sane firmari videtur verbis scholiastae,

σάλπιγγος ἀκούων

, nisi hic, quod mihi quidem veri simillimum videtur, rem enarrare voluit explicatius. Mihi probabilius videtur mutandum esse

μένει

βρέμει

, quae Schützii quoque opinio fuit. Sed ex proximo quoque versu vitium tollendum est. Nam

ὁρμαίνει

, quod sensu non aptum, usu non tragicum est, pridem cedere debebat alii verbo, quod scholion a Stanleio editum et postea a Schützio e' codice Mosc. 1. prolatum,

σφαδάζων ἐκδέχεται

, monstrare videtur,

ὀργαίνει

. Vtitur activa huius verbi forma ita, ut sit irasci, Sophocles Trach. v. 552.

ἀλλ᾽ οὐ γάρ, ὡςπερ εἶπον, ὀργαίνειν καλὸν γυναῖκα νοῦν ἔχουσαν

. Itaque scripsi

βοᾷ παρ᾽ ὄχθαις ποταμίαις, μάχης ἐρῶν, ἵππος χαλινῶν δ᾽ ὡς κατασθμαίνων βρέμει, ὅςτις βοὴν σάλπιγγος ὀργαίνει μένων.

Ceterum qui hanc bellatoris equi descriptionem, quam similibus exemplis . illustravit Bochartus in Hierozoico I. p. 149. diligentius consideraverit, nolet huic lectioni, quam recepimus, hanc praeferre,

ὀργαίνων μένει

376-377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-491

τίν᾽ ἀντιτάξεις τῷδε; τίς Προίτου πυλῶν κλήθρων λυθέντων προστατεῖν φερέγγυος;: Plutarchus initio Thesei

σκοποῦντι δέ μοι, τοιῷδε φωτί, κατ' Αισχύλον (ν. 416.), τίς ξυμβήσεται ; τίν᾽ ἀντιτάξω τῷδε; τίς φερέγγυος; ἐφαίνετο

et quae sequuntur.

ἀντιτάξας

κλήθρων

, a recentiore manu iota subscripto, M. et

mutato vel contra Vit.

κλείθρων

ceteri.

λυμάτων

, supra adscripto γρ.

λυθέντων

, Lips.

379. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-492

γίγνεται:

γίγνεται

Porsonus. Libri

γίνεται

379

380. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-493

κώδων τ' οὐ δάκνουσ᾽ ἄνευ δορός:

τ'

omittunt Arund. Rob.

δάκνουσιν

Lips. Rob.

δακίσ'

δουρὸς

380

383. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-494

ἡ ἀνοία:

ἡ ἀνοία

Μ. Turn.

ἢ ἄνοια

Lips.

κἄνοια

Faehsio teste Par. L. Ceteri

ἡ ἄνοια

. Inde a Cantero

ἡ 'νοια

obtinuerat.

ἡ ἀνοία· παροξυτόνως Αττικῶς. διὰ δὲ τὸ μέτρον ἐξέτεινεν. ὁ δὲ νοῦς· τὰ ἐξ ἀνοίας τινῶν γενόμενα τάχα τῶν κακῶν αὐτοῖς ἔσται σύμβολα

schol. cod. M. γρ.

καὶ ἀνοία τινί

(

ἄνοιάν τινι

Taur.),

ἤγουν κατὰ τινὰ ἄνοιαν καὶ μωρίαν

. Non est scribendum

ἡ 'ννοία

, quod nonnullis placuit.

383

384. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-495

πέσοι:

πέσῃ

Arund. Colb. 2. Ven. B. et supra scriptum in Cantabr. 2.

384

385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-496

ὑπέρκομπον:

ὑπέρκοπον

G. Mosc. 2.

ὑπέρκομον

Ald.

385

386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-497

ὀρθῶς ἐνδίκως τ':

ὀρθῶς ἐκδίκως τ'

ὀρθῶς γ' ἐνδίκως τ’

Οx. Ald. Turn.

386

387. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-498

τήνδ᾽ ... μαντεύσεται:

τήνδ'

Μ. Cantabr. 1. Par. C. L. Colb. 2. Ask. A.

τὴν

ceteri.

μαντεύεται

M. Vit. Par. E. N. Colb. 1. sed α ab eadem, ut videtur, manu insertum in M. Vit.

387

389. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-499

προστάτην:

προστατεῖν

Par. K. et ην superscripto Arund.

389

390. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-500

μάλ' εὐγενῆ:

μάλ' εὖ

omittit Par. E. Frigebit hic

μάλα

, nisi voce adiuvetur. Est enim cum vi quadam pronuntiandum, ut sensus sit non ignobilem.

390

393. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-501

ὧν Ἄρης ἐφείσατο:

ὡς

, supra adscripto γρ.

ὧν

, Lips.

ἐφύσατο

G. Mose. 2. In G. supra scriptum

ἠλέησε

, in Mosc. 2.

ἐγέννησεν

. Coniecit

ἐφύσατο

scribendum esse H. Stephanus, refutatus a Cantero Nov. Lect. I. 5.

393

394. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-502

δ᾽ ἔστ':

δέ γ'

pro

δ᾽ ἔστ'

Lips.

394

395. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-503

ἔργον:

ἔργων

Ald.

ἔργου

supra scriptum in Colb. 2.

395

396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-504

Δίκη δ᾽ ὁμαίμων:

δίκη δ'

Μ. G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Colb. 1. Ven. A. B. Ald. Rob.

δίκη δ'

Par. A. B. Ask. A. Vind. 1. 2. 3. 4. Turn.

ὁμαίμων

Μ. Vit. Arund. Ad prius υ superscriptum αι in Arund. et a recentiore manu in M.

ὁ δαίμων

G. Lips. Cantabr. 1. 2. Ox. Colb. 1. Par. A. B. C. E. Ven. A. B. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Rob. Τurn. Adscriptum

δαίμων

in Lips. Par. G. et ut videtur in Par. A. B. μ ad αι in Cantabr. 2.

δικαίως ὁ Ἄρης

glossa in Par. A. B. Veram scripturam

δίκη δ' ὁμαίμων

, quam primus dedit Victorius, scholiastes recte explicat,

τὸ τῆς συγγενείας δίκαιον στέλλει αὐτὸν εἰς τὴν μάχην

396

397. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-505

NA: Hunc versum affert Thomas M. p. 141, 11. ed. Ritsch.

397

398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-506

τὸν ἀμόν νυν:

τὸν ἐμὸν

Colb. 2. et supra adscriptum in Lips. γρ.

ἐμὸν

Par. B.

νυν

Arnaldus Animadv. crit. p. 127. et Brunckius.

μὲν

Taur. Vind. 1. Ceteri

νῦν

ἀντίπαλος

hic eum significat, qui hosti opponitur.

398

399. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-507

δικαίως πόλεως πρόμαχος ὄρνυται: Non recte

δίκαιος

ex Porsoni coniectura Blomfieldius,

δικαίας

Dindorfius.

πρόμαχος ὄρνυται πόλεως

Taur.

399

400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-508

αἱματηφόρους:

πρόσμαχος

a pr. manu M.

αἱματοφόρους

Ald. Rob.

αἱματοφόρους

Par. Ε.

αἱμηφόρους

G. Taur. Vind. 1.

αἱματηροὺς

Vind. 3.

400

401. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-509

φίλων: Post

φίλων

Rob. addit

ἐμῶν

, ut scholiastam metricum legisse videri Stephanus observavit.

401

402. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-510

ὀλομένων:

ὀλυμένων

Vit.

ὀλλυμένων

Ask. A. γρ.

όλλυμένων

Par. B.

ὀλλομένων

Taur. Vind. 1. 3.

ὀλλουμένους

G. Quum proprie dicendum esset

τρέμω ὑπὲρ φίλων, ιδέσθαι μόρους αὐτῶν ὀλομένων

, aut

τρέμω ιδέσθαι μόρους φίλων ὀλομένων

, utramque rationem a poeta coniunctam esse monui in dissertatione de ellipsi et pleonasmo p. 208. sive Opusc. I. p. 226. Adiectum participium

ὀλομένων

satis tuebuntur exempla a Lobeckio ad Ai. v. 517. p. 278. allata.

402

403. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-511

δοῖεν θεοί:

δοῖεν θεοί

Arund. Cantabr. 1. 2. Par. A. B. Ask. A. Vind. 3.

θεοὶ δοῖεν

Μ. G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn. In M. sec. manus, ut verborum ordinem corrigeret, β' α' supra adscripsit.

403

404. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-512

Ἠλέκτραισιν εἴληχεν πύλαις:

ηλέκτρησι

Par. N.

λέκτραισιν

Par. E.

ηλέκτροισιν

Vit.

εἴληχεν

Μ.

εἴληχε

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Rob. Turn.

πύλας

a pr. manu M. secunda ε superscripsit.

404

405. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-513

γίγας ὅδ᾽ ἄλλος:

γίγας ὅδ᾽, ἄλλου

ex Par. A. et Marklandi ad Eur. Suppl. v. 872. coniectura Brunckius, qui idem in Par. B. vulgato superscriptum dicit. Marklandus falso ad scholiastam provocat. Legit is

γίγας ὁδ᾽ ἄλλος

, ut in M. ceterisque libris scriptum est. Hoc verissimum.

Γίγας ὁδ᾽ ἄλλος

, alius ille gigas, ita dictum est ut saepe in simili re solet. Notum proverbium

ἄλλος οὗτος Ἡρακλῆς

. Maxime haec et similes formulae frequentatae sunt Nonno et hunc sectantibus. Si quis in eo haereat, quod gigas non unus, sed plures fuerint, idem est ac si dixisset

ἄλλος γίγας, παρὰ τοὺς προτέρους

, quemadmodum Lucianus loquitur Alex. 43. p. 249.

ἐγώ, ἦ δ᾽ ὅς, Ασκληπιὸς νέος, ἄλλος παρ' ἐκεῖνον τὸν πρότερον

405

406. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-514

μείζων, ὁ κόμπος δ᾽ οὐ κατ᾽:

μείζων δ᾽ ὁ

Οχ.

μείζων

omisso δ' Par. E.

κόμπος οὐ

Ox. Ald. Turn.

κατ'

omittit Par. E.

406

407. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-515

ἀπειλεῖ ... κραίνοι:

ἀπειλῆ

Lips.

κραίνοι

recte Brunckius, et sic M. Par. L. N. Colb. 1. et ab alia manu Cantabr. 2.

κράννοι

Rob.

κράνος

Lips. Ceteri

κράνοι

. In M. ad αι a recentiore manu α supra adscriptum. Similiter dictum est v. 530.

πύργοις ἀπειλεῖ τοῖςδ᾽ ἃ μὴ κραίνοι θεός

407

408. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-516

τε ... θέλοντος:

τε

omittit Lips.

θέλλοντος

408

410. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-517

Ἔριν ... ἐμποδὼν σχεθεῖν:

ἔρριν

ἐμποδὼν

Vit. Arund. Cantabr. 1. 2. Par. A. B. Η. Κ. L.

ἐμποδῶν

Rob.

οὐδὲ τὸν τοῦ Διὸς σκηπτὸν εἰς γῆν κατενεχθέντα, ἤ αὐτοῦ τοῦ Διὸς φιλονεικήσαντος, ἐμποδὼν γενέσθαι

scholion in M. quamquam M.

ἐκποδῶν

habet.

ἐκ ποδῶν

G. Ald.

ἐκπεδὼν

Lips.

ἐκποδὼν

Turn. Praeferendum iudicavi

ἐμποδών

. Neque se Iovis iram impedimenti loco habiturum. Altera lectio,

ἐκποδών

, in qua αὐτόν intelligi debet, multo est durior.

σχεθεῖν

Blomfieldius. Libri

σχέθειν

410

411. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-518

κεραυνίους βολὰς:

κεραυνοὺς βολὰς

Lips.

411

412. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-519

μεσημβρινοῖσι θάλπεσιν προσῄκασεν:

μεσημβρινοῖσιν

Μ.

μεσιβρινοῖσι

μεσηβρίνοισι

Vit.

θάλπεσιν

Μ.

θάλπαισι

Rob.

θάλπεσι

ceteri.

προσήκασεν

, iola a recentiore manu subscripto, Μ.

προσείκασαν

Lips. Ceteri

προσείκασεν

412

413. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-520

γυμνὸν:

δεινὸν

γρ.

γυμνὸν

Vind. 3. Post

γυμνὸν

litura in M.

413

414. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-521

φλέγει ... διὰ χερῶν:

φέγγει

γρ.

φλέγει

Vind. 3.

χειρῶν

G. Lips. Par. E. Ald. Rob.

414

415. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-522

φωνεῖ γράμμασιν "πρήσω:

φωνεῖ

ultimis duabus litteris a sec. manu in litura M.

φωνεῖν

Ald.

φρονεῖ

Par. E.

γράμμασιν

Μ. Ceteri

γράμμασι

πρίσω

Ald. Rob.

415

416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-523

πέμπε, τίς ξυστήσεται:

πέμπε

ultima littera a sec. manu in litura M.

περπατὶς

Rob.

τίς ξυμβήσεται

Plutarchus in initio Thesei.

416

417. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-524

κομπάζοντα:

κομπάσαντα

Μ. a recentiore manu ζο supra scripto, et Vit. Par. L. Ven. Β.

κομάζοντα

Lips. Ceteri

κομπάζοντα

417

418. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-525

NA:

καὶ τῷδε κέρδει

spectat ad praegressam Eteoclis orationem. Hoc lucro, quod hic iactator est, accedit aliud, quod ipsa illa iactatione Iovis iram provocabit.

418

419. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-526

ἀνδράσιν:

ἀνδράσιν

Cantabr. 1. Ceteri

ἀνδράσι

419

420. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-527

γλῶσσ᾽ ... γίγνεται κατήγορος:

γλῶσσα

, supra scripto altero ν a sec. manu, M.

γίγνεται

Porsonus. Libri

γίνεται

διδάσκαλος

pro

κατήγορος

Lips. Rob. et Blomfieldio teste Ask. A. Idem adscriptum in Mosc. 1. Sic etiam scholiastes.

420

421. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-528

δρᾶν παρεσκευασμένος:

δρᾶν

Lips.

παρασκευασμένος

Par. C. et ε a sec. manu supra adscripto ad alteram syllabam M.

421

422. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-529

θεοὺς ἀτίζων: Libri

θεοὺς ἀτίζων

. Scribendum erat

θεοὺς ἀτίζων

. Monosyllabi

θεός

exempla congessit Porsonus ad Eur. Or. v. 393.

422

424. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-530

γεγωνὰ:

γεγωνὰ

Brunckius.

γεγωνία

Ask. A. Sed ad probandam Brunckii emendationem ducunt quae ceteri libri habent.

γεγωνᾷ

(sic) M.

γεγωνεῖ

Mosc. 2.

γεγωνᾷ

(sic) Ald. Rob.

γεγωνα

ceteri. In G. ᾷ in litura scriptum est. Hesychius

γεγωνόν, τὸ ἐξακουστόν, μεγαλόφωνον

424

425. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-531

αὐτῷ:

αὖ τῷ

425

426. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-532

ἐξῃκασμένον:

ἐξηκασμένον

, iota a recentiore manu subscripto, M. Ceteri

ἐξεικασμένον

426

427. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-533

μεσημβρινοῖσι θάλπεσιν τοῖς:

μεσημβρινοῖσιν

Μ.

μεσηβρινοῖσι

θάλπεσιν τοῖς

Μ.

θάλπεσι τοῖς

G. Lips. Ald. Rob. Turn.

θάλπεσι τοῦ

Vit. Colb. 1. Par. N.

427

429. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-534

αἴθων ... Πολυφόντου βία:

αἴθων

, ut reliqui libri, sed ad ο supra adscripto ο Lips. Vtrumque, et

αἴθων

αἰδῶν

, in scholiis commemoratur.

πολυφόντα

Οx. Ald.

βία

Ald. Rob.

429

430. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-535

NA:

φερέγγυον φρούρημα

affert Thomas M. p. 381, 12. ed. Ritsch.

430

431. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-536

εὐνοίαισι:

εὐνοίαισι

Cantabr. 1. et erasum videtur in M.

431

432. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-537

ἐν πύλαις εἰληχότα:

ἐν πύλαις εἰληχότα

ante sec. manus emendationem M. Plato de re publ. VIII. p. 550. C. non satis accurate huius versus meminit, quum dicit

οὐκοῦν μετὰ τοῦτο, τὸ τοῦ Αἰσχύλου, λέγωμεν ἄλλον πρὸς πύλαις τεταγμένον;

Aug. Nauckius ad Aristoph. Byz. p. 230. Platonem

πρὸς πύλαις

scripsisse putat.

432

433. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-538

ὄλοιθ᾽ ὃς ... ἐπεύχεται:

ὄλοιθ'

Ald. Rob.

εὔχεται

Lips.

433

434. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-539

μιν:

νιν

Brunckius. Libri

μιν

. Libri

ἐπισχέθοι

. Scripsi

ἐπισχέθοι

, quo hic versus strophico accurate exaequatur. Et pertinet fortasse ad hoc vocabulum codicis Vit. glossa,

καταλάβοι

434

435. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-540

ἐμὸν:

πρίν γ' ἐμὸν

Taur.

435

436. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-541

ἑδωλίων μ' ὑπερκόπῳ: Libri

εδωλίων ὑπερκόμπῳ

. Brunckius

ὑπερκόπῳ

, et sic margo Ald. apud Burtonum. Sed addito pronomine scribendum erat

εδωλίων μ' ὑπερκόπῳ

436

440. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-542

πήδησεν: Libri

πήδησεν

. Omissi augmenti signum, quo carere possumus, Brunckius adiecit.

440

441. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-543

Νηΐσταισι προςβαλεῖν:

νηίστησι

a pr. manu M. alia manus ο delere voluisse videtur.

νηίστισι

G. Cantabr. 2. Mosc. 1. Par. L. Vind. 2. Ald: Rob.

νηίστιοι

441

441. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-544

Νηΐσταισι προςβαλεῖν: Vit. Par. A. B. Turn. et η ad penultimam syllabam superscripto Lips. Scribendum erat

Νηΐσταισι

. V. ad Eur. Phoen. v. 1112.

προσβαλεῖν

Lips.

441

442. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-545

ἵππους δ᾽ ἐν ἀμπυκτῆρσιν:

ἵππους γ᾽ ἐν

Rob.

ἀμπυκτῆρσι

G. Lips.

442

443. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-546

πρὸς πύλαις:

πρὸς πύλας

Ald. Rob.

443

444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-547

φιμοὶ ... βάρβαρον τρόπον:

φριμοὶ

Vit. Schatzii coniectura,

βάρβαρον βρόμον

, aliquid commendationis quum ab eo habet, quod librarius ad v. 446. oculis aberrare potuit, tum ab explicatione scholiastae,

ἀπηνῇ ἦχον ἢ ἐπεὶ ἡ σύριγξ βοᾷ

. In Vit. glossa,

κατὰ ἦχον ἄσημον

. Eteoclem mox ad haec v. 456. respondere Schützius animadvertit

ὃς οὔτι μάργων ἱππικῶν φρυαγμάτων βρόμον φοβηθεὶς ἐκ πυλῶν χωρήσεται

. Nihilo minus

τρόπον

servandum duxi, sive more interpretari aliquis velit, sive de ipsa soni conformatione accipiat, ut

Λυδίῳ ἐν τρόπῳ

apud Pindarum Ol. XIV. 17.

444

445. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-548

μυκτηροκόμποις πνεύμασιν:

μυκτηροκόπαν

Par. E.

πνεύμασιν

Μ. Ceteri

πνεύμασι

445

446. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-549

ἐσχημάτισται δ᾽ ... οὐ σμικρὸν:

σημάτισται δ᾽

vel

εἰσημάτιστα δ'

a pr. manu M. quod sec. correxit.

σμικρὸν

Rob.

μικρὸν

M. G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Ask. A. Ox. Ald. Turn.

446

447. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-550

προςαμβάσεις:

προςαμβάσεις

Canterus Nov. lect. III. 3.

πρὸς ἐμβάσεις

ἀμβάσεις

omisso

πρὸς

Par. E. Ceteri

πρὸς ἀμβάσεις

447

448. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-551

στείχει πρὸς ἐχθρῶν πύργον, ἐκπέρσαι:

στείχη

Vit.

πύργων

G. et ο superscripto Par. C.

πύγων

, ad τω superscripto ο, Lips.

ἐμπέρσαι

Par. G.

ἐκπέρσας

ἐκπρῆσαι

γρ.

ἐκπέρσαι

Vit. et adscriptum

ἐκπρῆσαι

in Par. B.

448

449. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-552

βοᾷ δὲ χοὗτος ... ἐν ξυλλαβαῖς:

βοᾷ δ᾽ οὗτος

ἐν

omittit Rob.

ξυλλαβαῖς

M. et regius Spanhemii. Ceteri

συλλαβαῖς

449

450. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-553

σφ' ἐκβάλοι:

σφ᾽ ἐκβάλλοι

ἀφ᾽ ἐκβάλοι

Cantabr. 1.

ἀφεκβάλοι

Colb. 1.

σφ' ἐκβάλῃ

Lips. Cantabr. 2. Ox. Par. C. Ε. F. L. Colb. 2. Vind. 3.

σφ' ἐκβάλλῃ

Vind. 2. 4.

450

451. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-554

καὶ τῷδε φωτὶ:

καὶ τῷδε τῷ φωτὶ

G. Cantabr. 2. Vind. 1. Ald.

451

452. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-555

δούλειον:

δούλεινον

Lips.

452

453. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-556

σὺν τύχῃ δέ τῳ:

σὺν τάχει

Lips. Rob.

δέ τῳ

, iota, ut videtur, a sec. manu addito, Μ.

δέ τω

G. Lips.

δέ τῳ

Taur.

δὲ τῷ

Vit. Turn.

δὲ, τῷ

Ald. Rob. γρ.

ξυντύχοι καὶ ἄν ποτε, ἵνα συμβάλῃ τῷ καὶ ἐκείνῳ τῷ Ετεόκλῳ

Par. B.

σὺν τύχῃ δέ τῳ

legit etiam Triclinius ad Soph. Oed. R. v. 80.

453

454. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-557

καὶ δὴ πέπεμπται, κόμπον ἐν χεροῖν ἔχων:

καὶ δὴ πέπεμπ᾽ οὐ

M. Arund. Cantabr. 1. 2. Par. B. H.

καὶ δὴ πέμπτ᾽ οὐ

Vit. (sic Vit.) Par. C. Ε.

καὶ δὴ πέμπετ᾽ οὐ

Lips. Mosc. 1. Par. A. L. N. Colb. 1. Ven. A. B. Ald. Rob.

καὶ δῆτα πέμπετ᾽ οὐ

G. Mosc. 2.

καὶ πέμπεται δ᾽ οὐ

Turn. quod speciem habet emendationis. Deinde

ἐν χερσὶν

Vit. Par. N. Scribendum erat, remota negatione,

καὶ δὴ πέπεμπται

, graviore multo sententia, idque vidit etiam Erfurdtius ad Soph. Ai. p. 514. Sed tollenda etiam erat interpunctio in fine praecedentis versus atque ita continuanda oratio,

πέμποιμ᾽ ἂν ἤδη τόνδε, σὺν τύχῃ δέ τῷ

καὶ δὴ πέπεμπται, κόμπον ἐν χεροῖν ἔχων, Μεγαρεύς.

Nam καὶ δή, quod prope idem est atque ἤδη, ita collocari constat. V. ad Vigerum adn. 301. b.

454

455. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-558

τοῦ:

τῶν

Lips. Ceteri omnes

του

, nisi quod articulum omittit Colb. 1. In Par. N.

ἐκ

abesse dicit Vauvillersius: voluisse videtur

του

scribere.

455

456. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-559

οὔτι μάργων:

ὃς οὔτ᾽ εἰμάργων

μαργῶν

Lips.

μάργων

, evanido utroque accentu, M.

456

458. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-560

χθονί:

χθονός

, cum glossa

τῇ γῇ ταύτῃ

, G.

458

459. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-561

δύ᾽ ἄνδρε καὶ:

δύο

Par. G. N.

ἄνδρες

Par. N.

ἄνδρας

G. Vind. 1. 2. 3. 4. et ε superscripto Ox.

ἄνδραν

Par. E.

καὶ τὸ

Par. C.

459

460. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-562

ἑλὼν ... πατρός:

ἑλὼν

γρ.

ἐλθὼν

Par. B.

πατρὸς

γρ.

πάλιν

idem.

460

461. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-563

ἄλλῳ, μηδέ μοι ... λέγων:

ἄλλον

Cantabr. 1. et adscriptum in Par. B.

μηδέ μοι

Turn.

μὴ δέ μοι

M. G. Vit. Lips. Ald.

μηδέν μοι

Par. G.

μὴ δέ

, omisso μοι, Rob.

λέγων

γρ.

λίαν

Par. B.

461

462. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-564

ἐπεύχομαι τῷδε μὲν εὖ τελέσαι:

ἐπεύχομαι δὴ τάδε μὲν

Μ. G. Vit. Ox. Par. Β. C. N. Ven. A. Turn.

ἐπεύχομαι δὴ τῷδε μὲν

Lips. et superscripto

τάδε

Par. A.

ἐπεύχομαι τάδε μὲν

Αld.

ἐπεύχομαι τῷδε μὲν

Cantabr. 1.

ἐπεύχομαι τῷ δὲ μὲν

Rob.

εὐτυχεῖν σε

G. Par. N. Ceteri

εὐτυχεῖν

. Neque eleganter iuncta sunt

εὐτυχεῖν

δυςτυχεῖν

, neque syllabae pares antistrophicis. Quare scripsi

ἐπεύχομαι τῷδε μὲν εὖ τελέσαι

462

463. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-565

ἰὼ πρόμαχ᾽ ἐμῶν δόμων, τοῖσι δὲ δυςτυχεῖν:

τοῖσι δὲ δυστυχεῖν. ἰὼ πρόμαχ᾽ ἐμῶν δόμων

Rob.

πρόμαχε τῶν ἐμῶν

Cantabr. 2. Par. K. L. N. Colb. 1. Ven. Β.

προμ ἐμῶν

Mosc. 2. cum glossa

βοηθὲ τῶν

463

464. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-566

ὑπέραυχα βάζουσιν ... πτόλει:

ὡς ὑπέραυχα βάζουσιν

Par. Α. Ν.

ὡς ὑπέραν χαβάζουσ'

Ald.

ὡς ὑπέρανχα βάζουσ'

Μ. et reliqui.

πτόλει

M. Lips. Arund.

πόλιν

Rob. Ceteri

πόλει

464

465. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-567

μαινομένᾳ:

μαινομένᾳ

M. Cantabr. 1. Par. A. B. L. Ask. A. et η superscripto Lips.

μαινομένῃ

G. Vit. Ald. Rob. Τurn.

μαινομαίνη

Par. C.

465

466. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-568

νεμέτωρ:

νεμέτω

, cum glossa

διεξαγέτω

, Mosc. 2.

466

467-468. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-569

γείτονας πύλας ... Ὄγκας Ἀθάνας ... ξὺν βοῇ:

γείτονας πύλας ἔχων Ὄγκας Αθάνας

alfert Thomas M. p. 76, 19. ed. Ritsch.

πύλας ἄλλος γείτονας

Par. Ε.

πύλας ἄλλας γείτονας

Vind. 2. 4.

ὀγγὰς

ὄγγας

, cum glossa

τῆς μεγαλόφρονος

, Mosc. 2.

ἀθήνας

G. Οχ. Hesychius

Ὄγκας Ἀθηνάς, τὰς Ωγυγίους πύλας λέγει

ξύμβοῇ

Lips.

σὺν βοῇ

Par. L.

469. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-570

Ἱππομέδοντος ... τύπος:

Ἱππωμέδοντος

suo, ut videtur, arbitratu Turnebus. Priscianus de metris comn. p. 1328. Putsch. 250. Lind. 420. Gaisf. Aeschylus in

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας, Ἱππομέδοντος σῆμα

(ita libri)

καὶ μέγας τύπος

. In principio enim trochaeum posuit. Quem imitans Sophocles, teste Seleuco, profert quaedam contra legem metrorum, sicut in hoc,

Αλφεσιβοίαν, ἣν ὁ γεννήσας πατήρ

. Hic quoque iambus a trochaeo incipit.

469

469. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-571

τύπος:

κτύπος

Mosc. 1. Par. L. Rob. adscriptumque γρ.

κτύπος

in Lips.

τύπος

γρ.

πόνος

Par. B.

469

470. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-572

ἅλω ... πολλήν: Haec verba,

ἅλω ... δινήσαντος

, affert scholiastes Aristophanis ad Vesp. v. 18.

ἄλω

Vit. Lips.

ἄλλω

Ald. Hesychius

ἅλως, ἡ τοῦ ἡλίου ἢ σελήνης περιφέρεια. Αἰσχύλος περιφέρεια τῆς ἀσπίδος καὶ κύκλος

πολύν

Vind. 2. 4. Rob. Idem hoc

πολύν

bis habet Par. E.

470

471. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-573

ἔφριξα ... ἐρῶ:

ἔφριξε

Οχ. Ald.

λέγω

pro

ἐρῶ

471

472. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-574

σηματουργὸς δ᾽ ... ἄρ᾽ ἦν:

σημαντουργός

Par. E. N. Vind. 1. 2. 3. 4.

ἄρ᾽ ἦν

Μ. a sec. manu et G. Vit. Lips. Turn.

ἆρ᾽ ἦν

M. a pr. manu et Ald. Rob.

γ' ἂρ

ex Par. E. affertur.

ἀνὴρ

Arund. Par. H. Ask. A. Colb. 2. Ven. B. et adscripto γρ.

ἄρ᾽ ἦν

Cantabr. 2.

δ'

472

473. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-575

ὤπασεν:

ὤπασεν

Μ. Ceteri

ὤπασε

473

474. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-576

Τυφῶν᾽, ἱέντα ... διὰ στόμα:

τυφῶν ἱέντα

τυφών, ἰόντα

Lips.

διὰ στόματος

Rob.

474

475. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-577

λιγνὺν ... αἰόλην:

λιγνῶν

, superscripto ο ad ω, Lips.

ἀιόλα

Par. E.

475

476. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-578

πλεκτάναισι:

πλεκτάναις

Cantabr. 1.

πλεκτάναι

Par. C.

476

477. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-579

κύκλου:

κύκλον

477

478. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-580

ἐπηλάλαξεν ... ἔνθεος δ' Ἄρει:

ἐπηλάλαζεν

G. Ask. A. et adscriptum in Par. B.

ἔνθεον ἄρει

Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Par. A. G. E. K. Ask. A. Vind. 1. Rob. Turn. et adscriptum in Par. Β.

ἄρῃ

M. Vind. 3.

ἄρην

Vit. Par. B.

ἄρειν

Αld.

ἄριν

, cum glossa

τῷ

, G.

478

479. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-581

βακχᾷ ... ἀλκήν ... Θυιὰς ... φόβον: Scribi etiam

βάκχα

scholiastes dicit.

βακχὼν

Par. E.

ἀρχὴν

, supra scripto

ἀλκήν

, Par. C.

Θυιάς

Brunckius, et sic teste Blomfieldio Arund. Ceteri

θυάς

, nisi quod

θυᾶς

habet Lips.

θοᾶς

φόβου

φόνον

scribendum coniecit Canterus. Ea mutatio maiore cum fructu v. 481. adhiberetur.

479

480. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-582

εὖ:

αὖ

G. Taur.

480

481. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-583

φόβος:

φόβον

Par. B. Ask. A. Idem habet G. sed supra adscripto

ὁ

αὐτοῦ

, et e correctione Vit. quum antea habuisset

φόβος

, ut ceteri. Vulgatae scripturae haec est sententia, terror sese iactat ad portas. Id quum universe dicatur de rebus omnibus, quibus Hippomedon formidabilis est, patet non idem esse quod praecessit

φόβον βλέπων

. Sed vereor tamen ne Aeschylus hic scripserit

φόνον γὰρ ἤδη πρὸς πύλαις κομπάζεται

481

482. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-584

πρῶτον ... Ὄγκα ... ἥτ' ἀγχίπτολις:

πρῶτον

Μ. Turn.

πρῶτα

G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Οχ. Par. C. E. N. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Rob.

ὤγκα

Lips.

ἥτ'

libri et Thomas M. p. 77, 2. ed. Ritsch. apud quem scriptum est

ἥτ' ἀγχίπολις πύλαισι γείτων

. Stanleius, ut Burtonus refert, scribendum coniecit

Παλλὰς ἡδ᾽ ἀγχίπτολις

. Non sollicitandum est

ἥτε

. Hoc dicit, Pallas, ut quae iutatur hanc urbem.

ἀγχίπτολις

. γρ.

ἐγχίπτολις

ἡ διὰ τοῦ ἔγχους πορθοῦσα τὰς πόλεις

Par. B.

482

483. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-585

πύλαισι γείτων ... ἐχθαίρουσ᾽:

γείτων πυλαῖσιν

Par. L.

ἐχθραίνουσ'

Οx.

ἐχθαίρνουσ'

Ald.

ἐχθαίρουσιν

Lips.

ἐχθραίρουσ'

Cantabr. 1. Par. L.

483

484. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-586

εἴρξει ... δύςχιμον:

εἴρξοι

Cantabr. 1. Ven. B. Ald. Turn.

δύσχημον

, ad

a recentiore manu

supra adscripto, Μ.

δύσχειμον

Ald. Rob.

δύσχειμω

, sed mutatum in

δύσχημον

, Lips.

484

485. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-587

Ὑπέρβιος:

ὑπέρβικος

G. τε, sed mutatum in

δέ

, Vit. Idem

τέκος

485

486. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-588

ᾑρέθη:

ἡρέσθη

486

488. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-589

οὔθ᾽ ὅπλων:

οὔθ᾽ ὅπλων

Lips. Rob.

οὐδ᾽ ὅπλων

M. G. Vit. Cantabr. 1. Colb. 1. Ox. Par. B. Taur. Ald. Turn.

488

489. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-590

εὐλόγως ξυνήγαγεν:

εὔλογος

Par. C.

ξυνήγαγεν

Brunckius.

συνήγαγεν

libri. Philotheus archiepiscopus Selymbriensis in Codicibus Nanianis p.533.

ὥσθ᾽ ὅ φησιν Αἰσχύλος, Ἑρμῆς ταῦτα εὐλόγως συνήγαγεν

489

490. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-591

ἀνὴρ ... ἀνδρὶ ... ξυστήσεται:

ἀνήρ

Porsonus.

ἀνὴρ

libri.

ἀνδρὶ

supra versum in M. omissum in G.

τῷδε

Vit.

ξυνστήσεται

Μ.

490

491. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-592

ξυνοίσετον:

ξυνήσετον

491

492. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-593

πυρπνόον:

πυρίπνοον

Vit.

πυρπνόων

Ald.

492

493. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-594

Ζεὺς ... ἐπ᾽ ἀσπίδος:

Ζεὺς

omittit G.

ὑπ' ἀσπίδος

Vit Colb. 1.

493

494. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-595

σταδαῖος ἧσται, διὰ χερὸς βέλος φλέγων:

σταδαίως

Lips. Rob.

ἧστε

Lips.

χειρὸς

Lips. Cantabr. 1. Ask. A. Ald. Rob.

φλέγον

, cum glossa

καίον

, Taur. In Lips.

φλέγον

radendo ex

φλέγων

factum, supra autem scriptum est γρ.

φέρων

. Habent

φέρων

Par. F. L. Ask. A. Rob. et a sec. manu Colb. 2. Idem adscriptum in Par. Β.

φέρον

commemorat Turnebus.

ἔχων

Cantabr. 1. et adscriptum in Vind. 3.

494

495-501. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-596

NA: Dindorfius versus 496 - 501. (

τοιάδε ... τυχών

) ab interpolatore profectos censet. Assentior ita ut versus 495.498-501. non putem esse Aeschyli. Recte enim procedunt haec,

Ὑπερβίῳ δὲ Ζεὺς πατὴρ ἐπ᾽ ἀσπίδος σταδαῖος ἦσται, διὰ χερὸς βέλος φλέγων. τοιάδε μέν τις προςφίλεια δαιμόνων· πρὸς τῶν κρατούντων δ᾽ ἐσμέν, οἳ δ᾽ ἡσσωμένων.

Sic etiam apparet, quid interpolatorem moverit, ut cetera adderet.

495. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-597

κοὔπω τις εἶδε Ζῆνά που νικώμενον:

κἄπω

Taur.

εἶδεν

Μ.

οἶδε

Lips. Cantabr. 1. Par. L. Rob.

Ζηνά του νικώμενον

probabiliter Elmsleius ad Eur. Iph. Aul. v. 1265. in Censuris trimestribus XIV. p. 461.

495

496. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-598

τοιάδε μέν τις προςφίλεια:

τοιαύτη

γρ.

τοιάδε

Vit.

τοιαῦτα

Colb. 1. idemque ad

τοιάδε

supra adscriptum in G. Libri

μέντοι

. Ιd quid sibi velit hoc loco, non intelligo. Scripsi

μέν τις

προσφίλια

496

497. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-599

ἡσσωμένων:

ἡσσομένων

497

498-499. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-600

NA: Vulgo hi duo versus ordine inverso leguntur. Mutavit ordinem Brunckius secutus Par. A. B. In M. hi duo versus et duo sequentes hoc ordine leguntur, 498. (

εἰ Ζεύς γε

) 500. (

Ὑπερβίῳ τε

) 499. (

εἰκός γε

) 501. (

σωτήρ

): sed a recentiore manu adscriptae sunt litterae β γ α δ, quae hunc vulgarem versuum ordinem restituendum esse indicant, 499. 498. 500. 501.

498. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-601

εἰ Ζεύς γε ... καρτερώτερος:

εἰ ζεύς γε

Μ. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Par. A. B. E. Turn.

εἰ ζεύς τε

G. Οx. Aid. Rob.

καρτερώτατος

Ox. Par. E. Ald.

498

499. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-602

εἰκὸς δὲ πράξειν ... ἀντιστάτας:

εἰκός γε

, ad

γε

a recentiore manu

δὲ

supra adscripto, M.

499

499. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-603

πράξειν ... ἀντιστάτας:

πρᾶξιν

a pr. manu M. recentior acutum accentum et alteri syllabae

ειν

supra adscripsit.

πράξιν

Ald.

ἀντηρέτας

Mosc. 1. Par. K. L. Ven. B. Sic erat v. 266.

499

500. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-604

Ὑπερβίῳ τε:

ὑπερβίῳ γε

Rob. Vict.

500

501. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-605

σωτὴρ γένοιτ' ἂν ... ἐπ᾽ ἀσπίδος:

γένοιτ' ἂν

M. G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.

γένοιτο

, omisso

ἂν

, Cantabr. 2. Colb. 2. Par. L. Ven. B.

σώματος

Lips.

ὑπ' ἀσπίδος

Rob.

501

502. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-606

δὴ:

δ'

, quod reliqui hibri omittunt, ex Rob. recepi.

διὸς γρα

δορὸς

Par. B.

502

503. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-607

ἔχοντ᾽:

ἔχοντ'

Brunckius. Libri

ἔχοντα

503

504. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-608

δαίμονος ... ἐχθρὸν ... βροτοῖς τε καὶ:

δαίμονος

Brunckius. Libri

δαίμοσιν

. Sed scholiastes

πιστεύω ἀπολεῖσθαι τὸν ἔχοντα ἐν τῷ σάκει τὸν ἐχθρὸν Διὸς δαίμονα

. Deinde

ἐχθρῶν

Vit. Οx.

βροτοῖς τε καὶ

Brunckius.

βροτοῖσί τε καὶ

M. G. Vit. Lips. Par. L. Taur. Vind. 1. 3. Ald. Turn.

βροτοῖσί γε καὶ

Ox. Par. C. Vind. 2. 4.

βροτοῖσι καὶ

Rob.

504

505. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-609

θεοῖσιν: Libri

θεοῖσι

505

506. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-610

πρόσθε πυλᾶν κεφαλὴν:

πρόσθε

Brunckius, et sic M.

πρόσθεν

ceteri.

πυλῶν

Ven. 1. et ex correctione G. in quo

πυλῶν

fuerat.

κεφαλὴν

506

507. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-611

οὕτως γένοιτο:

οὕτω

Lips. Arund. Vind. 2. 4. Rob.

γένοιτ' ἂν

G. Taur. Vind. 1.

507

508. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-612

πέμπταισι προςταχθέντα ... Βορραίαις:

πέμπαισι

Vit.

προταχθέντα

Ven. Β.

προσταγέντα

Cantabr. 1. 2. Rob.

προσταθέντα

Vit.

Βορραίαις

Porsonus.

βορρέαις

Par. L.

βορρέας

M. Vit. Cantabr. 2. Colb. 1. Ox. Par. A. B. Rob.

βορέαις

G. Lips. Cantabr. 1. Par. C. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald.

βορρίαις

Par. N.

βορέαισι

Turn. V. Vngeri Theb. Parad. I. p. 333.

508

509. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-613

Ἀμφίονος:

ἀμφιόνης

Lips.

509

511. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-614

ὀμμάτων θ᾽:

ὀμμάτων δ'

Vit. et

θ'

superscripto Par. L. Omittit particulam Rob.

511

513. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-615

δορός· ... μητρὸς: Vulgo

Διός

. Ex G. Cantabr. 2. Ask. A. Rob. recepi

δορός

. Ita haec simillima sunt versui 47. ubi septem duces simpliciter dicebantur coniurasse

λαπάξειν ἄστυ Καδμείων βίᾳ

μητρὸς

Vit. Ox.

ματρός

, minio supra adscripto η, G.

ματρός

Μ. et ceteri.

513

514. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-616

καλλίπρῳρον, ἀνδρόπαις:

καλίπρωρον

G. Ald. Tzetzes ad Lycophr. v. 1345.

μετέφρασε δὲ τὸ Αἰσχύλειον. ὃν γὰρ ἀνδρόπαιδα φησιν Αισχύλος, οὗτος νέανδρον ὡς μεταφράζων λέγει

514

516. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-617

ταρφὺς ἀντέλλουσα:

ταρφὺς

ab initio etiam Lips. sed factum inde

ταρφύς

φυούσης

ἀντέλουσα

Lips. Cantabr. 1. Par. G. N.

ἀνατέλλουσα

Vind. 2.

516

517. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-618

ὃ δ᾽:

ὃ δ'

Vit. Ald. Rob. Τurn.

ὃ δ'

, supra scripto ὦ, Lips.

ὁ δ’

ceteri.

517

518. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-619

γοργὸν δ᾽ ὄμμ᾽:

γοργόν τ'

Colb. 2.

καὶ γοργὸν δ’

Ald.

καὶ γόργον

etiam ex Par. E. affertur.

ὁμ'

pro

ὄμμ'

518

519. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-620

οὐ μὴν ἀκόμπαστός γ' ἐφίσταται:

οὐ μὴν δ'

Vit.

ἀκόμαστός γ'

Par. E.

ἀκόλαστός γ'

Colb. 1.

ἀκόλαστός τ'

Par. N.

ἐπίσταται

Vit. Colb. 1. Par. N.

519

521. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-621

κυκλωτῷ ... προβλήματι:

κύκλῳ τῷ

Μ.

κύκλῳ τῷ

Αld.

κυκλώτου

Cantabr. 2.

προβλήματι

Colb. 1. Par. N.

521

522. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-622

προςμεμηχανημένην:

προςμεμηχανημένην

M. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 2. Mosc. 1. Par. B. N. Ask. A. Rob. et supra scripto ευ Cantabr. 1. γρ.

προςμεμηχανευομένην

Par. B.

προςμεμηχανευμένη

Ald.

προςμεμηχανευμένην

G. Turn. V. v. 624.

522

523. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-623

γόμφοις ἐνώμᾳ, λαμπρὸν ἔκκρουστον: Non opus est Wakefieldii coniectura Silv. crit. III. p.75.

γόμφοισι νωμᾷ

λαπρὸν

Vit.

ἔκρουστον

Lips. Eustathius p. 1160, 49.

ἴσως δὲ καὶ μηχανῇ τινὶ ἐκινοῦντο, ἔκκρουστα ὄντα καὶ οὐ διόλου προςηλωμένα τῷ σάκει. καὶ οὕτω ἐφάνταζον τοῖς ὁρῶσι τὸ αὐτοκίνητον, ὁποῖον δή τι πλάττει καὶ Αἰσχύλος ἐν τοῖς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας

523

524. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-624

ὑφ᾽ αὐτῇ:

ὑπ' αὐτῇ

Vit. Lips. Vind. 2. 4. Rob.

ὑφ᾽ αὑτὴν

sic G. Wakefieldius

ὑφ' ἑαυτῇ

scribendum putavit. Erunt fortasse, qui hanc coniecturam firmari putent eo quod scholiastes haec ita explicat,

φέρει δὲ ἡ Σφίγξ ἕνα τῶν Καδμείων ἐν τοῖς ὄνυξιν ἑαυτῆς οὕτως ὥςτε δοκεῖν ἐπ' αὐτῷ πλεῖστα βέλη ἰάπτεσθαι καὶ πέμπεσθαι

. Similis est alterius scholiastae interpretatio. Vterque scholiastes videtur

ὡς

ad infinitivum rettulisse, quod fieri non potest. Sensus est, fert Sphinx virum Thebanum, quo is quam plurimis telis petatur.

'Yφ' αὑτῇ

recte se habere videbitur, modo recte animo informaveris effigiem Sphingis Thebanum ferentis. Non in superiore scuti parte Sphinx, in inferiore Thebanus erat, sed omnem scuti orbem obtinebat Sphinx ita, ut ante eam esset Thebanus, a quo maximam partem tegeretur: gestus autem Sphingis erat is, ut sub se ferret Thebanum. Sic demum fieri poterat, quod volebat Parthenopaeus, ut tela, quae scuto illo exciperet, Thebanum istum ferirent.

524

525. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-625

ἰάπτεσθαι:

ἰάπτηται

Taur. Vind. 3. et in rasura, sed a pr. manu, G. Adscriptum in G. Taur.

πέμπωνται

525

527. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-626

μακρᾶς ... καταισχυνεῖ:

μακρᾶς τε

Vit. Libri

καταισχυνεῖν

, nisi quod

καταισχύνειν

habet Lips.

κατ' αἰσχυνεῖν

G. Scripsi

καταισχυνεῖ

. Nam infinitivus pro particulis

δ' οὐ

exigere videtur

οὐδέ

. Confirmavit hanc coniecturam M. in quo hoc ipsum scriptum est

καταισχυνεῖ

527

528. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-627

Παρθενοπαῖος:

ὁ παρθενοπαῖος

Par. F. non M. qui articulum non magis habet quam ceteri. In G. ὁ minio supra adscriptum.

528

529. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-628

Ἄργει δ᾽ ἐκτίνων:

ἄργει τ'

Colb. 1. Par. N.

ἐκτείνων

529

530. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-629

τοῖςδ᾽ ἃ μὴ κραίνοι: Pro

τοῖςδ᾽ ἃ μὴ

habent

δείν' ἃ μὴ

Par. L. Rob. et Cantabr. 2. Par. K. Ven. 2. errare enim videtur Butlerus, qui his codicibus

ἂν

tribuit. Adscriptum est

δείν'

etiam in Par. B. Sumptum est autem ex ν. 407.

κραίνοι

M. Lips. Cantabr. 2. Par. Α. Β. (v. Brunckium ad ν. 428 = 407.) Κ. L. Ven. B. Ald.

κραίνει

κράνοι

Vit. Ox. Rob. Turn.

530

532. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-630

ἀνοσίοις κομπάσμασιν:

ἀνοσίαις

, supra scripto a sec. manu οις, M.

κομπάσμασιν

M. Vit. Cantabr. 2. Par. A. B.

κομπάσμασι

G. Lips. Ald. Rob. Turn. Satis recte haec explicavit alter scholiastes,

εἴθε γὰρ τύχοιεν παρὰ τῶν θεῶν ὧν καθ᾿ ἡμῶν φρονοῦσιν, τουτέστιν ἅπερ ἡμῖν ἀπειλοῦσιν αὐτοὶ πάθοιεν, καὶ ὄντως ἂν εἰ γένοιτο τοῦτο, ἀπολέσθειεν ἂν σὺν

532

532. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-631

NA:

αὐτοῖς ἐκείνοις κομπάσμασι πανώλεθροι καὶ παγκακῶς

. Non opus est ut cum Dindorfio ante v. 521. aliquot versus excidisse putemus, versuum autem 532. 533. ordinem invertamus.

532

533. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-632

ἦ τἂν ... παγκάκως:

ἦ τῶν

Blomfieldius. Libri

ἦ τ᾽ ἂν

vel

ἦτ᾽ ἄν

τ'

, sed superscripto κ, Ox.

παγκακῶς

omisso τ' Cantabr. 2.

533

534. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-633

ἔστιν δὲ καὶ τῷδ᾽:

ἔστι δὲ

Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Ald. Rob. Turn.

δὲ

omittit Ven. B.

τὸν δ᾽

pro

τῷδ᾽

Lips. Par. E.

534

535. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-634

χεὶρ δ᾽ ὁρᾷ τὸ δράσιμον: Tzetzes Chil. IV. 982.

ὁ παῖς τοῦ Εὐφορίωνος ὁ τραγικός Αισχύλος ἐν δράματι ὃ λέγεται Ἑπτὰ οἱ ἐπὶ Θήβαις Ετεοκλέα τῶν Θηβῶν εἰςφέρει βασιλέα παγκαλῶς περὶ Αργείων στρατηγῶν ἑπτὰ διερωτῶντα, τίς ποίᾳ πύλῃ τῶν Θηβῶν τὴν μάχην συγκροτήσει. καὶ λέγει τις ἐξάγγελος τὰς κλήσεις τῶν Αργείων, ἑκάστῳ τῶν Αργείων δὲ Θηβαῖον ἀντιτάττει, λέγων ἑκάστῳ τῶν αὐτοῦ τοὺς πρέποντας ἐπαίνων, ὡς ὃ μὲν ἀντιτάξεται τῷ δεῖνι τῶν Αργείων, καὶ συμβαλών, ὡς μοι δοκεῖ, μάχην οὐ καπηλεύσει, ἀλλὰ φανεῖται δόκιμος κατὰ τῶν ἐναντίων· ἄλλῳ δὲ πάλιν ἀπ' αὐτῶν φησὶν ὡς ἔστι τούτῳ νοῦς μὲν ἀκόμπαστος, χεὶρ δ᾽ ὁρᾷ τὸ δράσιμον· οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει.

Versu a fine quarto legebatur

οὐκ ἀπηλεύσει

, eodem errore quo G. Lips. v. 526.

οὐκ ἀπηλεύσειν

habent.

τὸν δράσιμον

Colb. 2. Mauricius Hauptius scribendum esse coniecit

χεὶρ δὲ δρᾷ τὸ δράσιμον

. Non opus est mutatione. Videtur enim

ὁρᾷ

esse respicit, i. e. curat, quemadmodum Pindarus in fine Ol. IX. dixit

τοῦτο δὲ προςφέρων ἆθλον ὄρθιον ὤρυσαι θαρσέων τόνδ᾽ ἀνέρα δαιμονίᾳ γεγάμεν εὔχειρα, δεξιόγνιον ὁρῶντ᾽ ἀλκάν

, clama hunc virum mirabiliter validum manu crasisse, dum dextrum membrorum robur respicit, h. e. curat. V. Emendationes quinque carminum Olympiorum Pindari p. 9.

535

537. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-635

γλῶσσαν ἐργμάτων ἄτερ:

γλώτταν

Cantabr.1.

γλῶσσα

ἑργμάτων

ἁρμάτων

adscriptum in Par. B.

ἅπερ

G. Ald.

ἄνευ

Lips. Cantabr. 1. et adscriptum in Par. B.

537

538. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-636

ἔσω πυλῶν ῥέουσαν ἀλδαίνειν:

ἔξω

Colb. 2. Par. K. Ven. 2. Rob. et adscriptum in Par. B.

ἀλδαίνει

Lips. Multum fallitur B. Martinus Var. lect. I. 9. p. 20.

πύλας

de ore, ut apud Euripidem

στόματος πύλαι

dicuntur, interpretans. Dubito autem an sic scripserit Aeschylus,

ἔσω πυλῶν θοροῦσαν ἀλδαίνειν κακά

538

539. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-637

ἐχθίστου δάκους:

ἀδίκου

pro

ἐχθίστου

Vit. Rob.

δάκος

Οχ.

539

540. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-638

εἰκὼ:

εἰκῶ

male Ald. Rob. Sed

εἰκὼ

M. G. Vit. Lips. Par. A. B. Turn.

540

541. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-639

ἔξωθεν δ᾽ εἴσω: Libri

ἔξωθεν εἴσω

, nisi quod

ἔξωθεν δ᾽ εἴσω

habent G. Vit. Deinde

τῷ φέροντι δὲ μέμψεται

Arund. Cantabr. 1. 2. In M. Ald. Rob. ita interpunctum est,

πολεμίας ἐπ' ἀσπίδος ἔξωθεν, εἴσω

etc. atque M.

541

541. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-640

ἔξωθεν δ᾽ εἴσω: simul post

εἴσω

colon habet. Reliquae editiones maiorem interpunctionem post

ἀσπίδος

habent et deinde

ἔξωθεν εἴσω τῷ φέροντι μέμψεται

. Burgessius in notis ad hanc fabulam et in appendice ad Dawesii Misc. crit. p. 485.

ἣ ἔξωθεν εἴσω

vel

ἡ 'ξωθεν εἰκὼν

scribendum esse putavit. Porsonus quoque

ἔξωθεν εἴσω

scripsit. Codicum G. et Vit. lectio monstrare mihi videbantur scribendum esse

ἔξωθε δ᾽ εἴσω

. De abiecto in adverbiis huiusmodi videndus est Lobeckius ad Phryn. p. 280. Nisi versus ante hunc excidit.

541

542. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-641

πυκνοῦ κροτησμοῦ:

χοροῦ

Colb. 1. Par. L. et e correctione, quum antea

πυκνοῦ

scriptum fuisset, G. γρ.

πικροῦ

Par. B.

κροτησμοῦ

Cantabr. 1. 2. Par. A. B. Rob. et sic M. antequam radendo ex

fieret.

κροτισμοῦ

G. Vit. Lips. Ald. Turn. et sic nunc M.

κοντισμοῦ

ex Par. N. affertur.

καρτησμοῦ

Par. C.

542

543. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-642

θεῶν θελόντων· ἂν ἀληθεύσαιμ᾽ ἐγώ:

θεῶν θελόντων δ' ἂν

M. Par. B. Rob. Turn. In Par. B.

τ'

δ'

supra scriptum est.

δ' ἂν

Lips. Omittunt

δ'

G. Vit. Ox. Par. A. Taur. Ven. A. Vind. 1. 2. 4. Ald. Ex Par. E.

ἂν ἀναλευθήσαι'

enotatum est. Scribendum est, omissa particula,

θεῶν θελόντων

, ut haec cum praecedentibus coniungantur, deinde autem

ἂν ἀληθεύσαιμι ἐγώ

. V. Opusc. IV. p. 383. seq.

543

545. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-643

τριχὸς δ᾽ ὀρθίας: Wakefieldius Silv. crit. II. p. 109. frustra corrigit

ὀρθίης

. Hoc assumpto Blomfieldius, ut versus antistrophico accuratius responderet, scribendum putabat

καὶ τριχὸς ὄρθιος πλόκαμος ἵσταται

. Melius esset

καὶ τριχὸς ὀρθίας

545

546. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-644

κλυούσα: Verba haec,

μεγάλα μεγαληγόρων κλύων

in Vit. ab alia manu in ima pagina scripta sunt, adiectumque "deest folium?" Tum sequitur folium vacuum, post quod pergit codex v. 596. Libri

κλύων

, nisi quod

κλίνουσ'

est in Colb. 1. Par. N. Scribendum esse

κλυούσῃ

indicavi in El. doctr. metr. p. 279.

κλυούσαν

malebat Wellauerus.

546

547-548. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-645

εἴθε γὰρ θεοὶ τούςδ᾽ ὀλέσειαν ἐν γῇ:

εἴθε γὰρ θεοὶ

Arund. Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. A. B. E. H. K. L. Ven. B.

εἴθ' οἱ θεοὶ

εἰ οἱ θεοὶ

Lips. Ald. Rob. Turn.

εἴθ' οἱ θεοὶ

G. Taur.

ἐν γῇ

Ald. Rob. Omittit has voces Lips.

549. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-646

σωφρονέστατον:

σωφρονέστατον

Μ. Lips. Arund.

σωφρονέστερον

G. Cantabr. 1. Mosc. 2. Ox. Par. B. E. Ven. A. Ald. Rob. Turn. et supra adscripto ατον Par. C. γρ.

σωφρονέστατον

Par. B.

549

550. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-647

ἀλκήν τ' ... μάντιν, Ἀμφιάρεω βίαν:

δίκη δ'

G. Taur.

μάντιν τ'

Ald. Rob. Inter

Ἀμφιαρέω

βίαν

lituram habet M.

ἀμφιάρεων

, omisso

βίαν

, Lips.

550

551. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-648

Ὁμολωΐσιν δὲ πρὸς πύλαις: Hunc et sequentem versum omittunt Ox. Ald. Patet erroris origo.

ὁμολωΐσιν

Μ.

ὁμολωΐσι

G. Lips. Cantabr. 1. 2. Vind. 1. 2. 3. 4. Rob. Turn.

δ'

omittit Lips.

πύλαισι

Cantabr. 2.

551

552. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-649

βάζει ... βίαν:

βιάζει

Rob.

πολλὰ

omittit Par. E. De hoc et sequentibus versibus v. ad v. 559.

552

553. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-650

ταράκτορα:

ταράκτορα

Par. Ε.

σπαράκτορα

Par. A.

553

554. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-651

[μέγιστον Ἄργει τῶν κακῶν διδάσκαλον,]:

τῶν κακῶν

Lips. Valde displicet articulus

τῶν

. Videri possit poeta tale quid scripsisse,

554

554. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-652

NA:

μέγιστον Αργει πημάτων διδάσκαλον

. Sed videtur potius delendus esse hic versus, utpote qui factus sit ex ν. 556.

554

555. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-653

Ἐρινύος ... πρόςπολον φόνου:

ἐρινθὸς

Μ. Vulgo

Ἐριννύος

πρὸς πολλὸν

Cantabr. 2.

φόνον

Par. E.

555

556. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-654

κακῶν τ':

κακῶν δ'

G. Cantabr. 2. Colb. 1. Taur. Ald. Turn.

556

557-558. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-655

καὶ τὸν σὸν αὖθις ἐς πατρὸς μοῖραν κάσιν, ἐξυπτιάζων ὄμμα: Libri

καὶ τὸν σὸν αὖθις πρόσφορον ἀδελφὸν

, nisi quod

προσμόραν

, eraso in prima syllaba accentu, M. habet,

πρὸς μόρον

Lips. Ald. In G. scriptum fuerat

πρὸς μορον

, deinde accentus minio correctus est.

ἀδελφὸν

G. Rob. Brunckius, qui temeraria coniectura dedit

καὶ τὸν σὸν αὖθις ὁμόσπορον κακορροθῶν

, e suis codicibus glossam profert,

πλησιοθάνατον, τὸν ἐγγὺς θανάτου ὄντα

. Idem in codicibus aliam lectionem adnotatam esse dicit,

πρόσπορον

, quam glossae exponant

τὸν ἐκ τοῦ αὐτοῦ σπόρου, ἐκ τῆς σπορᾶς γεννηθέντα

. In M. ad

πρόσφορον

adscriptum est

τὸν ἀξιοθάνατον, ἢ τὸν συμπράκτορα αὐτοῦ

. In Lips.

τὸν πρὸς τὸν σὸν θάνατον ἀδελφόν

. In G.

τὸν οὐκ ἐπὶ φιλίᾳ ὄντα σοι

. Patet vetustum mendum esse

πρόςμορον

. Praeterea

ἀδελφεός

alienum est a trimetris tragicorum. Proxime verum accessit Dobraeus, qui Adv. II. p. 18. scribendum esse coniecit

καὶ τὸν σὸν αὖτ' ἀδελφὸν εἰς πατρὸς μόρον

. Sed neque

ἀδελφὸν

admittere nee

μόρον

servare debebat. Scripsit, opinor, Aeschylus

καὶ τὸν σὸν αὖθις ἐς πατρὸς μοῖραν κάσιν, ἐξυπτιάζων ὄμμα

. Respicitur res narrata in Thebaide apud scholiastam Sophoclis ad Oed. Col. v. 1375.

Ὄμμα

autem, quod libri habent et agnoscunt scholiastae, Schützius rectissime in

ὄμμα

mutavit. Affert Schützius Clementis Alexandrini verba ex libro III. Paedagogi p. 108. ed. Sylb. 296. ed. Poll.

τὸ ἐν ταῖς ὁδοῖς σαλεύειν καὶ ἐξυπτιάζοντα παραβλέπειν εἰς τοὺς ἀπαντώντας

. Lucianus quum alibi, tum in Cataplo c. 16. t. I. p. 639.

ὥςτε ὑπεράνθρωπός τις ἀνὴρ καὶ τριςόλβιός μοι κατεφαίνετο καὶ μονονουχὶ καλλίων καὶ ὑψηλότερος ὅλῳ πήχει βασιλικῷ, ἐπαιρόμενος τῇ τύχῃ καὶ σεμνῶς προβαίνων καὶ ἑαυτὸν ἐξυπτιάζων καὶ τοὺς ἐντυγχάνοντας ἐκπλήττων

. Vbi scholiastes

ἐξυπτιάζων· ἀντὶ τοῦ τείνων τὸν τράχηλον καὶ τὸ στῆθος προβαλλόμενος ἅμα καὶ τοὺς ἰδίους ὤμους περισκοπούμενος, ὅ ἐστι γαυριῶν καὶ ὑπερηφάνως περιπατῶν

559. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-656

δυςεκτέλευτον τοὔνομ᾽ ἐνδατούμενος: Libri

δίς τ᾽ ἐν τελευτῇ τοὔνομ᾽ ἐνδατούμενος

, nisi quod

τελευτᾷ

habet Cantabr. 1.

τελευτὴν οἱ ἐνδατούμενον

Par. E. Scholiastae haec est explicatio,

εἰς δύο διαιρῶν τὸ ὄνομα τοῦ Πολυνείκους, τὸ πολύ καὶ τὸ νεῖκος

. Non videtur dubitari posse quin corruptum sit

δίς τ᾽ ἐν τελευτῇ

. Puto Aeschylum scripsisse

δυςεκτέλευτον

. Ceterum suspicor post hunc versum collocandos esse versus 553 - 556. qui in Polynicem quadrant, Tydeo autem non satis apte convicia ista conveniunt. Rectissime oratio sic procedet,

559

559. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-657

NA:

Ὁμολωΐσιν δὲ πρὸς πύλαις τεταγμένος κακοῖσι βάζει πολλὰ Τυδέως βίαν, καὶ τὸν σὸν αὖθις ἐς πατρὸς μοῖραν κάσιν, ἐξυπτιάζων ὄμμα, Πολυνείκους βίαν, δυςεκτέλευτον τοὔνομ᾽ ἐνδατούμενος, τὸν ἀνδροφόντην, τὸν πόλεως ταράκτορα, Ἐρινύος κλητῆρα, πρόςπολον φόνου, κακῶν τ' Ἀδράστῳ τῶνδε βουλευτήριον καλεῖ.

Sic etiam habet

καλεῖ

, quo referatur.

559

560. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-658

τοῦτ᾽ ἔπος:

τοὔπος

pro

τοῦτ' ἔπος

G. Taur. Vind. 1. Ald.

τοῦτ᾽ ἔπος ὁ

Turn.

560

561. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-659

ἦ τοῖον ... καὶ:

ἢ ποῖον

Colb. 1. Par. N.

ἦ θεῖον

Rob. quod Schutzius et Blomfieldius receperunt.

Τοῖον

non sollicitandum est:

καί

hic est quod nos dicimus eben.

561

562. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-660

καλόν ... μεθυστέροις:

καλοῦντ'

, supra adscripto γρ.

καλόν

, Lips.

μεθ᾽ ὑστέροις

G. idemque in M. sec. manus ex

μεθυστέροις

fecit.

562

564. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-661

ἐπακτὸν ἐμβεβληκότα:

ἐπ' ἀκτὸν

G. Lips. Idem ante rasuram in M. fuisse videtur.

ἐμβεβηκότα

G. Mosc. 2. uterque cum explicatione

ἐπαγαγόντα

564

565. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-662

μητρὸς δὲ πηγὴν τίς κατασβέσει δίκη;: Libri

μητρός τε πηγὴν τίς κατασβέσει δίκη

, nisi quod

μητρός τε πηγὰς

habet G. sed scholio

πηγήν

praefixum est.

κατασβέσει δίκην

L. et

δίκην

erat ante correctionem etiam in G. Non verum est Par. B. habere

μητρὸς δέ

. Brunckius codices suos

τε

habere testatur, Faehsius autem, dum scholion affert, ipsius Aeschyli verba adscripsit ut Brunckius ea dedit:

μητρὸς δὲ

scripserunt Grotius in Excerptis p. 21. Brunckius, Schutzius, Porsonus, Blomfieldius. Turnebus post

πηγήν

colon posuit, ut haec cum praecedentibus coniungerentur, quam interpunctionem memorat scholiastes codicis G. qui haec adscripsit,

μητρός τε πηγήν. τινὲς μέχρι τούτου στίζουσι, νοοῦντες τὸ πηγήν διὰ τὸν Ἰσμηνὸν ποταμὸν καὶ τὴν Δίρκην πηγήν, ἀνάγοντες πρὸς τὸ πορθεῖν. τὸ δὲ μητρὸς διὰ τὴν γῆν τῶν Θηβῶν κοινὴν οὖσαν μητέρα. τὸ δὲ κρεῖττον διὰ τὴν Ἰοκάστην λέγειν ταῦτα, καὶ τὴν πηγὴν τῶν δακρύων τῆς μητρὸς ποία δίκη κατασβέσει;

In M. hoc scholion adscriptum est,

τὰ δάκρυα τῆς πατρίδος ποία παύσει τιμωρία;

Iocastae quidem nulla hic mentio fieri potuit. Patriam vero quis umquam simpliciter

μητέρα

vocavit? Neque enim comparari possunt talia quale hoc Platonis est in Menexeno p. 237. Β.

τρεφομένους οὐχ ὑπὸ μητρυιᾶς, ὡς ἄλλοι, ἀλλ' ὑπὸ μητρός, τῆς χώρας ἐν ᾗ ᾤκουν

, aut quod Isocrates dicit Paneg. §. 25.

μόνοις γὰρ ἡμῖν τῶν Ἑλλήνων τὴν αὐτὴν τροφὸν καὶ πατρίδα καὶ μητέρα καλέσαι προςήκει

. Si autem patriam simpliciter ita appellare licuisset, quis eam sic vocaturus esset, ubi statim sequeretur

πατρίς τε γαῖα

, tamquam diversum quid? Schützii coniectura,

μητρὸς δὲ πηγή τις κατασβέσει δίκην;

quam ita interpretatur, matris vero (caesue) vindictam num fons aliquis restinguet, quam dura sit et contorta, mani-

565

565. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-663

NA: festum est. Melius Seidlerus putavit scribendum esse

πληγήν

. Blomfieldius, etsi loco non recte intellecto, tamen non male suspicatus est scribendum esse

δίκῃ

. Sed nulla mutatione opus esse existimo. Sententia enim haec est, quis matrem iure occidat? Ita patria, a te bello petita et vastata, quomodo tibi amica sit?

Μητρὸς πηγὴν

dicit maternum fontem, fontem matris, ex quo quis natus est. Itaque res eo redit, ut dicat, quemadmodum matris caedes iniusta est, ita iniusta est expugnatio patriae. Recte se habet

τίς δίκη

, quae iustitia matrem exstinguet, i. e. quis iuste matrem suam occidat? Recte etiam

μητρός τε

πατρίς τε

dicta sunt, opposita et per illa duo

τε

comparationem indicantia.

565

566. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-664

πατρίς τε γαῖα, σῆς ὑπὸ σπουδῆς:

πατρίς τε

Rob.

πατρός τε

G. Par. G. Vind. 3. Ald. Turn. idemque adscriptum in Par. Β.

πατρὶς δὲ

M. Lips. Cantabr. 1. 2. Par. A. Β. Κ. Αsk. Α. Colb. 1.

γαίας ἧς ὑπὸ

a pr. manu M.

γαῖα σῆς ὐπο

idem a sec. manu.

σποδῆς

Lips.

566

567. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-665

ξύμμαχος:

ξύμμαχος

M. Ceteri

σύμμαχος

567

568. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-666

ἔγωγε μὲν δὴ:

δὴ

omittit Ald.

Πιανῶ

non videtur de corpore putrefacto intelligendum esse, sed significare superbam reddam, similiter atque in Agamemnone v. 261. 1640.

568

569. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-667

πολεμίας ὑπὸ χθονός:

πολεμία

Lips. Par. G.

ὑπὸ χθονός

G. a pr. manu et Ald. Turn.

ἐπὶ χθονός

M. Lips. Cantabr. 1. 2. Colb. 2. Par. K. Taur. Ven. B. Rob. et a sec. manu G.

ὑπὸ χθονός

. γρ.

ἐπὶ χθ.

ex Par. B. Faehsius affert.

569

571. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-668

τοιαῦθ᾽ ... ἀσπίδ᾽ εὐκυκλον νέμων:

τοιάδ'

Cantabr. 1. Colb. 2.

τοῖα δ’

Par. H.

εὔκυκλον νέμων

G. Lips. Turn. et reliqui, ut videtur, plerique codices. γρ.

εὔκυκλον νέμων

sec. manus in margine M. adscripsit: ipse enim M.

εὔκηλον ἔχων

habet.

Εὔκηλον ἔχων

est in Colb. 1. Par. N. Ald. Rob. adscriptumque in Par. B.

νωμῶν

Mosc.1.

νόμον

, alteri syllabae ω supra adscripto, Par. K. Apud scholiastam Euripidis ad Phoen. v. 1111. (1118. Valck.) ante Barnesii interpolationem sic legebatur,

καὶ παρ' Αισχύλῳ, τοίαν (τοίων δ' codex Taurinensis) ὁ μάντις ἀσπίδ᾽ ἔχων (ἀσπίδων ἔγκυκον ἔχων Taur.) πάγχαλκον ἕρπε (έρπει Taur.), σῆμα δ᾽ οὐκ ἐπῆν κύκλῳ

571

572. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-669

ηὔδα:

ηὔδα

G. Lips. et a pr. manu M.

572

573. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-670

γὰρ ... ἄριστος ... θέλει:

γάρ

omittit Par. E. Plato de re publ. II. p. 361. B.

τοῦτον δὲ τοιοῦτον θέντες, τὸν δίκαιον παρ' αὐτὸν ἱστῶμεν τῷ λόγῳ, ἄνδρα ἁπλοῦν καὶ γενναῖον κατ' (ser. καὶ κατ') Αισχύλον οὐ δοκεῖν ἀλλ᾽ εἶναι ἀγαθὸν ἐθέλοντα

. Εt p. 362. Α.

τὸ δὲ τοῦ Αἰσχύλου πολὺ ἦν ἄρα ὀρθότερον λέγειν κατὰ τοῦ ἀδίκου. τῷ ὄντι γὰρ φήσουσι τὸν ἄδικον, ἅτε ἐπιτηδεύοντα πρᾶγμα ἀληθείας ἐχόμενον καὶ οὐ πρὸς δόξαν ζῶντα, οὐ δοκεῖν ἄδικον, ἀλλ᾽ εἶναι ἐθέλειν, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενον, ἐξ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα

. Ad priorem locum scholiastes

Αἰσχύλου ἐξ Ἑπτὰ ἐπὶ (Bekkerus ἐπ') Ἀμφιαράου, “οὐ γὰρ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλων, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος, ἐξ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα.”

Hi loci Platonis non arguunt Platonem

δίκαιος

, non

ἄριστος

, quod apud Aeschylum libri habent, legisse. Habent autem hoc vocabulum

δίκαιος

alii scriptores qui hoc dicto utuntur. Clemens Alex. Strom. I. p. 117. Sylb. 319. Pott.

εἰ δέ τις οὐ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ' εἶναι θέλῃ, συνιέναι τὰ κάλλιστα τοῦτον αὐτῷ προςήκει

. Basilius de leg. Graec. libris c. 11. p. 92. ed. Grot,

ἀλλ᾽ οὗτός ἐστιν ὁ ἔσχατος τῆς ἀδικίας ὅρος, εἴ τι δεῖ Πλάτωνι πείθεσθαι, τὸ δοκεῖν δίκαιον εἶναι μὴ ὄντα

. Damascius apud Photium Bibl. p. 337. Α. 4. Bekk.

οὐ δοκεῖν δὲ δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι ἤθελε, βαθεῖαν τῷ ὄντι καὶ αὐτὸς αὔλακα διὰ φρενῶν καρπούμενος

. Accuratius, ut videtur, Damascii verba Suidas in v. δίκαιος servavit,

κατὰ τὸν Αἰσχύλον οὐ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλων, βαθεῖαν τῷ ὄντι καὶ αὐτὸς αὔλακα διὰ φρενῶν καρπούμενος

. Sopater in Walzii Rhet. Gr. IV. p. 79.

φιλοσοφίας γὰρ ταῦτα, ἣ πηγὴ τεχνῶν καὶ ἐπιστημῶν ὑπάρχουσα οὐ δοκεῖν δικαία, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει

. Suidas in v. δοκιμάσας haec habet,

καὶ Αἰσχύλος φησίν “οὐ γὰρ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλων (sive θέλω, θέλει)

, quae alieno loco legi Kusterus vidit: petita sunt fortasse ex priore loco in v. δίκαιος, aut pertinent ad vocem δόκησις. Sed hi scriptores Aeschyli verba aut a Platone sumpsisse videntur, aut accommodasse rei de qua loquebantur. Eo modo iis usus est Philemon apud Stobaeum IX. 22.

ἀλλ' ὅςτις ἄδολον γνησίαν τ᾽ ἔχων φύσιν εἶναι δίκαιος κοὐ δοκεῖν εἶναι θέλει

. Et Choricius in Villoisoni Anecd. II. p. 22.

ἐβούλετο γὰρ οὐ δοκεῖν, ἀλλ᾽ εἶναι χρηστή

. Libanius Ep. 579.

οὗτος γὰρ κατ' Αισχύλον εἶναι ἐθέλων ἢ δοκεῖν τούτοις ἀντ᾽ ἐκείνων χρῆται

. Sallustius Cat. c. 54. de Catone, esse quam videri bonus malebat. Sed

ἄριστος

praeter Aeschyli libros et Tzetzam, cuius verba ad v. 535. exhibui, Plutarchus habet de aud. poetis p. 32. Ε.

Αἰσχύλος δὲ καὶ τὸ πρὸς δόξαν ἔχειν ἀτύφως, καὶ μὴ διασοβεῖσθαι, μηδὲ ἐπαίρεσθαι τοῖς παρὰ τῶν πολλῶν ἐπαίνοις, ἐν τῷ φρονεῖν τίθεται, περὶ τοῦ Ἀμφιαράου γράφων “οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος, ἀφ᾽ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα.”

Idem in dictis regum et imperatorum p. 186.Β.

Αισχύλου δὲ ποιήσαντος εἰς Ἀμφιάραον “οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος, ἀφ᾿ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα,” καὶ λεγομένων τούτων, πάντες εἰς Ἀριστείδὴν ἀπέβλεψαν

. Verum idem eandem rem narrans Plutarchus in vita Aristidis c. 3. haec habet,

ὅθεν, ὡς ἔοικε, τῶν εἰς Αμφιάραον ὑπ' Αισχύλου πεποιημένων ἰαμβείων ἐν τῷ θεάτρῳ λεγομένων, “οὐ γὰρ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει, βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος, ἀφ᾿ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα,” πάντες ἀπέβλεψαν εἰς Ἀριστείδην, ὡς ἐκείνῳ μάλιστα τῆς ἀρετῆς ταύτης προςηκούσης

. Et poterit veri simile videri

δίκαιος

ab Aeschylo scriptum fuisse, si ob eum versum oculi omnium sunt in Aristidem conversi. Justus enim ille ab omnibus vocabatur. Sed propter hanc ipsam rem poterat Plutarchus memoria falli. Quamquam praestat fortasse Plutarchum alia ratione secum conciliare. Videtur enim mihi in libro de audiendis poetis et in dictis imperatorum hunc versum sic scriptum attulisse, ut factus erat ab Aeschylo, et nihil voluisse aliud significare, quam omne theatrum oculos coniecisse in Aristidem, quum isti versus Aeschyli recitarentur. In vita Aristidis autem, ubi

δίκαιος

pro

ἄριστος

praebet, hoc videtur indicare, histrionem, qui versus illos recitabat, quum eos temporibus accommodaret,

δίκαιος

pro

άριστος

dixisse, eoque id esse consecutum, ut Aristidis virtutem splendido ornaret praeconio. Simillimum exemplum editum novimus in Ciceronem, laetiorem fortasse tali fortuna, non beatiorem, neque comparandum ad illam Aristidis sanctitatem. Is ita dicit in oratione pro P. Sextio c. 56. "summum amicum, summum in bello," nam illud ipse actor adiungebat amico animo, el fortasse homines propter aliquod desiderium approbabant, "summo ingenio praeditum."

573

574. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-671

ἄλοκα διὰ φρενὸς:

ἄλοκα

Μ. Lips. Ald. Rob. Turn. et reliqui, ut videtur, plerique libri, et sic scribitur apud Platonem et in iis locis Plutarchi quos ad praecedentem versum attuli.

ἄλωκα

Cantabr. 1.

αὔλακα

G. Taur. Vind. 1. 3. Timaeus in v.

βαθεῖαν αύλακα

, et in Damascii loco Photius et Suidas. Sic scribitur etiam apud Plutarchum de utilitate ex inimicis capienda p. 88. B. ubi hic et sequens versus afferuntur, et apud Damascium in Photii Bibl. p. 345. Β. 34.

δῆλος ἦν

(delendum, quod additur

οτ

vel

)

βαθεῖαν αὔλακα τῶν νοημάτων καρπούμενος, ἐξ ὧν τὰ σοφὰ βλαστάνει θεάματα τῆς τῶν ὄντων φύσεως

. Eustathius p. 360, 37.

καὶ ἄλλως δὲ εἰπεῖν λάσιον κῆς, καὶ ψυχὴ λασιουμένη τοῖς νοήμασι, καὶ συνεχῆ καὶ ἄλλα ἐπ' ἄλλοις, καὶ ὡς οἷον αὐλαξ βαθεῖα, δασέα τὰ κεδνὰ τραγικῶς εἰπεῖν βλαστάνουσα βουλεύματα

. Nicephorus Gregoras hist. Byz. VI. 8. p. 195, 24. ed. Bonn.

άνδρα γηραιὸν καὶ στρατηγικὸν καὶ βαθεῖαν αὔλακα, φάναι, διὰ φρενὸς καρπούμενον

. Idem in epistola in Boissonadii Anecd. III. p. 192.

βαθεῖαν αύλακα διὰ φρενὸς καρπούμενον, ἐξ ἧς ἀκραιφνεῖς βλαστάνουσι γνῶμαι καὶ νόμιμοι δίκαι

. Theodorus Hyrtacenus in eodem Boissonadii volumine p. 17. seq.

ἀρότρῳ δὲ σωφροσύνης βαθείας ἀνοίγοντες αὔλακας

. Libri omnes

διὰ φρενός

, et sic scriptores qui haec afferunt, praeter Damascium, qui in priore loco

διὰ φρενῶν

scripsit, altero loco omisso

διά

dixit

τῶν νοημάτων

. Scholiastam credas non habuisse

διά

, qui dicat

βαθεῖαν ἄλοκα τῆς φρενός

. Dicit autem Aeschylus propterea

διὰ φρενός

, quod mentem cum arvo, integritatem animi cum sulco per arvum ducto comparat.

574

575. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-672

ἀφ᾿ ἧς:

ἐξ ἧς

libri Aeschylei, Plato, Plutarchus de ut. ex inim. capienda. Eustathius p. 78, 43.

καὶ τὸ τοῦ Αἰσχύλου εἰπεῖν ἐξ οὗ τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα

. Idem tria prostrema verba affert p.720, 7. Etiam Damascius altero loco habet.

ἀφ' ἧς

Plutarchus in locis ad v. 573. allatis. Aristophanes Lys. v. 407.

τοιαῦτ᾽ ἀπ' αὐτῶν βλαστάνει βουλεύματα

. Referendum est

ἧς

non ad

φρενός

, sed ad

αὔλακος

, quod vocabulum in G. recte supra adscriptum est. In scholio M. non habet

ἐξ ἧς φρενὸς φύεται τὰ ἀγαθὰ βουλεύματα

, sed

ἐξ ἧς ἀνδρὸς φύεται λόγος

575

576. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-673

ἀντηρέτας:

ἀντηρώτας

576

577. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-674

δεινὸς ... θεοὺς:

δεινός

θεοὺς

G. e correctione, primae quidem manus, quum antea

θεὸς

scriptum esset. Habere

θεὸς

collectionem sententiarum ex Aeschylo in codice Barocciano 68. Blomfieldius adnotavit.

577

578. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-675

ξυναλλάσσοντος ... βροτοῖς: Libri Aeschyli

ξυναλλάσσοντος

, nisi quod

ξυναλάσσοντος

est in G. Lips. Ald. Apud Thomam M. p. 257, 5. ed. Ritsch. ubi hic versus cum sequente affertur,

συναλλάσσοντος

scriptum est.

βροτούς

, sed supra scripto

τοῖς

, Οx.

578

579. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-676

δυςσεβεστάτοις:

δυσσεβεστέροις

M. G. Lips. Ald. Turn. Thomas.

δυσσεβεστάτοις

Cantabr. 2. Mosc. 1. Par. K. L. Ask. A. Rob. Comparativum ita defendas, ut generatim

τὸν δίκαιον ἄνδρα

intelligas. Sed quum aptius intelligatur Amphiaraus, superlativum Schützius recte praetulit.

579

580. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-677

πράγει: In

πράγει

inter α et γ lituram habet M.

580

581. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-678

κάκιον οὐδέν:

οὐδὲν κάκιον

Ask. A.

581

582. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-679

[ἄτης ἄρουρα θάνατον ἐκκαρπίζεται·]: Nulla in libris lectionis diversitas. Agnoscit hunc versum scholiastes, qui sic interpretatur,

λύμης χωρίον ἡ τῶν πονηρῶν φιλία

. Alienum eum esse intellexerunt Schützius et Porsonus: quamquam Schützius postea non delendum putavit, sed, ut oratio cohaereret, ita scripsit,

καρπὸν οὐ κομιστέον ἄτης ἄρουρα θάνατον ἐκκαρπίζεται

, ubi

ὁμιλία κακή

dicatur

ἄτης ἄρουρα

. Sed durum hoc est, neque satis apta sententia. Itaque credibile est hunc versum ex adnotatione aliqua in ipsam Aeschyli orationem illatum esse. Potest ex alia, fortasse ipsius Aeschyli, fabula sumptus esse: similis enim est sententia in Persis ν. 823.

ὕβρις γὰρ ἐξανθοῦσ᾽ ἐκάρπωσε στάχυν ἄτης, ὅθεν πάγκλαυτον ἐξαμᾷ θέρος

. Quamquam dubitationem movet verbum

ἐккαρπίζεσθαι

, quum

кαρπίζεσθαι

a vetustioribus ita vix dici observaverit Valckenarius ad Eur. Hipp. v. 431. ubi sane

кομίζεσθαι

verum esse videtur. Antiatticista in Bekkeri Anecd. p. 104, 5. habet quidem

кαρπίζεσθαι, ἀντὶ τοῦ καρπώσασθαι

, ita ut hoc verbum tamquam ab Atticis non repudiatum commemorare videatur, sed nullo utitur auctore. Dobraeus Adv. I. p. 344. versum illum a Christiano homine adscriptum esse putat.

582

583. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-680

πλοῖον ... εὐσεβὴς:

πλεῖον

Par. G. E.

εὐγενὴς

vulgato supra adscriptum in Colb. 1.2.

583

584. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-681

ναύταισι ... καὶ:

ναύταισι

Blomfieldius.

ναύτοισι

Colb. 2. Ceteri

ναύτῃσι

. Pro

καὶ

Par. K. L.

ἐν

habent. In G.

ἐν

tamquam glossa superscriplum. Recte intellexit Blomfieldius

καὶ πανουργίᾳ τινί

idem esse quod

καὶ πανούργοις τισί

584

585. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-682

θεοπτύστῳ:

θεοπτύστῳ

Par. C.

θεομισεῖ

G. Ox. Par. E. Ald. et adscriptum in Par. B.

585

586. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-683

ξὺν πολίταις ἀνδράσιν:

ξὺν πολίταις

M. G. Lips. Par. B. H. K. L. Taur. Turn. et Blomfieldio teste Colb. 1. Hoc etiam scholiastes legit.

ξυμπολίταις

Arund. Par. A. Ask. A. Ald. Rob. Damnant

συμπολίτης

Atticistae, quamquam

586

586. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-684

ξὺν πολίταις ἀνδράσιν: eo vocabulo usus est Euripides : v. Lob. ad Phryn. p. 172. Hoc loco si id praeferendum est, quod maxime Aeschyleae orationi conveniat, non dubitem tueri

ξὺν πολίταις

. Verba sic construenda sunt,

ἢ ξὺν πολίταις ἀνδράσιν ἐχθροξένοις τε καὶ θεῶν ἀμνήμοσιν, δίκαιος ὤν, ἐδάμη θεοῦ μάστιγι πληγείς, ταὐτοῦ αὐτοῖς κυρήσας ἀγρεύματος

ἀνδράσι

G. Lips. Cantabr. 1. 2. Ald. Turn.

586

587. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-685

ἀμνήμοσιν:

ἀμνήμασιν

Μ. Cantabr. 2. Ceteri

ἀμνήμοσι

587

588. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-686

ταὐτοῦ ... ἐνδίκως:

τ᾿ αὐτὸν

Αld.

ἐκδίκως

Μ. (hoc habere videtur M.) Arund. Ald. Turn. et alter scholiastes.

ἐνδίκως

G. Lips. Ox. Rob. et prior scholiastes. In M. hoc tantum scholion est,

οἷον σὺν αὐτοῖς θηραθείς

. De Par. A. B. Brunckius haec dicit, “mox

ἐκδίκως

, ex utroque cod. enotatum, ubi vulgatum etiam reperitur

ἐνδίκως

, quod absonum est: edidit tamen

ἐνδίκως

. Faehsius ex Par. B. haec enotavit,

ἐνδίκως ἀγρεύματος. δικαίως. γρ. ἐκδίκως. διότι ἐπορεύετο μετὰ ἀσεβῶν

. Alienum est ab hoc loco

ἐκδίκως

. Neque enim deorum iustitiam vituperare vult Eteocles, sed de tristi necessitate, quae insontem addat scelestis, conqueritur. Quare

ἀναξίως

dicere poterat, non

ἐκδίκως

. Vera lectio est

ἐνδίκως

. Non est autem hoc ita accipiendum, ut sit iure: quod quidem aperte repugnat iis quae Eteocles hic dicit: sed ut

πανδίκως

saepe idem est quod

πάντως

, ita etiam

ἐνδίκως

nonnunquam primam significationem amittit. Itaque nunc est, ut Hesychius interpretatur,

ἀληθῶς

. Euripides Med. v. 1241.

ἔοιχ᾽ ὁ δαίμων πολλὰ τῇδ᾽ ἐν ἡμέρᾳ κακὰ ξυνάψειν ἐνδίκως Ἰάσονι

. Iph. Aul. v. 366.

μυρίοι δέ τοι πεπόνθασ᾽ αὐτὸ πρὸς τὰ πράγματα· ἐκπονοῦσ᾽ ἑκόντες, εἶτα δ᾽ ἐξεχώρησαν κακῶς, τὰ μὲν ὑπὸ γνώμης πολιτῶν ἀσυνέτου, τὰ δ᾽ ἐνδίκως ἀδύνατοι γεγῶτες αὐτοὶ διαφυλάξασθαι πόλιν

. Heracl. v. 769.

Ζεύς μοι ξύμμαχος, οὐ φοβοῦμαι· Ζεύς μοι χάριν ἐνδίκως ἔχει

. Nunc autem significat, ut consentaneum est. Sophocles Oed. R. v. 133.

ἐπαξίως γὰρ Φοῖβος, ἀξίως δὲ σύ, πρὸ τοῦ θανόντος τήνδ᾽ ἔθεσθ᾽ ἐπιστροφήν· ὥςτ᾽ ἐνδίκως ὄψεσθε κἀμὲ σύμμαχον, γῇ τῇδε τιμωροῦντα, τῷ θεῷ θ᾽ ἅμα

. Euripides Androm. v. 921 (895.).

Ο. συνῆκα· ταρβεῖς τοῖς δεδραμένοις πόσιν. Ε. ἔγνως· ὀλεῖ γάρ μ' ἐνδίκως

. Similiter Latini aequum est dicunt. Plautus Rud. II. 2, 7. quid agitis? ut peritis? P. ut piscatorem aequum est, fame sitique speque. Hoc igitur dicit Eteocles, consentaneum esse, ut iustus pariter atque iniusti iisdem retibus capiantur.

588

589. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-687

παγκοίνῳ δάμη:

παγκοίνως

Colb. 2. γρ.

παγκοίνως

ex Par. B. Faehsius affert.

'δάμη

cum coronide Brunckius, et sic G.

δάμῃ

Vind. 3. Ceteri

δάμη

589

590. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-688

οὗτος δ᾽ ... υἱὸν Οἰκλέους:

οὗτος δὲ

M. a pr. manu et Cantabr. 2. Par. A. idemque superscriptum in B.

οὗτος δ'

M. a manu recentiore, et sic reliqui, sed in Lips. priori syllabae acutus, alteri ο supra adscriptum.

Οἰκλέους

Porsonus.

οἰκλέος

Cantabr. 1. 2. et ante correctionem Lips.

οἰκλέως

Arund.

οἰκλέους

M. G. Lips. ex corr. Ald. Rob. Turn.

590

591. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-689

ἀγαθός, εὐσεβὴς ἀνήρ:

εὐσεβὴς ἀγαθὸς ἀνήρ

G. (sic G.) Cantabr. 1. Par. L.

ἀγαθὸς

omittit Lips.

εὐγενής

Arund. Cantabr. 2. Colb. 1. Ask. A. Rob. et ad

εὐσεβής

adscriptum in Par. B.

591

593. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-690

ἀνδράσιν φρενῶν βίᾳ:

ἀνδράσι βίᾳ φρενῶν

M. G. Arund. Colb. 1. 2. Par. C. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4.

ἀνδράσι φρενῶν βίᾳ

Lips. aliique, ut videtur, libri et Ald. Rob. Turn.

ἀνδράσι

γρ.

βίᾳ

Porsonus.

593

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-691

πομπὴν ... πόλιν μολεῖν: Ante

πομπὴν

rasuram habet et

τὴν

omittit G. in quo versus 594-621. post v. 649. collocati sunt, errore literis indicato.

πάλιν

M. Turn.

ἐπὶ τὴν εἰς ᾅδην ἀποικίαν ελκυσθήσεται μολεῖν τὴν ἐναντίαν τῇ εἰς Ἄργος

scholion in M.

πόλιν

G. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. A. B. E. N. Taur. Ald. Rob. et α superscripto Par. C. Brunckius affert ex suis codicibus glossam

ἤγουν εἰς τὸν ᾅδην

. Dindorfio hic versus a grammatico confictus videtur, qui hoc dicere voluerit,

τείνουσι πομπὴν τὴν μακρὰν ὥςτε τὴν πόλιν μολεῖν

. Ad

μολεῖν

in Taur. supra adscriptum γρ.

ἐλεῖν

. In G. hae glossae adscriptae

λαβεῖν. ἐλεῖν. ἐλθεῖν

594

595. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-692

ξυγκαθελκυσθήσεται:

συγκαθελκύσεται

Par. N. Sed

ξὺν

omittit Lips.

595

596. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-693

NA: Hinc pergit Vit.

596

597. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-694

ἄθυμος, οὐδὲ λήματος:

ἄθυμον

Turn.

ἄθυμος

M. G. Vit. Lips. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. E. K. L. N. Colb. 1. Taur. Ven. B. Vind. 1. 2. 4. Ald. Rob.

καθὰ θυμὸς ἦν

glossa in G.

δειλός, ἄψυχος

glossa in Vit: Agnoscit nominativum etiam scholiastes in G. Positus est autem nominativus

πρὸς τὸ νοούμενον

, ut loquuntur grammatici, tamquam praegresso

προςβαλεῖ

. Sic Homerus Il. II. v. 350. seqq.

φημὶ γὰρ οὖν κατανεῦσαι ὑπερμενέα Κρονίωνα, ἀστράπτων ἐπιδέξι, ἐναίσιμα σήματα φαίνων.

Similiter alii.

λήμματος

G. Taur.

597

599. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-695

εἰ ... θεσφάτοισι:

ὅτι

Colb. 1. 2. Taur.

ὅτι

adscripto α Par. N.

θεσφάτοις

Vind. 2. 4.

θεσφάτοισι τοῦ

Arund. Ask. A. Rob.

599

600. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-696

λέγειν:

λαλεῖν

Cantabr. 2.

600

602. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-697

ἐχθρόξενον ... ἀντιτάξομεν:

ἐχθόξενον

Arund.

ἀντιτάξομαι

Rob.

602

603. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-698

τὸν νοῦν, σάρκα δ᾽ ἡβῶσαν φύει:

τὸν

omittit G.

ἡβῶσαν

. γρ.

ἡβῶντα

Par. B.

φέρει

vulgo, quod in G. per α explicatur.

φύσει

M. (in quo a recentiore manu

φέρει

superscriptum est) Arund. Cantabr. 2. Rob. idemque adscriptum

603

603. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-699

φύει: in Par. A. B. ex quo Faelsius

φέρει. γρ. φύσει ἤγουν ἡλικίᾳ

affert. In Vit. pagina, in qua haec scripta sunt, ita male habita est, ut ex hoc verbo tantum

ει

reliquum sit: sed non scriptum fuisse

φέρει

inde cognoscitur quod γρ.

φέρει

supra adscriptum est.

φύγῃ

Lips. sed in scholio adnotatur γρ. καὶ

φέρει

. Brunckius suspicatus est Aeschylum

τρέφει

scripsisse. Sed

φύσει

φύγῃ

argumento sunt poetam

φύει

dedisse. Incidit in hoc etiam Wellauerus. Sic v. 516.

ὥρας φυούσης

dictum est ita ut

ἴουλον

intelligatur. Notum est

φύειν φρένας

, et alia huiusmodi. Similiter Aeschylus v. 11. dixit

τὸν ἔξηβον χρόνῳ βλαστημὸν ἀλδαίνοντα σώματος πολύν

. Similiter Sophocles in Aiace v. 1077.

ἀλλ᾽ ἄνδρα χρή, κἂν σῶμα γεννήσῃ μέγα, δοκεῖν πεσεῖν ἂν κἂν ἀπὸ σμικροῦ κακοῦ

603

605. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-700

NA: V

ἐπ' ἀσπίδα

est sinistrorsum,

παρ' ἀσπίδα

ad sinistram, sic

παρ' ἀσπίδος

est ab sinistra. Intellexit hoc Brunckius. In

ἁρπάσαι δόρυ

ensem interpretatur. Et dicit scholiastes Sophoclis ad Aiacis v. 906.

πᾶν δὲ ἀμυντήριον καὶ δόρυ καὶ ἔγχος καλοῦσιν οἱ νεώτεροι

. Quae adnotatio ex grammatici alicuius in Homerum commentariis deprompta videtur:

οἱ νεώτεροι

autem ipsi sunt tragici. Εt

ἔγχος

quidem ensem a tragicis dici observavit etiam Eustathius p. 422, 35. 604, 1. 644, 46. quo loco Sophoclem (Ai. v. 658.) ensem etiam

βέλος

dixisse adnotavit. Securim Aeschylus in Agamemnone dicit

βέλεμνον

ν. 1464. 1483.

εἰ δόρυ

ν. 1108. Sed memoratus a Blomfieldio vir doctus in Actis eruditorum a.1750. p. 31. hastam intelligit: veteres enim, dum in armis starent, manibus nondum consertis, hastam in sinistra sub scuto tenuisse: unde apud Aristophanem Αν. ν. 390. dici

καὶ τὸ δόρυ χρή, τὸν ὀβελίσκον, περιπατεῖν ἔχοντας ἡμᾶς τῶν ὅπλων ἐντός, παρ' αὐτὴν τὴν χύτραν

605

606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-701

θεοῦ δὲ:

Θεοῦ τε

Θεοῦ

, omissa particula, Vit. Par. E.

606

607-608. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-702

κλύοντες θεοὶ δικαίους λιτὰς ἡμετέρας τελεῖθ':

κλύοντος

Lips.

δικαίους λιτὰς ἡμετέρας

G. Vit. Par. E. H. Colb. 1. Vind. 1. 3. 4.

δικαίας λιτὰς ἡμετέρας

M. aliique, ut videtur, codices et Vind. 2. Ald. Rob. Turn. In M. recentior manus

ους λόγους ους

supra adscripsit. Eadem lectio adscripta est in Vind. 2. 3. eamque in textu habent Lips. Cantabr. 2.

τελοῖθ'

Arund.

κλύοντες θεοὶ δικαίους λόγους ἐμοὺς, εὖ τελεῖτε πόλιν εὐτυχεῖν

Rob. ita ut singulae syllabae strophicis congruant. Sed haec ipsa metrorum convenientia in tanto ceterorum librorum dissensu arguere videtur, istam lectionem emendatori alicui, fortasse Triclinio, deberi. Displicet etiam

εὖ

609-610. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-703

δορίπονα ... ἐκτρέποντες ἐς γᾶς ἐπιμόλους:

δορύπονα

Lips. Arund. Cantabr. 1. Vind. 2. 4.

ἐκτρέποντες γᾶς ἐπιμόλους

M. Arund. Cantabr. 1. Mosc. 1. Par. A. C. E. K. L. Ask. A. Ven. Β.

ἐκτρ. γὰς ἐπὶ μόλους

Lips. In M. ad

ἐπιμόλους

a recentiore manu

εἰς

supra adscriptum est.

ἐκτρ. γᾶς πρὸς ἐπιμόλους

G. Vit. Par. B. Vind. 1. 3. Ald. Turn. γρ.

γᾶς ἐπιμόλους χωρὶς τῆς πρός

Par. B.

ἐκτρ. γᾶς τῶνδ᾽ ἐπιμόλους

Rob. Scripsi, repetita syllaba,

ἐκτρέποντας ἐς γῆς ἐπιμόλους

. Nam

πρός

interpretum est.

610. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-704

πύργων δ᾽ ἔκτοθεν:

πύργω

, a recentiore manu

supra adscripto, Μ.

δ'

omittunt Ox. Ald.

ἔκτοθεν

M. G. Vit. Lips. Par. A.

ἔκτοσθεν

Cantabr. 1. Οx. Par. B. Ald. Rob. Turn.

610

611. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-705

Ζεύς ... κάνοι:

Ζεύς

in Vit. omissum, sed tamquam glossa supra scriptum

ὁ ζεύς

. Id habent Taur. Vind. 1. 3.

κάνοι

, non

καίνοι

, etiam M. sed cum liturae post

vestigio.

κανεῖ

Ask. A.

κονεῖ

Cantabr. 1. et adscripto γρ.

κάνοι

Cantabr. 2.

κονοῖ

Rob.

κράνοι

Par. C.

611

612. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-706

τόνδ᾽ ἐφ᾽ ἑβδόμαις:

τὸν

pro

τόνδ'

νῦν

maluit Brunckius. Blomfieldius

τόν τ'

existimavit scribendum esse. Sed

τόνδε

recte dictum est, ut saepe similia, quum sequitur explicatio.

ἑβδόμοις

Vit. Par. N. Colb. 1.

612

613. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-707

λέξω:

λέγω

Ask. A.

613

614. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-708

οἵας ... τύχας:

οἵας

Lips. Par. C. Taur. Vind. 1. 3. Turn. et hoc praefixum scholio in G.

οἵας γ'

M. G. Par. B. Rob. sed in M.

ας

in litura scriptum est a recentiore manu et accentus mutatus, apparet enim a pr. manu

οι

. Ex Par. B.

οἵας γ' ἀρᾶται. γρ. οἷα

οἷος ὁρᾶται

Faehsius affert.

οἷα γ'

Vit.

οἷα γ'

Cantabr. 1. Vind. 4.

οἷα

Ald.

οἷα γὰρ

Vind. 2. Certe nihil hic opus

γ'

particula.

πύλας

pro

τύχας

Ald.

614

615. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-709

πύργοις ἐπεμβὰς κἀπικηρυχθεὶς χθονί:

πύργοι ἐπ' ἐμβὰς

Lips.

κἀπικηρύχθειν

Lips.

κἀπικηρυχθείς. χειροτονηθεὶς βασιλεύς. γρ. καπιγυρωθείς

(scr.

καπικυρωθείς

) Par. B.

χθονός

Par. L.

615

616. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-710

ἐπεξιαкχάσας:

ἐπεξιαγχάσας

ἐπεξιαρχήσας

Taur.

ἐπάξια καγχάσας

Vit.

ἐξιαкχάσας

Ald. Turn.

ἐξαкχεύσας

Rob.

616

617. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-711

ξυμφέρεσθαι:

ξυμφέρεσθαι

Μ. G.

συμφέρεσθαι

Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.

617

618. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-712

τώς σ᾿ ἀνδρηλάτην:

τώς σ' ανδρηλάτην

Ald. Turn.

τωσανδρηλάτην

, additis a sec. manu spiritu et priore accentu, Μ.

τως ἀνδρηλάτην

G. sed

τὼς

minio in

θ' ὡς

mutatum, quod habet etiam Taur.

τω σ᾽ ἀνδρηλάτην

Lips.

τὸν δ᾽ ἀδρηλάτην

(sic) Vit. a pr. manu habuisse videtur, recentior

τὸν

τὼς

mutavit,

οὕτως

suprascripto.

τ' ὡς ἀνδρηλάτην

Rob.

618

620. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-713

καλεῖ:

αἰτεῖ

Rob.

γενεθλίους θεούς

Colb. 1. Taur.

620

621. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-714

πατρῴας γῆς:

πατρώας τε

γῆς

M. Vit. Cantabr. 1. 2. Ald. et superscriptum in Par. Β.

γᾶς

G. Lips. Par. A. B. Rob. Turn.

λιπών

ante sec, manus correctionem M.

621

622. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-715

βία:

βία

Ald. Rob.

622

623. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-716

καινοπηγὲς εὔκυκλον:

καινοπληγές

Par. L.

καινοπηγαῖς

Par. E.

εὔθετον

Arund. Par. A. Ask. A. Rob. et adscriptum, ut videtur, in Cantabr. 2.

εὔκυκλον

M. Vit. Lips. Par. B. L. Ald. Turn.

ἄκυκλον

γρ. εὔθετον, ἵνα ᾖ εὐβάστακτον. θεῖναι γὰρ τὸ ἐναλαβεῖν λέγουσιν Αττικοί· καὶ ὅπλα ἔθεντο, ἀνέλαβον

manus secunda in marg. M.

γρ. εὔθετον, ἀντὶ καλοβάστακτον. θεῖναι γὰρ τὸ ἐναγκαλίζεσθαι λέγουσιν Αττικοί, ὡς τὸ ὅπλα ἔθεντο, ἀντὶ ἔλαβον

Par. B.

623

624. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-717

προςμεμηχανημένον:

προςμεμηχανημένον

M. G. Vit. Lips. Arund. Mosc. 1. Par. L. Ask. A. Colb. 1. Taur. Vulgo

προςμεμηχανευμένον

624

625. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-718

τευχηστὴν:

τευχηστὴν

Μ. Lips.

τειχιστὴν

G. Arund. Cantabr. 1.2. Ox. Par. C. H. Vind. 2. 3. Ald. Rob. Τurn.

τευχιστὸν

Vit.

τεύχη

Par. E.

625

627. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-719

Δίκη γὰρ ... ὡς τὰ γράμματα: Libri

Δίκη δ᾽ ἄρ᾽

vel

ἄρ

. Scribendum videbatur

Δίκη γάρ

, ut hoc referretur ad

σωφρόνως ἡγουμένη

φασὶν

Vit.

τὰ

omittit G.

627

628. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-720

λέγει, “Κατάξω δ᾽:

λέξει

Lips. et γ superscripto Cantabr. 2. Idem M. sed in litura, ut

λέγ

deletum esse videatur.

κατάξω τ'

Par. B.

628

629. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-721

ἕξει, πατρῴων δωμάτων τ᾽:

ἕξει· πατρώων

Μ. et sic vel

πατρώων

G. Vit. Lips. et cum plerisque, ut videtur, reliquis Ald. Rob. Turn.

ἕξει πατρώαν

Porsonus, et sic Blomfieldio teste Arund.

πατρώων ἕξει

Cantabr. 1. 2.

τ'

omittunt Par. E. Vind. 2. 4. In M. a sec. manu insertum est.

629

630. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-722

ἐστὶ:

εἰσὶ

Vit.

630

631. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-723

πέμπειν δοκεῖς:

πέμπειν γνῶθι τίνα

Cantabr. 1.

δοκεῖς

Lips. Rob. Turn.

δοκεῖ

M. G. Par. H. et adscripto

δοκεῖς ἤγουν νομίζεις

Par. Β.

δοκεῖ σοι

Vit. Colb. 1. Par. N. Ald.

631

632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-724

τῷδε:

τῶνδε

Vit. Colb. 1.

632

633. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-725

μέμψει· σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι, ναυκλήρει πόλιν:

μέμψῃ

libri. Sed

in litura scriptum in G.

σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι ναυκληρεῖν πόλιν

libri. Scribendum erat

σὺ δ᾽ αὐτὸς γνῶθι, ναυκλήρει πόλιν

. Hac sola ratione vis est in repetitione.

633

634. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-726

θεομανές:

θεομενές τε θεῶν

Par. E.

634

635. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-727

ἀμὸν:

ἐμὸν

G. Par. N. Rob. et α superscripto Cantabr.2.

ὠμὸν

Οx. Ald.

οὐμὸν

Vit.

635

636. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-728

δὴ νῦν ἀραὶ:

δὲ νῦν ἀραὶ

G. Vit.

δὴ ἀραὶ νῦν

Vind. 1. 3. Ald. Rob.

τηλεσφόροι

636

637. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-729

κλαίειν:

κλύειν

Cantabr. 1.

637

638. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-730

δυςφορώτερος:

δυςφορώτερος

M. Lips. Ald. Rob. Turn.

δυσφορώτατος

Vit. Cantabr. 2. Par. K. L. N. Colb. 1. Ven. B. Vind. 2. 4.

δηφορώτατος

638

639. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-731

Πολυνείκει:

Πολυνείκει

Brunckius ex Par. B. restituit. Id habent etiam M. Lips. Par. L. sed in M. ει in litura scriptum esse videtur.

πολυνείκη

G. Vit. Ald. Rob. Inde Turnebus fecerat

Πολυνείκη

639

640. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-732

εἰσόμεσθα ταπίσημ᾽ ὅπῃ:

εἰσόμεθα

Vit. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald.

οἰσόμεσθα

Cantabr. 1.

τἀπίσημα

Victorius, et videntur hoc M. G. a pr. manu habuisse.

τοὐπίσημ'

M. G. a sec. manu et Vit. Lips. Cantabr. L. Arund. Ox. Par. C. Ask. A. Ven. A. Vind. 2. 3. 4. Ald. Rob. Turn.

ὅποι

M. Rob.

640

642. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-733

σὺν φοίτῳ φρενῶν:

σὺν φοίτῳ

Vit. Arund. Mosc. 1. 2. Ox. Par. A. B. C. Ε. F. Η. Κ. L. Colb. 1. Ven. A.

συμφοίτω

, cum glossa

μανίᾳ

a recentiore manu supra adscripta, M. et Cantabr. 1. Rob.

συνφοίτω

G. Lips.

σὺν τύφῳ

Ald. Turn. Hesychius

φοῖτος, μανία, λύσσα

. Ex Par. B. Faehsius affert

φρενῶν. γρ. φρενί

642

643. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-734

εἰ δ᾽ ... παρθένος Δίκη:

εἰ δὴ

παρθένος

Δίκη

παρθένος, omisso

παῖς

, Lips.

δίκην

Αld.

643

644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-735

φρεσίν:

φρεσὶν

M. Vit. Lips.

φρεσὶ

G. Cantabr. 1. 2. Ald. Rob. Turn.

644

645. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-736

οὔτε νιν: In

οὔτε νιν

litteras ε et ν in litura a recentiore manu habet M.

645

646. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-737

πω:

πω

omittit Par. E.

646

647. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-738

ξυλλογῇ:

ξυλλογῇ

, superscripto a sec. ut videtur manu σ, Μ.

συλλογῆς

Vit. Ceteri

συλλογῇ

647

648. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-739

προςεῖπε: Libri omnes

προςεῖπε

. Id scholiastae et glossatores

ἠσπάσατο, προςεφώνησεν, λόγου ἄξιον ἔκρινεν

interpretantur. Scholiastes cod. Μ.

προςεῖδε

legit, adscripsit enim haec,

εἶδεν αὐτὸν καὶ ἐφίλησε. ἀντὶ οὐδὲ ἐν μιᾷ ἡλικίᾳ ἔπραξε τι δίκαιον

. Reponendum censuit

προςεῖδε

B. Martinus Var. lect. IV. 19. p. 243. reposuere Brunckius, Schützius, Blomfieldius. Tetigerunt hanc loquendi rationem Muretus Var. lect. IV. 20. Iacobsius ad Meleagrum XXIII. 1. interpretes Horatii ad carm. IV. 3, 1. Sed non opus esse videtur ut librorum scriptura mutetur. Similiter enim dicit Euripides Suppl. v.959.

οὐδ' Ἄρτεμις τοξοφόρος προςφθέγξαιτ᾽ ἂν τὰς ἀτέκνους

, ubi alia exempla attulit Marklandus, sed ut nullum tamen omni ex parte aptum sit.

Προςεῖπε καὶ κατηξιώσατο

idem est quod

προςειπεῖν κατηξιώσατο

, ut in Prom. v. 342.

τὰ μέν σ' ἐπαινῶ κοὐδαμῇ λήξω ποτέ

648

649. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-740

οὔτ᾽ ἐν ... μὴν:

οὐδ' ἐν

Brunckius ex Par. A. B. et sic etiam Cantabr. 1. Ox. Recte.

οὔτ' ἐν

ceteri.

μὴν

pro

μὴν

M. sed α a sec. manu supra adscriptum est.

649

650. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-741

οἶμαι νιν αὐτῷ νῦν παραστατεῖν:

οἶμαι νιν αὐτῷ νῦν παραστατεῖν

M. (in quo post

νῦν

litura est) Vit. Cantabr. 1. Ox. Mosc. 2. Par. A. B. H. Colb. 1. Ven. A. Rob. Sic habuerat etiam G. in quo

νιν

minio in

σὺν

mutatum est.

οἶμαι νιν αὐτῶ νιν παραστατεῖν

Lips.

οἶμαί νιν αὐτῷ νῦν συμπαραστατεῖν

Ald.

οἶμαί νιν αὐτῷ συμπαραστατεῖν

Turn. Post

πέλας

G. addit

ῥεῖα

650

651. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-742

NA: Minore interpunctione in fine praecedentis versus posita, quod in libris omnibus est, in , mutavi. Adscriptum est a recentiore manu in M.

651

652. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-743

ξυνοῦσα:

συνοῦσα

Lips.

ξυνοῦσα. γρ. ξενοῦσα καὶ φιλιουμένη

Par. B.

652

654. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-744

αὐτός:

αὐτὸς

Par. L.

654

655. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-745

ἄρχοντί τ':

ἄρχοντι γὰρ

Colb. 1.

655

656. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-746

ξὺν:

σὺν

erat ante Brunckium.

χωρὶς

Par. E.

ξυστήσομαι

Taur.

656

657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-747

αἰχμήν ... πετρῶν:

αἰχμὴν

G. aliique, ut videtur, codices et Ald. Rob. Turn.

αἰχμῆς

M. Vit. Lips. Arund. Par. H. Colb. 1. idque habuit etiam alter scholiastes.

πτερῶν

G. Cantabr. 1. Rob. et a pr. manu Vit. Adscriptum hoc in Arund. Cantabr. 2. Vind. 4. et in Lips. qui in textu

καὶ πετρῶν

bis habet.

πετρῶν

M. et a sec. manu Vit. et sic cum reliquis plerisque, ut videtur, codicibus Ald. Turn. Commemorat utramque scripturam alter scholiastes,

πτερῶν προβλήματα

interpretans

τοὺς ὀϊστούς

, quod dicere debebat, nisi re vera dixit,

τῶν ὀϊστῶν

. Valckenarius ad Phoen. v. 786. si

πτέρα

sagittae dicerentur, non adspernandam ratus

πτερῶν

, servandum tamen arbitratur

πετρῶν

. Quae ei lectioni firmandae affert, eorum similia multa colligi possunt, sed sine fructu. Mirum enim et paene absonum est scutum dici tutamen adversus eiusmodi telorum genus, quo non de more, sed rarius et casu utebantur. Hoc sensere, opinor, qui

αἰχμῆς καὶ πετρῶν προβλήματα

scripserunt. Sed hi alia ratione hunc versum vitiarunt, omnem ei vim et virtutem detrahentes. Quare equidem

πτερῶν

revocavi, quamvis non meminerim alius loci, ubi sagittae

πτερά

dicantur. Sed cur minorem volemus Aeschyli audaciam esse quam Latinorum poetarum, quos pennum pro sagitta dicere notissimum est? Et

πτερώματα

certe sagittae sunt in Lycophronis v. 56.

τοῖς Τευταρείοις βουκόλου πτερώμασιν,

quem versum afferens Eustathius p. 172, 30. interpretatur

ἤγουν τοῖς τοῦ Τευτάρου Σκύθου ὀϊστοῖς

657

659. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-748

ὀργὴν ... ὁμοῖος ... αὐδωμένῳ:

ὁρμὴν

Colb. 1. Par. N. et a sec. manu Vit. qui a pr. manu habuerat

ὀργὴν

, ut ceteri. Adscriptum

ὁρμήν

etiam in Par. B.

ὅμοιος

ὁμοίως

Ald.

αὐδουμένῳ

αὐδομένῳ

Vit. In M. hoc scholion adscriptum est,

τὸν τρόπον τῷ ἀδελφῷ σου βλασφημούμενος

, et in altera parte

ὑπὸ σοῦ

. Alter scholiastes interpretatur

τῷ κακωνύμῳ Πολυνείκῃ

. Glossa in G.

λέγοντι

, in Vit.

κακίστως λεγομένῳ

. Praestat active intelligere

αὐδωμένῳ

, ut spectentur quae dixisse Polynicen rettulerat nuntius, velle illum cum fratre congredi.

659

661. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-749

χεῖρας:

χέρας

Μ. G. Vit.

661

662. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-750

ἀνδροῖν δ᾽ ὁμαίμοιν ... αὐτοκτόνος: Ad ultimas syllabas in

ἀνδροῖν

ὁμαίμοιν

in Lips. ω adscriptum.

αὐτόκτονος

a pr. manu M. recentior accentum correxit.

αὐτοκτόνως

Οχ. Taur.

αὐτοκτόνως

Lips. Nominativo utitur poeta quasi dicturus

θάνατος οὐ γηράσκει

662

663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-751

γῆρας:

γῆρας

M. Par. B. Rob. Turn. idemque adscriptum in Vit. Lips. Par. B. C.

πέρας

G. Vit. Lips. Cantabr. 2. Mosc. 2. Par. G. E. N. Colb. 1. Ven. A. B. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald.

663

664-666. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-752

εἴπερ κακὸν φέροι τις αἰσχύνης ἄτερ, ἔστω· μόνον γὰρ κέρδος ἐν τεθνηκόσιν· κακῶν δὲ κᾆσχρῶν οὔ τιν' εὐκλείαν ἐρεῖς:

φέροι

M. Vit. et cum reliquis, ut videtur, plerisque codicibus Vict.

φέρη

φέρει

Lips. Cantabr. 1. 2. Ven. B. Ald. Rob. Turn. Scholiastes, cuius haec est in M. adnotatio,

εἰ ὅλως τις ἀτυχεῖ, καλὸν τὸ δίχα αἰσχύνης

, iungit

αἰσχύνης ἄτερ ἔστω

. Εt sic interpunxit Turnebus.

μόνον κέρδος γὰρ

Vit.

ἓν

G. Ox. Vind. 1. 2. 3.4. et a recentiore manu M. a prima enim

ἓν

habuerat, ut ceteri. Secunda manus hoc scholion adscripsit,

ἡ εὔκλεια ἓν κέρδος, τὸ αὐτὸν ἐκδικῆσαι ἀδικούμενον. ἐὰν δὲ ἀνεκδίκητος ἀποθάνῃ, ἕνεκά γε τῶν εἰς αὐτὸν γενομένων κακῶν καὶ αἰσχρῶν, ἄδοξος

. Postea recentior manus haec adscripsit,

τοῦτο γὰρ μόνον τὸ ἕν, κέρδος· τὸ φέρειν κακὸν ἐμέ

(si ita legendum est obscurius scriptum vocabulum).

τόδε κακὸν καὶ αἰσχρόν

. Deinde

τεθνηκόσιν

Μ.

τεθνηκόσι

ceteri, nisi quod

τεθνηκότι

, adscripto

τεθνηκόσι

, habet Par. B. Denique

κ' αἰσχρῶν

Μ. G. Vit. Lips. Ald. Turn.

κ' αἰσχρῶς

Rob. Non puto dici, quod volunt,

μόνον γὰρ κέρδος τοῦτο ἐν τεθνηκόσιν

. Hoc si poeta voluisset, non

γάρ

, sed

τόδε

posuisset. Sed, si haec ita scripsit, hoc dicit, sententia ex philosophia deprompta, si quis infelix sit sine turpitudine, esto: nam lucrum omne apud inferos quaerendum est (si ibi non punimur: sola quae post mortem est vita consideranda est). At infelicitas cum turpitudine coniuncta nusquam in honore est. Sed recte videtur Schutzius mutari iubere ordinem versuum, ut ultimus sit

ἔστω· — τεθνηκόσιν

. Sane, inquit, declinarem fratrem, si malum hoc, non punire ferocientem, sine turpitudine ferre possem: sed quae mala simulque turpia sunt, non dicas laudanda. Esto (congrediar cum fratre): solum enim apud inferos lucrum est, i. e. in morte.

667. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-753

τί μέμονας τέκνον; μήτι σε:

τί μέμονας

M. Arund. Cantabr. 2. Par. L. In M. ad ο a recentiore manu ε supra adscriptum est, itemque in Cantabr. 2.

τί μέμηνας

G. Vit. Taur. Ald. Turn. et ο ad η supra adscripto Lips.

τί μαινας

Vind. 2. 4.

μέμηνας

explicat prior scholiastes,

μέμονας

μέμηνας

alter: in M. nullum est scholion.

τί καὶ μέμονας

Rob. unde Porsonus

καὶ μέμονας

fecit.

τέκος

Par. H. et adscripto γρ.

τέκνον

Par. B.

μήτι σε

Ald. Rob. Turn.

μήτις σε

M. G. Vit. Lips. Par. A. B. Taur. Vind. 1.2.3.

θυμοπληθὺς

G. Vit.

θυμοπλήθος

Rob.

667

668. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-754

δορίμαργος ... ἄτα:

δορὶ μάργος

, supra scripto a recentiore manu

δορίμαργος

, M.

δορύμαργος

Cantabr. 1. 2. Par. L. Vind. 2. 4.

ἄτη

Lips. Cantabr. 1.2. Par. C. Ald. Rob. Turn. In M. ad α recentior manus η supra adscripsit.

668

669. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-755

ἔκβαλ᾽:

ἔκβαλ'

, ut tamen alterum λ ab alia manu additum videtur, M.

ἔκβαλε

Cantabr. 2. Omittit hoc vocabulum Lips.

669

671. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-756

Κωκυτοῦ:

κωκυτὸν

Lips.

παρὰ κωκυτοῦ

Par. L.

671

672. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-757

Φοίβῳ ... πᾶν:

φοίβῳ

, ad ο supra adscripto ου, Lips.

πᾶν

omittit Ven. A.

Λαΐου

Colb. 1.

672

673. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-758

ἵμερος ἐξοτρύνει:

θυμὸς

pro

ἵμερος

Rob. Sic etiam Brunckius, haud dubie codices secutus, nam Robortelli editione carebat.

ἐποτρύνει

Cantabr. 2. Par. L. (si Faehsio fides) Rob. Brunckius. π ad ξ recentior manus in M. supra adscripsit.

673

674. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-759

πικρόκαρπον ἀνδροκτασίαν:

πικρόκακον

Rob.

ἀνδροκτασίαν

M. a pr. manu: recentior

κλ

supra adscripsit.

674

675. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-760

οὐ θεμιστοῦ:

οὐ θεμιστὸν

M. et hoc Brunckius restituit, quum in Par. B. hanc adnotationem,

γρ. ἄθεμιστον

, invenisset.

οὐ θέμιστον

Lips. Ceteri

οὐ θεμιτόν

. In M. ad

ὸν

recentior manus

οῦ

supra adscripsit.

675

676. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-761

ἐχθρά ... τελεῖ ἀρὰ:

γὰρ καὶ

Rob.

ἐχθρὰ

Arund. Cantabr. 1.2. Mosc. 1. Par. A. E. F. K. L. Colb. 1. Ven. B. Vind. 2. Rob. γρ.

ἐχθρά

Par. B.

αἰσχρὰ

M. G. Vit. Lips. Par. B. Ald. Turn.

μοι

Par. K.L.

τελεῖ ἄρα

sic M. sed ut prius

ἀρὰ

scriptum fuisse videatur: recentior manus

τελεία

supra adscripsit.

τελεῖ ἀρὰ

G. Vit. Ox. Taur. Ald.

τελεῖ ἄρα

Lips.

τελεία ἀρὰ

Par. K. L.

τελεῖ ἀρὰ

Rob.

ἀρὰ τέλει

Colb. 1.

τέλει ἄρα. γρ. καὶ οὕτως. τελεῖ. τελευτᾷ ἀρά. τὸ τελεῖ ἀντὶ τοῦ τελειοῦται

ex Par. B. Faehsius affert.

τελεῖν ἀρὰ

Turn.

τέλει ἀρὰ

inde a Victorio edebatur. Bonum esset

τελεία

, si ultima syllaba elidi posset. Itaque Turnebi scripturam recepi, ut

τελεῖν

cum

ὄμμασιν προςιζάνει

coniungeretur, quod horum haec vis est, monet me. Idem putavit Blomfieldius. Respondet Eteocles his verbis ad ea quae chorus dixerat,

ἵμερός σε ἐξοτρύνει ἀνδροκτασίαν τελεῖν

. Wordsworthius in Museo philologico I. p. 222.

τάλαιν' ἀρὰ

scribendum esse coniecit, comparans Eur. Hipp. 1236.

πατρὸς τάλαιν' ἀρά

676

677. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-762

ξηροῖς ... ὄμμασιν προςιζάνει:

ξηροῖσι

Colb. 1. et

τ'

a recentiore manu addito Vit.

ὄμμασιν

Porsonus.

ὄμασι

ὄμμασι

ceteri.

προςιζάνει

a pr. manu M. correxit sec. manus.

677

678. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-763

πρότερον ὑστέρου μόρου:

προτέρους ὑστέρου μόρου

Vit. a pr. manu: sec. manus

μόρου

μόρον

mutavit. Habent

μόρον

G. Colb. 1. Ald. Turn. sed G. cum glossa

θανάτου

. Hoc dicit, instigant me patris dirae, lucrum prius commemorantes secutura morte, i. e. hortantur vindictam sumere quamvis moriturum.

678

679. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-764

μὴ 'ποτρύνου· κακὸς:

μὴ ἐποτρύνου

Vit. Par. G.

κακὸς δ᾽ οὐ

Vind. 2. 3. 4.

δειλὸς οὐ

Arund. Par. K. L. Ask. A. Ven. B. Rob. et adscripto γρ.

κακός

Colb. 2.

κακὸς γο, δειλός

Par. B. Libri

κεκλήσῃ

679

680. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-765

βίον εὖ κυρήσας· μελάναιγὶς:

βίον εὖ κυρήσας

, bene se habens quod ad vitam attinet, i. e. recte instituens vitam.

πατρὸς

ante

μελαναιγίς

inserunt Vind. 2. 4. Post

μελαναιγίς

libri

δ'

habent. Deleverunt Arnaldus Animadv. crit. p. 196. et Pauwius.

680

681. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-766

εἶσι δόμους Ἐρινύς, ὅταν ἐκ: Ad

εἰσι

in M. recentior manus

οὐκ

supra adscripsit.

δόμους

Brunckius.

δόμον

M. Lips. Par. A.

δόμων

ceteri.

ἐρινὺς

Μ.

Ἐριννὺς

vulgo.

ὅταν

Arund. Cantabr. 1.2.

ὅτ' ἂν

a pr. manu M. mutatum in

οὔτ' ἂν

ab alia, fortasse secunda, manu.

ὅτ' ἂν

a pr. manu Vit. mutatum a sec. manu in

οὔτ' ἂν

, quod reliqui libri habent praeter Ald. in qua

οὔ τ' ἂν

, et Rob. in qua

οὐ ἂν

est. Scribendum fortasse est

ἀφ' ὅτου χερῶν

681

682. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-767

δέχωνται:

δέχονται

Par. C. Rob.

682

684. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-768

ὀλομένων θαυμάζεται: In

ὀλομένων

alterum ο in litura habet M.

ὀλλομένων

Vit. Inter

ὀλομένων

θαυμάζεται

supra versum

οὐ

adscriptum in G.

οὐ θαυμάζεται

Taur. Vind. 1.

684

685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-769

τί οὖν ... σαίνοιμεν:

τί γ' οὖν

Cantabr. 1.

τί νῦν

Blomfieldius. V. ad v. 190.

ἂν σαίνοιμεν

ante sec. manus emendationem habuisse videtur M.

σαίνομεν μόρον ὀλέθριον

, sed cum glossa

κολακεύοιμεν

, G.

685

686-689. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-770

νῦν ὅτε σοι παρέστακεν· ἐπεὶ κλύδων, λήματος ἐντροπαίᾳ χρονίᾳ μεταλλακτός, ἴσως ἂν ἔλθοι θαλερωτέρῳ πνεύματι· νῦν δ᾽ ἔτι ζεῖ:

νῦν ὅτι

Rob. V. ad Suppl. v. 614.

παρέστηκεν

ad α supra adscripto η Lips.

παρέστηκε

G. Vit. Ox. Par. C.

ἐπεὶ δαίμων λήματος

libri omnes, nisi quod

λήμματος

habet Colb. 2.

ἀντροπαίᾳ

G. Vit. Lips. et cum reliquis, ut videtur, paene omnibus codicibus Rob.

ἀντροπαίᾳ

a pr. manu M. recentior manus acutum accentum adscripsit.

ἀντροπαίου

, cum glossa

τοῦ ἰσχυροῦ

, Mosc. 1.

ἐν τροπαίᾳ

Ald. Turn.

χρόνια

M. sed ut accentus antea in altera syllaba fuerit, α autem non sit certum.

χρόνια

G. Vit. Lips. Arund. Ox. Ald. Turn.

χρονία. γρ. χρόνια καὶ βραδέως καί ποτε

ex Par. B. Faehsius affert.

χρόνια

Rob.

χρονίᾳ

editum inde a Cantero. Verbis

μεταλλακτὸς ἴσως

in Vit. supra adscripta est haec adnotatio,

μεταλακτὸς Ἀττικὸν ὁ τοιοῦτος θυμός

. Deinde

ἂν ἔλθοι

Colb. 2. Par. L.

θαλλωτέρῳ

, litteris αλ in litura, Μ.

θαλερωτέρῳ

ceteri omnes, et ita recentior manus in M. correxit. Lips. Rob. Scholiastae, quorum nulla est in M. adnotatio, nihil frugi ad hos versus afferunt. Qui quum vocabulum

δαίμων

et per

τύχη

et per

θυμός

interpretentur, videri possunt aliam lectionem secuti esse. Neque credibile est Aeschylum

δαίμων

scripsisse, dochmii forma parum accurate strophicae respondente.

Θαλερωτέρῳ

in G. explicat glossa

ἰσχυροτέρῳ

, in Vit.

χλωροτέρῳ

. Sed hoc alienum est ab horum versuum sententia, quae id postulat, quod prior scholiastes per

ἀσθενεστέρῳ καὶ ἀναπεπτωκότι πνεύματι

, alter per

μαλακωτέρῳ

expressit. Verum ita non potest dici

θαλερώτερόν πνεῦμα

. Aliena enim sunt quae Blomfieldius in glossario attulit. Quare scripsi

νῦν ὅτε σοι παρέστακεν· ἐπεὶ κλύδων, λήματος ἀντροπαίᾳ χρονίᾳ μεταλλακτός, ἴσως ἂν ἔλθοι χαλαρωτέρῳ πνεύματι· νῦν δ᾽ ἔτι ζεῖ

. Nunc in tua potestate est (licet tibi adhuc evitare mortem): nam aestus. sera consilii conversione mutatus, remissiore fortasse veniat flamine: nunc autem ferret adhuc. Praestat autem fortasse scribere

ἀντροπαίᾳ

, ut

ἂν

μεταλλακτός

pertineat: nam

ἀνατροπαία

non tam mutatio est, quam eversio.

690. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-771

ἐξέζεσαν ... κατεύγματα:

ἐξέζεσαν

Μ. G. Lips. Ox. Par. C. E. Ald. Rob. Turn.

ἐξέζησαν

Par. L.

ἐξέζεσεν

Vit. et plerique, ut videtur, reliqui codices. Et videtur hoc in M. alia manus α in ε mutato fecisse. Ita editur inde a Victorio. Hoc dicit, fervefecerunt enim animi aestum dirae patris. Recte autem se habet pluralis

ἐξέζεσαν

, quum

κατεύγματα

personae vicem gerant.

κατεύματα

Lips.

ματεύματα

, cum glossa

αἱ ἀραί

, G.

690

691. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-772

ἀληθεῖς ἐνυπνίων φαντασμάτων:

ἀληθεῖς

ἀληθὴς

Lips.

ἐνυπνίων φαντασμάτων

Μ. G. Vit. Lips. Par. B. Ald. (in qua

φαντασμάντων

) Turn.

φαντασμάτων ἐνυπνίων

Cantabr.2.

φασμάτων ἐνυπνίων

Arund. Cantabr. 1. Par. A. Rob. et adscriptum in Par. B.

691

692. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-773

δατήριοι:

δοτήρια

a pr. manu M. secunda manus

οι

fecit, recentior primae syllabae

δα

supra adscripsit.

δατήριον

Αld. De hoc somnio dictum fuisse necesse est in praegressa tragoedia Oedipo.

692

693. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-774

πείθου γυναιξί, καίπερ οὐ στέργων ὅμως:

πειθὸς

Lips.

πιθοῦ

Blomfieldius. V. ad Prom. v. 276.

γυναιξὶν

Μ.

καίπερ μὴ

Par. L. Rob.

ὁμῶς. γρ. νόμους

Par. B.

693

694. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-775

ὧν ἄνη τις· οὐδὲ χρὴ μακράν:

ἄνη τίς

, a recentiore manu supra adscripto

τις

, Μ.

ἄνη τις

teste Blomfieldio Arund. Id praefixum scholio in M. et hoc, commemoratum a Stephano, primus dedit Canterus.

ἄνυτις

Vit. Cantabr. 1. 2. Οx. Par. G. F. L. Ald. Rob. Turn.

ἄνυσις

G. Lips. Par. E. H. N. Colb. 1. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4.

οὐ δὲ

Rob.

μακρὰ

Par. N. Rob. γρ.

μακρά

Par. B. Ante

μακράν

in Lips. supra insertum

λέγειν

, cum glossa

πολυλογεῖν

694

695. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-776

μὴ ἔλθῃς ὁδοὺς σὺ τάσδ᾽ ἐφ᾽ ἑβδόμαις:

μὴ ἔλθης ὁδοὺς

Vit.

μὴ ἔλθ' ὁδοὺς

sic Lips.

ἐφ'

omittunt Vit. Par. N.

εὐδόμαις

ἑβδόμοις

Vit.

695

696. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-777

τεθηγμένον ... ἀπαμβλυνεῖς λόγῳ:

τεθειγμένον

ἀμβλυνεῖς

, a recentiore manu supra scripto

απ

, Vit.

λόγῳ

, ad ω supra adscripto ου, Lips.

696

697. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-778

νίκην γε μέντοι καὶ κακὴν τιμᾷ θεός: Libri

νίκην γε

, nisi quod G.

γε

omittit, et

κακὴν

, nisi quod

καλὴν

habet Lips. Ex scholiastae verbis,

τὴν γὰρ κακὴν δίκην ἢ νίκην, λέγω δὲ τὴν γενομένην ἀνόμως, τιμωρεῖται ὁ θεός

, colligi potest etiam

δίκην

lectum fuisse. In M. hoc tantum scholion est,

τιμωρεῖται. ἢ ἐν ἐρωτήσει ὁ λόγος

. Habet interrogationis signum in fine versus Cantabr. 1. Per interrogationem haec non magis dici possunt, quam

τιμᾶν

significare ulcisci. Frustra hunc versum explicare conati sunt interpretes. Putavi scribendum esse

νίκῃ γε μέντοι καὶ κακὸν τιμᾷ θεός

. At victoria etiam improbos ornat deus. Dehortatur chorus Eteoclem, ne ad certamen cum fratre abeat, quod deus interdum etiam improbo (nunc quidem Polynici) victoriam impertiat. Ad haec respondet ille, non decere virum fortem de eo, quod vinci possit, cogitare.

697

698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-779

στέργειν ... τοῦτο ... ἔπος:

στέγειν

Ald.

στέργειν γ'

στέργειν τ'

Par. E.

τοὔπος

Taur.

698

700. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-780

ἐκφύγοις:

ἐκφύγοις

a pr. manu M. sed recentior

οι

supra adscripsit.

ἐκφύγῃ

Cantabr. 2. Ald. Aberravit ab sententia Nauckius praef. ad Aristophanem Byzantium p. VI.

ἐκφύγοι

scribendum esse putans.

700

701. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-781

πέφρικα ... ὠλεσίοικον:

πέφοικα

, supra adscripto

ρικα

, Vit.

τὴν

Lips.

ὠλεσίοικον

M. G. Turn.

οὐλεσίοικον

Vit.

ὀλεσίοικον

Par. L. Taur. Vind. 1. 2.3.4. Ald. Rob.

ὀλοσίοικον

Lips.

ὠλεσίδομον

varia lectio apud Stephanum.

701

702. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-782

θεόν, οὐ θεοῖς ὁμοίαν:

θεῶν

Arund. Cantabr. 1. Ox. Ask. A. et fortasse Par. F. ex quo affertur

θεόν

. In G. Taur. verba hoc ordine collocata sunt

οὐ θεοῖς ὁμοίαν θεόν

. Post hunc versum ante Canterum haec addebantur,

ἃ (οὐ Ox. Ven. A. Ald.) γὰρ νύκτωρ παρεκελεύσατο (παρακελεύσατο Par. E. παρεκελεύετο Vit. παρελεύσατο Ox. Αld.) καὶ γέγονε (γέγωνε Arund. Ox. Rob.)

. Habent haec verba G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. C. E. Ask. A. Colb. 1. Taur. Ven. A. B. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Rob. Turn. In M. a recentiore manu in margine adscripta sunt. Nihil haec sunt nisi interpretatio vocabuli

παναληθῆ

, sumpta ex v. 691.

702

703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-783

παναληθῆ:

παναληθῆ

etiam M. sed ut eadem manus primum

παναληθὲς

scripserit.

703

704. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-784

εὐκταίαν Ἐρινύν:

εὐκτέαν

Arund.

ἀκταίαν

Εὐκταίαν Ἐρινύν

non puto comparari posse cum

Θέμιδι εὐκταίᾳ

Euripidis in Medea v. 170. ut visum est Musgravio et Porsono. Ibi

Θέμις εὐκταία

est quae vota perficit: hic vix aliud esse potest

εὐκταία Ἐρινὺς

quam excitata Oedipi diris Furia. Sed fateor suspectum mihi esse

εὐκταίαν

. Nam etsi metrum Anacreonteum, sive Ionicum

ἀνακλώμενον

, spondeum pro trochaeo admittit, solet tamen Aeschylus versus diligentissime exaequare: atqui mediam in

εὐκταίαν

syllabam non facilius corripias, quam in

Φοίβῳ στυγηθέν

producas. Poterat Aeschylus scribere

πατρὸς ὠκύπουν Ἐρινύν

. Nam hoc rei convenit:

εὐκταίαν

supervacaneum est, quum

τελέσαι κατάρας

sequatur.

ἐρινὺν

M. Arund. Ald. Ceteri

ἐριννύν

704

705. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-785

περιθύμους:

ὑπερθύμους

Par. F. K. Ask. A.

705

706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-786

Οἰδιπόδα βλαψίφρονος:

Οιδιπόδα βλαψίφρονος

Blomfieldius. Libri

βλαψίφρονος οιδιπόδα

, nisi quod

βλαψίφρενος

habet Lips.

τοῦ βλαψίφρονος

Cantabr. 2.

οιδιπόδαο

Vit.

οἰδίποδος

Ox. Ald.

Οιδιπόδα

Turn.

706

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

356-706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-238

356. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-239

⁴

Unter ημιχόριον ist hier der Führer des Halbchors zu verstehen.

357-358. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-240

⁵

⁶

νέαν: gern wird aus der Eile und Hast des Boten auf die Wichtigkeit seiner Mitteilung ge- schlossen. διώκων: zu 90. ποδῶν ist gen. def. zu χνόας (vgl. 137): wie die Achsen den Wagen, so bewegen die Füße den Körper fort. Auf weiteres darf die Ver- gleichung nicht bezogen werden, wie der Schol. meint: χνόας ποδῶν μεταφορικῶς εἶπεν τὰ ἄκρα τῶν ποδῶν. Vgl. auch Hesych. κνους· ὁ ἐκ τοῦ ἄξονος ήχος. λέγεται δὲ καὶ κνόη· καὶ ὁ τῶν ποδῶν ψόφος, ὡς Αἰσχύλος Σφίγγι.

359. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-241

⁷

⁸

καὶ μήν dient häufig bei der Ankündigung neu auftretender Per- sonen dazu die Aufmerksamkeit auf sie zu lenken.

360. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-242

⁹

¹⁰

εἶσι als Präsens wie Hom. ζ 102 οἵη δ' Αρτεμις εἶσι, Εum. 242 πρόσειμι. ἀρτίκολλος (so Paley für ἀρτίκολλον, welches der ver- meintlichen Präposition is wegen 1. Προιτίδες 2. Ηλέκτραι 3. Νηΐσται 4. Ογκαῖαι ( Ωγύγιαι) 5. Βορραῖαι 6. Ομολωΐδες 7. Κρηναῖαι gesetzt wurde), genau angepaßt, gerade recht. Vgl. Cho. 578 όπως ἂν ἀρτίκολλα συμβαίνῃ τάδε, Soph. Trach. 58 ἐγγὺς δ᾽ ὅδ᾽ αὐτὸς ἀρτί- πους θρώσκει δόμους (Schol. ήρ- μοσμένως τῷ καιρῷ). μαθεῖν konsekutiv zu ἀρτίκολλος.

361. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-243

¹¹

¹²

οὐκ ἀπαρτίζει: die Beziehung auf ἀρτίκολλος läßt erkennen, daß ἀπό in ἀπαρτίζειν negative Be- deutung hat: läßt nicht unrecht (zu spät) kommen". Anders Hesych. ἀπαρτί· ἀπηρτισμένως· Αἰσχύλος ᾿Αθάμαντι. Weil jüngere Hand- schriften οὐ καταρτίζει bieten, ver- mutet Weil εὖ καταρτίζει.

363. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-244

¹³

¹⁴

ὡς für ὥς τ' Blomfield, da dieser Vers appositionell zu τὰ τῶν ἐναντίων steht.

364. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-245

¹⁵

¹⁶

Schol. αἰδεσθεὶς τὰ Ομηρικά ἐγκώμια πρῶτον αὐτὸν καταλέγει ὁ Αἰσχύλος. Vgl. z. f.V. Mit μέν wird Τυδεύς den nachher zu nennenden Führern entgegengestellt. Im einzelnen weicht die Darstellung des Euripides Phoen. 1104 ff. ab, wie folgende Tabelle zeigt: bei Äsch. Tydeus, Kapaneus Eteoklos Hippomedon Parthenopaios Amphiaraos Polynikes Der Name Βορραῖαι fehlt bei Euri- pides, weil es bei ihm als letztes mit ἕβδομαι bezeichnet wird. In gleicher Weise fehlt bei Äschylos der Name Κρηναῖαι. Statt Βορραίαι heißt bei anderen (Paus. IX 8, 3ff., Apollod. ΙΙ 6, 6) das Stadttor bei Eur. Amphiaraos Kapaneus Parthenopaios Hippomedon Adrastos Tydeus Polynikes. Υψισται. Für Eteoklos tritt bei Euripides Adrastos ein. Dagegen wird Eteoklos Eur. Hik. 872 ge- nannt, wo auch Adrastos als Ober- feldherr erscheint und Soph. Ο. Κ. 1316, wo die gleichen Namen wie hier aufgezählt werden.

365. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-246

¹⁷

¹⁸

Durch das Verbot des Sehers Amphiaraos, welches den Sturm- angriff hinausschiebt, motiviert der Dichter die Ruhe, mit welcher Eteokles Zeit für lange Reden findet. Deshalb mußte Tydeus, der Feind des Amphiaraos (558), an die Spitze gestellt werden, nicht wie der Schol. annimmt: αἰδεσθεὶς τὰ Ομηρικὰ ἐγκώμια πρῶτον αὐτὸν καταλέγει ὁ Αἰσχύλος. Insofern ist der Tadel des Euripides Phoen. 751 ὄνομα δ᾽ ἑκάστου διατριβὴν πολλὴν ἔχει ἐχθρῶν ὑπ᾽ αὐτοῖς τείχεσιν καθημένων nicht berechtigt.

366. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-247

¹⁹

²⁰

σφάγια: vor dem Angriff opferten die Feldherrn ἐπὶ τῇ διαβάσει oder τὰ διαβατήρια, Thuk. V 54, Xen. Hell. IV 7, 2, VI 4, 19. γίγνεσθαι ohne Not Naber.

367. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-248

²¹

²²

μαργῶν von der wilden Kampfeswut (Hesych. μαργῶντες· μαινόμενοι). — λελιμμένος: 342.

368. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-249

²³

²⁴

μεσημβριναῖς: Schol. τότε γὰρ μάλιστα μέμηνεν ( ὁ δράκων), vgl. Verg. Georg. III 434 anguis .. saevit agris asperque siti atque exterritus aestu. A. Hillebrand Jahrb. f. klass. Philol. 1883 S. 455 f. führt eine Stelle aus dem neunten Yasnakapitel des Avesta an, in welcher gleichfalls der Drache in Verbindung mit der Mittagszeit erscheint, so daß sich nach der Ansicht Hillebrands eine Überein- stimmung der iranischen Sage mit einem hier erhaltenen Rest griechi- scher Volksanschauung ergibt.

369. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-250

²⁵

²⁶

θείνει ὀνείδει (mit einem Anklang): vgl. Soph. Αi. 501 λόγοις ἰάπτων, 724 ονείδεσιν ἤρασσον, 1244 κακοῖς βαλεῖτε, Verg. Aen. IV 447 adsiduis hinc atque hinc vocibus heros tunditur. μάντιν Οἰκλείδαν nennt auch Pindar Ol. VI 13 und Bakchylides VIII 16 den Amphia- raos. Schol. (zu 556) ᾿Αμφιάραος Οϊκλέους τοῦ Μελάμποδος τοῦ Αμυθάονος τοῦ Κρηθέως τοῦ Αἰόλου τοῦ Ἕλληνος τοῦ Διός, μητρὸς δὲ Υπερμήστρας. Vgl. Soph. Αi. 801 τοῦ Θεστορείου μάντεως.

370. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-251

²⁷

²⁸

σαίνειν (Schol. ἐκκλίνειν) dient zur gehässigen Bezeichnung feigen Verhaltens, da es vom Hunde übertragen ist, der schweifwedelnd um etwas herumgeht ohne den Mut zu haben es anzugreifen.

371-372. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-252

²⁹

³⁰

Schol. νεωτερικὸν τοῦτο, τοῦ κράνους ἡ τριλοφία. κατά σκιος hier aktiv, beschattend" wie Eur. Phoen. 653 ἔρνεσιν κατασκίοι- σιν. Dieser Stelle ist Aristoph. Ach. 965 κραδαίνων τρεῖς κατα- σκίους λόφους entnommen. Vgl. Hom. Τ 382 ἵππουρις τρυφάλεια, περισσείοντο δ' ἔθειραι (hier κράνους χαίτωμα). ὑπ' ἀσπίδος ἔσω, unter dem Schilde innerhalb desselben.

373. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-253

³¹

³²

κλάζουσι φόβον wie μινύ- ρονται φόβον 116. Das Klingen der Schellen weckt Furcht. Vgl. Soph. Frg. 775 σὺν σάκει κωδωνοκρότῳ παλαισταί, Eur. Rhes. 308 πολλοῖσι σὺν κώδωσιν ἐκτύπει φόβον, 384 κόμπους κωδωνοκρότους παρὰ πορ- πάκων κελαδοῦντας. Von anderen künstlichen Vorrichtungen am Schilde, welche den Gegner er- schrecken und verwirren sollen, ist 528 die Rede. Vgl. Eur. Phön. 1124 Ποτνιάδες δ' ἐπ' ἀσπίδι ἐπίσημα πῶλοι δρομάδες ἐσκίρτων φόβῳ, εν πως στρόφιγξιν ἔνδοθεν κυκλού μεναι πόρπαχ᾽ ὑπ' αὐτόν, ὥστε μαί- νεσθαι δοκεῖν.

374. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-254

³³

³⁴

ὑπέρφρον: Schol, υπερή φανον.

375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-255

³⁵

³⁶

φλέγοντα ὑπ᾽ ἄστροις unter Sternen strahlend, sternfunkelnd.

377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-256

³⁷

³⁸

πρέσβιστος (wie ἥδιστος, βράχιστος) Hom. Hymn. 30, 2. Verg. Aen. IX 405 heißt der Mond astro- rum decus. νυκτὸς ὀφθαλμός: in anderem Sinne νυκτὸς ὄμμα Pers. 431. Dagegen Pind. Ol. 3, 19 διχόμηνις ὅλον χρυσάρματος ἑσπέρας ὀφθαλμὸν ἀντέφλεξε Μήνα und Soph. Αnt. 103 ἀκτὶς ἀελίου . . χρυ- σέας ἡμέρας βλέφαρον. Vgl. auch Asch. Frg. 170 ἀστερωπὸν ὄμμα Λητώας κόρης. πρέπειν von dem was in die Augen fällt.

378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-257

³⁹

⁴⁰

,,So sich toll gebärdend mit seiner prahlerischen Rüstung". Vgl. τοιαῦτ᾽ ἀλύει Εur. Frg. 665, τί ταῦτ' ἀλύω Hipp. 1182.

379. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-258

⁴¹

⁴²

παρ' ὄχθαις, des Ismenos.

380-381. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-259

⁴³

⁴⁴

,,Wie ein Streitroß, welches ob der Kraft der Zügel (durch die es zurückgehalten wird) heftig schnaubt, wenn es den Klang der Kriegstrompete vernehmend vor- wärts drängt". χαλινών μένει wie Ag. 248. Schol. οὕτως ἀσθμαίνει καὶ σπεύδει ὡς καὶ ἵππος πολε- μιστὴς σάλπιγγος ἀκούων καὶ ἐπι- θυμῶν πολέμου. Danach ist ὀρ- γᾶται κλύων gesetzt für das über- lieferte ὁρμαίνει μένων, worin μαίνει μένων aus einer Variante des vor- hergehenden Verses κατασθμαίνει μένων entstanden ist. Ζα ὀργᾶται vgl. Cho. 452 ὀργᾷ μαθεῖν, Suid. und Phot. ὀργωμένοις· ἐντεταμένως ἐπι- θυμοῦσιν. Zum Ganzen vgl. Verg. Georg. III 83 tum, si qua sonum procul arma dedere, stare loco nescit, micat auribus et tremit artus, collectumque premens volvit sub naribus ignem.

383. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-260

⁴⁵

⁴⁶

φερέγγυος, ἀξιόπιστος ἐγε γυητής, von erprobter Tüchtigkeit mit Infin. wie Herod. V 30 οὐ φερέγ γυός εἰμι δύναμιν παρασχεῖν το σαύτην, VII 49 λιμὴν . . φερέγγυος ἔσται διασῶσαι τὰς νέας.

384. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-261

⁴⁷

⁴⁸

κόσμον μέν mit bloß ge- dachtem Gegensatz, sodaẞ der Sinn der gleiche ist wie wenn es κόσμον γε hieße.

385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-262

⁴⁹

⁵⁰

Schol. ταῦτα παρὰ ᾿Αλκαίου. οὐ τιτρώσκει τὰ ἐπίσημα οὐδὲ ὅπλα αὐτὰ καθ' ἑαυτὰ δύναμιν ἔχει, εἰ μὴ ἄρα & φέρων αὐτὰ γένοιτο γεν- ναῖος. Ebenso spricht Papirius bei Liv. X 39: non enim cristas vulnera facere et per picta atque aurata scuta transire Romanum pilum. Vgl. Tac. Agr. 32 ne terreat vanus ad- spectus et auri fulgor atque argenti, quod neque tegit neque vulnerat.

386. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-263

⁵¹

⁵²

δάκνουσι, tuen weh.

387. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-264

⁵³

⁵⁴

νύκτα ταύτην ἣν λέγεις . . γένοιτο für νὺξ αὕτη, ἣν λέγεις, γένοιτο, diese Nacht dürfte leicht einer besonderen Erwägung zur Wahrsagerin werden. Die gleiche Attraktion an das Relativ (s. g. attractio inversa) Hom. K 416 qv- λακὰς δ᾽ ἃς εἴρεαι, ἥρως, οὔ τις κεκριμένη φύεται στρατόν, Soph. Ο. Τ. 449 τὸν ἄνδρα τοῦτον ὃν πάλαι ζητεῖς .., οὗτός ἐστιν ἐνθάδε, Trach. 283 τάσδε δ' ὥσπερ εἰσορᾷς, ἐξ ὀλβίων ἄζηλον εὑροῦσαι βίον χωροῦσι πρὸς σέ, Verg. I 573 urbem quam statuo vestra est, Fischart Geschichtklitterung den liebsten bulen den ich hab, der leit beim wirt im keller" u. a.. Ζυ ἐννοίᾳ (50 Blomfield für ἡ ἀνοία) τινί vgl. 459, Prom. 178 παλάμα τινί, Cho.138 σὺν τύχῃ τινί, Soph. Αi. 853 συν τάχει τινί.

390. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-265

⁵⁵

⁵⁶

D. i. wenn man etwa daran denkt (wenn man die Sache von dem Gesichtspunkt aus betrachtet), daß einem, der stirbt, Nacht auf die Augen fällt.

391-392. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-266

⁵⁷

⁵⁸

φέροντι (scil. αὐτό), denn σῆμα . . τόδε ist Subjekt zu γένοιτο. - ἐνδίκως, wahrhaft, wie πανδίκως 657. ἐπώνυμον „, die Sache durch den Namen kennzeichnend, be- deutungsvoll", wie Soph. Ai. 340, wo Aias sagt: αἰαι· τίς ἄν ποθ᾽ εθ᾽ ὧδ᾽ ἐπώνυμον τοὐμὸν ξυνοί- σειν ὄνομα τοῖς ἐμοῖς κακοῖς;

393. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-267

⁵⁹

⁶⁰

Der Übermut, welchen sein Schildzeichen offenbart, wird sich gegen ihn selber wenden, wie man vorhersehen kann, d. h. Nacht wird ihm auf die Augen fallen.

395. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-268

⁶¹

⁶²

τόνδε: Grotius τῶνδε. Aber s. Einl. S. 10.

396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-269

⁶³

⁶⁴

Αἰσχύνης θρόνος wie Δίκας θρόνος Eum. 163, βωμὸς Δίκας ebd. 542, Ag. 395, Δίκας βάθρον Soph. Ant. 854. Mit Αἰσχύνης θρόνον τιμᾶν wird das Ehrgefühl des Helden ( αἰδώς) bezeichnet.

398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-270

⁶⁵

⁶⁶

Der Gen. αἰσχρῶν ist von dem im α στερητικόν von αργός legen- den Begriff der Trennung regiert: ,, in seinem Tun des Unehrenhaften sich enthaltend". Vgl. Eur. Iph. Α. 1000 ἀργὸς ὢν τῶν οἴκοθεν.

399-400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-271

⁶⁷

⁶⁸

Schol. γνήσιος πολίτης ἐκ τῶν σπαρτῶν, οὐ τῶν μετὰ Κάδμου ἐπηλύδων. Da seine Wurzel von den gesäten Männern her aufge- gangen ist", so ist er recht eigent- lich ein Sohn dieses Landes, aus dem sein Ahne hervorgewachsen ist, und gehört nicht den Fremden zu, die mit Kadmos ins Land kamen. Nach Eur. Phoen. 657 ff. erlegte Kadmos den Drachen des Ares und säte die Zähne des- selben in die Erde. Daraus gingen bewaffnete Männer hervor, welche übereinander herfielen. Vgl. Eur. Herakl. 4 Θήβας .. ἔνθ᾽ ὁ γηγενής σπαρτῶν στάχυς ἔβλαστεν, ὧν γένους Αρης ἔσωσ᾽ ἀριθμὸν ὀλίγον. Nach dem Schol. zu Phoen. 670 blieben am Leben: Πέλωρ, Ἐχίων, Οὐδαῖος, Χθόνιος, Υπερήνωρ, Κρέων.

401. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-272

⁶⁹

⁷⁰

,,Daß dieses Tatsache, nicht bloße Rede ist, wird Ares in seinem Würfelspiel entscheiden." Vgl. Eur. Hik. 330 ἔτ᾽ αὐτὸν ἄλλα βλήματ' ἐν κύβοις βαλεῖν πέποιθα, Rhes. 183 ψυχὴν προβάλλοντ' ἐν κύβοισι δαί- μονος, 446 κυβεύων τὸν πρὸς " Αρ- γείους " Αρη. Dies hat sich bestätigt nach Apollod. I 8, 5 Τυδεὺς ἐπὶ Θήβας μετ' Αδράστου στρατευσά- μενος ὑπὸ Μελανίππου τρωθεὶς ἀπέ- θανεν.

402. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-273

⁷¹

⁷²

Δίκη ὁμαίμων: Schol. τὸ τῆς συγγενείας δίκαιον (die Pflicht, die er als echter Sprößling dieses Lan- des hat) στέλλει αὐτὸν εἰς τὴν μά- χην. κάρτα, mit eindringlicher Mahnung. προστέλλεται (ent- sendet) wie ἀποπεμψαμένη Pers. 141 (von sich).

403. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-274

⁷³

⁷⁴

Melanippos geht ab zum Tore.

404. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-275

⁷⁵

⁷⁶

αμόν, ἡμέτερον. νύν, von Natur lang (228), wird von den Tragikern um des Versmaßes willen verkürzt (z. B. auch Pers. 1041, 1049, 1067), wie umgekehrt aus dem gleichen Grunde ἆρα für ἄρα gebraucht wird.

405. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-276

⁷⁷

⁷⁸

δικαίως: die Responsion mit dem antistr. V. wird genauer, wenn man mit Heimsöth διά δίκας schreibt (vgl. Cho. 783 διὰ δίκας πᾶν ἔπος ἔλακον). Auch tritt die Beziehung auf Δίκη ὁμαίμων 402 noch mehr hervor. Aschylos, Sieben gegen Theben. 407 5. μόρους ὀλομένων ὑπὲρ φίλων (Todesgeschick von Männern, die für ihre Mitbürger fallen), wenn es nicht ursprünglich στόνους für μό- ρους geheißen hat (todmeldendes Stöhnen um gefallene Freunde hören) nach dem Schol. οὓς ποιοῦνται ὑπὲρ τῶν φίλων πολιτῶν οἱ Θηβαῖοι. Ζη ἰδέσθαι vgl. dann ἰδεῖν Cho. 968 (s. v. a. ἀκοῦσαι).

409. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-277

⁷⁹

⁸⁰

outws, wie du flehst.

410. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-278

⁸¹

⁸²

Ηλέκτραι πύλαι: durch dieses Tor führte der Weg von Platää nach Theben (Paus. IX 8, 7).

411. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-279

⁸³

⁸⁴

γίγας: vgl. Hom. κ 120 Λαι- στρυγόνες . . οὐκ ἄνδρεσσι ἐοικότες, ἀλλὰ Γίγασιν, Soph. Frg. 872 ὁ σκληρὸς οὗτος καὶ Γίγαντας ἐκτρέ- φων . . Πάλλας, Eur. Bakch. 542 οὐ φῶτα βρότειον, φόνιον δ' ὥστε Γίγαντ᾽ ἀντίπαλον θεοῖς, Phoen. 127 ὡς φοβερὸς εἰσιδεῖν, γίγαντι γης γενέτα προσόμοιος. — ἄλλος: der Schol. spricht von dem rhetorischen Kunstgriff des Dichters den Tydeus nachträglich als Giganten zu be- zeichnen. Hiernach kann es schei- nen, als liege ein Widerspruch vor gegen Hom. Ε 801 Τυδεύς του μικρὸς μὲν ἔην δέμας, ἀλλὰ μαχη- τής, aber ἄλλος wird, wie Soph. Εl. 708 Βοιωτὸς ἄλλος, Eur. Hik. 888 ὁ τῆς κυναγοῦ δ᾽ ἄλλος Αταλάντης γόνος zeigt, bei der Aufzählung gebraucht ohne solche Beziehung (,, dieser weitere Held ein Riese, da er größer ist als der vorige").

412. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-280

⁸⁵

⁸⁶

κατ' ἄνθρωπον φρονεῖ wie Soph. Αi. 760 ὅστις ἀνθρώπου φύ σιν βλαστὼν ἔπειτα μὴ κατ' ἄνθρω- που φρονῇ.

413. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-281

⁸⁷

⁸⁸

Da die vermessene Prahlerei des Kapaneus augenscheinlich in den Worten liegt, er werde Theben zerstören, möge Gott wollen oder nicht, so unterbricht dieser V. den Zusammenhang und ist er mit Recht von Lachmann als Inter- polation bezeichnet worden. Vgl.

414. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-282

⁸⁹

⁹⁰

τὲ . . καί für εἴτε . . εἴτε wie Hom. Θ 168 διάνδιχα μερμήρι ξεν ἵππους τε στρέψαι καὶ ἐναντί- βιον μαχέσασθαι, Soph. Ant. 328 ἐὰν δὲ ληφθῇ τε καὶ μή, Ο. Κ. 488 αὐτοῦ σύ τ' αὐτὸς κεἴ τις ἄλλος ἀντὶ σοῦ, Eur. Hik. 498 ὤμοσεν ( Καπανεύς) πόλιν πέρσειν θεοῦ θέλοντος ἤν τε μὴ θέλῃ, Kykl. 332 ἀνάγκῃ κἂν θέλῃ κἂν μὴ θέλῃ. Vgl. auch unten 1058.

415-416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-283

⁹¹

⁹²

Schol. οὐδὲ τὸν τοῦ Διὸς σκηπτὸν εἰς γῆν κατενεχθέντα ἐμ ποδὼν γενέσθαι αὐτῷ λέγει. Hier- nach ist οὐδέ νιν Διὸς κεραυνὸν ἐνσκήψαντ' ἄν gesetzt für οὐδὲ τὴν Διὸς ἔριν πέδω σκήψασαν, πorin ἔριν unpassend ist und v und νίν fehlen. Vgl. Eur. Phoen. 1175 τοσόνδ' ἐκόμπασε (Kapaneus), μηδ' ἂν τὸ σεμνὸν πῦρ νιν εἰργαθεῖν Διὸς τὸ μὴ οὐ κατ' ἄκρων περγάμων ἑλεῖν πόλιν und die Drohung des Parthe- nopäos unten 519 f.

416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-284

⁹³

⁹⁴

Von dem ägyptischen König Apries erzählt Herod. II 169: 4- πρίεω λέγεται εἶναι ἥδε διάνοια, μηδ' ἂν θεόν μιν μηδένα δύνασθαι παῦ- σαι τῆς βασιληίης.

419. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-285

⁹⁵

⁹⁶

Eur. Phoen. 1121 heißt es von Tydeus: δεξιᾷ δὲ λαμπάδα Τιτὰν Προμηθεὺς ἔφερεν ὡς πρήσων πόλιν.

420. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-286

⁹⁷

⁹⁸

ὡπλισμένη, als Waffe ge- geben (Schol. ἀνθ᾽ ὅπλου οὖσα). In gewöhnlicher Weise heißt es Eur. Bakch. 733 ἕπεσθε θύρσοις διὰ χερῶν ὁπλισμέναι. Vielleicht aber ist auch hier mit Herwerden ὡπλισμένῳ zu schreiben ( ὡπλισμένῳ αὐτῇ).

421. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-287

⁹⁹

¹⁰⁰

D. h. die Worte πρήσω πόλιν stehen auf dem Schilde über dem Fackelträger.

422. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-288

¹⁰¹

¹⁰²

τοιῷδε τῷδε φωτὶ für τοιῷδε φωτὶ πέμπε Dindorf. Schütz ver- mutet τωιῷδε φωτὶ δ᾽ εἰπέ. Nach τοιώδε konnte τῷδε leicht ausfallen und dann der V. mit πέμπε ergänzt werden.

423. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-289

¹⁰³

¹⁰⁴

μὴ τρέσας hat Bezug auf κομπάζοντα, ohne sich durch seine prahlerischen Reden schrecken zu lassen.

424. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-290

¹⁰⁵

¹⁰⁶

Auch hier bringt (wie man im Sprichwort sagt) ein Gewinn den andern". Der eine Gewinn ist, daß Kapaneus durch seine Prahlerei nur seine frevelhafte Ge- sinnung offenbart. Daraus ergibt sich der andere, daß er den Zorn des Zeus auf sich herabruft und den Gott zum Bundesgenossen der Thebaner macht. Die Textänderung von Keck καὶ τῷδε κόμπῳ erscheint hiernach unnötig.

425. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-291

¹⁰⁷

¹⁰⁸

Wovon das Herz voll ist, davon geht der Mund über".

427. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-292

¹⁰⁹

¹¹⁰

Kapaneus droht nicht bloß mit dem Munde ( γλώσσα 426), son- dern ist auch bereit die Drohung zur Tat zu machen. Vgl. Eur. Heraklid. 691 μή τοί μ' ἔρυκε δρᾶν παρεσκευασμένον.

428. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-293

¹¹¹

¹¹²

ἀπογυμνάζων στόμα kenn- zeichnet die γλωσσαλγία des Kapa- neus.

429. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-294

¹¹³

¹¹⁴

ματαία χαρᾷ, in frevler Freude.

430. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-295

¹¹⁵

¹¹⁶

Hesych. γεγωνός· μεγαλό- φωνος. κυμαίνοντα, tumida, hochmütige.

431. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-296

¹¹⁷

¹¹⁸

ξὺν δίκῃ wie ἐνδίκως 392, in Wahrheit.

432-433. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-297

¹¹⁹

¹²⁰

ἥξειν: vgl. Prom. 374 ἀλλ᾽ ἦλθεν αὐτῷ Ζηνὸς ἄγρυπνον βέλος. οὐδὲν ἐξῃκασμένον, kein bild- licher: dieser πυρφόρος wird nicht wie der πυρφόρος 419 auf dem Schilde dargestellt, sondern ein wirklicher sein. Dieser Sinn wird durch den folgenden (von Verrall als unecht erkannten) Vers zerstört, welcher aus 418 gebildet ist und sich auch durch das nach- hinkende τοῖς ἡλίου als Interpolation zu erkennen gibt. Vgl. Ag. 1243 κλύοντ᾽ ἀληθῶς οὐδὲν ἐξγκασμένα.

434-435. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-298

¹²¹

¹²²

ἐπ᾿ αὐτῷ τέτακται: Schol. ἀντιτέτακται. κεί στόμαργός (Schol. ταχὺς εἰς τὸ λαλεῖν, vgl. Eur. Med. 525 τὴν σὴν στόμαργον, ὦ γύναι, γλωσσαλγίαν) ἐστ᾽ ἄγαν ὁ Καπανεύς), αἴθων λῆμα di. der sich die Flamme seines Mutes durch die frechen Reden des Ka- paneus nicht dämpfen läßt. Πολυφόντου βία: diese epische Um- schreibung auch 556, 558, 564, 607, 628. Vgl. Cho. 892 Αἰγίσθου βία, Soph. Phil. 314, 321, 592 Οδυσσέως βία, Trach. 38 Ιφίτου βία.

436-437. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-299

¹²³

¹²⁴

φερέγγυον φρούρημα (abstr. pro concreto): Schol. ἱκανὸς φρον- ρεῖν τὴν πατρίδα. προστατηρίας Αρτέμιδος: Schol. ὡς τοῦ Πολυφόν- του ἱερέως ὄντος τῆς ᾿Αρτέμιδος. Das Epitheton προστατήριος (Phot. προστατήριος· Ἀπόλλων, ἐπεὶ πρὸ τῶν θυρῶν αὐτὸν ἱδρύοντο. Σοφοκλῆς El. 637) scheint darauf hinzudeuten, daß der Dichter an ein Heiligtum der Artemis vor dem Elektratore denkt. Ηλεκτρίς (die strahlende) erscheint in den Orphischen Hym- nen VIII 6 als Beiname der Selene. Blaydes vermutet εὐνοίᾳ τε. Aber vgl. Isokr. IV 174 τὰς εὐ- νοίας ἀληθινὰς πρὸς ἡμᾶς αὐτοὺς ἕξομεν.

441-442. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-300

¹²⁵

¹²⁶

πωλικῶν ἑδωλίων (Schol. παρθενικῶν καθεδρῶν) wie Cho. 69 νυμφικῶν ἑδωλίων von dem παρ- θενών. πῶλος wird bald vom Jüng- linge (Cho. 790, Eur. Phoen. 947), bald wie πόρτις, δάμαλις, μόσχος von der Jungfrau (Eur. Hipp. 546, Hek. 142) gesagt.

443. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-301

¹²⁷

¹²⁸

ἐκλαπάξαι (Schol. ἐκβαλεῖν): uè ergänzt sich leicht aus dem vor- hergehenden ἐμόν. Hermannschreibt εδωλίων μ'.

444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-302

¹²⁹

¹³⁰

Auf die Aufforderung des Eteokles 438 ist das einfache λέξω die passende Erwiderung. Deshalb hat diesen Vers H. Wolf als Inter- polation bezeichnet. Wegen des Folgenden ist er seinem ganzen Inhalte nach und besonders in der Angabe πρὸς πύλαις unnütz. Auch der rhythmische Bau desselben ist nicht gut.

446. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-303

¹³¹

¹³²

ἐπήδησεν wie Hom. Η 181 πάλλεν δὲ Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ, ἐκ δ᾽ ἔθορε κλῆρος κυνέης . Αἴαντος.

447. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-304

¹³³

¹³⁴

πύλαισι: wie bei Hom. (Hesych. unter πύλαι), so kommt bei Äschylos nur der Plural von πύλη vor. Νηΐσταισι: vgl. Hesych. νήιστα· κατώτατα, ἔσχατα. - προσβαλεῖν ist von dem in πάλος ἐπήδησεν legenden Ausdruck des Wollens abhängig.

448. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-305

¹³⁵

¹³⁶

ἐν ἀμπυκτῆρσιν ἐμβριμωμένας (knirschend im Gebisse): Schol. of κορυφιστήρες, τὰ προμετωπίδια κυρίως. νῦν δὲ λέγει τοῖς χαλινοῖς.

449. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-306

¹³⁷

¹³⁸

δινεῖ: weil der Sturm auf die Stadt noch nicht beginnen darf

450. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-307

¹³⁹

¹⁴⁰

φιμοί, hier die die Nase einklemmenden Zaumringe, an denen das Blasen der Nüstern ein pfeifendes Geräusch verursacht. Hesych. φιμός· κημός, παραστομιον, Eustath. zur Il. p. 1157, 34: Aloxú- λος δέ φησι καὶ τὴν τάφρον αὐλῶνα, ἔνθα καὶ φιμοὺς λέγει αὐλωτοὺς διὰ τὸ κώδωνας, φησί (1. φασί), προσῆφθαι αὐτοῖς, οἷς ἐμφυσῶντες οἱ ἵπποι ὡς φωνὴν σάλπιγγος προΐεντο· γράφει οὖν οὕτως· εἶχε πώλους τέσσαρας ζυγηφόρους φιμοῖσιν αὐλωτοῖσιν ἐστομωμένας (vielleicht έμβριμωμένας). βάρο βαρον βρόμον (30 Schütz für τρόπον): Schol. ἀπηνῆ ήχον. Vgl. Soph. Ant. 1002 κλάζοντας . . βεβαρβαρωμένως.

451. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-308

¹⁴¹

¹⁴²

μυκτηρόκομπα πνεύματα, das nüsternstolze Schnauben, d. i. das stolze Schnauben der Nüstern.

452. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-309

¹⁴³

¹⁴⁴

οὐ σμικρὸν τρόπον (gro- artig) wie τον μέγαν τρόπον 270, ἄνδρα δ᾽ οὐ πέπυσθε σύμμαχον Τροία μολόντα Ῥῆσον οὐ φαύλῳ τρόπῳ Eur. Rhes. 599.

453-454. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-310

¹⁴⁵

¹⁴⁶

Er steigt die Staffeln der Leiter hinauf auf die Mauer. Der Acc. wie bei θρώσκειν πεδίον zur Bezeichnung der Strecke. κλίμακος oder κλιμάκων προσαμβάσεις auch Eur. Bakch. 1213, Phön. 489, 1173.

455. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-311

¹⁴⁷

¹⁴⁸

καὶ οὗτος, Eteokles wie Kapaneus (421).

456. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-312

¹⁴⁹

¹⁵⁰

σφέ, αὐτόν auch 602, 604, 1019, Ag. 1642, Eum. 234.

459-460. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-313

¹⁵¹

¹⁵²

Bei τόνδε deutet Eteokles auf Megareus. σὺν τύχῃ τινί (zu 389) ist nicht verständlich, da die Angabe fehlt, inwiefern ein besonders glücklicher Zufall die beiden Kämpfer zusammenführt. Die Partikeln και δή haben ihre Stelle am Anfange eines Satzes. Nach 459 ist also eine Lücke und zwar sind, nach der Verszahl der Botenrede zu schließen, 5 Verse ausgefallen. Nach diesen Versen entfernt sich Megareus, daher xal δὴ πέπεμπται. Ζυ κόμπον ἐν χεροῖν ἔχων, worin das Hauptgewicht des Satzes ruht, vgl. 541, Soph. Phil. 97 γλῶσσαν μὲν ἀργόν, χεῖρα δ᾽ εἶχον ἐργάτιν.

461. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-314

¹⁵³

¹⁵⁴

τοῦ σπαρτοῦ γένους: zu 399€. Eur. Phoen. 942 sagt Tiresias zu Kreon: σὺ δ' ἐνθάδ' ἡμῖν λοιπὸς εἶ σπαρτῶν γένους ἀκέραιος, ἔκ τε μητρὸς ἀρσένων τ' ἄπο, οἱ σού τε παῖδες (Hämon und Menökeus, wie Megareus dort heißt, Megareus auch Soph. Αnt. 1303).

462. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-315

¹⁵⁵

¹⁵⁶

μάργον für μάργων Schütz um der passenden Verteilung der Attribute willen.

463. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-316

¹⁵⁷

¹⁵⁸

ἐκ πυλῶν χωρήσεται d. i. seinen Posten verlassen wird.

464. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-317

¹⁵⁹

¹⁶⁰

τροφεῖα ( τὰ ὀφειλόμενα τοῖς τροφεῦσι nach Hesych.), θρεπτήρια, θρέπτρα: vgl. Hom. Δ 477 οὐδὲ τοκεῦσι θρέπτρα φίλοις ἀπέδωκε, Isokr. VI 108 ἀποδῶμεν τὰ τροφεία τῇ πατρίδι, Lys. II 70 τῇ πατρίδι τὰ τροφεία ἀποδόντες. χθονί: Megareus war ebenso wie "Mela- nippos (403) als Nachkomme der Sparten ein Sprößling der Theba- nischen Erde.

465. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-318

¹⁶¹

¹⁶²

Schol. τὸν φέροντα τὴν ἀ- σπίδα καὶ τὸν ἐγγεγραμμένον τῇ ἀ- σπίδι καὶ τὸ ἐπ' ἀσπίδος πόλισμα γραφέν (454).

467. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-319

¹⁶³

¹⁶⁴

κόμπαζε ἐπ' ἄλλῳ d. i. melde die prahlende Rede eines anderen. φθόνει λέγων: Valckenaer φθόνει λόγων, nach dem Schol. λέγ' ἄλλον κομπώδη καὶ μηδὲν ἀποκρύψῃ με τῶν ἀλαζονειῶν kann man an λή- ρων φθόνει denken.

468. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-320

¹⁶⁵

¹⁶⁶

,,Möge es diesen Worten (464466) entsprechend gut gehen, Eteoklos aber und seine Gesellen mögen lästern (456); wie sie aber lästern, so möge ihnen Zeus ver- gelten". Dieser Gedankenzusammen- hang ist damit gewonnen, daß Sv- στομεῖν an die Stelle des nichts- sagenden δυστυχείν gesetzt ist. Vgl. Soph. Αnt. 127 Ζεὺς γὰρ μεγάλης γλώσσης κόμπους ὑπερεχθαίρει.

471. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-321

¹⁶⁷

¹⁶⁸

τώς findet sich bei Aschylos viermal (624, Hik. 70, 678), bei Sophokles nur in einer interpolier- ten Stelle (Ai. 841), bei Euripides nirgends, öfters bei Homer. αὐτούς wie Hik. 737. νίν,

472. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-322

¹⁶⁹

¹⁷⁰

νεμέτωρ: vgl. Hik. 409 Ζεύς . . νέμων εἰκότως ἄδικα μὲν κακοῖς, ὅσια δ' ἐννόμοις. — ἐπίδοι: ἐφορᾶν, ἐποπτεύειν, ἐπωπᾶν, ἐποπτῆρας γε- νέσθαι wird in speziellem Sinn ge- sagt von dem zornigen Blick straf- gerechter Götter.

474. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-323

¹⁷¹

¹⁷²

Schol. Αθηνᾶς τῆς Ὀγκαίας, ἀφ' ἧς καὶ αἱ πύλαι Ογκαῖαι, Hesych. Ογκας Αθήνας· τὰς Ωγυγίας πύλας λέγει. Vgl. Eur. Phoen. 1113 Ωγύγια δ' εἰς πυλώμαθ' Ἱππομέδων ἄναξ ἔστειχ᾽ ἔχων σημεῖον ἐν μέσῳ σάκει στικτοῖς Πανόπτην ὄμμασιν δεδορ κότα und zu 149.

475. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-324

¹⁷³

¹⁷⁴

Schol. περιφραστικῶς ὁ ἱπ- πομέδων, μέγας ὢν καὶ κάλλιστον ἔχων σχῆμα. — Ιππομέδοντος ist wie Ιππομμέδοντος zu sprechen. Das gleiche gilt von Παρθενοπαῖος 534. Vgl. Priscian. de metris Terent. 23: Aeschylus in Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Ιπ- πομέδοντος σῆμα καὶ μέγας τύπος". In principio enim trochaeum posuit. Quem imitans Sophocles teste Se- leuco profert quaedam contra legem metrorum, sicut in hoc Αλφεσί βοιαν ἣν ὁ γεννήσας πατήρ, dazu φαιοχίτωνες Cho. 1047, εἶεν, ἀκούω ebd. 653 und Aristoph. Frie. 663, immer am Anfang des Trimeter.

476. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-325

¹⁷⁵

¹⁷⁶

Unter ἅλως versteht der Schol. den s. g. Hof um die Sonne: ἅλως ἐστὶ κυρίως, ὅταν νέφη περὶ τὸν ἥλιον ἐκκαυθέντα λευκὰ φαίνηται καὶ ἐν κύκλῳ τοῦ ἡλίου γένηται (1. λευκὰ γένηται καὶ . . ἡλίου φαί νηται). Vgl. Hesych. ἅλως· ἡ τοῦ ἡλίου ἢ σελήνης περιφέρεια. Αἰσχύ λος περιφέρεια τῆς ἀσπίδος καὶ κύκλος. Die Vergleichung mit dem Hofe des Mondes kann nahe liegen, weil die Schilde der Argiver weiß sind ( λεύκασπις 89), und Heimsöth vermutet ἅλω δὲ λευκήν. Aber im Sinne eine weite Tenne" scheint der Ausdruck einen volkstümlichen Witz zu enthalten, wie es etwa im ,hörnern Siegfried" heißt: er nahm zu seiner Hande ein'n Schild als wie ein Scheurentor". κύκλον λέγω, eine beliebte Form der ἐπ- εξήγησις wie 596, Ag. 1019, Cho. 251, Fragm. 169, Soph. Αi. 569, Ant. 198, Trach. 9, Phil. 1261, Eur. Hel. 1673.

477. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-326

¹⁷⁷

¹⁷⁸

δινήσαντος, αὐτοῦ. Von dem Dekeleer Sophanes erzählt Herod. ΙΧ 74: λέγεται ὡς ἐπ' ἀσπίδος αἰεὶ περιθεούσης καὶ οὐδαμὰ ἀτρεμι ζούσης ἐφόρες ἐπίσημον ἄγκυραν. — οὐκ ἄλλως ἐρῶ s. v. a. οὐκ ἀρνήσομαι. Vgl. Eur. Or. 709 δεῖ δέ μ', οὐκ ἄλλως λέγω, σώζειν σε.

478. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-327

¹⁷⁹

¹⁸⁰

εὐτελής, φλαυρουργός τις ἀνήρ Soph. Phil. 35, ein schlechter Meister. Den Sinn von aga gibt der Schol. gut mit ὡς ἔοικεν.

479. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-328

¹⁸¹

¹⁸²

ὤχμασεν (so Stadtmüller für ὤπασεν), am Schilde anbrachte.

480. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-329

¹⁸³

¹⁸⁴

Den feuerschnaubenden Ty- phon schildert Äschylos Prom. 367 ff. nach Pind. Pyth. I 15, Hesiod Theog. 820 ff. In ἵημι verkürzen die szenischen Dichter die erste Silbe öfters um des Versmaßes willen.

481. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-330

¹⁸⁵

¹⁸⁶

αιόλην: Schol. εὐκίνητον καὶ ταχείαν. — κάσις wie Ag. 499 κάσις πηλοῦ κόνις. Vgl. Pind. Οl. ΧΙ 2 οὐρανίων υδάτων ὀμβρίων, παίδων νεφέλας.

482. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-331

¹⁸⁷

¹⁸⁸

περίδρομον (vgl. Eur. El. 458 περιδρόμῳ μὲν ἔτνος ἕδρα - Gegen- satz ἐν δὲ μέσῳ σάκει 464) κύτος scheint nicht τα προσηδάφισται (,, ist am Boden befestigt") zu passen. Auch enthalten die Scholien περιφέρεια τῆς ἀσπίδος κύκλῳ ὀφίων εἰς ἑαυτοὺς ἄντικρυς ὁρώντων καὶ ἐμπεπλεγμένων τὰ τέλη ἔχει ἐγγε- γραμμένα und τοὺς γηγενεῖς δρα- κοντόποδας ἔγραψεν Angaben, denen in unserem Texte nichts entspricht. Die Worte εἰς ἑαυτοὺς ἄντικρυς ὁρώντων könnten etwa αντωπῶν wiedergeben. Deshalb erweist sich die Stelle als lückenhaft. Da die Gegenrede des Eteokles 20 Verse enthält, scheinen 5 Verse zu fehlen. Abgesehen hiervon erwartet man περίδρομος κύκλος und κοιλογά- στορος κύτους, Blaydes will mit περιδρόμων oder περιδρόμοις helfen. Eur. Phoen. 1135 ist der Schild des Adrastos mit den hundert Köpfen der Lernäischen Hydra geziert, vgl. Verg. Aen. VII 657f.

484. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-332

¹⁸⁹

¹⁹⁰

ἔνθεος (Schol. ἐμμανής) Αρει, des Kriegsgottes voll, trunken in kriegerischer Begeisterung.

485. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-333

¹⁹¹

¹⁹²

βακχᾷ πρὸς ἀλκήν, drängt rasend zum Kampfe. Θυιὰς ὥς: vgl. 821, Verg. Aen. IV 400 saevit inops animi totamque incensa per urbem bacchatur, qualis commotis excita sacris Thyias, ubi audito stimulant trieterica Baccho orgia. – φόνον (so Canter für φόβον) βλέπων: vgl. Eur. Ion 1263 πυρὸς δράκοντ' ἀναβλέποντα φοινίαν φλόγα und oben zu 53.

486. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-334

¹⁹³

¹⁹⁴

πεῖραν, Unternehmen, An- schlag, Angriff wie Pers. 721 πε- ζὸς ἢ ναύτης δὲ πεῖραν τήνδ' ἐμώ- ρανεν τάλας; Soph. Αi. 2 πεῖράν τιν' ἐχθρῶν.

487. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-335

¹⁹⁵

¹⁹⁶

Der Schrecken macht sich bereits unmittelbar am Tore breit". Für φόβος will Blomfield φόνος, Weil φοίτος, Blaydes βρόμος schrei- ben.

488-489. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-336

¹⁹⁷

¹⁹⁸

Das epische ὥστε auch Pers. 300, 764, Eum. 25, 1025 im Tri- meter. ἀγχίπτολις statt des pro- saischen γείτων. Dieses Wort ist in den Text gekommen ( πύλαισι γείτων, ἀνδρὸς), woes zwecklos ist. Das dafür gesetzte hora entspricht dem εὔεδροι und dem für die Stätten der Götter gebräuchlichen ἕδη. ab-

490. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-337

¹⁹⁹

²⁰⁰

Sie wird (ihn vom Tore) wie (ein Vogel) von seinen Jungen einen schaurigen Drachen wehren". Vgl. 278 ff. In ähnlicher Weise ist Pers. 129f. πᾶς . . λεὼς σμῆνος ὡς ἐκλέλοιπεν μέλισσαι σὺν ὀρχάμῳ στρατοῦ ein Teil des Gleich- nisses ( σμῆνος) an die Stells des eigentlichen Ausdrucks ( τὴν πόλιν) getreten.

492. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-338

²⁰¹

²⁰²

κατ' ἄνδρα τοῦτον, er ward für den Platz, wo dieser Mann steht, ausersehen. Vgl. Soph. Αi. 775 καθ' ἡμᾶς δ᾽ οὔποτ' ἐκρήξει μάχη.

493. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-339

²⁰³

²⁰⁴

ἐξιστορῆσαι von ἱστορῆσαι der Bedeutung nach nicht sehr ver- schieden wie ἐξιστορήσας Cho. 674. μοῖραν, seinen Anteil, sein Ge- schick. ἐν χρεία τύχης, nicht mit prahlerischen Schildzeichen, vgl. Soph. Αi. 963 ἐν χρείᾳ δορός ( πο es gilt zu kämpfen), was auch hier geeigneter erscheint.

494. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-340

²⁰⁵

²⁰⁶

Vgl. Hom. Α 114 οὔ ἑθέν ἐστι χερείων, οὐ δέμας οὐδὲ φυήν, οὔτ᾽ ἂρ φρένας οὔτε τι ἔργα.

495. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-341

²⁰⁷

²⁰⁸

D. i. der Zufall hätte sie nicht besser zusammenbringen kön- nen“. Schol. τὰ ἀπὸ τῆς τύχης Ἑρμῇ ἀναφέρουσιν. Hermes, der Gott des Gewinnes und glücklichen Fundes ( Ερμαιον), lenkt auch das Los.

496-497. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-342

²⁰⁹

²¹⁰

„, Denn wie der eine Mann dem andern feindlich gegenüber- treten wird, so werden sie auch feindliche Götter auf ihren Schilden gegeneinander tragen". τῷ: zu

500. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-343

²¹¹

²¹²

σταδαῖος, Jupiter stator. διὰ . . φλέγων, in der Hand das flammende Geschoß haltend.

502. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-344

²¹³

²¹⁴

Die dem Zusammenhang der Gedanken entsprechende Ord- nung der Verse ist in der hand- schriftlichen Überlieferung gestört.

502-503. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-345

²¹⁵

²¹⁶

Bei solchem Liebesver- hältnis der sich gegenüberstehenden Götter wird voraussichtlich der Er- folg der einander entgegengestellten Menschen entsprechend sein“.

503. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-346

²¹⁷

²¹⁸

,,Wir gehören zur siegen- den Partei". Vgl. Eur. Rhes. 320 Ζεὺς πρὸς ἡμῶν ἐστιν. Ζεύς γε d. i. auch ein anderer Gott ist stärker als Typhos geschweige Zeus". του (so Elmsley für που) νικώμενον wie μὴ φόβου νικῶ Cho. 1050, ἱμέρου νικώμενος Hik. 1016, τῶν φίλων νικώμενος Soph. Αi. 1853. Diese Stelle ahmt Eur. Heraklid. 347 nach: θεοῖσι δ' οὐ κακίοσιν χρώ- μεσθα συμμάχοισιν Αργείων, ἄναξ. τῶν μὲν γὰρ Ἥρα προστατεῖ Διὸς δάμαρ, ἡμῶν δ' Αθάνα· φημὶ δ᾽ εἰς εὐπραξίαν καὶ τοῦθ᾽ ὑπάρχειν θεῶν ἀμεινόνων τυχεῖν· νικωμένη γὰρ Παλλὰς οὐκ ἀνέξεται. Vgl. übrigens Hom. Υ 104 ήρως (Äneas), ἀλλ' ἄγε καὶ σὺ θεοῖς αἰειγενέτησιν εὔχεο· καὶ δὲ σέ φασι Διὸς κούρης Αφροδίτης ἐκγεγάμεν, κεῖνος (Achil- leus) δὲ χερείονος ἐκ Θεοῦ ἐστιν.

507. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-347

²¹⁹

²²⁰

Für τυχών vermutet Stadt- müller κυρῶν, sehr ansprechend.

508-509. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-348

²²¹

²²²

πέποιθα τὸν ἔχοντα ἐν σάκει ἄφιλον (widerwärtig) τοῦ χθονίου δαίμονος δέμας ἀντίτυπον Διός (d. i. Gegenbild zum Bilde des Zeus). Bei ἄφιλον konnten die Athener an das Bild des dreileibigen Typhon ( τρισωμάτους Τυφῶνας Eur. Herk. 1272) auf der Akropolis er- innert werden. χθόνιος wie Prom. 367 Typhos als γηγενής bezeichnet wird. Der erste Vers stimmt metrisch mit dem strophischen 468 nicht überein. Ein Trimeter, wenn auch nicht mit gleichem Rhythmus, wird gewonnen mit πέποιθα τὸν τὸ Ζηνὸς ἀντίτυπον ἔχοντ'.

511. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-349

²²³

²²⁴

δαρόβιοι heißen die Götter in Gegensatz zu den εφήμεροι (Prom. 83 u. ϋ.). Vgl. Soph. Ant. 987 Μοῖραι μακραίωνες.

512. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-350

²²⁵

²²⁶

ἰάψειν, zerschmettern.

515-516. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-351

²²⁷

²²⁸

Vgl. Paus. ΙΧ 17, 3 Ζήθῳ μνῆμα καὶ Ἀμφίονι ἐν κοινῷ γῆς χώματι, Eur. Phoen. 145 ΑΝΤ. τίς δ' οὗτος ἀμφὶ μνῆμα το Ζήθου περᾷ καταβόστρυχος, ὄμμασι γοργὸς εἰσιδεῖν νεανίας; ΠΑΙΔ. ὅδ' ἐστὶ Παρθενοπαῖος, Αταλάντης γόνος. Den folgenden Vers hat Dindorf (dieser nach 513) ergänzt, weil das 519 ff. Gesagte unverständlich wäre, wenn der Name des Helden erst 534 genannt würde. Der Vers ist gebildet nach 534, nach der an- geführten Stelle von Eur. Phoen., nach Eur. Hik. 888 ὁ τῆς κυναγοῦ δ' ἄλλος Αταλάντης γόνος und Soph. Ο. Κ. 1320 ἕκτος δὲ Παρθενοπαῖος Αρκάς πιστὸς Αταλάντης γόνος. Über die Verlängerung der zweiten Silbe von Παρθενοπαῖος zu 475.

516. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-352

²²⁹

²³⁰

So schwört Antigone Eur. Phoen. 1677 ἔστω σίδηρος ὅρκιόν τέ μοι ξίφος. Vgl. Apoll. Rh. I 466 ἔστω νῦν δόρυ τοῦρον, ὅτῳ περιώ- σιον ἄλλων κύδος ἐνὶ πτολέμοισιν ἀείρομαι οὐδέ μ' ὀφέλλει Ζεὺς τόσον, ὁσσατιόν περ ἐμὸν δόρυ, Verg. Αen. X 773 dextra mihi deus et telum, quod missile libro, nunc adsint.

517. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-353

²³¹

²³²

Für πεποιθώς erwartet man ἐπαυχῶν. - Ζα ὀμμάτων υπέρτερον vgl. Catull. III 5 quem plus illa oculis suis amabat, XIV 1 ni te plus oculis meis amarem.

518-519. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-354

²³³

²³⁴

Vgl. 47. — βίᾳ Διός, wie Kapa- neus (415). ὀρεσκόου d.i. κυναγοῦ.

520. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-355

²³⁵

²³⁶

καλλίπρῳρον, Schol. καλλι- πρόσωπον. Hesych. καλλίπρωρον· εὐ πρόσωπον, vgl. Ag. 245 στόματος καλλιπρώρου, Soph. Τrach. 13 ἀν- δρείω κύτει βούπρῳρος.. Die Schönheit (Eur. Hik. 889 παῖς Παρ- θενοπαῖος εἶδος ἐξοχώτατος) und jugendliche Zartheit des Helden tritt in Gegensatz zu seinen ent- setzlichen Drohungen. Ubrigens merkt man dieser wie anderen Stellen des Äschylos (Fragm. 135, 136, Athen. XIII S. 601 A) die Neigung zur Knabenliebe an. — άv- δρόπαις: Schol. ὁ ἐν παιδικῇ ἡλικίᾳ ἀνδρεῖος, Schol. zu Pind. Pyth. it 121 ὑπὲρ τὴν νεότητα βουλεύῃ. καὶ Σοφοκλῆς ἐπὶ τοῦ Τρωίλου τὸν ανδρόπαιδα δεσπότην ἀπώλεσα, παῖδα μὲν τῇ ἡλικίᾳ, ἄνδρα δὲ τῷ φρονήματι. Hiernach bedeutet ἀνήρ wenig, man erwartet dyós (Führer trotz seiner Jugend), wie es Eur. Phoen. 148 von Parthenopãos heißt: νεανίας, λοχαγός, ὡς ὄχλος νιν ὑστέρῳ ποδὶ πάνοπλος ἀμφέπει (d. i. sonst würde man einen solchen Jüng- ling nicht für einen Führer halten).

521. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-356

²³⁷

²³⁸

Für στείχει könnte man θάλλει erwarten nach Eur. Bakch. 1185 νέος ὁ μόσχος ἄρτι γένυν ὑπὸ κόρυθ' απαλότριχα κατάκομον θάλ λει. Blaydes vermutet ἕρπει nach Xen. Symp. IV 23 τούτῳ μὲν παρὰ τὰ ὦτα ἄρτι ἴουλος καθέρπει, Κλει νίᾳ δὲ πρὸς τὸ ὄπισθεν ἤδη ἀνα- βαίνει, doch kann wie καθέρπει und ἀναβαίνει wohl auch στείχει gebraucht sein. - Hesych. ἴουλοι· αἱ πρῶται τῶν τριχῶν ἐκφύσεις zu Hom. λ 319 πρίν σφωιν ὑπὸ κροτάφοισιν ιούλους ἀνθῆσαι πυ κάσαι τε γένυς εὐανθέι λάχνῃ.

522. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-357

²³⁹

²⁴⁰

ὥρας φυούσης: die Jugend- blüte läßt (den Flaum) hervor- keimen. Vgl. Hom. κ 278 Ερμείας .. νεηνίῃ ἀνδρὶ ἐοικώς, πρῶτον ὑπη- νήτῃ, τοῦ περ χαριεστάτη ἥβη und den Anfang von Plat. Prot. ET. πόθεν, ὦ Σώκρατες, φαίνει; ἢ δῆλα δή, ὅτι ἀπὸ κυνηγεσίου τοῦ περὶ τὴν ᾿Αλκιβιάδου ὥραν; καὶ μήν μοι καὶ πρώην ἰδόντι καλὸς μὲν ἐφαί- νετο ἀνὴρ ἔτι, ἀνὴρ μέντοι .:. καὶ πώγωνος ἤδη ὑποπιμπλάμενος . ΣΩ. εἶτα τί τοῦτο; οὐ σὺ μέντοι Ὁμήρου ἐπαινέτης εἶ, ὃς ἔφη χαριεστάτην ἥβην εἶναι τοῦ ὑπηνήτου; φύς: Schol. πεπυκνωμένη. Neben einem Fem. ( μυριάς) auch Pers. 928, wie sich θῆλυς für θήλεια fndet. ταρ- ἀντέλλειν von dem Sprossen des Haares wie Cho. 287 λευκὰς δὲ κόρσας τῇδ᾽ ἐπαντέλλειν νόσῳ.

523. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-358

²⁴¹

²⁴²

Schol. οὐ σύμφωνον τῇ κλή- σει τῆς παρθένου τὸ φρόνημα ἔχων, ἀλλὰ ὠμόν, vgl. Cho. 189 ἐμή γε μήτηρ, οὐδαμῶς ἐπώνυμον φρόνημα παισὶ . . πεπαμένη.

524. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-359

²⁴³

²⁴⁴

Wenn γοργόν δ' richtig ist und es nicht, wie eine jüngere Handschrift bietet, γοργόν τ' heißen mus, so ist γοργὸν ὄμμα dem παρ- θένων ἐπώνυμον φρόνημα entgegen- gesetzt, während eigentlich γοργόν ὄμμα mit ὠμὸν φρόνημα verbunden sein sollte. Für προσίσταται (vor ἐφίσταται) hat es vielleicht προσχρίμ- πτεται geheißen, vgl. Cho. 185 δό- τοῖσδε χρίμπτεσθαι (sich nähern), Eur. Hel. 526 παντοδαποῖσι γύαις ποτιχριμπτόμενος, Rhes. 644 ἐχθρῶν τις ἡμῖν χρίμπτεται στρα- τεύματι. μοισι

525. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-360

²⁴⁵

²⁴⁶

ἀκόμπαστος wie ἄκομπος 541, doch hier von dem prahlerischen Bildwerk des Schildes.

526. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-361

²⁴⁷

²⁴⁸

ὄνειδος (Schimpf): Schol. ἐπειδὴ Οἰδίπους ἐμίγη τῇ μητρὶ λύσας τὸ αἴνιγμα τῆς Σφιγγός, viel- mehr weil die Sphinx die höchste Not über Theben brachte.

527. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-362

²⁴⁹

²⁵⁰

πρόβλημα Deckung, Schutz hier für, 663 gegen etwas.

528-529. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-363

²⁵¹

²⁵²

ὠμόσιτος wie ὠμοβρώς, ώμου φάγος, weil sie ihre Opfer zer- feischte. Eur. Phoen. 1024 φοιτάσι πτεροῖς χαλαῖσί τ᾽ ὠμοσίτοις, 1760 Σφιγγὸς τῆς μιαιφόνου. προσμετ μηχανημένην γόμφοις, mit Nägeln geschickt daran befestigt. ἐνώμα, als ich ihn sah. Wakefield vermutet γόμφοισι νωμᾷ. — ἔκκρουστον d. i. eine freie Figur, nicht Relief. Eu- stathios (zu Il. S. 1160, 49) scheint etwas in den Text zu legen, was nicht ausdrücklich gesagt ist, wenn er schreibt: ἴσως δὲ καὶ μηχανῇ τινι ἐκινοῦντο (die am Schilde an- gebrachten Figuren), ἔκκρουστα ὄντα καὶ οὐ διόλου προσηλωμένα τῷ σά κει. καὶ οὕτω ἐφάνταζον τοῖς ὁρῶσι τὸ αὐτοκίνητον, ὁποῖον δή τι πλάτ- τει καὶ Αἰσχύλος ἐν τοῖς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας. Wirklich ist dies der Fall bei dem Schildzeichen des Polynikes Eur. Phoen. 1124 Ποτνιάδες δ᾽ ἐπ᾿ ἀσπίδι ἐπίσημα πῶλοι δρομάδες ἐσ- κίρτων φόβῳ, εὖ πως στρόφιγξιν ἔνδοθεν κυκλούμεναι πόρπαχ᾽ ὑπ' αὐτὸν ὥστε μαίνεσθαι δοκεῖν. Vgl. Hes. Ασπ. 161 ἐν δ᾽ ὀφίων κεφαλαί δεινῶν ἔσαν, οὔτι φατειῶν, δώδεκα, ταὶ φοβέεσκον ἐπὶ χθονὶ φῦλ' ἀν- θρώπων, οἵτινες ἀντιβίην πόλεμον Διὸς υἷι φέροιεν· τῶν καὶ ὀδόντων μὲν καναχὴ πέλεν, εὖτε μάχοιτο Αμφιτρυωνιάδης, τὰ δὲ δαίετο δαί- δαλα?) θαυματὰ ἔργα.

530. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-364

²⁵³

²⁵⁴

Meineke vermutet Καδμείων, ἐνὶ aber auch ἕνα kann auf das folgende πλεῖστα bezogen wer- den, als ob es hieße: ὥστε ἐπὶ ἀν- δρὶ τῷδε ἑνὶ πλεῖστα (vgl. Pers. 330 εἷς ἀνὴρ πλεῖστον πόνον ἐχθροῖς παρασχών, eine häufge Verstärkung des Superlativs) βέλη ἰάπτεσθαι. Diesen auf dem Schilde dargestell- ten Kadmeer treffen die zahllosen Geschosse, welche in der Schlacht auf den Schild fliegen. Vgl. Eur. Phoen. 1137 ἐκ δὲ τειχέων μέσων δράκοντες (welche auf dem Schilde des Adrastos gebildet waren). ἔφε- ρον τέκνα Καδμείων γνάθοις. Aschy- los hat Darstellungen der Sphinx im Auge, in denen sie als,,Wür- gerin" ( σφίγγω) Jünglinge in ihren Klauen hält. Vgl. Schöne, Gr. Re- liefs S. 62, Nr. 21f., Stackelberg Gräber. d. H. Taf. 56 oder Overbeck Bildw. zum Theb. u. Tro. Helden- kreis I 5, Jahn Arch. Beitr. S. 117, auch Körte Urne Etrusche II 1, Kap. VI.

532. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-365

²⁵⁵

²⁵⁶

καπηλεύειν μάχην, mit dem Kampfe markten und feilschen d.h. durch Redensarten und Ausflüchte sich dem Kampf entziehen. Vgl. Frgm. 322 κάπηλα προσφέρων τεχ νήματα (Etym. Μ. S. 490, 12 ὁ δὲ Αἰσχύλος τὰ δόλια πάντα καλεῖ κά- πηλα). Eine schiefe Auffassung die- ser griechischen Redensart liegt den Worten des Ennius (Cic. de off. I 12, 38) zugrunde: non posco nec cauponantes bellum, sed belligerantes ferro, non vitam cernamus utrique. aurum auro

533. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-366

²⁵⁷

²⁵⁸

Es wäre eine Schande den weiten Weg umsonst gemacht zu haben. Hermann καταισχυνεῖ, passend.

534. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-367

²⁵⁹

²⁶⁰

Die zwei V. 532 f. enthalten einen passenden Schlußgedanken wie jede Botenrede mit zwei Ver- sen schließt. Nach diesen Versen wie nach der Drohung 518 sind die folgenden Verse, besonders der letzte (vgl. 413) matt. Ungeschickt ist ὁ δὲ τοιόσδε, unklar 535, wel- cher bedeuten soll: ,,obwohl er kein Eingeborener von Argos ist, will er doch dieser zweiten Heimat herrlichen Dank für die Jugend- pflege erstatten" ( τροφάς s. v. a. τροφεία 464, θρεπτήρια). Zu 535 bemerkt der Schol.: ἀκούσιον φόνον δράσας ὁ Παρθενοπαῖος εἰς Ἄργος ἔφυγεν, vgl. Eur. Phoen. 1153 δ' δ' Αρκάς, οὐκ Αργείος, Αταλάντης γόνος, Hik. 890 Αρκάς μὲν ἦν, ἐλθὼν δ᾽ ἐπ᾽ Ινάχου ῥοὰς παιδεύε- ται κατ' Αργος (wahrscheinlich Polemik gegen eine Dichtung, in welcher Parthenopãos zum Argiver gemacht war). zur

537. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-368

²⁶¹

²⁶²

Dieser matte Vers, welcher sich an die vorhergehende Inter- polation anschließt, scheint Ausfüllung einer größeren Lücke (von 10 Versen, wenn die beiden folgenden Verse echt sind) hinzu- gedichtet worden zu sein.

538. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-369

²⁶³

²⁶⁴

,,Samt ihren prahlerischen Bildwerken auf den Schilden."

540. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-370

²⁶⁵

²⁶⁶

τὸν ᾿Αρκάδα hat sich an den Relativsatz angeschlossen wie häufig, vgl. Hom. α 69 Κύκλωπος κεχόλωται ὃν ὀφθαλμοῦ ἀλάωσεν, ἀντίθεον Πολύφημον. Mit Artikel wie Soph. Ο. Κ. 907 νῦν δ᾽ οὔσπερ αὐσὸς τοὺς νόμους εἰσῆλθ᾽ ἔχων, τούτοισι κοὐκ ἄλλοισιν ἁρμοσθήσεται. Der Zusatz τὸν Ἀρκάδα wird mit besonderer Betonung gesprochen; denn die Arkadier galten als stolz und übermütig. Vgl. Schol. zu Prom. 554 προυσελούμενον· ὑβριζόμενον· ὅθεν καὶ ᾿Αρκάδες προσέληνοι ὑβρισταὶ γὰρ und was Xen. Hell. VII 1, 23 und 32 erzählt wird.

541. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-371

²⁶⁷

²⁶⁸

Vgl. Soph. Phil. 97 γλῶσσαν μὲν ἀργόν, χεῖρα δ᾽ εἶχον ἐργάτιν. — δὲ δρᾷ (für δ' δρα Winckelmann) τὸ δράσιμον in dem Sinne keine Schwierigkeit schreckt ihn ab".

542. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-372

²⁶⁹

²⁷⁰

Nach Paus. IX 18, 6 war in der Thebais Periklymenos der- jenige, welcher den Parthenopaeos fällte, vgl. Eur. Phön. 1157.

543-544. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-373

²⁷¹

²⁷²

Schol. ὃς τούτου τὸν κόμπον ἐφέξει τῶν πράξεων ἀποδέοντα μὴ ἔσω πυλῶν γενέσθαι. ῥέουσαν bezeichnet spöttisch den großen Strom der prahlerischen Reden. Hesych. ἀλδαίνει· αὔξει.

545. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-374

²⁷³

²⁷⁴

τεῖχος, die notwendige Er- gänzung zu είσαμείψαι, hat Francken für noós gesetzt, welches als Er- klärung zu δάκους in den Text gekommen ist. – δάκους, τῆς Σφιγγός.

546. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-375

²⁷⁵

²⁷⁶

εἰκώ, Objekt zu φέροντα, würde besser Subjekt zu εἰσαμεῖψαι sein, da auch δάκους εικώ oder ή Σφίγξ im folgenden Subjekt ist und πολεμίας auf den Träger des Schildes hinweist, daher vermutet Martin κυροῦσαν für φέροντα.

547. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-376

²⁷⁷

²⁷⁸

εἴσω gibt keinen passenden Sinn; man erwartet ἔξω μένουσα oder ἔξω δεθεῖσα (draußen festge- halten, vgl. Hom § 380). Heimsöth vermutet ἔξω δ᾽ ἐκείνη.

548. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-377

²⁷⁹

²⁸⁰

Schol. βαλλομένη τῷ ἀπὸ τῶν δοράτων κρουσμῷ. ὑπὸ πτόλιν, unter den Mauern der Stadt hin.

549. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-378

²⁸¹

²⁸²

Den metrischen Fehler hat Elsmley mit räv (für d³ äv) be- seitigen wollen. Vielleicht hat der Dichter geschrieben δ᾽ ἂν κατορ- θώσαιμ᾽ ἔπος (dürfte sich mein Wort bestätigen), vgl. Soph. O. T. 829 ὀρθοίη λόγον, Herod. VII 103 ὀρθοῦται ὁ λόγος.

550. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-379

²⁸³

²⁸⁴

Schol. ὁ λόγος ὁ ἀπὸ τῶν πολεμίων ὁ ἀλαζονικός, vielmehr der Bericht des Boten über Parthe- nopäos.

551. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-380

²⁸⁵

²⁸⁶

Genauer wird die Respon- sion, wenn man mit Blomfield nai τριχὸς für τριχός δ' schreibt. ὀρθίας (proleptisch) τριχὸς πλόκαμος ἵσταται poetisch für πλόκαμος ὄρθιος (oder ή θρίξ ὀρθία) ἵσταται. Vgl. ὀρθόθριξ Ch. 32, ὥστε πάντας ὀρθίας στῆσαι φόβῳ δείσαντας εὐθέως τρίχας Soph. Ο. Κ. 1624.

552. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-381

²⁸⁷

²⁸⁸

μεγάλα, μεγάλους λόγους.

553. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-382

²⁸⁹

²⁹⁰

κλύουσα (so jüngere Hand- schriften für κλύων), als ob ἔδεισα vorherginge. Vgl. Prom. 216 στάσις τ᾽ ἐν ἀλλήλοισιν ὠροθύνετο, οἳ μὲν θέλοντες κτέ. 588 χρίει τις αὖ με τὰν τάλαιναν οἶστρος, τὸν μυριωπὸν εἰσορῶσα βούταν. εἴθε μοι für εν θεοί W. Schwarz.

554. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-383

²⁹¹

²⁹²

ἐν γῇ ist bedeutungslos; wahrscheinlich hat es ἔμπας ge- heißen (immerhin, trotz ihrer furchtbaren Reden). Blaydes ver- mutet ἐκ γᾶς.

555. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-384

²⁹³

²⁹⁴

Von dem dunklen Hinter- grund der trotzigen, prahlerischen, vermessenen Recken hebt sich herr- lich die Lichtgestalt des frommen Sehers Amphiaraos ab. Bei den Worten οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει 579 wurden die Zu- schauer an Aristides erinnert. Wenigstens berichtet Plut. Aristid. 3: πάντες ἀπέβλεψαν εἰς Ἀριστείδην.

556. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-385

²⁹⁵

²⁹⁶

Nach Pind. Ol. VI 16 sagte Adrastos, als Amphiaraos unter der Erde verschwunden war: ποθέω στρατιᾶς ὀφθαλμὸν ἐμᾶς, ἀμφότερον, μάντιν τ' ἀγαθὸν καὶ δουρὶ μάρ νασθαι, welcher Gedanke der kyk- lischen Thebais entnommen war ( αμφότερον μάντις τ᾽ ἀγαθὸς καὶ δουρί μάχεσθαι, vgl. Hom. Γ 179 αμφότερον βασιλεύς τ' ἀγαθὸς κρατ τερός τ' αἰχμητής), danach Soph. Ο. Κ. 1313 δορυσσούς Αμφιάρεως, τὰ πρῶτα μὲν δόρει κρατύνων, πρῶτα δ' οἰωνῶν ὁδοῖς.

557. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-386

²⁹⁷

²⁹⁸

Ομολωίσιν : Schol. ἀπὸ Ὁμο λωΐδος τῆς θυγατρὸς Νιόβης. Vgl. dagegen Schol. zu Eur. Phoen. 1119: αὗται οὕτως ἐκλήθησαν ἀπὸ Ὁμο λωέως τοῦ Ἀμφίονος . . Αριστόδημος δέ φησιν αὐτὰς οὕτως κληθῆναι διὰ τὸ πλησίον εἶναι τοῦ Ὁμολώου ἥρωος ( ὄρους P. Rabbe, vgl. Paus. ΙΧ 8, 6). κατὰ δὲ τοὺς ψευδολογεῖν βουλομένους ἀπὸ μιᾶς τῶν Νιόβης θυγατέρων Ομολωίδος und Hesych. Ομολωΐδες· πύλαι ἐν Θήβαις und Ομολῶιος Ζεύς. Θήβησιν οὕτω προσαγορεύεται ὁ Ζεύς.

558. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-387

²⁹⁹

³⁰⁰

Vgl. 369 f. Hesych. βάζειν· λέγειν. Vgl. Hes. Εργ. καὶ Ἡμ. 186 μέμψονται δ᾽ ἄρα τοὺς χαλεποῖς βάζοντε ἔπεσσι. Unnötig Blaydes κακοῖς ἰάπτει.

559. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-388

³⁰¹

³⁰²

τὸν ἀνδροφόντην, wie er direkt sagt & άνδροφόντης. Schol. ἐπεὶ τοὺς Μέλανος ἀπέκτεινεν παι- δας Αλκάθουν καὶ Λυκαυγέω (4 υ- κωπέα Butler). Hermann stellt 559-562 nach 565, weil solche Schmähungen eher dem Polynikes gebühren. Aber Apollod. III 6, 8 berichtet von Amphiaraos, daß er den Tydeus haßte, weil dieser gegen seinen Willen die Argiver überredet hatte gegen Theben zu ziehen. Den Zuschauern war wohl das Nähere aus der kyklischen Thebais bekannt.

560. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-389

³⁰³

³⁰⁴

τῶν κακῶν, den Haupt- anstifter dieses unseligen Krieges. (Hermann πημάτων.)

561. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-390

³⁰⁵

³⁰⁶

λητῆρα für κλητῆρα H. L. Ahrens nach dem Schol. ἱερέα unter Vergleichung von Hesych. λητῆρες· ἱεροὶ στεφανοφόροι und λήτειραι· ἱέρειαι τῶν σεμνῶν θεῶν. Vgl. Αg. 736 ἱερεὺς ἄτας. Tydeus macht sich zum Diener der Erinys, weil er den Fluch des Ödipus er- füllen hilft.

562. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-391

³⁰⁷

³⁰⁸

τ' ist wohl zu tilgen. Das abstrakte βουλευτήριον erhöht die Bitterkeit. ` Vgl. Eur. Androm. 446 Σπάρτης ἔνοικοι, δόλια βουλευ- τήρια.

563. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-392

³⁰⁹

³¹⁰

προυσελῶν ὁμόσπορον ( Μ. Schmidt für προσμόραν ἀδελφεόν) S. V. a. προπηλακίζων ἀδελφόν. Vgl. Prom. 454, Aristoph. Frö. 730, Etym. Μ. S. 690, 11 προυσελεῖν λέγουσι τὸ ὑβρίζειν, Hesych. πρου- γελεῖν· προπηλακίζειν.

564. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-393

³¹¹

³¹²

ἐξυπτιάζων ὄμμα (so Schütz für ὄνομα): das Gesicht zurück- beugend und das Auge zum Him- mel richtend.

565. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-394

³¹³

³¹⁴

δὶς (Blomfield für δίς τ ἐνδατούμενος: Schol. εἰς δύο διαι- ρῶν τὸ ὄνομα τοῦ Πολυνείκους, τὸ πολὺ καὶ τὸ νεῖκος. Diese Ety- mologie kehrt 645, 815 wieder. Vgl. Eur. Phoen. 636 ἀληθῶς δ᾽ ὄνομα Πολυνείκη πατὴρ ἔθετό σοι θείᾳ προνοίᾳ νεικέων ἐπώνυμον. Wenn ἐν τελευτῇ richtig ist (Hermann δυσεκτέλευτον), so scheint es zu bedeuten am Ende seiner Schmäh- worte", so daß er diese abschließt mit ὦ Πολύνεικες, πολὺ νεῖκος. Vgl. übrigens 920.

566. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-395

³¹⁵

³¹⁶

καλεῖ Πολυνείκους βίαν, λέγει δέ für καλεῖ λέγων, vgl. Soph. Ο. Τ. 779 ἀνὴρ γὰρ ἐν δείπ νοις με καλεῖ παρ᾽ οἴνῳ, πλασ- τὸς ὡς εἴην πατρί.

567. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-396

³¹⁷

³¹⁸

τοῖον: Schol. καθ᾽ ὑπόκρισιν, wie τοῖον bei Homer in Stellen wie ϋ 302 μείδησε δὲ θυμῷ σαρδά- νιον μάλα τοῖον von dem Vor- tragenden durch äußere Nach- ahmung zum Ausdruck gebracht wurde. Daraus hat sich der Ge- brauch wie in Hik. 405 εἴ πού τι μὴ τοῖον τύχοι , wenn etwas nicht nach Wunsch gehen sollte “ ent- wickelt. Vgl. Hesych. τοῖον· οὕτως ἀγαθόν· τάσσεται καὶ ἐπὶ θαυμαστ μου, also hier: ,, fürwahr, rechtes, ein prächtiges Werk ist es". ein

568. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-397

³¹⁹

³²⁰

Vgl. Hom. Β 119 αἰσχρὸν γὰρ τόδε γ᾽ ἐστὶ καὶ ἐσσομένοισι πυθέσθαι.

569. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-398

³²¹

³²²

Soph. Ant. 199 Πολυνείκη ὃς γῆν πατρώαν καὶ θεοὺς τοὺς ἐγγενεῖς . . ἠθέλησε μὲν πυρὶ πρῆσαι κατάκρας κτέ.

570. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-399

³²³

³²⁴

ἐπακτόν kennzeichnet den Vaterlandsverrat. Vgl. 1010.

571. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-400

³²⁵

³²⁶

,, Wie wer seine Mutter schlägt ( ὁ μητραλοίας), eine un- sühnbare Schuld auf sich lädt, so kann es zwischen dem eroberten Vaterlande und dir keine Aus- söhnung geben" ( πληγήν für πηγήν hat Seidler hergestellt). In dich- terischer Weise werden Vergleichung und eigentlicher Gedanke neben- einander gestellt, mit τὲ τὲ auch Ag. 76 f., mit τὲ . . καὶ ebd. 334f., anderswo mit καὶ, τὲ, δὲ (z. B. Hik. 232f.), uèv δὲ, οὔτε οὔτε. Vgl. Schiller Piccolomini II 6,,Die hohe Flut ist's, die das schwere Schiff vom Strande hebt, und jedem einzelnen wächst das Gemüt im großen Strom der Menge".

574. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-401

³²⁷

³²⁸

Ritschl vermutet τόνδε πιανῶ γύην wegen des folgenden χθονός. πιανῶ: Bei der Flucht der Argiver öffnete ein Blitz des Zeus dem Amphiaraos die Erde. Von ihr samt seinem Viergespann auf- genommen lebte er unter der Erde fort und wirkte segensreich als gefeierter Orakelgott ( οὐκ ἄτιμον 576) durch Weissagung und Heilung von Kranken. Pind. Ol. VI 13 ff., Nem. IX 24 ff., Soph. El. 837 ff., Cic. de div. I 40. Das bedeutendste Heiligtum des Amphiaraos war bei Oropos (Paus. I 34, 3).

577. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-402

³²⁹

³³⁰

Weil der cod. Med. von erster Hand εὔκηλον ἔχων bietet, vermutet Donner εὐκήλως ἔχων, was dem Charakter des Amphiaraos gut entspricht. Vgl. Eur. Phoen.

578. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-403

³³¹

³³²

σῆμα: Eur. Phoen. 1111 Αμ- φιάραος, οὐ σημεῖ᾽ ἔχων ὑβρισμέν', ἀλλὰ σωφρόνως ἄσημ᾽ ὅπλα. κύκλω: Dindorf σάκει, vielleicht κύτει, wenn das vorausgehende εὔκυκλον richtig ist.

579. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-404

³³³

³³⁴

Der Vers wird häufig auch in der Form οὐ γὰρ δοκεῖν δίκαιος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει zitiert. Aber ἄριστος könnte mit Bezug auf den Namen Αριστείδης gebraucht sein. Vgl. Sall. Cat. c. 54 esse quam videri bonus malebat (Cato).

580. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-405

³³⁵

³³⁶

ἄλοκα: Krebs ώλκα des Äschyleischen Rhythmus halber, vgl. Hom. Ν 707, σ 375. ,,Aus tiefer Furche im Geiste Frucht erntend" d. i. wohlüberlegte und tiefgewurzelte Grundsätze und ernste Gesinnung hegend. Vgl. Pers. 145 φροντίδα κεδνὴν καὶ βαθύβουλον, Theogn. 1051 μή ποτ' ἐπειγόμενος πρήξῃς χρέος, ἀλλὰ βαθείῃ τῇ φρενί βούλευσαι σῷ ἀγαθῷ τε νόω, Suid. unter βαθεῖαν αὔλακα: μεταφορικῶς ἀπὸ τούτου βαθείας φρένας καὶ κεκρυμμένας σημαίνει. — διὰ φρε νός wie Soph. Ant. 639 οὕτω χρὴ διὰ στέρνων ἔχειν, 1060 τακί- νητα διὰ φρενῶν.

581. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-406

³³⁷

³³⁸

Vgl. Aristoph. Lys. 406 τοιαῦτ᾽ ἀπ' αὐτῶν βλαστάνει βου- λεύματα.

583. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-407

³³⁹

³⁴⁰

δεινός: Schol. δυσκατέρ- γαστος.

584. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-408

³⁴¹

³⁴²

ξυναλλάσσοντος, Schol. συνά- γοντος. ὄρνις, omen, Vorzeichen, Verhängnis. Vgl. Soph. Ο. Τ. 52 ὄρνιθι γὰρ καὶ τὴν τότ᾽ αἰσίῳ τύχην παρέσχες ἡμῖν.

587-588. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-409

³⁴³

³⁴⁴

Der Zusatz καρπὸς οὐ κομιστέος leitet auf den folgenden allgemeinen Gedanken über: von diesem Felde soll man keine Frucht ernten; denn von einem Felde des Unheils kann man nur Tod als Frucht ziehen". Der Scholiast führt den Spruch an: λύμης χωρίον ἡ τῶν πονηρῶν φιλία. Vgl. Pers. 823 ὕβρις γὰρ ἐξανθοῦσ᾽ ἐκάρπωσε στάχυν. ὅθεν πάγκλαυτον ἐξαμᾷ θέρος. Die Konstruktion ἄρουρα θάνατον ἐκκαρπίζεται entspricht dem aktiven ἀρούρᾳ θάνατον ἐκ- καρπίζειν. Vgl. 610.

589. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-410

³⁴⁵

³⁴⁶

θερμοῖς wie Eum. 563 ἐπ᾿ ἀνδρὶ θερμῷ, leidenschaftlich und rücksichtslos. πανουργία: abstr. pro concreto (einer frechen Gesell- schaft), wenn der Text richtig ist (Dindorf καὶ πανουργίας πλέως, vielleicht σὺν πανουργίᾳ τινί). Be- nützt ist der Gedanke von Antiphonл. τ. Ἡρώδου φόνου § 82 οἶμαι γὰρ ὑμᾶς ἐπίστασθαι, ὅτι πολλοὶ ἤδη ἄνθρω ποι μὴ καθαροὶ χεῖρας ἢ ἄλλο τι μίασμα ἔχοντες συνεισβάντες εἰς τὸ πλοῖον συναπώλεσαν μετὰ τῆς αὐτῶν ψυχῆς τοὺς ὁσίως διακειμένους τὰ πρὸς τοὺς θεούς, vgl. Eur. El. 1354 ἀδικεῖν μηδεὶς θελέτω μηδ᾽ ἐπιόρ κων μέτα συμπλείτω, Hik. 223 χρὴ γὰρ οὔτε σώματα ἄδικα δικαίοις τὸν σοφὸν συμμιγνύναι κοινὰς γὰρ ὁ θεὸς τὰς τύχας ἡγούμενος τοῖς τοῦ νοσοῦντος πήμασιν διώλεσε τὸν οὐ νοσοῦντα κοὐδὲν ἠδικηκότα, Hor. carm. III 2, 26 vetabo, qui Cereris sacrum volgarit arcanae, sub isdem sit trabibus fragilemque mecum solvat phaselon.

591. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-411

³⁴⁷

³⁴⁸

Θεόπτυστος ist noch stärker als θεοῖς ἐχθρός.

592. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-412

³⁴⁹

³⁵⁰

ξὺν πολίταις ἀνδράσιν ἐδάμη

593. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-413

³⁵¹

³⁵²

ἐχθρόξενος, einer der das Gastrecht nicht ehrt, in anderem Sinne 608.

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-414

³⁵³

³⁵⁴

ἐκδίκως, ἀναξίως, unschuldig. Prien vermutet ansprechend ἐκδί- κοις (,,in das gleiche Fanggarn mit den Ungerechten verstrickt",,,mit- gefangen mitgehangen"). Mit Recht auch scheint Dindorf diesen Vers nach dem folgenden gestellt zu haben, sodaß er die Erklärung zu παγκοίνῳ gibt. Der Dichter be- müht sich die Leiden der Guten zu entschuldigen. Solche Gedanken einer Theodicee behandelt der Dichter auch Eum. 553 ἑκὼν δ' ἀνάγκας ἄτερ δίκαιος ὢν οὐκ ἄνολ- βος ἔσται, πανώλεθρος δ᾽ οὔποτ' ἂν γένοιτο wie Euripides Hipp. 1102 ff.

595. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-415

³⁵⁵

³⁵⁶

Vgl. Hom. Μ 37 Διὸς μάτ στιγι δαμέντες, Ν 812 ἀλλὰ Διὸς μάστιγι κακῇ ἐδάμημεν ᾿Αχαιοί. ἐδάμη ist gnom. Aorist. 8991. βία φρενῶν wie Hik. 806 βία καρδίας, Eur. Alk. 829 βία θυ μου: „welche wider ihren Sinn danach streben die lange Um- biegung die nicht in die Heimat, sondern in den Hades führt zurückzulegen“ d. h. die unbewußt ihrem Untergang entgegenstreben (tragisches Leid). Der Ausdruck καμπὴν (so Heimsöth für πομπὴν) . . πάλιν μολεῖν ist von dem Doppel- lauf der Rennbahn hergenommen wie Ag. 356 κάμψαι διαύλου θά- τερον κώλον πάλιν (von der Rück- kehr in die Heimat). Mit der iro- nischen Färbung des Ausdrucks vgl. Eur. Iph. Τ. 480 ὡς διὰ μακροῦ μὲν τήνδ' ἐπλεύσατε χθόνα, μακρὸν δ᾽ ἀπ᾿ οἴκων χρόνον ἔσεσθ' ἀεὶ κάτω.

601. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-416

³⁵⁷

³⁵⁸

Διὸς θέλοντος d. i. Zeus wird es nicht hindern. συγκαθελ- κυσθήσεται, er wird mit ihnen zu- sammen (in den Untergang) hinab- gezogen werden.

602. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-417

³⁵⁹

³⁶⁰

σφέ, αὐτόν, dagegen 604 wie 617 s. v. a. αὐτούς. μηδέ, gar nicht, sodaß eigentlich gar kein Gegenkämpfer nötig ist.

603. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-418

³⁶¹

³⁶²

ἄθυμον für ἄθυμος Turne- bus, da λήματος κάκῃ ( ἀψυχίᾳ 370) sich nur mit μηδὲ προσβαλεῖν ver- binden kann. Amphiaraos wird gegen den Vorwurf feiger Flucht in Schutz genommen, vgl. Pind. Nem. IX 24 ὁ δ᾽ Αμφιάρῃ σχίσσεν κεραυνῷ παμβία Ζεὺς τὴν βαθύ στερνον χθόνα, κρύψεν δ᾽ ἅμ᾽ ἵπ- ποις, δουρὶ Περικλυμένου πρὶν νῶτα τυπέντα μαχαταν θυμὸν αἰσχυν θῆμεν.

604. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-419

³⁶³

³⁶⁴

χρή von der Bestimmung des Schicksals wie häufig.

605. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-420

³⁶⁵

³⁶⁶

καρπός, Erfolg, Erfüllung (Schol. εἰ ταῖς τοῦ ᾿Απόλλωνος μαν- τείαις τέλος ἔνι). Vgl. Εum. 717 χρησμοὺς τοὺς ἐμούς τε καί Διὸς ταρβείν κελεύω μηδ' ἀκαρπώτους κτίσαι. Ohne Not also vermutet Burges κύρος.

606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-421

³⁶⁷

³⁶⁸

D. h. wenn er weiß, daß seine Worte doch nichts helfen, schweigt er lieber. Deshalb behält er sein Wissen über den Unter- gang des Heeres für sich. Vgl. zu 1. Ritschl setzt den Vers nach 611, WO er eine sehr passende Stelle hat. Man würde aber dann in 612 εὖ φρονεῖν für εὐτυχεῖν erwarten (vgl. Ag. 918 τὸ μὴ κακῶς φρονεῖν Θεοῦ μέγιστον δώρον, Soph. Ant.

607. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-422

³⁶⁹

³⁷⁰

W. Headlam vermutet ὅμως δὲ καὶ τῷ.

³⁷¹

³⁷²

Im älteren Epos ist Peri- klymenos, der Sohn des Poseidon, Gegner des Amphiaraos.

608. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-423

³⁷³

³⁷⁴

ἐχθρόξενος, inimicus hosti- bus.

609. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-424

³⁷⁵

³⁷⁶

νοῦν φύειν wie φῦσαι φρέ- νας Soph. Ο. Κ. 804, El. 1463, σάρκα (vgl. Ag. 72 σαρκὶ παλαιᾷ) φύειν wie φῦσαι ὀδόντας, πώγωνα, πτερά oder σῶμα γεννᾶν μέγα Soph. Αi.

610-611. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-425

³⁷⁷

³⁷⁸

ποδῶκες, nämlich ἐστί. οἷμα (so Weil für ὄμμα), der stür- mische Angriff (impetus), wie Hom. Π 752 οἷμα λέοντος ἔχων. χεῖρα (vgl. gu 588) . . βραδύνεται . . δορὶ (so Schütz für δόρυ): mit der Hand ist er nicht langsam, wenn es gilt eine vom Schilde entblößte Stelle mit der Lanze schnell zu treffen. Vgl. Eur. Phoen. 1384 εἰ δ᾽ ὄμμ' ὑπερσχὸν ἴτυος ἕτερος μάθοι, λόγχην ἐνώμα στόματι ( καμακι Stadtmüller) προφθῆναι θέλων.

612. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-426

³⁷⁹

³⁸⁰

D. i. Glück aber, eine Gabe der Götter, gehört auch zum Siege.

615. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-427

³⁸¹

³⁸²

Schol. τὰ ἀπὸ τοῦ πολέμου κακὰ ἀπὸ τῆς γῆς ἐπὶ τοὺς ἐπελ- θόντας τρέποντες. Indes ist γᾶς von ἐπιμόλους abhängig.

616-617. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-428

³⁸³

³⁸⁴

Schol. ἀποβαλὼν δὲ αὐτοὺς ὁ Ζεὺς ἔξω τῶν τειχῶν διαφθείρειεν κεραυνῷ. Vielmehr ist πύργων δ' ἔκτοθεν mit κάνοι zu verbinden: βαλών κεραυνῷ. πύργων δ' ἔκτοθεν κάνοι σφε Ζεὺς

618. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-429

³⁸⁵

³⁸⁶

δή, weil er zum letzten ge- kommen ist. Dindorf τὸν πρὸς ἑβδόμαις πύλαις, vielleicht hat es τὸν πύλαις ἐφ' ἑβδόμαις geheißen. ἑβδόμαις, Κρηναίαις wie Eur. Phoen. 1123 ὁ σὸς δὲ Κρηναίαισι Πολυνείκης πύλαις Αρη προσῆγε.

619. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-430

³⁸⁷

³⁸⁸

πόλει: passend vermutet F. W. Schmidt γένει.

621. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-431

³⁸⁹

³⁹⁰

Er fleht, er möge, nach- dem er die Türme erstiegen habe und dem Lande als Herrscher aus- gerufen sei, nach Anstimmung froh- lockenden Siegesjubels über die Eroberung der Stadt mit dir zu- sammentreffen" u. s. w. αλώσιμος παιάν wie αλώσιμος βάξις Ag. 10. In κτανών liegt das Haupt- gewicht des Gedankens: er will den Bruder entweder töten, mag er dabei auch selber fallen, oder ihn lebend aus dem Lande jagen, wie er einst von ihm schmählich aus dem Lande gejagt worden sei“. Vgl. Cho. 437 ἔπειτ' ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν, Soph. Αi. 390 πῶς ἂν ὀλέσας βασιλῆς τέλος θάνοιμι καύ τός; — ἀτιμαστήρ wie man ἐκβάλ λειν τινὰ ἄτιμον sagt (Eur. Med. 1357, 438, Phoen. 627, 1761, Bakch. 1313, Soph. O. T. 670, Phil. 1028), sodaß ἀτιμαστῆρα τὼς ἀνδρηλάτης (die Handschriften geben ἀνδρηλά- την infolge eines Milverständnisses) s. v. a. ἀνδρηλάτην τὼς ἀνδρηλάτης bedeutet ( σῶς ἀνδρηλάτης Madvig). τως: zu 471.

626. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-432

³⁹¹

³⁹²

θεοὺς γενεθλίους wie ἐγγε νεῖς 569.

627. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-433

³⁹³

³⁹⁴

ἐποπτῆρας: zu 472. ἀραί (620). · λιταί

628. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-434

³⁹⁵

³⁹⁶

ὅς (suus) noch Eum. 367. πάγχυ, welches zu ἐποπτῆρας γενέ- σθαι gehört, kommt bei den Tra- gikern nur hier vor.

629. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-435

³⁹⁷

³⁹⁸

εὔκυκλον wie 577. Der Schol. führt die Variante εὔθετον an mit der Erklärung εὐβάστακτον.

630. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-436

³⁹⁹

⁴⁰⁰

διπλοῦν bezieht sich auf die zwei Figuren.

631. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-437

⁴⁰¹

⁴⁰²

ιδείν zu τευχηστήν (Schol. ὁπλίτην). sam. -

632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-438

⁴⁰³

⁴⁰⁴

σωφρόνως, bescheiden, sitt Ansprechend vermutet But- ler ἠσκημένη für ἡγουμένη.

633. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-439

⁴⁰⁵

⁴⁰⁶

ἄρα d. i. erst die Inschrift sagte mir, wen die Frau vorstellen soll.

634. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-440

⁴⁰⁷

⁴⁰⁸

Mit δέ werden die Worte als Fortsetzung der Inschrift, die mit Δίκη εἰμί beginnt, gegeben. Mit Unrecht also Nauck κατάξω φῶτα.

635. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-441

⁴⁰⁹

⁴¹⁰

Hesych. ἐπιστροφαί· διατρι βαί, δίαιται. Αἰσχύλος Φρυξίν.

636. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-442

⁴¹¹

⁴¹²

ἐξευρήματα hat trotz des Plurals ἐκείνων besonderen Bezug auf das Bild und die Inschrift, womit Polynikes sein Recht erweisen will.

638-639. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-443

⁴¹³

⁴¹⁴

ὡς οὔποτ' . . μέμψῃ: die Wendung as où mit Fut. zum Aus- druck einer Beteuerung ( ἴσθι ὡς ov) ist besonders häufig bei Euri- pides (Med. 609, Phoen. 523, 625, 720, 1664, Hek. 400, Androm. 587, Hel. 831, Iph. Α. 1367). ἀνδρὶ τῷδε, Schol. ἐμοί, wie hic homo für ego. κηρυκευμάτων, Schol. ὧν ἀπήγγειλα. — „Ich habe meine Schuldigkeit getan, denke du daran die deinige zu tun." γνῶθι ναυκληρεῖν wie Fragm. 159 γίγνωσκε τἀνθρώπεια μὴ σέβειν ἄγαν. ναυκληρεῖν πόλιν auch Soph. Ant. 994. Der Bote ab.

640. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-444

⁴¹⁵

⁴¹⁶

θεομανής, von der Gottheit mit Wahnsinn geschlagen. Schol. ὦ θεοῖς ἐπιμαινόμενε, indem er mit Recht θεομανές auf Polynikes be- zieht, nicht mit dem folgenden γένος verbindet. - στύγος, vgl. Eum. 647 ὦ παντομισῆ κνώδαλα, στύγη θεῶν, Soph. Εl. 289 ὦ δύσθεον μίσημα, Phil. 991 ὦ μίσος (scelus, odium).

642. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-445

⁴¹⁷

⁴¹⁸

νῦν, nachdem uns das Ver- hängnis an dem gleichen Tore gegen- übergestellt hat.

644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-446

⁴¹⁹

⁴²⁰

Ansprechend vermutet Heim- söth δυσθροώτερος γόος.

645. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-447

⁴²¹

⁴²²

Schol. πάνυ γὰρ τὸ Πολυ- νείκης ἐπώνυμον τῇ πολυνεικία. Vgl. 565. Πολυνείκει λέγω wie Fragm. 175 Αντικλείας τῆς σῆς λέγω τοι μητρός, Soph. Αi. 569 μητρί τ', Εριβοίᾳ λέγω.

646. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-448

⁴²³

⁴²⁴

ἐπίσημα wie Eur. Phoen. 1107 ἐπίσημ᾽ ἔχων οἰκεῖον ἐν μέσῳ σάκει, 1125. Victorius schreibt τάπίσημ'. ὅποι τελεῖ (Fut.) wie Cho. 1019 οὐ γὰρ οἶδ᾽ ὅποι τελεῖ. Vgl. 142, Hik. 611 που κεκύρωται τέλος.

647. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-449

⁴²⁵

⁴²⁶

Der Schol. bemerkt gut: οὐκ εἶπεν Θεὸς ἢ ἄνθρωπος, ἀλλὰ τὰ χρυσᾶ γράμματα.

648. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-450

⁴²⁷

⁴²⁸

φλύοντα σὺν φοίτῳ φρενῶν (,, schwatzend in Sinnestollheit" von dem Verfasser der Inschrift auf diese übertragen), eine treffliche Alliteration, welche das Windige der Inschrift kennzeichnet wie Ag. 496 ὀνειράτων δίκην τερπνὸν τόδ' ἐλθὸν φῶς ἐφήλωσεν φρένας. Hesych. φοντος· μανία, λύσσα.

649. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-451

⁴²⁹

⁴³⁰

ἡ Διὸς παῖς d.i. die wahre Dike. Hesiod. Ε. κ. Ἡ. 256 Δίκη, Διὸς ἐκγεγαυῖα.

651. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-452

⁴³¹

⁴³²

φυγόντα (Blomfield φεύγοντα) μητρόθεν σκότον s. v. a. νηδύος σκότον, wie es Eum. 668 heist: οὐδ᾽ ἐν σκότοισι νηδύος τεθραμ μένη.

653. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-453

⁴³³

⁴³⁴

ξυλλογή: Schol. οὐ γὰρ ἀθρόως φύεται, ἀλλὰ συλλέγεται κατ᾽ ὀλίγον.

654. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-454

⁴³⁵

⁴³⁶

προσεῖδε: Hes. Theog. 81 ὅντινα τιμήσωσι Διὸς κουραι μεγά λοιο γεινόμενόν τε ίδωσι διοτρεφέων βασιλήων, τῷ μὲν ἐπὶ γλώσσῃ γλυ- κερὴν χείουσιν ἐέρσην, Hor. carm. IV 3, 1 quem tu, Melpomene, semel nascentem placido lumine videris. κατηξιώσατο, hat ihn ihrer ge- würdigt. Schol. εἶδεν αὐτὸν καὶ ἐφίλησεν, was vielleicht auf κἀπεδε- ξιώσατο hinweist. Den Sinn gibt der Schol. richtig mit οὐδὲ ἐν μιᾷ ἡλικίᾳ ἔπραξέ τι δίκαιον.

655. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-455

⁴³⁷

⁴³⁸

κακουχία, Schol. κακώσει.

657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-456

⁴³⁹

⁴⁴⁰

πανδίκως, ganz wahrbaftig. Vgl. ἐνδίκως 392.

660-661. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-457

⁴⁴¹

⁴⁴²

ἐνδικώτερος wird durch den folgenden Vers erklärt: als Führer und als Bruder habe ich die nächste Anwartschaft darauf". Mit μᾶλλον ἐνδικώτερος vgl. Hik. 285 μᾶλλον ἐμφερέστεραι, Hom. Ω 243 ῥηίτεροι μᾶλλον, Soph. Ant. 86 μᾶλλον ἐχθίων, 1210 μᾶλλον άσσον, Eur. Hek. 377 μᾶλλον εὐτυχέστερος, Hipp. 485 μᾶλλον ἀλγίων, Andok. IV § 5 μᾶλλον δικαιότερον.

662. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-458

⁴⁴³

⁴⁴⁴

Mit ἐχθρὸς σὺν ἐχθρῷ στή- σομαι hebt Eteokles neuerdings an, um daran die folgende Aufforderung, die er an seinen Diener richtet, zu knüpfen.

663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-459

⁴⁴⁵

⁴⁴⁶

προβλήματα (zu 527): Die Beinschienen schützen gegen Lan- zenstöße und Steinwürfe. Vgl. Alkä, Fragm. 15 Bgk. λαμπραί κναμίδες, ἄρκος ἰσχυρῶ βέλευς. Die übrige Rüstung hat Eteokles bereits an- gelegt. Vgl. Eur. Phoen. 778 προσ- πόλοις δ᾽ ἐμοῖς λέγω· ἐκφέρετε τεύχη πάνοπλά τ' ἀμφιβλήματα.

666. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-460

⁴⁴⁷

⁴⁴⁸

κάκιστ' αὐδωμένῳ, Schol, βλασφημουμένῳ ὑπὸ σοῦ: laß dir nicht selber das leidenschaft- liche Wesen zuschulden kommen, das du deinem Bruder zum schwer- sten Vorwurf machst". Stadtmüller vermutet κάκιστα μωμένῳ.

668-669. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-461

⁴⁴⁹

⁴⁵⁰

αὐτοκτόνος wie αὐτόχειρι σὺν μιάσματι Soph. Ant. 172, αὐ τοκτονοῦντε ebd. 56 von dem Wechselmord der beiden Brüder. Statt μίασμά ἐστιν οὐ γηράσκον folgt eine ausdrucksvollere Wen- dung, Schol. ὑπερβατὸν δέ ἐστιν, ἵν ᾖ, αἷμα γὰρ τοῦτο κάθαρσιν οὐκ ἐπιδέχεται. Vgl. Cho. 518 τὰ πάντα γάρ τις ἐκχέας ἀνθ' αἵματος ἑνός, μάτην ὁ μόχθος (statt μάτην μοχθεί). Zu dem Gebrauch von γῆρας vgl. Soph. Ο. Κ. 954 θυμοῦ γὰρ οὐδὲν γῆρας ἐστιν ἄλλο πλὴν θανεῖν. vom

671. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-462

⁴⁵¹

⁴⁵²

Der Satz μόνον γὰρ . . τεθ- νηκόσιν erläutert das vorhergehende κακόν: ,,Das Wegbleiben Kampfe, welches du forderst, ist für mich ein Unheil, da mir nur im Tode Heil erscheint (vgl. 684). Dieses Unheil könnte ich hinnehmen, wenn es nicht Schande mit sich brächte. Unheil und Schande zu- sammen aber wirst du nicht als beifallswert erklären". εὐκλείαν um des Versmaßes willen für εὔκλειαν wie δυσκλείαν Eur. Tro. 133, ανοία Soph. Fragm. 524, 5, ἀνοία Eur. Andr. 519.

673-698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-463

⁴⁵³

⁴⁵⁴

eine kommosartige Partie. Das Flehen des Koryphaios steigert seine Eindringlichkeit zu lyrischer Weise, an welcher sich der Gesamtchor oder Halbchöre be- teiligen. Jeder Strophe und Anti- strophe schließen sich drei Trimeter des Eteokles an.

673-674. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-464

⁴⁵⁵

⁴⁵⁶

Blaydes vermutet ποῖ μέ- μονας; μή . . φερέτω, es soll dich nicht leidenschaftbefriedigen- des kampflüsternes Unheil fort- reißen" d. h.,, laß dich nicht von verderblicher Rachsucht und Kampf- gier fortreißen". Mit θυμοπληθής vgl. θυμὸν πληρῶσαι Soph. Phil.

675. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-465

⁴⁵⁷

⁴⁵⁸

Ersticke die sündhafte Be- gierde im Keime" (principiis obsta): βροτοὺς θρασύνει γὰρ αἰσχρόμητις τάλαινα παρακοπὰ πρωτοπήμων Ag.

⁴⁵⁹

⁴⁶⁰

Hesych. ἐπισπέρχειν· ἐπισ πεύδειν, ἐπείγειν.

677-678. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-466

⁴⁶¹

⁴⁶²

,,So fahre mit günstigem Fahrwinde zum Kokytos, wohin es gehört, vom Hasse des Phöbos ver- folgt das Geschlecht des ganze Laios." κατ' οὖρον wie 839, Pers. 484. ἴτω κατ᾽ οὖρον auch Soph. Trach. 468, aber in verblaster Be- deutung ( ταῦτα μὲν χαίρειν κελεύω), während hier das Bild durch κῦμα Κωκυτοῦ λαχόν ausgeprägt ist und κατ' οὖρον den Sarkasmus des Ge- dankens steigert. Vgl. Eur. Phoen. ΙΟΚ. πατρὸς οὐ φεύξεσθ Ερινυς; ΕΤ. ἐρρέτω πρόπας δόμος. 679f, ἄγαν ὠμοδακής ἵμερος πικρό- καρπος (so Paley für -ov nach dem Schol. ἡ ἄλογος ἄγαν ἐπιθυμία παρορμᾷ ἡ πικρὸν τὸν καρπὸν ἔχουσα κτέ·), allzu grimmige Gier (Rachsucht), die bittere Früchte bringt. - ανδροκτασία, ein Ho- merisches Wort (E 909, H 237).

681. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-467

⁴⁶³

⁴⁶⁴

οὐ θεμιστοῦ wie οὐ θεμιστῶς Cho. 642. Die negative Ausdrucks- weise dient zur Hervorhebung des Begriffs. Vgl. οὐχ ἑνός 100. λήματος αὖ τροπαία χρονία μεταλ- λακτὸς ἴσως ἂν ἔλθοι θελεμωτέρῳ

682-683. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-468

⁴⁶⁵

⁴⁶⁶

φίλου ἐχθρά (so jüngere Handschriften, der Med. gibt αἰσχρά) wie Fragm. 201 ἐχθροῦ πατρός μοι τοῦτο ( χαῖρε?) φίλτατον τέκνον. μέλαιν (so Weil für τελεῖ, Words- worth τάλαιν') αρά wie 817, vgl. 964. Die Αρά ist eine schwarze Erinys, wie überhaupt die Erinyen, die Töchter der Nacht (Eum. 69), dunkel sind (ebd. 52). Das gespen- stische Wesen tränenlos ( ἄκλαυτος für ἀκλαύστοις Butler) mit trockenen Augen, da es kein Erbarmen kennt, weicht nicht von ihm, bis der Fluch erfüllt ist. προσιζάνει wie ein Alp.

684. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-469

⁴⁶⁷

⁴⁶⁸

κέρδος ist ähnlich wie νικᾶν Soph. Αi. 1357, παρανικᾶν Cho. 599 und νικᾶσθαι oben 501 mit dem Gen. verbunden in der Bedeutung eines Komparativa ( κρείττω): „ einen früheren Tod als Gewinn vor einem späteren (als besser denn einen späteren) erklärend". Vgl. Soph. Ant. 461 εἰ δὲ τοῦ χρόνου πρόσθεν θανοῦμαι, κέρδος αὔτ᾽ ἐγὼ λέγω.

686-687. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-470

⁴⁶⁹

⁴⁷⁰

εὖ κυρήσας, Schol. εὐτυχή- σας, εὖ πράξας. Das Epitheton μελάναιγις weist auf die ursprüng- liche Bedeutung der Ερινὺς ἀερο- φοίτις (Hom. I 571) als der dunk- len Gewitterwolke hin. ἐκ δ' (30 Weil für οὐκ εἶσι für δ' ἔξεισι (zu 41): die Erinys wird aus deinem Hause weichen, wenn die Götter aus deinen Händen Opfer entgegen- nehmen" d. i. der fromme Sinn kann den Fluch sühnen.

689-690. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-471

⁴⁷¹

⁴⁷²

παρημελήμεθα wie Eum. 300 παρημελημένον ἔρρειν: „, den Göttern sind wir gleichgültig; nur unser Untergang kann ihnen noch eine Freude bereiten". Das Hauptgewicht des Gedankens liegt in ὀλομένων: Schol. τὴν ἀπώλειαν ἡμῶν ἐν χάρι- της μοίρα λαμβάνουσιν.

691. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-472

⁴⁷³

⁴⁷⁴

tí ovv: zu 192. σαίνοι- μεν: zu 370.

692. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-473

⁴⁷⁵

⁴⁷⁶

,,Jetzt im Augenblick hat es dich überkommen deinen Sinn aufschwellend; mit der Zeit wird sich wieder ein Umschlag des Sinnes nach der anderen Seite mit ruhigerem Hauche einstellen; jetzt kocht es noch in dir". νῦν ὅτε (s. v. a. νῦν ἔστιν ὅτε), nunc cum maxime wie Hik. 638 νῦν ὅτε καὶ θεοὶ Διογενεῖς κλύοιτε. — Mit παρέστακεν vgl. Dem. 23, 103 τὸ ψήφισμα . . τοῖς στρα- τηγοῖς . . δέος καὶ φόβον παριστάν. ἐποιδάνον (geschrieben für ἐπεὶ δαίμων): vgl. Hom. I 554 χόλος, ὅς τε καὶ ἄλλων οἰδάνει ἐν στήθεσσι νόον πύκα περ φρονεόντων, 646 ἀλλά μοι οἰδάνεται κραδίη χόλῳ. αὖ τροπαία (für ἀντροπαία): vgl. Αg. 229 φρενός πνέων δυσσεβῆ τροπαίαν, Cho. 771 τροπαίαν Ζεὺς κακῶν θήσει ποτέ. μεταλλακτός, welches eigentlich zu λήματος ge- hört, als Femin. aus metrischen Gründen wie πλαγκτός οὖσ' Ag. 598 u. Ö. θελεμωτέρῳ (so Coning- ton für θαλωτέρων, welches eine späte Hand in θαλερωτέρωι ver- ändert hat): vgl. Hesych. θέλεμον· ἥσυχον und θελέμως· ἡσύχως. Heim- söth vermutet μαλακωτέρῳ, Badham θεμερωτέρῳ. zum

696. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-474

⁴⁷⁷

⁴⁷⁸

,,Allerdings kocht es, weil die Flüche des Ödipus es Kochen gebracht haben" d. h. die Flüche des Ödipus haben eben in mir diese Wut und Erregung her- vorgerufen". Der Dichter sucht die Wirkung des Fluches psychologisch zu erklären.

697-698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-475

⁴⁷⁹

⁴⁸⁰

Schol. ὡς τοῦτο ἐν τοῖς ὕπνοις φαντασθείς, ὅτι δι' αἵματος αὐτῷ ἔσται ἡ τῶν χρημάτων δια- νομή. Bei Aschylos spielen Träume (der Jo im Prometheus, der Atossa in den Persern, der Klytämestra in den Choephoren) eine wichtige Rolle nach dem Glauben, welchen er Eum. 104 ausspricht: ενδουσι γὰρ φρὴν ὄμμασιν λαμπρύνεται. An- sprechend vermutet Nauck νυκτέρων für ἐνυπνίων nach Fragm. 312, 3 νυκτέρων φαντασμάτων ἔχουσι μορ- φάς.

699-706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-476

⁴⁸¹

⁴⁸²

Stichomythie des Kory- phaios und Eteokles, letzter Versuch den Eteokles umzustimmen. In einer gleichen Situation, wo das Gefühl der nahen Entscheidung die Er- regung aufs höchste steigert, Ai. 591 ff., bedient sich Sophokles der ἀντιλαβαί, welche sich bei Aschylos nicht finden.

699. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-477

⁴⁸³

⁴⁸⁴

καίπερ οὐ στέργων ( τὰς γυ- ναϊκας) hat Bezug auf die Worte des Eteokles 170f. ὅμως schließt sich häufig einem Konzessivsatz oder einem Partizipium mit konzessivem Sinn an. ἄν.

700. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-478

⁴⁸⁵

⁴⁸⁶

λέγοιτε ἄν wie 247 λέγοις ὧν ἄνη (Hesych. ἄνυσις καὶ πρᾶξις) τις: Schol. ἀνύσιμα καὶ τε λεσθῆναι δυνάμενα: „ich will nur Bitten hören, die ich erfüllen kann, und zwar in kurzen Worten".

701. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-479

⁴⁸⁷

⁴⁸⁸

ἐπί mit Dativ wie 1051, Hom. Ε 327, X 392 νηυσὶν ἐπὶ γλαφυρῇσιν ἐλαυνέμεν.

702. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-480

⁴⁸⁹

⁴⁹⁰

τεθηγμένον: vgl. Eur. Οr. 1625 Μενέλαε, παῦσαι λῆμ' ἔχων τεθηγμένον.

703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-481

⁴⁹¹

⁴⁹²

νίκην καὶ κακήν, einen Sieg, in dem man sich besiegen (über- reden) läßt. Vgl. Ag. 933 ΑΓΑΜ. ἡ καὶ σὺ νίκην τήνδε δήριος τίεις; ΚΛΥΤ. πιθοῦ· κρατεῖς μέντοι πα- ρεὶς ἑκὼν ἐμοί, Soph. Αi. 1353 παῦσαι· κρατεῖς τοι τῶν φίλων νικώ- μενος. Zum Ausdruck vgl. Fragm. 302 ψευδῶν δὲ καιρὸν ἔσθ' ὅπου τιμᾷ θεός.

704. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-482

⁴⁹³

⁴⁹⁴

Eteokles überhört den wahren Sinn der Worte des Chorführers.

705. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-483

⁴⁹⁵

⁴⁹⁶

Vgl. Eum. 89 αὐτάδελφον αἷμα καὶ κοινοῦ πατρός. Mit δρέψασθαι vgl. Soph. Fragm. 657, 4 Αρης γὰρ οὐδὲν τῶν κακῶν λωτί- ζεται, Bion I 21 αἱ δὲ βάτοι νιν ἐρχομέναν κείρουσι καὶ ἱερὸν αἷμα δρέπονται. Niemand kann seinem Schicksal entgehen". Vgl. Theogn. 1033 θεῶν δ' εἱμαρμένα δῶρα οὐκ ἂν ῥηϊδίως θνητὸς ἀνὴρ προφύγοι. Eteokles ab.

N. Wecklein Seven Against Thebes 356-706.comm-356-706

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Ημιχόριον

ὅ τοι κατόπτης, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, στρατοῦ

πευθώ τιν᾽ ἡμῖν, ὦ φίλαι, νέαν φέρει,
370

σπουδῇ διώκων πομπίμους χνόας ποδοῖν.

Ἡμιχόριον Β

καὶ μὴν ἄναξ ὅδ᾽ αὐτὸς Οἰδίπου τόκος

εἰς¹ ἀρτίκολλον ἀγγέλου λόγον μαθεῖν:

σπουδὴ δὲ καὶ τοῦδ᾽ εὖ καταρτίζει² πόδα.

Ἡμιχόριον Α

ὅ τοι κατόπτης, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, στρατοῦ

πευθώ τινʼ ἡμῖν, ὦ φίλαι, νέαν φέρει,
370

σπουδῇ διώκων πομπίμους χνόας ποδῶν.

Ἡμιχόριον Β

καὶ μὴν ἄναξ ὅδʼ αὐτὸς Οἰδίπου τόκος

εἰς ἀρτίκολλον ἀγγέλου λόγον μαθεῖν·

σπουδὴ δὲ καὶ τοῦδʼ οὐκ ἀπαρτίζει πόδα.

ΗΜΙΧ.

Testim.:

Apparatus Criticus

ΧΟ.

τλήμον᾽ αὖσαν αἰχμάλωτον
365

ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος ὥς

δυσμενούς ὑπερτέρου

ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν,

παγκλαύτων

ἀλγέων ἐπίρροθον. =
370

LEADER OF THE FIRST HALF-CHORUS

The scout, I believe,

is bringing some fresh news of the army to us, my friends, since the joints of his legs are hastily speeding as they carry him on his mission.
370

LEADER OF THE SECOND HALF-CHORUS

And, indeed, here is our lord himself, the son of Oedipus, at the right moment to hear the messenger’s report. Haste makes his stride uneven, too.

Semi-Chorus

LE CORYPHÉE

SEMICHORUS.

dei pargoli mo' nati:

è della fuga il bottino fratello:

carchi di preda, urtano questo in quello:
385

quei che privo ancor n'è, l'un l'altro chiama

partecipe al saccheggio:

ché minor parte o ugual, nessuno brama.

Qual presagio da ciò formare io deggio?

3 Antistrofe III

Famule uerò communia patientes iuuenes

Mifera, cubile captiuum uiri

Fœlicis tanquam longe inimici habebunt

Spes est nocturnum finem accedere,
335

Flebilium dolorum adiutorem.

Sem.

Semi-Chorus

Führerin des ersten Halbchors.

Notes on the current edition

Commentary

Stable identifiers

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Ημιχόριον ὅ τοι κατόπτης, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, στρατοῦ πευθώ τιν᾽ ἡμῖν, ὦ φίλαι, νέαν φέρει, 370 σπουδῇ διώκων πομπίμους χνόας ποδοῖν.

Ἡμιχόριον Β καὶ μὴν ἄναξ ὅδ᾽ αὐτὸς Οἰδίπου τόκος εἰς 1 ἀρτίκολλον ἀγγέλου λόγον μαθεῖν: σπουδὴ δὲ καὶ τοῦδ᾽ εὖ καταρτίζει 2 πόδα.

Ἡμιχόριον Α ὅ τοι κατόπτης, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, στρατοῦ πευθώ τινʼ ἡμῖν, ὦ φίλαι, νέαν φέρει, 370 σπουδῇ διώκων πομπίμους χνόας ποδῶν.

Ἡμιχόριον Β καὶ μὴν ἄναξ ὅδʼ αὐτὸς Οἰδίπου τόκος εἰς ἀρτίκολλον ἀγγέλου λόγον μαθεῖν· σπουδὴ δὲ καὶ τοῦδʼ οὐκ ἀπαρτίζει πόδα.

ΗΜΙΧ.

Testim.:

Apparatus Criticus

ΧΟ. τλήμον᾽ αὖσαν αἰχμάλωτον 365 ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος ὥς δυσμενούς ὑπερτέρου ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν, παγκλαύτων ἀλγέων ἐπίρροθον. = 370

LEADER OF THE FIRST HALF-CHORUS The scout, I believe, is bringing some fresh news of the army to us, my friends, since the joints of his legs are hastily speeding as they carry him on his mission. 370

LEADER OF THE SECOND HALF-CHORUS And, indeed, here is our lord himself, the son of Oedipus, at the right moment to hear the messenger’s report. Haste makes his stride uneven, too.

Semi-Chorus

LE CORYPHÉE

SEMICHORUS.

dei pargoli mo' nati: è della fuga il bottino fratello: carchi di preda, urtano questo in quello: 385 quei che privo ancor n'è, l'un l'altro chiama partecipe al saccheggio: ché minor parte o ugual, nessuno brama. Qual presagio da ciò formare io deggio? 3 Antistrofe III

Famule uerò communia patientes iuuenes Mifera, cubile captiuum uiri Fœlicis tanquam longe inimici habebunt Spes est nocturnum finem accedere, 335 Flebilium dolorum adiutorem.

Sem.

Semi-Chorus

Führerin des ersten Halbchors.

Notes on the current edition

Commentary

Stable identifiers

Ημιχόριον

ὅ τοι κατόπτης, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, στρατοῦ

πευθώ τιν᾽ ἡμῖν, ὦ φίλαι, νέαν φέρει,
370

σπουδῇ διώκων πομπίμους χνόας ποδοῖν.

Ἡμιχόριον Β

καὶ μὴν ἄναξ ὅδ᾽ αὐτὸς Οἰδίπου τόκος

εἰς¹ ἀρτίκολλον ἀγγέλου λόγον μαθεῖν:

σπουδὴ δὲ καὶ τοῦδ᾽ εὖ καταρτίζει² πόδα.

Ἡμιχόριον Α

ὅ τοι κατόπτης, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, στρατοῦ

πευθώ τινʼ ἡμῖν, ὦ φίλαι, νέαν φέρει,
370

σπουδῇ διώκων πομπίμους χνόας ποδῶν.

Ἡμιχόριον Β

καὶ μὴν ἄναξ ὅδʼ αὐτὸς Οἰδίπου τόκος

εἰς ἀρτίκολλον ἀγγέλου λόγον μαθεῖν·

σπουδὴ δὲ καὶ τοῦδʼ οὐκ ἀπαρτίζει πόδα.

ΧΟ.

τλήμον᾽ αὖσαν αἰχμάλωτον
365

ἀνδρὸς εὐτυχοῦντος ὥς

δυσμενούς ὑπερτέρου

ἐλπίς ἐστι νύκτερον τέλος μολεῖν,

παγκλαύτων

ἀλγέων ἐπίρροθον. =
370

LEADER OF THE FIRST HALF-CHORUS

The scout, I believe,

is bringing some fresh news of the army to us, my friends, since the joints of his legs are hastily speeding as they carry him on his mission.
370

LEADER OF THE SECOND HALF-CHORUS

And, indeed, here is our lord himself, the son of Oedipus, at the right moment to hear the messenger’s report. Haste makes his stride uneven, too.

dei pargoli mo' nati:

è della fuga il bottino fratello:

carchi di preda, urtano questo in quello:
385

quei che privo ancor n'è, l'un l'altro chiama

partecipe al saccheggio:

ché minor parte o ugual, nessuno brama.

Qual presagio da ciò formare io deggio?

3 Antistrofe III

Famule uerò communia patientes iuuenes

Mifera, cubile captiuum uiri

Fœlicis tanquam longe inimici habebunt

Spes est nocturnum finem accedere,
335

Flebilium dolorum adiutorem.