Aeschylus Supplices 678

Ioannes Sanravius (Translator)

Neq; uirorum aliqua
Pernicies exeat
Hanc urbem dirumpens.
640
Choro carens cithara,
Lachrymarum parientem Martem,
Clamoremq; populorum extrà illudens
Morborumq; cohors à ciuibus
Sedet in potentia tetrica.
645
Propicius Lytius esto
Omni conuentui,

Supplices. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (9)
Ἱκέτιδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 710-735 focus
Ἱκέτιδες Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 710-735 focus
Greek (Editio princeps, 1518) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliants, 1518 edition. Native printed lineation, page markers, and automated correspondence to the Perseus/Smyth edition.) — 678 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Joannes Cornelius de Pauw, 1745.) — 678 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 678 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 678 focus
ΙΚΕΤΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΙΚΕΤΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 678 focus
Μηδέ τις ανδροκμής λοιγὸς ἐπελθέτω
τάνδε πόλιν δαίζων δαίξων,
ἄχορον ἀκίθαριν ἄχορος κίθαρις δακρυογόνον Αρη
βοάν τ' ἔνδημον τε δῆμον ἐξοπλίζων ἔξω παίζων·
νούσων δ᾽ ἑσμὸς ἀπ᾽ ἀστῶν
675
ἵζοι κρατὸς ἀτερπής,
εὐμενὴς δ' ὁ Λύκειος ἔ-
στω πάσα νεολαία.
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. N. Wecklein, 1885.) — 678 focus
Aeschyli Supplices (OCR draft) Experimental (Aeschyli Supplices. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 678 focus
μηδέ τις ἀνδροκμής
λοιγὸς ἐπελθέτω
τάνδε πόλιν δαΐζων,
680
ἄχορον ἀκίθαριν
δακρυογόνον Ἄρη
βοάν τ᾽ ἔνδημον ἐξοπλίζων.
νούσων δ᾽ ἑσμὸς ἀπ᾿ ἀστῶν
ἵζοι κρατὸς ἀτερπής·
685
εὐμενὴς δ᾽ ὁ Λύκειος ἔ-
στω πάσαι νεολαίαι
Translations (7)
Suppliant Maidens Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 710-735 focus
The Suppliant Women. (OCR draft) Experimental (The Suppliant Women.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 678 focus
Nor let any man-destroying pestilence come on, laying waste this city, averse to dance and lyre, exciting tears, producing Mars and clamors of the people. And let the unjoyous swarm of diseases settle at a distance from the citizens in their strength: and let Lycian Apollo be propitious to all the youth.
LES SUPPLIANTES (OCR draft) Experimental (LES SUPPLIANTES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 678 focus
flambent 1 ; qu'ainsi prospère la cité dans le respect de Zeus puissant, de Zeus Hospitalier surtout, dont la loi chenue règle le destin 2 !
(Plus calme.) Puis, que de nouvelles naissances, si le Ciel
entend mes vœux, viennent
The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Robert Potter, 1779.) — 678 focus
Nor war's ſtern pow'r deface
750
The blooming flow'rs that youth's fair ſeaſon grace.
Still may your chiefs, a reverend band,
Around the hallow'd altars ſtand;
And ardent for the ſtate
Pour the warm vow to Heav'n's high Lord,
755
The great, the juſt; whoſe will ador'd
With hoar law tempers fate d .
Still riſe new chiefs; a lengthen'd line,
(Kind on their birth, Diana, ſhine!)
The brave, the wise, the good:
760
But never diſcord's dread alarms
Your mad'ning cities rouſe to arms,
And stain your ſtreets with blood:
Nor pale diſeaſe her ſickly dews diſplay,
Touch'd by thy golden beams, ambrofial fount
765
of day.
Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 678 focus
Né contagio mai giunga, Argo a distruggere
con la furia omicida,
730
onde si desti il Dèmone
eccitator di pianti,
schivo di danze e canti,
e suonino alte cittadine grida.
Lontana stia dai cittadini l'orrida
735
dei morbi infesta schiera;
e benigno si mostri ognora ai giovani
Febo che in Licia impera.
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliant Maidens — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 678 focus
No devastating curse of fell disease
This city seize;
No clamour of the State arouse to war
Ares, from whom afar
740
Shrinketh the lute, by whom the dances fail—
Ares, the lord of wail.
Swarm far aloof from Argos' citizens
All plague and pestilence,
And may the Archer-God our children spare!
745
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 678 focus
Nie zu der Männer Tod stürme Verderben her,
Welches, die Stadt zerfleischend,
Cither und Reigen haßt, thränengebärenden Krieg
Und Volksaufruhr zum Kampfe waffnet!
Fern vom Haupte der Bürger
650
Lag're feindlicher Seuchen
Schwarm; mild schüße des Phöbos Hand
Alle die Jugend des Landes!
Dritte Gegenstrophe.

Commentary

Critical apparatus to The Suppliant Women (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Suppliant Women.) focus

637-638. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-491

πέδον γᾶς. ἥβας δ᾽:
πέδον τᾶς ἥβας δ'
Μ. Ε.
πέδον τὰς ἥβας δ'
G.
πέδον, ἥβας
Rob. Emendavit Porsonus.

639. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-492

μήδ' Ἀφροδίτας:
μηἀφροδίτας
M. sed postea
δ
post
μη
additum.
μὴ ἀφροδίτας
ceteri.
μηδ' Αφρ.
Heathius.
639

642-644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-493

καὶ γεραροῖσι πρεσβυτοδόκοι προβούλοις θυμέλαι φλεόντων. τὼς πόλις εὖ νέμοιτο: Legebatur
καὶ γεραροῖσι πρεσβυτοδόκοι γεμόντων θυμέλαι, φλεγόντων θ', ὡς πόλις εὖ νέμοιτο
. Sed
θ' ὡς πόλις
mala est coniectura Turnebi: nam
τῶς πόλεις
M. ut e litteris aliquid supra adscriptum fuisse videatur, et G. E.
Τοις πόλις
, supra adscripto
πόλεις
, P.
τως πόλις
Rob. Apertum est
γεραροῖσι
carere substantivo, et aut
γεμόντων
aut
φλεγόντων
redundare. Nimirum
φλεγόντων
per errorem scriptum erat pro
φλεόντων
, quo verbo usus est Aeschylus in Agam. 361. 1377. Eius interpretatio
γεμόντων
fecit ut omitteretur substantivum. Id quum videretur
προβούλοις
fuisse, ad eum modum ista emendavi.

645. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-494

μέγαν:
μέγα
M. G. P. E. Rob.
μέγαν
Aldina.
645

646. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-495

δ᾽ ὑπέρτατον: Libri
δ' ὑπέρτατον
. Canterus ex mala coniectura
Δί' ὑπέρτατον
. Colant, inquit, Iovem, praecipue autem Iovem hospitalem. Nulla offensio est in brevi syllaba finali, alio sequente numero. Scholiastes, stulte quidem
σεβόντων
participium esse ratus, adscripsit
τῶν γερόντων σεβόντων τὸν Δία τὸν ξένιον ὑπερτάτως
.
646

647. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-496

ὃς:
ὡς
M. Rob.
ως
G.
ὃς
Turnebus.
647

648. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-497

δὲ φόρους γᾶς:
δ᾽ ἐφόρους γᾶς
Μ. G.
δ' ἐμφόρους γᾶς
Rob.
δ᾽ ἐφ᾽ ὁρ γως
Ald. Inde
δ᾽ εὐόρως
Turnebus. Veram scripturam
δὲ φόρους γᾶς
restituerunt Erfurdtius et H. L. Ahrens.
Τίκτεσθαι δὲ φόρους γᾶς ἄλλους εὔχομεθ᾽ ἀεί
, ne inutile sit
ἄλλους
, sic est intelligendum, ut neque agros steriles fieri neque arbores exarescere optet.
648

651. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-498

λόχους:
λόγους
M. G. E.
λόχους
Robortellus ex emendatione Sophiani.
651

652. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-499

μηδέ τις:
μὴ θέτις
G.
652

653. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-500

δαΐζων:
δαΐζων
M. G. Rob.
δαΐζων
Aldina, et
δαΐζων
in M. prius scriptum fuisse videtur.
653

654-656. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-501

NA: Libri
ἄχορος ἀκίθαρις
. Tum
δακνογόνου
Ε.
ἄρην
M. Rob.
βοάν
(
βοᾶν
Μ. a m. prima)
τε δῆμον
(
δήμων
Rob.)
έξω παίζων
M. G. E. P. Rob. Sed apud Plutarchum in Amatorio c. 16. p. 758. F. legitur
ἄχαριν ἀκίθαριν δακ... γόνον ἀρ….. τᾶτε δῆμον ἐξοπλίζουσα
, scilicet
μανία
, quam quum
ἀρειμάνιον
et
πολεμικήν
dicat scriptor, apparet eum quoque
Ἄρη
legisse, ut est in codicibus Aeschyli. Ex Plutarcho
ἄχορον ἀκιθαριν
recepit Porsonus. Scholiastes ad
βοάν τε δῆμον
adscripsit
ἐμφύλιον μάχην. τὴν ἐπὶ τοῖς ἀπολωλόσι βοήν
. Quae apertum est duo scholia esse, quorum prius ad
βοάν τ' ἔνδημον
ducit, quod Pauwius ponendum esse vidit.
Ἐξοπλίζων
Stanleius restituit. Vbi et verba singula recte se habent et constructio eorum non impedita est, intelligi putatur sententia, etiam si est obscurissima. Certant inter se hemichoria Argivis bona a diis precantes, ut non mirandum sit, si quando similia et propemodum eadem dicant. Non decebat tamen prorsus eadem repeti. Nunc v. 616. optaverant ne urbs ab hoste incensa periret, v. 652. ne peste vastaretur, v. 636. ne per seditionem mutuae caedes fierent, v. 656. optant ut morbi arceantur. Quis igitur est qui hic
λοιγός
dicitur? Istorum, credo, nihil, sed aliud quid. Iam quum
λοιγός
et
ανδροκμής
εἰ
πόλιν δαΐζων
οι
ἐξοπλίζων Αρη
dicatur, pugnarum et caedium caussas contineat necesse est. At et hostium invasio et civile bellum iam sunt memorata. Accedunt aliae dubitationes. Omne bellum per se est
ἄχορον ἀκίθαρι
, ut non apta bello haec epitheta videantur. Itaque videri fortasse poterit rectius ipse
λοιγός
in Aeschyli libris
ἄχορος ἀκίθαρις
dici, ut qui finem faciat laetitiae. Magis autem verba ista clamori conveniunt, ut iungenda quis coniiciat
ἄχορον ἀκιθαριν βοάν
, sicuti v. 617.
τὰν ἄχορον βοάν
dictum est. Tum vero delendum erit
τε
post
βοάν
, verbaque construenda hoc modo,
ἐξοπλίζων ἄχορον ἀκίθαριν βοάν Αρη δακρυογόνον
, hoc est excitans lugubres clamores propter lacrimabile bellum. Denique quid sibi vult
βοὰν ἔνδημον
? Nam quis alius quam populus lamentetur? Omnino, si
βοή
luctum significat, plane ineptum est eam
ἔνδημον
dici, quod non potest fieri quin referatur ad aliquam
ἔκδημον βοήν
, de qua hic cogitari non posse patet, quia peregrini atque exteri utrum doleant necne, nihil ad rem pertinet. Videntur tamen omnia recte se habere. Nam praeter bellum ab externo hoste illatum et civile bellum, quae iam commemorata sunt, relinquitur hoc, ut vel per subitas rixas vel per odia privatorum aut familiarum caedes fiant iisque etiam qui utrivis parti faveant implicentur. Eiusmodi tumultus recte
λοιγός
dicitur, et is quidem illaetabilem Martem et domesticum auxilium armans. Quod si haec sic intelliguntur,
βοὰν ἔνδημον
auxilium potius domesticum, quam luctus est, nisi forte
βίαν τ' ἔνδημον
scripsit. De auxilio
βοή
v. 700. Agam. 1309.

656. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-502

ἑσμὸς:
δεσμὸς
M. G. E. Rob.
ἑσμὸς
Turnebus.
656

657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-503

κρατὸς:
κράτος
Μ. G. E. Rob.
κράτους
Turnebus.
657

658. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-504

ὁ Λύκειος:
ὁ λύκιος
Μ. G. E. Rob.
ὄλβιος
P. Emendavit Arnaldus.
658

659. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-505

πάσᾳ νεολαίᾳ:
πάσαι νεολαίαι
, ut prius
πᾶσαι νεολαιαι
scriptum fuerit, Μ.
πᾶσαν νεολέα
G.
πᾶσα νεολέα
Ρ.
πάσα νεολέα
Rob.
πάσα νεολαίᾳ
Turnebus.
659

660. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-506

καρποτελῆ: Libri
καρποτελεῖ
. Emendavit Stanleius.
660

662. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-507

βοτὰ γᾶς:
βοτὰνος
M. G. P. E. Rob.
βοτὰνος
Turnebus. Scribendum erat
βοτὰ γῆς
. Scholiastes ad
πρόνομα
adscripsit
πρὸ τῆς πόλεως νεμόμενα
. Significantur potius pecudes huc illuc, dum pabulum quaerunt, vagantes.
662

663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-508

τὸ πᾶν τ᾽:
τὸ
(eraso accentu M.)
πάντ'
M. G. Rob.
τὸ πᾶν τ'
Turnebus.
663

663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-509

θάλοιεν: Libri
λάβοιεν
. Inepte. Turnebus praeivit vulgatam scripturam
τὸ πᾶν τ᾽ ἐκ δαιμόνων λάβοιεν
. Similiter in Horatii carmine saeculari legimus
di senectutis placidae quietem Romulae genti date remque prolemque et decus omne
. Scripsi
θάλοιεν
, etsi huius aoristi non aliud prolatum video exemplum quam
θάλε
ex Homerico hymno in Pana v. 33. Pluralis non ad
βοτά
, sed ad idem significantia nomina boum, ovium, caprarum referendus est.
663

664. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-510

εὐφήμοις δ᾽ ἐπὶ βωμοῖς:
εὐφήμοις δ᾽ ἐπὶ βωμοῖς
Μ. G. E. P.
ἀφήμοις δ᾽ ἐπὶ βωμοῖς
Rob.
εὔφημαν δ᾽ ἐπιβωμάν
Ald. Hinc Turn.
εὔφημον δ᾽ ἐπιβοῷεν
.
664

665. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-511

μοῦσαν θείατ᾽ ἀοιδοί: Libri
μοῦσαι θεαί τ' ἀοιδοί
. Haec a me emendata esse nesciens H. L. Ahrens similiter correxit,
εὔφημον
et
μοῦσαν θεῖεν
scribens. Indicavi emendationem in Iahnii Annalibus a. 1832. vol. VI. p. 41. Marckscheffelius, qui p. 172. in eo me falsum esse scripsit, quod in codice Guelferbytano
εὐφήμοις
esse dixerim, vidisset, si ipse codicem inspexisset, errasse illos qui eum librum
εὔφημον
habere adnotarunt. Est enim in eo
οις
eodem compendio scriptum, quo in
βωμοῖς
, h. e.
βωμο[ις]
, habetque accentus notam in
η
. Illud compendium quoniam non multum ab eo differt, quo
αν
significatur, erratum est in Aldina.
665

666. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-512

τ᾽:
τ'
om. Rob.
666

668. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-513

ἀστέμεια:
ἀτιμίας τιμὰς
Μ. G.
ἀσφαλίας
margo M.
ἀσφαλίας τιμὰς
P. Sententia et metrum dubitare non sinebant quin scribendum esset
ἀρτέμεια
.
668

669. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-514

τὸ δήμιον, τὸ πτόλιν κρατύνει:
τὸ δήμον τὸ
, (
τὸ δήμον, τὸ
Rob.)
πτόλιν κρατύνει
Μ. G. Rob.
τὸ πτόλιν
etiam P. habere videtur. Ex E. adnotatum
δήμον, τὸ πτόλιν
. Turnebus ex coniectura
τὸ δήμιον. τὴν πτόλιν κρατύνει
. Quum Canterus
κρατύνοι
scripsisset, Bambergerus coniecit
τὸ δημιόν τ' εὖ πόλιν κρατύνοι
. Satis erat, si hanc sententiam adsciscens
τε
solum posuisset, quodque per
εὖ
significatur dictum statuisset sequente versu. Et brevem vocalem testatur
πτόλιν
librorum. Ego quidem servandam iudicavi veterem scripturam. Nam quod dicit, incolumitas servet honores, id explicare videtur, indicans honores intelligendos esse popularis imperii. Quippe id, ut Atheniensis, ita effert, ut etiam regem Argivorum nihil nisi quod populus scivisset decernentem fecerit.
669

670. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-515

προμαθὶς:
προμηθεὺς
Μ.
προμαθεις
G.
προμηθεύς
E. Rob. Scripsi
προμαθές
, de qua forma eo minus dubitandum est, quod
Προμαθις
, nomen mulieris, in Phalaeci epigrammate est in Anthologia Palatina XIII. 27, 5. Adiectivo feminino
προμηθής
dixit Sophocles Electrae v. 1078
670

675. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-516

ἐγχωρίους:
ἐνχωρίοις
M. a pr. manu.
θεοὺς ἐγχωρίους
eo aptius hic memoratos apparet, quod quae hoc precantur virgines origine Argivae sunt, quae se cultu deorum Aegyptiorum abdicant, quod ipsae dicunt v. 994. Intelligendi sunt autem simul heroes. Nam lex Draconis, quam affert Porphyrius IV. de abstinentia p. ultima, ita praecipiebat,
θεσμὸς αἰώνιος τοῖς Ατθίδα νεμομένοις κύριος τὸν ἅπαντα χρόνον, θεοὺς τιμᾶν καὶ ἥρωας ἐγχωρίους ἐν κοινῷ ἑπομένοις νόμοις πατρίοις, ἰδίᾳ κατὰ δύναμιν, σὺν εὐφημίᾳ καὶ ἀπαρχαῖς καρπῶν, πελάνοις ἐπετείοις
.
675

676. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-517

δαφνηφόροις:
δαφνοφόροισιν
libri, etiam M. Correxit Schutzius.
676

678. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-518

NA: Quum tertiam diceret, poterat secundam praeterire ut quae in legibus observandis posita sponte intelligeretur. Euripides Antiopae fr. 38. Matth.
τρεῖς εἰσὶν ἀρεταὶ τὰς ἔχρην σ᾽ ἀσκεῖν, τέκνον· θεούς τε τιμᾶν, τούς τε φύσαντας γονεῖς, νόμους τε κοινοὺς Ἑλλάδος· καὶ ταῦτα δρῶν κάλλιστον ἕξεις στέφανον εὐκλείας ἀεί
.
678

681. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-519

ὑμεῖς δὲ μὴ τρέσητ᾽ ἀκούσασαι:
ἡμεῖς δὲ μήτρες ἀεὶ ἀκούσασαι
M. G. E. et codex Robortelli.
ἡμεῖς δὲ μὴ τρέσαιτ' ἀκούσασαι
Robortellus.
ὑμεῖς δὲ μὴ τρέσητ᾽ ἀκούσασαι
Turn.
681

683. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-520

ἀπὸ σκοπῆς:
ἀποσκοπῆς
G. Rob.
683

684. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-521

πλοῖον:
τὸ πλεῖον
G. Nihil mutandum. Idem est ac si dicat
εὔσημον ὁρῶ
.
684

685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-522

λαίφους:
λέφους
G.
685

685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-523

παραρρύσεις:
παρούσεις
Ε. Xenophon in hist. Gr. I. 6, 19.
παραρρύματα
, et 11. 1, 22.
παραβλήματα
vocat pelles vel crates quibus naves adversus hostem muniebantur. Suidas
δέρρεις, σκεπάσματα
interpretatur. Hesychius
παράρυμα. Σοφοκλής Πολυξένῃ· παράρυμα ποδός, ὡς κρεμαμένων τινῶν ὑφασμάτων ἐκ τοῦ ἅρματος πρὸς κάλλος· τινὲς δὲ σχοινίον ἐν ταῖς ναυσίν· οἱ δὲ ὑπόδημα
. De fune non cogitandum : dici enim debet quod ex longinquo conspici poterat. Quare istae pelles vel crates vel plutei sunt intelligendi.
685

686. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-524

ὄμμασιν:
ὄμμασιν
M. G.
ὄμμασι
Rob.
686

687. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-525

ἰθυντῆρος:
συνοντῆρος
M. G. E. Rob.
εὐθυντῆρος
Turn.
ἰθυντῆρος
Salvinius.
687

688. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-526

τὼς ἂν:
τῶς ἂν
, ut post
ς
apostrophus erasus esse videatur, M.
τῶσ᾽ ἂν
G.
τως ἂν
Ε.
τῶς ἂν
Rob. Poterat dicere
τὼς μὲν οὐ φίλη
, sed ne
ἂν
quidem falsum est, hac sententia,
ἣ τὡς ἂν οὐ φίλη εἴη
, hoc est obversa nobis, non aversa.
688

689. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-527

μελαγχίμοις:
μελαγχίμους
G.
689

690. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-528

γυίοισι:
γύοισι
Μ. G. Rob.
γυίοισι
Turn.
690

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

638-717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-402

1
2
3
zweites Stasimon: ,,Möge Argos verschont bleiben von Krieg, Hungersnot und inneren Unruhen, damit nicht die Blüte der Jugend hingerafft werde; der kluge Rat der Alten zusammen mit dem Wirken treuer Leiter des Volkes soll die bürgerliche Ein- tracht wahren. Möge Kindersegen dem Lande zuteil werden und nicht Pest und Krankheit das Land ent- völkern, Mögen die Feldfrüchte gedeihen und die Herden sich reichen Nachwuchses erfreuen, da- mit mit dem Wohlstande die Pflege der Musen das Land beglücke. Eine weise Regierung wahre im Innern das Recht und sei nach außen gerecht und freundlich ge- sinnt. Möge Gottesfurcht im Lande herrschen und Vater und Mutter geehrt werden, damit die drei Hauptgebote (Ehre die Götter, die Gesetze, die Eltern) erfüllt werden." Der Inhalt (1. Friede und Eintracht. 2. Gesundheit und Wohlstand des Volkes. 3. Geistige und sittliche Güter), welcher an die Segens- wünsche für Athen Eum. 917 ff. (Wachstum und Gedeihen der Früchte und Herden; Gesundheit des Volkes und bürgerliche Ein- tracht; Wohlwollen und Segen der Götter) und auch an Hes. W. u. T. 225-237 erinnert, gilt mehr den Zuhörern im Theater als den Argivern. Die drei ersten Strophen- paare schließen mit einer Partie, welche das gleiche Versmaß auf- weist: Diese rhythmischen Ephymnien (zu 134) lassen schließen, daß die ersten Teile dieser drei Strophen- paare von den drei στοῖχοι des Chors, die Ephymnien und das vierte Strophenpaar von dem Ge- samtchor vorgetragen wurden. nunc cum

638. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-403

4
5
νῦν ὅτε wie Sieb. 692 d. i. νῦν ἔστιν ὅτε, jetzt ist der Augen- blick gekommen wo, maxime. Vgl. Plaut. Rud. 664 nunc id est, quom omnium copiarum viduitas tenet. nos Die Er- klärung des Schol. ὅτε ἀντὶ τοῦ εἴποτε gibt nur den Sinn richtig wieder: εἴ ποτε ( πρότερον), καὶ νῦν.

640. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-404

6
7
Schol. χεούσης ἐμοῦ εὐκταῖα γένει ἤτοι τῷ < δε > γένει. - γένει wie γένος 207. Ζυ χεούσης (aus- strömen, voll ertönen lassen) vgl. Sieb. 73 Ελλάδος φθόγγον χέουσαν, Hom. Τ 521 χέει πολυηχέα φωνήν.

641-642. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-405

8
9
πυρίφατον (Schol. πυρὶ ἀναλωθεῖσαν) steht prädikativ zu τάνδε Πελασγίαν. Vgl. Cho. 1058 ἐλεύθερόν σε τῶνδε πημάτων κτίσει, Eum. 716 χρησμούς . . ἀκαρπώτους κτίσαι. τάνδε Πελασγίαν für τὰν Πελασγίαν πόλιν Klausen. Πελασγία wie Prom. 886 von Argos, dessen Bewohner nach 259 Πελασγοί heißen.

643-644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-406

10
11
τὸν ἀχόρων (für ἄχορον) βοᾶν μάχλον Αρη (Subjekt zu κτίσαι), der dem Geschrei, das nicht zu Reigen einlädt, wollüstig frönende Ares. Vgl. 689, Eur. Phoen. 784 ὦ πολύμοχθος Αρης.. οὐκ ἐπὶ καλλι- χόροις στεφάνοισι νεάνιδος ὥρας . . λωτοῦ κατὰ πνεύματα μέλπῃ μοῦσαν ἐν ᾧ χάριτες χοροποιοί. βοᾶν μάχλον wie φόνου μαργῶντα Eur. Herc. 1005. — κτίσαι braucht Aschy- los für das prosaische ποιῆσαι. nicht

645-646. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-407

12
13
ἀρότοις ἐν ἄλλοις, auf dem Ackerfelde gewöhnlichen werden nicht Ähren, sondern Menschen gemäht. Ares ist ein Schnitter anderer Art.- θερίζοντα: vgl. βίον θερίζειν ὥστε κάρπιμον στάχυν, Hor. epist. II 2, 178 metit Orcus grandia cum parvis. Vielleicht hat es εναίμοις für ἐν ἄλλοις ge- heißen, da es Äschylos liebt dem bildlichen Ausdruck ein das Bild aufhebendes Epitheton beizugeben. Vgl. zu κῦμα χερσαῖον στρατοῦ Sieb. 65.

649. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-408

14
15
αἰδοῦνται wie 366: zu 198.

650. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-409

16
17
ποίμναν, Schol. τὴν ἡμῶν σύστασιν.— ἀμέγαρτον, Schol. ἀφθό- νητον (bejammernswert) διὰ τὸ ἀτελές, vielmehr wegen der Ver- folgung.

651. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-410

18
19
ἀρσένων wie 398.

652-653. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-411

20
21
ἀτιμώσαντες ἕδραν (für ἔριν Stadtmüller) γυναικῶν, nicht achtend das (durch den Sitz am Altare zu- erkennengegebene) Flehen der Jungfrauen. Vgl. Soph. Ο. Τ. 13 δυσάλγητος γὰρ ἂν εἴην τοιάνδε μὴ οὐ κατοικτείρων ἕδραν.

654-655. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-412

22
23
Δῖον πράκτορ᾽ ἐπίσκοπον (so Paley für πράκτορά τε σκοπόν), den von Zeus bestellten ahndenden Rächer, d. i. den Alastor (nach 419f.). — ἐπίσκοπον: zu 1. Reinh Michaelis vermutet πράκτορ᾽ ἀρᾶς σκοπόν.

656-657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-413

24
25
τίς für οὔτις Burges. But- ler vermutet δυσπόλεμον τὸν οὔτις, Meineke und Oberdick δυσπάλαμον τὸν οὔτις, vgl. Hesych. δυσπάλαμον· δυσχερές, κακότεχνον, Εum. 849 θεῶν δυσπάλαμοι . . δόλοι.

657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-414

26
27
ἔχων . . ἰαίνοιτο (so Weil für ἔχοι .. μιαίνοντα): vgl. Hom. ζ 155 μάλα που σφισι θυμὸς αἰὲν ευφροσύνῃσιν ἰαίνεται, Hesych. ἰαίνομαι· εὐφραίνομαι. Wegen der Vorstellung ἐπ' ὀρόφων ἔχων vgl. 419f., doch bemerkt der Schol. richtig: ἐφιζάνει γὰρ βαρὺς καὶ ἐρείπει τὸν οἶκον.

660. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-415

28
29
ἄζονται, αἰδοῦνται, σέβονται, vgl. Hesych. άζεσθαι· σέβεσθαι, Eum. 1003. γάρ: οὐδὲ μετ᾿ ἀρσένων ψῆφον ἔθεντο wird begründet.

662-663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-416

30
31
τοιγάρτοι bedeutet wie τοιγάρ (664) zum Lohne, zur Strafe dafür". καθαροῖσι enthält das Hauptgewicht des Gedankens: drum werden ihnen die Altäre nicht befleckt werden (wird keine Schuld auf ihrer Stadt ruhen)". Vgl. διπλοῦν μίασμα 627. ἀρέσονται (sich gnädig machen) wie Xen. Mem. IV 3, 16 ἱεροῖς θεοὺς ἀρέσκεσθαι.

664-665. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-417

32
33
ὑπόσκιον στόμα bezeichnet den Mund des Schutzflehenden, dem die Heiligkeit seiner Zweige besondere Achtung zuwendet. Wenn auch nach 515f. die Zweige auf dem Götteraltare zurück- gelassen sind, stehen die Danaiden doch noch unter der Wirkung der- selben, wie wenn sie sie in Händen hielten und damit den Mund be- schatteten. Ähnlich ist ἀφύλλου στόματος ἐξάπτων λιτάς Eur. Or. 383 von den Bitten gesagt, welche aus dem Mund eines Schutzflehenden kommen, der keine Zweige trägt (Hesych. ἀφύλλου στόματος· ἄνευ ἱκετηρίας). ποτάσθω wie βοὰ ποτᾶται Sieb. 84.

666. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-418

34
35
φιλότιμος εὐχή ist das Ge- bet, welches Segen erfleht. Vgl. 636.

667. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-419

36
37
λιμὸς für λοιμός Schütz, da von der Pest in 686ff. die Rede ist.

669. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-420

38
39
στάσις ist von Bamberger ergänzt nach Pers. 717 τίνι τρόπῳ; λοιμοῦ τις ἦλθε σκηπτὸς ἢ στάσις πόλει; Εum. 977 τὴν δ᾽ ἄπληστον κακῶν μήποτ' ἐν πόλει στάσιν τᾷδ᾽ ἐπεύχομαι βρέμειν. Heath ergänzt ἔρις.

670. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-421

40
41
πτώμασιν: Phrynich. πτῶμα ἐπὶ νεκροῦ τιθέασιν οἱ νῦν, οἱ δ᾽ ἀρχαῖοι οὐχ οὕτως, ἀλλὰ πτώ- ματα νεκρῶν ἢ οἴκων. Hier wird πτώμασιν durch ἐπιχωρίοις be- stimmt:,,durch einheimische Todes- fälle", d. i. durch den Fall von Bürgern".

672-673. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-422

42
43
Αφροδίτας εὐνάτωρ nach Hom. 267 ff. Ares möge seiner Liebe zu Aphrodite eingedenk die Blüte der Jugend verschonen, da- mit nicht durch deren Vernichtung die Werke der Kypris vereitelt werden. βροτολοιγός das Home- rische Epitheton.

674. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-423

44
45
κέρσειεν wie κερσάμενος Pers. 955; dagegen ἐπέκειρεν und ἐκειράμην Pers. 922, Cho. 171, 188, ἄωτον in der nachhomerischen Bedeutung, welche das Wort bei lyrischen Pindar und anderen Dichtern hat das Schönste und Beste“ ( ἄνθος ἥβης).

675. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-424

46
47
Und die Hallen der Alten mögen sich füllen mit greisen Be- ratern." Θυμέλη bedeutet Opfer- stätte, Tempel und überhaupt einen geweihten Raum, vgl. Eur. Hik. 64 δεξιπύρους θεῶν θυμέλας, Εl. 713 θυμέλαι δ᾽ ἐπίτναντο χρυσήλατοι, Iph. Α. 152 Κυκλώπων θυμέλας. προβούλοις ist von Hermann dem Sinne entsprechend ergänzt für γεμόντων, welches als Erklärung des folgenden φλεόντων, wie Her- mann φλεγόντων verbessert hat, in den Text gekommen ist. Vgl. Hesych. φλεῖ· γέμει. Der Dativ bei φλεόντων wie öfters bei πληροῦσθαι, πίμπλασθαι.

678. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-425

48
49
τώς wie 70.

679. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-426

50
51
σεβόντων ( αὐτῶν) gehört zu πόλις.

680. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-427

52
53
τὸν ὑπερτάτως (so nach dem Schol. τῶν γερόντων σεβόντων τὸν Δία τον ξένιον ὑπερτάτως Η. L. Ahrens), den Hort des Gast- rechts aber vor allem".

681. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-428

54
55
πολιῷ νόμῳ, nach dem Ge- setze, von welchem es Soph. Ant. 456 heißt: οὐ γάρ τι κἀχθές, ἀλλ᾽ ἀεί ποτε ζῇ ταῦτα (nämlich ἄγραπταedle Mit

682. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-429

56
57
,,Wir flehen, daß andere treue Hüter des Landes immerdar auftreten und daß Artemis die Ge- burten der Frauen behüte." Um Bürgerkrieg zu verhindern sind außer dem Rate der Alten Berater des Volkes nötig. Αρτεμιν . . ἐφορεύειν wird zu dem eigentlichen Zusammenhang (Ge- deihen und Mehrung des Volkes) zurückgelenkt. Gewöhnlich schreibt man mit Erfurdt δὲ φόρους (in dem Sinne von fetus), aber die Beziehung von ἐφόρους auf ἐφορεύειν scheint die überlieferte Lesart zu schützen, nur darf man unter ἐφόρους nicht mit dem Schol. βασιλεῖς verstehen. Vgl. Soph. Ο. Κ. 145 ὦ τῆσδ᾽ ἔφοροι χώρας.

684. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-430

58
59
Αρτεμις ἑκάτη: die Mond- göttin galt als Geburtshelferin, wie sie besonders in Attika zu Brauron verehrt wurde. Als solche wurde Artemis auch mit Ειλείθυια identi fiziert. Ebenso war Hekate κουροτρόφος (Hes. Theog. 450). Das Beiwort ἑκάτη hat die gleiche Be- deutung wie τόξων μεδέουσαν Eur. Hipp. 166 τὴν δ᾽ εὔλοχον οὐρανίαν τόξων μεδέουσαν αύτουν " Αρτεμιν, denn nach dem Schol. zu dieser Stelle hieß es von der Frau, die in den Wehen starb, die Geschosse der erzürnten Artemis hätten sie getroffen.

686. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-431

60
61
Da bereits 641 ff. vom Kriege die Rede gewesen ist und nachher sich die Bitte anschließt, daß die Bürger von Krankheiten verschont bleiben, so wird unter dem,,Unheil, wo Menschen sterben" die Pest, unter dem dritten (644, 673, 690) Ares jener Ares zu ver- stehen sein, von dem es Soph. O. Τ. 190 heißt: " Αρεα τον μαλερόν, ὃς νῦν ἄχαλκος ἀσπίδων φλέγει με περιβόητος. Dem Ausdruck περι- βόητος entspricht hier βοὰν ἔνδημον ἐξοπλίζων: dieser Ares ist auch von Geschrei umtönt, aber nicht von Kampf-, sondern von Jammer- geschrei. Besonders bezeichnend ist für die Pest δακρυογόνον. Der Ausdruck ἐξοπλίζων ist gewählt wegen des Bezugs auf den eigent- lichen Ares, vgl. 710. Das Auf- hören von Musik und Tanz hat jener mit diesem Ares gemein (643). Krieg und Pest ist nach Ag. 647 die Doppelgeißel, welche Ares liebt".. βοάν: Schol. τὴν ἐπὶ τοῖς ἀπολωλόσι βοήν.