N. Wecklein Supplices 638-717.comm-638-717

Supplices. N. Wecklein. . .

Current edition Experimental

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (German) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (9)
Ἱκέτιδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 600-629 focus
Ἱκέτιδες Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 600-629 focus
Greek (Editio princeps, 1518) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliants, 1518 edition. Native printed lineation, page markers, and automated correspondence to the Perseus/Smyth edition.) — 625 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Joannes Cornelius de Pauw, 1745.) — 625 focus
Αγε δη, λέξαμεν ἐπ᾿ Αργείοις 1
Εὐχὰς ἀγαθὰς, ἀγαθῶν ποινάς.
630
Ζεὺς δ᾽ ἐφορεύοι ξένιος ξενίει
Στόματος τιμὰς ἐπ᾿ ἀληθείᾳ,
Τέρμον᾿ ἀμέμπτως πρὸς ἅπαντα.
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 625 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 625 focus
ΙΚΕΤΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΙΚΕΤΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 625 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. N. Wecklein, 1885.) — 625 focus
ἄγε δή, λέξωμεν ἐπ᾽ Ἀργείοις
εὐχὰς ἀγαθὰς ἀγαθῶν ποινάς.
Ζεὺς δ᾽ ἐφορεύοι ξένιος ξενίου
635
στόματος τιμὰς ἐπ᾽ ἀληθείᾳ
τέρμον᾽ ἀμέμπτων πρὸς ἅπαντα.
Aeschyli Supplices (OCR draft) Experimental (Aeschyli Supplices. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 625 focus
Translations (8)
Suppliant Maidens Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 600-625 focus
The Suppliant Women. (OCR draft) Experimental (The Suppliant Women.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 625 focus
Come now, let us pour forth for the Argives good prayers, a return for good. And may Jove, protector of strangers, regard the honors of the stranger's mouth truly blamelessly to full accomplishment.
LES SUPPLIANTES (OCR draft) Experimental (LES SUPPLIANTES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 625 focus
Zeus est l'auteur de la décision dernière 1 .
The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Robert Potter, 1779.) — 625 focus
Come then, my ſiſters, for theſe pious Argives
705
Breath we ſome pious pray'r, whoſe ſolemn ſtrain
May reach the ear of Jove. And thou, Supreme,
God of the ſtranger, hear a ſtranger's voice
Sincere, unblam'd; and ratify our vows!
Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 625 focus
Su via, dunque, in compenso ai favori.
fauste preci per Argo s'innalzino;
e sul labbro alle estranëe, Giove
che protegge gli estranî, tuteli
questi voti, ch' essi abbiano vero
680
compimento, e di biasimo immune.
Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 625 focus
Age dicamus pro Argiuis
Preces bonas, bonorum retributiones.
Iupiter uerò inſpexit hoſpitalis hoſpitem
590
Oris preces in ueritate,
Ad omnem finem ſine reprehenſione.
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliant Maidens — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 625 focus
Arouse we now to chant our prayer
For fair return of service fair
And Argos' kindly will.
Zeus, lord of guestright, look upon
690
The grace our stranger lips have won.
In right and truth, as they begun,
Guide them, with favouring hand, until
Thou dost their blameless wish fulfil!
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 625 focus
Auf, laßt uns Argos' Volke das Heil
Anwünschen, wie Heil uns wurde von ihm!
Zeus, gastlicher Gott, o vernimm das Gebet
Aus gastlichem Mund, und geleit' es in Huld
Zu dem herrlichsten Ziel der Vollendung!
605

Notes on the current edition

Supplices

1. Single-witness OCR: uncollated. Source layout and readings require scan review; automatic flags are not exhaustive.
2. Reference placement provisional: provisional local reference window from running Greek. Verify the printed source numbering and note scope against the scan.
3. OCR column order unresolved on printed page 81: fragments of notes 631–637 appear interleaved. Original OCR order retained for scan review.

Commentary

Critical apparatus to The Suppliant Women (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Suppliant Women.) focus

637-638. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-491

πέδον γᾶς. ἥβας δ᾽:
πέδον τᾶς ἥβας δ'
Μ. Ε.
πέδον τὰς ἥβας δ'
G.
πέδον, ἥβας
Rob. Emendavit Porsonus.

639. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-492

μήδ' Ἀφροδίτας:
μηἀφροδίτας
M. sed postea
δ
post
μη
additum.
μὴ ἀφροδίτας
ceteri.
μηδ' Αφρ.
Heathius.
639

642-644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-493

καὶ γεραροῖσι πρεσβυτοδόκοι προβούλοις θυμέλαι φλεόντων. τὼς πόλις εὖ νέμοιτο: Legebatur
καὶ γεραροῖσι πρεσβυτοδόκοι γεμόντων θυμέλαι, φλεγόντων θ', ὡς πόλις εὖ νέμοιτο
. Sed
θ' ὡς πόλις
mala est coniectura Turnebi: nam
τῶς πόλεις
M. ut e litteris aliquid supra adscriptum fuisse videatur, et G. E.
Τοις πόλις
, supra adscripto
πόλεις
, P.
τως πόλις
Rob. Apertum est
γεραροῖσι
carere substantivo, et aut
γεμόντων
aut
φλεγόντων
redundare. Nimirum
φλεγόντων
per errorem scriptum erat pro
φλεόντων
, quo verbo usus est Aeschylus in Agam. 361. 1377. Eius interpretatio
γεμόντων
fecit ut omitteretur substantivum. Id quum videretur
προβούλοις
fuisse, ad eum modum ista emendavi.

645. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-494

μέγαν:
μέγα
M. G. P. E. Rob.
μέγαν
Aldina.
645

646. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-495

δ᾽ ὑπέρτατον: Libri
δ' ὑπέρτατον
. Canterus ex mala coniectura
Δί' ὑπέρτατον
. Colant, inquit, Iovem, praecipue autem Iovem hospitalem. Nulla offensio est in brevi syllaba finali, alio sequente numero. Scholiastes, stulte quidem
σεβόντων
participium esse ratus, adscripsit
τῶν γερόντων σεβόντων τὸν Δία τὸν ξένιον ὑπερτάτως
.
646

647. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-496

ὃς:
ὡς
M. Rob.
ως
G.
ὃς
Turnebus.
647

648. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-497

δὲ φόρους γᾶς:
δ᾽ ἐφόρους γᾶς
Μ. G.
δ' ἐμφόρους γᾶς
Rob.
δ᾽ ἐφ᾽ ὁρ γως
Ald. Inde
δ᾽ εὐόρως
Turnebus. Veram scripturam
δὲ φόρους γᾶς
restituerunt Erfurdtius et H. L. Ahrens.
Τίκτεσθαι δὲ φόρους γᾶς ἄλλους εὔχομεθ᾽ ἀεί
, ne inutile sit
ἄλλους
, sic est intelligendum, ut neque agros steriles fieri neque arbores exarescere optet.
648

651. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-498

λόχους:
λόγους
M. G. E.
λόχους
Robortellus ex emendatione Sophiani.
651

652. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-499

μηδέ τις:
μὴ θέτις
G.
652

653. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-500

δαΐζων:
δαΐζων
M. G. Rob.
δαΐζων
Aldina, et
δαΐζων
in M. prius scriptum fuisse videtur.
653

654-656. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-501

NA: Libri
ἄχορος ἀκίθαρις
. Tum
δακνογόνου
Ε.
ἄρην
M. Rob.
βοάν
(
βοᾶν
Μ. a m. prima)
τε δῆμον
(
δήμων
Rob.)
έξω παίζων
M. G. E. P. Rob. Sed apud Plutarchum in Amatorio c. 16. p. 758. F. legitur
ἄχαριν ἀκίθαριν δακ... γόνον ἀρ….. τᾶτε δῆμον ἐξοπλίζουσα
, scilicet
μανία
, quam quum
ἀρειμάνιον
et
πολεμικήν
dicat scriptor, apparet eum quoque
Ἄρη
legisse, ut est in codicibus Aeschyli. Ex Plutarcho
ἄχορον ἀκιθαριν
recepit Porsonus. Scholiastes ad
βοάν τε δῆμον
adscripsit
ἐμφύλιον μάχην. τὴν ἐπὶ τοῖς ἀπολωλόσι βοήν
. Quae apertum est duo scholia esse, quorum prius ad
βοάν τ' ἔνδημον
ducit, quod Pauwius ponendum esse vidit.
Ἐξοπλίζων
Stanleius restituit. Vbi et verba singula recte se habent et constructio eorum non impedita est, intelligi putatur sententia, etiam si est obscurissima. Certant inter se hemichoria Argivis bona a diis precantes, ut non mirandum sit, si quando similia et propemodum eadem dicant. Non decebat tamen prorsus eadem repeti. Nunc v. 616. optaverant ne urbs ab hoste incensa periret, v. 652. ne peste vastaretur, v. 636. ne per seditionem mutuae caedes fierent, v. 656. optant ut morbi arceantur. Quis igitur est qui hic
λοιγός
dicitur? Istorum, credo, nihil, sed aliud quid. Iam quum
λοιγός
et
ανδροκμής
εἰ
πόλιν δαΐζων
οι
ἐξοπλίζων Αρη
dicatur, pugnarum et caedium caussas contineat necesse est. At et hostium invasio et civile bellum iam sunt memorata. Accedunt aliae dubitationes. Omne bellum per se est
ἄχορον ἀκίθαρι
, ut non apta bello haec epitheta videantur. Itaque videri fortasse poterit rectius ipse
λοιγός
in Aeschyli libris
ἄχορος ἀκίθαρις
dici, ut qui finem faciat laetitiae. Magis autem verba ista clamori conveniunt, ut iungenda quis coniiciat
ἄχορον ἀκιθαριν βοάν
, sicuti v. 617.
τὰν ἄχορον βοάν
dictum est. Tum vero delendum erit
τε
post
βοάν
, verbaque construenda hoc modo,
ἐξοπλίζων ἄχορον ἀκίθαριν βοάν Αρη δακρυογόνον
, hoc est excitans lugubres clamores propter lacrimabile bellum. Denique quid sibi vult
βοὰν ἔνδημον
? Nam quis alius quam populus lamentetur? Omnino, si
βοή
luctum significat, plane ineptum est eam
ἔνδημον
dici, quod non potest fieri quin referatur ad aliquam
ἔκδημον βοήν
, de qua hic cogitari non posse patet, quia peregrini atque exteri utrum doleant necne, nihil ad rem pertinet. Videntur tamen omnia recte se habere. Nam praeter bellum ab externo hoste illatum et civile bellum, quae iam commemorata sunt, relinquitur hoc, ut vel per subitas rixas vel per odia privatorum aut familiarum caedes fiant iisque etiam qui utrivis parti faveant implicentur. Eiusmodi tumultus recte
λοιγός
dicitur, et is quidem illaetabilem Martem et domesticum auxilium armans. Quod si haec sic intelliguntur,
βοὰν ἔνδημον
auxilium potius domesticum, quam luctus est, nisi forte
βίαν τ' ἔνδημον
scripsit. De auxilio
βοή
v. 700. Agam. 1309.

656. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-502

ἑσμὸς:
δεσμὸς
M. G. E. Rob.
ἑσμὸς
Turnebus.
656

657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-503

κρατὸς:
κράτος
Μ. G. E. Rob.
κράτους
Turnebus.
657

658. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-504

ὁ Λύκειος:
ὁ λύκιος
Μ. G. E. Rob.
ὄλβιος
P. Emendavit Arnaldus.
658

659. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-505

πάσᾳ νεολαίᾳ:
πάσαι νεολαίαι
, ut prius
πᾶσαι νεολαιαι
scriptum fuerit, Μ.
πᾶσαν νεολέα
G.
πᾶσα νεολέα
Ρ.
πάσα νεολέα
Rob.
πάσα νεολαίᾳ
Turnebus.
659

660. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-506

καρποτελῆ: Libri
καρποτελεῖ
. Emendavit Stanleius.
660

662. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-507

βοτὰ γᾶς:
βοτὰνος
M. G. P. E. Rob.
βοτὰνος
Turnebus. Scribendum erat
βοτὰ γῆς
. Scholiastes ad
πρόνομα
adscripsit
πρὸ τῆς πόλεως νεμόμενα
. Significantur potius pecudes huc illuc, dum pabulum quaerunt, vagantes.
662

663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-508

τὸ πᾶν τ᾽:
τὸ
(eraso accentu M.)
πάντ'
M. G. Rob.
τὸ πᾶν τ'
Turnebus.
663

663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-509

θάλοιεν: Libri
λάβοιεν
. Inepte. Turnebus praeivit vulgatam scripturam
τὸ πᾶν τ᾽ ἐκ δαιμόνων λάβοιεν
. Similiter in Horatii carmine saeculari legimus
di senectutis placidae quietem Romulae genti date remque prolemque et decus omne
. Scripsi
θάλοιεν
, etsi huius aoristi non aliud prolatum video exemplum quam
θάλε
ex Homerico hymno in Pana v. 33. Pluralis non ad
βοτά
, sed ad idem significantia nomina boum, ovium, caprarum referendus est.
663

664. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-510

εὐφήμοις δ᾽ ἐπὶ βωμοῖς:
εὐφήμοις δ᾽ ἐπὶ βωμοῖς
Μ. G. E. P.
ἀφήμοις δ᾽ ἐπὶ βωμοῖς
Rob.
εὔφημαν δ᾽ ἐπιβωμάν
Ald. Hinc Turn.
εὔφημον δ᾽ ἐπιβοῷεν
.
664

665. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-511

μοῦσαν θείατ᾽ ἀοιδοί: Libri
μοῦσαι θεαί τ' ἀοιδοί
. Haec a me emendata esse nesciens H. L. Ahrens similiter correxit,
εὔφημον
et
μοῦσαν θεῖεν
scribens. Indicavi emendationem in Iahnii Annalibus a. 1832. vol. VI. p. 41. Marckscheffelius, qui p. 172. in eo me falsum esse scripsit, quod in codice Guelferbytano
εὐφήμοις
esse dixerim, vidisset, si ipse codicem inspexisset, errasse illos qui eum librum
εὔφημον
habere adnotarunt. Est enim in eo
οις
eodem compendio scriptum, quo in
βωμοῖς
, h. e.
βωμο[ις]
, habetque accentus notam in
η
. Illud compendium quoniam non multum ab eo differt, quo
αν
significatur, erratum est in Aldina.
665

666. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-512

τ᾽:
τ'
om. Rob.
666

668. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-513

ἀστέμεια:
ἀτιμίας τιμὰς
Μ. G.
ἀσφαλίας
margo M.
ἀσφαλίας τιμὰς
P. Sententia et metrum dubitare non sinebant quin scribendum esset
ἀρτέμεια
.
668

669. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-514

τὸ δήμιον, τὸ πτόλιν κρατύνει:
τὸ δήμον τὸ
, (
τὸ δήμον, τὸ
Rob.)
πτόλιν κρατύνει
Μ. G. Rob.
τὸ πτόλιν
etiam P. habere videtur. Ex E. adnotatum
δήμον, τὸ πτόλιν
. Turnebus ex coniectura
τὸ δήμιον. τὴν πτόλιν κρατύνει
. Quum Canterus
κρατύνοι
scripsisset, Bambergerus coniecit
τὸ δημιόν τ' εὖ πόλιν κρατύνοι
. Satis erat, si hanc sententiam adsciscens
τε
solum posuisset, quodque per
εὖ
significatur dictum statuisset sequente versu. Et brevem vocalem testatur
πτόλιν
librorum. Ego quidem servandam iudicavi veterem scripturam. Nam quod dicit, incolumitas servet honores, id explicare videtur, indicans honores intelligendos esse popularis imperii. Quippe id, ut Atheniensis, ita effert, ut etiam regem Argivorum nihil nisi quod populus scivisset decernentem fecerit.
669

670. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-515

προμαθὶς:
προμηθεὺς
Μ.
προμαθεις
G.
προμηθεύς
E. Rob. Scripsi
προμαθές
, de qua forma eo minus dubitandum est, quod
Προμαθις
, nomen mulieris, in Phalaeci epigrammate est in Anthologia Palatina XIII. 27, 5. Adiectivo feminino
προμηθής
dixit Sophocles Electrae v. 1078
670

675. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-516

ἐγχωρίους:
ἐνχωρίοις
M. a pr. manu.
θεοὺς ἐγχωρίους
eo aptius hic memoratos apparet, quod quae hoc precantur virgines origine Argivae sunt, quae se cultu deorum Aegyptiorum abdicant, quod ipsae dicunt v. 994. Intelligendi sunt autem simul heroes. Nam lex Draconis, quam affert Porphyrius IV. de abstinentia p. ultima, ita praecipiebat,
θεσμὸς αἰώνιος τοῖς Ατθίδα νεμομένοις κύριος τὸν ἅπαντα χρόνον, θεοὺς τιμᾶν καὶ ἥρωας ἐγχωρίους ἐν κοινῷ ἑπομένοις νόμοις πατρίοις, ἰδίᾳ κατὰ δύναμιν, σὺν εὐφημίᾳ καὶ ἀπαρχαῖς καρπῶν, πελάνοις ἐπετείοις
.
675

676. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-517

δαφνηφόροις:
δαφνοφόροισιν
libri, etiam M. Correxit Schutzius.
676

678. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-518

NA: Quum tertiam diceret, poterat secundam praeterire ut quae in legibus observandis posita sponte intelligeretur. Euripides Antiopae fr. 38. Matth.
τρεῖς εἰσὶν ἀρεταὶ τὰς ἔχρην σ᾽ ἀσκεῖν, τέκνον· θεούς τε τιμᾶν, τούς τε φύσαντας γονεῖς, νόμους τε κοινοὺς Ἑλλάδος· καὶ ταῦτα δρῶν κάλλιστον ἕξεις στέφανον εὐκλείας ἀεί
.
678

681. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-519

ὑμεῖς δὲ μὴ τρέσητ᾽ ἀκούσασαι:
ἡμεῖς δὲ μήτρες ἀεὶ ἀκούσασαι
M. G. E. et codex Robortelli.
ἡμεῖς δὲ μὴ τρέσαιτ' ἀκούσασαι
Robortellus.
ὑμεῖς δὲ μὴ τρέσητ᾽ ἀκούσασαι
Turn.
681

683. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-520

ἀπὸ σκοπῆς:
ἀποσκοπῆς
G. Rob.
683

684. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-521

πλοῖον:
τὸ πλεῖον
G. Nihil mutandum. Idem est ac si dicat
εὔσημον ὁρῶ
.
684

685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-522

λαίφους:
λέφους
G.
685

685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-523

παραρρύσεις:
παρούσεις
Ε. Xenophon in hist. Gr. I. 6, 19.
παραρρύματα
, et 11. 1, 22.
παραβλήματα
vocat pelles vel crates quibus naves adversus hostem muniebantur. Suidas
δέρρεις, σκεπάσματα
interpretatur. Hesychius
παράρυμα. Σοφοκλής Πολυξένῃ· παράρυμα ποδός, ὡς κρεμαμένων τινῶν ὑφασμάτων ἐκ τοῦ ἅρματος πρὸς κάλλος· τινὲς δὲ σχοινίον ἐν ταῖς ναυσίν· οἱ δὲ ὑπόδημα
. De fune non cogitandum : dici enim debet quod ex longinquo conspici poterat. Quare istae pelles vel crates vel plutei sunt intelligendi.
685

686. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-524

ὄμμασιν:
ὄμμασιν
M. G.
ὄμμασι
Rob.
686

687. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-525

ἰθυντῆρος:
συνοντῆρος
M. G. E. Rob.
εὐθυντῆρος
Turn.
ἰθυντῆρος
Salvinius.
687

688. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-526

τὼς ἂν:
τῶς ἂν
, ut post
ς
apostrophus erasus esse videatur, M.
τῶσ᾽ ἂν
G.
τως ἂν
Ε.
τῶς ἂν
Rob. Poterat dicere
τὼς μὲν οὐ φίλη
, sed ne
ἂν
quidem falsum est, hac sententia,
ἣ τὡς ἂν οὐ φίλη εἴη
, hoc est obversa nobis, non aversa.
688

689. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-527

μελαγχίμοις:
μελαγχίμους
G.
689

690. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-528

γυίοισι:
γύοισι
Μ. G. Rob.
γυίοισι
Turn.
690

695. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-529

μὴ ἀμελεῖν:
μὴ ἀμελεῖν
M. G. Rob.
695

696. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-530

ἀρωγοὺς:
ἀρωγὰς
Rob.
696

697. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-531

κῆρυξ τις ἢ: Libri
ἴσως γὰρ ἢ κήρυξ τις
. Emendavit Burgesius.
697

697. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-532

πρέσβης μόλοι:
πρέσβήμυλοι
Μ. G.
πρεσβμολοι
Rob.
πρέσβης μόλοι
Ρ.
πρεσβύμολοι
Αld.
πρεσβὺς μόλει
Turn.
Πρέσβη
veterum librorum est
πρεσβεία
. Testem ergo habet
πρέσβη
, quem requirebat Lobeckius in Proleg. pathol. p. 43. Ceterum recte in libris versus 697-701. Danao sunt continuati. Inepte quidam versus 697. 698. 700. 701. choro dederunt.
697

699. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-533

μὴ τρέσητέ νιν:
μητρεσαιτέ νιν
Μ. Ρ.
μὴ τρέσηταί νιν
G.
μὴ τρέσητε νιν
Ε.
μὴ τρέσαιτέ νιν
Rob.
699

702. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-534

θάρσει:
θαρσεῖτε
M. G. E. P. Rob. Emendavit Turnebus.
702

702. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-535

τ᾽ ἐν ἡμέρᾳ:
σὺν ἡμέρᾳ
Ρ.
702

704. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-536

ὡς:
ὡς
in M. supra versum a sec. manu additum.
704

705. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-537

ἥκουσι:
ἥκουσιν
Μ. G. Rob.
ήκουσι
Turn.
705

708. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-538

παροίχομαι:
παροίχομαι
Μ. E. Rob.
παρείχομαι
G.
708

708. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-539

δείματι:
δείματι
erasa ante
μ
littera M.
708

709. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-540

τελεία:
τελεῖα
Μ.
709

710. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-541

ἐγώ:
ἐγών
M. G. Rob.
ἐγώ
Turn.
710

711. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-542

ἐξωλές ἐστι μάργον:
ἐξώλεσεσ τίμαργον
M. G. et ut videtur P.
ἐξώλεσας τί μαργον
Ε.
ἐξώλεσεν τίμαργον
Rob. Correxit Turnebus.
711

712. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-543

πρὸς εἰδότα:
προσειδότα
M. Rob.
712

714. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-544

ἐπιτυχεῖ:
ἐπιτυχεῖ
Turn.
714

714. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-545

ὧδ᾽ ἐπιτυχεῖ κότῳ:
ἐπὶ
(in M. obscurum utrum
ἐπὶ
sit an
ἐπεὶ
)
τάχει
M. Rob.
ἐπὶ τύχη
a pr. manu G.
ἐπὶ τύχει
idem a secunda.
ἔπλευσαν ὦ δέος πεὶ τάχει
Ε.
714

715. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-546

στρατῷ: Libri
πόλει
. Correxit Stanleius.
715

715. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-547

μελαγχίμῳ:
μελαγχείμω
Μ.
μελαγχείμῳ
G. Rob.
715

716. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-548

μεσημβρίας: Libri
μεσημβρία
. Correxit Schutzius.
716

717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-549

θάλπει:
θάρπτει
G.
θάλπτοι
Rob.
717

717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-550

βραχίονας:
βραχεῖον
Μ. G. Rob. Correxit Turnebus.
717

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

638-717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-402

1
2
3
zweites Stasimon: ,,Möge Argos verschont bleiben von Krieg, Hungersnot und inneren Unruhen, damit nicht die Blüte der Jugend hingerafft werde; der kluge Rat der Alten zusammen mit dem Wirken treuer Leiter des Volkes soll die bürgerliche Ein- tracht wahren. Möge Kindersegen dem Lande zuteil werden und nicht Pest und Krankheit das Land ent- völkern, Mögen die Feldfrüchte gedeihen und die Herden sich reichen Nachwuchses erfreuen, da- mit mit dem Wohlstande die Pflege der Musen das Land beglücke. Eine weise Regierung wahre im Innern das Recht und sei nach außen gerecht und freundlich ge- sinnt. Möge Gottesfurcht im Lande herrschen und Vater und Mutter geehrt werden, damit die drei Hauptgebote (Ehre die Götter, die Gesetze, die Eltern) erfüllt werden." Der Inhalt (1. Friede und Eintracht. 2. Gesundheit und Wohlstand des Volkes. 3. Geistige und sittliche Güter), welcher an die Segens- wünsche für Athen Eum. 917 ff. (Wachstum und Gedeihen der Früchte und Herden; Gesundheit des Volkes und bürgerliche Ein- tracht; Wohlwollen und Segen der Götter) und auch an Hes. W. u. T. 225-237 erinnert, gilt mehr den Zuhörern im Theater als den Argivern. Die drei ersten Strophen- paare schließen mit einer Partie, welche das gleiche Versmaß auf- weist: Diese rhythmischen Ephymnien (zu 134) lassen schließen, daß die ersten Teile dieser drei Strophen- paare von den drei στοῖχοι des Chors, die Ephymnien und das vierte Strophenpaar von dem Ge- samtchor vorgetragen wurden. nunc cum

638. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-403

4
5
νῦν ὅτε wie Sieb. 692 d. i. νῦν ἔστιν ὅτε, jetzt ist der Augen- blick gekommen wo, maxime. Vgl. Plaut. Rud. 664 nunc id est, quom omnium copiarum viduitas tenet. nos Die Er- klärung des Schol. ὅτε ἀντὶ τοῦ εἴποτε gibt nur den Sinn richtig wieder: εἴ ποτε ( πρότερον), καὶ νῦν.

640. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-404

6
7
Schol. χεούσης ἐμοῦ εὐκταῖα γένει ἤτοι τῷ < δε > γένει. - γένει wie γένος 207. Ζυ χεούσης (aus- strömen, voll ertönen lassen) vgl. Sieb. 73 Ελλάδος φθόγγον χέουσαν, Hom. Τ 521 χέει πολυηχέα φωνήν.

641-642. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-405

8
9
πυρίφατον (Schol. πυρὶ ἀναλωθεῖσαν) steht prädikativ zu τάνδε Πελασγίαν. Vgl. Cho. 1058 ἐλεύθερόν σε τῶνδε πημάτων κτίσει, Eum. 716 χρησμούς . . ἀκαρπώτους κτίσαι. τάνδε Πελασγίαν für τὰν Πελασγίαν πόλιν Klausen. Πελασγία wie Prom. 886 von Argos, dessen Bewohner nach 259 Πελασγοί heißen.

643-644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-406

10
11
τὸν ἀχόρων (für ἄχορον) βοᾶν μάχλον Αρη (Subjekt zu κτίσαι), der dem Geschrei, das nicht zu Reigen einlädt, wollüstig frönende Ares. Vgl. 689, Eur. Phoen. 784 ὦ πολύμοχθος Αρης.. οὐκ ἐπὶ καλλι- χόροις στεφάνοισι νεάνιδος ὥρας . . λωτοῦ κατὰ πνεύματα μέλπῃ μοῦσαν ἐν ᾧ χάριτες χοροποιοί. βοᾶν μάχλον wie φόνου μαργῶντα Eur. Herc. 1005. — κτίσαι braucht Aschy- los für das prosaische ποιῆσαι. nicht

645-646. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-407

12
13
ἀρότοις ἐν ἄλλοις, auf dem Ackerfelde gewöhnlichen werden nicht Ähren, sondern Menschen gemäht. Ares ist ein Schnitter anderer Art.- θερίζοντα: vgl. βίον θερίζειν ὥστε κάρπιμον στάχυν, Hor. epist. II 2, 178 metit Orcus grandia cum parvis. Vielleicht hat es εναίμοις für ἐν ἄλλοις ge- heißen, da es Äschylos liebt dem bildlichen Ausdruck ein das Bild aufhebendes Epitheton beizugeben. Vgl. zu κῦμα χερσαῖον στρατοῦ Sieb. 65.

649. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-408

14
15
αἰδοῦνται wie 366: zu 198.

650. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-409

16
17
ποίμναν, Schol. τὴν ἡμῶν σύστασιν.— ἀμέγαρτον, Schol. ἀφθό- νητον (bejammernswert) διὰ τὸ ἀτελές, vielmehr wegen der Ver- folgung.

651. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-410

18
19
ἀρσένων wie 398.

652-653. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-411

20
21
ἀτιμώσαντες ἕδραν (für ἔριν Stadtmüller) γυναικῶν, nicht achtend das (durch den Sitz am Altare zu- erkennengegebene) Flehen der Jungfrauen. Vgl. Soph. Ο. Τ. 13 δυσάλγητος γὰρ ἂν εἴην τοιάνδε μὴ οὐ κατοικτείρων ἕδραν.

654-655. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-412

22
23
Δῖον πράκτορ᾽ ἐπίσκοπον (so Paley für πράκτορά τε σκοπόν), den von Zeus bestellten ahndenden Rächer, d. i. den Alastor (nach 419f.). — ἐπίσκοπον: zu 1. Reinh Michaelis vermutet πράκτορ᾽ ἀρᾶς σκοπόν.

656-657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-413

24
25
τίς für οὔτις Burges. But- ler vermutet δυσπόλεμον τὸν οὔτις, Meineke und Oberdick δυσπάλαμον τὸν οὔτις, vgl. Hesych. δυσπάλαμον· δυσχερές, κακότεχνον, Εum. 849 θεῶν δυσπάλαμοι . . δόλοι.

657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-414

26
27
ἔχων . . ἰαίνοιτο (so Weil für ἔχοι .. μιαίνοντα): vgl. Hom. ζ 155 μάλα που σφισι θυμὸς αἰὲν ευφροσύνῃσιν ἰαίνεται, Hesych. ἰαίνομαι· εὐφραίνομαι. Wegen der Vorstellung ἐπ' ὀρόφων ἔχων vgl. 419f., doch bemerkt der Schol. richtig: ἐφιζάνει γὰρ βαρὺς καὶ ἐρείπει τὸν οἶκον.

660. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-415

28
29
ἄζονται, αἰδοῦνται, σέβονται, vgl. Hesych. άζεσθαι· σέβεσθαι, Eum. 1003. γάρ: οὐδὲ μετ᾿ ἀρσένων ψῆφον ἔθεντο wird begründet.

662-663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-416

30
31
τοιγάρτοι bedeutet wie τοιγάρ (664) zum Lohne, zur Strafe dafür". καθαροῖσι enthält das Hauptgewicht des Gedankens: drum werden ihnen die Altäre nicht befleckt werden (wird keine Schuld auf ihrer Stadt ruhen)". Vgl. διπλοῦν μίασμα 627. ἀρέσονται (sich gnädig machen) wie Xen. Mem. IV 3, 16 ἱεροῖς θεοὺς ἀρέσκεσθαι.

664-665. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-417

32
33
ὑπόσκιον στόμα bezeichnet den Mund des Schutzflehenden, dem die Heiligkeit seiner Zweige besondere Achtung zuwendet. Wenn auch nach 515f. die Zweige auf dem Götteraltare zurück- gelassen sind, stehen die Danaiden doch noch unter der Wirkung der- selben, wie wenn sie sie in Händen hielten und damit den Mund be- schatteten. Ähnlich ist ἀφύλλου στόματος ἐξάπτων λιτάς Eur. Or. 383 von den Bitten gesagt, welche aus dem Mund eines Schutzflehenden kommen, der keine Zweige trägt (Hesych. ἀφύλλου στόματος· ἄνευ ἱκετηρίας). ποτάσθω wie βοὰ ποτᾶται Sieb. 84.

666. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-418

34
35
φιλότιμος εὐχή ist das Ge- bet, welches Segen erfleht. Vgl. 636.

667. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-419

36
37
λιμὸς für λοιμός Schütz, da von der Pest in 686ff. die Rede ist.

669. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-420

38
39
στάσις ist von Bamberger ergänzt nach Pers. 717 τίνι τρόπῳ; λοιμοῦ τις ἦλθε σκηπτὸς ἢ στάσις πόλει; Εum. 977 τὴν δ᾽ ἄπληστον κακῶν μήποτ' ἐν πόλει στάσιν τᾷδ᾽ ἐπεύχομαι βρέμειν. Heath ergänzt ἔρις.

670. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-421

40
41
πτώμασιν: Phrynich. πτῶμα ἐπὶ νεκροῦ τιθέασιν οἱ νῦν, οἱ δ᾽ ἀρχαῖοι οὐχ οὕτως, ἀλλὰ πτώ- ματα νεκρῶν ἢ οἴκων. Hier wird πτώμασιν durch ἐπιχωρίοις be- stimmt:,,durch einheimische Todes- fälle", d. i. durch den Fall von Bürgern".

672-673. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-422

42
43
Αφροδίτας εὐνάτωρ nach Hom. 267 ff. Ares möge seiner Liebe zu Aphrodite eingedenk die Blüte der Jugend verschonen, da- mit nicht durch deren Vernichtung die Werke der Kypris vereitelt werden. βροτολοιγός das Home- rische Epitheton.

674. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-423

44
45
κέρσειεν wie κερσάμενος Pers. 955; dagegen ἐπέκειρεν und ἐκειράμην Pers. 922, Cho. 171, 188, ἄωτον in der nachhomerischen Bedeutung, welche das Wort bei lyrischen Pindar und anderen Dichtern hat das Schönste und Beste“ ( ἄνθος ἥβης).

675. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-424

46
47
Und die Hallen der Alten mögen sich füllen mit greisen Be- ratern." Θυμέλη bedeutet Opfer- stätte, Tempel und überhaupt einen geweihten Raum, vgl. Eur. Hik. 64 δεξιπύρους θεῶν θυμέλας, Εl. 713 θυμέλαι δ᾽ ἐπίτναντο χρυσήλατοι, Iph. Α. 152 Κυκλώπων θυμέλας. προβούλοις ist von Hermann dem Sinne entsprechend ergänzt für γεμόντων, welches als Erklärung des folgenden φλεόντων, wie Her- mann φλεγόντων verbessert hat, in den Text gekommen ist. Vgl. Hesych. φλεῖ· γέμει. Der Dativ bei φλεόντων wie öfters bei πληροῦσθαι, πίμπλασθαι.

678. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-425

48
49
τώς wie 70.

679. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-426

50
51
σεβόντων ( αὐτῶν) gehört zu πόλις.

680. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-427

52
53
τὸν ὑπερτάτως (so nach dem Schol. τῶν γερόντων σεβόντων τὸν Δία τον ξένιον ὑπερτάτως Η. L. Ahrens), den Hort des Gast- rechts aber vor allem".

681. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-428

54
55
πολιῷ νόμῳ, nach dem Ge- setze, von welchem es Soph. Ant. 456 heißt: οὐ γάρ τι κἀχθές, ἀλλ᾽ ἀεί ποτε ζῇ ταῦτα (nämlich ἄγραπταedle Mit

682. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-429

56
57
,,Wir flehen, daß andere treue Hüter des Landes immerdar auftreten und daß Artemis die Ge- burten der Frauen behüte." Um Bürgerkrieg zu verhindern sind außer dem Rate der Alten Berater des Volkes nötig. Αρτεμιν . . ἐφορεύειν wird zu dem eigentlichen Zusammenhang (Ge- deihen und Mehrung des Volkes) zurückgelenkt. Gewöhnlich schreibt man mit Erfurdt δὲ φόρους (in dem Sinne von fetus), aber die Beziehung von ἐφόρους auf ἐφορεύειν scheint die überlieferte Lesart zu schützen, nur darf man unter ἐφόρους nicht mit dem Schol. βασιλεῖς verstehen. Vgl. Soph. Ο. Κ. 145 ὦ τῆσδ᾽ ἔφοροι χώρας.

684. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-430

58
59
Αρτεμις ἑκάτη: die Mond- göttin galt als Geburtshelferin, wie sie besonders in Attika zu Brauron verehrt wurde. Als solche wurde Artemis auch mit Ειλείθυια identi fiziert. Ebenso war Hekate κουροτρόφος (Hes. Theog. 450). Das Beiwort ἑκάτη hat die gleiche Be- deutung wie τόξων μεδέουσαν Eur. Hipp. 166 τὴν δ᾽ εὔλοχον οὐρανίαν τόξων μεδέουσαν αύτουν " Αρτεμιν, denn nach dem Schol. zu dieser Stelle hieß es von der Frau, die in den Wehen starb, die Geschosse der erzürnten Artemis hätten sie getroffen.

686. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-431

60
61
Da bereits 641 ff. vom Kriege die Rede gewesen ist und nachher sich die Bitte anschließt, daß die Bürger von Krankheiten verschont bleiben, so wird unter dem,,Unheil, wo Menschen sterben" die Pest, unter dem dritten (644, 673, 690) Ares jener Ares zu ver- stehen sein, von dem es Soph. O. Τ. 190 heißt: " Αρεα τον μαλερόν, ὃς νῦν ἄχαλκος ἀσπίδων φλέγει με περιβόητος. Dem Ausdruck περι- βόητος entspricht hier βοὰν ἔνδημον ἐξοπλίζων: dieser Ares ist auch von Geschrei umtönt, aber nicht von Kampf-, sondern von Jammer- geschrei. Besonders bezeichnend ist für die Pest δακρυογόνον. Der Ausdruck ἐξοπλίζων ist gewählt wegen des Bezugs auf den eigent- lichen Ares, vgl. 710. Das Auf- hören von Musik und Tanz hat jener mit diesem Ares gemein (643). Krieg und Pest ist nach Ag. 647 die Doppelgeißel, welche Ares liebt".. βοάν: Schol. τὴν ἐπὶ τοῖς ἀπολωλόσι βοήν.

692-693. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-432

62
63
ἀπό, Schol. ἄποθεν ( ἄπωθεν): ,,Der Schwarm der Krankheiten soll sich fernhalten vom Haupte der Bürger “; ίζοι wie ein Schwarm Bienen oder Wespen. Vgl. Hor. carm. I 3, 30 nova febrium terris incubuit cohors.

694-695. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-433

64
65
Απόλλων Λύκειος hatte in Argos als Schutzgott des Landes den ansehnlichsten unter den Tem- peln in der Stadt (Paus. II 19, 3) an der ἀγορὰ Λύκειος (Soph. Εl. 7). Als Παιάν ( ἀλεξίκακος, ἀκέσιος) ist Apollon Heilgott. Gegen die Pest wird er auch Soph. O. T. 203 an- gerufen. Er ist κουροτρόφος, wes- halb ihm wer in das Mannesalter eintrat die abgeschnittene Jugend- locke weihte. νεολαία (iuventus) wie Pers. 673, wahrscheinlich auch Eur. Alk. 103 ( νεολαίας Blomfield).

696. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-434

66
67
Zeus möge bewirken, daß die Erde die Früchte, die sie in jeder Jahreszeit trägt, zu voller Reife bringe. Die gleiche Zu- sammenstellung Soph. O. T. 26f., 171f., 269f., Herod. III 65, VI 139 und Aschin. III 111 in dem Fluch gegen die Übertreter der Amphik- tyonischen Satzungen: ἐπεύχεται αὐτοῖς μήτε γῆν καρποὺς φέρειν μήτε γυναῖκας τέκνα τίκτειν γονεῦσιν ἐσικότα ἀλλὰ τέρατα (vgl. Hes. W. κ. Τ. 235) μήτε βοσκήματα κατὰ φύσιν γονὰς ποιεῖσθαι.

699. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-435

68
69
πρόνομα βοτά ( πρόβατα, Weidevieh) stehen im Gegensatz zu den ὀπισθονόμοι βόες Herod. IV 183). βοτὰ τοῖς (gesetzt für βρό- τατος), βοτὰ αὐτοῖς wie τῶν 836, Sieb. 179. Bergk vermutet πρόνομα δ᾽ ὀβρικάλοις.

700. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-436

70
71
πολύγονα: vgl. Εum. 945 μῆλά τ' εὐθενοῦντα Πάν ξὺν διπλοῖσιν ἐμβρύοις τρέφοι χρόνῳ τεταγμένῳ. - Das epische τελέθειν findet sich auch bei Pindar und Eur. Med. 1096.

701. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-437

72
73
Und allen Gewinn (Segen) mögen sie von Seite der Götter ernten." Ζη ἄλφοιεν (gesetzt für Zu λάθοιεν, Dindorf λάχοιεν) vgl.Hesych. ἄλφοι· εὕροι. Das epische Αλφάνειν kommt auch bei Euripides vor (Med. 297, Fragm. 326).

702-703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-438

74
75
εὐφήμοις ἐπὶ κώμοις (80 Geel für Bouois): vgl. Hom. Hymn. ΙΙΙ 480 φέρειν ἐς δαῖτα θάλειαν καὶ χορὸν ἱμερόεντα καὶ ἐς φιλοκυδέα κῶμον εὐφροσύνην νυκτός τε καὶ ἤματος, Aristoph. Thesm. 104 τίνι δαιμόνων ὁ κώμος; 989 κώμοις φιλοχόροισι, Eur. Bakch. 1167 κὤμον εὐίου Θεοῦ, Zu solchen Festes- feiern der Götter sollen die Sänger ihr Lied ertönen lassen. μοῦσαν τίθεσθαι umschreibt wie ἀοιδὴν τίθεσθαι ein Verbum wie ᾄδειν · ( μέλπειν). Die Form θείατο wie 762, Pers. 454 ἐξοισοίατο.

704-705. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-439

76
77
,, Aus jungfräulichem Munde ströme saitenfroher Gesang." Mit ἁγνῶν vgl. Ag. 256 ἁγνᾷ δ' ἀταύρω- τος αὐδᾷ παιᾶνα φίλως ἐτίμα (nämlich Iphigenie). Der Dich- ter scheint an Jungfrauenchöre ( παρθένεια) τη denken. Vgl. Plut. Mor. 1136 F πολλὰ Δώρια παρθένεια Αλκμάνι καὶ Πινδάρῳ καὶ Σιμωνίδη καὶ Βακχυλίδῃ πεποίηται. Mit φιλοφόρμιγξ wird zum vorher er- wähnten Gesang die Musik hinzu- gefügt. Vgl. ἀναξιφόρμιγγες ὕμνοιPind. Οl. Ι 1, ποικιλοφόρμιγγος ἀοιδᾶς ebd. IV 2.

706-707. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-440

78
79
Dem Gesange des Gesamt- chors sind die Wünsche inbetreff der höchsten Güter vorbehalten. φυλάσσοι δ' εὖ τ' ἔταισι (für φ. τ' ἀτιμίας) . . κρατύνει: „,Den Volks- genossen möge die öffentliche Ge- walt, welche den Staat regiert, ihre Vorrechte sorgfältig wahren." Bergk vermutet φυλάσσοι ταπιτίμι ἀστοῖς. ἔταισι im Gegensatz τα ξένοισι (709) hiers. v. a. πολίταις. Vgl. zu 253. Der Gedanke (Schol. ἀμετακίνητοι εἶεν αὐτοῖς αἱ τιμαί) kennzeichnet den aristokratischen und konservativen Standpunkt des Dichters.

708. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-441

80
81
προμαθίς (für προμαθείς Hermann) ist gebildet wie der Frauenname Πρόμηθις Anth. Pal. XIII 27, 5. Als Fem. steht προ- μηθής Soph. Εl. 1078. — εὐκοινόμητις (nur hier), auf das Gemeinwohl wohl bedacht. Vgl. εὐφιλόπαις Ag. 722. ἂν

709. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-442

82
83
,,Den Fremden mögen sie ( οἱ ἄρχοντες ergänzt sich aus ἀρχά), ehe sie zu den Waffen greifen, in Vertragstreue ohne Blutvergießen rechtlichen Austrag von Streit- sachen gewähren." Vgl. Harpokr. σύμβολα· τὰς συνθήκας, ἃς ἀλλήλαις αἱ πόλεις θέμεναι τάττωσι τοῖς πολίταις ὥστε διδόναι καὶ λαμβάνειν τὰ δίκαια pacta con- venta) und die Ausdrücke αἱ ἀπὸ συμβόλων δίκαι, ἀπὸ συμβόλων δικάζειν, dazu die Bündnisformel Thuk. IV 118 δίκας τε διδόναι ὑμᾶς τε ἡμῖν καὶ ἡμᾶς ὑμῖν κατὰ τὰ πάτρια, τὰ ἀμφίλογα δίκη διαλύοντας ἄνευ πολέμου, Herod. VI 42. Diese Empfehlung vertragstreuen Ver- fahrens gegen andere Volksstämme steht der Verabscheuung blutigen Eroberungskrieges Ag. 463 ff, würdig zur Seite. Kruse erblickt darin eine Anspielung auf die kurz vor 01.80 seitens der Argiver erfolgte Rückgabe des Heiligtums Nemea an die Kleonäer. Doch finden sich ähnliche Gedanken schon Hes. W. u. T. 225 οἳ δὲ δίκας ξείνοισι καὶ ἐνδήμοισι διδοῦσιν ἐθείας καὶ μή τι παρεκβαίνουσι δικαίου, τοῖσι τέθηλε πόλις, λαοὶ δ᾽ ἀνθεῦσιν ἐν αὐτῇ κτέ. von

712. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-443

84
85
Nach Porphyr. de abst. IV 22 erklärte der Philosoph Xeno- krates drei Gesetze des Triptolemos als noch fortbestehend in Eleusis: γονεῖς τιμᾶν, θεοὺς καρποῖς ἀγάλλειν, ζῷα μὴ σίνεσθαι und lautete ein Gesetz des Drakon also: θεσμὸς αἰώνιος τοῖς Ατθίδα νεμομένοις θεοὺς τιμᾶν καὶ ἥρωας ἐγχωρίους κτέ. Die drei Gebote der griechischen Pflichtenlehre legt bei Euripides Fragm. 853 ein Vater seinem Sohne dar: τρεῖς εἰσὶν ἀρεταὶ τὰς χρεών σ᾿ ἀσκεῖν, τέκνον, θεούς τε τιμᾶν τούς τε φύσαντας γονῆς νόμους τε κοινοὺς Ελλάδος· καὶ ταῦτα δρῶν κάλλιστον ἕξεις στέφανον εὐκλείας ἀεί. Das zweite Gebot κοινοὺς νόμους Ελλάδος τιμᾶν ist in 709 big 711 enthalten. οἳ γᾶν ἔχουσιν 8. v. a. πολισσούχους. — πατρῴαις um des Versmaßes willen für πατρίαις. δαφνηφόροις βουθύτοις von den Menschen, welche sich mit Lorbeer bekränzen und Stiere schlachten, übertragen. Der Ausdruck kann an die Feste Δαφνηφόρια und Βουφόνια erinnern.

715. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-444

86
87
γάρ begründet den aus- gelassenen Gedanken τοὺς γονέας σέβοιντο, wie der Schol. richtig bemerkt: πρῶτον θεούς, δεύτερον νόμους, τρίτον δὲ τόδε, τὸ τοὺς γονεῖς τιμᾶν· ἐχρῆν δὲ εἰπεῖν· καὶ τοὺς γονεῖς δὲ σέβοιντο· τὸ γὰρ τιμᾶν γονεῖς τρίτον ἐστὶ παράγγελμα Δίκης.

717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-445

88
89
Mit μεγιστότιμος kann man μεγιστόπολις Pind. Pyth. VIII 2 φιλό- φρον Ἡσυχία, Δίκας ὦ μεγιστόπολι θύγατερ vergleichen.