Libation Bearers. N. Wecklein. . 2026-09-07.
Search the Perseus Catalog for:
Search the Perseus Catalog for:
Current edition Experimental
Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (German) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.)
Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.
Editions (8)
Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 838-934 focus
Αιγισθος
ἥκω μὲν οὐκ ἄκλητος, ἀλλ᾽ ὑπάγγελος:
νέαν φάτιν δὲ πεύθομαι λέγειν τινὰς
ξένους μολόντας οὐδαμῶς ἐφίμερον,
1
840
μόρον δ᾽ Ὀρέστου. καὶ τόδ᾽ ἀμφέρειν δόμοις
γένοιτ᾽ ἂν ἄχθος δειματοσταγὲς
2
φόνῳ
τῷ πρόσθεν ἑλκαίνουσι καὶ δεδηγμένοις.
3
πῶς ταῦτ᾽ ἀληθῆ καὶ βλέποντα δοξάσω;
ἢ πρὸς γυναικῶν δειματούμενοι λόγοι
845
πεδάρσιοι θρῴσκουσι, θνῄσκοντες μάτην;
τί τῶνδ᾽ ἂν εἴποις ὥστε δηλῶσαι φρενί;
Χορός
ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων
ἔσω
4
παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος
Αἴγισθος
ἰδεῖν ἐλέγξαι τ᾽ αὖ θέλω τὸν ἄγγελον,
εἴτ᾽ αὐτὸς ἦν
7
θνῄσκοντος ἐγγύθεν παρών,
εἴτ᾽ ἐξ ἀμαυρᾶς κληδόνος λέγει μαθών.
οὔτοι φρέν᾽ ἂν
8
κλέψειεν ὠμματωμένην.
855
Χορός
Ζεῦ Ζεῦ, τί λέγω, πόθεν ἄρξωμαι
855
τάδ᾽ ἐπευχομένη κἀπιθεάζουσ᾽,
9
ὑπὸ δ᾽ εὐνοίας
πῶς ἴσον εἰποῦσ᾽ ἀνύσωμαι;
νῦν γὰρ μέλλουσι μιανθεῖσαι
πειραὶ κοπάνων ἀνδροδαΐκτων
860
ἢ πάνυ θήσειν Ἀγαμεμνονίων
οἴκων ὄλεθρον διὰ παντός,
ἢ πῦρ καὶ φῶς ἐπ᾽ ἐλευθερίᾳ
δαίων ἀρχάς τε πολισσονόμους
πατέρων θ᾽ ἕξει
10
μέγαν ὄλβον.
865
τοιάνδε πάλην μόνος ὢν ἔφεδρος
δισσοῖς μέλλει θεῖος
11
Ὀρέστης
ἅψειν. εἴη δ᾽ ἐπὶ νίκῃ.
869
Αἴγισθος
ἐή, ὀτοτοτοῖ.
Χορός
ἔα ἔα μάλα:
870
πῶς ἔχει; πῶς κέκρανται δόμοις;
ἀποσταθῶμεν
12
πράγματος τελουμένου,
ὅπως δοκῶμεν τῶνδ᾽ ἀναίτιαι κακῶν
εἶναι: μάχης γὰρ δὴ κεκύρωται τέλος.
875
Οἰκέτης
οἴμοι μάλ᾽ αὖθις ἐν τρίτοις προσφθέγμασιν.
Αἴγισθος οὐκέτ᾽ ἔστιν. ἀλλ᾽ ἀνοίξατε
ὅπως τάχιστα, καὶ γυναικείους πύλας
μοχλοῖς χαλᾶτε: καὶ μάλ᾽ ἡβῶντος δὲ δεῖ,
ἰοὺ ἰού.
κωφοῖς ἀυτῶ και καθεύδουσιν μάτην
ἄκραντα βάζω; ποῖ Κλυταιμήστρα; τί δρᾷ;
Κλυταιμνήστρα
τί δ᾽ ἐστὶ χρῆμα; τίνα βοὴν ἵστης δόμοις;
885
Οἰκέτης
τὸν ζῶντα καίνειν τοὺς τεθνηκότας λέγω.
Κλυταιμνήστρα
οἲ ᾽γώ.
20
ξυνῆκα τοὔπος ἐξ αἰνιγμάτων.
δόλοις ὀλούμεθ᾽, ὥσπερ οὖν ἐκτείναμεν.
δοίη τις ἀνδροκμῆτα πέλεκυν ὡς τάχος:
εἰδῶμεν εἰ
21
νικῶμεν, ἢ νικώμεθα:
890
ἐνταῦθα γὰρ δὴ τοῦδ᾽ ἀφικόμην κακοῦ.
Ὀρέστης
σὲ καὶ ματεύω: τῷδε δ᾽ ἀρκούντως ἔχει.
Κλυταιμνήστρα
οἲ ᾽γώ. τέθνηκας, φίλτατ᾽ Αἰγίσθου βία.
Ὀρέστης
φιλεῖς τὸν ἄνδρα; τοιγὰρ ἐν ταὐτῷ τάφῳ
κείσει. θανόντα δ᾽ οὔτι μὴ προδῷς ποτε.
895
Κλυταιμνήστρα
ἐπίσχες, ὦ παῖ, τόνδε δ᾽ αἴδεσαι,
22
τέκνον,
μαστόν, πρὸς ᾧ
23
σὺ πολλὰ δὴ βρίζων ἅμα
οὔλοισιν ἐξήμελξας εὐτραφὲς γάλα.
Ὀρέστης
Πυλάδη, τί δράσω; μητέρ᾽ αἰδεσθῶ κτανεῖν;
900
Πυλαδης
ποῦ δὴ
24
τὰ λοιπὰ Λοξίου μαντεύματα
900
τὰ πυθόχρηστα, πιστά τ᾽
25
εὐορκώματα;
ἅπαντας ἐχθροὺς τῶν θεῶν ἡγοῦ πλέον.
Ὀρέστης
κρίνω σὲ νικᾶν, καὶ παραινεῖς μοι καλῶς.
ἕπου, πρὸς αὐτὸν τόνδε σὲ σφάξαι θέλω.
καὶ ζῶντα γάρ νιν κρείσσον᾽
26
ἡγήσω πατρός:
905
τούτῳ θανοῦσα ξυγκάθευδ᾽, ἐπεὶ φιλεῖς
τὸν ἄνδρα τοῦτον, ὃν δ᾽ ἐχρῆν φιλεῖν στυγεῖς.
Κλυταιμνήστρα
ἐγώ σ᾽ ἔθρεψα, σὺν
27
δὲ γηράναι θέλω.
Ὀρέστης
πατροκτονοῦσα γὰρ ξυνοικήσεις ἐμοί;
Κλυταιμνήστρα
ἡ Μοῖρα τούτων, ὦ τέκνον, παραιτία.
910
Ὀρέστης
καὶ τόνδε τοίνυν Μοῖρ᾽ ἐπόρσυνεν
28
μόρον.
Κλυταιμνήστρα
οὐδὲν σεβίζει
29
γενεθλίους ἀράς, τέκνον;
Ὀρέστης
τεκοῦσα γάρ μ᾽ ἔρριψας ἐς τὸ δυστυχές.
Κλυταιμνήστρα
οὔτοι σ᾽ ἀπέρριψ᾽ ἐς δόμους δορυξένους.
Ὀρέστης
αἰσχρῶς
30
ἐπράθην ὢν ἐλευθέρου πατρός.
915
Κλυταιμνήστρα
ποῦ δῆθ᾽ ὁ τῖμος, ὅντιν᾽ ἀντεδεξάμην;
Ὀρέστης
αἰσχύνομαί σοι
31
τοῦτ᾽ ὀνειδίσαι σαφῶς.
Κλυταιμνήστρα
ἀλλ᾽
32
εἴφ᾽ ὁμοίως καὶ πατρὸς τοῦ σοῦ μάτας.
Ὀρέστης
μὴ ᾽λεγχε τὸν πονοῦντ᾽ ἔσω καθημένη.
Κλυταιμνήστρα
ἄλγος γυναιξὶν ἀνδρὸς εἴργεσθαι, τέκνον.
920
Ὀρέστης
τρέφει δέ γ᾽ ἀνδρὸς μόχθος ἡμένας ἔσω.
Κλυταιμνήστρα
κτενεῖν ἔοικας, ὦ τέκνον, τὴν μητέρα.
Ὀρέστης
σύ τοι σεαυτήν, οὐκ ἐγώ, κατακτενεῖς.
Κλυταιμνήστρα
ὅρα, φύλαξαι μητρὸς ἐγκότους κύνας.
Ὀρέστης
τὰς τοῦ πατρὸς δὲ πῶς φύγω, παρεὶς τάδε;
925
Κλυταιμνήστρα
ἔοικα θρηνεῖν ζῶσα πρὸς τύμβον μάτην.
Ὀρέστης
Κλυταιμνήστρα
οἲ ᾽γὼ τεκοῦσα τόνδ᾽ ὄφιν ἐθρεψάμην.
Ὀρέστης
ἦ κάρτα μάντις οὑξ ὀνειράτων φόβος.
ἔκανες
36
ὃν οὐ χρῆν, καὶ τὸ μὴ χρεὼν πάθε.
930
Χορός
στένω μὲν οὖν καὶ τῶνδε συμφορὰν διπλῆν.
ἐπεὶ δὲ πολλῶν αἱμάτων ἐπήκρισε
τλήμων Ὀρέστης, τοῦθ᾽ ὅμως αἱρούμεθα,
ὀφθαλμὸν οἴκων μὴ πανώλεθρον πεσεῖν.
935
Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 838-934 focus
Αἴγισθος
ἥκω μὲν οὐκ ἄκλητος, ἀλλʼ ὑπάγγελος·
νέαν φάτιν δὲ πεύθομαι λέγειν τινὰς
ξένους μολόντας οὐδαμῶς ἐφίμερον,
840
μόρον δʼ Ὀρέστου. καὶ τόδʼ ἀμφέρειν δόμοις
γένοιτʼ ἂν ἄχθος δειματοσταγὲς φόνῳ
τῷ πρόσθεν ἑλκαίνουσι καὶ δεδηγμένοις.
πῶς ταῦτʼ ἀληθῆ καὶ βλέποντα δοξάσω;
ἢ πρὸς γυναικῶν δειματούμενοι λόγοι
845
πεδάρσιοι θρῴσκουσι, θνῄσκοντες μάτην;
τί τῶνδʼ ἂν εἴποις ὥστε δηλῶσαι φρενί;
Χορός
ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων
ἔσω παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος
ὡς αὐτὸν αὐτῶν ἄνδρα πεύθεσθαι πάρα.
850
Αἴγισθος
ἰδεῖν ἐλέγξαι τʼ αὖ θέλω τὸν ἄγγελον,
εἴτʼ αὐτὸς ἦν θνῄσκοντος ἐγγύθεν παρών,
εἴτʼ ἐξ ἀμαυρᾶς κληδόνος λέγει μαθών.
οὔτοι φρένʼ ἂν κλέψειεν ὠμματωμένην.
855
Χορός
Ζεῦ Ζεῦ, τί λέγω, πόθεν ἄρξωμαι
855
τάδʼ ἐπευχομένη κἀπιθεάζουσʼ,
ὑπὸ δʼ εὐνοίας
πῶς ἴσον εἰποῦσʼ ἀνύσωμαι;
νῦν γὰρ μέλλουσι μιανθεῖσαι
πειραὶ κοπάνων ἀνδροδαΐκτων
860
ἢ πάνυ θήσειν Ἀγαμεμνονίων
οἴκων ὄλεθρον διὰ παντός,
ἢ πῦρ καὶ φῶς ἐπʼ ἐλευθερίᾳ
δαίων ἀρχάς τε πολισσονόμους
πατέρων
θʼ ἕξει μέγαν ὄλβον.
865
τοιάνδε πάλην μόνος ὢν ἔφεδρος
δισσοῖς μέλλει θεῖος Ὀρέστης
ἅψειν. εἴη δʼ ἐπὶ νίκῃ.
869
Αἴγισθος
ἒ ἔ, ὀτοτοτοῖ.
Χορός
ἔα ἔα μάλα·
870
πῶς ἔχει; πῶς κέκρανται δόμοις;
ἀποσταθῶμεν πράγματος τελουμένου,
ὅπως δοκῶμεν τῶνδʼ ἀναίτιαι κακῶν
εἶναι· μάχης γὰρ δὴ κεκύρωται τέλος.
875
Οἰκέτης
οἴμοι, πανοίμοι δεσπότου πεπληγμένου·
875
οἴμοι μάλʼ αὖθις ἐν τρίτοις προσφθέγμασιν.
Αἴγισθος οὐκέτʼ ἔστιν. ἀλλʼ ἀνοίξατε
ὅπως τάχιστα, καὶ γυναικείους πύλας
μοχλοῖς χαλᾶτε· καὶ μάλʼ ἡβῶντος δὲ δεῖ,
οὐχ ὡς δʼ ἀρῆξαι διαπεπραγμένῳ· τί γάρ;
880
ἰοὺ ἰού.
κωφοῖς ἀυτῶ καὶ καθεύδουσιν μάτην
ἄκραντα βάζω; ποῖ Κλυταιμήστρα; τί δρᾷ;
ἔοικε νῦν αὐτῆς ἐπὶ ξυροῦ πέλας
αὐχὴν πεσεῖσθαι πρὸς δίκην πεπληγμένος.
Κλυταιμνήστρα
τί δʼ ἐστὶ χρῆμα; τίνα βοὴν ἵστης δόμοις;
885
Οἰκέτης
τὸν ζῶντα καίνειν τοὺς τεθνηκότας λέγω.
Κλυταιμνήστρα
οἲ ʼγώ. ξυνῆκα τοὔπος ἐξ αἰνιγμάτων.
δόλοις ὀλούμεθʼ, ὥσπερ οὖν ἐκτείναμεν.
δοίη τις ἀνδροκμῆτα πέλεκυν ὡς τάχος·
εἰδῶμεν εἰ νικῶμεν, ἢ νικώμεθα·
890
ἐνταῦθα γὰρ δὴ τοῦδʼ ἀφικόμην κακοῦ.
Ὀρέστης
σὲ καὶ ματεύω· τῷδε δʼ ἀρκούντως ἔχει.
Κλυταιμνήστρα
οἲ ʼγώ. τέθνηκας, φίλτατʼ Αἰγίσθου βία.
Ὀρέστης
φιλεῖς τὸν ἄνδρα; τοιγὰρ ἐν ταὐτῷ τάφῳ
κείσῃ· θανόντα δʼ οὔτι μὴ προδῷς ποτε.
895
Κλυταιμνήστρα
ἐπίσχες, ὦ παῖ, τόνδε δʼ αἴδεσαι, τέκνον,
μαστόν, πρὸς ᾧ σὺ πολλὰ δὴ βρίζων ἅμα
οὔλοισιν ἐξήμελξας εὐτραφὲς γάλα.
Ὀρέστης
Πυλάδη τί δράσω; μητέρʼ αἰδεσθῶ κτανεῖν;
900
Πυλάδης
ποῦ δὴ τὰ λοιπὰ Λοξίου μαντεύματα
900
τὰ πυθόχρηστα, πιστὰ δʼ εὐορκώματα;
ἅπαντας ἐχθροὺς τῶν θεῶν ἡγοῦ πλέον.
Ὀρέστης
κρίνω σὲ νικᾶν, καὶ παραινεῖς μοι καλῶς.
ἕπου, πρὸς αὐτὸν τόνδε σὲ σφάξαι θέλω.
καὶ ζῶντα γάρ νιν κρείσσονʼ ἡγήσω πατρός·
905
τούτῳ θανοῦσα ξυγκάθευδʼ, ἐπεὶ φιλεῖς
τὸν ἄνδρα τοῦτον, ὃν δʼ ἐχρῆν φιλεῖν στυγεῖς.
Κλυταιμνήστρα
ἐγώ σʼ ἔθρεψα, σὺν δὲ γηράναι θέλω.
Ὀρέστης
πατροκτονοῦσα γὰρ ξυνοικήσεις ἐμοί;
Κλυταιμνήστρα
ἡ Μοῖρα τούτων, ὦ τέκνον, παραιτία.
910
Ὀρέστης
καὶ τόνδε τοίνυν Μοῖρʼ ἐπόρσυνεν μόρον.
Κλυταιμνήστρα
οὐδὲν σεβίζῃ γενεθλίους ἀράς, τέκνον;
Ὀρέστης
τεκοῦσα γάρ μʼ ἔρριψας ἐς τὸ δυστυχές.
Κλυταιμνήστρα
οὔτοι σʼ ἀπέρριψʼ εἰς δόμους δορυξένους.
Ὀρέστης
αἰκῶς ἐπράθην ὢν ἐλευθέρου πατρός.
915
Κλυταιμνήστρα
ποῦ δῆθʼ ὁ τῖμος, ὅντινʼ ἀντεδεξάμην;
Ὀρέστης
αἰσχύνομαί σοι τοῦτʼ ὀνειδίσαι σαφῶς.
Κλυταιμνήστρα
μὴ ἀλλʼ εἴφʼ ὁμοίως καὶ πατρὸς τοῦ σοῦ μάτας.
Ὀρέστης
μὴ ʼλεγχε τὸν πονοῦντʼ ἔσω καθημένη.
Κλυταιμνήστρα
ἄλγος γυναιξὶν ἀνδρὸς εἴργεσθαι, τέκνον.
920
Ὀρέστης
τρέφει δέ γʼ ἀνδρὸς μόχθος ἡμένας ἔσω.
Κλυταιμνήστρα
κτενεῖν ἔοικας, ὦ τέκνον, τὴν μητέρα.
Ὀρέστης
σύ τοι σεαυτήν, οὐκ ἐγώ, κατακτενεῖς.
Κλυταιμνήστρα
ὅρα, φύλαξαι μητρὸς ἐγκότους κύνας.
Ὀρέστης
τὰς τοῦ πατρὸς δὲ πῶς φύγω, παρεὶς τάδε;
925
Κλυταιμνήστρα
ἔοικα θρηνεῖν ζῶσα πρὸς τύμβον μάτην.
Ὀρέστης
πατρὸς γὰρ αἶσα τόνδε σοὐρίζει μόρον.
Κλυταιμνήστρα
οἲ ʼγὼ τεκοῦσα τόνδʼ ὄφιν ἐθρεψάμην.
Ὀρέστης
ἦ κάρτα μάντις οὑξ ὀνειράτων φόβος.
ἔκανες ὃν οὐ χρῆν, καὶ τὸ μὴ χρεὼν πάθε.
930
Χορός
στένω μὲν οὖν καὶ τῶνδε συμφορὰν διπλῆν.
ἐπεὶ δὲ πολλῶν αἱμάτων ἐπήκρισε
τλήμων Ὀρέστης, τοῦθʼ ὅμως αἱρούμεθα,
ὀφθαλμὸν οἴκων μὴ πανώλεθρον πεσεῖν.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 838 focus
ΑΙΓΙΣθΟΣ.
ἥκω μὲν οὐκ ἄκλητος, ἀλλ᾽ ὑπάγγελος·
νέαν φάτιν δὲ πεύθομαι λέγειν τινὰς
ξένους μολόντας οὐδαμῶς ἐφίμερον,
840
μόρον γ' Ὀρέστου. καὶ τόδ᾽ ἀμφέρειν δόμοις
γένοιτ᾽ ἂν ἄχθος αἱματοσταγὲς φόνῳ
τῷ πρόσθεν ἑλκαίνοντι καὶ δεδηγμένῳ.
πῶς ταῦτ᾽ ἀληθῆ καὶ βλέποντα δοξάσω?
ἢ πρὸς γυναικῶν δειματούμενοι λόγοι
845
πεδάρσιοι θρώσκουσι, θνήσκοντες μάτην?
τί τῶνδ᾽ ἂν εἴποις ὥστε δηλῶσαι φρενί;
ΧΟ.
ἠκούσαμεν μὲν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων
εἴσω παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος
ὡς αὐτὸν αὐτῶν ἄνδρα πεύθεσθαι πέρι.
850
Α.Ι.
ἰδεῖν ἐλέγξαι τ᾽ αὖ θέλω τὸν ἄγγελον,
εἴτ᾿ αὐτὸς ἦν θνήσκοντος ἐγγύθεν παρών,
εἰτ᾽ ἐξ ἀμαυρᾶς κληδόνος λέγει μαθών.
οὔτοι φρέν᾽ ἂν κλέψειεν ὠμματωμένην.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 838 focus
Αἴγισθος
ἥκω μὲν οὐκ ἄκλητος, ἀλλ᾽ ὑπάγγελος·
νέαν φάτιν δὲ πεύθομαι λέγειν τινὰς
825
ξένους μολόντας οὐδαμῶς ἐφίμερον,
μόρον δ' Ὀρέστου. καὶ τόδ᾽ ἀμφέρειν δόμοις
γένοιτ' ἂν ἄχθος δειματοσταγὲς φόνῳ
τῷ πρόσθεν ἑλκαίνοντι καὶ δεδηγμένῳ.
πῶς ταῦτ᾽ ἀληθῆ καὶ βλέποντα δοξάσω;
830
ἢ πρὸς γυναικῶν δειματούμενοι λόγοι
πεδάρσιοι θρώσκουσι, θνῄσκοντες μάτην;
Αἴγισθος
τί τῶνδ᾽ ἂν εἴποις ὥςτε δηλῶσαι φρενί;
Χορός
ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων
ἔσω παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος,
835
ὡς αὐτὸν αὐτῶν ἄνδρα πεύθεσθαι πάρα.
Αἴγισθος
ἰδεῖν ἐλέγξαι τ᾽ αὖ θέλω τὸν ἄγγελον,
εἴτ᾽ αὐτὸς ἦν θνῄσκοντος ἐγγύθεν παρών,
εἴτ᾽ ἐξ ἀμαυρᾶς κληδόνος λέγει μαθών.
οὔτοι φρέν᾽ ἂν κλέψειεν ὠμματωμένην.
840
ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 838 focus
ΑΙΓΙΣΘΟΣ
Ἥκω μὲν οὐκ ἄκλητος, ἀλλ᾽ ὑπάγγελος·
νέαν φάτιν δὲ πεύθομαι λέγειν τινάς
ξένους μολόντας οὐδαμῶς ἐφίμερον,
μόρον δ' Ὀρέστου· καὶ τόδ' ἀμφέρειν δόμοις
840
γένοιτ' ἂν ἄχθος
δειματοσταγές φόνῳ
δείματοστάγ᾽ ἐσφόνωι
τῷ πρόσθεν
ἑλκαίνουσι... δεδηγμένοις
-οντι... -μένωι·
πῶς ταῦτ᾽ ἀληθῆ καὶ βλέποντα δοξάσω ;
ἢ πρὸς γυναικῶν δειματούμενοι λόγοι
πεδάρσιοι θρώσκουσι, θνῄσκοντες μάτην ;
845
τί τῶνδ᾽ ἂν εἴποις ὥστε δηλῶσαι φρενί;
ΧΟΗΦΟΡΟΙ
(ΧΟ.)
Ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων
εἴσω παρελθών· οὐδὲν ἀγγέλων σθένος
ὡς
αὐτόσ'
αὐτὸς αὐτὸν ἄνδρα πεύθεσθαι πέρι.
(ΑΙ.)
Ἰδεῖν ἐλέγξαι τ' αὖ θέλω τὸν ἄγγελον·
850
εἴτ᾿ αὐτὸς
ἦν
ἦεν
1
ἦε... (?) θνῄσκοντος ἐγγύθεν παρών,
εἴτ' ἐξ ἀμαυρᾶς κληδόνος λέγει μαθών·
οὔτοι
φρέν᾽ ἂν
φρένα
κλέψειεν
-ειαν ὠμματωμένην.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 838 focus
ἥκω μὲν οὐκ ἄκλητος, ἀλλ᾽ ὑπάγγελος·
νέαν φάτιν δὲ πεύδομαι λέγειν τινὰς
ξένους μολόντας οὐδαμῶς ἐφίμερον,
μόρον γ' Ὀρέστου. καὶ τόδ᾽ ἀμφέρειν δόμοις
840
γένοιτ' ἂν ἄχθος αἱματοσταγὲς φόνῳ
τῷ πρόσθεν ἑλκαίνοντι καὶ δεδηγμένῳ.
πῶς ταῦτ᾽ ἀληθῆ καὶ βλέποντα δοξάσω;
ἢ πρὸς γυναικῶν δειματούμενοι λόγοι
πεδάρσιοι θρώσκουσι θνήσκοντες μάτην;
845
τί τῶνδ᾽ ἂν εἴποις ὥστε δηλῶσαι φρενί;
ΧΟ.
ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων
ἔσω παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος,
ὡς αὐτὸς αὐτὸν ἄνδρα πεύδεσθαι πέρι.
ΑΙ.
ἰδεῖν ἐλέγξαι τ᾽ αὖ θέλω τὸν ἄγγελον,
850
εἴτ᾿ αὐτὸς ἦν θνῄσκοντος ἐγγύθεν παρὼν
ΧΟ.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 838 focus
ΑΙΓΙΣθΟΣ
ἥκω μὲν οὐκ ἄκλητος ἀλλ᾽ ὑπάγγελος·
νέαν φάτιν δὲ πεύθομαι λέγειν τινάς
ξένους μολόντας, οὐδαμῶς ἐφίμερον,
840
μόρον γ᾽ Ὀρέστου. καὶ τόδ᾽ αὖ φέρειν δόμοις
γένοιτ᾽ ἂν ἄχθος αἱματοσταγές, φόνωι
τῶι πρόσθεν ἑλκαίνουσι καὶ δεδηγμένοις.
πῶς ταῦτ᾽, ἀληθῆ καὶ βλέποντα δοξάσω;
ἢ πρὸς γυναικῶν δειματούμενοι λόγοι
845
πεδάρσιοι θρώισχουσι, θνήισκοντες μάτην;
τί τῶνδ᾽ ἂν εἴποις ὥστε δηλῶσαι φρενί;
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
ΧΟ.
ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων
εἴσω παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος
ὡς αὐτὸν ἀνδρὸς ἄνδρα πεύθεσθαι πάρα.
850
⟨ΑΙ.⟩
ἰδεῖν ἐλέγξαί τ᾽ εὖ θέλω τὸν ἄγγελον,
εἴτ᾽ αὐτὸς ἦν θνήισκοντος ἐγγύθεν παρών
εἴτ᾽ ἐξ ἀμαυρᾶς κληδόνος λέγει μαθών.
οὔτοι φρέν᾽ ἂ⟨ν⟩ κλέψειεν ὠμματωμένην.
Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 838 focus
ΑΙΓΙΣθΟΣ
ἥκω μὲν οὐκ ἄκλητος, ἀλλ᾽ ὑπάγγελος·
νέαν φάτιν δὲ πεύθομαι λέγειν τινάς
840
ξένους μολόντας οὐδαμῶς ἐφίμερον,
μόρον δ᾽ Ορέστου. καὶ τόδ᾽ ἀμφέρειν δόμοις
γένοιτ᾽ ἂν ἄχθος δειματοσταγὲς φόνωι
τῶι πρόσθεν ἑλκαίνουσι καὶ δεδηγμένοις.
πῶς ταῦτ᾽, ἀληθῆ καὶ βλέποντα δοξάσω,
845
ἢ πρὸς γυναικῶν δειματούμενοι λόγοι
πεδάρσιοι θρώισκουσι, θνήισκοντες μάτην;
τί τῶνδ᾽ ἂν εἴποις ὥστε δηλῶσαι φρενί;
ΧΟ.
ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων
ἔσω παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος,
850
ὡς αὐτὸν ἀνδρὸς ἄνδρα πεύθεσθαι πάρα.
(ΑΙ.)
ἰδεῖν ἐλέγξαι τ᾽ αὖ θέλω τὸν ἄγγελον,
εἴτ᾿ αὐτὸς ἦν θνήισκοντος ἐγγύθεν παρών,
εἴτ᾽ ἐξ ἀμαυρᾶς κληδόνος λέγει μαθών.
οὔτοι φρέν᾽ ἂ
ν κλέψειεν ὠμματωμένην.
855
Translations (9)
Libation Bearers Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 838-931 focus
Aegisthus
I have come not unasked but summoned by a messenger. I heard startling news told by some strangers who have arrived, tidings far from welcome:
—that Orestes is dead. To lay this too upon our house would be a fearful burden when it is still festering and galled by the wound inflicted by an earlier murder. How can I believe this tale is the living truth? Or is it merely a panic-stricken report spread by women
840
which leaps up to die away in nothingness? What can you tell me of this to make it plain to my mind?
845
Chorus
We heard the tale, it is true. But go inside and inquire of the strangers. The certainty of a messenger’s report
is nothing compared with one’s own interrogation of the man himself.
850
Aegisthus
I wish to see the messenger and put him to the test again—whether he himself was present at the death or merely repeats from vague reports what he has heard. No! Be sure he cannot deceive a mind with eyes open.
Exit
855
Chorus
O Zeus, O Zeus, what should I say? Where shall I begin this prayer of mine, this appeal to the gods? How in my loyal zeal can I succeed in finding words to match need? Now is the moment when the blood-stained edges of the blades that lay men low
855
are utterly forever to destroy the house of Agamemnon. Or else, kindling a flaming light in the cause of freedom, Orestes will win both the rule over his realm and the rich possessions of his fathers.
860
Our gallant Orestes, with no one to assist him, is now to meet with two in such a contest. And may it be to triumph!
865
869
A shriek is heard from within
Aegisthus
within Oh! Oh! O woe!
Chorus
Ah! Ah! Alas! What is happening? What is being accomplished for our house? Let us stand apart while the matter is still unsettled so that we may be considered blameless in these ills. For the issue of the fighting has now been decided.
The Chorus withdraws to the side of the scene; then a servant of Aegisthus rushes in
870
875
Servant
O woe, oh utter woe! My master is slain! O woe! I cry yet again, for the third time. Aegisthus is no more! Come, with all speed! Unbar and open the women’s door! And a strong arm indeed is needed, but not to help him who is already slain: what good is there in that?
875
Help! Help! Am I shouting to the deaf and fruitlessly wasting my voice on people who are asleep? Where has Clytaemestra gone? What is she doing? Her own neck, near the razor’s edge, is now ready to fall beneath the stroke.
880
Clytaemestra hurries in unattended
Clytaemestra
What is this? What cry for help are you raising in our house?
885
Servant
I tell you the dead are killing the living.
1
Clytaemestra
Ah! Indeed I grasp the meaning of the riddle. We are to perish by treachery, just as we committed murder. Someone give me a battle-axe, and quickly! Let us know if we are victors or vanquished:
for I have even come to this in this wretched business.
Exit Servant. The door is opened and the corpse of Aegisthus is discovered. Nearby stands Orestes, and at a distance Pylades
890
Orestes
It is you I seek. He over there has had enough.
Clytaemestra
Oh no! My beloved, valiant Aegisthus! You are dead!
Orestes
You love this man? Then you will lie in the same grave,
and you will never abandon him in death.
895
Clytaemestra
Wait, my son! Have pity, child, upon this breast at which many times while you slept you sucked with toothless gums the milk that nourished you.
Orestes
Pylades, what shall I do? Shall I spare my mother out of pity?
900
Pylades
What then will become in the future of Loxias’ oracles declared at
Pytho
, and of our sworn pact? Count all men your enemies rather than the gods.
900
Orestes
I judge you victor: you advise me well.
To Clytaemestra Come, this way! I mean to kill you by his very side. For while he lived, you thought him better than my father.
Sleep with him in death, since you love him but hate the man you were bound to love.
905
Clytaemestra
It was I who nourished you, and with you I would grow old.
Orestes
What! Murder my father and then make your home with me?
Clytaemestra
Fate, my child, must share the blame for this.
910
Orestes
And fate now brings this destiny to pass.
Clytaemestra
Have you no regard for a parent’s curse, my son?
Orestes
You brought me to birth and yet you cast me out to misery.
Clytaemestra
No, surely I did not cast you out in sending you to the house of an ally.
Orestes
I was sold in disgrace, though I was born of a free father.
915
Clytaemestra
Then where is the price I got for you?
Orestes
I am ashamed to reproach you with that outright.
Clytaemestra
But do not fail to proclaim the follies of that father of yours as well.
Orestes
Do not accuse him who suffered while you sat idle at home.
Clytaemestra
It is a grief for women to be deprived of a husband, my child.
920
Orestes
Yes, but it is the husband’s toil that supports them while they sit at home.
Clytaemestra
You seem resolved, my child, to kill your mother.
Orestes
You will kill yourself, not I.
Clytaemestra
Take care: beware the hounds of wrath that avenge a mother.
Orestes
And how shall I escape my father’s if I leave this undone?
925
Clytaemestra
I see that though living I mourn in vain before a tomb.
2
Orestes
Yes, for my father’s fate has marked out this destiny for you.
Clytaemestra
Oh no! I myself bore and nourished this serpent!
Orestes
Yes, the terror from your dream was indeed a prophet. You killed him whom you should not; so suffer what should not be.
He forces Clytaemestra within; Pylades follows
930
Chorus
Truly I grieve even for these in their twofold downfall. Yet since long-suffering Orestes has reached the peak of many deeds of blood, we would rather have it so, that the eye of the house should not be utterly lost.
The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 838 focus
CHORUS
We heard it indeed, but go thou within and question the strangers ; the authority of messengers is no way so good as for a man himself to make enquiry about the tidings which they bring
5
.
AEGISTHUS
I wish to see and question farther the messenger, whether he himself was present close at hand where he died, or whether he is telling what he has learned from obscure re port. He certainly will not be able to delude a discerning mind.
Exit AEGISTHUS.
CHORUS
LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 838 focus
EGISTHE.
Je reviens, non de moi-même, mais appelé par un message. On me dit que des étrangers nous apportent
une nouvelle qui certes n'était point désirée, celle de la mort d'Oreste. Charger encore pareil fardeau sur ses épaules, il y a là de quoi pénétrer d'épouvante une maison qu'une première mort a laissée déjà saignante et meurtrie
1
.
Mais faut-il estimer ce qu'on nous conte véridique et réel?
Ne serait-ce point de ces propos peureux de femmes qui jaillissent et s'envolent, puis disparaissent sans plus de réalité? Que peux-tu m'en dire qui s'impose à mon esprit?
LES CHOÉPHORES
une nouvelle qui certes n'était point désirée, celle de la mort d'Oreste. Charger encore pareil fardeau sur ses épaules, il y a là de quoi pénétrer d'épouvante une maison qu'une première mort a laissée déjà saignante et meurtrie 1 .
Ne serait-ce point de ces propos peureux de femmes qui jaillissent et s'envolent, puis disparaissent sans plus de réalité? Que peux-tu m'en dire qui s'impose à mon esprit?
LE CORYPHÉE.
Nous avons entendu la nouvelle; mais entre, renseigne-toi auprès des étrangers. Nul messager ne
vaut la démarche de qui va s'informer sur place en personne.
vaut la démarche de qui va s'informer sur place en personne.
ÉGISTHE.
Je veux à mon tour voir et questionner le messager. Était-il lui-même auprès du mourant? ou parle- t-il d'après une rumeur confuse? Je le
The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 838 focus
Shou'd I give
Full credit to this tale, or rather deem it
The idle offspring of these women’s fears,
That lightly roſe, and will as lightly die?
950
Tell me, what proof gives credit to this rumour?
GILISSA.
Indeed we heard it: but go in, examine
Theſe ſtrangers; less regard is due to rumour,
Than to clear information learnt from them.
ÆGISTHUS.
I wish to see this stranger, and to aſk him
955
If he himſelf was preſent at his death,
Or only ſpeaks from an obscure report.
Deception finds no eaſy entrance here.
CHORUS.
Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 838 focus
CORIFEA
L'abbiamo udito. Ma tu entra e interroga
i forestieri. Allor che si può chiedere
755
direttamente, a che servono araldi?
EGISTO
Voglio vedere il nunzio e interrogarlo,
se presente alla morte era, o se parla
per non chiara notizia. Acuto è l'occhio
della mia mente: non potrà deludermi.
760
Entra nella reggia dalla porta di mezzo.
CORO
Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 838 focus
Quomodo hæc uera & uiuentia putabo?
780
Aut à mulieribus terrendi ſermones,
"Excelsi cadunt morientes fruſtra.
Quid horum dices, ut maniſeſtes mentem?
Nun.
Audiuimus quidem, interroga hoſpites
Intus tranſiens, nullum nuncians robur,
785
Vt ipſe audias uirum de his rebus.
Aegi.
Rurſus uolo uidere & probare nuncium,
Si ipſe erat præſens prope mortuum,
Siue ex obſcura fama intelligens loquitur.
Non mentem furtiuam occultatam.
790
Cho.
Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 838 focus
Chorführerin.
Wir waren Ohrenzeugen, aber geh' hinein
und frage selbst den Fremden. Wo der Mann den Mann
850
ausforschen kann, hat Zeugenrede keinen Wert.
Aigisthos.
Ich will den Boten sehen und von neuem ihn
verhören, ob er selbst dem Tode beigewohnt,
ob er Gerüchtes wirre Stimmen weitergiebt.
Mein Geistesaug' ist helle: mich berückt er nicht.
Ab.
Chor.
855
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 838 focus
Hither and not unsummoned have I come;
For a new rumour, borne by stranger men
935
Arriving hither, hath attained mine ears,
Of hap unwished-for, even Orestes' death.
This were new sorrow, a blood-bolter'd load
Laid on the house that doth already bow
Beneath a former wound that festers deep.
940
Dare I opine these words have truth and life?
Or are they tales, of woman's terror born,
That fly in the void air, and die disproved?
Canst thou tell aught, and prove it to my soul?
Chorus.
What we have heard, we heard; go thou within
945
Thyself to ask the strangers of their tale;
Strengthless are tidings, thro' another heard;
Question is his, to whom the tale is brought.
Ægisthus.
I too will meet and test the messenger,
Whether himself stood witness of the death,
950
Or tells it merely from dim rumour learnt:
None shall cheat me, whose soul hath watchful eyes.
[
Exit.
Chorus.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 838 focus
Nicht ungerufen komm' ich, Boten riefen mich;
Denn neue Kunde, hör' ich, ward von Fremdlingen
Hieher gemeldet, keineswegs erfreuliche:
Der Tod Orestens. Würde das im Hause kund,
Ein schreckentriefend Grausen wohl erweckt' es hier,
835
Wo noch des Mordes Wunde brennt mit altem Schmerz.
Wie? Dars' ich's Wahrheit achten, ist's lebendig hell?
Sind's eitle Frauensagen, die, vom Schreck gezeugt,
Zur Luft sich aufwärts schwingen und in Nichts vergeh'n?
Was weißt du hiervon zweifellos mir kundzuthun?
840
Die Chorführerin.
Wir hörten's; aber geh' hinein und frage selbst
Die fremden Männer. Nicht soviel gilt Botenwort,
Als wenn du selber diese selbst darum befragst.
Aegisthos.
Ja, seh'n und fragen will ich ihn, den fremden Mann,
Ob er bei seinem Tode selbst zugegen war,
845
Ob nur aus dunkler Sage schöpft und weiter spricht.
Des klaren Geistes offnen Blick betrügt er nicht.
Die Chorführerin.
Notes on the current edition
Libation Bearers
Commentary
Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus
834.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-534
Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus
779-836.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-424
834.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-441