837-934.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-443
drittes Epeisodion: Vollzug der Rache. Ägisthos tritt rechts auf (ohne Gefolge).
934-970.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-507
drittes Stasimon, ein Jubelgesang über den Sieg des Rechts und die Befreiung des königlichen Hauses: Wie dem Hause des Priamos, so ist auch dem Hause des Agamemnon der Rächer erschienen, in der Person des ins Elend verstofsenen Orestes, den Apollon hersandte, dem Hermes und Dike im Kampfe beistanden. Jubel erschalle, dafs das herrschaftliche Haus dem Unheil und dem Zustande, wo sein Besitztum von zwei Mördern vergeudet wurde, entronnen ist. Der Spruch des Apollon ging dem alten Schaden zu Leibe. Die Gottheit dient nicht den Schlechten. Es ziemt sich, das himmlische Walten zu ehren. Hell ist es geworden, frei sind wir wieder. Bald wird das Haus vollständig gesühnt und gereinigt sein und die günstige Wendung des Geschicks läfst auf den Ruf hoffen: „Usurpatoren des Hauses werden gestürzt werden. Hell ist es geworden, frei sind wir wieder." Der Vortrag jedes Strophenpaares scheint einem Halbchore, der der Ephymnien dem Gesamtchore zuzukommen. An diesen Gesang erinnert in mehrfacher Hinsicht das dritte Stasimon der Soph. Elektra 1384—1397.
934.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-508
χρόνῳ (mit der Zeit, endlich), entsprechend dem 66 ff., 382 u. ö. ausgesprochenen Grundsatze, dafs das göttliche Strafgericht, wenn es auch säume, doch nicht ausbleibe. Vgl.
βλάβαν ἐγχρονισθεῖ σαν 955.
937.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-509
διπλοῦς λέων: der Rächer erscheint in der Doppelperson des Orestes und Pylades. Vgl. Eur. Or. 1400
ἦλθον δόμους λέοντες Ελλανες δύο διδύμω (gleichfalls von Orestes und Pylades), Hom. K 297 Odysseus und Diomedes
βάν ῥ᾽ ἴμεν ὥς τε λέοντε δύω διὰ νύκτα μέλαι ναν ἀμ φόνον,
ἀν νέκυας,
διά τ'
ἔντεα καὶ μέλαν αἷμα.
Αρης: zu
Ag. 1512
.
938.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-510
Schol.
ἤλασεν δὲ εἰς τὸ τέλος τοῦ δρόμου,
ἐστιν,
ἤνυσε τὸν ἀγῶνα.
939.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-511
πυθόχρηστος, Schol.
ὁ ὑπὸ Πυθοῦς χρησθεὶς Ὀρέστης, d. h. durch den Spruch des Gottes angewiesen. Vgl. Eur. Ion 1218
ὁ πυθόχρηστος Λοξίου νεανίας, Plut. Mor. p. 163
Β πυθόχρηστον τῆς ἀποικίας ἡγεμόνα.
940.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-512
θεόθεν εὖ φραδαῖσιν ὡρμημένος s. v. a.
θεῶν φραδαῖς εὖ ὡρ μημένος. Hesych.
φραδαῖσι·
βουλαῖς. Orestes war durch Ratschlüsse der Götter, nicht durch böse Leidenschaft angetrieben.
941-942.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-513
δόμων ist von
ἀναφυγᾷ κακῶν κτέ. abhängig. Wie
κακῶν wird auch
τριβᾶς von
ἀναφυγᾷ regiert und
ὑπὸ δυοῖν μαστόροιν gehört zu
κτεάνων τριβᾶς wie zu
κτεάνων τριβομένων. - Zu
κτεάνων τριβᾶς vgl. Soph.
Εl. 1290
πατρώαν κτῆσιν Αίγισθος δόμων ἀντλεῖ,
τὰ ροιν.
δ᾽ ἐκχεῖ,
τὰ δὲ διασπείρει μάτην.
δυσοίμου τύχας ist Apposition zu
τριβᾶς, beziehungsweise zu dem ganzen Ausdruck
κτεάνων ..
μιαστόHesych.
μάστωρ μιαρός,
λυμεών. Eur.
Εl. 683
χώσοι στυγοῦ σιν ἀνοσίους μάστορας. —
δύσοιμος leiten der Schol. (
δυσπορεύτου) und Hesych. (
δύσοδος) von
οἶμος ab, Blomfield von
οἴμη oder
οἶμος (cantus), s. v. a.
δύσθροος,
δυσβάϋκτος,
δυσκέλαδος.
945-946.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-514
ᾧ μέλει..
ποινά, derjenige, dem die listig ersonnene Bufse trugvollen Kampfes am Herzen liegt, d. i. Hermes.
947.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-515
Dike hat die Hand des Orestes geleitet:
δικαίως γὰρ Ορέ στης ἠμύνατο Schol. —
ἐτήτυμος Διὸς κόρα Δίκα:
ἐτήτυμος sowie das folgende
τυχόντες καλῶς (verum nomen adsecuti, vgl. zu
Ag. 690
γλῶσσαν ἐν τύχᾳ νέμων
) zeigt, dafs der Dichter mit der Etymologie
Διός)
κόρ)
α =
Δίκα spielt und das Verhältnis der Dike zu Zeus idealer auffafstals Hesiod Theog. 901
δεύτερον ἠγάγετο λιπαρὴν Θέμιν,
ἣ τέκεν Ὥρας Εὐνομίην τε Δίκην τε καὶ Εἰρήνην τεθαλυίαν. Mit
ἐτήτυμος κορα vgl.
Soph. Trach. 1064
γενοῦ μοι παῖς ἐτήτυμος γεγώς
.
ἐν ἐχθροῖς: vgl.
γέλωτ᾽ ἐν σοὶ γελῶ
Soph. Ant. 551
,
ἐν θανοῦσιν ὑβρι στὴς γένῃ
Αi. 1092. Schütz vermutet
ἐπ᾿ ἐχθροῖς.
952-953.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-516
τάπερ ..
θρίαξεν,
ἐποίχεται s. v. a.
ὁ χρησμὸς Λοξίου ἐποίχεται. Vgl. Soph.
Οed.
Τ. 469
ἔνοπλος γὰρ ἐπ᾿ αὐτὸν ἐπενθρώσκει πυρὶ καὶ στεροπαῖς ὁ Διὸς γενέτας κτέ.
μυχόν: vgl.
Eum. 39
, 170, 180, Eur.
Οr. 331
μεσόμφαλοι μυχοί.
χθονὸς ἐπ'
ὀμφαλῷ : vgl. 1034,
Eum. 40
ἐπ᾽ ὀμφαλῷ
, 166
γᾶς ὀμφαλόν,
Sept. 733
ἐν μεσομφάλοις Πυθικοῖς χρηστηρίοις
, Pind. Pyth. V 74
μέτ σον ὀμφαλόν, Soph. Oed.
Τ. 898
γᾶς ἐπ᾽ ὀμφαλόν, Eur. Ion 223
ἆρ'
ὄντως μέσον ὀμφαλόν γᾶς Φοίβου κατέχει δόμος; Med. 668
ομφαλόν γῆς θεσπιῳδόν. Einen weilsen Stein von der Form eines abgestumpften Kegels, der im Tempel des Apollon lag, erklärten die Delpher als Mittelpunkt der Erde (Strabon IX p. 420, Paus. X 16, 3). Vgl. die Darstellung desselben auf einem Vasengemälde Rochette, Monum. inéd. pl. 37 oder Baumeister, Denkm. d. kl. Altert. II S. 1110.
θρίαξεν,
ἐμαντεύσατο. Hesych.
θριάζειν·
φυλλολογεῖν,
ἐνθουσιᾶν,
ἐνθουσιά ζειν.
Εὐριπίδης Λικυμνίῳ καὶ Σοφοκλῆς Ὀδυσσεῖ μαινομένῳ, Zenob. VIII 14
τί σοι ὁ ᾿Απόλλων κεκιθάρικεν (
τεθρίακεν Meineke,
ἐντεθρίακεν Nauck):
τὸ κεκιθάρικεν οἷον ἐμαντεύσατο κτέ.,
Εtym.
Μ. p. 455, 45. Die dorische Form wie
Suppl. 38
σφετεριξάμενοι
.
δολίαν βλάβαν, den heimtückischen Schaden, dem schwer beizukommen ist. Mit
ἐγχρονισθεῖσαν vgl. Plat. Gorg. 480
Α΄ ὅπως μὴ ἐγχρονισθὲν τὸ νόσημα τὴν ψυχὴν ἀνίατον ποιήσει.