Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Filius Maiæ uehementiſsimus actionem bonam uolens.

Multa alia oſtendet deſiderans

Occulta, inopinabile uerbum dicens.

Noctu ante oculos tenebras fert,

755

Interdiu nihil maniſeſtius.

Libation Bearers. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)

Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 838-934 focus

Αιγισθος

ἥκω μὲν οὐκ ἄκλητος, ἀλλ᾽ ὑπάγγελος:

νέαν φάτιν δὲ πεύθομαι λέγειν τινὰς

ξένους μολόντας οὐδαμῶς ἐφίμερον,¹
840

μόρον δ᾽ Ὀρέστου. καὶ τόδ᾽ ἀμφέρειν δόμοις

γένοιτ᾽ ἂν ἄχθος δειματοσταγὲς² φόνῳ

τῷ πρόσθεν ἑλκαίνουσι καὶ δεδηγμένοις.³

πῶς ταῦτ᾽ ἀληθῆ καὶ βλέποντα δοξάσω;

ἢ πρὸς γυναικῶν δειματούμενοι λόγοι
845

πεδάρσιοι θρῴσκουσι, θνῄσκοντες μάτην;

τί τῶνδ᾽ ἂν εἴποις ὥστε δηλῶσαι φρενί;

Χορός

ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων

ἔσω⁴ παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος

ὡς αὐτὸν⁵ αὐτῶν ἄνδρα πεύθεσθαι πάρα.⁶
850

Αἴγισθος

ἰδεῖν ἐλέγξαι τ᾽ αὖ θέλω τὸν ἄγγελον,

εἴτ᾽ αὐτὸς ἦν⁷ θνῄσκοντος ἐγγύθεν παρών,

εἴτ᾽ ἐξ ἀμαυρᾶς κληδόνος λέγει μαθών.

οὔτοι φρέν᾽ ἂν⁸ κλέψειεν ὠμματωμένην.

855

Χορός

Ζεῦ Ζεῦ, τί λέγω, πόθεν ἄρξωμαι
855

τάδ᾽ ἐπευχομένη κἀπιθεάζουσ᾽,⁹

ὑπὸ δ᾽ εὐνοίας

πῶς ἴσον εἰποῦσ᾽ ἀνύσωμαι;

νῦν γὰρ μέλλουσι μιανθεῖσαι

πειραὶ κοπάνων ἀνδροδαΐκτων
860

ἢ πάνυ θήσειν Ἀγαμεμνονίων

οἴκων ὄλεθρον διὰ παντός,

ἢ πῦρ καὶ φῶς ἐπ᾽ ἐλευθερίᾳ

δαίων ἀρχάς τε πολισσονόμους

πατέρων θ᾽ ἕξει¹⁰ μέγαν ὄλβον.
865

τοιάνδε πάλην μόνος ὢν ἔφεδρος

δισσοῖς μέλλει θεῖος¹¹ Ὀρέστης

ἅψειν. εἴη δ᾽ ἐπὶ νίκῃ.

869

Αἴγισθος

ἐή, ὀτοτοτοῖ.

Χορός

ἔα ἔα μάλα:
870

πῶς ἔχει; πῶς κέκρανται δόμοις;

ἀποσταθῶμεν¹² πράγματος τελουμένου,

ὅπως δοκῶμεν τῶνδ᾽ ἀναίτιαι κακῶν

εἶναι: μάχης γὰρ δὴ κεκύρωται τέλος.

875

Οἰκέτης

οἴμοι, πανοίμοι¹³ δεσπότου πεπληγμένου:¹⁴
875

οἴμοι μάλ᾽ αὖθις ἐν τρίτοις προσφθέγμασιν.

Αἴγισθος οὐκέτ᾽ ἔστιν. ἀλλ᾽ ἀνοίξατε

ὅπως τάχιστα, καὶ γυναικείους πύλας

μοχλοῖς χαλᾶτε: καὶ μάλ᾽ ἡβῶντος δὲ δεῖ,

οὐχ ὥστ᾽¹⁵ ἀρῆξαι διαπεπραγμένῳ:¹⁶ τί γάρ;
880

ἰοὺ ἰού.

κωφοῖς ἀυτῶ και καθεύδουσιν μάτην

ἄκραντα βάζω; ποῖ Κλυταιμήστρα; τί δρᾷ;

ἔοικε νῦν αὖ τῆσδ᾽¹⁷ ἐπιξήνου¹⁸ πέλας
αὐχὴν πεσεῖσθαι πρὸς δίκην¹⁹ πεπληγμένος.

Κλυταιμνήστρα

τί δ᾽ ἐστὶ χρῆμα; τίνα βοὴν ἵστης δόμοις;
885

Οἰκέτης

τὸν ζῶντα καίνειν τοὺς τεθνηκότας λέγω.

Κλυταιμνήστρα

οἲ ᾽γώ.²⁰ ξυνῆκα τοὔπος ἐξ αἰνιγμάτων.

δόλοις ὀλούμεθ᾽, ὥσπερ οὖν ἐκτείναμεν.

δοίη τις ἀνδροκμῆτα πέλεκυν ὡς τάχος:

εἰδῶμεν εἰ²¹ νικῶμεν, ἢ νικώμεθα:
890

ἐνταῦθα γὰρ δὴ τοῦδ᾽ ἀφικόμην κακοῦ.

Ὀρέστης

σὲ καὶ ματεύω: τῷδε δ᾽ ἀρκούντως ἔχει.

Κλυταιμνήστρα

οἲ ᾽γώ. τέθνηκας, φίλτατ᾽ Αἰγίσθου βία.

Ὀρέστης

φιλεῖς τὸν ἄνδρα; τοιγὰρ ἐν ταὐτῷ τάφῳ

κείσει. θανόντα δ᾽ οὔτι μὴ προδῷς ποτε.
895

Κλυταιμνήστρα

ἐπίσχες, ὦ παῖ, τόνδε δ᾽ αἴδεσαι,²² τέκνον,

μαστόν, πρὸς ᾧ²³ σὺ πολλὰ δὴ βρίζων ἅμα

οὔλοισιν ἐξήμελξας εὐτραφὲς γάλα.

Ὀρέστης

Πυλάδη, τί δράσω; μητέρ᾽ αἰδεσθῶ κτανεῖν;

900

Πυλαδης

ποῦ δὴ²⁴ τὰ λοιπὰ Λοξίου μαντεύματα
900

τὰ πυθόχρηστα, πιστά τ᾽²⁵ εὐορκώματα;

ἅπαντας ἐχθροὺς τῶν θεῶν ἡγοῦ πλέον.

Ὀρέστης

κρίνω σὲ νικᾶν, καὶ παραινεῖς μοι καλῶς.

ἕπου, πρὸς αὐτὸν τόνδε σὲ σφάξαι θέλω.

καὶ ζῶντα γάρ νιν κρείσσον᾽²⁶ ἡγήσω πατρός:
905

τούτῳ θανοῦσα ξυγκάθευδ᾽, ἐπεὶ φιλεῖς

τὸν ἄνδρα τοῦτον, ὃν δ᾽ ἐχρῆν φιλεῖν στυγεῖς.

Κλυταιμνήστρα

ἐγώ σ᾽ ἔθρεψα, σὺν²⁷ δὲ γηράναι θέλω.

Ὀρέστης

πατροκτονοῦσα γὰρ ξυνοικήσεις ἐμοί;

Κλυταιμνήστρα

ἡ Μοῖρα τούτων, ὦ τέκνον, παραιτία.
910

Ὀρέστης

καὶ τόνδε τοίνυν Μοῖρ᾽ ἐπόρσυνεν²⁸ μόρον.

Κλυταιμνήστρα

οὐδὲν σεβίζει²⁹ γενεθλίους ἀράς, τέκνον;

Ὀρέστης

τεκοῦσα γάρ μ᾽ ἔρριψας ἐς τὸ δυστυχές.

Κλυταιμνήστρα

οὔτοι σ᾽ ἀπέρριψ᾽ ἐς δόμους δορυξένους.

Ὀρέστης

αἰσχρῶς³⁰ ἐπράθην ὢν ἐλευθέρου πατρός.
915

Κλυταιμνήστρα

ποῦ δῆθ᾽ ὁ τῖμος, ὅντιν᾽ ἀντεδεξάμην;

Ὀρέστης

αἰσχύνομαί σοι³¹ τοῦτ᾽ ὀνειδίσαι σαφῶς.

Κλυταιμνήστρα

ἀλλ᾽³² εἴφ᾽ ὁμοίως καὶ πατρὸς τοῦ σοῦ μάτας.

Ὀρέστης

μὴ ᾽λεγχε τὸν πονοῦντ᾽ ἔσω καθημένη.

Κλυταιμνήστρα

ἄλγος γυναιξὶν ἀνδρὸς εἴργεσθαι, τέκνον.
920

Ὀρέστης

τρέφει δέ γ᾽ ἀνδρὸς μόχθος ἡμένας ἔσω.

Κλυταιμνήστρα

κτενεῖν ἔοικας, ὦ τέκνον, τὴν μητέρα.

Ὀρέστης

σύ τοι σεαυτήν, οὐκ ἐγώ, κατακτενεῖς.

Κλυταιμνήστρα

ὅρα, φύλαξαι μητρὸς ἐγκότους κύνας.

Ὀρέστης

τὰς τοῦ πατρὸς δὲ πῶς φύγω, παρεὶς τάδε;
925

Κλυταιμνήστρα

ἔοικα θρηνεῖν ζῶσα πρὸς τύμβον μάτην.

Ὀρέστης

πατρὸς γὰρ αἶσα τόνδε σοὐρίζει³³ μόρον.³⁴³⁵

Κλυταιμνήστρα

οἲ ᾽γὼ τεκοῦσα τόνδ᾽ ὄφιν ἐθρεψάμην.

Ὀρέστης

ἦ κάρτα μάντις οὑξ ὀνειράτων φόβος.

ἔκανες³⁶ ὃν οὐ χρῆν, καὶ τὸ μὴ χρεὼν πάθε.
930

Χορός

στένω μὲν οὖν καὶ τῶνδε συμφορὰν διπλῆν.

ἐπεὶ δὲ πολλῶν αἱμάτων ἐπήκρισε

τλήμων Ὀρέστης, τοῦθ᾽ ὅμως αἱρούμεθα,

ὀφθαλμὸν οἴκων μὴ πανώλεθρον πεσεῖν.

935

Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 838-934 focus

Αἴγισθος

ἥκω μὲν οὐκ ἄκλητος, ἀλλʼ ὑπάγγελος·

νέαν φάτιν δὲ πεύθομαι λέγειν τινὰς

ξένους μολόντας οὐδαμῶς ἐφίμερον,
840

μόρον δʼ Ὀρέστου. καὶ τόδʼ ἀμφέρειν δόμοις

γένοιτʼ ἂν ἄχθος δειματοσταγὲς φόνῳ

τῷ πρόσθεν ἑλκαίνουσι καὶ δεδηγμένοις.

πῶς ταῦτʼ ἀληθῆ καὶ βλέποντα δοξάσω;

ἢ πρὸς γυναικῶν δειματούμενοι λόγοι
845

πεδάρσιοι θρῴσκουσι, θνῄσκοντες μάτην;

τί τῶνδʼ ἂν εἴποις ὥστε δηλῶσαι φρενί;

Χορός

ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων

ἔσω παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος

ὡς αὐτὸν αὐτῶν ἄνδρα πεύθεσθαι πάρα.
850

Αἴγισθος

ἰδεῖν ἐλέγξαι τʼ αὖ θέλω τὸν ἄγγελον,

εἴτʼ αὐτὸς ἦν θνῄσκοντος ἐγγύθεν παρών,

εἴτʼ ἐξ ἀμαυρᾶς κληδόνος λέγει μαθών.

οὔτοι φρένʼ ἂν κλέψειεν ὠμματωμένην.

855

Χορός

Ζεῦ Ζεῦ, τί λέγω, πόθεν ἄρξωμαι
855

τάδʼ ἐπευχομένη κἀπιθεάζουσʼ,

ὑπὸ δʼ εὐνοίας

πῶς ἴσον εἰποῦσʼ ἀνύσωμαι;

νῦν γὰρ μέλλουσι μιανθεῖσαι

πειραὶ κοπάνων ἀνδροδαΐκτων
860

ἢ πάνυ θήσειν Ἀγαμεμνονίων

οἴκων ὄλεθρον διὰ παντός,

ἢ πῦρ καὶ φῶς ἐπʼ ἐλευθερίᾳ

δαίων ἀρχάς τε πολισσονόμους

πατέρων θʼ ἕξει μέγαν ὄλβον.
865

τοιάνδε πάλην μόνος ὢν ἔφεδρος

δισσοῖς μέλλει θεῖος Ὀρέστης

ἅψειν. εἴη δʼ ἐπὶ νίκῃ.

869

Αἴγισθος

ἒ ἔ, ὀτοτοτοῖ.

Χορός

ἔα ἔα μάλα·
870

πῶς ἔχει; πῶς κέκρανται δόμοις;

ἀποσταθῶμεν πράγματος τελουμένου,

ὅπως δοκῶμεν τῶνδʼ ἀναίτιαι κακῶν

εἶναι· μάχης γὰρ δὴ κεκύρωται τέλος.

875

Οἰκέτης

οἴμοι, πανοίμοι δεσπότου πεπληγμένου·
875

οἴμοι μάλʼ αὖθις ἐν τρίτοις προσφθέγμασιν.

Αἴγισθος οὐκέτʼ ἔστιν. ἀλλʼ ἀνοίξατε

ὅπως τάχιστα, καὶ γυναικείους πύλας

μοχλοῖς χαλᾶτε· καὶ μάλʼ ἡβῶντος δὲ δεῖ,

οὐχ ὡς δʼ ἀρῆξαι διαπεπραγμένῳ· τί γάρ;
880

ἰοὺ ἰού.

κωφοῖς ἀυτῶ καὶ καθεύδουσιν μάτην

ἄκραντα βάζω; ποῖ Κλυταιμήστρα; τί δρᾷ;

ἔοικε νῦν αὐτῆς ἐπὶ ξυροῦ πέλας

αὐχὴν πεσεῖσθαι πρὸς δίκην πεπληγμένος.

Κλυταιμνήστρα

τί δʼ ἐστὶ χρῆμα; τίνα βοὴν ἵστης δόμοις;
885

Οἰκέτης

τὸν ζῶντα καίνειν τοὺς τεθνηκότας λέγω.

Κλυταιμνήστρα

οἲ ʼγώ. ξυνῆκα τοὔπος ἐξ αἰνιγμάτων.

δόλοις ὀλούμεθʼ, ὥσπερ οὖν ἐκτείναμεν.

δοίη τις ἀνδροκμῆτα πέλεκυν ὡς τάχος·

εἰδῶμεν εἰ νικῶμεν, ἢ νικώμεθα·
890

ἐνταῦθα γὰρ δὴ τοῦδʼ ἀφικόμην κακοῦ.

Ὀρέστης

σὲ καὶ ματεύω· τῷδε δʼ ἀρκούντως ἔχει.

Κλυταιμνήστρα

οἲ ʼγώ. τέθνηκας, φίλτατʼ Αἰγίσθου βία.

Ὀρέστης

φιλεῖς τὸν ἄνδρα; τοιγὰρ ἐν ταὐτῷ τάφῳ

κείσῃ· θανόντα δʼ οὔτι μὴ προδῷς ποτε.
895

Κλυταιμνήστρα

ἐπίσχες, ὦ παῖ, τόνδε δʼ αἴδεσαι, τέκνον,

μαστόν, πρὸς ᾧ σὺ πολλὰ δὴ βρίζων ἅμα

οὔλοισιν ἐξήμελξας εὐτραφὲς γάλα.

Ὀρέστης

Πυλάδη τί δράσω; μητέρʼ αἰδεσθῶ κτανεῖν;

900

Πυλάδης

ποῦ δὴ τὰ λοιπὰ Λοξίου μαντεύματα
900

τὰ πυθόχρηστα, πιστὰ δʼ εὐορκώματα;

ἅπαντας ἐχθροὺς τῶν θεῶν ἡγοῦ πλέον.

Ὀρέστης

κρίνω σὲ νικᾶν, καὶ παραινεῖς μοι καλῶς.

ἕπου, πρὸς αὐτὸν τόνδε σὲ σφάξαι θέλω.

καὶ ζῶντα γάρ νιν κρείσσονʼ ἡγήσω πατρός·
905

τούτῳ θανοῦσα ξυγκάθευδʼ, ἐπεὶ φιλεῖς

τὸν ἄνδρα τοῦτον, ὃν δʼ ἐχρῆν φιλεῖν στυγεῖς.

Κλυταιμνήστρα

ἐγώ σʼ ἔθρεψα, σὺν δὲ γηράναι θέλω.

Ὀρέστης

πατροκτονοῦσα γὰρ ξυνοικήσεις ἐμοί;

Κλυταιμνήστρα

ἡ Μοῖρα τούτων, ὦ τέκνον, παραιτία.
910

Ὀρέστης

καὶ τόνδε τοίνυν Μοῖρʼ ἐπόρσυνεν μόρον.

Κλυταιμνήστρα

οὐδὲν σεβίζῃ γενεθλίους ἀράς, τέκνον;

Ὀρέστης

τεκοῦσα γάρ μʼ ἔρριψας ἐς τὸ δυστυχές.

Κλυταιμνήστρα

οὔτοι σʼ ἀπέρριψʼ εἰς δόμους δορυξένους.

Ὀρέστης

αἰκῶς ἐπράθην ὢν ἐλευθέρου πατρός.
915

Κλυταιμνήστρα

ποῦ δῆθʼ ὁ τῖμος, ὅντινʼ ἀντεδεξάμην;

Ὀρέστης

αἰσχύνομαί σοι τοῦτʼ ὀνειδίσαι σαφῶς.

Κλυταιμνήστρα

μὴ ἀλλʼ εἴφʼ ὁμοίως καὶ πατρὸς τοῦ σοῦ μάτας.

Ὀρέστης

μὴ ʼλεγχε τὸν πονοῦντʼ ἔσω καθημένη.

Κλυταιμνήστρα

ἄλγος γυναιξὶν ἀνδρὸς εἴργεσθαι, τέκνον.
920

Ὀρέστης

τρέφει δέ γʼ ἀνδρὸς μόχθος ἡμένας ἔσω.

Κλυταιμνήστρα

κτενεῖν ἔοικας, ὦ τέκνον, τὴν μητέρα.

Ὀρέστης

σύ τοι σεαυτήν, οὐκ ἐγώ, κατακτενεῖς.

Κλυταιμνήστρα

ὅρα, φύλαξαι μητρὸς ἐγκότους κύνας.

Ὀρέστης

τὰς τοῦ πατρὸς δὲ πῶς φύγω, παρεὶς τάδε;
925

Κλυταιμνήστρα

ἔοικα θρηνεῖν ζῶσα πρὸς τύμβον μάτην.

Ὀρέστης

πατρὸς γὰρ αἶσα τόνδε σοὐρίζει μόρον.

Κλυταιμνήστρα

οἲ ʼγὼ τεκοῦσα τόνδʼ ὄφιν ἐθρεψάμην.

Ὀρέστης

ἦ κάρτα μάντις οὑξ ὀνειράτων φόβος.

ἔκανες ὃν οὐ χρῆν, καὶ τὸ μὴ χρεὼν πάθε.
930

Χορός

στένω μὲν οὖν καὶ τῶνδε συμφορὰν διπλῆν.

ἐπεὶ δὲ πολλῶν αἱμάτων ἐπήκρισε

τλήμων Ὀρέστης, τοῦθʼ ὅμως αἱρούμεθα,

ὀφθαλμὸν οἴκων μὴ πανώλεθρον πεσεῖν.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 811 focus

ξυλλάβοι δ᾽ ἐνδίκως

παῖς ὁ Μαίας ἐπιφορώτατος

πρᾶξιν οὐρίαν θέλων,

πολλὰ δ᾽ ἄλλα φανεῖ χρηΐζων

815

κρυπτάν. ἀσκοπον δ᾽ ἔπος λέγων

νύκτα πρό τ' ὀμμάτων σκότον φέρει,

καθ' ἡμέραν δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 811 focus

ξυλλάβοι δ᾽ ἐνδίκως

παῖς ὁ Μαίας ἐπιφορώτατος
800

πρᾶξιν οὐρίαν θέλων.

τὰ δ᾽ ἄλλα ἀμφανεῖ

Χορός
ἀντ. β'.

χρήζων. ἄσκοπον δ᾽ ἔπος λέγων

νύκτα πρό τ' ὀμμάτων σκότον φέρει,

καθ' ἡμέραν δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος.
805
στρ. δ'.

ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 811 focus

Ξυλλάβοι δ' ἐνδίκως

παῖς ὁ Μαίας, ἐπεὶ φορώτατος ἐπιφορ-

πρᾶξιν οὐρίσαι οὐρίαν θέλων θέλεν·

† πολλὰ δ' ἄλλα φανεῖ χρῄζων

815

κρυπτά· † ἄσκοπον δ' ἔπος λέγων

νυκτὸς προὐμμάτων νύκτα πρό τ' ὀμμάτων σκότον φέρει,

καθ' ἡμέραν δ' οὐδὲν ἐμφανέστερος.

¹ (Τὸ δὲ καλῶς κτίμενον ὦ μέγα ναίων

στόμιον, εὖ δὸς ἀνιδεῖν δόμον ἀνδρός,

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 811 focus

ξυλλάβοι δ᾽ ἐνδίκως

παῖς ὁ Μαίας ἐπιφορώτατος

¹²³⁴⁵⁶⁷⁸

ἀνωμένων corr. in ἀνομένων Μ. Post 795 iterat 785 - 789 ut ephymnium GCW Schneider. ἔσωθε ἔσω Hermann. πλουτογαθῆ πλουτογαθῆ Turnebus πλουταγαθῆ Μ. κλύετε κλῦτε Dindorf. σύμφρονεσ M, sed um in ras. scripsit m (fuerat, ut vid., σώφρονεσ). ἄγετε delet Schuetz. fort. λούσαθ'. προφάτοισ Μ, σ superscripsit (προσφάτοις) m. Τὸ δὲ τὸ δὲ Robortellus τόδε ex τάδε vel τώδε factum Μ. κτίμενον Bamberger κταμένων Μ, κτάμενον m. μέγα ναίων μεγαν αιών Μ, μέγα ναίων m. δὸς δκὸσ Μ, δόσ m vel m1. fort. ἐλευθέριον φῶς λαμπρὸν ἰδεῖν (ἐλευθερίας λαμπρὸν ἰδεῖν φάος HL Ahrens, ἐλευθερίας φῶς λαμπρὸν ἰδεῖν Dindorf). ὄμμασι ὄμμασιν ἐκ Hermann. καλύπτρας proximo v. addit M. ἐπιφορώτατος ἐπεὶ φορώτατος Emperius.

πρᾶξιν οὐρίαν θέλων.

810

πολλὰ δ᾽ ἄλλα φανεῖ χρηίζων,

κρυπτά. ἄσκοπον δ᾽ ἔπος λέγων

νύκτα πρό τ᾽ ὀμμάτων σκότον φέρει,

καθ' ἡμέραν δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος.

str. 3.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 811 focus

ξυλλάβοι δ᾽ ⟨ἂν⟩ ἐνδίκως

παῖς ὁ Μαίας, ἐπεὶ φορώτατος

πρᾶξιν οὐρίσαι θέλων.

πολλὰ δ᾽ ἄλλ᾽ ἔφανε χρήιζων,
815

{κρυπτά} ἄσκοπον κλέπος τελῶν·

νύκτωρ τ᾽ ὀμμάτων σκότον φέρει,

καθ᾽ ἡμέραν δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος.

¹²³⁴⁵⁶⁷⁸⁹¹⁰¹¹

Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 811 focus

ξυλλάβοι δ᾽ ἐνδίκως

παῖς ὁ Μαίας, ἐπεὶ φορώτατος

Numeri

800-5 = 812-818 trochaei, 2. 3. (syll. anceps) 2. 2. 2. 4. (primum metrum specie spondiaca) 2. primi metri responsio videtur libera ephymnium

806-812 dim. ion. catalect., dim. ion. glycon. alcaic. decasyllab.

Apparatus Criticus

ἅρμασιν ἅρματι ἅρμασι (σὺ δ᾽ ἐν δρόμωι suppl. O. Müller κτίσον κτίσον τίς ἄν τοῦτ᾽ τόυτ' Μ ἀm πέδον ἰδ. δάπεδον correxi διὰ πέδον ἀνόμενον ἀνο(ω μένων corr. Schoemann ἔσω ἔσω¹ πημάτων πημάτων (error librarii) πλουτογαθῆ πλουταγαθῆ corr. Turnebus κλῦτε κλύετε corr. Dindorf σύμφρονες σώφρονες corr. Turnebus τὸ καλῶς δὲ κτίμενον τό(τώ ante ras.) δε κ. traieci κτάμενον (ων corr. ipse) delevi μέγα ναίων στόμιον μέγα . ναίων (fuerit μέγαν) delevi δὸς δόμον ἀνδρός δὸς (fuerat δρος) ἀν. traieci ἐλευθερίας ἐλευθερίως corr. Bamberger alii λαμπρὸn φῶς ἰδεῖν λαμπρῶς ἰ. λαμπρὸν φῶς post ἰδεῖν suppl. Weil (ἐκ) suppl. Herm. φορώτατος ἐπιφορώτ. corr. Emperius, habuerit Σ, ὡς ἐπὶ ἀνέμου φησίν

ΧΟΡΟΣ

πρᾶξιν οὐρίσαι θεῶν.

πόλλ᾽ ἄδηλ᾽ ἔφανε χρήιζων κρυπτά·
815

ἄσκοπον δέ πως λέγω·

νυκτὸς προὐμμάτων σκότον φέρει, καθ᾽ ἡμέραν

δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος.

(τὸ καλῶς δὲ κτίμενον

μέγα ναίων στόμιον,

ἀνιδεῖν δὸς δόμον ἀνδρός,

καί νιν ἐλευθερίας

λαμπρὸν φῶς ἰδεῖν φιλίοις
810

ὄμμασιν ἐκ δνοφερᾶς καλύπτρας.)

Translations (8)

Libation Bearers Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 838-931 focus

Enter Aegisthus

Aegisthus

I have come not unasked but summoned by a messenger. I heard startling news told by some strangers who have arrived, tidings far from welcome:

—that Orestes is dead. To lay this too upon our house would be a fearful burden when it is still festering and galled by the wound inflicted by an earlier murder. How can I believe this tale is the living truth? Or is it merely a panic-stricken report spread by women
840

which leaps up to die away in nothingness? What can you tell me of this to make it plain to my mind?
845

Chorus

We heard the tale, it is true. But go inside and inquire of the strangers. The certainty of a messenger’s report

is nothing compared with one’s own interrogation of the man himself.
850

Aegisthus

I wish to see the messenger and put him to the test again—whether he himself was present at the death or merely repeats from vague reports what he has heard. No! Be sure he cannot deceive a mind with eyes open. Exit

855

Chorus

O Zeus, O Zeus, what should I say? Where shall I begin this prayer of mine, this appeal to the gods? How in my loyal zeal can I succeed in finding words to match need? Now is the moment when the blood-stained edges of the blades that lay men low
855

are utterly forever to destroy the house of Agamemnon. Or else, kindling a flaming light in the cause of freedom, Orestes will win both the rule over his realm and the rich possessions of his fathers.
860

Our gallant Orestes, with no one to assist him, is now to meet with two in such a contest. And may it be to triumph!
865

869 A shriek is heard from within

Aegisthus

within Oh! Oh! O woe!

Chorus

Ah! Ah! Alas! What is happening? What is being accomplished for our house? Let us stand apart while the matter is still unsettled so that we may be considered blameless in these ills. For the issue of the fighting has now been decided. The Chorus withdraws to the side of the scene; then a servant of Aegisthus rushes in
870

875

Servant

O woe, oh utter woe! My master is slain! O woe! I cry yet again, for the third time. Aegisthus is no more! Come, with all speed! Unbar and open the women’s door! And a strong arm indeed is needed, but not to help him who is already slain: what good is there in that?
875

Help! Help! Am I shouting to the deaf and fruitlessly wasting my voice on people who are asleep? Where has Clytaemestra gone? What is she doing? Her own neck, near the razor’s edge, is now ready to fall beneath the stroke.
880

Clytaemestra hurries in unattended

Clytaemestra

What is this? What cry for help are you raising in our house?
885

Servant

I tell you the dead are killing the living.¹

Clytaemestra

Ah! Indeed I grasp the meaning of the riddle. We are to perish by treachery, just as we committed murder. Someone give me a battle-axe, and quickly! Let us know if we are victors or vanquished:

for I have even come to this in this wretched business. Exit Servant. The door is opened and the corpse of Aegisthus is discovered. Nearby stands Orestes, and at a distance Pylades
890

Orestes

It is you I seek. He over there has had enough.

Clytaemestra

Oh no! My beloved, valiant Aegisthus! You are dead!

Orestes

You love this man? Then you will lie in the same grave,

and you will never abandon him in death.
895

Clytaemestra

Wait, my son! Have pity, child, upon this breast at which many times while you slept you sucked with toothless gums the milk that nourished you.

Orestes

Pylades, what shall I do? Shall I spare my mother out of pity?

900

Pylades

What then will become in the future of Loxias’ oracles declared at Pytho , and of our sworn pact? Count all men your enemies rather than the gods.
900

Orestes

I judge you victor: you advise me well. To Clytaemestra Come, this way! I mean to kill you by his very side. For while he lived, you thought him better than my father.

Sleep with him in death, since you love him but hate the man you were bound to love.
905

Clytaemestra

It was I who nourished you, and with you I would grow old.

Orestes

What! Murder my father and then make your home with me?

Clytaemestra

Fate, my child, must share the blame for this.
910

Orestes

And fate now brings this destiny to pass.

Clytaemestra

Have you no regard for a parent’s curse, my son?

Orestes

You brought me to birth and yet you cast me out to misery.

Clytaemestra

No, surely I did not cast you out in sending you to the house of an ally.

Orestes

I was sold in disgrace, though I was born of a free father.
915

Clytaemestra

Then where is the price I got for you?

Orestes

I am ashamed to reproach you with that outright.

Clytaemestra

But do not fail to proclaim the follies of that father of yours as well.

Orestes

Do not accuse him who suffered while you sat idle at home.

Clytaemestra

It is a grief for women to be deprived of a husband, my child.
920

Orestes

Yes, but it is the husband’s toil that supports them while they sit at home.

Clytaemestra

You seem resolved, my child, to kill your mother.

Orestes

You will kill yourself, not I.

Clytaemestra

Take care: beware the hounds of wrath that avenge a mother.

Orestes

And how shall I escape my father’s if I leave this undone?
925

Clytaemestra

I see that though living I mourn in vain before a tomb.²

Orestes

Yes, for my father’s fate has marked out this destiny for you.

Clytaemestra

Oh no! I myself bore and nourished this serpent!

Orestes

Yes, the terror from your dream was indeed a prophet. You killed him whom you should not; so suffer what should not be.

He forces Clytaemestra within; Pylades follows
930

Chorus

Truly I grieve even for these in their twofold downfall. Yet since long-suffering Orestes has reached the peak of many deeds of blood, we would rather have it so, that the eye of the house should not be utterly lost.

The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 811 focus

May Maia's most propitious son also, willing him an auspicious issue, rightfully take up the cause. Many other mysterious things too will he develope if he be willing ; and uttering obscure language, both by night he brings dark- ness before the eyes, and in the daytime he is nought clearer.

CHORUS

LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 811 focus

l'éblouissant soleil de la liberté succéder à ce voile de ténèbres.

Et puisse Hermès, fils de Maïa, nous prêter l'aide qui lui revient! ¹ Personne ne sait mieux que lui faire souffler les vents propices.

Avec un mot obscur il répand sur les yeux les ombres de la nuit, et le jour même ne les dissiperait pas ².

((Plus soutenu.) Toi qui habites l'édifice splendide bâti autour de la bouche terrible, fais que la maison d'un héros puisse enfin relever la tête et voir de ses yeux fidèles l'éblouissant soleil de la liberté succéder à ce voile de ténèbres.)

Alors, pour célébrer la maison délivrée, nous irons poussant par la ville la clameur dont les femmes saluent l'apparition des vents heureux

Victoire! le profit, le profit est pour

The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 811 focus

Thou, son of Maia, come, and with thee lead

Succeſs, that crowns the daring deed:

915

To form the close and dark design,

Whether th' ambiguous tale thou lov'ſt to weave,

And throw around the veil of night;

Or bid'st e'en truth itself deceive,

Diſplay'd in all the dazzling blaze of light;
920

The pow'rs of seeresy are thine.

Then ſhall this penſive female train

Theſe rich oblations pay no more;

No more the melancholy strain,

Tuned to the voice of anguiſh, pour,
925

Raptur'd their triumph ſhall I ſee,

My friends from ruffian danger free.

Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 811 focus

Il figliuolo anch'ei di Maia

giunger deve al mio soccorso:

ei, se vuol, su l'altrui corso

sa spirar prospero vento.

Spesso ei svela eventi incogniti;

705

poi, col suon d'oscuro accento,

stende, pur se il sole brilla,

buio e notte a la pupilla,

E tu da la gran fauce

de l'eccelsa caverna
710

vaticinante, accordami

che ancor prospera io scerna

la casa del mio duce,

e lui stesso, dal buio

ch'or lo fascia, con liberi
715

sguardi brillare in luce.

3 Strofe III.

CORO

Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 811 focus

Hermes, du verstehst vor allen

Göttern kühnem Unterfangen

Chor.

guten Wind zur Fahrt zu geben:

deines Amtes

ist es mit zu helfen.

815 Kündest, findest das Verborgne,

doch Verstecken und Geheimnis

liebst du auch.

Nachts gehüllt in Schattendüster,

unsichtbar am hellen Tag

gehst du um.

Und tief aus dem Grabe

aufschaue zur Heimat

der Vater, der Fürst.

Und gnädigen Auges

erschau' er im Hause

aus nächtigem Schatten der Knechtschaft

auflodernd die Freiheit.

820

English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 811 focus

And Hermes, Maia's child, lend hand to save,

Willing the right, and guide

Our state with Fortune's breeze adown the favouring tide.

Whate'er in darkness hidden lies,

He utters at his will;
910

He at his will throws darkness on our eyes,

By night and eke by day inscrutable.

Then, then shall wealth atone

The ills that here were done.

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 811 focus

Helfe mit allgerecht Maja's Sohn!

Mög' er ihm, verderbenschwer,

Frischen Hauch zur That verleih'n!

Du erhellst die Nacht,

Phöbos! Thust du kund ein dunkles Wort,
810

Hüllst du das Aug' in Nacht und Finsterniß;

Erscheint der Tag, strahlt es hell, die Wolken flieh'n.

Vierte Strophe.

Commentary

Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus

752. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-475

τόνδε ... λόγον: τόνδε οι λόγον recte Blomfieldius. Libri τώνδε λόγων. Vitium Ald. πεύσετε.

752

753. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-476

πῶς οὖν κελεύει: Oresti hunc et sequentes duo versus tribuit Rob. choro Turn. Vict. Nullae personarum notae in M. G. Ald. Recte eas distinxit Canterus.

753

754. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-477

τί πῶς;: Libri ἢ πῶς. Valckenarius ad Phoen. v. 923. p. 340. scribendum putabat πῶς φής; Melius Schutzius όπως; Sed veram pute Canteri emendationem, τί πῶς; Simile est illud Terentii in Andria V. 3, 19. quid mi pater? quum alter mi pater dixisset.

754

755. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-478

εἰ ξὺν: εἰ ξὺν Turn. Vict. ἢ ξὺν G. Ald. Rob. ή ξυν sic M. Defendi potest quodammodo ή ξύν, sed melius est εἰ ξύν.

755

756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-479

ἄγειν: Τρ. Turn. γεί. Rob. Nulla personae nota in M. G. All.

756

757. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-480

ἄγγελλε ... στύγει: Xo. Turn. og. Rob. Linea praefixa in M. G. Nulla nota in Ald. ἄγγελε G. Ald. στυγεῖ Rob.

757

758. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-481

ἀδειμάντως κλύῃ: ἀδήμαντος Rob. κλύει Α.

758

759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-482

ἄνωχθ᾽ ὅσον τάχιστά γ' εὐθύμῳ φρενí: τάχιστ' ἀγαθούση M. G. Ald. Rob. τάχιστα γαθούσῃ Turn. τάχιστα γηθούσῃ Pauwius, Heathius, Schutzius, Blomfieldius. Sed γηθεῖν non dixerunt Attici nisi in perfecto et plusquamperfecto. V. ad Prom. v. 156. Hic autem γηθούσῃ φρενί etiam propter sententiam non videtur ferri posse. Neque enim de Aegistho dici potuit, quia sic Cilissa se suspectam redderet, nec de Cilissa, quia sic chorus plus proderet quam vult. Posui quod scribere potuit Aeschylus, ἀλλ' αὐτὸν ἐλθεῖν, ὡς ἀδειμάντως κλύῃ, ἄνωχθ᾽ ὅσον τάχιστά γ' ευδούσῃ φρενί. Sophocles in Tympanistriis apud Stobaeum LIX. 12. et apud Ciceronem in ep. ad Att. II. 7. φεῦ φεῦ, τί τούτου χάρμα μεῖζον ἂν λάβοις τοῦ γῆς ἐπιψαύσαντα καθ᾽ ὑπὸ στέγῃ πυκνῆς ἀκοῦσαι ψακάδος ενδούση φρενί,

759

760. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-483

ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κυπτὸς ὀρθοῦται λόγος: ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κρυπτὸς ὀρθούση φρενί M. G. Rob. et Ald. nisi quod haee κρυπτοσ᾽ habet. ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κρυπτὸς ὀρθώσῃ η ρενί Turn. Veram lectionem, ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κρυπτὸς ὀρθοῦται λόγος, Porsonus restituit, auctore Musgravio ad Eur. fragm. inc. CCXXIV. qui versum sic scriptum, quem ut Euripidis affert Eustathius p. 1013, 11. ex hoc Aeschyli loco ductum esse animadvertit. Eustathius τὸ δὲ ἐσθλόν, inquit, καὶ τὸ τέτυκται, ὅτ' ἄγγελος αἴσιμα εἰδῇ, ἀντὶ τοῦ ἀγαθόν ἐστι καὶ τὸ συνετὸν εἶναι τὸν ἄγγελον· πολλὰ γὰρ καὶ αὐτὸς κατορθοῖ. διὸ καὶ Εὐριπίδης φησίν “ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κρυπτὸς ὀρθοῦται λόγος.” Scholiastes ad eundem versum Miadis XV. 207. καὶ Εὐριπίδης “ἐν ἀγ γέλῳ γὰρ κρυπτὸς ὀρθοῦται λόγος.” Ita Bekkerus edidit scriptumque ita est in codice Lipsiensi. In Villoisoni editione legitur κυπτός, quod verum esse videbatur Blomfieldio.

760

761. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-484

ἀλλ᾽ ἦ: Hinc quoque personae lineis praefixis in M. G. distinguuntur. Nullae personarum notae in Ald. In Rob. praefiguntur γεί. et op. In Turn. To. et Xo. ἀλλ᾽ ἦ M. Rob. Τurn. αλλ' ή G. ἀλλ' ε Αld. Reete scholiastes φρονεῖς εὖ interpretatur χαίρεις. 21

761

762. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-485

ἀλλ᾽ εἰ: ἀλλ' εἰ Μ. G. Turn, ἀλλ' ἐν Ald. Rob. ἀλλ᾽ ἦ scribendum videbatur Stanleio.

762

765. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-486

τί φῄς;: τί φής Μ. τὶ φῂς Turn. τὶ φὴς G. Rob. τιφὴς Ald.

765

766. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-487

ἄγγελλ᾿ ... τἀπεσταλμένα: ἄγγελλ' Rob. Turn. ἀγγελ' M. ἄγγελ' G. Ald. Deinde τάπεσταλμένα Vict. et sic M. τὰ πεπαλμένα Rob. τὰ πεπλαγμένα G. τὰ πεπραγμένα Ald. Turn.

766

767. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-488

μέλει ... μέλῃ: μέλει et deinde μέλη (μέλη Ald. Ald. Turn. μέλλει et deinde μέλλη M. G. Rob.

767

768. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-489

σοῖς: τοῖς γιο σοῖς error Vict. propagatus a Cantero et Stanleio.

768

770. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-490

νῦν παραιτουμένα μοι: Xo. M. Turn. Linea praefixa in G. Nulla nota in Ald. oo. Rob. Nullum paene vitii genus est, quo non sit contaminatum hoe carmen chori. Parum feliciter olim in Observationibus criticis metra restituere conatus eram, quo tempore nondum intellexeram licentias, quas metrici fere in omnibus versuum generibus statuebant, in tragicorum melicis carminibus nullas esse. Erat tamen illa descriptio sie facta, ut stropharum dispositio aequabilitatem haberet. Quare qui istam metrorum descriptionem sequeretur, non debebat certe ordinem stropharum mutare, quod hic quoque Schützius incredibili audacia fecit. Nunc de metris non potest ambigi, quin aliter ac tum a me factum erat constitui debeant. Est autem stropharum dispositio haec. Medium carminis locum mesodus tenet, quae, ut fieri in mesodis consentaneum est, metra habet multum a ceterarum metris stropharum diversa. Ea mesodus inclusa est ab utraque parte stropha tertia eiusque antistropha. Ante hane stropham et post eius antistropham stropha est atque antistropha secunda, sed sic ut stropha media sit inter stropham et antistropham primam, antistropha inter stropham atque antistropham quartam: hac forma, α. β'. ά. γ'. μεσωδός. γ'. δ. β'. δ'. νῦν παραιτουμέν ἐμοὶ Μ. νῦν παραιτούμεν ἐμοὶ G. Rob. νῦν παραιτούμ᾽ ἐν μοὶ Αld. νῦν παραιτουμένῃ μοι Turn. Restituenda erat forma Dorica.

770

771. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-491

Ζεῦ: Post ζεν aliquid erasum in M.

771

772-774. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-492

δὸς τύχας εὖ τυχεῖν, κυρίως τὰ σώφρον εὖ μαιομένοις ἰδεῖν: δὸς τύχας τυχεῖν δέ μου κυρίως M. G. Ald. Rob. δὸς τύχας, τυχεῖν δέ μοι κυρίως Turn. Scholiastes δός μοι εὐτυχίαν εὐτυχῆσαι βεβαίως. Hinc eiecto δέ μου, quod e δός μοι ortum esse videtur, scripsi δὸς τύχας εὖ τυχεῖν κυρίως. In eandem emendationem incidit Bambergerus, in reliquis falsus. Deinde τὰ σωφροσννευματισμένοις ἰδεῖν Μ. et Rob. nisi quod hic τα sine accentu habet. τὰ σώφροσυν εὐμαιομένοις ἰδεῖν G. Ald. τὰ σώφροσιν εὖ μαιομένοις ἰδεῖν Turn. Scribendum erat, plena interpunctione post haec verba posita, τὰ σώφρον εὖ μαιομένοις ἔχειν. Itaque hos versus ita constitui, δὸς τύχας εὖ τυχεῖν κυρίως τὰ σώφρον εὖ μαιομένοις ἔχειν. Nunc oranti mihi, caelicolarum pater Iuppiter, da prospere rem cedere iis qui honesta salva esse cupiunt.

775-776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-493

διὰ δίκας πᾶν ἔπος ἔλακον· ὦ Ζεῦ, σύ νιν φυλάσσοις: διαδικᾶσαι M. G. διαδικάσαι Ald. Rob. Turn. διὰ δίκας Pauwius. It ferri posset, nisi melius Creticus servaretur purus. Itaque quum in M. G. hoc scholion adscriptum sit δικαίως, κατὰ δίκαν, ὅ ἐστι κατὰ τὸ δίκαιον, quis dubitabit restituere καδ δίκαν? Deinde πᾶν ἔπος ἔλακον ζεῦ, σὺ δέ νιν φυλάσσοις M. G. Ald. Rob. Turn. nisi quod in G. Ald. φυλάσσεις scriptum est. Scribendum erat καδ δίκαν πᾶν ἔπος ἔλακον· ὦ Ζεῦ, σύ νιν φυλάσσοις.

777. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-494

πρὸ δέ γ' ἐχθρῶν τὸν ἔσωθεν μελάθρων, Ζεῦ, θές: ε ε (έ ἑ G. Ald. Rob.) προδὲ δὴχθρῶν Μ. G. Ald. Rob. 2, πρὸ δηχθρῶν Turn. Neque exclamatio hic apta est, et insolens erasis δὴ ἐχθρῶν. Deinde τῶν ἔσω μελάθρων ὦ ζεῦ θές. Hoc si proprie accipiatur, ne verum quidem est, quia Aegisthus non erat intus. Metrum docet, quod etiam Seidlerus de versibus dochm. p. 406. vidit, scribendum esse τὸν ἔσωθεν, et removendum d. Scripsi igitur πρὸ δέ γ' ἐχθρῶν τὸν ἔσωθεν μελάθρων, Ζεύ, θές. Oresten dicit.

777

778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-495

νιν μέγαν ἄρας: Libri μιν. Correxit Seidlerus. Deinde μέγαν ἄρας Rob. Turn. μέγαν ἄιρας Μ. μέγα μιρας G. μέγα αἴρας Ald.

778

780. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-496

παλίμποινα ... ἀμείψει: παλίμποινα Vict. παλίνποινα M. G. AH. Rob. Turn. Scholiastes επάρας γὰρ τὸν Ὀρέστην, δυνήσῃ καὶ τριπλασίονα ποινὴν εἰςπράξασθαι τὸν Ὀρέστην ποιῆσαι. Hinc Turn. ἀμείψῃ scripsit. Ceteri omnes ἀμείψει. Dictum id est pro αμειφθήσῃ, vicissim accipies. Vidit hoc Pauwius.

780

781. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-497

ἴσθι: Libri ἴσθι. Recepi Pauwii emendationem ἴσχε.

781

782. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-498

ζυγέντ᾽ ἐν ἅρμασιν: ζυγέντ' Μ. Rob. Turn. ζυγοῦντ' G. Ald. Deinde libri ἐν ἁρματι. Scripsi ἐν ἅρμασιν. Scholiastes ἐνέμεινε τῇ μεταφορά, φήσας γὰρ ἐν ἅρμασι πημάτων, τὸ δρόμῳ ἐπήγαγε. Ita, ἐν ἅρμασι, legitur in scholiis codicis G. et editionis Rob. et, ut puto, etiam in scholiis codicis M. ἐν ἅρματι scholiorum editio Vict.

782

784. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-499

μέτρον, τίν' ἂν: Turn. e coniectura μέτρου, quod coniungit cum sequentibus. Ceteri omnes μέτρον. Deinde omnes τίς ἄν. Scripsi τόν αὐ.

784

785. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-500

σωζόμενον: σωζόμενον, sed priore o ex eo facto, Μ. σωζώμενον G.

785

786. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-501

γάπεδον: Libri δάπεδον. Scribendum erat γάπεδον. V. ad Prom. v. 830.

786

787. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-502

ἀνομένων βημάτων: ἀνομένων in M. ex αναμένων factum est. Deinde βημάτων M. G. Ald. κτημάτων Rob. πημάτων Turn. ex scholio, λείπει τὸ ὅπως, καὶ τὸ ἰδεῖν ἀντὶ τοῦ ἴδοι. ὁ δὲ νοῦς, ὅπως ἂν τοῦτο ἴδοι σωζόμενον τὸν ῥυθμὸν ὁμαλὸν καὶ εὔτακτον κατὰ τὸν δρόμον τῶν ἀνυομένων πημάτων. Multo magis poetica est vetus lectio βημάτων. Haeserunt in his versibus interpretes et veteres et recentiores propterea quod τις a scriptum inveniebant, tum quod non intelligebant quomodo tot accusativi construendi essent. Ita vero haec stropha intelligenda est, sustine cari viri pullum iunctum currui malorum, modum adhibens in cursu, ut hoc solum rursus videat desinentium gressuum nisum aliquam servare mensuram. Γάπεδον dicitur videre ὄρεγμα βημάτων, hoc autem σώζεσθαι ρυθμόν τινα.

787

788. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-503

ἔσω: Libri ἔσωθε. Metrum exigebat ἔσω.

788

789. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-504

πλουτογαθῆ ... ἐνίζετε: πλουτογαθή Turn. et hoc ipse M. habere videtur. πλουταγαθῆ G. Rob. πλουτ᾽ ἀγαθῆ Ald. Deinde libri μυχὸν νομίζετε, quod scholiastes interpretatur ήνιοχεῖτε καὶ διοικεῖτε. Scribendum μυχὸν ἐνίζετε. Neque enim antistrophicus versus, sed hic emen- dandus est. Euripides Hel. v. 1117. μουσεῖα καὶ θάκους ἐνίζουσαν ἀηδόνα.

789

790. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-505

κλῦτε: Libri κλύετε. Scribendum esse κλυτε vidit etiam Dindorfius.

790

791. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-506

ἄγετε, τῶν πάλαι: Librt ἄγετε, τῶν πάλαι πεπραγμένων. Delendum est πεπραγμένων, ut voluit Canterus, quamquam ille quidem non intellecta vera stropharum ratione.

791

792. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-507

προςφάτοις δίκαις: πρὸς φάτοις Ald. Nisi metra ostenderent hic versum intercidisse, satis id argueret oratio per nullam particulam cum superioribus nexa.

792

795. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-508

τὸ δὲ καλῶς κτάμενον: Libri τόδε καλῶς κτάμενον, nisi quod τὸ δεκαλῶς habet Rob. Scholiastes διὰ τοῦτο τὸ καλῶς ἀναιρεθησόμενον. λέγει δὲ τὸ αἷμα τοῦ Αἰγίσθου. Recte Bambergerus haec sie emendavit, τὸ δὲ καλῶς κτίμενον.

795

796. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-509

ὦ μέγα ναίων στόμιον: Scholiastes haec verba, ὦ μέγα ναίων στόμιον, interpretatur ὦ Αιδη. Apollinem recte intellexit Heathius. Infra v. 941. ὁ Λοξίας ὁ Παρνάσσιος μέγαν ἔχων μυχὸν χθονός. Hesychius στόμια, χάσματα. Strabo IX. p. 641. de oraculo Delphico, υπερκεῖσθαι δὲ τοῦ στομίου τρίποδα υψηλόν.

796

796-798. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-510

εὖ δὸς ἀνέδην ἰδεῖν δόμον ἀνδρός, καί νιν ἐλευθερίοις ὄμμασιν ἐκ δνοφερᾶς καλύπτρας: εὖ δὸς ἀνιδεῖν δόμον ἀνδρὸς καί νιν ἐλευθερίως λαμπρῶς ἰδεῖν φιλίοις όμμασι δνοφερὰς καλύπτρας M. G. Ald. Rob. nisi quod Rob. εν δὸς ἂν ἰδεῖν habet, et per errorem δνοφερὰς καλύπτας, alioque errore Ald. δνοφερός καλύπτρας. Turnebus dedit λαμπρῶς τὸ ἰδεῖν. Emendavi haec in Opusc. I. p. 115. seq. Nam in iis, quae libri habent, duo sunt ad quae nemo non statim offendat, άνιδεῖν, insolens verbum, quod scholiastes interpretatur αναβλέψαι, sequente mox ἰδεῖν, et ἐλευθερίως λαμπρῶς. llud sic est dictum, ut ferri nemqueat, alterum sic ut non possit addita copula emendari: languet enim hoc, ἐλευθερίως λαμπρῶς τε. Vtrumque adverbium interpretatio est alius adverbii, ανέδην, quod deinde in ἀνδεῖν mutatum est. Eustathius p. 168, 36. ἀνέδην interpretatur ἀνέτως καὶ ἐλευθέρως, Suidas δαψιλῶς, ἀκωλύτως, κατακόρως, Zonaras p. 225. et Favorinus φανερῶς. Deinde genitivos δνοφερᾶς καλύπτρας agnoscit scholiastes, cuius haec est adnotatio, τοῦ σκότους. Metri pariter ac sensus caussa addidi ἐκ. Itaque sic scripsi hanc mesodum, τὸ δὲ καλῶς κτίμενον ὦ μέγα ναίων στόμιον, εὖ δὸς ἀνέδην δόμον ἀνδρός, καί νιν ἰδεῖν φιλίοις ὄμμασιν ἐκ δνοφερᾶς καλύπτρας. Tu vero, qui bene conditam magnam speluncam lenes, fac ul domus viri libere, et ipse (Agamemno) amicis oculis ex caliginoso velamine (sepulcri) adspiciat.

799. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-511

ξυλλάβοι: ξυλλάβοι Μ. Turn. ξυμλάβοι Ald. ut G. habet, in quo tamen β erasum et pro a scriptum β a prima manu. ξυμβάλοι Rob.

799

800. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-512

ἐπιφορώτατος: Omnes επιφορώτατος. Non debebam olim scribendum coniicere επιφ θορώτατος, neque Emperius ἐπεὶ φορώτατος, sed emen- danda erat stropha. Scholiastes ὡς ἐπὶ ἀνέμου εἶπεν, ἀντὶ τοῦ ὁ λο- γικώτατος. Thucydides III. 74. ἡ πόλις ἐκίνδυνευσε πᾶσα διαφθα- ρῆναι, εἰ ἄνεμος ἐπεγένετο τῇ φλογὶ ἐπίφορος ἐς αὐτήν. Lucianus Hermot. 28. p. 769. εἰ ἐπίφορόν ἐστι καὶ οὔριον τὸ πνεῦμα τοῖς Κό- ρινθόνδε διαπλεῦσαι ἐθέλουσι.

800

801. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-513

θέλων: θέλεν, sed ad ultimam syllabam @ adscripto Med.

801

802-805. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-514

τὰ δ᾽ ἄλλα ἀμφανεῖ χρήζων. ἄσκοπον δ᾽ ἔπος λέγων νύκτα πρό τ' ὀμμάτων σκότον φέρει, καθ' ἡμέραν δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος: Libri πολλὰ δ᾽ ἄλλα φανεί χρήΐζων κρυπτά. ἄσκο- πον δ᾽ ἔπος λέγων etc. Non recte olim haec verba, πολλὰ δ᾽ ἄλλα φανεῖ χρηίζων κρυπτά, ut ab interprete adscripta delenda esse putavi. Excidit potius versus in stropha. Hic autem non dubito quin Aeschylus scripserit τὰ δ᾽ ἄλὰ ἀμφανεῖ χρήζων. ἄσκοπον δ᾽ ἔπος λέγων νύκτα πρό τ' ὀμμάτων σκότον φέρει, καθ' ἡμέραν δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος. Horum verborum, τὰ δ᾽ ἄλα ἀμφανεῖ χρήζων, explicatio est velus scholion, τὰ δὲ κρυπτὰ νῦν φανερώσει. Deinde κρυπτά in textum venit. Inde alterum scholion, depravatam scripturam explicans, θέλων πολλὰ κρυπτὰ εὑρίσκει (sic M. G. non εὑρήσει). Quid illud ἄσκοπον nos sit, quod tam grandi oratione summus poeta adumbravit, indicat Homerus, Ἑρμῆς δὲ ψυχὰς Κυλλήνιος ἐξεκαλεῖτο ἀνδρῶν μνηστήρων· ἔχε δὲ ῥάβδον μετὰ χερσίν καλὴν χρυσείην, τῇ τ᾽ ἀνδρῶν ὄμματα θέλγει, ὧν ἐθέλει· τοὺς δ᾽ αὖτε καὶ ὑπνώοντας ἐγείρει.

805. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-515

καθ' ἡμέραν δ' ... οὐδὲν ἐμφανέστερος: καθ' ἡμέραν δ' M. Rob. καθ' ἡμέραν, omisso δ', G. Turn. καθημέραν Ald. Καθ' ἡμέραν est interdiu. v. Lobeckium Paralip. p. 63. Deinde οὐδενὶ ἐμφανέστερος Rob. Ceteri recte οὐδὲν ἐμφανέστερος.

805

806. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-516

καὶ τότ᾽ ἤδη, τότε πλοῦτον: Libri καὶ τότε δὴ πλοῦτον. Scholiastes τὸν πλοῦτον τῶν δωμάτων ἐλεύθερον τῇ πόλει μεθήσομεν. Scripsi καὶ τότ᾽ ἤδη, τότε πλοῦτον * οἴσομεν * Nam excidisse verbum et antistrophicus versus monstrat et sententia.

806

807. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-517

δωμάτων: Non opus esse videtur ut δωμάτων mutetur in δειμάτων, quod et ego aliquando conieci et II. L. Ahrens.

807

808. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-518

οὐριοστάταν: Ουριοστάταν recte interpretari videtur scholiastes οὐρίως σταθέντα.

808

809-810. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-519

ἅμα δὲ κρεκτὸν γοερὸν νόμον θήσομεν πόλει: ὁμοῦ κρεκτὸν γοήτων νόμον μεθήσομεν πόλει Μ. in quo ὁμοῦ itemque or in νόμον, quod antea νόμων erat, ab alia, ut videtur manu, in litura scripta sunt. Discrepant ab his ceteri libri eo quod in G. γοήτῶν cum duplici accentu et sequens vocabulum eo compendio scriptum est, quod νόμων significat: ceteri γοητῶν νόμον habent. μεΘέλσομεν vitium Rob. Praeterea Turnebus κρεκτῶν scripsit. Scholion in M. ita scriptum est ὁμοῦ δὲ μεθήσομεν τὸν κρεκτὸν γοήτων νόμων, ὃ ἐστι, καὶ τῶν ἀγαθῶν τῇ πόλει μεταδώσομεν καὶ τὸν Αγαμέμνονα ἀκινδύνως θρηνήσομεν. Deinde aliud scholion, τὸν τῶν γοήτων, οἳ ὡς ᾄδουσι παριόντες (sic M. περιϊόντες Vict.) τὴν πόλιν. Scripsisse videtur Aeschylus ἅμα δὲ κρεκτὸν γοατὰν νόμον θήσομεν πόλει. Sepulcri ornamenta, inquit, ex mulieris congestis opibus ampla feremus Agamemnoni, simulque lugebimus eum.

810-812. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-520

τάδ᾽ εὖ ἔχοντ᾽, ἐμὸν κέρδος αὔξει τόδ᾽, ἄτα δ᾽ ἀποστατεῖ φίλων: τὰ δ᾽ εὖ M. Turn. τάδ' εὖ G. Ald. Rob. Deinde libri ἐμὸν ἐμὸν κέρδος ἀέξεται τόδε, ἄτα δ᾽ ἀποστατεῖ φίλων. In Rob. ἐμὸν semel tantum legitur. ἄτα G. Ald. Turn. άτη, sed supra adscripto α, Μ. ἄτη Rob. Scholiastes τὰ καλῶς ἀποβαίνοντα τὸ ἐμὸν κέρδος ἐστίν, τῶν δὲ περὶ Ὀρέστην καὶ Ἠλέκτραν ἀπαλλαγὴ ἄτης. Scripsi τὰ δ᾽ εἶ ευ ἔχοντ᾽ ἐμὸν κέρδος αὔξει τόδ', &- τα δ᾽ ἀποστατεῖ φίλων.

813-816. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-521

σὺ δὲ θαρσῶν, ὅταν ἥκῃ μέρος ἔργων, ἐπαύσας πατρὸς ἔργῳ πρὸς σέ, τέκνον, πατρὸς θροούσᾳ, περαίνων ἐπίμομφον αὔδαν: Versui 813. θερ. praefixum in Rob. In M. hi versus ita scripta sunt, σὺ δὲ θαρσῶν ὅτ᾽ ἂν ἥκη | μέρος ἔργων | ἐπαύσας πατρὸς ἔργοι | Θροούσα | πρὸς σὲ τέκνον πατρὸς αὐδὲν καὶ περαινων ἐπίμομφαν (sic) ἄταν. Coniunctim ὅταν Turn. Deinde ἥκει Ald. Deinde έπαυσας G. Ald. έσβυσας codex Robortelli: ipse Rob. ἐπαύσας dedit, quod est in M. Turn. Deinde θρούσα Rob. προοῦσα G. Ald. θροούση Turn. Tum αὐδῶν pro αὐδὲν G. Ald. Denique ἐπίμομφαν φάτων Ald. In G. est επίμομφάταν, super φ scripto eo compendio quo ar significatur. ἐπίμομφον άταν Rob. Turn. Corruptissimos versus explicare conatur scholiastes, qui et ipse προούσα legit. Vitiorum, quibus haec affecta sunt, non obscura est origo. Etenim πατρὸς ἔργωι ortum est ex μέρος ἔργων, quod antecesserat. Deinde αυδάν, vera scriptura, super vitiosum utav adscripta erat, et propterea alieno loco inserta est. Accesserunt alii errores. Scripsisse enim puto Aeschylum, σὺ δὲ θαρσῶν, ὅταν ἥκῃ μέρος ἔργων, ἐπαΐσας τε προοῦσαν πρὸς σέ, τέκνον, πατρὸς περαίνειν ἐπίμομφον αὐδάν, et quae sequuntur. Θροοῦσαν et ἐπαΐσας Schutzius in prima editione scripsit: verissime, ut videtur. Neque ἐπαΐσας reprehendi potest, quum plura sint apud Aeschylum propius ad epicum sermonem accedentia. Aptissime autem iubetur Orestes audire adhortantem patrem.

817. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-522

Περσέως τ᾽ ἐν φρεσὶ ... σχεθών: Libri cum hiatu περσέως τε ἐν. Correxerunt Schutzius et Porsonus. Deinde φρεσὶ Turn. φρεσσιν Μ. G. φρεσὶν Ald. Rob. Deinde libri σχέθων.

817

818. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-523

τοῖς θ' ... φίλοις: τοῖς θ' Rob. τοῖς δ᾽ Μ. G. Ald. τοῖς τ' Turn. Deinde φίλοισιν Μ. G. Ald. Turn. φίλεσιν Rob. Scribendum φίλοις.

818

819-820. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-524

τοῖς τ᾽ ἄνωθεν προπράσσων χάριτας ὀργᾶς λυγρᾶς: Libri τοῖς τ᾽ ἄνωθεν προπράσσων χάριτος ὀργᾶς λυπρᾶς, nisi quod Turn. ἀργὰς λυπράς scripsit. Id Victorius celerique editores receperunt. Sed defendi non potest. Scribendum est τοῖς τ' ἄνω πρόπρασσ᾽ ἐὼν χάριτας ὀργᾶς λυγρᾶς. Ει χάριτας quidem etiam Schutzius invenit, λυγρᾶς Blomfieldius.

821. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-525

ἄταν τιθείς: Libri ἄταν. Scholiastes τὴν ἔνδον ἐπὶ τῆς οἰκίας φονίαν ἄτην καταβαλών, ὃ ἐστι τὴν Κλυταιμνήστραν. Scribendum videtur αγαν. V. ad Ag. v. 704. τιθοὶς Rob.

821

822. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-526

τὸν αἴτιον δ᾽ ἐξαπολλὺς μόρου: d'omittit Turn. μόρου Turn. μόρον Μ. G. Ald. Rob.

822

823. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-527

NA: Postremus huius carminis versus excidit. Dubitationem eximit metrum.

823

824. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-528

ὑπάγγελος: ὑπ᾽ ἄγγελος G. Ald. et ante correctionem M.

824

826. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-529

ξένους ... μολόντας ... ἐφίμερον: ξένους Rob. μολῶντας G. Ald. ἐφήμερον Turn. In M. i in litura scriptum est, ut hic quoque ἐφήμερον antea fuisse videatur.

826

Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

649-778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-344

zweites Epeisodion. Die Ausführung der Rache wird auf listige Weise vorbereitet. Orestes kommt mit Pylades von der linken Seite und pocht an das Thor des Hauses. Beide haben mittlerweile sich als Gepäck tragende Wanderer (671) verkleidet.

752. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-404

εἰ ἢ λιμός τις ἢ δίψα ἢ λιψουρία. Soph. Oed. K. 95

ἢ σεισμὸν ἢ βροντήν τιν᾽ ἢ Διὸς σέλας

753. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-405

⁴

αὐτάρκης, der kleine Leib hilft sich selbst d. h. befriedigt ohne weiteres das natürliche Bedürfnis.

754. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-406

⁵

πρόμαντις, nämlich durch das Geschrei des Kindes gemahnt.

755-756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-407

⁶

Nach σπαργάνων φαιδρύντρια sollte folgen: hatte ich als Amme zugleich das Geschäft einer Kleiderreinigerin." Die Änderung des Satzes dient dem humoristischen Tone der Rede.

758. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-408

⁷

⁸

πατρί: nur den in der Ferne weilenden Vater hatte ich dabei im Auge, nicht die lieblose Mutter.

759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-409

⁹

τεθνηκότος ( αὐτοῦ), vgl. Hom. α 281 ἔρχεο πευσόμενος πατρὸς δὴν οἰχομένοιο, Thuk. IV 6 ἐπύθοντο τῆς Πύλου κατειλημμένης.

760. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-410

¹⁰

ἐπ' ἄνδρα, um ihn zu holen. λυμαντήριον: vgl. Ag. 1439 . οἴκων: zu 235.

763. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-411

¹¹

¹²

τί πῶς; ,was meinst du mit dem wie? Vgl. Prom. 792

τί δ᾽ ὅντιν᾽

; οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε.

764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-412

¹³

εἰ εἴτε καὶ wie Soph. Oed. Τ. 91. Vgl. εἴτε εἴτε καὶ Ag. 834 , Suppl. 192 . - ξὺν λοχίταις: vgl. Ag. 1650 .

766. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-413

¹⁴

,,Aus Hafs gegen den Herrn melde das nicht."- Unrichtig Schol. τῷ μισουμένῳ ὑπ᾽ Αγαμέμνονος oder Stanley detestando domino (dem Greuel von einem Herrn).

767-768. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-414

¹⁵

αὐτόν, er (d. i. er für sich allein) solle kommen. Vgl. Soph. ΕΙ. 36 ἄσκευον αὐτὸν ἀσπίδων τε καὶ στρατοῦ δόλοισι κλέψαι . . σφαγάς. — ὡς ἀδειμάντως κλύῃ gehört τη γαθούσῃ φρενί (richte es ihm eilig aus mit frohem Sinn, auf dafs er's furchtlos hört). γαθούσῃ die altattische wie dorische Form. Vgl. βαλόν 569.

769. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-415

¹⁶

ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κτἑ. ist Begründung zu γαθούσῃ φρενί: denn es liegt am Boten, wenn versteckte Rede Glauben findet" d. h.,,denn es kommt auf die Art wie man den Auftrag meldet an, wenn die Hinterlist gelingen soll." ἐν wie Eum. 472

πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῇ τάδ᾽ αἰνέσω

, Soph. Αi. 1136 ἐν τοῖς δικασταῖς κοὐκ ἐμοὶ τόδ᾽ ἐσφάλη, Oed. Κ. 152 οὐ μὰν ἔν γ᾽ ἐμοὶ προσθήσεις τάσδ' ἀράς. Mit κρυπτός vgl. κεκρυμμένη βάξις Soph. El. 638 , mit ὀρθοῦται Herod. VII 103 οὕτω μὲν ὀρθοιτ' ἂν (dürfte sich als wahr erweisen) ὁ λόγος.

770. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-416

¹⁷

,,Aber meinst du wirklich es redlich mit dem was du mir aufgetragen hast?“

771. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-417

¹⁸

¹⁹

ὡς d. i. so wahr als. Vgl. Anhang. τροπαίαν: zu Ag. 229 .

772. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-418

²⁰

καὶ πῶς; (qui tandem?) wie Ag. 1309 .

773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-419

²¹

κακός γε μάντις κτἑ., das müfste ein schlechter Seher sein, der solches fände. Unrichtig der Schol. ταῦτα δὲ καὶ ὁ τυχὼν μάντις γνοίη.

774. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-420

²²

ἔχεις wie 104, 443, Soph. Ant. ἔχεις τι κεἰσήκουσας;

775. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-421

²³

Eur. Tro. 1149 σὺ δ᾽ ὡς τάχιστα πρᾶσσε ταπεσταλμένα.

776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-422

²⁴

μέλει .. μέλη, was die Götter besorgen, wird besorgt, vgl. Eum. 682

ἠκούσαθ᾽ ὧν ἠκούσατε

. Anderen Sinn haben die zu Ag. 1170 angeführten Wendungen.

778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-423

²⁵

σὺν θεῶν δόσει wie sonst σὺν θεοῖς.

779-836. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-424

²⁶

zweites Stasimon. Mit der starken Erregung, welche durch das Gefühl hochwichtiger Entscheidung hervorgebracht wird, fleht der Chor um glückliches Vollbringen des Rachewerks: » Lafs mich, Zeus, den Sieg des Rechtes sehen. Lenke den Sturmlauf des Orestes, dafs sein Fufs nicht strauchle. Ihr, Götter des Familienschatzes, sühnt die alte Blutschuld, damit das Haus rein wird. Du, Apollon, lafs den Palast des Agamemnon wieder den heiteren Tag der Freiheit schauen nach der finsteren Umnachtung. Seinen Beistand leiste endlich Hermes, der Gott der List, der sogar zur hellen Tageszeit das Auge mit Finsternis blendet. Wenn dann der Tag der Freiheit anbricht, dann werden wir fröhlichen Sang anstimmen. Nun aber vollende du, Orestes, mutig das Werk und schaffe Genugthuung den Freunden drunten und auf der Oberwelt durch Vernichtung des Mörders." - Von den drei Strophenpaaren scheint jeder Stoichos eines zu singen, während die Ephymnien dem Gesamtchore zufallen.

779. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-425

²⁷

²⁸

παραιτουμένα, αιτουμένᾳ wie im Lat. deprecari im Sinne von precari gebraucht wird. Vgl. Suppl. 530

θεοὺς

.. λιταῖς παραιτοῦ τῶν σ᾿ ἔρως ἔχει τυχεῖν.

781-782. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-426

²⁹

³⁰

,,Gewähre uns heitere, recht eigentlich deinem Namen entsprechende Schicksale zu erleben." εὐδίους κυρίως mit Bezug auf den Namen Ζεύς, Διός (,,mache deinem Namen Ehre"). Vgl. zu Ag. 517 . τὰ σώφρονα εὖ μαιομένοις, die wir das Tugendhafte auf rechte Weise suchen (verlangen) d. h. die wir, wie sich's gehört, der Tugend und dem Rechte den Sieg wünschen. ἔλακον

783-784. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-427

³¹

³²

Der Satz διά steht in kausalem Verhältnis zum Folgenden ( διὰ δίκας γὰρ . . ἔλακον): da jegliches Wort meines Gebetes im Rechte sich bewegt, mögest du es wohl beachten. Vgl. zu 706.

785-786. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-428

³³

³⁴

πρὸ ἐχθρῶν θές, bringe den Orestes im Hause vor seine Feinde d. i. gieb ihm Sieg über die Feinde.

787-788. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-429

³⁵

μέγαν ἄρας wie μέγαν αὐξάνειν, Krüger I $ 57, 4, 2. ἄρας, als ob folgen sollte ,,wirst du zwei- und dreifachen Dank ernten“. Vgl. zu Ag. 653 . δίδυμα καὶ τριπλᾶ sprichwörtlich wie Pers. 1034

δίδυμα γάρ ἐστι καὶ τριπλᾶ

. Vgl. τριπλῇ τετραπλῇ τ᾽ ἀποτίσομεν Hom. A 128, καὶ δὶς αἰάζειν .. καὶ τρίς Soph. Αi. 432, δὶς ταὐτὰ καὶ τρὶς ἀναπολεῖν Phil. 1238 . παλίμποινα, Vergeltung, Dankopfer, vgl. ἄποινα. παλίμποινα ἀμείψει wie χάριν ἀπαμείβειν Αg. 730.

790. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-430

³⁶

,,Achte darauf, dafs eines teuren Mannes verwaistes Füllen an den Leidenswagen gespannt ist, und gieb ihm das richtige Mafs beim Laufe. Welches Streben der vorwärts gelenkten Schritte könnte beim Lauf über solches Feld sich das rechte Mafs wahren?" Πώλος, das auch sonat wie μόσχος von Jungfrau und Jüngling gebraucht wird, entspricht hier in besonderer Weise dem folgenden Bilde ἐν ὥρμασιν πημάτων ζυγέντα. προστι θεὶς μέτρον, damit er nicht infolge der Hast ausgleitet. σωζόμενον (med.) zu ὄρεγμα. γάπεδον ist gebraucht für δάπεδον, wie die Handschrift bietet. Ebenso ist Prom. 855

πρὸς Μολοσσὰ δάπεδα

für γάπεδα überliefert. Vgl. Dind. lex. Aesch. unter γάπεδον. ἀνομένων mit kurzem a wie Hom. Σ 473 ἔργον ἄνοιτο, Aesch. frg. 156, 2 D. οὔτ᾽ ἄν τι θύων οὔτ᾽ ἐπισπέν δων ἄνοις. Die Ephymnien stehen mit der Antistrophe gewöhnlich nicht in innerem Zusammenhang.

796. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-431

³⁷

³⁸

Und ihr Götter, die ihr im Innern des Hauses des Ortes waltet, wo der liebe Schatz geborgen, höret und seid zugleich (mit Zeus) achtsam. Der alten Frevelthaten Blut waschet ab durch neues Gericht, auf dafs der alte Mord nicht fortzeugt im Hause." Mit πλουτογαθῆ vgl. φιλογαθής Sept. 902 . Das Wort verbindet die Vorstellungen von Reichtum und der Freude des Besitzers. νομίζετε, Schol. ἡνιοχεῖτε καὶ διοικεῖτε, vgl. on von der gewohnten Stätte. σύμφρονες steht in Bezug zu ἴσθι 790 ( φρόνει — συμφρονεῖτε). Die Rache an Klyt. und Agisthos ist nicht φόνος, sondern δίκη und diese Sühne des früher vergossenen Blutes soll dem Morden im Hause ein Ende machen. προσφάτοις, weil die Rache eben im Werke ist.

802-803. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-432

³⁹

ὦ τὸ καλῶς κτίμενον μέγα στόμιον ναίων: der Schol. ὦ Αιδη, aber καλῶς κτίμενον, das Homerische ἐυκτίμενον, pafst besser für den Tempel in Delphi, wo der Dreifufs auf einem Erdschlunde stand (Strabon IX p. 641). Mit μέγα στόμιον vgl. μέγαν μυχόν 953.

804-805. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-433

⁴⁰

ἀνιδεῖν, Schol. ἀναβλέψαι, den Blick frei erheben. Der Sinn von εὖ ἀνιδείν wird durch das Folgende näher erklärt. — ἀνδρός von Agamemnon wie φίλου ανδρός 790. νίν, δόμον. ἐλευθέριον φῶς, das Homerische ἐλεύθερον ἦμαρ (Z 455).

807. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-434

⁴¹

⁴²

Vgl. 51 δνόφοι καλύπτουσι δόμους.

808-809. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-435

⁴³

ἐνδίκως, als Ἑρμῆς δόλιος. Vgl. zu 723. φορώτατος: seinem Ungestüm kann niemand widerstehen, wenn er eine Handlung zum glücklichen Ende führen will.

811. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-436

⁴⁴

⁴⁵

Rätselhaft klingt mein Wort: Bei Nacht bringt er Verfinsterung der Augen, aber auch am hellen Tage ist er nicht heller. 66 Die List bringt Umnachtung selbst am hellen Tage. ἄσκοπον wie Soph. Phil. 1111

ἄσκοπα κρυπτά τ᾽ ἔπη δολερᾶς ὑπέδυ φρενός

. Vgl. Εum. 535 ξύμμετρον δ᾽ ἔπος λέγω. – Der temporale Akk. νύκτα wie ὤραν Eum. 109 , χειμῶνα Soph. Oed. Τ. 1138, οὐδὲ νύκτα οὐδεὶς ἐναυλίζεται ἀνθρώπων Herod. I 181, τὸν αὐτὸν τοῦτον χρόνον ebd. VII 151, ώρην τοῦ ἔτεος καλλίστην ebd. 50. Krüger II § 46, 4. τέ — δέ Krü ger I § 69, 16, 6.

815. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-437

⁴⁶

⁴⁷

Und dann nunmehr werden wir hellen von Angsten befreienden zu Tanz einladenden Sang weiblicher Stimmen und nicht die schrille Klageweise ertönen lassen: ,,gut geht die Fahrt; mein, mein Gewinn mehrt sich damit; und die Freunde haben keinen Schaden." δειμάτων λυτήριον: Soph. Εl. 635 λυτηρίους εὐχὰς δειμάτων und zu 235. - θηλύθρους wie δημόθρους. οὐδέ: vgl. Soph. Αi. 629 αἴλινον αἴλινον οὐδ᾽ οἰκτρᾶς γόον ὄρνιθος ἀηδοῦς ἥσει δύσμορος, ἀλλ᾽ ὀξυτόνους μὲν ᾠδὰς θρηνήσει. — κρεκτὸν νόμον wie Soph. frg. 414 κρεκτοῖσι νόμοις. Gewöhnlich wird κρέκειν vom Schlagen der Kithara gesagt; aber auch αὐτὸν κρέκειν Aristoph. Vö. 682. Hier scheint es die hohen Töne und die heftige Weise der Κισσία ἰηλεμιστρία (422) zu bezeichnen. Vgl. ὀξυτόνους ωδάς in der eben a. St. des Sophokles. νόμον μεθήσομεν wie ein Geschofs, vgl. λόγον μεθιέναι (Soph. Oed. Τ. 784). πλει τάδ' εὖ ruft man etwa, wenn man ein Schiff mit vollen Segeln dabin fahren sieht. — ἁμὸν .. φίλων: das Heil der Freunde (des Orestes) ist auch ein Segen für mich. Vgl. auch Ag. 1089 f.

825-826. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-438

⁴⁸

⁴⁹

Wenn sie dir,Kind zuruft (895), so schreie ihr den Ruf ‚Vater“ entgegen“ d. h. so erwidere den Ruf mit der Erinnerung an den Mord des Vaters. ἀνεπίμομφον ἄταν, ein Blutvergiersen, das keine Schuld mit sich bringt. In ἀνεπίμομφον ist die erste Silbe lang wie in ἀπαράμυθον Prom. 201 , in ἀθάνατος, ἀκάματος nach epischer Weise.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Χορός ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων ἔσω 4 παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος ὡς αὐτὸν 5 αὐτῶν ἄνδρα πεύθεσθαι πάρα. 6 850

Αἴγισθος ἐή, ὀτοτοτοῖ.

Κλυταιμνήστρα τί δ᾽ ἐστὶ χρῆμα; τίνα βοὴν ἵστης δόμοις; 885

Οἰκέτης τὸν ζῶντα καίνειν τοὺς τεθνηκότας λέγω.

Ὀρέστης σὲ καὶ ματεύω: τῷδε δ᾽ ἀρκούντως ἔχει.

Κλυταιμνήστρα οἲ ᾽γώ. τέθνηκας, φίλτατ᾽ Αἰγίσθου βία.

Ὀρέστης φιλεῖς τὸν ἄνδρα; τοιγὰρ ἐν ταὐτῷ τάφῳ κείσει. θανόντα δ᾽ οὔτι μὴ προδῷς ποτε. 895

Κλυταιμνήστρα ἐπίσχες, ὦ παῖ, τόνδε δ᾽ αἴδεσαι, 22 τέκνον, μαστόν, πρὸς ᾧ 23 σὺ πολλὰ δὴ βρίζων ἅμα οὔλοισιν ἐξήμελξας εὐτραφὲς γάλα.

Ὀρέστης Πυλάδη, τί δράσω; μητέρ᾽ αἰδεσθῶ κτανεῖν; 900

Πυλαδης ποῦ δὴ 24 τὰ λοιπὰ Λοξίου μαντεύματα 900 τὰ πυθόχρηστα, πιστά τ᾽ 25 εὐορκώματα; ἅπαντας ἐχθροὺς τῶν θεῶν ἡγοῦ πλέον.

Κλυταιμνήστρα ἐγώ σ᾽ ἔθρεψα, σὺν 27 δὲ γηράναι θέλω.

Ὀρέστης πατροκτονοῦσα γὰρ ξυνοικήσεις ἐμοί;

Κλυταιμνήστρα ἡ Μοῖρα τούτων, ὦ τέκνον, παραιτία. 910

Ὀρέστης καὶ τόνδε τοίνυν Μοῖρ᾽ ἐπόρσυνεν 28 μόρον.

Κλυταιμνήστρα οὐδὲν σεβίζει 29 γενεθλίους ἀράς, τέκνον;

Ὀρέστης τεκοῦσα γάρ μ᾽ ἔρριψας ἐς τὸ δυστυχές.

Κλυταιμνήστρα οὔτοι σ᾽ ἀπέρριψ᾽ ἐς δόμους δορυξένους.

Ὀρέστης αἰσχρῶς 30 ἐπράθην ὢν ἐλευθέρου πατρός. 915

Κλυταιμνήστρα ποῦ δῆθ᾽ ὁ τῖμος, ὅντιν᾽ ἀντεδεξάμην;

Ὀρέστης αἰσχύνομαί σοι 31 τοῦτ᾽ ὀνειδίσαι σαφῶς.

Κλυταιμνήστρα ἀλλ᾽ 32 εἴφ᾽ ὁμοίως καὶ πατρὸς τοῦ σοῦ μάτας.

Ὀρέστης μὴ ᾽λεγχε τὸν πονοῦντ᾽ ἔσω καθημένη.

Κλυταιμνήστρα ἄλγος γυναιξὶν ἀνδρὸς εἴργεσθαι, τέκνον. 920

Ὀρέστης τρέφει δέ γ᾽ ἀνδρὸς μόχθος ἡμένας ἔσω.

Κλυταιμνήστρα κτενεῖν ἔοικας, ὦ τέκνον, τὴν μητέρα.

Ὀρέστης σύ τοι σεαυτήν, οὐκ ἐγώ, κατακτενεῖς.

Κλυταιμνήστρα ὅρα, φύλαξαι μητρὸς ἐγκότους κύνας.

Ὀρέστης τὰς τοῦ πατρὸς δὲ πῶς φύγω, παρεὶς τάδε; 925

Κλυταιμνήστρα ἔοικα θρηνεῖν ζῶσα πρὸς τύμβον μάτην.

Ὀρέστης πατρὸς γὰρ αἶσα τόνδε σοὐρίζει 33 μόρον. 34 35

Κλυταιμνήστρα οἲ ᾽γὼ τεκοῦσα τόνδ᾽ ὄφιν ἐθρεψάμην.

Ὀρέστης ἦ κάρτα μάντις οὑξ ὀνειράτων φόβος. ἔκανες 36 ὃν οὐ χρῆν, καὶ τὸ μὴ χρεὼν πάθε. 930

Χορός ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων ἔσω παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος ὡς αὐτὸν αὐτῶν ἄνδρα πεύθεσθαι πάρα. 850

Αἴγισθος ἒ ἔ, ὀτοτοτοῖ.

Κλυταιμνήστρα τί δʼ ἐστὶ χρῆμα; τίνα βοὴν ἵστης δόμοις; 885

Οἰκέτης τὸν ζῶντα καίνειν τοὺς τεθνηκότας λέγω.

Ὀρέστης σὲ καὶ ματεύω· τῷδε δʼ ἀρκούντως ἔχει.

Κλυταιμνήστρα οἲ ʼγώ. τέθνηκας, φίλτατʼ Αἰγίσθου βία.

Ὀρέστης φιλεῖς τὸν ἄνδρα; τοιγὰρ ἐν ταὐτῷ τάφῳ κείσῃ· θανόντα δʼ οὔτι μὴ προδῷς ποτε. 895

Κλυταιμνήστρα ἐπίσχες, ὦ παῖ, τόνδε δʼ αἴδεσαι, τέκνον, μαστόν, πρὸς ᾧ σὺ πολλὰ δὴ βρίζων ἅμα οὔλοισιν ἐξήμελξας εὐτραφὲς γάλα.

Ὀρέστης Πυλάδη τί δράσω; μητέρʼ αἰδεσθῶ κτανεῖν;

Πυλάδης ποῦ δὴ τὰ λοιπὰ Λοξίου μαντεύματα 900 τὰ πυθόχρηστα, πιστὰ δʼ εὐορκώματα; ἅπαντας ἐχθροὺς τῶν θεῶν ἡγοῦ πλέον.

Κλυταιμνήστρα ἐγώ σʼ ἔθρεψα, σὺν δὲ γηράναι θέλω.

Ὀρέστης πατροκτονοῦσα γὰρ ξυνοικήσεις ἐμοί;

Κλυταιμνήστρα ἡ Μοῖρα τούτων, ὦ τέκνον, παραιτία. 910

Ὀρέστης καὶ τόνδε τοίνυν Μοῖρʼ ἐπόρσυνεν μόρον.

Κλυταιμνήστρα οὐδὲν σεβίζῃ γενεθλίους ἀράς, τέκνον;

Ὀρέστης τεκοῦσα γάρ μʼ ἔρριψας ἐς τὸ δυστυχές.

Κλυταιμνήστρα οὔτοι σʼ ἀπέρριψʼ εἰς δόμους δορυξένους.

Ὀρέστης αἰκῶς ἐπράθην ὢν ἐλευθέρου πατρός. 915

Κλυταιμνήστρα ποῦ δῆθʼ ὁ τῖμος, ὅντινʼ ἀντεδεξάμην;

Ὀρέστης αἰσχύνομαί σοι τοῦτʼ ὀνειδίσαι σαφῶς.

Κλυταιμνήστρα μὴ ἀλλʼ εἴφʼ ὁμοίως καὶ πατρὸς τοῦ σοῦ μάτας.

Ὀρέστης μὴ ʼλεγχε τὸν πονοῦντʼ ἔσω καθημένη.

Κλυταιμνήστρα ἄλγος γυναιξὶν ἀνδρὸς εἴργεσθαι, τέκνον. 920

Ὀρέστης τρέφει δέ γʼ ἀνδρὸς μόχθος ἡμένας ἔσω.

Κλυταιμνήστρα κτενεῖν ἔοικας, ὦ τέκνον, τὴν μητέρα.

Ὀρέστης σύ τοι σεαυτήν, οὐκ ἐγώ, κατακτενεῖς.

Κλυταιμνήστρα ὅρα, φύλαξαι μητρὸς ἐγκότους κύνας.

Ὀρέστης τὰς τοῦ πατρὸς δὲ πῶς φύγω, παρεὶς τάδε; 925

Κλυταιμνήστρα ἔοικα θρηνεῖν ζῶσα πρὸς τύμβον μάτην.

Ὀρέστης πατρὸς γὰρ αἶσα τόνδε σοὐρίζει μόρον.

Κλυταιμνήστρα οἲ ʼγὼ τεκοῦσα τόνδʼ ὄφιν ἐθρεψάμην.

Ὀρέστης ἦ κάρτα μάντις οὑξ ὀνειράτων φόβος. ἔκανες ὃν οὐ χρῆν, καὶ τὸ μὴ χρεὼν πάθε. 930

ξυλλάβοι δ᾽ ἐνδίκως παῖς ὁ Μαίας ἐπιφορώτατος 800 πρᾶξιν οὐρίαν θέλων. τὰ δ᾽ ἄλλα ἀμφανεῖ

Χορός ἀντ. β'. χρήζων. ἄσκοπον δ᾽ ἔπος λέγων νύκτα πρό τ' ὀμμάτων σκότον φέρει, καθ' ἡμέραν δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος. 805 στρ. δ'.

Numeri

Apparatus Criticus

Chorus We heard the tale, it is true. But go inside and inquire of the strangers. The certainty of a messenger’s report is nothing compared with one’s own interrogation of the man himself. 850

Aegisthus I wish to see the messenger and put him to the test again—whether he himself was present at the death or merely repeats from vague reports what he has heard. No! Be sure he cannot deceive a mind with eyes open. Exit

Aegisthus within Oh! Oh! O woe!

Clytaemestra What is this? What cry for help are you raising in our house? 885

Servant I tell you the dead are killing the living. 1

Orestes It is you I seek. He over there has had enough.

Clytaemestra Oh no! My beloved, valiant Aegisthus! You are dead!

Orestes You love this man? Then you will lie in the same grave, and you will never abandon him in death. 895

Clytaemestra Wait, my son! Have pity, child, upon this breast at which many times while you slept you sucked with toothless gums the milk that nourished you.

Χορός

ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων

ἔσω⁴ παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος

ὡς αὐτὸν⁵ αὐτῶν ἄνδρα πεύθεσθαι πάρα.⁶
850

Αἴγισθος

ἐή, ὀτοτοτοῖ.

Κλυταιμνήστρα

τί δ᾽ ἐστὶ χρῆμα; τίνα βοὴν ἵστης δόμοις;
885

Οἰκέτης

τὸν ζῶντα καίνειν τοὺς τεθνηκότας λέγω.

Ὀρέστης

σὲ καὶ ματεύω: τῷδε δ᾽ ἀρκούντως ἔχει.

Κλυταιμνήστρα

οἲ ᾽γώ. τέθνηκας, φίλτατ᾽ Αἰγίσθου βία.

Ὀρέστης

φιλεῖς τὸν ἄνδρα; τοιγὰρ ἐν ταὐτῷ τάφῳ

κείσει. θανόντα δ᾽ οὔτι μὴ προδῷς ποτε.
895

Κλυταιμνήστρα

ἐπίσχες, ὦ παῖ, τόνδε δ᾽ αἴδεσαι,²² τέκνον,

μαστόν, πρὸς ᾧ²³ σὺ πολλὰ δὴ βρίζων ἅμα

οὔλοισιν ἐξήμελξας εὐτραφὲς γάλα.

Ὀρέστης

Πυλάδη, τί δράσω; μητέρ᾽ αἰδεσθῶ κτανεῖν;

900

Πυλαδης

ποῦ δὴ²⁴ τὰ λοιπὰ Λοξίου μαντεύματα
900

τὰ πυθόχρηστα, πιστά τ᾽²⁵ εὐορκώματα;

ἅπαντας ἐχθροὺς τῶν θεῶν ἡγοῦ πλέον.

Κλυταιμνήστρα

ἐγώ σ᾽ ἔθρεψα, σὺν²⁷ δὲ γηράναι θέλω.

Ὀρέστης

πατροκτονοῦσα γὰρ ξυνοικήσεις ἐμοί;

Κλυταιμνήστρα

ἡ Μοῖρα τούτων, ὦ τέκνον, παραιτία.
910

Ὀρέστης

καὶ τόνδε τοίνυν Μοῖρ᾽ ἐπόρσυνεν²⁸ μόρον.

Κλυταιμνήστρα

οὐδὲν σεβίζει²⁹ γενεθλίους ἀράς, τέκνον;

Ὀρέστης

τεκοῦσα γάρ μ᾽ ἔρριψας ἐς τὸ δυστυχές.

Κλυταιμνήστρα

οὔτοι σ᾽ ἀπέρριψ᾽ ἐς δόμους δορυξένους.

Ὀρέστης

αἰσχρῶς³⁰ ἐπράθην ὢν ἐλευθέρου πατρός.
915

Κλυταιμνήστρα

ποῦ δῆθ᾽ ὁ τῖμος, ὅντιν᾽ ἀντεδεξάμην;

Ὀρέστης

αἰσχύνομαί σοι³¹ τοῦτ᾽ ὀνειδίσαι σαφῶς.

Κλυταιμνήστρα

ἀλλ᾽³² εἴφ᾽ ὁμοίως καὶ πατρὸς τοῦ σοῦ μάτας.

Ὀρέστης

μὴ ᾽λεγχε τὸν πονοῦντ᾽ ἔσω καθημένη.

Κλυταιμνήστρα

ἄλγος γυναιξὶν ἀνδρὸς εἴργεσθαι, τέκνον.
920

Ὀρέστης

τρέφει δέ γ᾽ ἀνδρὸς μόχθος ἡμένας ἔσω.

Κλυταιμνήστρα

κτενεῖν ἔοικας, ὦ τέκνον, τὴν μητέρα.

Ὀρέστης

σύ τοι σεαυτήν, οὐκ ἐγώ, κατακτενεῖς.

Κλυταιμνήστρα

ὅρα, φύλαξαι μητρὸς ἐγκότους κύνας.

Ὀρέστης

τὰς τοῦ πατρὸς δὲ πῶς φύγω, παρεὶς τάδε;
925

Κλυταιμνήστρα

ἔοικα θρηνεῖν ζῶσα πρὸς τύμβον μάτην.

Ὀρέστης

πατρὸς γὰρ αἶσα τόνδε σοὐρίζει³³ μόρον.³⁴³⁵

Κλυταιμνήστρα

οἲ ᾽γὼ τεκοῦσα τόνδ᾽ ὄφιν ἐθρεψάμην.

Ὀρέστης

ἦ κάρτα μάντις οὑξ ὀνειράτων φόβος.

ἔκανες³⁶ ὃν οὐ χρῆν, καὶ τὸ μὴ χρεὼν πάθε.
930

Χορός

ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων

ἔσω παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος

ὡς αὐτὸν αὐτῶν ἄνδρα πεύθεσθαι πάρα.
850

Αἴγισθος

ἒ ἔ, ὀτοτοτοῖ.

Κλυταιμνήστρα

τί δʼ ἐστὶ χρῆμα; τίνα βοὴν ἵστης δόμοις;
885

Οἰκέτης

τὸν ζῶντα καίνειν τοὺς τεθνηκότας λέγω.

Ὀρέστης

σὲ καὶ ματεύω· τῷδε δʼ ἀρκούντως ἔχει.

Κλυταιμνήστρα

οἲ ʼγώ. τέθνηκας, φίλτατʼ Αἰγίσθου βία.

Ὀρέστης

φιλεῖς τὸν ἄνδρα; τοιγὰρ ἐν ταὐτῷ τάφῳ

κείσῃ· θανόντα δʼ οὔτι μὴ προδῷς ποτε.
895

Κλυταιμνήστρα

ἐπίσχες, ὦ παῖ, τόνδε δʼ αἴδεσαι, τέκνον,

μαστόν, πρὸς ᾧ σὺ πολλὰ δὴ βρίζων ἅμα

οὔλοισιν ἐξήμελξας εὐτραφὲς γάλα.

Ὀρέστης

Πυλάδη τί δράσω; μητέρʼ αἰδεσθῶ κτανεῖν;

Πυλάδης

ποῦ δὴ τὰ λοιπὰ Λοξίου μαντεύματα
900

τὰ πυθόχρηστα, πιστὰ δʼ εὐορκώματα;

ἅπαντας ἐχθροὺς τῶν θεῶν ἡγοῦ πλέον.

Κλυταιμνήστρα

ἐγώ σʼ ἔθρεψα, σὺν δὲ γηράναι θέλω.

Ὀρέστης

πατροκτονοῦσα γὰρ ξυνοικήσεις ἐμοί;

Κλυταιμνήστρα

ἡ Μοῖρα τούτων, ὦ τέκνον, παραιτία.
910

Ὀρέστης

καὶ τόνδε τοίνυν Μοῖρʼ ἐπόρσυνεν μόρον.

Κλυταιμνήστρα

οὐδὲν σεβίζῃ γενεθλίους ἀράς, τέκνον;

Ὀρέστης

τεκοῦσα γάρ μʼ ἔρριψας ἐς τὸ δυστυχές.

Κλυταιμνήστρα

οὔτοι σʼ ἀπέρριψʼ εἰς δόμους δορυξένους.

Ὀρέστης

αἰκῶς ἐπράθην ὢν ἐλευθέρου πατρός.
915

Κλυταιμνήστρα

ποῦ δῆθʼ ὁ τῖμος, ὅντινʼ ἀντεδεξάμην;

Ὀρέστης

αἰσχύνομαί σοι τοῦτʼ ὀνειδίσαι σαφῶς.

Κλυταιμνήστρα

μὴ ἀλλʼ εἴφʼ ὁμοίως καὶ πατρὸς τοῦ σοῦ μάτας.

Ὀρέστης

μὴ ʼλεγχε τὸν πονοῦντʼ ἔσω καθημένη.

Κλυταιμνήστρα

ἄλγος γυναιξὶν ἀνδρὸς εἴργεσθαι, τέκνον.
920

Ὀρέστης

τρέφει δέ γʼ ἀνδρὸς μόχθος ἡμένας ἔσω.

Κλυταιμνήστρα

κτενεῖν ἔοικας, ὦ τέκνον, τὴν μητέρα.

Ὀρέστης

σύ τοι σεαυτήν, οὐκ ἐγώ, κατακτενεῖς.

Κλυταιμνήστρα

ὅρα, φύλαξαι μητρὸς ἐγκότους κύνας.

Ὀρέστης

τὰς τοῦ πατρὸς δὲ πῶς φύγω, παρεὶς τάδε;
925

Κλυταιμνήστρα

ἔοικα θρηνεῖν ζῶσα πρὸς τύμβον μάτην.

Ὀρέστης

πατρὸς γὰρ αἶσα τόνδε σοὐρίζει μόρον.

Κλυταιμνήστρα

οἲ ʼγὼ τεκοῦσα τόνδʼ ὄφιν ἐθρεψάμην.

Ὀρέστης

ἦ κάρτα μάντις οὑξ ὀνειράτων φόβος.

ἔκανες ὃν οὐ χρῆν, καὶ τὸ μὴ χρεὼν πάθε.
930

ξυλλάβοι δ᾽ ἐνδίκως

παῖς ὁ Μαίας ἐπιφορώτατος
800

πρᾶξιν οὐρίαν θέλων.

τὰ δ᾽ ἄλλα ἀμφανεῖ

Χορός
ἀντ. β'.

χρήζων. ἄσκοπον δ᾽ ἔπος λέγων

νύκτα πρό τ' ὀμμάτων σκότον φέρει,

καθ' ἡμέραν δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος.
805
στρ. δ'.

Chorus

We heard the tale, it is true. But go inside and inquire of the strangers. The certainty of a messenger’s report

is nothing compared with one’s own interrogation of the man himself.
850

Aegisthus

I wish to see the messenger and put him to the test again—whether he himself was present at the death or merely repeats from vague reports what he has heard. No! Be sure he cannot deceive a mind with eyes open. Exit

Aegisthus

within Oh! Oh! O woe!

Clytaemestra

What is this? What cry for help are you raising in our house?
885

Servant

I tell you the dead are killing the living.¹

Orestes

It is you I seek. He over there has had enough.

Clytaemestra

Oh no! My beloved, valiant Aegisthus! You are dead!

Orestes

You love this man? Then you will lie in the same grave,

and you will never abandon him in death.
895

Clytaemestra

Wait, my son! Have pity, child, upon this breast at which many times while you slept you sucked with toothless gums the milk that nourished you.

Orestes

Pylades, what shall I do? Shall I spare my mother out of pity?

Pylades

What then will become in the future of Loxias’ oracles declared at Pytho , and of our sworn pact? Count all men your enemies rather than the gods.
900

Orestes

I judge you victor: you advise me well. To Clytaemestra Come, this way! I mean to kill you by his very side. For while he lived, you thought him better than my father.

Sleep with him in death, since you love him but hate the man you were bound to love.
905

Clytaemestra

It was I who nourished you, and with you I would grow old.

Orestes

What! Murder my father and then make your home with me?