Libation Bearers. Aeschylus. ed. Martin L. West. Stutgardiae. 1990.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Table of Contents
Search the Perseus Catalog for:
Search the Perseus Catalog for:
Current edition Experimental
Χοηφόροι (OCR draft) (Greek) (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.)
Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.
Editions (7)
Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 838-934 focus
Αιγισθος
ἥκω μὲν οὐκ ἄκλητος, ἀλλ᾽ ὑπάγγελος:
νέαν φάτιν δὲ πεύθομαι λέγειν τινὰς
ξένους μολόντας οὐδαμῶς ἐφίμερον,
1
840
μόρον δ᾽ Ὀρέστου. καὶ τόδ᾽ ἀμφέρειν δόμοις
γένοιτ᾽ ἂν ἄχθος δειματοσταγὲς
2
φόνῳ
τῷ πρόσθεν ἑλκαίνουσι καὶ δεδηγμένοις.
3
πῶς ταῦτ᾽ ἀληθῆ καὶ βλέποντα δοξάσω;
ἢ πρὸς γυναικῶν δειματούμενοι λόγοι
845
πεδάρσιοι θρῴσκουσι, θνῄσκοντες μάτην;
τί τῶνδ᾽ ἂν εἴποις ὥστε δηλῶσαι φρενί;
ἥκω μὲν οὐκ ἄκλητος, ἀλλ᾽ ὑπάγγελος:
νέαν φάτιν δὲ πεύθομαι λέγειν τινὰς
ξένους μολόντας οὐδαμῶς ἐφίμερον,
1
840
μόρον δ᾽ Ὀρέστου. καὶ τόδ᾽ ἀμφέρειν δόμοις
γένοιτ᾽ ἂν ἄχθος δειματοσταγὲς
2
φόνῳ
τῷ πρόσθεν ἑλκαίνουσι καὶ δεδηγμένοις.
3
πῶς ταῦτ᾽ ἀληθῆ καὶ βλέποντα δοξάσω;
ἢ πρὸς γυναικῶν δειματούμενοι λόγοι
845
πεδάρσιοι θρῴσκουσι, θνῄσκοντες μάτην;
τί τῶνδ᾽ ἂν εἴποις ὥστε δηλῶσαι φρενί;
Χορός
ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων
ἔσω
4
παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος
ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων
ἔσω
4
παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος
Αἴγισθος
ἰδεῖν ἐλέγξαι τ᾽ αὖ θέλω τὸν ἄγγελον,
εἴτ᾽ αὐτὸς ἦν
7
θνῄσκοντος ἐγγύθεν παρών,
εἴτ᾽ ἐξ ἀμαυρᾶς κληδόνος λέγει μαθών.
οὔτοι φρέν᾽ ἂν
8
κλέψειεν ὠμματωμένην.
855
ἰδεῖν ἐλέγξαι τ᾽ αὖ θέλω τὸν ἄγγελον,
εἴτ᾽ αὐτὸς ἦν
7
θνῄσκοντος ἐγγύθεν παρών,
εἴτ᾽ ἐξ ἀμαυρᾶς κληδόνος λέγει μαθών.
οὔτοι φρέν᾽ ἂν
8
κλέψειεν ὠμματωμένην.
Χορός
Ζεῦ Ζεῦ, τί λέγω, πόθεν ἄρξωμαι
855
τάδ᾽ ἐπευχομένη κἀπιθεάζουσ᾽,
9
ὑπὸ δ᾽ εὐνοίας
πῶς ἴσον εἰποῦσ᾽ ἀνύσωμαι;
νῦν γὰρ μέλλουσι μιανθεῖσαι
πειραὶ κοπάνων ἀνδροδαΐκτων
860
ἢ πάνυ θήσειν Ἀγαμεμνονίων
οἴκων ὄλεθρον διὰ παντός,
ἢ πῦρ καὶ φῶς ἐπ᾽ ἐλευθερίᾳ
δαίων ἀρχάς τε πολισσονόμους
πατέρων θ᾽ ἕξει
10
μέγαν ὄλβον.
865
τοιάνδε πάλην μόνος ὢν ἔφεδρος
δισσοῖς μέλλει θεῖος
11
Ὀρέστης
ἅψειν. εἴη δ᾽ ἐπὶ νίκῃ.
869
Ζεῦ Ζεῦ, τί λέγω, πόθεν ἄρξωμαι
855
τάδ᾽ ἐπευχομένη κἀπιθεάζουσ᾽,
9
ὑπὸ δ᾽ εὐνοίας
πῶς ἴσον εἰποῦσ᾽ ἀνύσωμαι;
νῦν γὰρ μέλλουσι μιανθεῖσαι
πειραὶ κοπάνων ἀνδροδαΐκτων
860
ἢ πάνυ θήσειν Ἀγαμεμνονίων
οἴκων ὄλεθρον διὰ παντός,
ἢ πῦρ καὶ φῶς ἐπ᾽ ἐλευθερίᾳ
δαίων ἀρχάς τε πολισσονόμους
πατέρων θ᾽ ἕξει
10
μέγαν ὄλβον.
865
τοιάνδε πάλην μόνος ὢν ἔφεδρος
δισσοῖς μέλλει θεῖος
11
Ὀρέστης
ἅψειν. εἴη δ᾽ ἐπὶ νίκῃ.
Αἴγισθος
ἐή, ὀτοτοτοῖ.
ἐή, ὀτοτοτοῖ.
Χορός
ἔα ἔα μάλα:
870
πῶς ἔχει; πῶς κέκρανται δόμοις;
ἀποσταθῶμεν
12
πράγματος τελουμένου,
ὅπως δοκῶμεν τῶνδ᾽ ἀναίτιαι κακῶν
εἶναι: μάχης γὰρ δὴ κεκύρωται τέλος.
875
ἔα ἔα μάλα:
870
πῶς ἔχει; πῶς κέκρανται δόμοις;
ἀποσταθῶμεν
12
πράγματος τελουμένου,
ὅπως δοκῶμεν τῶνδ᾽ ἀναίτιαι κακῶν
εἶναι: μάχης γὰρ δὴ κεκύρωται τέλος.
Οἰκέτης
οἴμοι μάλ᾽ αὖθις ἐν τρίτοις προσφθέγμασιν.
Αἴγισθος οὐκέτ᾽ ἔστιν. ἀλλ᾽ ἀνοίξατε
ὅπως τάχιστα, καὶ γυναικείους πύλας
μοχλοῖς χαλᾶτε: καὶ μάλ᾽ ἡβῶντος δὲ δεῖ,
ἰοὺ ἰού.
κωφοῖς ἀυτῶ και καθεύδουσιν μάτην
ἄκραντα βάζω; ποῖ Κλυταιμήστρα; τί δρᾷ;
οἴμοι μάλ᾽ αὖθις ἐν τρίτοις προσφθέγμασιν.
Αἴγισθος οὐκέτ᾽ ἔστιν. ἀλλ᾽ ἀνοίξατε
ὅπως τάχιστα, καὶ γυναικείους πύλας
μοχλοῖς χαλᾶτε: καὶ μάλ᾽ ἡβῶντος δὲ δεῖ,
ἰοὺ ἰού.
κωφοῖς ἀυτῶ και καθεύδουσιν μάτην
ἄκραντα βάζω; ποῖ Κλυταιμήστρα; τί δρᾷ;
Κλυταιμνήστρα
τί δ᾽ ἐστὶ χρῆμα; τίνα βοὴν ἵστης δόμοις;
885
τί δ᾽ ἐστὶ χρῆμα; τίνα βοὴν ἵστης δόμοις;
885
Οἰκέτης
τὸν ζῶντα καίνειν τοὺς τεθνηκότας λέγω.
τὸν ζῶντα καίνειν τοὺς τεθνηκότας λέγω.
Κλυταιμνήστρα
οἲ ᾽γώ.
20
ξυνῆκα τοὔπος ἐξ αἰνιγμάτων.
δόλοις ὀλούμεθ᾽, ὥσπερ οὖν ἐκτείναμεν.
δοίη τις ἀνδροκμῆτα πέλεκυν ὡς τάχος:
εἰδῶμεν εἰ
21
νικῶμεν, ἢ νικώμεθα:
890
ἐνταῦθα γὰρ δὴ τοῦδ᾽ ἀφικόμην κακοῦ.
οἲ ᾽γώ.
20
ξυνῆκα τοὔπος ἐξ αἰνιγμάτων.
δόλοις ὀλούμεθ᾽, ὥσπερ οὖν ἐκτείναμεν.
δοίη τις ἀνδροκμῆτα πέλεκυν ὡς τάχος:
εἰδῶμεν εἰ
21
νικῶμεν, ἢ νικώμεθα:
890
ἐνταῦθα γὰρ δὴ τοῦδ᾽ ἀφικόμην κακοῦ.
Ὀρέστης
σὲ καὶ ματεύω: τῷδε δ᾽ ἀρκούντως ἔχει.
σὲ καὶ ματεύω: τῷδε δ᾽ ἀρκούντως ἔχει.
Κλυταιμνήστρα
οἲ ᾽γώ. τέθνηκας, φίλτατ᾽ Αἰγίσθου βία.
οἲ ᾽γώ. τέθνηκας, φίλτατ᾽ Αἰγίσθου βία.
Ὀρέστης
φιλεῖς τὸν ἄνδρα; τοιγὰρ ἐν ταὐτῷ τάφῳ
κείσει. θανόντα δ᾽ οὔτι μὴ προδῷς ποτε.
895
φιλεῖς τὸν ἄνδρα; τοιγὰρ ἐν ταὐτῷ τάφῳ
κείσει. θανόντα δ᾽ οὔτι μὴ προδῷς ποτε.
895
Κλυταιμνήστρα
ἐπίσχες, ὦ παῖ, τόνδε δ᾽ αἴδεσαι,
22
τέκνον,
μαστόν, πρὸς ᾧ
23
σὺ πολλὰ δὴ βρίζων ἅμα
οὔλοισιν ἐξήμελξας εὐτραφὲς γάλα.
ἐπίσχες, ὦ παῖ, τόνδε δ᾽ αἴδεσαι,
22
τέκνον,
μαστόν, πρὸς ᾧ
23
σὺ πολλὰ δὴ βρίζων ἅμα
οὔλοισιν ἐξήμελξας εὐτραφὲς γάλα.
Ὀρέστης
Πυλάδη, τί δράσω; μητέρ᾽ αἰδεσθῶ κτανεῖν;
900
Πυλάδη, τί δράσω; μητέρ᾽ αἰδεσθῶ κτανεῖν;
Πυλαδης
ποῦ δὴ
24
τὰ λοιπὰ Λοξίου μαντεύματα
900
τὰ πυθόχρηστα, πιστά τ᾽
25
εὐορκώματα;
ἅπαντας ἐχθροὺς τῶν θεῶν ἡγοῦ πλέον.
ποῦ δὴ
24
τὰ λοιπὰ Λοξίου μαντεύματα
900
τὰ πυθόχρηστα, πιστά τ᾽
25
εὐορκώματα;
ἅπαντας ἐχθροὺς τῶν θεῶν ἡγοῦ πλέον.
Ὀρέστης
κρίνω σὲ νικᾶν, καὶ παραινεῖς μοι καλῶς.
ἕπου, πρὸς αὐτὸν τόνδε σὲ σφάξαι θέλω.
καὶ ζῶντα γάρ νιν κρείσσον᾽
26
ἡγήσω πατρός:
905
τούτῳ θανοῦσα ξυγκάθευδ᾽, ἐπεὶ φιλεῖς
τὸν ἄνδρα τοῦτον, ὃν δ᾽ ἐχρῆν φιλεῖν στυγεῖς.
κρίνω σὲ νικᾶν, καὶ παραινεῖς μοι καλῶς.
ἕπου, πρὸς αὐτὸν τόνδε σὲ σφάξαι θέλω.
καὶ ζῶντα γάρ νιν κρείσσον᾽
26
ἡγήσω πατρός:
905
τούτῳ θανοῦσα ξυγκάθευδ᾽, ἐπεὶ φιλεῖς
τὸν ἄνδρα τοῦτον, ὃν δ᾽ ἐχρῆν φιλεῖν στυγεῖς.
Κλυταιμνήστρα
ἐγώ σ᾽ ἔθρεψα, σὺν
27
δὲ γηράναι θέλω.
ἐγώ σ᾽ ἔθρεψα, σὺν
27
δὲ γηράναι θέλω.
Ὀρέστης
πατροκτονοῦσα γὰρ ξυνοικήσεις ἐμοί;
πατροκτονοῦσα γὰρ ξυνοικήσεις ἐμοί;
Κλυταιμνήστρα
ἡ Μοῖρα τούτων, ὦ τέκνον, παραιτία.
910
ἡ Μοῖρα τούτων, ὦ τέκνον, παραιτία.
910
Ὀρέστης
καὶ τόνδε τοίνυν Μοῖρ᾽ ἐπόρσυνεν
28
μόρον.
καὶ τόνδε τοίνυν Μοῖρ᾽ ἐπόρσυνεν
28
μόρον.
Κλυταιμνήστρα
οὐδὲν σεβίζει
29
γενεθλίους ἀράς, τέκνον;
οὐδὲν σεβίζει
29
γενεθλίους ἀράς, τέκνον;
Ὀρέστης
τεκοῦσα γάρ μ᾽ ἔρριψας ἐς τὸ δυστυχές.
τεκοῦσα γάρ μ᾽ ἔρριψας ἐς τὸ δυστυχές.
Κλυταιμνήστρα
οὔτοι σ᾽ ἀπέρριψ᾽ ἐς δόμους δορυξένους.
οὔτοι σ᾽ ἀπέρριψ᾽ ἐς δόμους δορυξένους.
Ὀρέστης
αἰσχρῶς
30
ἐπράθην ὢν ἐλευθέρου πατρός.
915
αἰσχρῶς
30
ἐπράθην ὢν ἐλευθέρου πατρός.
915
Κλυταιμνήστρα
ποῦ δῆθ᾽ ὁ τῖμος, ὅντιν᾽ ἀντεδεξάμην;
ποῦ δῆθ᾽ ὁ τῖμος, ὅντιν᾽ ἀντεδεξάμην;
Ὀρέστης
αἰσχύνομαί σοι
31
τοῦτ᾽ ὀνειδίσαι σαφῶς.
αἰσχύνομαί σοι
31
τοῦτ᾽ ὀνειδίσαι σαφῶς.
Κλυταιμνήστρα
ἀλλ᾽
32
εἴφ᾽ ὁμοίως καὶ πατρὸς τοῦ σοῦ μάτας.
ἀλλ᾽
32
εἴφ᾽ ὁμοίως καὶ πατρὸς τοῦ σοῦ μάτας.
Ὀρέστης
μὴ ᾽λεγχε τὸν πονοῦντ᾽ ἔσω καθημένη.
μὴ ᾽λεγχε τὸν πονοῦντ᾽ ἔσω καθημένη.
Κλυταιμνήστρα
ἄλγος γυναιξὶν ἀνδρὸς εἴργεσθαι, τέκνον.
920
ἄλγος γυναιξὶν ἀνδρὸς εἴργεσθαι, τέκνον.
920
Ὀρέστης
τρέφει δέ γ᾽ ἀνδρὸς μόχθος ἡμένας ἔσω.
τρέφει δέ γ᾽ ἀνδρὸς μόχθος ἡμένας ἔσω.
Κλυταιμνήστρα
κτενεῖν ἔοικας, ὦ τέκνον, τὴν μητέρα.
κτενεῖν ἔοικας, ὦ τέκνον, τὴν μητέρα.
Ὀρέστης
σύ τοι σεαυτήν, οὐκ ἐγώ, κατακτενεῖς.
σύ τοι σεαυτήν, οὐκ ἐγώ, κατακτενεῖς.
Κλυταιμνήστρα
ὅρα, φύλαξαι μητρὸς ἐγκότους κύνας.
ὅρα, φύλαξαι μητρὸς ἐγκότους κύνας.
Ὀρέστης
τὰς τοῦ πατρὸς δὲ πῶς φύγω, παρεὶς τάδε;
925
τὰς τοῦ πατρὸς δὲ πῶς φύγω, παρεὶς τάδε;
925
Κλυταιμνήστρα
ἔοικα θρηνεῖν ζῶσα πρὸς τύμβον μάτην.
ἔοικα θρηνεῖν ζῶσα πρὸς τύμβον μάτην.
Ὀρέστης
Κλυταιμνήστρα
οἲ ᾽γὼ τεκοῦσα τόνδ᾽ ὄφιν ἐθρεψάμην.
οἲ ᾽γὼ τεκοῦσα τόνδ᾽ ὄφιν ἐθρεψάμην.
Ὀρέστης
ἦ κάρτα μάντις οὑξ ὀνειράτων φόβος.
ἔκανες
36
ὃν οὐ χρῆν, καὶ τὸ μὴ χρεὼν πάθε.
930
ἦ κάρτα μάντις οὑξ ὀνειράτων φόβος.
ἔκανες
36
ὃν οὐ χρῆν, καὶ τὸ μὴ χρεὼν πάθε.
930
Χορός
στένω μὲν οὖν καὶ τῶνδε συμφορὰν διπλῆν.
ἐπεὶ δὲ πολλῶν αἱμάτων ἐπήκρισε
τλήμων Ὀρέστης, τοῦθ᾽ ὅμως αἱρούμεθα,
ὀφθαλμὸν οἴκων μὴ πανώλεθρον πεσεῖν.
935
στένω μὲν οὖν καὶ τῶνδε συμφορὰν διπλῆν.
ἐπεὶ δὲ πολλῶν αἱμάτων ἐπήκρισε
τλήμων Ὀρέστης, τοῦθ᾽ ὅμως αἱρούμεθα,
ὀφθαλμὸν οἴκων μὴ πανώλεθρον πεσεῖν.
Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 838-934 focus
Αἴγισθος
ἥκω μὲν οὐκ ἄκλητος, ἀλλʼ ὑπάγγελος·
νέαν φάτιν δὲ πεύθομαι λέγειν τινὰς
ξένους μολόντας οὐδαμῶς ἐφίμερον,
840
μόρον δʼ Ὀρέστου. καὶ τόδʼ ἀμφέρειν δόμοις
γένοιτʼ ἂν ἄχθος δειματοσταγὲς φόνῳ
τῷ πρόσθεν ἑλκαίνουσι καὶ δεδηγμένοις.
πῶς ταῦτʼ ἀληθῆ καὶ βλέποντα δοξάσω;
ἢ πρὸς γυναικῶν δειματούμενοι λόγοι
845
πεδάρσιοι θρῴσκουσι, θνῄσκοντες μάτην;
τί τῶνδʼ ἂν εἴποις ὥστε δηλῶσαι φρενί;
ἥκω μὲν οὐκ ἄκλητος, ἀλλʼ ὑπάγγελος·
νέαν φάτιν δὲ πεύθομαι λέγειν τινὰς
ξένους μολόντας οὐδαμῶς ἐφίμερον,
840
μόρον δʼ Ὀρέστου. καὶ τόδʼ ἀμφέρειν δόμοις
γένοιτʼ ἂν ἄχθος δειματοσταγὲς φόνῳ
τῷ πρόσθεν ἑλκαίνουσι καὶ δεδηγμένοις.
πῶς ταῦτʼ ἀληθῆ καὶ βλέποντα δοξάσω;
ἢ πρὸς γυναικῶν δειματούμενοι λόγοι
845
πεδάρσιοι θρῴσκουσι, θνῄσκοντες μάτην;
τί τῶνδʼ ἂν εἴποις ὥστε δηλῶσαι φρενί;
Χορός
ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων
ἔσω παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος
ὡς αὐτὸν αὐτῶν ἄνδρα πεύθεσθαι πάρα.
850
ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων
ἔσω παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος
ὡς αὐτὸν αὐτῶν ἄνδρα πεύθεσθαι πάρα.
850
Αἴγισθος
ἰδεῖν ἐλέγξαι τʼ αὖ θέλω τὸν ἄγγελον,
εἴτʼ αὐτὸς ἦν θνῄσκοντος ἐγγύθεν παρών,
εἴτʼ ἐξ ἀμαυρᾶς κληδόνος λέγει μαθών.
οὔτοι φρένʼ ἂν κλέψειεν ὠμματωμένην.
855
ἰδεῖν ἐλέγξαι τʼ αὖ θέλω τὸν ἄγγελον,
εἴτʼ αὐτὸς ἦν θνῄσκοντος ἐγγύθεν παρών,
εἴτʼ ἐξ ἀμαυρᾶς κληδόνος λέγει μαθών.
οὔτοι φρένʼ ἂν κλέψειεν ὠμματωμένην.
Χορός
Ζεῦ Ζεῦ, τί λέγω, πόθεν ἄρξωμαι
855
τάδʼ ἐπευχομένη κἀπιθεάζουσʼ,
ὑπὸ δʼ εὐνοίας
πῶς ἴσον εἰποῦσʼ ἀνύσωμαι;
νῦν γὰρ μέλλουσι μιανθεῖσαι
πειραὶ κοπάνων ἀνδροδαΐκτων
860
ἢ πάνυ θήσειν Ἀγαμεμνονίων
οἴκων ὄλεθρον διὰ παντός,
ἢ πῦρ καὶ φῶς ἐπʼ ἐλευθερίᾳ
δαίων ἀρχάς τε πολισσονόμους
πατέρων
θʼ ἕξει μέγαν ὄλβον.
865
τοιάνδε πάλην μόνος ὢν ἔφεδρος
δισσοῖς μέλλει θεῖος Ὀρέστης
ἅψειν. εἴη δʼ ἐπὶ νίκῃ.
869
Ζεῦ Ζεῦ, τί λέγω, πόθεν ἄρξωμαι
855
τάδʼ ἐπευχομένη κἀπιθεάζουσʼ,
ὑπὸ δʼ εὐνοίας
πῶς ἴσον εἰποῦσʼ ἀνύσωμαι;
νῦν γὰρ μέλλουσι μιανθεῖσαι
πειραὶ κοπάνων ἀνδροδαΐκτων
860
ἢ πάνυ θήσειν Ἀγαμεμνονίων
οἴκων ὄλεθρον διὰ παντός,
ἢ πῦρ καὶ φῶς ἐπʼ ἐλευθερίᾳ
δαίων ἀρχάς τε πολισσονόμους
πατέρων
θʼ ἕξει μέγαν ὄλβον.
865
τοιάνδε πάλην μόνος ὢν ἔφεδρος
δισσοῖς μέλλει θεῖος Ὀρέστης
ἅψειν. εἴη δʼ ἐπὶ νίκῃ.
Αἴγισθος
ἒ ἔ, ὀτοτοτοῖ.
ἒ ἔ, ὀτοτοτοῖ.
Χορός
ἔα ἔα μάλα·
870
πῶς ἔχει; πῶς κέκρανται δόμοις;
ἀποσταθῶμεν πράγματος τελουμένου,
ὅπως δοκῶμεν τῶνδʼ ἀναίτιαι κακῶν
εἶναι· μάχης γὰρ δὴ κεκύρωται τέλος.
875
ἔα ἔα μάλα·
870
πῶς ἔχει; πῶς κέκρανται δόμοις;
ἀποσταθῶμεν πράγματος τελουμένου,
ὅπως δοκῶμεν τῶνδʼ ἀναίτιαι κακῶν
εἶναι· μάχης γὰρ δὴ κεκύρωται τέλος.
Οἰκέτης
οἴμοι, πανοίμοι δεσπότου πεπληγμένου·
875
οἴμοι μάλʼ αὖθις ἐν τρίτοις προσφθέγμασιν.
Αἴγισθος οὐκέτʼ ἔστιν. ἀλλʼ ἀνοίξατε
ὅπως τάχιστα, καὶ γυναικείους πύλας
μοχλοῖς χαλᾶτε· καὶ μάλʼ ἡβῶντος δὲ δεῖ,
οὐχ ὡς δʼ ἀρῆξαι διαπεπραγμένῳ· τί γάρ;
880
ἰοὺ ἰού.
κωφοῖς ἀυτῶ καὶ καθεύδουσιν μάτην
ἄκραντα βάζω; ποῖ Κλυταιμήστρα; τί δρᾷ;
ἔοικε νῦν αὐτῆς ἐπὶ ξυροῦ πέλας
αὐχὴν πεσεῖσθαι πρὸς δίκην πεπληγμένος.
οἴμοι, πανοίμοι δεσπότου πεπληγμένου·
875
οἴμοι μάλʼ αὖθις ἐν τρίτοις προσφθέγμασιν.
Αἴγισθος οὐκέτʼ ἔστιν. ἀλλʼ ἀνοίξατε
ὅπως τάχιστα, καὶ γυναικείους πύλας
μοχλοῖς χαλᾶτε· καὶ μάλʼ ἡβῶντος δὲ δεῖ,
οὐχ ὡς δʼ ἀρῆξαι διαπεπραγμένῳ· τί γάρ;
880
ἰοὺ ἰού.
κωφοῖς ἀυτῶ καὶ καθεύδουσιν μάτην
ἄκραντα βάζω; ποῖ Κλυταιμήστρα; τί δρᾷ;
ἔοικε νῦν αὐτῆς ἐπὶ ξυροῦ πέλας
αὐχὴν πεσεῖσθαι πρὸς δίκην πεπληγμένος.
Κλυταιμνήστρα
τί δʼ ἐστὶ χρῆμα; τίνα βοὴν ἵστης δόμοις;
885
τί δʼ ἐστὶ χρῆμα; τίνα βοὴν ἵστης δόμοις;
885
Οἰκέτης
τὸν ζῶντα καίνειν τοὺς τεθνηκότας λέγω.
τὸν ζῶντα καίνειν τοὺς τεθνηκότας λέγω.
Κλυταιμνήστρα
οἲ ʼγώ. ξυνῆκα τοὔπος ἐξ αἰνιγμάτων.
δόλοις ὀλούμεθʼ, ὥσπερ οὖν ἐκτείναμεν.
δοίη τις ἀνδροκμῆτα πέλεκυν ὡς τάχος·
εἰδῶμεν εἰ νικῶμεν, ἢ νικώμεθα·
890
ἐνταῦθα γὰρ δὴ τοῦδʼ ἀφικόμην κακοῦ.
οἲ ʼγώ. ξυνῆκα τοὔπος ἐξ αἰνιγμάτων.
δόλοις ὀλούμεθʼ, ὥσπερ οὖν ἐκτείναμεν.
δοίη τις ἀνδροκμῆτα πέλεκυν ὡς τάχος·
εἰδῶμεν εἰ νικῶμεν, ἢ νικώμεθα·
890
ἐνταῦθα γὰρ δὴ τοῦδʼ ἀφικόμην κακοῦ.
Ὀρέστης
σὲ καὶ ματεύω· τῷδε δʼ ἀρκούντως ἔχει.
σὲ καὶ ματεύω· τῷδε δʼ ἀρκούντως ἔχει.
Κλυταιμνήστρα
οἲ ʼγώ. τέθνηκας, φίλτατʼ Αἰγίσθου βία.
οἲ ʼγώ. τέθνηκας, φίλτατʼ Αἰγίσθου βία.
Ὀρέστης
φιλεῖς τὸν ἄνδρα; τοιγὰρ ἐν ταὐτῷ τάφῳ
κείσῃ· θανόντα δʼ οὔτι μὴ προδῷς ποτε.
895
φιλεῖς τὸν ἄνδρα; τοιγὰρ ἐν ταὐτῷ τάφῳ
κείσῃ· θανόντα δʼ οὔτι μὴ προδῷς ποτε.
895
Κλυταιμνήστρα
ἐπίσχες, ὦ παῖ, τόνδε δʼ αἴδεσαι, τέκνον,
μαστόν, πρὸς ᾧ σὺ πολλὰ δὴ βρίζων ἅμα
οὔλοισιν ἐξήμελξας εὐτραφὲς γάλα.
ἐπίσχες, ὦ παῖ, τόνδε δʼ αἴδεσαι, τέκνον,
μαστόν, πρὸς ᾧ σὺ πολλὰ δὴ βρίζων ἅμα
οὔλοισιν ἐξήμελξας εὐτραφὲς γάλα.
Ὀρέστης
Πυλάδη τί δράσω; μητέρʼ αἰδεσθῶ κτανεῖν;
900
Πυλάδη τί δράσω; μητέρʼ αἰδεσθῶ κτανεῖν;
Πυλάδης
ποῦ δὴ τὰ λοιπὰ Λοξίου μαντεύματα
900
τὰ πυθόχρηστα, πιστὰ δʼ εὐορκώματα;
ἅπαντας ἐχθροὺς τῶν θεῶν ἡγοῦ πλέον.
ποῦ δὴ τὰ λοιπὰ Λοξίου μαντεύματα
900
τὰ πυθόχρηστα, πιστὰ δʼ εὐορκώματα;
ἅπαντας ἐχθροὺς τῶν θεῶν ἡγοῦ πλέον.
Ὀρέστης
κρίνω σὲ νικᾶν, καὶ παραινεῖς μοι καλῶς.
ἕπου, πρὸς αὐτὸν τόνδε σὲ σφάξαι θέλω.
καὶ ζῶντα γάρ νιν κρείσσονʼ ἡγήσω πατρός·
905
τούτῳ θανοῦσα ξυγκάθευδʼ, ἐπεὶ φιλεῖς
τὸν ἄνδρα τοῦτον, ὃν δʼ ἐχρῆν φιλεῖν στυγεῖς.
κρίνω σὲ νικᾶν, καὶ παραινεῖς μοι καλῶς.
ἕπου, πρὸς αὐτὸν τόνδε σὲ σφάξαι θέλω.
καὶ ζῶντα γάρ νιν κρείσσονʼ ἡγήσω πατρός·
905
τούτῳ θανοῦσα ξυγκάθευδʼ, ἐπεὶ φιλεῖς
τὸν ἄνδρα τοῦτον, ὃν δʼ ἐχρῆν φιλεῖν στυγεῖς.
Κλυταιμνήστρα
ἐγώ σʼ ἔθρεψα, σὺν δὲ γηράναι θέλω.
ἐγώ σʼ ἔθρεψα, σὺν δὲ γηράναι θέλω.
Ὀρέστης
πατροκτονοῦσα γὰρ ξυνοικήσεις ἐμοί;
πατροκτονοῦσα γὰρ ξυνοικήσεις ἐμοί;
Κλυταιμνήστρα
ἡ Μοῖρα τούτων, ὦ τέκνον, παραιτία.
910
ἡ Μοῖρα τούτων, ὦ τέκνον, παραιτία.
910
Ὀρέστης
καὶ τόνδε τοίνυν Μοῖρʼ ἐπόρσυνεν μόρον.
καὶ τόνδε τοίνυν Μοῖρʼ ἐπόρσυνεν μόρον.
Κλυταιμνήστρα
οὐδὲν σεβίζῃ γενεθλίους ἀράς, τέκνον;
οὐδὲν σεβίζῃ γενεθλίους ἀράς, τέκνον;
Ὀρέστης
τεκοῦσα γάρ μʼ ἔρριψας ἐς τὸ δυστυχές.
τεκοῦσα γάρ μʼ ἔρριψας ἐς τὸ δυστυχές.
Κλυταιμνήστρα
οὔτοι σʼ ἀπέρριψʼ εἰς δόμους δορυξένους.
οὔτοι σʼ ἀπέρριψʼ εἰς δόμους δορυξένους.
Ὀρέστης
αἰκῶς ἐπράθην ὢν ἐλευθέρου πατρός.
915
αἰκῶς ἐπράθην ὢν ἐλευθέρου πατρός.
915
Κλυταιμνήστρα
ποῦ δῆθʼ ὁ τῖμος, ὅντινʼ ἀντεδεξάμην;
ποῦ δῆθʼ ὁ τῖμος, ὅντινʼ ἀντεδεξάμην;
Ὀρέστης
αἰσχύνομαί σοι τοῦτʼ ὀνειδίσαι σαφῶς.
αἰσχύνομαί σοι τοῦτʼ ὀνειδίσαι σαφῶς.
Κλυταιμνήστρα
μὴ ἀλλʼ εἴφʼ ὁμοίως καὶ πατρὸς τοῦ σοῦ μάτας.
μὴ ἀλλʼ εἴφʼ ὁμοίως καὶ πατρὸς τοῦ σοῦ μάτας.
Ὀρέστης
μὴ ʼλεγχε τὸν πονοῦντʼ ἔσω καθημένη.
μὴ ʼλεγχε τὸν πονοῦντʼ ἔσω καθημένη.
Κλυταιμνήστρα
ἄλγος γυναιξὶν ἀνδρὸς εἴργεσθαι, τέκνον.
920
ἄλγος γυναιξὶν ἀνδρὸς εἴργεσθαι, τέκνον.
920
Ὀρέστης
τρέφει δέ γʼ ἀνδρὸς μόχθος ἡμένας ἔσω.
τρέφει δέ γʼ ἀνδρὸς μόχθος ἡμένας ἔσω.
Κλυταιμνήστρα
κτενεῖν ἔοικας, ὦ τέκνον, τὴν μητέρα.
κτενεῖν ἔοικας, ὦ τέκνον, τὴν μητέρα.
Ὀρέστης
σύ τοι σεαυτήν, οὐκ ἐγώ, κατακτενεῖς.
σύ τοι σεαυτήν, οὐκ ἐγώ, κατακτενεῖς.
Κλυταιμνήστρα
ὅρα, φύλαξαι μητρὸς ἐγκότους κύνας.
ὅρα, φύλαξαι μητρὸς ἐγκότους κύνας.
Ὀρέστης
τὰς τοῦ πατρὸς δὲ πῶς φύγω, παρεὶς τάδε;
925
τὰς τοῦ πατρὸς δὲ πῶς φύγω, παρεὶς τάδε;
925
Κλυταιμνήστρα
ἔοικα θρηνεῖν ζῶσα πρὸς τύμβον μάτην.
ἔοικα θρηνεῖν ζῶσα πρὸς τύμβον μάτην.
Ὀρέστης
πατρὸς γὰρ αἶσα τόνδε σοὐρίζει μόρον.
πατρὸς γὰρ αἶσα τόνδε σοὐρίζει μόρον.
Κλυταιμνήστρα
οἲ ʼγὼ τεκοῦσα τόνδʼ ὄφιν ἐθρεψάμην.
οἲ ʼγὼ τεκοῦσα τόνδʼ ὄφιν ἐθρεψάμην.
Ὀρέστης
ἦ κάρτα μάντις οὑξ ὀνειράτων φόβος.
ἔκανες ὃν οὐ χρῆν, καὶ τὸ μὴ χρεὼν πάθε.
930
ἦ κάρτα μάντις οὑξ ὀνειράτων φόβος.
ἔκανες ὃν οὐ χρῆν, καὶ τὸ μὴ χρεὼν πάθε.
930
Χορός
στένω μὲν οὖν καὶ τῶνδε συμφορὰν διπλῆν.
ἐπεὶ δὲ πολλῶν αἱμάτων ἐπήκρισε
τλήμων Ὀρέστης, τοῦθʼ ὅμως αἱρούμεθα,
ὀφθαλμὸν οἴκων μὴ πανώλεθρον πεσεῖν.
στένω μὲν οὖν καὶ τῶνδε συμφορὰν διπλῆν.
ἐπεὶ δὲ πολλῶν αἱμάτων ἐπήκρισε
τλήμων Ὀρέστης, τοῦθʼ ὅμως αἱρούμεθα,
ὀφθαλμὸν οἴκων μὴ πανώλεθρον πεσεῖν.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 811 focus
ξυλλάβοι δ᾽ ἐνδίκως
παῖς ὁ Μαίας ἐπιφορώτατος
πρᾶξιν οὐρίαν θέλων,
πολλὰ δ᾽ ἄλλα φανεῖ χρηΐζων
815
κρυπτάν. ἀσκοπον δ᾽ ἔπος λέγων
νύκτα πρό τ' ὀμμάτων σκότον φέρει,
καθ' ἡμέραν δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 811 focus
ξυλλάβοι δ᾽ ἐνδίκως
παῖς ὁ Μαίας ἐπιφορώτατος
800
πρᾶξιν οὐρίαν θέλων.
τὰ δ᾽ ἄλλα ἀμφανεῖ
ξυλλάβοι δ᾽ ἐνδίκως
παῖς ὁ Μαίας ἐπιφορώτατος
800
πρᾶξιν οὐρίαν θέλων.
τὰ δ᾽ ἄλλα ἀμφανεῖ
Χορός
ἀντ. β'.
χρήζων. ἄσκοπον δ᾽ ἔπος λέγων
νύκτα πρό τ' ὀμμάτων σκότον φέρει,
καθ' ἡμέραν δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος.
805
στρ. δ'.
χρήζων. ἄσκοπον δ᾽ ἔπος λέγων
νύκτα πρό τ' ὀμμάτων σκότον φέρει,
καθ' ἡμέραν δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος.
805
ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 811 focus
Ξυλλάβοι δ' ἐνδίκως
παῖς ὁ Μαίας,
ἐπεὶ φορώτατος
ἐπιφορ-
πρᾶξιν
οὐρίσαι
οὐρίαν
θέλων
θέλεν·
† πολλὰ δ' ἄλλα φανεῖ χρῄζων
815
κρυπτά· † ἄσκοπον δ' ἔπος λέγων
νυκτὸς προὐμμάτων
νύκτα πρό τ' ὀμμάτων σκότον φέρει,
καθ' ἡμέραν δ' οὐδὲν ἐμφανέστερος.
1
(Τὸ δὲ καλῶς κτίμενον ὦ μέγα ναίων
στόμιον, εὖ δὸς ἀνιδεῖν δόμον ἀνδρός,
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 811 focus
ξυλλάβοι δ᾽ ἐνδίκως
παῖς ὁ Μαίας ἐπιφορώτατος
ἀνωμένων corr. in ἀνομένων Μ.
Post 795 iterat 785 - 789 ut ephymnium GCW Schneider.
ἔσωθε
ἔσω Hermann.
πλουτογαθῆ
πλουτογαθῆ Turnebus
πλουταγαθῆ Μ.
κλύετε
κλῦτε Dindorf.
σύμφρονεσ M, sed um in ras. scripsit m (fuerat, ut vid., σώφρονεσ).
ἄγετε delet Schuetz.
fort. λούσαθ'.
προφάτοισ Μ, σ superscripsit (προσφάτοις) m.
Τὸ δὲ
τὸ δὲ Robortellus
τόδε ex τάδε vel τώδε factum Μ.
κτίμενον Bamberger
κταμένων Μ, κτάμενον m.
μέγα ναίων
μεγαν αιών Μ, μέγα ναίων m.
δὸς
δκὸσ Μ, δόσ m vel m1.
fort. ἐλευθέριον φῶς λαμπρὸν ἰδεῖν
(ἐλευθερίας λαμπρὸν ἰδεῖν φάος HL Ahrens,
ἐλευθερίας φῶς λαμπρὸν ἰδεῖν Dindorf).
ὄμμασι
ὄμμασιν ἐκ Hermann.
καλύπτρας proximo v. addit M.
ἐπιφορώτατος
ἐπεὶ φορώτατος Emperius.
πρᾶξιν οὐρίαν θέλων.
810
πολλὰ δ᾽ ἄλλα φανεῖ χρηίζων,
κρυπτά. ἄσκοπον δ᾽ ἔπος λέγων
νύκτα πρό τ᾽ ὀμμάτων σκότον φέρει,
καθ' ἡμέραν δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος.
Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 811 focus
ξυλλάβοι δ᾽ ἐνδίκως
παῖς ὁ Μαίας, ἐπεὶ φορώτατος
Numeri
800-5 = 812-818 trochaei, 2. 3. (syll. anceps) 2. 2. 2. 4. (primum metrum specie spondiaca) 2. primi metri responsio videtur libera ephymnium
806-812 dim. ion. catalect., dim. ion. glycon. alcaic. decasyllab.
Apparatus Criticus
ἅρμασιν ἅρματι ἅρμασι (σὺ δ᾽ ἐν δρόμωι suppl. O. Müller κτίσον κτίσον τίς ἄν τοῦτ᾽ τόυτ' Μ ἀm πέδον ἰδ. δάπεδον correxi διὰ πέδον ἀνόμενον ἀνο(ω μένων corr. Schoemann ἔσω ἔσω 1 πημάτων πημάτων (error librarii) πλουτογαθῆ πλουταγαθῆ corr. Turnebus κλῦτε κλύετε corr. Dindorf σύμφρονες σώφρονες corr. Turnebus τὸ καλῶς δὲ κτίμενον τό(τώ ante ras.) δε κ. traieci κτάμενον (ων corr. ipse) delevi μέγα ναίων στόμιον μέγα . ναίων (fuerit μέγαν) delevi δὸς δόμον ἀνδρός δὸς (fuerat δρος) ἀν. traieci ἐλευθερίας ἐλευθερίως corr. Bamberger alii λαμπρὸn φῶς ἰδεῖν λαμπρῶς ἰ. λαμπρὸν φῶς post ἰδεῖν suppl. Weil (ἐκ) suppl. Herm. φορώτατος ἐπιφορώτ. corr. Emperius, habuerit Σ, ὡς ἐπὶ ἀνέμου φησίν
ΧΟΡΟΣ
πρᾶξιν οὐρίσαι θεῶν.
πόλλ᾽ ἄδηλ᾽ ἔφανε χρήιζων
κρυπτά·
815
ἄσκοπον δέ πως λέγω·
νυκτὸς προὐμμάτων σκότον φέρει, καθ᾽ ἡμέραν
δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος.
(τὸ καλῶς δὲ κτίμενον
μέγα ναίων στόμιον,
ἀνιδεῖν δὸς δόμον ἀνδρός,
καί νιν ἐλευθερίας
λαμπρὸν φῶς ἰδεῖν φιλίοις
810
ὄμμασιν ἐκ δνοφερᾶς καλύπτρας.)
πρᾶξιν οὐρίσαι θεῶν.
πόλλ᾽ ἄδηλ᾽ ἔφανε χρήιζων
κρυπτά·
815
ἄσκοπον δέ πως λέγω·
νυκτὸς προὐμμάτων σκότον φέρει, καθ᾽ ἡμέραν
δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος.
(τὸ καλῶς δὲ κτίμενον
μέγα ναίων στόμιον,
ἀνιδεῖν δὸς δόμον ἀνδρός,
καί νιν ἐλευθερίας
λαμπρὸν φῶς ἰδεῖν φιλίοις
810
ὄμμασιν ἐκ δνοφερᾶς καλύπτρας.)
Translations (9)
Libation Bearers Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 838-931 focus
Enter Aegisthus
855
869
A shriek is heard from within
875
Clytaemestra hurries in unattended
900
Aegisthus
I have come not unasked but summoned by a messenger. I heard startling news told by some strangers who have arrived, tidings far from welcome:
—that Orestes is dead. To lay this too upon our house would be a fearful burden when it is still festering and galled by the wound inflicted by an earlier murder. How can I believe this tale is the living truth? Or is it merely a panic-stricken report spread by women
840
which leaps up to die away in nothingness? What can you tell me of this to make it plain to my mind?
845
I have come not unasked but summoned by a messenger. I heard startling news told by some strangers who have arrived, tidings far from welcome:
—that Orestes is dead. To lay this too upon our house would be a fearful burden when it is still festering and galled by the wound inflicted by an earlier murder. How can I believe this tale is the living truth? Or is it merely a panic-stricken report spread by women
840
which leaps up to die away in nothingness? What can you tell me of this to make it plain to my mind?
845
Chorus
We heard the tale, it is true. But go inside and inquire of the strangers. The certainty of a messenger’s report
is nothing compared with one’s own interrogation of the man himself.
850
We heard the tale, it is true. But go inside and inquire of the strangers. The certainty of a messenger’s report
is nothing compared with one’s own interrogation of the man himself.
850
Aegisthus
I wish to see the messenger and put him to the test again—whether he himself was present at the death or merely repeats from vague reports what he has heard. No! Be sure he cannot deceive a mind with eyes open.
Exit
855
I wish to see the messenger and put him to the test again—whether he himself was present at the death or merely repeats from vague reports what he has heard. No! Be sure he cannot deceive a mind with eyes open.
Exit
Chorus
O Zeus, O Zeus, what should I say? Where shall I begin this prayer of mine, this appeal to the gods? How in my loyal zeal can I succeed in finding words to match need? Now is the moment when the blood-stained edges of the blades that lay men low
855
are utterly forever to destroy the house of Agamemnon. Or else, kindling a flaming light in the cause of freedom, Orestes will win both the rule over his realm and the rich possessions of his fathers.
860
Our gallant Orestes, with no one to assist him, is now to meet with two in such a contest. And may it be to triumph!
865
869
A shriek is heard from within
O Zeus, O Zeus, what should I say? Where shall I begin this prayer of mine, this appeal to the gods? How in my loyal zeal can I succeed in finding words to match need? Now is the moment when the blood-stained edges of the blades that lay men low
855
are utterly forever to destroy the house of Agamemnon. Or else, kindling a flaming light in the cause of freedom, Orestes will win both the rule over his realm and the rich possessions of his fathers.
860
Our gallant Orestes, with no one to assist him, is now to meet with two in such a contest. And may it be to triumph!
865
Aegisthus
within Oh! Oh! O woe!
within Oh! Oh! O woe!
Chorus
Ah! Ah! Alas! What is happening? What is being accomplished for our house? Let us stand apart while the matter is still unsettled so that we may be considered blameless in these ills. For the issue of the fighting has now been decided.
The Chorus withdraws to the side of the scene; then a servant of Aegisthus rushes in
870
875
Ah! Ah! Alas! What is happening? What is being accomplished for our house? Let us stand apart while the matter is still unsettled so that we may be considered blameless in these ills. For the issue of the fighting has now been decided.
The Chorus withdraws to the side of the scene; then a servant of Aegisthus rushes in
870
Servant
O woe, oh utter woe! My master is slain! O woe! I cry yet again, for the third time. Aegisthus is no more! Come, with all speed! Unbar and open the women’s door! And a strong arm indeed is needed, but not to help him who is already slain: what good is there in that?
875
Help! Help! Am I shouting to the deaf and fruitlessly wasting my voice on people who are asleep? Where has Clytaemestra gone? What is she doing? Her own neck, near the razor’s edge, is now ready to fall beneath the stroke.
880
Clytaemestra hurries in unattended
O woe, oh utter woe! My master is slain! O woe! I cry yet again, for the third time. Aegisthus is no more! Come, with all speed! Unbar and open the women’s door! And a strong arm indeed is needed, but not to help him who is already slain: what good is there in that?
875
Help! Help! Am I shouting to the deaf and fruitlessly wasting my voice on people who are asleep? Where has Clytaemestra gone? What is she doing? Her own neck, near the razor’s edge, is now ready to fall beneath the stroke.
880
Clytaemestra
What is this? What cry for help are you raising in our house?
885
What is this? What cry for help are you raising in our house?
885
Servant
I tell you the dead are killing the living.
1
I tell you the dead are killing the living.
1
Clytaemestra
Ah! Indeed I grasp the meaning of the riddle. We are to perish by treachery, just as we committed murder. Someone give me a battle-axe, and quickly! Let us know if we are victors or vanquished:
for I have even come to this in this wretched business.
Exit Servant. The door is opened and the corpse of Aegisthus is discovered. Nearby stands Orestes, and at a distance Pylades
890
Ah! Indeed I grasp the meaning of the riddle. We are to perish by treachery, just as we committed murder. Someone give me a battle-axe, and quickly! Let us know if we are victors or vanquished:
for I have even come to this in this wretched business.
Exit Servant. The door is opened and the corpse of Aegisthus is discovered. Nearby stands Orestes, and at a distance Pylades
890
Orestes
It is you I seek. He over there has had enough.
It is you I seek. He over there has had enough.
Clytaemestra
Oh no! My beloved, valiant Aegisthus! You are dead!
Oh no! My beloved, valiant Aegisthus! You are dead!
Orestes
You love this man? Then you will lie in the same grave,
and you will never abandon him in death.
895
You love this man? Then you will lie in the same grave,
and you will never abandon him in death.
895
Clytaemestra
Wait, my son! Have pity, child, upon this breast at which many times while you slept you sucked with toothless gums the milk that nourished you.
Wait, my son! Have pity, child, upon this breast at which many times while you slept you sucked with toothless gums the milk that nourished you.
Orestes
Pylades, what shall I do? Shall I spare my mother out of pity?
900
Pylades, what shall I do? Shall I spare my mother out of pity?
Pylades
What then will become in the future of Loxias’ oracles declared at
Pytho
, and of our sworn pact? Count all men your enemies rather than the gods.
900
What then will become in the future of Loxias’ oracles declared at
Pytho
, and of our sworn pact? Count all men your enemies rather than the gods.
900
Orestes
I judge you victor: you advise me well.
To Clytaemestra Come, this way! I mean to kill you by his very side. For while he lived, you thought him better than my father.
Sleep with him in death, since you love him but hate the man you were bound to love.
905
I judge you victor: you advise me well.
To Clytaemestra Come, this way! I mean to kill you by his very side. For while he lived, you thought him better than my father.
Sleep with him in death, since you love him but hate the man you were bound to love.
905
Clytaemestra
It was I who nourished you, and with you I would grow old.
It was I who nourished you, and with you I would grow old.
Orestes
What! Murder my father and then make your home with me?
What! Murder my father and then make your home with me?
Clytaemestra
Fate, my child, must share the blame for this.
910
Fate, my child, must share the blame for this.
910
Orestes
And fate now brings this destiny to pass.
And fate now brings this destiny to pass.
Clytaemestra
Have you no regard for a parent’s curse, my son?
Have you no regard for a parent’s curse, my son?
Orestes
You brought me to birth and yet you cast me out to misery.
You brought me to birth and yet you cast me out to misery.
Clytaemestra
No, surely I did not cast you out in sending you to the house of an ally.
No, surely I did not cast you out in sending you to the house of an ally.
Orestes
I was sold in disgrace, though I was born of a free father.
915
I was sold in disgrace, though I was born of a free father.
915
Clytaemestra
Then where is the price I got for you?
Then where is the price I got for you?
Orestes
I am ashamed to reproach you with that outright.
I am ashamed to reproach you with that outright.
Clytaemestra
But do not fail to proclaim the follies of that father of yours as well.
But do not fail to proclaim the follies of that father of yours as well.
Orestes
Do not accuse him who suffered while you sat idle at home.
Do not accuse him who suffered while you sat idle at home.
Clytaemestra
It is a grief for women to be deprived of a husband, my child.
920
It is a grief for women to be deprived of a husband, my child.
920
Orestes
Yes, but it is the husband’s toil that supports them while they sit at home.
Yes, but it is the husband’s toil that supports them while they sit at home.
Clytaemestra
You seem resolved, my child, to kill your mother.
You seem resolved, my child, to kill your mother.
Orestes
You will kill yourself, not I.
You will kill yourself, not I.
Clytaemestra
Take care: beware the hounds of wrath that avenge a mother.
Take care: beware the hounds of wrath that avenge a mother.
Orestes
And how shall I escape my father’s if I leave this undone?
925
And how shall I escape my father’s if I leave this undone?
925
Clytaemestra
I see that though living I mourn in vain before a tomb.
2
I see that though living I mourn in vain before a tomb.
2
Orestes
Yes, for my father’s fate has marked out this destiny for you.
Yes, for my father’s fate has marked out this destiny for you.
Clytaemestra
Oh no! I myself bore and nourished this serpent!
Oh no! I myself bore and nourished this serpent!
Orestes
Yes, the terror from your dream was indeed a prophet. You killed him whom you should not; so suffer what should not be.
He forces Clytaemestra within; Pylades follows
930
Yes, the terror from your dream was indeed a prophet. You killed him whom you should not; so suffer what should not be.
He forces Clytaemestra within; Pylades follows
930
Chorus
Truly I grieve even for these in their twofold downfall. Yet since long-suffering Orestes has reached the peak of many deeds of blood, we would rather have it so, that the eye of the house should not be utterly lost.
Truly I grieve even for these in their twofold downfall. Yet since long-suffering Orestes has reached the peak of many deeds of blood, we would rather have it so, that the eye of the house should not be utterly lost.
The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 811 focus
May Maia's most propitious
6
son also, willing him an auspicious issue, rightfully take up the cause. Many other mysterious things too will he develope if he be willing ; and uttering obscure language, both by night he brings dark- ness before the eyes, and in the daytime he is nought clearer.
CHORUS
LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 811 focus
l'éblouissant soleil de la liberté succéder à ce voile de ténèbres.
Et puisse Hermès, fils de Maïa, nous prêter l'aide qui lui revient!
1
Personne ne sait mieux que lui faire souffler les vents propices.
Avec un mot obscur il répand sur les yeux les ombres de la nuit, et le jour même ne les dissiperait pas
2
.
((Plus soutenu.) Toi qui habites l'édifice splendide bâti autour de la bouche terrible, fais que la maison d'un héros puisse enfin relever la tête et voir de ses yeux fidèles l'éblouissant soleil de la liberté succéder à ce voile de ténèbres.)
Alors, pour célébrer la maison délivrée, nous irons poussant par la ville la clameur dont les femmes saluent l'apparition des vents heureux
Victoire! le profit, le profit est pour
Et puisse Hermès, fils de Maïa, nous prêter l'aide qui lui revient! 1 Personne ne sait mieux que lui faire souffler les vents propices.
Avec un mot obscur il répand sur les yeux les ombres de la nuit, et le jour même ne les dissiperait pas
2
.
((Plus soutenu.) Toi qui habites l'édifice splendide bâti autour de la bouche terrible, fais que la maison d'un héros puisse enfin relever la tête et voir de ses yeux fidèles l'éblouissant soleil de la liberté succéder à ce voile de ténèbres.)
Alors, pour célébrer la maison délivrée, nous irons poussant par la ville la clameur dont les femmes saluent l'apparition des vents heureux
Victoire! le profit, le profit est pour
The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 811 focus
Thou, son of Maia, come, and with thee lead
Succeſs, that crowns the daring deed:
915
To form the close and dark design,
Whether th' ambiguous tale thou lov'ſt to weave,
And throw around the veil of night;
Or bid'st e'en truth itself deceive,
Diſplay'd in all the dazzling blaze of light;
920
The pow'rs of seeresy are thine.
Then ſhall this penſive female train
Theſe rich oblations pay no more;
No more the melancholy strain,
Tuned to the voice of anguiſh, pour,
925
Raptur'd their triumph ſhall I ſee,
My friends from ruffian danger free.
And throw around the veil of night;
Or bid'st e'en truth itself deceive,
Diſplay'd in all the dazzling blaze of light;
920
The pow'rs of seeresy are thine.
Then ſhall this penſive female train
Theſe rich oblations pay no more;
No more the melancholy strain,
Tuned to the voice of anguiſh, pour,
925
Raptur'd their triumph ſhall I ſee,
My friends from ruffian danger free.
Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 811 focus
Il figliuolo anch'ei di Maia
giunger deve al mio soccorso:
ei, se vuol, su l'altrui corso
sa spirar prospero vento.
Spesso ei svela eventi incogniti;
705
poi, col suon d'oscuro accento,
stende, pur se il sole brilla,
buio e notte a la pupilla,
E tu da la gran fauce
de l'eccelsa caverna
710
vaticinante, accordami
che ancor prospera io scerna
la casa del mio duce,
e lui stesso, dal buio
ch'or lo fascia, con liberi
715
sguardi brillare in luce.
E tu da la gran fauce
de l'eccelsa caverna
710
vaticinante, accordami
che ancor prospera io scerna
la casa del mio duce,
e lui stesso, dal buio
ch'or lo fascia, con liberi
715
sguardi brillare in luce.
3
Strofe III.
CORO
Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 811 focus
Filius Maiæ uehementiſsimus actionem bonam uolens.
Multa alia oſtendet deſiderans
Occulta, inopinabile uerbum dicens.
Noctu ante oculos tenebras fert,
755
Interdiu nihil maniſeſtius.
Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 811 focus
Hermes, du verstehst vor allen
Göttern kühnem Unterfangen
Chor.
guten Wind zur Fahrt zu geben:
deines Amtes
ist es mit zu helfen.
815
Kündest, findest das Verborgne,
doch Verstecken und Geheimnis
liebst du auch.
Nachts gehüllt in Schattendüster,
unsichtbar am hellen Tag
gehst du um.
Und tief aus dem Grabe
aufschaue zur Heimat
der Vater, der Fürst.
Und gnädigen Auges
erschau' er im Hause
aus nächtigem Schatten der Knechtschaft
auflodernd die Freiheit.
820
guten Wind zur Fahrt zu geben:
deines Amtes
ist es mit zu helfen.
815
Kündest, findest das Verborgne,
doch Verstecken und Geheimnis
liebst du auch.
Nachts gehüllt in Schattendüster,
unsichtbar am hellen Tag
gehst du um.
Und tief aus dem Grabe
aufschaue zur Heimat
der Vater, der Fürst.
Und gnädigen Auges
erschau' er im Hause
aus nächtigem Schatten der Knechtschaft
auflodernd die Freiheit.
820
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 811 focus
And Hermes, Maia's child, lend hand to save,
Willing the right, and guide
Our state with Fortune's breeze adown the favouring tide.
Whate'er in darkness hidden lies,
He utters at his will;
910
He at his will throws darkness on our eyes,
By night and eke by day inscrutable.
Then, then shall wealth atone
The ills that here were done.
And Hermes, Maia's child, lend hand to save,
Willing the right, and guide
Our state with Fortune's breeze adown the favouring tide.
Whate'er in darkness hidden lies,
He utters at his will;
910
He at his will throws darkness on our eyes,
By night and eke by day inscrutable.
Then, then shall wealth atone
The ills that here were done.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 811 focus
Helfe mit allgerecht Maja's Sohn!
Mög' er ihm, verderbenschwer,
Frischen Hauch zur That verleih'n!
Du erhellst die Nacht,
Phöbos! Thust du kund ein dunkles Wort,
810
Hüllst du das Aug' in Nacht und Finsterniß;
Erscheint der Tag, strahlt es hell, die Wolken flieh'n.
Vierte Strophe.
Helfe mit allgerecht Maja's Sohn!
Mög' er ihm, verderbenschwer,
Frischen Hauch zur That verleih'n!
Du erhellst die Nacht,
Phöbos! Thust du kund ein dunkles Wort,
810
Hüllst du das Aug' in Nacht und Finsterniß;
Erscheint der Tag, strahlt es hell, die Wolken flieh'n.
Notes on the current edition
Libation Bearers
1.
805 αἷμα λύσασθε Nägelsbach¹ 18, cf. 817 — προφάτοισ Mas
2.
807 τὸ δὲ Rob.: τόδε M (ο ex α vel ω): σὺ δὲ Paley⁶ — κτίμενον Bamberger² 566/64: κτάμενον Σ Ms, κταμένων Ma: κάτω κλύμενον Schoemann⁴ 91
3.
809 ἐλευθερίωσ | λαμπρῶσ ἰδεῖν φιλίοισ M: corr. Ahrens⁷ (φάος), Weil³ (λαμπρὸν iam Bamberger⁴): ἐλευθερίζας φῶς λ. ἴ. φ. Dind.¹²
4.
811 ⟨ἐκ⟩ Hermann⁸ 759
5.
812 ⟨ἂν⟩ Lachmann¹ 76: ξυλλάβοι ⟨το⟩ Weil³
6.
813 ἐπεὶ φορώτατος Emperius ap. Bamberger² 566/64: ἐπιφορ- M: φορ. θεῶν Dind.¹³ 383a
7.
814 οὐρίσαι Conington⁵: οὐρίαν M — θελὲν M (ω ss. Ms): θεῶν possis (duce Dind., cf. ad 813): (οὐρίαν) τελῶν anon.¹, τελεῖν Jacob²
8.
815 πολέα Weil³ — πόλλ’ ἄδηλ’ Wil.¹⁸ 211 n. 3 — ἔφανε id.¹: φανεῖ (ει i. r.) M: φανερώσει Σ alter, εὑρίσκει alter
9.
816 κρυπτά: (τάσ Ms?) del. Hermann³² — κλέπος τελῶν West⁸ 197: δ’ ἔπος λέγων M (Σ?)
10.
817 νύκτωρ τ’ Heyse: νύκτα πρό τ’ Σ M: νύκτα πρόσθ’ Portus²: νυκτὸς προὐμμάτων Bamberger² 567/65
11.
818 καθ’ ἡμέραν M — μεθ’ Emperius⁰, Paley¹ — ἁμέραν Tucker³ — ἐμφανέστερον Portus²
Commentary
Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus
327.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-203
ῥοπὰν: τὸ πᾶν Μ. Rob. Turn. τὸ πάν G. Ald. Scholion ζητεῖ τὸ ἀντιτιμωρεῖσθαι. Et in altera codicis M. margine ὅμως οὐκ ἠρεμεῖ ἡ ψυχή· ζητεῖ γὰρ παντελῶς ταρασσομένη τὴν ἐκδίκησιν. Recte Lachmannus ῥοπάν. Luctus iustus, ubertim excitatus, quaerit discrimen patris et matris, i. e. momentum, quo utrique debitum detur, patri vindicta, matri poena.
327
328.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-204
κλῦθι νυν: Lineolam tantum praefixam habet M. κλυθί νυν scribendum esse vidit Canterus. Libri κλύθι νῦν.
328
330.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-205
δίπαις δέ σ' ὅδ᾽ ἐπιτύμβιος: Huic versui lineola praefixa in M. Orestis personam adscribunt G. Ald. Rob. Recte eam omisit Turn. Libri δίπαις τοῖς ἐπιτυμβιδίοις, nisi quod δίπαις τοὺς ἐπιτυμβιδίους Turn. Schutzius in prima editione e sua coniectura dedit δίπαις τοί σ' ἐπιτυμβίδios, quod recepit Porsonus. Duae posteriores Schützii ex mea coniectura δίπαις τοί σ᾽ ἐπιτύμβιος. Scribendum potius erat δίπαις δέ σ' ὅδ᾽ ἐπιτύμβιος.
330
331.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-206
θρῆνος ἀναστενάζει: θρήνους, vitium Aldinae, retinuit Turn. ἀναστενάζει, non ἀναστενάξει, etiam M. habere videtur.
331
334.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-207
τί δ᾽ ἄτερ κακῶν: Huic versui Electrae persona adscripta in Rob. In M. lineola praefixa. τί δ᾽ ἄτερ κακῶν Rob. et sic eliam M. sed ut άτερ ab eadem manu ex alio vocabulo factum esse videatur. τί δ᾽ ἄτ᾽ ἐν κακῶν G. Ald. et in G. quidem κακῶν sic scriptum, ut compendium, quo ultima syllaba indicatur, antea fuerit illud quo significatur ῶς. Turn. τί δ' αὖτε κακῶς.
334
335.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-208
ἀτρίακτος ἄτα: Hunc versum Rob. Oresti tribuit. Signum interrogandi Schitzio debetur. De verbo ἀτρίακτος et cognatis v. Salm. Exere. Plin. p. 206. Spanh. ad Iulianum p. 262. Lob. Aglaoph. p. 354.
335
336.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-209
ἀλλ᾽ ἔτ᾽ ἂν: Haec duci prioris hemichorii tribui. Choro adscripsit Turn. Lineola praefixa in M. Nulla personae nota in G. Ald. Rob. ἀλλ᾽ ἔκτ᾽ ἂν ἐκ τῶνδε G. Ald. ἀλλ' ἐκ τ᾽ ἂν τῶνδε Turn. ἀλλ᾽ ἔτ' ἂν ἐκ τῶνδε Μ. Rob. Χρήζων male interpretatur scholiastes ὁ χρησμῳδῶν Απόλλων.
336
337.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-210
θείη: θείη Turn. θήη M. G. Ald. Rob.
337
339.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-211
παιὼν: παιὰν recte Blomfieldius. Libri παίων. Pro luctu sepulcrali, inquit, novum amicum (Oresten) paean introducet in regias aedes. ἐμβασιλείοις Αld.
339
340.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-212
νεοκρᾶτα φίλον κομίσειεν: νεοκρᾶτα φίλον κομίζει M. (sic M.) Rob. νεοκράτα φίλον κομίζει G. νεοκάτα φίλον κομίζει Ald. νεοκρᾶτα φίλον γε κομίζοι Turn. Emendavit Porsonus, quem v. ad Med. v. 138. Νεοκράτας σπον- δάς alibi Aeschylus dixit, fr. 432. νεοκρᾶτά τις ποιείτω Plato in Laconibus apud Ath. XV. p. 665. C. Hesychius νεοκράς (ser. νεοκράτας), νεωστὶ κεκερασμένας. Νεόκρατοι, τινὲς κρατῆρες ἐλέγοντο, ὧν ἡ χρῆσις διττῇ καθειστήκει, ἔν τε γὰρ τοῖς περιδείπνοις καὶ ἐν ταῖς ἑστιάσεσιν ήγουν σπονδαῖς.
340
341.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-213
ὑπ᾽ Ἰλίῳ: Lineola praefixa in M. Nulla personae nota in G. Ald. Rob. Electrae haec tribuit Turnebus. Non hanc decent, sed Oresten, cui me duce Schützius dedit. ελλίῳ codex Robortelli: ipse dedit λίῳ, ut in ceteris libris est.
341
342.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-214
πρός τινος: πόρτινος vitium Aldinae.
342
343.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-215
δορίτμητος κατηναρίσθης: Libri δορίτμητος. Blomfieldius scribendum coniecit δορίκμητος. Recte, puto, Stanleius δορίδμητος, etsi lexica hoc vocabulum non habent. Similia sunt δοριάλωτος, δοριθήρατος. Deinde libri (etiam Μ.) κατεναρίσθης. Correctum a me et Porsono.
343
344.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-216
δόμοισιν: εὔχειαν vitium Ald. δόμοισιν Μ. G. Ald. Rob. δόμοισι Turn.
344
346.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-217
κτίσας ἐπιστρεπτὸν αἰῶ: Libri ἐπιστρεπτὸν αἰῶνα κτίσας, nisi quod επίστρατον habet G. ἐπὶ στρατὸν Ald. ἐπίστρεπτον Turn. cui scholia hoc vocabulum, sed recto accentu, praebuerunt: κτίσας autem solus Rob. Ser- bendum erat κτίσας ἐπιστρεπτὸν αἰῶν Grammaticus in Bekkeri Anecd. p. 363, 17. αἰῶ τὸν αἰῶνα κατὰ ἀποκοπὴν Αἰσχύλος εἶπεν.
346
348.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-218
διαποντίου γᾶς: διαποντίου γᾶς Turn. διαποντιουτᾶς Μ. διὰ ποντίοντας G. Ald. διαποντιουτας cum asteriseo, vitii signo, Rob.
348
350.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-219
ἐκεῖ καλῶς θανοῦσιν: Nulla personae nota in M. G. Ald. Rob. Turn. Olim choro haec dedi, nunc priori hemichorio, quod non interpellat, sed continuat Orestis dicta. ἐκεῖ bis habent G. Ald. Turn. Scilicet quum hic ver- sus in libris in duos dividatur, quorum secundus vocabulo ¿zɛî incipit, librarius, qui codicem G. scripsit, ἐκεῖ adiecerat priori versui, sed statim animadverso errore tenuissima linea, quae Asulani oculos effugit, hane vocem confodit, et sequentem versum incepit eodem ἐκεῖ. Quod ex G. affertur ἔσω, interpretatio est, adscripta etiam in M. θανοῦσιν Μ. G. Ald. Rob. θανοῦσι Turn.
350
355.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-220
βασιλεὺς γὰρ ἦν, ὄφρ᾽ ἔζη: ἦν ex codice suo affert Robortellus. Habet ἦν M. sed s ad v supra adscripto. ης G. Ald. Rob. Turn. Deinde libri ὄφρα sine elisione. Correxit Pauwius. Denique libri έζης. Abreschio videbatur is, de qua forma ad Aristoph. Nub. v. 1030. dixi, in ἦσθ' esse mutandum. Scribendum potius est βασιλεὺς γὰρ ἦν, ὄφρ᾽ ἔζη. Secundas personas posuerunt qui haec Oresti continuata legebant.
355
356.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-221
πιπλάντων: πιπλάντων Heathius. Libri πιμπλάντων, repugnante metro.
356
357.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-222
πεισίβροτόν τε: πεισί βροτόν τε Pauwius, πισίμβροτόν τε Μ. Ceteri πεισίμβροτόν τε. Schutzius audaci metaphora offensus πεισιμβρότῳ τε βάκτρῳ dedit. Aeschylus sceptrum dixit pro regio munere.
357
358.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-223
Τρωΐοις: Nulla personae nota in libris. Electrae hanc stropham esse apparet. τρωΐας M. Ald. Rob. Turn. τρφίας G. Ex mea emendatione Schiltzius Τρωΐοις.
358
359.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-224
τείχεσι: τείχεσι Heathius. Libri τείχεσσι.
359
360.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-225
μετ' ἄλλῳ δουρικμῆτι λαῷ: Libri μετ' ἄλλων δορικμῆτι. Scribendum esse μετ᾿ ἄλλῳ Stanleius vidit, δουρικμῆτι Blomfieldius.
360
361-363.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-226
παρὰ Σκαμάνδρου πόρον τεθάφθαι ... πάρος δ᾽ οἱ κτανόντες νιν οὕτω δαμῆναι: Libri παρὰ σκαμάνδρου πόρον τέθαψαι· πάρος δ' οἱ κτανόντες νιν δαμῖναι, nisi quod τε θάψαι est in Ald. οὕτω Porsonus. Apparet scribendum esse tæðúq9ai, in quod etiam H. L. Ahrens incidit, deesse autem verbum ex quo infinitivi pendeant. Nam sensum recte intellexit scholiastes, cuius haec est in M. G. ad δαμῆναι adscripta adnotatio, λείπει τὸ ὤφελες. Itaque, deleto vir, scripsi μηδ' - παρὰ Σκαμάνδρου πόρον τεθάφθαι * πέπρωσο· * πάρος δ᾽ οἱ κτανόντες οὕτω δαμῆναι. Vtinam ne tibi (quod Orestes optaverat) sub Troicis muris cum aliis bellatoribus ad Scamandri fluenta sepeliri, sed prius eis, qui te occiderunt, ita perire fatum fuisset, ut procul aliquis eorum cacdem audiret, expers horum laborum. Similiter лέлошτά dictum est in Prometheo ν. 513. οὐ ταῦτα ταύτῃ μοῖρά πω τελεςφόρος κρᾶναι πέπρωται.
365.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-227
πρόσω: Libri πρόσσω. Olim correxi.
365
367.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-228
NA: Choro haec tribuit Turnebus. Nulla personae nota in M. G. Ald. Rob.
367
369.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-229
μείζονα φωνεῖς· δύνασαι γάρ: μείζονα φωνεῖ. ὁ δυνᾶσαι γὰρ Μ. μείζονα φωνεῖ, ὀδυνᾶσαι γὰρ G. Ald. Rob. μείζονα φωνεῖς· ὀδυνᾶσαι γάρ Turn. Scholiastes ῥᾴδιον γὰρ τὸ εὔχεσθαι. Scribendum μείζονα φωνεῖς· δύνασαι γάρ. Licet enim tibi. Od. IV. 825. θάρσει, μηδέ τι πάγχυ μετὰ φρεσὶ δείδιθι λίην· τοίη γάρ οἱ πομπὸς ἅμ᾽ ἔρχεται, ἣν τε καὶ ἄλλοι ἀνέρες ἠρήσαντο παρεστάμεναι (δύναται γάρ), Παλλὰς Ἀθηναίη· σὲ δ᾽ ὀδυρομένην ἐλεαίρει. Euripides in fine Electrae χαίρετε· χαίρειν δ᾽ ὅςτις δύναται καὶ ξυντυχίᾳ μήτινι κάμνει θνητῶν, εὐδαίμονα πράσσει.
369
370.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-230
μαράγνης: μαράγνης Rob. αράγμης M. G. Ald. glossa μάστιγος in M. G. adscripta. μαραίνης Turn.
370
372.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-231
τῶν δὲ κρατούντων: Ad γῆς in Μ. @ supra adscriptum. Deinde τῶν δε sic G. Rob.
372
373.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-232
στυγερῶν δ' ὄντων: Libri στυγερῶν τούτων, quae verba in M. interpunctione a praecedentibus et sequentibus distincta sunt. Scholiastes Touro idių ἀναπεφώνηται, τῶν ἄγαν στυγερῶν τούτων. τοῦτο δὲ μᾶλλον Αγαμέμνονος τοῖς παισὶν αὐτοῦ συμβέβηκεν· πρὸς ὃ ἐπάγει Ηλέκτρα ὅτι ὡς βέλος μου ὁ λόγος οὗτος ἥψατο. Haec non magis probari possunt quam quae recentiores critici protulerunt. Olim scribendum esse putabam στυγερῶν ὄντων. Scribendum potius erat, mulatione paene nulla, στυγερῶν γ' ὄντων.
373
374.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-233
γεγένηται: Αν γεγένηται intelligendum δοῦπος μαράγνης. Nisi scribendum est γεγένηνται, ut Boissonadus voluit.
374
375.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-234
διαμπερὲς οὖς: Nulla personae nota in M. G. Ald. Electrae nomen praefixum in Rob. Turn. δι' ἀμπερὲς G. διαπρεπές Rob. Deinde οὖς Schutzius. ως M. G. Ald. Rob. ὡς Turn.
375
376.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-235
τομῷ ἅπερ τε βέλος: ἵκετο ἅπερ τε βέλος M. G. Ald. Rob. ἵκετο ἅτεπερ βέλος Turn. Apparet ἵκεθ' esse scribendum.
376
377.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-236
Ζεῦ, Ζεῦ,: Orestis nota in Rob. adscripta est, chori in Turn.
377
378.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-237
ἄταν: ἄταν G. Ald. Turn. άτην, supra adscripto a, Μ. ἄτην Rob.
378
379.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-238
τλήμονι: Rectius τλάμονι. Deinde πανούργο Ald.
379
380.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-239
χειρί, τοκεῦσι δ᾽ ὁμῶς τελεῖται: χειρὶ τοκεῦσι δ᾽ ὅμως τελεῖται M. G. Ald. Turn. χειρὶ τουκεῦσι δόμω στελεῖται Rob. Scholiastes ἵνα τὸ ὅμοιον καὶ ἴσον τῷ πατρί μου φυλαχθῇ. Legisse igitur videtur όπως. Itaque Scaliger scribendum putavit τοκεῦσιν ὅπως τελῆται. Scripsisse puto Aeschylum χειρί, τοκεῦσι δ᾽ ὁμῶς τελοῦτο. Idem coniecit Boissonadus. Ο Iuppiter, inquit, qui ab inferis poenam mittis hominum malefactis, in patris gratiam pariter haec perficiantur, i. e. mitte poenam quae patris caedem ulciscatur. Δé ita explicandum, Ζεῦ, ἀναπέμπεις μὲν — ἀνάπεμψον δὲ ὁμῶς.
380
381.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-240
ἐφυμνῆσαι γένοιτό μοι: Haec alteri hemichorio tribui. Nulla est in libris personae nota. Libri ἐφυμνῆσαι γένοιτό μοι. Addidi ποτε.
381
382.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-241
πευκήεντ᾽: Fortasse scribendum πευκάεντ'.
382
383.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-242
θεινομένου: θεινομένου Rob. Turn. θινομένου, ad e supra adscripto et, Μ. θεινόμενον G. Ald.
383
384-388.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-243
ὀλλυμένας. τί γὰρ κεύθω, φρενὸς οἷον ἔμπας ποτᾶται πάροιθε πρώρας δριμυτάτου κραδίας θύματος ἔγκοτον στύγος;: ὀλλυμένας G. Turn. ὀλλυμένης Rob. et ad η supra adscripto a Μ. λυμένας Ald. Deinde τί γὰρ κεύθω φρενὸς θεῖον ἔμπας ποτᾶται. πάροιθεν δὲ πρώιρας δριμὺς ἄηται (sic) καρδίας θυμὸς ἔγκοτον στύγος M. A quo ceteri libri ita tantum discrepant, ut πρώρας habeant Ald. Rob. δριμύ, ἄκται G. Ald. δριμὺς ἄκται Rob. εἴκοτον Ald. Τurnebus e coniectura haec dedit, τί γὰρ κεύθω φρενός. θεῖον ἔμπας ποτᾶται. πάροιθεν δὲ πρώρας, δριμείας τὲ καρδίας, θυμὸς ἔγκοτον στυγος. Scholiastes ad ἔμπας ποτᾶται haec adscripsit, ὅμως τὸ εἱμαρμένον παρήπταται (sic M. G. περίπταται Rob. περι Έπταται Vict.) πάντας καὶ οὐκ ἂν ἐπιβουλευθείη παρὰ τὸ μοιρίδιον. Videtur hic θεῖον explicare studuisse. Porsonus scripsit τί γὰρ κεύθω φρενός; θεῖον ἔμπας ποτᾶται· πάροιθεν δὲ πρώρας, δριμὺς ἦταν καρδίας, θυμὸς, ἔγκοτον στύγος. Scribendum potius videtur τί γὰρ κεύ- θω, φρενὸς οἷον ἐμπας ποτᾶται πάροιθε πρώρας δριμυστάκτου κραδίας θύματος ἔγκοτον στύγος; Similiter Aeschylus in Agamemnone v. 942. dixit τίπτε μοι τόδ' ἐμπές δως δεῖμα προστατήριον καρδίας τερασκόπου ποτᾶται; Vocabulo θύμα caedes Agamemnonis significatur, ut Ag. ν. 1077.
389.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-244
καὶ πότ' ἂν: Nulla personae nota in libris. Libri καί ποτ' ἄν. Correxit Stanleius.
389
390.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-245
ἔπι χεῖρα: ἐπιχεῖρα G.
390
391.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-246
κάρανα δαΐξας: κάρανα δαΐξας M. Rob. Τurn. καραναδαΐξας G. καραδαναΐξας Ald. Μαΐξας priore syllaba producta dictum est ut I. XI. 497. δαΐζων ἵππους τε καὶ ἀνέρας.
391
392.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-247
πιστὰ γένοιτο χώρᾳ: Scholiastes καὶ γένοιτο πιστὰ τῇ χώρᾳ, ὅτι σὺ τούτων αἴτιος. Hoc potius dicit, contingat mihi fidere posse civibus. Od. XI. 456. ἐπεὶ οὐκέτι πιστὰ γυναιξίν.
392
394.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-248
χθονίων τε τιμαί: Libri κλυτε δὲ τὰ χθονίων τετιμέναι. Vltima in M. sic έν scripta ταχθονίων τετιμαι, in quo nihil aliud latet quam illud ipsum τετιμέναι. Scholiastes αἱ Ἐρινύες παρὰ τῶν χθονίων θεῶν τετιμημέναι. Quum illud τετιμέναι ex interpretatione, quae scripta fuerat τε τιμένα, ortum esse videretur, in Opusc. V. p. 162. scribendum putabam τιτηνά. Probabilius nunc duxi κλῦτε δὲ τὰ χθονίων πρότημα. Omnes inferos deos invocat. Xenophanes apud Athenaeum X. p. 414. B. οὐδὲ μὲν εἰ ταχυτῆτι ποδῶν, τό περ ἔστι πρότιμον, ῥώμης ὅσσ᾽ ἀνδρῶν ἔργ᾽ ἐν ἀγῶνα πέλει. Vsi sunt hoc vocabulo πρότιμος etiam Plato aliique.
394
395.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-249
ἀλλὰ νόμος: Haec duci alterius hemichorii dedi. Nulla personae nota in libris. ἀλλὰ νόμος Turn. ἀλλ᾽ ἄνομος M. G. Ald. Rob.
395
396.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-250
ἐς πέδον: ἐσπέσον pro ἐς πέδον codex Robortelli.
396
397.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-251
βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν: βοαὶ G. Ald. Deinde libri λοιγὸν ἐρινὺς, nisi quod ἐριννὺς habet Turn. Recepi necessariam Schützii emendationem, λοιγὸς Ἐρινύν.
397
398.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-252
πρότερον φθιμένων ἄτην: Libri προτέρων. Emendavit Porsonus. ἄτην Rob. Turn. et a ad η supra adscripto M. ἄταν G. Ald.
398
399.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-253
ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπ᾽ ἄτῃ: ἐπάγουσαν ἐπ' ἄτῃ Μ. G. Ald. ἀπάγουσαν ἀπ᾽ ἄτῃ Rob. ἐπάγουσ᾽ ἐπ' ἄτῃ Turn.
399
400.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-254
τί ποῖ δὴ νερτέρων τυραννίδες: Nulla personae nota in libris. Libri ποῖ ποῖ δή. Seribendum videtur τί ποῖ δή. Deinde τυραννίδος, vitium Aldinae, repetitum a Turn.
400
401.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-255
φθιμένων: φθειμένων sic M. φθειμένων G. Ald. sed in G. φθιμένων antea fuisse aut hoc ex illo factum esse videtur. φθιμένων Rob. Turn. Scripsi τεθυμένων.
401
402.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-256
ἴδεσθ': δετ' solus Turn. pro ίδεσθ'.
402
403.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-257
ἔχοντα: ἔχονται pro ἔχοντα G. Ald.
403
404.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-258
πᾷ τις τράποιτ᾽ ἄν, ὦ Ζεῦ: πετιστραποιταν sic, omisso ὦ Ζεῦ, sed adscripto in margine οἶμαι πᾶι τις τράποιτ᾽ ἂν ὦ ζεῦ, Μ. πᾶ τὶς τράποιτ᾽ ἂν ; omisso ὦ Ζεῦ Rob. πᾷ τίς (πᾶτις Ald. Turn.) τράποιτ' (τράποι τ' Αld.) ἂν ὦ ζεῦ G. Ald. Turn.
404
405.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-259
πέπαλται: Hanc stropham alteri hemichorio tribui. Electrae dederat Rob. Nulla personae nota in M. G. Ald. Turn. πέπαλται Turn. πε- παλατε, ad ultimam vocalem ac supra adscripto, Μ. πεπάλαται G. Ald. Rob.
405
406.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-260
τόνδε κλύουσαν οἶκτον: Libri τόνδε κλύουσαν οἶκτον. Addidi οἰκτρὸν in principio versus.
406
408.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-261
δέ μοι: Libri δέ μου. Sic etiam M. Recte Schutzius δέ μοι.
408
409.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-262
κλυούσᾳ: κλυούσαι Μ. κλύουσα Rob. κλυούσα, ad a supra adscripto η, G. κλυούσῃ Ald. Turn.
409
410-412.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-263
ὅταν δ᾽ αὖτ' ἐπαλκὲς ... θάρσος, ἀπέστασεν ἄχος πρὸς τὸ φανεῖν τί μοι καλῶς: ὅτ' ἂν δ᾽ αὖτ᾽ ἐπαλκὲς | θραρέαπέστασεν ἄχος | πρὸς τὸ φανεῖσθαί μοι καλῶς M. G. Eodem modo Ald. nisi quod Γραφέα πείστασεν habet, et Rob. nisi quod is aὖτ' habet et *γραφέα πέστασεν divisim, cum asterisco, vitii signo. Turnebus haee ita e coniectura scripsit, ὅταν δ᾽ αὖτ᾽ ἐπαλκὲς θρασέ ἀπέστασεν ἄχος πρὸς τὸ φανεῖσθαί μοι καλώς. Scholiastes ἐπαλκές interpretatur ισχυρόποιον, et ultima verba sic, πρὸς τὸ καλά μοι ἐννοεῖν. Desperati versus, quos ita conformavi, ut Aeschylum eos scripsisse non incredibile est, ὅταν δ᾽ αὖτ᾽ ἐπαλκὲς * ήτορ * θάρσῃ, ἐπέστασεν ἄχος πρὸς τὸ φανεῖν τί μοι καλῶς. ἐ
413-414.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-264
τί δ᾽ ἂν φάντες τύχοιμεν; ἢ τά περ πάθομεν ἄχει: Omissam in libris personam Orestis adscripsi. τί δ' ἂν πάντες τύχοιμεν ἂν ἢ τάπερ Μ. (sic M.) G. Ald. et codex Robortelli. Scholiastes τί δεινὸν εἰπόντες κατὰ Κλυταιμνήστρας τύχοιμεν τῆς σῆς συμμαχίας, ὦ πάτερ; ἢ ἃ πεπόνθαμεν; Hinc τί δ᾽ ἂν εἶν πόντες τύχοιμεν ἂν, ἢ τὰ πεπάθομεν dedit Rob. τί δ᾽ ἂν εἰπόντες τύχοιμεν ἂν ὦ πάτερ πάθομεν Turnebus. Scribendum esse τί δ᾽ ἂν φάντες τύχοιμεν ; ἢ τά περ πάθομεν viderunt etiam Bothius in altera editione et Bambergerus. Deinde libri άχθεα. Scribendum άχεα, quod Lachmannus quoque et Blomfieldius intellexerunt. In G. litterae 9ε vocabuli άχθεα in litura scriptae sunt: antea ἄχη scriptum fuisse videtur. Scholiastes ad τὰ δ᾽ οὔτε in sequente versu τὰ ἄχη adscripsit.
416.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-265
ὠμόφρων: ὠμόφρον Ald.
416
418.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-266
NA: Hanc stropham eiusque antistropham nunc alteri hemichorio dedi. Non recte iudicaveram in Elem. doctr. metr. p. 737. et in Epitome §. 691. et 694. Nulla est personae nota in libris.
418
418-421.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-267
ἔκοψα κομμὸν Ἄριον, ἔν τε Κισσίας νόμοις ἰηλεμιστρίας ἀπριγδόπληκτα πολυπλάνητ' ἄδην ἰδεῖν ἐπασσυτεροτριβῆ τὰ χερὸς ὀρέγματα: ἔκοψα κομμὸν ἄρειον M. G. Ald. ἔκοψαν κομμὸν ἄρειον Rob. ἔκοψε κομμὸν ἄρειον intulit Turn. Deinde libri είτε, Deinde κισσίας Rob. Τurn. κισσίαις M. G. Ald. Tum νόμοισιλεμιστρίας M. G. Ald. Rob. νόμοισι πολεμιστρίας profectum a Turnebo. Deinde ἄπριγκτοι πληκτὰ πολυπάλαγκτα δὴν εἰδεῖν Μ. ἄπριγκτοι πληκια. πολυπλάγκτα δὴν ἰδεῖν G. Eodem modo Ald. nisi quod πολύπλαγκτα habet, et Rob. nisi quod πολυπάλαγκτα δ᾽ ἦν, et Turn. nisi quod is πολύπλαγκτα δ᾽ ἦν dedit. Denique Aldinae vilia sunt ἐπασσυτέρω τριβή, οι ὀρείγματα, unde natum Turnebi ὀρύγματα. Scribendum erat ἔκοψα κομμὸν Ἄριον, ἔν τε Κισσίας νόμοις τηλεμιστρίας ἀπριγδόπληκτα πολυπλάνητ᾽ ἄδην ἰδεῖν ἐπασσυτεροτριβὴ τὰ χερὸς ὀρέγματα. V. Opusc. vol. IV. p. 338. ubi quod ἔκοψε scripseram, correctum est 1 vol. VII. p. 59. Praeterea quum ibi scripsissem πολυπλάνητά τ᾽ ἦν ἰδεῖν, recepi nunc πολυπλάνητ᾽ ἄδην ἰδεῖν, emendationem Bambergeri. Πολυπλάνητα scribendum esse viderunt Lachmannus et Blomfieldius, ἀπριγδόπληκτα Blomfieldius. Ita in Persis v. 1026. 1031. ἄπριγδ᾽ ἄπριγδα μάλα γοεδνά. Ad ἄρειον, ut libri habent, scholiastes adscripsit Περσικόν. V. interpretes Hesychii ad v. Αρείας. Quod deinde scripsi ἰηλεμιστρίας, ex hoc ipso carmine sumpsisse videtur Hesychius, qui interpretatur θρηνητρίας. Idem ἠλεμίστρια, θρηνήτρια.
423.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-268
ἀμὸν: Libri ἁμὸν.
423
424.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-269
δαΐα: δαΐα Turn. et, ut videtur, M. δαῖα G. Ald. Rob.
424
428.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-270
ἔτλης ἀνοίμωκτον: ἔτλης ἀνοίμωκτον M. Rob. Ita etiam G. Sed Asulanus, male lecto compendio, quo ἔτλης in G. indicatum est, in Ald. dedit ἐτλ' γανοίμοκτον. Hine Turn. ἔτλη, ἀνοίμωκτον.
428
429.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-271
τὸ πᾶν ἀτίμως ἔλεξας: Nulla personae nota in M. G. Ald. Orestis nomen praefixum in Rob. Turn.
429
430.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-272
ἆρα: άρα Heathius. ἀρὰ M. G. Rob. ἄρα Ald. Turn. In margine M. adscriptum οἶμαι πατρὸς δ᾽ ἀτίμωσιν ἄρα τίσει. In G. id supra adscriptum, sed corrupte, οἶμαι μωσσ᾽ ἀρὰ τίσει.
430
432.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-273
ἀμᾶν: Libri ἁμᾶν.
432
433.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-274
ὀλοίμαν: ὀλοίμαν Τurn. ἑλοίμαν M. G. Ald. Rob. Scholion, quod in M. G. est, primus edidit Victorius, ἐκ τούτου εἴρητο τό “τεθναίην ὅτ' ἐκεῖνον ἀποπνεύσαντα πυθοίμην” Καλλιμάχου.
433
434.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-275
ἐμασχαλίσθη δέ γ', ὡς τόδ᾽ εἰδῇς: Electrae hanc stropham dederunt Rob. Turn. Nulla personae nota in M. G. Ald. ἐμασχαλίσθης Μ. G. Ald. Turn. ἐμασχαλίσθη Rob. Deinde δὲ τωστοστείδης Μ. δέτωςοςείδης G. in quo secundum se correctione est. δέτωςο ςείδης Rob. δὲ τωςοςεῖδυ Ald. δέ τ᾽ ὣς τότ᾽ ἔδυ Turn. Canterus scribendum coniecit ἐμασχαλίσθη δ᾽ ἔθ᾽, ὡς τοῦτ᾽ εἰδῇς. Ιd, mutato tamen ex Pauwii sententia τοῦτ' in τόδ', a Schützio, Wellauero, Blomfieldio receptum est. Scribendum erat ἐμασχαλίσθη δέ γ', ὡς τόδ᾽ εἰδῇς. Vidit hoc etiam I. Fr. Martinus. Eodem verbo ἐμασχαλίσθη de Agamemnone utitur Sophocles El. v. 445.
434
435.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-276
ἅπερ νιν: Libri ἅπερ νιν, nisi quod Ald. ἀπερνῖν habet. Emendavit Schiitzius.
435
436.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-277
κτίσαι: κτεῖναι Μ. G. Ald. Turn. sed in M. v ab alia manu in litura scriptum est. θεῖναι Rob. Scribendum esse κτίσαι vidit Stanleius. Scholiastes κατεσκεύασε δὲ τὸ μασχαλισθῆναι αὐτὸν ἡ Κλυταιμνήστρα. ἢ καὶ οὕτως ἀτίμως αὐτὸν θάψασα δυςτυχίαν μεγίστην και τασκευάζουσα τῷ σῷ βίῳ, ὦ Ὀρέστα. ὅ ἐστιν, ἵνα δυςτυχὴ βίον ζήσης, τοῦ Ἀγαμέμνονος μὴ δυναμένου σοι συμμαχῆσαι πρὸς τιμωρίαν Κλυταιμνήστρας.
436
437.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-278
ἄφερτον: ἄφερτον Rob. ἀφερτὸν Turn. ἄφερκτον M. G. Ald. Agam. ν. 1568. μόρον δ᾽ ἄφερτον Πελοπίδαις ἐπεύχεται.
437
438.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-279
κλύεις πατρῴους δύας ἀτίμους: κλύεις Turn. κλύει M. G. Ald. Rob. Deinde πατρῴους Porsonus. πατρώους Μ. πατρωΐους G. Ald. Rob. Τurn. Deinde libri δυσατίμους. Stanleii emendatio est δύας ἀτίμους.
438
439.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-280
λέγεις πατρῷον μόρον· ἐγὼ δ᾽ ἀπεστάτουν: Nulla personae nota in libris. Dedi haec alteri hemichorio. V. ad v. 418. Libri λέγεις πατρώϊον μόρον, nisi quod πατρώον est in M. πατρῷον Porsonus. Sed λέγεις hic non aptum est. Non dubito quin Aeschylus scripserit έχεις πατρῷον μόρον. Patris necem accepisti. Ego vero, et quae sequuntur. ἐπεστάτουν Ald. Turn.
439
441.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-281
μυχῷ δ᾽ ἄφερκτος πολυσινοῦ κυνὸς δίκαν: Omnes μυχοῦ δ'. Deinde ἀφερκτος M. G. Turn. ἀφερκτὸς Ald. άφερτος Rob. Stanleius scribendum coniiciebat μυχῷ δ' ἔφερα τος. Prius recte. Nam vulgata lectio contrarium sensum praebet, seclusa a penetralibus. At dici debet seclusa in penetralibus. Deinde πολυσίνους erat in M. sed s expunctum est. Ceteri πολυσίνου. Porsonus edidit πολυσίνους: voluit πολυσινοῦς, quod Blomfieldius probavit. Sed insuavis est sigmatismus: πολυσίνου autem satis tuentur Hippocratea κακοσινώτερος, κακοσινώτατα. Denique δίκαν M. Ald. Rob. Turn. et sic etiam G. e correctione, quum antea dízŋy fuisset. Scribendum δίκην.
441
442.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-282
ἑτοιμότερα: ἑτοιμώτερα Ald.
442
443.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-283
χέουσα ... κεκρυμμένα: Libri χαίρουσα, sed in M. a ab alia manu in rasura scriptum est. Dobraeus Adv. II. p. 27. ρέουσα aut χέουσα scribendum esse coniecit. Praestat χέουσα. Deinde libri κεκρυμμένα, nisi quod κεκρυμένα est in G. Ald. Nisi κεκρυμμένον, quod G. Dindorfius coniecit, recipiendum est, scribi certe debet κεκρυμμένη.
443
444-446.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-284
τοιαῦτ᾽ ἀκούων ... ἐν φρεσὶν γράφου, δι' ὤτων δέ τοι τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν βάσει: τοιαῦτ᾽ ἀκούων ἐν φρεσσιν | γράφου, δι᾽ ὤτων δὲ συν | τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρονῶν βάσει M. G. Ald. φρεσὶ Turn. φρεσὶν recte Rob. συντέτραινε etiam codex Robortelli: ipse e coniectura sua συμμέτραινε dedit. Turnebus σὺ τέτραινε. Scholiastes τέττραινε agnoscit, quod interpretatur διατόρει, διακόμιζε. Deinde φρονών eliam Rob. φρενών Turnebi emendatio est. Scribendum τοιαῦτ᾽ ἀκούων . . . . ἐν φρεσὶν γράφου, δι' ώτων τέ σοι τέτραινε μῦθον ἡσύχω φρενῶν βάσει. Quid exciderit, dici non potest. Fortasse eiusmodi quid scriptum erat, τοιαῦτ᾽ ἀκούων τῶνδ᾽ ὑβρίσματ᾽ ἐν φρεσὶν γράφου.
448.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-285
αὐτὸς ὄργα μαθεῖν: αὐτὸς Μ. e correctione: fuerat αὐτῶς. Deinde ỏgya M. Ceteri doya. Conatur hoc explicare scholiastes, cuius adnotatio in M. ila scripta est, ταῦτα δὲ τὰ συμβάντα τῷ Ἀγαμέμνονι. αὐτός· τοῦτ᾽ ἔστιν ἐπιθυμεῖ δὲ τὰ λοιπὰ γνῶναι ὁ πατήρ, τοῦτ᾽ ἔστι τὴν τιμωρίαν. Alius ὀργῇ dativum esse putavit: cuius hoc scholion est, ἀντὶ τοῦ μάθε τῷ τρόπῳ σου. Rectissime Scaliger et Pauwius τὰ δ᾽ αὐτὸς ὄργα μαθεῖν.
448
449.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-286
πρέπει ... ἀκάμπτῳ μένει: πρέπει in M. ex πρέπεις factum esse videtur. Deinde ἀκάμπτῳ ἀκάμπτω Μ.) μένει M. Rob. Τurn. ἀκαμπτομένει G. ἀκαμπτόμενον, male lecto compendio, Ald.
449
450.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-287
φίλοις: Nulla personae nota in libris. φίλοις Porsonus. Libri φίλοισι.
450
451.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-288
NA: Nulla neque hic neque ante sequentem versum personae nota in libris.
451
453.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-289
ἅδ᾽: Recte ἅδ᾽ Rob. ὧδ' Μ. G. (sic uterque). δ' Ald. Turn.
453
455.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-290
ξυμβαλεῖ, Δίκα Δίκᾳ: Nullae ante hos versus in libris personarum notae. Libri ξυμβάλλει. Porsonus ξυμβάλοι. Recepi cum Schützio Pauwi emendationem, ξυμβαλεῖ. Deinde δίκαι δίκα Μ. δίκα δίκα G. δίκα δίκα Ald. δίκα δίκῳ Rob. Turn.
455
456.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-291
ἐνδίκως: δίκας, quo libri carent, ego addidi.
456
457.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-292
τρόμος μ' ὑφέρπει: Electrae nomen adscripsit Rob. In ceteris nulla personae nota.
457
460.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-293
ἰὼ: Hemichorio priori hane stropham tribuendam esse vidit etiam Bambergerus. Nulla personae nota in libris. Libri ώ. Scribendum ů. ω. Ald. vitiose ἀγγενής.
460
461.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-294
ἄτης: Libri ἄτης.
461
462.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-295
πλαγά: πλαγά Ald. Turn. πληγή Rob. et ad a utrumque η supra adscripto M. πλαγα, ad utrumque a supra adscripto η, G.
462
463.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-296
ἄφερτα: ἄφερτα M. Rob. ἀφόρητα G. Ald. Turn. Eidem idem vocabulum ἀφόρητα supra adscriptum in G. In M. ἀφόρητα ad ἄφερτα adscriptum.
463
465-469.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-297
δώμασι δ᾽ ἔμμοτον τῶνδ᾽ ἄκος, οὐδ᾽ ἀπ' ἄλλων ἔκτοθεν, ἀλλ' ἀπ' αὐτῶν δι' ὠμὰν ἔριν αἱματηράν. θεῶν τῶν κατὰ γᾶς ὅδ᾽ ὕμνος: Alteri hemichorio haec tribuenda erant. Nulla personae nota in libris. In M. hi versus ita scripti sunt, δώμασιν ἔμμοτον τῶν δ᾽ ἑκὼς· (sic) οὐδ᾽ ἀπ᾽ ἄλλων ἔκτοθεν ἀλλ᾽ ἀπ' αὐτῶν αιωμαναιρειν αἱματηρὰν θεῶν κατὰ γᾶς ὅδ᾽ ὕμνος. Ad ἔμμοτον in margine adscriptum est ἔνουλον ἢ βαθύτατον. Aurato et Pauwio έμμονον scribendum esse videbatur. Valckenarius in adnotatione ms. ad Hesychii ἔμμορον, εἱμαρμένον probat ἔμμορον, quod etiain Stanleius in curis secundis praeter uuovov adscripsit. Versu quarto αἰωμαναιρεῖν αἱματηρὰν G. Ald. Rob. αἰῶν ἀναιρεῖν, αἱματηρᾶν Turn. Scripsi δώμασι δ᾽ ἔμμοτον " τῶνδ᾽ ἄκος, οὐδ᾽ ἀπ᾽ ἄλλων ἔκτοθεν, ἀλλ' ἀπ' αὐτῶν διωκεῖν ἔριν αἱματηράν. θεῶν τῶν κατὰ γᾶς ὅδ᾽ ὕμνος. Εἰ τῶνδ᾽ ἄκος quidem et ego scribendum conieci et Schutzius. Deinde meae sunt emendationes διωκεῖν ἔριν et θεῶν τῶν, commemoratae in Annalibus Heidelbergensibus a. MDCCCIX. vol. I. p. 287. Ἔριν confirmatur scholio codicum M. G. ἣν ἤρισε πρὸς τὸν πατέρα. Ceterum si ἔμματον recte se habet, praestat scribere οὐκ ἀπ᾽ ἄλλων. "
470.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-298
μάκαρες χθόνιοι: Nulla personae nota in libris. θεοὶ το χθόνιοι Rob.
470
471.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-299
τῆσδε κατευχῆς: Zuters Turn. et, ut videtur, M. xať' ev755 G. Ald. Rob
471
472.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-300
παισὶν ... ἐπὶ νίκῃ: nauoir M. Rob. nœì G. Ald. Turn. Deinde ènì vízy reet Portus. Libri ènì vízyv.
472
473.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-301
πάτερ: In M. hic versus et novem sequentes Electrae tributi sunt. G. Ald. hunc versum Electrae, sequentem Oresti tribuunt. Recte Rob. Turn. utrumque Oresti adscribunt. Imitatus est hoc diverbium Euripides Or. v. 1225. seqq.
473
474.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-302
αἰτουμένῳ μοι: αιτουμένῳ μοὶ Turn. αιτούμενός μοι M. G. Ald. Rob.
474
475-476.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-303
κἀγώ, πάτερ, τοιάνδε σου χρείαν ἔχω, φυγεῖν, μέγαν προςθεῖσαν Αἰγίσθῳ: Personae nomen omittit Rob. Scripti sunt hi duo versus in M. G. Ald. Rob. ita, zayà nútɛg roiúde σov (sic M. Rob. τοῖά δέ σου G. τοῖα δέσου Ald.) χρείαν (χρειὰν G. Ald.) έχω, φυγείν μέγαν προσθεῖσαν αἰγίσθῳ omisso ultimo verbo. A Turnebo profectum est τοιάνδε σου, idemque e coniectura μόρον addidit. Cantero scribendum videbatur κἀγὼ πάτερ τοιάνδε σου χρείαν ἔχω, φυγεῖν με λαμπρὸν Jεĩбav Aizio9 µógov. Alii alia coniecerunt. Scribendum putavi καγώ, πάτερ, τοιώνδέ σου χρείαν ἔχω τυχεῖν, μέγαν προςθεῖσαν Αιγίσθη *φθόρον.*
477.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-304
οὕτω: Ante Schützium aberat nota personae. Oresti hos tres versus tribuendos esse vidit etiam Tyrwhittus.
477
478.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-305
παρ᾽ εὐδείπνοις ἔσει: παρευδείπνοις M. Deinde libri ἔσῃ.
478
479.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-306
ἐμπύροισι κνισωτοῖς: ἐμπύροισι Auratus et Canterus. Libri ἐν πυροῖσι. Deinde libri κνισωτοῖς. Victorius κνισσωτοῖς.
479
480.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-307
κἀγὼ χοάς σοι: Electrae nomen habet Rob. Ceteri omittunt. κἀγὼ χράστ ow codex Robortelli: ipse dedit zay@ zoάs oot, ut in ceteris libris est.
480
483.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-308
πάτερ᾽: Hinc in M. per totam stichomythiam singulis versibus linea praefixa est. Orestis et Electrae nomina adscripta sunt in G. Ald. Turn. Omissa in Rob. лάтεg M. G. Ald. Emendate Rob. Turn.
483
484.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-309
Περσέφασσα, δὸς δέ γ': ὦ περσέρασα δὸς G. ώπερ σεφασααδός Ald. Deinde libri dé r'. Auratus où d'. Scribendum esse dé y' in adn. 316. ad Vigerum dixi. De verbo euoogos v. ad Ag. v. 434.
484
486.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-310
σ᾽: M. Ceteri o'. Non opus est Blomfieldii coniectura ὡς.
486
486.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-311
ἐκαίνισαν: Valckenarius ad Phoen. v. 1310. p. 440. ¿zaínoarv in ¿zauré- 71 mutandum putabat. Nihil mutandum. Ezairioav est imbuerunt, initiarunt, i. e. primum exceperunt. V. ad Ag. v. 1030.
486
488.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-312
βουλευτοῖσιν ἐν καλύμμασιν: Bovkevtoio non significat insidiosam vestem, sed data opera excogitatam. Boulevτòr Járatov dixit Callimachus Lav. Pall. v. 38. ἐγκαλύμμασιν Portus.
488
489.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-313
ἐξεγείρει ... ὀνείδεσιν: Libri ἐξεγείρῃ. Deinde ονείδεσιν Rob. ἀνείδεσσιν Μ. G. Ald. Turn.
489
491.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-314
ἴαλλε: Nulla est in libris personae nota, sed Electrae omnia continuantur. Oresti hunc et duos sequentes versus recte tribuerunt Tyrwhittus et Schützius.
491
492.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-315
λαβὰς: Lapis Canterus et Musgravius. Libri hapús. Musgravius adscripsit quae Suidas habet, ὁμοίας λαβάς, ἀντὶ τοῦ μεταλήψεις καὶ ἀντιμεταθέσεις. Plato in Phaedro p. 236. Β. περὶ μὲν τούτου, ὦ φίλε, εἰς τὰς ὁμοίας λαβὰς ἐλήλυθας. Scholiastes Platonis από μεταφορᾶς εἴρηται τῶν παλαιόντων, οἳ τοῦ ἀφωρισμένου αὐτοῖς πρὸς τὸ πα- λαίειν τόπου ὁπότε ἐκπέσοιεν, εἶτα ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ καὶ τόπου καὶ σχήματος εἰ πάλιν ἔλθοιεν, εἰς ὁμοίας ἐληλυθέναι λέγονται λαβάς. Idem Plato de re p. VIII. p. 544. B. πάλιν τοίνυν, ὥςπερ παλαιστής, τὴν αὐτὴν λαβὴν πάρεχε. Ibi scholiastes ἔθος γὰρ τούτοις, ὅταν πέσωσιν ὁμοῦ, ὡς μηδένα ἐπιπεσεῖν τοῦ λοιποῦ, πάλιν ἐγερθέντας ἐφ᾽ ὁμοίῳ συμπλεκῆναι σχήματι, ὅπερ τὴν αὐτὴν εἶπε λαβήν.
492
494.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-316
καὶ τῆσδ᾽ ἄκουσον: Vulgo hi versus omnes usque ad v. 507. Electrae continuabantur. Primi tantum tres versus Electrae sunt, ut tres fuerant Orestis.
494
496.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-317
οἴκτειρε ... γόον: οἴκτειρον Rob. In fine versus libri γόνον. Bene Bambergerus γόον.
496
497.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-318
καὶ μὴ 'ξαλείψῃς: Hic versus Oresti tribuendus erat, et qui sequitur Electrae.
497
498.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-319
οὕτω γὰρ οὐ τέθνηκας οὐδέ περ θανών: Tzetzes in Crameri Anecd. Οx. IV. p. 69. seq. ὁ τραγικὸς Αισχύλος – “οὗτος γὰρ οὐ τέθνηκεν οὐδέ περ θανών.”
498
499.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-320
κληδόνες: Hos tres versus Oresti tribui, et qui sequuntur tres Electrae. Stanleius sive potius Portus κληδόνες in κίονες mutandum coniecit. Schatzius κληδόνος scripsit. Sic, sive casu, sive consilio, editum est in Sylburgii adnotationibus ad Clementem Alexandrinum. Magis poeticum est κληδόνες. Scholiastes εὐφημίαι, διὰ φήμης σώζοιέν σε. Apud Clementem Strom. II. p. 182. Sylb. 504. Poll. haec leguntur, παῖδες δὲ ἀνδρὶ κατ' αίαν ὄντι (κατθανόντι Gatakerus Adv. misc. 1. 2. p. 393.) κληδόνες γεγάασι· φελλοὶ δ᾽ ὡς ἄγουσι δίκτυον τὸν ἐκ βυθοῦ, καὶ κλωστῆρα σώζοντες λίνῳ, κατὰ τὸν τραγικὸν Σοφοκλέα.
499
500.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-321
φελλοὶ: φελοί Ald. Eustathius p. 79, 33. ex Aeschylo affert φελλοὶ δ᾽ ὅπως, et p. 713, 33. ὡς γὰρ θανὼν πατὴρ κλεΐζοιτ' ἂν ὑπὸ παιδὸς ἀγαθοῦ, ὡς οἷον ἀναγόμενος ἄνω τῷ κλέει, φελλοὶ ὅπως δίκτυον ἀνέχουσιν ἄνω κατ' Αισχύλον, οὕτω καὶ τηλόθι ὢν κλέος ἔχοι.
500
501.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-322
λίνου: λίνου Rob. et ita a prima manu M. λίνον Μ. ex alius manus mutatione et G. Ald. Turn. λίνῳ est apud Clementem. Scholiastes quid legerit non apparet ex hae eius adnotatione, ἐν περιφράσει τὸν κλωστὸν λίνον. Sed Robortelli et antiqua codicis M. scriptura, λίνου, probata praeter alios a Porsono, firmatur iis quae ex Polluce VII. 31. iam Stanleius attulit, κλωστής· οὕτω δὲ καὶ τὴν περιστροφὴν τοῦ λίνου Εὐριπίδης ὠνόμασεν, “λίνου κλωστήρα περιφέρει λαβών.”
501
503.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-323
ZZZ
σώζῃ, τόνδε τιμήσας λόγον: Libri σώζῃ, quod Porsonus in σώζει mutavit. Deinde τόνδε ἐτιμήσας Ald. Post hunc versum sequitur in Rob. hic, τίμημα - τύχης, deinde v. 505. καὶ μὴν λόγον. In M. G. Vict. priore loco positus est hic, καὶ μὴν — λόγον, posteriore τίμημα τύχης. In Ald. Turn. hic versus, καὶ μὴν - λόγον, omissus est. Verum versuum ordinem sive casu sive consilio praebet Rob. Neque enim dubito quin sie scripserit Aeschylus, αὐτὸς δὲ σῶζε, τόνδε τιμήσας λόγον, τίμημα τύμβου τῆς ἀνοιμώκτου τύχης.
503
505.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-324
καὶ μὴν ἀμεμφῆ τόνδ᾽ ἐτεινάτην λόγον: Hic versus, in Ald. Turn. per negligentiam omissus, in M. sic scriptus est, καὶ μὴν ἀμόμφητονδετινατὸν λόγον. Eodem modo in G. nisi quod δέτινατον λόγον scriptum est, et in Rob. Vict. nisi quod in his δέ τινα τὸν λόγον est. Emendavi haec in Opusc. II. p. 79. ita, καὶ μὴν ἀμεμφῆ τόνδ' ἐτείνατον λόγον. Recepit eam emendationem Blomfieldius, ἐτεινάτην rectius scribens. Postquam ille versus, τίμημα τύμβου τῆς ἀνοιμώκτου τύχης, suo loco positus est, rectissime iam hi tres versus, quos chori esse apparet, procedunt, καὶ μὴν ἀμεμφῆ τόνδ᾽ ἐτεινάτην λόγον· τὰ δ᾽ ἄλλ, ἐπειδὴ δρᾶν κατώρθωσαι φρενί, ἔρδοις ἂν ἤδη, δαίμονος πειρώμενος.
505
506.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-325
κατώρθωσai: κατόρθωσαι G. Ald. et fuerat hoc ante correctionem in M.
506
507.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-326
ἔρδοις: ἔρδοις Ald. Turn. Έρδοις G. Rob.
507
508.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-327
ἔσται: Op. adscriptum in M. Rob. Omissa personae nota in G. Ald. Turn.
508
510.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-328
μεθύστερον: μεθύστερον Victorius. Libri μεθ᾽ ὕστερον.
510
511.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-329
θανόντι ... οὐ φρονοῦντι: θανόντι Pauwius. Libri θανοῦντι. Deinde ἀφρονοῦντι pro οὐ φρονοῦντι sola Aldina. Θανόντι οὐ φρονοῦντι est mortuo non curanti, contemnenti.
511
512.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-330
τόδε: Ex Rob. recepi τόδε, addita interpunctione, quam M. G. Ald. habent. τάδε M. G. Ald. Turn. Sed in M. τάδε ex τόδε aut hoc ex illo factum est.
512
513.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-331
μείω ... δ᾽ ἐστὶ: μείω Turn. μέσω M. G. μέσῳ Rob. μέσω Ald. Deinde δ' ἐπὶ pro δ᾽ ἐστὶ Ald.
513
516.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-332
οἶσθ᾽, ἐμοὶ: οἶσθ᾽ ἐμοὶ Turn. οἶσθέμοι Μ. οἶσθέμοι G. οἷς θ' ἔμοι Ald. οἶσθα μοι Rob.
516
517.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-333
παρῆ: Chori notam habet Rob. Agamemnonis G. Ald. Ay. Turn. Nullam M. παρῆ Porsonus. παρήν posuerat Canterus. Libri πάρει, sed in M. et ab alia manu in rasura scriptum est. γρ. παρῆς adscriptum in M. G.
517
520.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-334
πέπυσθε: Oresti hunc versum tribuit Rob. Electrae G. Ald. Turn. Lineola praefixa in M. πέπυσθε Μ. Rob. πεύσθε G. A. πέπυσαι 'Turn.
520
521.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-335
ὡς αὐτὴ λέγει: Choro hunc versum tribuit Rob. Agrmemnoni G. Ald. Αγ. Turn. Lineola praefixa in M. Libri ὡς αὐτὴ λέγει. Ita quae sequuntur, ἐν σπαργάνοισι παιδὸς ὁρμίσαι δίκην, quae e verbo έδοξεν pendent, non essent cum superioribus nexa. Itaque olim scribendum putavi ὃν σπαργάνοισι. Sed melius, non mutato illo versu, hic scribitur ὡς δ᾽ αὐτὴ λέγει. Plutarchus de sera num. vind. p. 555. Α. ὥςτε πρὸς τὰ γινόμενα καὶ πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἀποπλάττεσθαι τὸ τῆς Κλυταιμνήστρας ἐνύπνιον τὸν Στησίχορον ούτωσί πως λέγοντα, τῇ δὲ δράκων ἐδόκησε μολεῖν κάρα βεβροτωμένος ἄκρον· ἐκ δ᾽ ἄρα τοῦ βασιλεὺς Πλεισθενίδας ἐφάνη.
521
522.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-336
ποῖ: Oresti hunc versum tribuit Rob. Electrae G. Ald. Turn. Lineola praefixa in M. πῆ Victorius. ποῖ, quod libri habent, restituerunt Wellauerus et Blomfieldius.
522
523.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-337
ὁρμίσαι δίκην: Chori nomen praefixum in Rob. 4y. in Turn. Nulla nota in M. G. Ald. ὁρμῆσαι Porsonus. Sed librorum lectionem, ὁρμίσαι, recte Abreschius interpretatus est ἀναπαύειν, comparans quod Hesychius habet, ὅρμισον, δῆσον, ἀνάπαυσον. Ita etiam scholiastes intellexit, ὡς παῖδα αὐτὸν ἐκτεῖναι ἐδόκει ἐν σπαργάνοις. ἀπὸ κοινοῦ τὸ ἔδοξεν. Ald. Turn. δίκαν.
523
524.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-338
τίνος ... νεογενὲς: Hic versus cum praecedente et sequente inde ab ed. Rob. tribuebatur choro. In M. G. Ald. Turn. nullae hic sunt personarum distinctiones. Abreschius Orestis nomen huic versui adscribendum esse et sententiam per interrogationem proferri debere intellexit. Neque tamen τίνος scribendum est, sed τινὸς retinendum, cuiuspiam. νεογενὲς Turn. νεογενές M. G. Ald. Rob.
524
525.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-339
αὐτὴ ... μαστὸν ... ἔν γ᾽ ὀνείρατι: αὐτὴ Rob. Τurn. αύτη Μ. αὐτῆ G. Ald. καὐτὴ Stanleius in curis secundis et Porsonus, non intellecta vera versuum distributione. Deinde μαζόν Libri. μασθὸν hic et v. 539. Porsonus aut typographus eius. μαστὸν recte Blomfieldius. V. Elmsl. ad Bacch. v. 700. Deinde ἐν τ᾽ ὀνείρατι Μ. G. Ald. Turn. ἔν τ᾽ ὀνείρατι Rob. Porsonus ἐν τώ- νείρατι, Scribendum potius ἔν γ' ὀνείρατι.
525
526.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-340
οὖθαρ ἦν ὑπὸ στύγους: Personae notam hic et v. 527. 528. omittunt M. G. Ald. Turn. Non opus est ut cum Stephano et Schützio post zai nãç signo interrogationis distinguatur. οὖθαρ ἦν Pauwius et Valckenarius Diatr. p. 286. οὐχαριν, sed i ab alia manu ex ην facto, M. οὐ χάριν G. Ald. Rob. οὐκ ἄρ᾽ ἦν Turn. Deinde ὑπὸ στύγος Μ. υποστύγος Rob. ὑπο- στυγος G. ὑπὸ στυγός Ald. Turn. Recte Schutzius ὑπὸ στύγους. Genitivum explicat scholiastae interpretatio, τοῦ μισητοῦ θηρίου. Τ
526
528.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-341
ἀνδρὸς ὄψανον: Scholiastes ὄψανον, ὄψις, φαντασία. τὸ χ δέ, ὅτι ἀπὸ τῆς ὄψεως παρῆξε τὸ ὄψανον, τὸ ἐκ τοῦ ἀνδρὸς φάντασμα. Hesychius ὄψανον, ὄψιν, οἱ ὄψανον, ὄψις, φωνή (hoc ad ὄψ pertinet: praecedit enim ὄψ, ὄψις, ὀφθαλμός, ἢ φωνή). Ανδρὸς ὄψανον, visum a viro missum, recte interpretatur scholiastes. Iniuria ανδρός corruptum videtur Dindorfio.
528
529.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-342
κέκραγεν: Chori nota praefixa in M. Rob. Omissa in G. Ald. Turn. κέκραγεν Rob. κέκλαγεν M. G. Ald. Turn.
529
530.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-343
ἀνῇθον ... ἐκτυφλωθέντες: ἀνῇθον Valckenarius ad Herod. IV. 145. p. 343. Libri ἀνῆλθον. Scholiastes ανέλαμψαν. Comparavit Valckenarius Soph. Αi. ν. 285. ἡνίχ᾽ ἕσπεροι λαμπτῆρες οὐκέτ᾽ ᾖθον. Deinde ἐντυφλωθέντες Rob.
530
534.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-344
ἀλλ᾽ εὔχομαι: Orestis notam habent M. Rob. Turn. Omittunt G. Ald.
534
536.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-345
συγκόλλως: συγκόλλως Victorius. συσκόλλως M. Rob. δυσκόλλως G. Ald. unde Turn. δυςκόλως fecit: sed in G. συσ supra scriptum est. Ad συγκόλλως pertinet scholiastae interpretatio, συννημμένως τῇ ἀληθείᾳ.
536
537.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-346
ἐκλιπὼν: Libri ἐκλείπων. Scribendum esse εκλιπών eliam Blomfieldius coniecit.
537
538.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-347
οὕφις ἐμοῖσι σπαργάνοις ὡπλίζετο: οὔφεισεπασασπαργανη πλείζετο, adscripto in margine ἐπιμελείας ἠξιοῦτο, Μ. οὐ φεῖσε, πᾶσα σπαργάνη πλείζετο Rob. Sic prorsus, sed commate omisso, G. in quo tamen ad initium ultimi verbi a recentiore manu o supra adscriptum est, cum signo, quod ante a inserendam esse hanc litteram indicet. Hinc οὐφεῖσε πᾶσα σπαργάνη ὁπλίζετο Α. ὄφις τὲ πᾶσιν σπαργάνοις ὁπλίζετο Turn. Ita etiam Vict. sed ut ωπλίζετο scriberet. Ineptissimis coniecturis haec tentata sunt. Recepi emendationem Porsoni a Kiddio in Porsonianis p. 211. prolatam ovqış ἐμοῖσι et Turnebi Victoriique σπαργάνοις ὁπλίζετο. Photius p. 363, 27. ὄφις· ἐκτείνουσι κατὰ τὸ ἑνικόν. Herodianus περὶ διχρόνων in Crameri Anecd. Οx. III. p. 299. τὰ εἰς τις λήγοντα βαρύτονα ἀεὶ συστέλλει τὸ ι, εἰ μὴ σύνθετα ὑπάρχοι ἐξ ἁπλῶν ἐκτεινόντων τὸ ι, κόνις, δῆρες, μάντις, ὄρχες, ὄψις, λάτρις, ὄρνις· Αριστοκλῆς δὲ ἐν τῷ περὶ διαλέκτων φησὶν Αττίκους ἐκτείνειν. Infra v. 916. τόνδ' ὄφιν ἐθρεψάμην.
538
539.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-348
μαστὸν: μαστὸν Blomfieldius. Libri μασθὸν, nisi quod Rob. μαθὸν habet. Idem Rob. ἀμφέσχης.
539
540.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-349
θρόμβῳ τ' ἔμιξεν: Libri θρόμβῳ δ' ἔμιξεν. Scribendum erat θρόμβῳ τ' ἔμιξεν.
540
541.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-350
ἀμφὶ τάρβει τῷδ᾽: ἀμφιταοβιτωδ᾽ Μ. ἀμφιταρβίτω δ' G. Ald. et iota sub addito Rob. αμφιτάρβης τῷδ' Turn. Emendavit Porsonus. V. ad v. 34.
541
542.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-351
δεῖ τοί νιν: δεῖ τοίνυν vitium Ald. Turn.
542
544.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-352
κτείνω νιν: κτείνω νιν M. Rob. κτείνω, νιν G. κτεινώνιν Αld. κτενῶ viy Turn.
544
545.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-353
αἱροῦμαι: αἱροῦμαι G. Αld.
545
546-549.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-354
γένοιτο δ᾽ οὕτως. τἄλλα δ᾽ ἐξηγοῦ φίλοις, ... ἁπλοῦς ὁ μῦθος· τήνδε μὲν στείχειν ἔσω, ... αἰνῶ δὲ κρύπτειν τάσδε συνθήκας ἐμάς: Libri γένοιτο δ' οὕτως. τἄλλα δ᾽ ἐξηγοῦ φίλοις· τοὺς δ᾽ ἕν τι ποιεῖν, τοὺς δὲ μή τι δρᾶν λέγων. ἁπλοῖς ὁ μῦθος· τήνδε μὲν στίχειν ἔσω· αἰνῶ δὲ κρύπτειν τάσδε συνθήκας ἐμάς· Versu secundo τοὺς δ᾽ ἕν τι ποιεῖν M. Rob. Turn. τοῖς δ᾽ ἐντιποιεῖν G. Ald. Versu tertio τὴν δέ με vitium Aldinae est. στείχειν emendavit Porsonus. Primo versui, γένοιτο - φίλοις, lineola adscripta in M. Nulla personae nota in G. Ald. Rob. In Turn. Αγγ. praefixum. Victorius pri mos duos versus choro tribuit, tertium et sequentes, ubi in M. G. Ald. Rob. nulla personae nota est, cum Turnebo dedit Oresti. Haec distributio editiones occupavit. Itaque ut haec saltem intelligi possent, opus erat Stanleri coniectura τοὺς μέν τι ποιεῖν. Receperunt eam Porsonus, Schiitzius, Blomfieldius, alii. Sed parum apte chorus dicere videtur τοὺς δὲ μή τι δρᾶν λέγων. Deinde in eo versu, quo orationem suam incipit Orestes, τήνδε μὲν στείχειν ἔσω ita dictum est, ut non possit satis defendi anacoluthiae excusatione. Itaque duorum versuum sede permutata scripsi ΧΟΡΟΣ. γένοιτο δ᾽ οὕτως. τἆλλα δ᾽ ἐξηγοῦ φίλοις. ΟΡΕΣΤΗ Σ. ἁπλοῦς ὁ μῦθος· τήνδε μὲν στείχειν ἔσω, τοὺς δ᾽ ἕν τι ποιεῖν, τοὺς δὲ μή τι δρᾶν λέγω. αἰνῶ δὲ κρύπτειν τάςδε συνθήκας ἐμάς, et quae sequuntur. Simplex, inquit, mea oratio est: hanc introire, alios unam quandam rem perficere, alios nihil agere iubeo. Ne quis autem putet obstare huic versuum distributioni, quod plerumque longiores histrionum orationes duobus minimum chori versibus interpellantur, unus chori versus est in Agamemnone v. 1280.
550.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-355
κτείναντες: κτείναντες Rob. Τurn. κτεινάντας M. G. Ald. Turn.
550
551.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-356
δόλῳ δὲ καὶ ληφθῶσιν: Libri δόλῳ τε καὶ ληφθῶσιν. Id adn. 219. ad Vigerum ea ratione explicavi, de qua ad Ag. v. 97. dictum est. Sed hic tamen potius scribendum est δόλῳ δὲ καὶ ληφθῶσιν, et comma post haec verba ponendum. In ληφθῶσιν post η aliquid erasum est in M. ut ληφθώσιν scriptum fuisse videatur. ληφθῶσον ἐν τ' αὐτῷ vitia Rob.
551
553.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-357
μάντις ἀψευδὴς τὸ πρίν: Scholiastes τὸ ἑξῆς, ἐφήμισε τὸ πρίν. Itaque post ἀψευδής commate distinxit Rob. quem plerique secuti sunt. Immo cohaerent haec, μάντις ἀψευδὴς τὸ πρίν, prius verax, itaque nune quoque.
553
554.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-358
ξένῳ ... παντελῆ σάγην ἔχων: ξέννῳ Rob. πᾶν τελῆ σάγην έχον Αld.
554
555.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-359
ἐφ᾽ ἑρκείους: ἐφ᾽ ἐρκείους Turn. ἐφ' ἑρκίους Rob. ἐφερκίους M. G. Ald.
555
556.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-360
ξένος τε: ξένος δὲ solus Rob.
556
557.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-361
ἥσομεν: ἥσομεν Turn. οἴσομεν inepte M. G. Ald. Rob.
557
558.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-362
ἀϋτὴν: αὐτὴν G. Ald. Rob.
558
559.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-363
καὶ δὴ ... φαιδρᾷ: Valckenarius καὶ δὴ in κεῖ δὴ mutandum putabat ad Phoen. v. 1001. non reputans ita soloecam fieri orationem. Kai dý est fac neminem nos velle recipere. V. ad Vigerum adn. 331. Deinde φαιδρά Turn. et, ut videtur, M. φαιδρῷ G. φαιδρῶ Ald. φαιδροὺς Rob.
559
560.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-364
δέξαιτ' ... δαιμονᾷ δόμος: δέξαιτ' Turn. λέξαιτ' M. G. Rob. λέξαι τ' Ald. Deinde δαιμον ἀϊδόμος κακοῖς, accentu qui fuerat in δuι eraso et ϊ in di ab alia manu in rasura scripto, M. δαίμοναϊ δόμος κακοῖς G. δαίμονα ἰδόμος κακοῖς Ald. δαιμοι, ἀϊδόμος, κακεῖ sic Rob. Emendavit Turnebus. Legit δαιμονᾷ scholiastes, qui ad hunc versum adscripsit τετάρακται.
560
561.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-365
ὥςτ᾽ ἐπεικάζειν: ὥστ᾽ ἐπεικάζειν M. Rob. ὡς ἂν ἐπεικάζειν G. Ald. ὡς ἐπει- κάζειν Turn.
561
562.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-366
δόμους παραστείχοντα: δόμοις παραστέχοντα M. G. Ald. Rob. Turn. δόμοις παραστείχοντα Victorius. Scribendum erat δόμους παραστείχοντα. Vidit hoc etiam Boissonadus. τάδενέπειν G.
562
563.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-367
πύλαισι ... ἀπείργεται: πύλαισι Blomfieldius. πύληισι Μ. Ceteri πύλῃσι. Deinde ἀπείργεται M. Rob. In G. Librarius scripserat ἀπείργετε, sed ultimum ε deinde in au mutavit, e supra scripto. ἀπείργετε Ald. Turn.
563
565.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-368
ἀμείψω βαλὸν ἑρκείων πυλῶν: εἰδὺ οὖν vitium Ald. Deinde βαλόν, littera o ex @ facta, M. τρα βαλόν, ad primam syllabam η supra scripto, G. βαλών Ald. Rob. βη- λον Turn. Lexicon rhetoricum in Bekkeri Anecd. p. 224, 12. βατήρ. σημαίνει δὲ καὶ τὸν τῆς θύρας οὐδόν, ὃν Ὅμηρος βηλόν, οἱ δὲ γικοὶ βαλόν. Hesychius βαλόν, οὐδόν, καὶ οὐρανόν, καὶ βαλός. Deinde Ερκειον G. Ald. Turn. Ερκίον Rob. et littera e ex et facta M. ερκείων scribendum esse viderunt Stanleius et Bentleius, ut ερκείους πύλας dictum est v. 555.
565
567.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-369
ἔπειτα: Schutzius in secunda editione pro έπειτα receperat ἔναντα, Wakefieldii coniecturam in Silva crit. III. p. 153. qui quidem, ne quis leonem non agnosceret, ἔναντα μοῦ scripsit, nec melius ad Lucr. I. 1130. ἔπειτα ἐμοί.
567
568.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-370
ἐρεῖ ... κατ᾽ ὀφθαλμοὺς βαλεῖ: Libri pet. Quod qui tuiti sunt, non reputarunt hoc verbum non habere locum nisi ubi indicatur quid aliquis dicat. лa scribendum putarunt Pauwius et Wakefieldius. Sed hoc neque per se commodum est, neque admitti potest propter sequentia. Nam κατ' ὀφθαλμοὺς βαλεῖ non potest significare, ut visum est Abreschio, in conspectum veniet. ἐρεῖ scriptum est pro αἱρεῖ, quod errore saepius obvio ex αρεῖ ortum erat. Vidit etiam Bambergerus doɛî scribendum esse. Itaque záť accentum habere debet. Deinde βαλεῖν Μ. G. Ald. Emendarunt Rob. et Turn.
568
571.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-371
Ἐρινὺς: ἐρινὺς M: G. Ald. Rob. έριννὺς Turn.
571
573.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-372
νῦν οὖν: νῦν οὖν Blomfieldius, idemque coniecerat Erfurdtius. σὺν οὖν Μ. (sic M.) σὺ οὖν G. Ald. Rob. σὺ δ᾽ οὖν 'Turn.
573
574.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-373
συμβαίνῃ: συμβαίνει, sed η ad et supra adscripto, M. Ceteri συμβαίνῃ.
574
577.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-374
τούτῳ: Recte scholiastes τούτῳ interpretatur τῷ Πυλάδῃ. V. Opuse. VII. p. 60.
577
578.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-375
ὀρθώσαντί: ὠρθώσαντι G.
578
579.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-376
γὰ: γὰρ Μ. (sic M.) G. Ald. Rob. γ' ἀήρ Turn. Vict. ex scholio, πολλὰ τίκτει ὁ ἀὴρ ἐκ τῆς ἡλιακῆς ἀκτῖνος πτηνὰ καὶ ἑρπετά. εἰσὶ γὰρ ὄφεις ἐξ ἀέρος πίπτοντες. Prima Schützii γαῖα ex Heathii coniectura. y emendarunt Schützius in posterioribus editionibus et Porsonus.
579
580.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-377
δεινὰ δειμάτων ἄχη: Libri δεινὰ καὶ δειμάτων ἄχη. Delendum esse καὶ Heathius vidit. Non opus est ut yn scribatur, ut olim putavi.
580
581-586.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-378
πόντιαί τ' ἀγκάλαι κνωδάλων ἀνταίων βρύουσι· βλάπτουσι καὶ πεδαίχμιοι λαμπάδες πεδάοροι, πτανά τε καὶ πεδοβάμον᾽, ἅ τ' ἀνεμούντων αἰγίδων φράσαι κότον: Hi versus in M. sic scripti sunt, πόντιαί τ' ἀγκάλαι κνωδάλων ἀνταίων βροτοῖσι πλήθουσι βλαστοῦσι καὶ πεδαίχμιοι λαμπάδες πεδάμαροι πτηνά τε καὶ πεδοβάμονα· κἀνεμούντων αἰγίδων φράσαι κότον, ita quidem, ut e in πεδάμαροι, item in πτηνά τε et in πεδοβάμονα in litura scriptum sit. In primo versu ἀγκάλαια νωδάλων Ald. ἀγκάλων κνωδάλων Rob. In tertio versu πεδαίχμιοι etiam Rob. habet. ποδαίχμιοι G. Ald. μεταίχμιο Turn. Vict. Non recte olim πεδαίχμιοι in πεδαιχμίῳ mutandum putabam: dicuntur quae sunt inter caelum ac terram. In proximo versu in πεδάμαροι consentiunt libri. Adscriptum est in M. οἶμαι πέδουροι, ἵν ᾖ τὸ σημαινόμενον μετέωροι, et in altera margine αἱ ἀκτῖνες τοῦ ἡλίου αἱ καθημεριναί. Scribendum esse πεδάοροι vidit Stanleius, comparans cum illa priore adnotatione quod Hesychius habet, πέδουρος, μετέωρος. Versu quinto in πτηνά τε G. Rob. cum M. consentiunt. πτηνά τε Ald. Turn. Deinde πεδοβάμονα· κανεμούντων etiam Turn. Vict. πεδοβάμον ἀπ᾿ ανεμούντων G. πεδοβάμον ἀπ᾿ ἀνεμούντων Ald. πεδοβάμονακ᾽ ἀνεμούντων Rob. Scribendum, ut in Opusc. I. p. 114. dixi, πτανὰ δὲ καὶ πεδοβάμον ἀπ᾿ ἀνεμούντων αἰγίδων φράσαι κότον. Sed etiam priores versus vitiosos esse et metrum arguit et sententia. Itaque βροτοῖσι in βρύουσι mutavi, βλαστοῦσι autem, quod nihil esse videtur nisi adscripta alia lectio, delevi. Sic igitur hos versus scripsi, πόντιαί τ' ἀγκάλαι κνωδάλων άνταίων βρύουσι· πλήθουσι καὶ πεδαίχμιοι λαμπάδες πεδάοροι, πτανὰ δὲ καὶ πεδοβάμον ἀπ' ἀνεμούντων αἰγίδων φράσαι κότον. Masculina forma ἀνεμούντων nemo debet suspectam habere.
587-592.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-379
ἀλλ᾽ ὑπέρτολμον ἀνδρὸς φρόνημα τίς λέγοι, καὶ γυναικῶν φράσει τλημόνων παντόλμους ἔρωτας, ἄταισι συννόμους βροτῶν, συζύγους θ' ὁμαυλίας: Libri ἀλλ᾽ ὑπέρτολμον ἀνδρὸς φρόνημα τίς λέγοι καὶ γυναικῶν φρεσσὶν τλημένων καὶ παντόλμους ἔρωτας ἄταισι συννόμους βροτῶν ξυζύγους δ᾽ ὁμαυλίας. In φρεσσιν G. cum M. consentit. φρεσὶν Ald. Rob. Turn. Deinde παντόλμους M. Rob. Turn. παντόμοις G. Ald. Tum ἄταισι αἱ συννόμους Rob. Denique ξυζύγους δ' Μ. G. Ald. ξυζύγους το Rob. Turn. ξυζύγους θ' Vict. Ad secundum versum scholiastes haec adnotavit, τίς λέγοι φρεσίν, ἀντὶ τοῦ ἐννοήσειεν. Defendi potest τίς λέγοι, sed hoc quidem loco, quum etiam goɛooìv vel qoɛoir vix possit sanum esse, multo probabilius est Aeschylum scripsisse τίς λόγῳ — φράσει. Deinde καί, quod post πλημόνων libri habent, delendum esse non minus sententia docet quam metrum. Neque enim dubito quin pro παντόλμους scribendum sit παντόλμοις, ut errore felici scriptum est in G. Sic igitur bene procedunt hi versus, ἀλλ' ὑπέρτολμον ἀν- δρὸς φρόνημα τίς λόγῳ - καὶ γυναικῶν φράσει πλημόνων παντόλμοις ἔρωτας ἄταισι συννόμους βροτῶν συζύγους θ' ὁμαυλίας;
593-594.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-380
θηλυκρατὴs ἀπέρωτος ἔρως παρανικᾷ κνωδάλων τε καὶ βροτῶν: Libri θηλυκράτης ἀπέρωτος ἔρως παρανικᾷ κνωδάλῶν τε καὶ βροτῶν, nisi quod ἀπ᾽ ἔρωτος est in G. Ald. Rob. et βοτῶν in Rob. Scholiastes απέρωτος interpretatur στυγνὸς καὶ ὑπερήφανος. Apud Hesychium haec leguntur, ἀπερωπός, ἀπάνθρωπος. ἀπερωπῶς, θαυμαστῶς, ἀδοκήτως. In Etym. Μ. p. 120, 41. ἀπερωπόν, ἄγριον καὶ ἀπηνῆ· ἢ σκληρόν, ἢ δυςπαραίτητον, στυγνόν, ὑπερήφανον, ἀπαράπειστον. Haque Kustero in adnotatione ad Hesychium aut ἀπερωπός apud Aeschylum, aut ἀπέρωτος apud Hesychium et in Etymologico scribendum videbatur. Sed vocabulum hoc ἀπερωπός sive rectius ἀπέρωπος tuetur Phrynichus in Bekkeri Anecd. p. 8, 8. ἀπέρωπος· σημαίνει ἀναιδής, σκληρός, τραχύς, οἷον ἀπερίοπος καὶ ἀπερίβλεπτος, ὃν οὐκ ἂν τις περιωπήσαιτο διὰ τὴν ἀηδίαν. καὶ ἀπέρωπον οἷον τραχὺ καὶ ἀνατεταμένον. Apud Aeschylum scribendum esse απέρωπος putarunt etiam Pauwius, Heathius, Schutzius, Bothius. Sed praestat hic quidem απέρωτος, quamquam Lobeckius Paral. p. 259. nullum similis formae exemplum novit. Coniunxerunt autem haec cum iis quae praecedunt, συζύγους δ' ὁμαυλίας, Heathium secuti Schutzius, Wellauerus, Blomfieldius, alii, sententia minime commoda. Praeterea mirum verbum est παρανικᾶν. Scribendum erat συζύγους θ' ὁμαυλίας cum Victorio, idque cum praecedentibus iungendum: hic autem Aeschylum ita scripsisse puto, θηλυκρατὴς ἀπέρωτος έρως πάρα νείκα κνωδάλων τε καὶ βροτῶν. De vocabulo νείκη v. ad Ag. v. 1338.
595-598.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-381
ἴστω δ᾽, ὅςτις οὐχ ὑπόπτερος φροντίσιν, τὰν δαεῖσ᾽ ἃ παιδολυμὰs τάλαινα Θεστιὰς μήσατο πυρδαῆτιν πρόνοιαν: υπόπτερος M. G. Ald. Rob. υποπτέροις Turn. Vict. ex scholiastae adnotatione, γινωσκέτω δ᾽ ὁ παιδευθεὶς οὐχ ὑποπτέροις φροντίσιν, ὃν ᾖ τὸ ὅς ὑποτακτικὸν ἀντὶ τοῦ ὁ προτακτικού. Sed in altera margine codicis M. adscriptum est ὁ μὴ κούφος, ἀλλ᾽ ἀληθῶς μαθεῖν θέλων. Deinde libri φροντίσιν δαεὶς τὴν ἁπαιδολύμας τάλαινα θεστιὰς μήσατο πυρδαντινα πρόνοιαν. Post φροντίσαν punctum posuit Rob. τὴν ἁπαιδολύμας Μ. Rob. τὴν ἁπαιδολύμας G. τὴν ἄπαιδο λύμας Αld. τὰν ἡ παιδολύμας Turn. Correcto accentu scribendum esse παιδολυμὰς Dindorfius vidit. Deinde πυρδαῆτινα Rob. et, ut videtur, Μ. πυρδαή τινα G. Ald. πυρδαής τινα Turn. Vict. ex scholio, οὕτω τὸ ἑξῆς· ἥντινα μήσατο πρόνοιαν τάλαινα Θεστιὰς ἢ παιδολύμας καὶ πυρδαής. Scribendum esse videtur ἴστω δ᾽, ὅστις οὐχ ὑπόπτερος φροντίσιν, τὴν δαεῖσ᾽ ὁ παιδολυ- μὰς τάλαινα Θεστιὰς μήσατο πυρδαῆτιν πρόνοιαν. Aptum est δαεῖσα, quod sic demum, quia titionis vim norat, comburere eum isto fine potuit.
599.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-382
καταίθουσα: καταίθουσα Canterus. κ' αἴθουσα M. (sic M.) Rob. Turn. καἴθουσα G. Ald.
599
600.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-383
ἥλικ', ἐπεὶ μολὼν: ηνίκ' ἐπιμολὼν Ald. Sed G. ut M. Rob. ἥλικ᾽ ἐπεὶ μολὼν habet. ἥλικα, ἐπεὶ μολών Turn.
600
601.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-384
ματρόθεν κελάδησεν: μακρόθεν Rob. Deinde libri κελάδησε.
601
602.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-385
ξύμμετρόν τε διαὶ: ξύμμετρόν τε Μ. G. Ald. Rob. συμμετρόν τε Turn. Deinde διαὶ Canterus. Libri διά.
602
603.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-386
μοιρόκραντον ἐς ἦμαρ: μοιρόκραντον ἐς ἦμαρ Canterus. μοιροκραντοσδ᾽ ἐς ἦμαρ, ν ab alia manu supra adscripto r, et cum litura post ἐς, Μ. μοιρόκραντοίδ᾽ ἐς ἦμαρ G. Ald. μοιρόκρατον δ᾽ ἐς ἦμαρ Rob. μοιρόκρατον ἐς ήμαρ Turn. μοιρόκραντον δ᾽ ἐς ἦμαρ Vict.
603
604.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-387
ἄλλαν δ᾽ ἔστιν: ἀλλὰ δή τιν' M. G. Rob. ἀλλὰ δὴ τιν Ald. ἀλλὰ δεῖ τίν Turn. Canterus ἄλλαν scribendum esse vidit. Hinc άλλων δεῖ τιν Pauwius, Schützius, alii. Sed non est hic nexus is qui Aeschylo convenire videatur. Scribendum potius est ἄλλαν δ᾽ ἔστιν. Similiter in Prometheo v. 803. ἄλλην δ᾽ ἄκουσον δυςχερῆ θεωρίαν.
604
605.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-388
ὑπαὶ: Porsonus ύπερ, quod non diffiteor aptissimum esse. Nec tamen necessarium putavi vлai mutare, quo significatur ab hostibus inductam esse ad istud facinus Scyllam.
605
606.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-389
ἀπώλεσεν: ἀπόλεσεν Ald. ἀπώλεσε Turn.
606
607.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-390
χρυσοκμήτοισιν: Libri χρυσεοδμήτοισιν. Scribendum erat χρυσοκμήτοισιν.
607
608.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-391
πιθήσασα ... Μίνω: πιθήσασα Abreschius. Libri πειθήσασα. Deinde δόροισι G. Tum μίνω Rob. Turn. et ita M. sed ut i ex et factum sit. μείνω G. Ald.
608
609.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-392
Νῖσον: Libri νίσον. Correxit accentum Blomfieldius.
609
610.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-393
νοσφίσασ᾽ ἀπροβούλως: νοσφίσ᾽ ἀπροβούλως Rob. Celeri νοσφίσασ᾽ ἀπροβούλως. - Porsonus νοσφίσασα προβούλως, adverbio otioso et ideo valde inepto. Scholiastes ἀπρονοήτως, οὐ προσκεψαμένη τὸ ἀποβησόμενον. ὡς προδότες γὰρ τοῦ πατρὸς ἐτιμωρήθη ὑπὸ Μίνωος.
610
611.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-394
πνέονθ' ὁ κυνόφρων: πνείονθ' Heathius. Libri πνέονθ'. Deinde ἁ κυνόφρων Μ. Rob. ἀκυνόφρων G. ἀκανόφρων Ald. ἀγανόφρονι Turn.
611
612.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-395
κιγχάνει δέ μιν: κιγχάνει Porsonus. Libri κιχάνει, sed in M. inter ut et y una littera erasa est. Deinde viv Blomfieldius. Libri μιν.
612
613.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-396
ἐπεὶ δ᾽ ἐπεμνησάμην: ἐπεὶ δ᾽ ἐπεμνήσαμεν Μ. ἐπεὶ δ᾽ ἐπεμνήσαμεν G. Ald. Turn. ἐπεὶ δ᾽ ἐμνήσαμεν Rob. Scribendum esse ἐπεὶ δ᾽ ἐπεμνησάμην Heathius vidit. Apodosis incipit cum antistropha, ubi dé particula de more posita est post ἐπεὶ δέ, longiore parenthesi interposita.
613
614.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-397
ἄκαιρος δ᾽ ὁ δυςφιλὴs: Libri ἀκαίρως δὲ δυσφιλές etc. In M. haec scholia adscripta sunt, λείπει μνήσομαι Κλυταιμνήστρας (ut ad μήτιδας ν. 616. adscriptum est λείπει εἰργάσατο), εἰ ὁ δὲ ἀντὶ τοῦ γάρ. Scribendum ἄκαιρος δ᾽ ὁ δυςφιλές etc.
614
617.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-398
ἐπ' ἀνδρὶ τευχεσφόρῳ: Hunc versum Ald. Rob. Turn. omittunt. Prima eum habet editio Victorii. Scriptus est in M. in margine, sed a prima manu. In G. iisdem litteris eodemque atramento, quo scholia scripta sunt, supra adscriptus est postremis verbis praecedentis versus.
617
618.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-399
ἐπ' ἀνδρὶ δᾴοις ἐπικλύτῳ, σέβας: ἐπ' ἀνδρὶ δηΐοις ἐπικότω σέβας Μ. in quo antea ἐπὶ κότω scriptum fuerat. ἐπὶ κάτῳ G. ἐπὶ κάτω Ald. ἐπικότῳ Rob. Τurn. In reliquis ceteri libri cum M. consentiunt. Scholiastes haec adnotavit, ¿a' ἀνδρὶ φοβερῷ καὶ σεβαστῷ καὶ παρὰ τοῖς πολεμίοις. Malas coniecturas, quibus Aeschyli verba vexata sunt, tacere praestat. Scribendum erat ἐπ' ἀνδρὶ δᾴοις ἐπικλύτῳ σέβων. Apollonius Rhodius Il. 236. εἰ δὲ ἐγὼν ὁ πρίν ποτ᾽ ἐπίκλυτος ἀνδράσι Φινεὺς ὄλβῳ μαντοσύνῃ τε.
618
619-620.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-400
τίων τ᾽ ἀθέρμαντον ἑστίαν δόμων γυναικείαν τ' ἄτολμον αἰχμάν: τίων δ' M. G. Ald. Rob. τοιώνδ' Turn. Stanleii coniectura, τίω δ', a Wellauero et Blomfieldio recepta est. Scribendum erat τίων τ'. Addidi τ' ante άτολμον. Sic igitur hane stropham scripsi, ἐπεὶ δ᾽ ἐπεμνησάμην ἀμειλίχων πόνων (ἄκαιρος δ᾽ ὁ δυςφιλὲς γαμήλευμὶ ἀπεύχετον δόμοις γυναικοβούλους τε μήτιδας φρενῶν ἐπ᾽ ἀνδρὶ τευχεςφόρῳ, ἐπ' ἀνδρὶ δάοις ἐπικλύτῳ σέβων, τίων τ' ἀθέρμαντον ἑστίαν δόμων γυναικείαν τ' ἄτολμον αἰχμάν)· Quando autem mentionem feci tristium laborum (intempestivus enim, qui inimicum connubium, exsecrandum aedibus, et femineae mentis insidias viro bellatori, viro apud hostes claro structas colit, et suspicil igne carentem focum atque imbelle mulieris sceptrum): malorum maxime celebratur Lemnium.
622-623.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-401
γοᾶται δὲ δήποθεν πάθος κατὰ πτυστόν· ᾔκασεν δέ τις: γοᾶται δὲ δὴ ποθεὶ κατάπτυστον M. (sic M.) G. Ald. γοᾶται δὲ δήποθ', εἰκατάπτυστον Rob. γοᾶται δὲ δήπουθεν κατάπτυστον Turn. Nemo haec sana esse putabit. Audacius hic, sed, ut spero, non temere, scripsi γοᾶται δὲ γὰ πάθος κατάπτυστον, terra Lemnia abominandum malum luget. Foão9a Attici, non, ut Homerus, your dicunt. Aldinae vitiosa scriptura, κατά πτυςονήος κασενδέτις e male lecto G. orta est, in quo est κατάπτυστον ήκασεν δέ τις, sed spiritus lenis, qui est in 7, similis est litterae o, quae quum og significare soleat, ab Asulano pro ea syllaba accepta est. ήκασεν habet etiam M. εἴκασεν Rob. είκασε Turn. Praetuli ήκασεν.
624.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-402
Λημνίοισι πήμασιν: Libri τὸ δεινὸν αὖ λημνίοισι πήμασι. Recte Stanleius et ante eum Portus a in ar mutandum esse censuerunt. πήμασιν Porsonus.
624
625.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-403
ἄγει: θεοστυγείτω Ald. ἄγει Auratus et Schutzius. Libri ἄχει.
625
628.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-404
ἀγείρω: Αγείρω scholiastes interpretatur συνάξας κατηγορῶ. νύσσει γάρ με τὸ δίκαιον ταῦτα λέγειν. Non opus est ut ἐγείρω scribatur, quae Erfurdtii erat opinio.
628
629.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-405
ἄγχι πνευμόνων: Scaligero scribendum videbatur ἄχρι, quod non invenitur apud tragicos. Ensem chorus dicit, quo mox transfigendus sit Aegisthus. πνευμόνων Rob. Ceteri πλευμόνων.
629
630.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-406
διανταίαν ... οὐτᾷ: δι' ἀνταίαν Ald. Turn. Deinde libri σοῦται. Glossa in G. ὁρμα. Scholiastes τὸ δὲ ξίφος τῆς Δίκης τὸ ἔχον πικρίαν ἀντικρὺ διὰ πνευμόνων ὁρμα. Scribendum erat οὐτῷ, ut in Elem. doctr. metr. p. 236. indicavi. Hoc ipsum οὐτῷ legisse videtur scholiastes, cuius non rectam horum verborum explicationem ad v. 628. adscripsi: dicit enim νύσσει.
630
631-632.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-407
διαὶ Δίκας· τὸ μὴ θέμις γάρ, οὐ λὰξ πέδοι πατούμενον: διαὶ Μ. G. Ald. Rob. διὰ Turn. Deinde οὔ, ] λὰξ G. Ald. οὐ | λαξ Rob. οὐ | λὰς Turn. Deinde libri πέδον πατούμενον. Id ferri nequit. V. ad Ag. v. 1317. Schützius in postrema editione ex mea emendatione dedit πεδοῖ πατούμενον. Sed scribendum erat πέδοι.
633.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-408
παρεκβάντος οὐ θεμιστῶς: Libri παρεκβάντες. Scholiastes λείπει ὁ γάρ καὶ ἔστι, τὸ γὰρ πᾶν τοῦ Διὸς σέβας παρεξήβησαν ἀθεμίστως οἱ περὶ τὸν Αίγισ- 2ον. Item ad παρεκβάντες haec adscripsit, ἀντὶ παρεξέβησαν· καὶ ἔστι μετοχὴ ἀντὶ ῥήματος, ὡς τὸ “καρπῷ βριθομένη” (II. VIII. 307). Immo scribendum est παρεκβάντος, ut Stanleius quoque in curis secundis et Musgravius viderunt. Deinde οὐθεμίστως Μ. sed ut or litterae a simile sit. Ceteri αθεμίστως. Porsonus οὐ θεμίστως. Scribendum esse οὐ θεμιστῶς monuit Dindorfius. Hoc autem dicitur, scelus cius, qui Iovis reverentiam impie violavit, non negligitur. Non satis recte scholiastes τὸ γὰρ μὴ δίκαιον οὐ δεῖ ἀμελεῖσθαι, οὐδὲ παρασιωπᾶ- σθαι, ἀλλ᾽ ἐκδικήσεως τυγχάνειν.
633
634.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-409
Δίκας: δίκης, supra scripto a, Μ. δίκας, supra scripto η, G. δίκης Rob. δίκας Ald. Turn.
634
635.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-410
προχαλκεύει: Libri προσχαλκεύει, nisi quod Ald. πρὸς χαλκεύει. Scribendum esse προχαλκεύει indicavi in El. doctr. metr. p. 236.
635
636-638.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-411
τέκνον δ᾽ ἐπειςφέρει δόμοισιν, ἐκ δ' αἱμάτων παλαιτέρων τίνει μύσος χρόνῳ κλυτὰ βυσσόφρων Ἐρινύς: τέκνον δ᾽ ἐπεισφέρει διμασε | δωμάτων παλαιτέρων M. Eodem modo G. A. nisi quod δίμασε habent. Pro eo δόμασι Rob. δώμασι Turn. Scholiastes haec adnotavit, ἀντὶ τοῦ ποινήν. ἐπεισφέρει δὲ τοῖς οἴκοις τέκνον παλαιῶν αἱμάτων· ὅ ἐστι, τίκτει ὁ φόνος ἄλλον φόνον. Eum non δωμάτων legisse, sed αἱμάτων, animadvertit Stephanus. Edidit αἱμάτων Canterus. Deinde τείνει M. G. Ald. Rob. Scholiastes ἀπαιτεῖ. Recte τίνει Turn. In ultimo chori versu libri κλυτή. Denique ἐρινὺς M. G. Ald. Rob. ἐρινὸς Turn. Ita scribendi videntur hi versus, τέκνον δ᾽ ἐπειςφέρει δόμοισιν, ἐκ δὲ αἱμάτων παλαιτέρων τίνει μύσος χρόνῳ κλυτὰ βυσσόφρων Ἐρινύς.
639.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-412
παῖ, παῖ,: Personae notam omittunt G. Ald. Linea praefixa est in M.
639
641.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-413
τίς: τίς recte Rob. Ceteri τις.
641
642.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-414
εἴπερ φιλόξεν᾽ ἐστίν, Αἰγίσθου βίᾳ: εἴπερ φιλόξεν᾽ ἐστιν αἰγίσθου διαι• sic M. Ita etiam G. Ald. Rob. nisi quod diu habent. Robortellus in margine * Bíg addidit, εἴπερ φιλόξενος ἐστιν Αιγίσθου βία Turn. et reliqui ante Porsonum. Porsonus in editione Aeschyli et in praefatione ad Hecubam p. IX. ɛɛg φιλοξένη στον Αιγίσθου βία. Non probo. Nam quod in hoc, ψυχὴ Τειρεσίας, χρύσεον σκῆπτρον ἔχων, ut insolentius dictum notatur, id in his, Bin Hoaxhrein et similibus, usitatum est. II. XI. 690. 29Dór γάρ δ' εκάκωσε βίη Ηρακληείη. Aeschylus infra v. 881. φίλτατ' Αι- rio9ov Bía. Atque ipse Porsonus recte de hoc usu iudicavit ad Hec. v. 293. Sponte autem patet diversa esse talia ut icon is Trkeμázoro, quae eadem necessitate sic dicuntur, qua r' 'Odvooćws ßía apud Sophoclem. Elmsleius ad Med. v. 807. scribendum putabat eineo qikó§e- νός τις Αιγίσθου βία, recepitque hoc Blomfieldius. Sed non recte se habere illud ris indicavi in Opusc. III. p. 217. Neque sane tireo qió- ξεν᾽ ἐστὶν Αιγίσθου διαί ferri potest. Verum ex illo διαι lenissima mutatione fit Biar. Quare scripsi τρίτον τόδ᾽ ἐκπέραμα δωμάτων καλῶ, εἴπερ φιλόξεν᾽ ἐστίν, Αιγίσθου βίαν. Structura verborum non fallet nisi imperitissimos. Hoc dicit, tertium dico Aegisthum e domo, si quidem hospitibus amica est, exire. Eandem emendationem fecit Bambergerus.
642
643.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-415
εἶεν, ἀκούω: Nullam personae notam habet Ald. Lineam M. G. Tais Rob. Oi. Turn. Quod libri habent, ɛlɛv, ázòów, confirmatur versu Aristophanis in Pace 663. ita in optimis libris scripto, εἶεν, ἀκούω. ταῦτ᾽ ἐπικαλεῖς; μανθάνω.
643
644.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-416
ἄγγελλε: Personae nota omissa in Ald. Rob. Linea praefixa in M. G. άγγελε G. Ald.
644
645.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-417
πρὸς οὓςπερ: Huic versui op. praefixum in Rob.
645
647.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-418
ὥρα: ώρα Rob. Turn. ὥρα M. G. Ald.
647
650.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-419
στέγαρχος· ἄνδρα δ': τάπαρχος Μ. τόπαρχος G. Ald. Turn. τἄπαρχος Rob. Recepi στέγαρχος, aptissimam emendationem Bambergeri. Deinde άνδρα 'Turn. ardoa t' M. G. Ald. Rob.
650
651.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-420
ἐν λέσχαισιν οὐκ ἐπαργέμους: Libri v ezelow. Ineptum est participium praeteriti temporis. Aeschylus scripsit év kéozaior, idque interpretatur scholiastes, cuius haec est adnotatio, ἐν ταῖς πρὸς γυναῖκας ὁμιλίαις. In eandem emendationem incidit Emperius, cui scribendum esse videbatur aidos γὰρ ἐν λέσχαισιν οὖσ᾽ ἐπαργέμους λόγους τίθησιν. Inepte scholiastes Thεováε nov. Neque tamen videtur mutanda esse negatio, sed recte haec ita interpretari Schützius, sic (si vir cum viro loquatur) pudor non reddit orationem obscuram.
651
654.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-421
ξένοι: Kλ. adscripsit Turn. Linea praefixa est in M. G. Nulla personae nota in Ald. 9ɛo. in Rob.
654
656.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-422
θελκτηρία στρωμνή: Libri θελκτήρια, id ut pertineat ad λουτρά. Scripsi θελατηρία στρωμνή, quod occupasse video Wakefieldium in Silva critica IV. p. 4.
656
657.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-423
δικαίων τ᾽ ὀμμάτων παρουσία: Libri δικαίων τ᾽ ὀμμάτων παρουσία. Scholiastes ἀντὶ τοῦ καὶ δίκαιοι ἄνθρωποι. Haec inepta sunt. Requiritur autem cibi commemoratio. Itaque scripsi δικαίων τ' ὀμπνίων παρουσία. Hesychius ὄμπνη, τροφή, εὐδαιμονία. ἔμπνια, τὰ ζωδικά (corrigunt ζωτικά). ὀμπνία, καρποφόρος τροφή. Idem ὄμπια (sic), παντοδαπὰ τρωγάλια. Est autem δικαίων pro substantivo dictum.
657
658.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-424
βουλιώτερον: βαλιώτερον Αld.
658
660.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-425
ξένος μέν εἰμι: Orestis nomen praefixum in Rob. Turn. Linea in M. G. Nulla nota in Ald.
660
661.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-426
στείχοντα δ᾽ αὐτόφορτον οἰκείᾳ σάγῃ: στείχοντα δ᾽ αὐτόφορτον οἰκίαις άγη M. (sic M.) G. Sic etiam codex Robortelli, qui tamen e sua coniectura στείχων δι' αὐτόφορτον οἰκίαις ἄγος edidit. στείχοντα δ᾽ αὐτόφυρτοι οἰκίαις ἄγη Ald. Emendate Turnebus.
661
662.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-427
ἀπεζύγην: ἀπεζύγων Ald.
662
665.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-428
Στρόφιος ὁ Φωκεύς: Ag. v. 847. τρέφει γὰρ αὐτὸν εὐμενὴς δορύξενος, Στρόγιος ὁ Φωκεύς.
665
666.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-429
ἄλλως: άλλος Ald.
666
670.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-430
ἀεὶ ξένον: ἀείξενον coniunctim legit Schneiderus in Lexico.
670
673.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-431
κεκλαυμένου: Stanleio sive potius Aurato placebat κεκαυμένου. Multum praestat κεκλαυμένου.
673
676.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-432
δ᾽ εἰκὸς: δ᾽ εἰκὸς Rob. Turn. δεικός G. Ald. codex Robortelli et fortasse M.
676
677.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-433
οἴ 'γώ, κατ' ἄκρας δὴ πορθούμεθα: Lineola praefixa est in M. G. Nulla personae nota in Ald. Robortellus hanc orationem ministrae (θερ.) tribuit, Electrae Turnebus, idque editiones obtinuit. Rectissime intellexit Portus Clytaemnestrae hanc orationem esse, plenam ambiguitatis et simulati doloris, dissimulati autem gaudii. οἳ γὼ Canterus. οἶ ἐγὼ M. G. Ald. Rob. σὲ ἐγὼ Turn. Deinde ἐνπᾶσ᾽ ἐν πᾶσ᾽ Ald. Rob.) ὡς πορθούμεθα M. G. Ald. Rob. ἐνθάδ' ὡς πορθούμεθα Turn. Non male Bambergerus εμφανῶς scribendum esse coniecit, quod non debebat commutare cum εἶπας ὡς, quae non apla oratio est. Puto Aeschylum scripsisse εκπαθῶς παρθούμεθα. Ιd ambigue dictum est, immodice, et sine malo. Suidas ἐκπαθεῖς, ὑγιεῖς, ἐκτὸς πάθους. ἵνα μὴ ὦσιν ἔκδιψοι καὶ προεκλελυμένοι, ἀλλ᾽ ἐκεπαθεῖς καὶ κεκαινοπεποιημένοι.
677
679.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-434
ὡς πόλλ᾽ ... ἐπωπᾷς ... εὖ κείμενα: ὡς πόλ' error Ald. ὦ πόλλ' error Turn. Deinde ἐπωπᾷς Vict. ἐπωπᾶις Μ. ἐπωπαῖς G. ἐπωπαῖς Ald. ἐπωπᾶς Rob. ἐπ᾽ ὠπαῖς Turn. Deinde εὐκείμενα G. Ald.
679
680.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-435
τόξοις: τόξοις Μ. Rob. Turn. τέξοις codex Robortelli. τάξοις G. Ald. Post hunc versum in libris hic legitur, φίλων ἀποψιλοῖς μὲ τὴν παναθλίαν. Non cohaeret oratio. Itaque hunc versum correctum post v. 682. collocavi, ubi manca erat oratio.
680
681.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-436
εὐβούλως: εὐβόλως Porsonus. Libri εὐβούλως.
681
682.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-437
κομίζων: zouisor Rob. Turn. ex scholiis. vouisor M. G. Ald. Scholiastes έξω πηλοῦ πόδα, παροιμία. Commemorant hoc proverbium Zenobius III. 62. Suidas in αἴρειν ἔξω πόδα πηλοῦ et in ἐκτὸς πηλού πόδα.
682
683.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-438
τὴν ... βακχείας καλῆς: Hic versus post v. 680. legebatur. Libri dлoikois uɛ.
683
684.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-439
νῦν τήνπερ: νῦν δήπερ M. G. Ald. Rob. νῦν δ᾽ ἵπερ Turn. τῶν δ᾽ ἵπερ Scaliger. Scribendum erat σὺν δ' ήπερ. Deinde βακχίας καλῆς Μ. G. Ald. Rob. Buzzɛías zahis Turn. Scribendum erat, ut etiam Emperius vidit, βακχείας ζάλης.
684
685.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-440
παροῦσαν ἐγγράφει. φίλων ἀποψιλοῖ με τὴν παναθλίαν.: Rob. ex coniectura pro, quod in codice eius erat, ut in ceteris libris. Deinde omnes libri nagovoar ¿yyoágu. Scholiastes τάξον, αὐτὴν ἀφανισθεῖσαν ἀρᾷ (ἄρα 6.). ὡς πρὸς τὸ ἐλπίς δ' ἀπέδωκεν. Cantero scribendum videbatur ἀποῦσαν ἐγγράφου. Alii alia coniecerunt. Sed videtur дagočбav ¿yyoúqat, ironice dictum, ferri posse. Simul autem Orestes quae in aedibus debacchantis aestus medica spes erat, praesentem inscribit, h. e. eam spem praesentem esse monstrat, quippe praesens quidem ipse, sed in cineres redactus.
685
686.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-441
ἐγὼ μὲν οὖν ... εὐδαίμοσιν: Orestis nomen praefixum in Rob. Turn. Linea in M. G. Nulla personae nota in Ald. ovy Rob. Turn. v, supra scripto our, M. G. @Ald. εὐδαίμοσιν Μ. G. Ald. Rob. εὐδαίμοσι Turn.
686
690.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-442
πρὸς δυςσεβείας δ᾽: d', in libris omissum, inserendum viderunt Portus et Pauwius. φρεσὶν M. Ald. Rob. φρεσσιν G. φρεσὶ Turn.
690
693.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-443
ἀξίως: Clytaemnestrae haec tribuit Turn. Lineola praefixa in M. G. Nulla personae nota in Ald. 9Jɛg. Rob. In μεῖον Μ. o ex factum habet. Deinde libri ağíos. Schützius et Blomfieldius ex Pauwii coniectura scripserunt asior. Ita legisse videri potest scholiastes, cuius haec est adnotatio, τῶν σοὶ ἀξίων τιμῶν. Sed servari potest αξίως.
693
695.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-444
ἀγγελῶν: ἀγγέλλων Rob.
695
697.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-445
τὰ: ára G. Ald.
697
698-700.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-446
ἄγ' αὐτὸν εἰς ἀνδρῶνας εὐξένους δόμων, ὀπισθόπουν τε τοῦδε καὶ ξυνέμπορον· κἀκεῖ κυρούντων δώμασιν τὰ πρόςφορα.: Hos tres versus, qui in Ald. Rob. Turn. omissi sunt, primus restituit Victorius. Omissi sunt in ipsa versuum serie in M. sed adscripti in margine. Etiam in G. inter scholia in margine adscripti sunt, et numeris quidem notati, o' 'y', ac deinde in ipso textu versibus 701-704. in margine adscripti numeri d' e' g' ¿', ad quos si animum advertisset Asulanus, non fugissent eum versus isti, quorum omissionis caussa fuerat repetitum τὰ πρόςφορα. ἀγῶνας μιν ἀνδρῶνας G. Libri ὀπισθόπους δὲ τούσδε καὶ ξυνεμπόρους. Αbreschius лóлоvs interpretabatur reversus, comparans quod Hesychius habet, ὀπισθόπους, ὑποστρέψας. Immo recte Pauwius scribendum esse vidit ὀπισθόπουν δὲ τόνδε καὶ ξυνέμπορον, nisi quod scribendum erat όπισofónovy te ovde. Intelligitur Pylades. κυραννούντων G. Deinde δώμασιν Vict. δώμασι M. G.
701.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-447
ὑπευθύνῳ: ὑπευθύνῳ Turn. ἐπευθύνωι Μ. ἐπ᾿ εὐθύνῳ G. ἐπ᾽ εὐθύνω Α. ἐπευθύνω Rob. Scholiastes ὡς δώσοντι δίκην. In G. glossa ὑποδίκῳ.
701
702.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-448
ἡμεῖς δὲ: Linea praefixa in M. op. in Rob.
702
703.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-449
κοινώσομέν τε: κοινώσωμέν τε Μ.
703
704.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-450
βουλευσόμεσθα: βουλευσόμεσθα ex Stephani emendatione Canterus. βουλευόμεθα M. G. Ald. Rob. βουλευόμεσθα Turn. Vict.
704
705.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-451
εἶεν, φίλιαι δμῳΐδες: Xo. adscriptum in M. Turn. Linea in G. Omissa nota in Ald. Rob. εἶεν, φίλιαι δμωΐδες Heathius. εἶεν φιλίαι (sic) δμωίδες Μ. εἶεν φιλία δμωΐδες G. εἰ ἐν φιλιαδμωΐδες Αld. εἰ ἐνφιλία δμφίδες Rob. εἶεν, φίλαι δμωΐδες Turn.
705
712.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-452
δολίαν: δολίαν Pauwius. Libri δολία.
712
713-714.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-453
χθόνιον δ' Ἑρμῆν τοῖςδ᾽ ἐφοδεῦσαι: χθόνιον δ᾽ ἑρμῖα καὶ τὸν νύχιον τοῖσδ᾽ ἐφοδεῦσαι M. G. Ald. χθόνιον γ' ἑρμα etc. Rob. χθόνιον δ᾽ Ἑρμῆν Turn. Nihil ineptius fingi potest additamento isto καὶ τὸν νύχιον. Scripserat aliquis interpres τὸν χθόνιον καὶ τὸν νύχιον, quemadmodum nonnumquam scholiastae verbum scriptoris, quem interpretantur, interpretationi sub- iungunt. Aeschylum non dubito scripsisse ξυγκαταβῆναι, νυχιών θ᾽ Ἑρμῆν τοῖςδ᾽ ἐφοδεῦσαι ξιφοδηλήτοισιν ἀγῶσιν. Neque enim opus est ut τοῖς δ᾽ in τούςδε mutetur, quod volebam in dissertatione I. de differentia prosae et poeticae orationis p. 34. sive Opusc. I. p. 115. Νύχιος idem est quod χθόνιος. Soph. Oed. Col. ν. 1558. ἐννυχίων ἄναξ, Αίδωνεῦ, Λιδωνεῦ. Trach. v. 501. τὸν ἔννυχον Αίδαν.
715.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-454
ξιφοδηλήτοισιν: ξιφοδηλήτοισιν M. Rob. ξιφοδημήτῃσιν G. Ald. ξιφοδημήτοισιν Τurn.
715
716.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-455
ἀνὴρ ὁ ξένος τεύχειν: Linea praefixa est in M. Omissa personae nota in G. Ald. θερ. praefixum in Rob. Οι. (i. e. οἰκέτης) Turn. et reliqui. Chorum haec loqui viderunt Tyrwhittus et Bothius. Idque intellexit scholiastes, qui haec adscripsit, ξένον τὸν Ὀρέστην καλεῖ, ἵνα δόξωσιν ἀγνοεῖν τὸ σκαιώρημα. Libri ἀνήρ. Correxit Porsonus. Deinde libri τεύχειν. Quod res ipsa docere poterat, scripsisse Aeschylum τυχεῖν, et versum post hunc excidisse, etiam scholiastae adnotatio docet, ἀντὶ τοῦ πεποιη- κέναι πένθος τῷ οἴκῳ διὰ τῆς ἀγγελίας. Sensus verborum hic fuit, quem scholiastes indicat, malum hic hospes videtur in aedibus luctum excitasse. Itaque κακόν adiectivum est, ad nomen, quod excidit, pertinens. Scriptum fuisse videtur eiusmodi quid, ἔοικεν ἀνὴρ ὁ ξένος τυχεῖν κακὸν οἴκοισι πένθος θεὶς νέοις ἀγγέλμασιν.
716
718.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-456
Ὀρέστου τήνδ᾽: Hunc versum habent codices quidam Etymologici M. P. 1429. A. 1431. A. Gaisf. ὀρέστου τήνδ' Μ. Turn. ὀρέστου τὴν δ᾽ Rob. ὀρέσταν τὴν δ᾽ Αld. ορέστου τὴν δ' G. sed librarius o diphthongi addita lineola in a mutavit et ad v spiritum asperum adscripsit, ut legeretur ορέσταὑτὴν δ᾽.
718
719.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-457
Κίλισσα: κίλισσα M. Turn. κίλισσα G. κιλίσσω Αld. γείλισσα Rob. Vict. et recentiores. Etenim scholion sic ediderunt Rob. et Vict. Fɛi- λισσαν δέ φησι τὴν Ὀρέστου τροφόν, Πίνδαρος (Pyth. ΧΙ. 25.) δὲ Αρσινόην, Στησίχορος δὲ Λαοδαμίαν. Sed hic quoque κίλισσαν habent M. G. Recte igitur Kikooa restituerunt Wellauerus et Blomfieldius. Nomina servi a patria quisque sua accipere solebant, uti, si in tali re auctore opus est, Hemsterhusius docuit ad Aristophanis Plutum p. 8. Cilissa, nutrix Achaei Meropis f. commemoratur a scholiasta Aristophanis ad Pacis v. 362. a Suida in v. Kikizor et Kikioors, a Photio in v. Kɩ- Kízor. Laodamiam Orestis nutricem appellavit Stesichorum secutus Pherecydes: v. schol. Pind. Pyth. XI. 25. et Sturzium ad Pherecydem p. 224.
719
720.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-458
σοι: ἐπί σοι Αld.
720
721.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-459
τοῖς ξένοις: Linea praefixa est in M. Personae nota omissa in G. Ald. γει. praefixum in Rob. 19. in Turn. Libri τοὺς ξένους. Scholiastes ἡ τοὺς ξένους κρατοῦσα καὶ ὑποδεξαμένη Αίγισθον καλεῖν ἐκέλευσε. Hoc ineptum est. Vulgatum qui tueri vult, ita explicare debebit, regina iubet hospites quam celerrime Aegisthum advocare, id ut sic ab nutrice dici intelligatur, ut eum per ipsam advocari indicet. Sed recte videtur Pauwius Tois Sévois scribendum coniecisse.
721
724.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-460
πύθηται ... οἰκέτας: πύθεται Rob. εἰκέτας Ald.
724
725-726.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-461
ἔθετο σκυθρωπὸν ἐντὸς ὀμμάτων γέλων κεύθουσ᾽ ἐπ᾽ ἔργοις διαπεπραγμένοις καλῶς: Libri θέτο σκυθρωπόν. Victorius θέτο σκυθρωπῶν. Heathii mutatio, eto ozv‡qonur, a Porsono, Schützio aliisque recepta est. Praeclaram huius versus emendationem mecum communicavit Erfurdius, nulla plane mutatione facta scribens 9to5zv&gw¬òv ¿rtòs ὀμμάτων γέλων κεύθουσα, adoptivae maestitiae signa simulantem risum oculis celans. καλῶν Rob.
727.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-462
κείνῃ, δόμοις δὲ ... ἔχει: κείνῃ (κείνη Μ.) δόμοις δὲ Μ. G. Ald. Rob. κείνης δόμος Se Turn. interpunctione post zaλõç posita, quam habent etiam G. Ald. Deinde έχει Rob. Turn. ἔχειν M. G. Ald. Scholiastes ἀντί, κακῶς ὁ οἶκος διάκειται ὑπὸ τῆς φήμης ἧς ἤγγειλαν οἱ ξένοι σαφῶς.
727
729.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-463
ἐκεῖνος εὐφρανεῖ: ἐκεῖνος Rob. ἐκεῖνον M. G. Ald. Turn. codex Robortelli. Deinde ɛvq parcir codex Robortelli: ipse dedit evqgavet, quod etiam ceteri libri habent.
729
731.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-464
συγκεκραμένα: συγκεκραμμένα Ald.
731
732.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-465
τοῖςδ᾽: τοϊσδ' Μ. Rob. Turn. τοὺς δ᾽ G. τούς δ᾽ Ald.
732
738-739.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-466
ZZZ
καὶ νυκτιπλάγκτων ὀρθίων κελευσμάτων, καὶ πολλὰ καὶ μοχθήρ': καὶ νυκτιπλάγκτων M. G. Rob. καὶ νυκτιπλάγκτον Ad. unde καὶ νυκτίπλαγκτον Turn. Deinde κελευσμάτων Victorius. Libri κελευμάτων. Blomfieldius, ut locum, ut ait, aliqua ex parte expeditorem redderet, èz vuztiakóyziwv scripsit. Nihil mutandum esse videtur, neque quicquam excidisse, quae Schützii et 0. Mülleri opinio fuit. Negligentior est oratio, sed magna arte facta, ut in iis quae vigil in Agamemnone loquitur. Volebat nutrix dicere φίλον δ' Ορέστην τεθνηκότα ἀκούω. Nunc dicit φίλον δ' Ὀρέστην – καὶ νυκτιπλάγκτων καὶ πολλὰ καὶ μοχθήρ', ανωφέλητ᾽ ἐμοὶ πλάσῃ, tum alia inserit, ac denique ad institutum redit, τεθνηκότος δὲ νῦν τάλαινα πεύθομαι. Carum vero Oresten, inquit, animi mei curam, quem a matre acceptum mutrivi, el nocturnorum vagituum multas molestias, infructuosas mihi quae eas pertuli. Iam additura erat haec omnia perdidi: sed more mulierum, praesertim senili aetate, explicatius persequitur curam qua in nutriendis infantibus opus est. πονηρ' sic Rob. Ceteri omnes μοχθής. Deinde ἂν ὠφέλητ' Αld.
740.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-467
τλάσῃ· τὸ μὴ φρονοῦν ... ὥςπερει βοτὸν: τλάσει Rob. Deinde φρονοῦν Μ. G. Rob. φρυνεῖν vitium Ald. φρονῶν Turn. Deinde ὥσπερει βοτὸν G. et sic, non ὥσπερ εἰκοτὸν, etiam Μ. ὣς περεὶ βοτόν Αld. ὡςπερει βοτόν Rob. Turn.
740
743-744.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-468
εἰ λιμὸς ἢ δίψησις ἢ λιψουρία ἔχει: Libri ἢ λιμὸς ἢ δίψη τὶς ἢ λιψουρία ἔχει. Non recte Elmsleium ad Med. v. 480. ita haec scribentem, ἢ λιμός, ἢ διψῇ τις, ἢ λιψουρίαν ἔχει, Blomfieldius secutus est, nisi quod λιγουρία servavit. V. Opusc. III. p. 199. Stanleii emendationem, εἰ λιμός, merito probavit Porsonus. Pro eo quod sequitur ἢ δίψη τις scribendum esse videtur ἢ δίψησις, quae emendatio etiam Wellauero in mentem venit. Vsus est eo vocabulo Athenaeus p. 10. B.
744.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-469
αὐτάρκης: αὐτάρκης Μ. Rob. Turn. αὐτάρκη G. Ald. Scholiastes γὰρ νέα νηδὺς τῶν τέκνων ἑαυτῇ ἀρκεῖν καὶ βοηθεῖν βούλεται, ὅ ἐστιν ἀνύειν βούλεται τὰς ἐπιθυμίας. Hoc dicit, alius infantium suo instinctu fungitur.
744
745.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-470
τούτων πρόμαντις οὖσα: A Turnebo_mala introducta est interpunctio, qua haec verba, τούτων πρόμαντις οὖσα, ad νηδύς referebantur. Melior distinctio Pauwio debetur.
745
746.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-471
παιδὸς σπαργάνων φαιδρύντρια: Pollux VII. 40. καὶ ἡ παρ' Αισχύλῳ παιδὸς σπαργάνων φαιδρύντρια.
746
747.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-472
τροφεύς τε: τροφεύς τε Rob. Turn. στροφεύς τε Μ. στροφεύςε G. στρόφευσε Ald.
747
749.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-473
πατρί: πατρὶ G. Ald. Rob. Turn. Ita etiam M. sed ab alia manu ὃς supra adscriptum est. Attulit hunc versum cum aliis, in quibus δέχεσθαι dativo iungitur, Porsonus ad Eur. Hec. v. 533. Indicari autem solet dativo, accipi aliquid ab aliquo sic, ut ei, a quo accipitur, aliquid inde commodi accedat vel honoris.
749
751.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-474
στείχω: στείχων pro στείχω Μ.
751
752.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-475
τόνδε ... λόγον: τόνδε οι λόγον recte Blomfieldius. Libri τώνδε λόγων. Vitium Ald. πεύσετε.
752
753.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-476
πῶς οὖν κελεύει: Oresti hunc et sequentes duo versus tribuit Rob. choro Turn. Vict. Nullae personarum notae in M. G. Ald. Recte eas distinxit Canterus.
753
754.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-477
τί πῶς;: Libri ἢ πῶς. Valckenarius ad Phoen. v. 923. p. 340. scribendum putabat πῶς φής; Melius Schutzius όπως; Sed veram pute Canteri emendationem, τί πῶς; Simile est illud Terentii in Andria V. 3, 19. quid mi pater? quum alter mi pater dixisset.
754
755.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-478
εἰ ξὺν: εἰ ξὺν Turn. Vict. ἢ ξὺν G. Ald. Rob. ή ξυν sic M. Defendi potest quodammodo ή ξύν, sed melius est εἰ ξύν.
755
756.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-479
ἄγειν: Τρ. Turn. γεί. Rob. Nulla personae nota in M. G. All.
756
757.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-480
ἄγγελλε ... στύγει: Xo. Turn. og. Rob. Linea praefixa in M. G. Nulla nota in Ald. ἄγγελε G. Ald. στυγεῖ Rob.
757
758.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-481
ἀδειμάντως κλύῃ: ἀδήμαντος Rob. κλύει Α.
758
759.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-482
ἄνωχθ᾽ ὅσον τάχιστά γ' εὐθύμῳ φρενí: τάχιστ' ἀγαθούση M. G. Ald. Rob. τάχιστα γαθούσῃ Turn. τάχιστα γηθούσῃ Pauwius, Heathius, Schutzius, Blomfieldius. Sed γηθεῖν non dixerunt Attici nisi in perfecto et plusquamperfecto. V. ad Prom. v. 156. Hic autem γηθούσῃ φρενί etiam propter sententiam non videtur ferri posse. Neque enim de Aegistho dici potuit, quia sic Cilissa se suspectam redderet, nec de Cilissa, quia sic chorus plus proderet quam vult. Posui quod scribere potuit Aeschylus, ἀλλ' αὐτὸν ἐλθεῖν, ὡς ἀδειμάντως κλύῃ, ἄνωχθ᾽ ὅσον τάχιστά γ' ευδούσῃ φρενί. Sophocles in Tympanistriis apud Stobaeum LIX. 12. et apud Ciceronem in ep. ad Att. II. 7. φεῦ φεῦ, τί τούτου χάρμα μεῖζον ἂν λάβοις τοῦ γῆς ἐπιψαύσαντα καθ᾽ ὑπὸ στέγῃ πυκνῆς ἀκοῦσαι ψακάδος ενδούση φρενί,
759
760.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-483
ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κυπτὸς ὀρθοῦται λόγος: ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κρυπτὸς ὀρθούση φρενί M. G. Rob. et Ald. nisi quod haee κρυπτοσ᾽ habet. ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κρυπτὸς ὀρθώσῃ η ρενί Turn. Veram lectionem, ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κρυπτὸς ὀρθοῦται λόγος, Porsonus restituit, auctore Musgravio ad Eur. fragm. inc. CCXXIV. qui versum sic scriptum, quem ut Euripidis affert Eustathius p. 1013, 11. ex hoc Aeschyli loco ductum esse animadvertit. Eustathius τὸ δὲ ἐσθλόν, inquit, καὶ τὸ τέτυκται, ὅτ' ἄγγελος αἴσιμα εἰδῇ, ἀντὶ τοῦ ἀγαθόν ἐστι καὶ τὸ συνετὸν εἶναι τὸν ἄγγελον· πολλὰ γὰρ καὶ αὐτὸς κατορθοῖ. διὸ καὶ Εὐριπίδης φησίν “ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κρυπτὸς ὀρθοῦται λόγος.” Scholiastes ad eundem versum Miadis XV. 207. καὶ Εὐριπίδης “ἐν ἀγ γέλῳ γὰρ κρυπτὸς ὀρθοῦται λόγος.” Ita Bekkerus edidit scriptumque ita est in codice Lipsiensi. In Villoisoni editione legitur κυπτός, quod verum esse videbatur Blomfieldio.
760
761.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-484
ἀλλ᾽ ἦ: Hinc quoque personae lineis praefixis in M. G. distinguuntur. Nullae personarum notae in Ald. In Rob. praefiguntur γεί. et op. In Turn. To. et Xo. ἀλλ᾽ ἦ M. Rob. Τurn. αλλ' ή G. ἀλλ' ε Αld. Reete scholiastes φρονεῖς εὖ interpretatur χαίρεις. 21
761
762.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-485
ἀλλ᾽ εἰ: ἀλλ' εἰ Μ. G. Turn, ἀλλ' ἐν Ald. Rob. ἀλλ᾽ ἦ scribendum videbatur Stanleio.
762
765.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-486
τί φῄς;: τί φής Μ. τὶ φῂς Turn. τὶ φὴς G. Rob. τιφὴς Ald.
765
766.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-487
ἄγγελλ᾿ ... τἀπεσταλμένα: ἄγγελλ' Rob. Turn. ἀγγελ' M. ἄγγελ' G. Ald. Deinde τάπεσταλμένα Vict. et sic M. τὰ πεπαλμένα Rob. τὰ πεπλαγμένα G. τὰ πεπραγμένα Ald. Turn.
766
767.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-488
μέλει ... μέλῃ: μέλει et deinde μέλη (μέλη Ald. Ald. Turn. μέλλει et deinde μέλλη M. G. Rob.
767
768.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-489
σοῖς: τοῖς γιο σοῖς error Vict. propagatus a Cantero et Stanleio.
768
770.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-490
νῦν παραιτουμένα μοι: Xo. M. Turn. Linea praefixa in G. Nulla nota in Ald. oo. Rob. Nullum paene vitii genus est, quo non sit contaminatum hoe carmen chori. Parum feliciter olim in Observationibus criticis metra restituere conatus eram, quo tempore nondum intellexeram licentias, quas metrici fere in omnibus versuum generibus statuebant, in tragicorum melicis carminibus nullas esse. Erat tamen illa descriptio sie facta, ut stropharum dispositio aequabilitatem haberet. Quare qui istam metrorum descriptionem sequeretur, non debebat certe ordinem stropharum mutare, quod hic quoque Schützius incredibili audacia fecit. Nunc de metris non potest ambigi, quin aliter ac tum a me factum erat constitui debeant. Est autem stropharum dispositio haec. Medium carminis locum mesodus tenet, quae, ut fieri in mesodis consentaneum est, metra habet multum a ceterarum metris stropharum diversa. Ea mesodus inclusa est ab utraque parte stropha tertia eiusque antistropha. Ante hane stropham et post eius antistropham stropha est atque antistropha secunda, sed sic ut stropha media sit inter stropham et antistropham primam, antistropha inter stropham atque antistropham quartam: hac forma, α. β'. ά. γ'. μεσωδός. γ'. δ. β'. δ'. νῦν παραιτουμέν ἐμοὶ Μ. νῦν παραιτούμεν ἐμοὶ G. Rob. νῦν παραιτούμ᾽ ἐν μοὶ Αld. νῦν παραιτουμένῃ μοι Turn. Restituenda erat forma Dorica.
770
771.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-491
Ζεῦ: Post ζεν aliquid erasum in M.
771
772-774.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-492
δὸς τύχας εὖ τυχεῖν, κυρίως τὰ σώφρον εὖ μαιομένοις ἰδεῖν: δὸς τύχας τυχεῖν δέ μου κυρίως M. G. Ald. Rob. δὸς τύχας, τυχεῖν δέ μοι κυρίως Turn. Scholiastes δός μοι εὐτυχίαν εὐτυχῆσαι βεβαίως. Hinc eiecto δέ μου, quod e δός μοι ortum esse videtur, scripsi δὸς τύχας εὖ τυχεῖν κυρίως. In eandem emendationem incidit Bambergerus, in reliquis falsus. Deinde τὰ σωφροσννευματισμένοις ἰδεῖν Μ. et Rob. nisi quod hic τα sine accentu habet. τὰ σώφροσυν εὐμαιομένοις ἰδεῖν G. Ald. τὰ σώφροσιν εὖ μαιομένοις ἰδεῖν Turn. Scribendum erat, plena interpunctione post haec verba posita, τὰ σώφρον εὖ μαιομένοις ἔχειν. Itaque hos versus ita constitui, δὸς τύχας εὖ τυχεῖν κυρίως τὰ σώφρον εὖ μαιομένοις ἔχειν. Nunc oranti mihi, caelicolarum pater Iuppiter, da prospere rem cedere iis qui honesta salva esse cupiunt.
775-776.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-493
διὰ δίκας πᾶν ἔπος ἔλακον· ὦ Ζεῦ, σύ νιν φυλάσσοις: διαδικᾶσαι M. G. διαδικάσαι Ald. Rob. Turn. διὰ δίκας Pauwius. It ferri posset, nisi melius Creticus servaretur purus. Itaque quum in M. G. hoc scholion adscriptum sit δικαίως, κατὰ δίκαν, ὅ ἐστι κατὰ τὸ δίκαιον, quis dubitabit restituere καδ δίκαν? Deinde πᾶν ἔπος ἔλακον ζεῦ, σὺ δέ νιν φυλάσσοις M. G. Ald. Rob. Turn. nisi quod in G. Ald. φυλάσσεις scriptum est. Scribendum erat καδ δίκαν πᾶν ἔπος ἔλακον· ὦ Ζεῦ, σύ νιν φυλάσσοις.
777.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-494
πρὸ δέ γ' ἐχθρῶν τὸν ἔσωθεν μελάθρων, Ζεῦ, θές: ε ε (έ ἑ G. Ald. Rob.) προδὲ δὴχθρῶν Μ. G. Ald. Rob. 2, πρὸ δηχθρῶν Turn. Neque exclamatio hic apta est, et insolens erasis δὴ ἐχθρῶν. Deinde τῶν ἔσω μελάθρων ὦ ζεῦ θές. Hoc si proprie accipiatur, ne verum quidem est, quia Aegisthus non erat intus. Metrum docet, quod etiam Seidlerus de versibus dochm. p. 406. vidit, scribendum esse τὸν ἔσωθεν, et removendum d. Scripsi igitur πρὸ δέ γ' ἐχθρῶν τὸν ἔσωθεν μελάθρων, Ζεύ, θές. Oresten dicit.
777
778.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-495
νιν μέγαν ἄρας: Libri μιν. Correxit Seidlerus. Deinde μέγαν ἄρας Rob. Turn. μέγαν ἄιρας Μ. μέγα μιρας G. μέγα αἴρας Ald.
778
780.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-496
παλίμποινα ... ἀμείψει: παλίμποινα Vict. παλίνποινα M. G. AH. Rob. Turn. Scholiastes επάρας γὰρ τὸν Ὀρέστην, δυνήσῃ καὶ τριπλασίονα ποινὴν εἰςπράξασθαι τὸν Ὀρέστην ποιῆσαι. Hinc Turn. ἀμείψῃ scripsit. Ceteri omnes ἀμείψει. Dictum id est pro αμειφθήσῃ, vicissim accipies. Vidit hoc Pauwius.
780
781.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-497
ἴσθι: Libri ἴσθι. Recepi Pauwii emendationem ἴσχε.
781
782.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-498
ζυγέντ᾽ ἐν ἅρμασιν: ζυγέντ' Μ. Rob. Turn. ζυγοῦντ' G. Ald. Deinde libri ἐν ἁρματι. Scripsi ἐν ἅρμασιν. Scholiastes ἐνέμεινε τῇ μεταφορά, φήσας γὰρ ἐν ἅρμασι πημάτων, τὸ δρόμῳ ἐπήγαγε. Ita, ἐν ἅρμασι, legitur in scholiis codicis G. et editionis Rob. et, ut puto, etiam in scholiis codicis M. ἐν ἅρματι scholiorum editio Vict.
782
784.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-499
μέτρον, τίν' ἂν: Turn. e coniectura μέτρου, quod coniungit cum sequentibus. Ceteri omnes μέτρον. Deinde omnes τίς ἄν. Scripsi τόν αὐ.
784
785.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-500
σωζόμενον: σωζόμενον, sed priore o ex eo facto, Μ. σωζώμενον G.
785
786.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-501
γάπεδον: Libri δάπεδον. Scribendum erat γάπεδον. V. ad Prom. v. 830.
786
787.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-502
ἀνομένων βημάτων: ἀνομένων in M. ex αναμένων factum est. Deinde βημάτων M. G. Ald. κτημάτων Rob. πημάτων Turn. ex scholio, λείπει τὸ ὅπως, καὶ τὸ ἰδεῖν ἀντὶ τοῦ ἴδοι. ὁ δὲ νοῦς, ὅπως ἂν τοῦτο ἴδοι σωζόμενον τὸν ῥυθμὸν ὁμαλὸν καὶ εὔτακτον κατὰ τὸν δρόμον τῶν ἀνυομένων πημάτων. Multo magis poetica est vetus lectio βημάτων. Haeserunt in his versibus interpretes et veteres et recentiores propterea quod τις a scriptum inveniebant, tum quod non intelligebant quomodo tot accusativi construendi essent. Ita vero haec stropha intelligenda est, sustine cari viri pullum iunctum currui malorum, modum adhibens in cursu, ut hoc solum rursus videat desinentium gressuum nisum aliquam servare mensuram. Γάπεδον dicitur videre ὄρεγμα βημάτων, hoc autem σώζεσθαι ρυθμόν τινα.
787
788.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-503
ἔσω: Libri ἔσωθε. Metrum exigebat ἔσω.
788
789.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-504
πλουτογαθῆ ... ἐνίζετε: πλουτογαθή Turn. et hoc ipse M. habere videtur. πλουταγαθῆ G. Rob. πλουτ᾽ ἀγαθῆ Ald. Deinde libri μυχὸν νομίζετε, quod scholiastes interpretatur ήνιοχεῖτε καὶ διοικεῖτε. Scribendum μυχὸν ἐνίζετε. Neque enim antistrophicus versus, sed hic emen- dandus est. Euripides Hel. v. 1117. μουσεῖα καὶ θάκους ἐνίζουσαν ἀηδόνα.
789
790.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-505
κλῦτε: Libri κλύετε. Scribendum esse κλυτε vidit etiam Dindorfius.
790
791.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-506
ἄγετε, τῶν πάλαι: Librt ἄγετε, τῶν πάλαι πεπραγμένων. Delendum est πεπραγμένων, ut voluit Canterus, quamquam ille quidem non intellecta vera stropharum ratione.
791
792.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-507
προςφάτοις δίκαις: πρὸς φάτοις Ald. Nisi metra ostenderent hic versum intercidisse, satis id argueret oratio per nullam particulam cum superioribus nexa.
792
795.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-508
τὸ δὲ καλῶς κτάμενον: Libri τόδε καλῶς κτάμενον, nisi quod τὸ δεκαλῶς habet Rob. Scholiastes διὰ τοῦτο τὸ καλῶς ἀναιρεθησόμενον. λέγει δὲ τὸ αἷμα τοῦ Αἰγίσθου. Recte Bambergerus haec sie emendavit, τὸ δὲ καλῶς κτίμενον.
795
796.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-509
ὦ μέγα ναίων στόμιον: Scholiastes haec verba, ὦ μέγα ναίων στόμιον, interpretatur ὦ Αιδη. Apollinem recte intellexit Heathius. Infra v. 941. ὁ Λοξίας ὁ Παρνάσσιος μέγαν ἔχων μυχὸν χθονός. Hesychius στόμια, χάσματα. Strabo IX. p. 641. de oraculo Delphico, υπερκεῖσθαι δὲ τοῦ στομίου τρίποδα υψηλόν.
796
796-798.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-510
εὖ δὸς ἀνέδην ἰδεῖν δόμον ἀνδρός, καί νιν ἐλευθερίοις ὄμμασιν ἐκ δνοφερᾶς καλύπτρας: εὖ δὸς ἀνιδεῖν δόμον ἀνδρὸς καί νιν ἐλευθερίως λαμπρῶς ἰδεῖν φιλίοις όμμασι δνοφερὰς καλύπτρας M. G. Ald. Rob. nisi quod Rob. εν δὸς ἂν ἰδεῖν habet, et per errorem δνοφερὰς καλύπτας, alioque errore Ald. δνοφερός καλύπτρας. Turnebus dedit λαμπρῶς τὸ ἰδεῖν. Emendavi haec in Opusc. I. p. 115. seq. Nam in iis, quae libri habent, duo sunt ad quae nemo non statim offendat, άνιδεῖν, insolens verbum, quod scholiastes interpretatur αναβλέψαι, sequente mox ἰδεῖν, et ἐλευθερίως λαμπρῶς. llud sic est dictum, ut ferri nemqueat, alterum sic ut non possit addita copula emendari: languet enim hoc, ἐλευθερίως λαμπρῶς τε. Vtrumque adverbium interpretatio est alius adverbii, ανέδην, quod deinde in ἀνδεῖν mutatum est. Eustathius p. 168, 36. ἀνέδην interpretatur ἀνέτως καὶ ἐλευθέρως, Suidas δαψιλῶς, ἀκωλύτως, κατακόρως, Zonaras p. 225. et Favorinus φανερῶς. Deinde genitivos δνοφερᾶς καλύπτρας agnoscit scholiastes, cuius haec est adnotatio, τοῦ σκότους. Metri pariter ac sensus caussa addidi ἐκ. Itaque sic scripsi hanc mesodum, τὸ δὲ καλῶς κτίμενον ὦ μέγα ναίων στόμιον, εὖ δὸς ἀνέδην δόμον ἀνδρός, καί νιν ἰδεῖν φιλίοις ὄμμασιν ἐκ δνοφερᾶς καλύπτρας. Tu vero, qui bene conditam magnam speluncam lenes, fac ul domus viri libere, et ipse (Agamemno) amicis oculis ex caliginoso velamine (sepulcri) adspiciat.
799.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-511
ξυλλάβοι: ξυλλάβοι Μ. Turn. ξυμλάβοι Ald. ut G. habet, in quo tamen β erasum et pro a scriptum β a prima manu. ξυμβάλοι Rob.
799
800.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-512
ἐπιφορώτατος: Omnes επιφορώτατος. Non debebam olim scribendum coniicere επιφ θορώτατος, neque Emperius ἐπεὶ φορώτατος, sed emen- danda erat stropha. Scholiastes ὡς ἐπὶ ἀνέμου εἶπεν, ἀντὶ τοῦ ὁ λο- γικώτατος. Thucydides III. 74. ἡ πόλις ἐκίνδυνευσε πᾶσα διαφθα- ρῆναι, εἰ ἄνεμος ἐπεγένετο τῇ φλογὶ ἐπίφορος ἐς αὐτήν. Lucianus Hermot. 28. p. 769. εἰ ἐπίφορόν ἐστι καὶ οὔριον τὸ πνεῦμα τοῖς Κό- ρινθόνδε διαπλεῦσαι ἐθέλουσι.
800
801.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-513
θέλων: θέλεν, sed ad ultimam syllabam @ adscripto Med.
801
802-805.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-514
τὰ δ᾽ ἄλλα ἀμφανεῖ χρήζων. ἄσκοπον δ᾽ ἔπος λέγων νύκτα πρό τ' ὀμμάτων σκότον φέρει, καθ' ἡμέραν δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος: Libri πολλὰ δ᾽ ἄλλα φανεί χρήΐζων κρυπτά. ἄσκο- πον δ᾽ ἔπος λέγων etc. Non recte olim haec verba, πολλὰ δ᾽ ἄλλα φανεῖ χρηίζων κρυπτά, ut ab interprete adscripta delenda esse putavi. Excidit potius versus in stropha. Hic autem non dubito quin Aeschylus scripserit τὰ δ᾽ ἄλὰ ἀμφανεῖ χρήζων. ἄσκοπον δ᾽ ἔπος λέγων νύκτα πρό τ' ὀμμάτων σκότον φέρει, καθ' ἡμέραν δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος. Horum verborum, τὰ δ᾽ ἄλα ἀμφανεῖ χρήζων, explicatio est velus scholion, τὰ δὲ κρυπτὰ νῦν φανερώσει. Deinde κρυπτά in textum venit. Inde alterum scholion, depravatam scripturam explicans, θέλων πολλὰ κρυπτὰ εὑρίσκει (sic M. G. non εὑρήσει). Quid illud ἄσκοπον nos sit, quod tam grandi oratione summus poeta adumbravit, indicat Homerus, Ἑρμῆς δὲ ψυχὰς Κυλλήνιος ἐξεκαλεῖτο ἀνδρῶν μνηστήρων· ἔχε δὲ ῥάβδον μετὰ χερσίν καλὴν χρυσείην, τῇ τ᾽ ἀνδρῶν ὄμματα θέλγει, ὧν ἐθέλει· τοὺς δ᾽ αὖτε καὶ ὑπνώοντας ἐγείρει.
805.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-515
καθ' ἡμέραν δ' ... οὐδὲν ἐμφανέστερος: καθ' ἡμέραν δ' M. Rob. καθ' ἡμέραν, omisso δ', G. Turn. καθημέραν Ald. Καθ' ἡμέραν est interdiu. v. Lobeckium Paralip. p. 63. Deinde οὐδενὶ ἐμφανέστερος Rob. Ceteri recte οὐδὲν ἐμφανέστερος.
805
806.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-516
καὶ τότ᾽ ἤδη, τότε πλοῦτον: Libri καὶ τότε δὴ πλοῦτον. Scholiastes τὸν πλοῦτον τῶν δωμάτων ἐλεύθερον τῇ πόλει μεθήσομεν. Scripsi καὶ τότ᾽ ἤδη, τότε πλοῦτον * οἴσομεν * Nam excidisse verbum et antistrophicus versus monstrat et sententia.
806
807.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-517
δωμάτων: Non opus esse videtur ut δωμάτων mutetur in δειμάτων, quod et ego aliquando conieci et II. L. Ahrens.
807
808.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-518
οὐριοστάταν: Ουριοστάταν recte interpretari videtur scholiastes οὐρίως σταθέντα.
808
809-810.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-519
ἅμα δὲ κρεκτὸν γοερὸν νόμον θήσομεν πόλει: ὁμοῦ κρεκτὸν γοήτων νόμον μεθήσομεν πόλει Μ. in quo ὁμοῦ itemque or in νόμον, quod antea νόμων erat, ab alia, ut videtur manu, in litura scripta sunt. Discrepant ab his ceteri libri eo quod in G. γοήτῶν cum duplici accentu et sequens vocabulum eo compendio scriptum est, quod νόμων significat: ceteri γοητῶν νόμον habent. μεΘέλσομεν vitium Rob. Praeterea Turnebus κρεκτῶν scripsit. Scholion in M. ita scriptum est ὁμοῦ δὲ μεθήσομεν τὸν κρεκτὸν γοήτων νόμων, ὃ ἐστι, καὶ τῶν ἀγαθῶν τῇ πόλει μεταδώσομεν καὶ τὸν Αγαμέμνονα ἀκινδύνως θρηνήσομεν. Deinde aliud scholion, τὸν τῶν γοήτων, οἳ ὡς ᾄδουσι παριόντες (sic M. περιϊόντες Vict.) τὴν πόλιν. Scripsisse videtur Aeschylus ἅμα δὲ κρεκτὸν γοατὰν νόμον θήσομεν πόλει. Sepulcri ornamenta, inquit, ex mulieris congestis opibus ampla feremus Agamemnoni, simulque lugebimus eum.
810-812.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-520
τάδ᾽ εὖ ἔχοντ᾽, ἐμὸν κέρδος αὔξει τόδ᾽, ἄτα δ᾽ ἀποστατεῖ φίλων: τὰ δ᾽ εὖ M. Turn. τάδ' εὖ G. Ald. Rob. Deinde libri ἐμὸν ἐμὸν κέρδος ἀέξεται τόδε, ἄτα δ᾽ ἀποστατεῖ φίλων. In Rob. ἐμὸν semel tantum legitur. ἄτα G. Ald. Turn. άτη, sed supra adscripto α, Μ. ἄτη Rob. Scholiastes τὰ καλῶς ἀποβαίνοντα τὸ ἐμὸν κέρδος ἐστίν, τῶν δὲ περὶ Ὀρέστην καὶ Ἠλέκτραν ἀπαλλαγὴ ἄτης. Scripsi τὰ δ᾽ εἶ ευ ἔχοντ᾽ ἐμὸν κέρδος αὔξει τόδ', &- τα δ᾽ ἀποστατεῖ φίλων.
813-816.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-521
σὺ δὲ θαρσῶν, ὅταν ἥκῃ μέρος ἔργων, ἐπαύσας πατρὸς ἔργῳ πρὸς σέ, τέκνον, πατρὸς θροούσᾳ, περαίνων ἐπίμομφον αὔδαν: Versui 813. θερ. praefixum in Rob. In M. hi versus ita scripta sunt, σὺ δὲ θαρσῶν ὅτ᾽ ἂν ἥκη | μέρος ἔργων | ἐπαύσας πατρὸς ἔργοι | Θροούσα | πρὸς σὲ τέκνον πατρὸς αὐδὲν καὶ περαινων ἐπίμομφαν (sic) ἄταν. Coniunctim ὅταν Turn. Deinde ἥκει Ald. Deinde έπαυσας G. Ald. έσβυσας codex Robortelli: ipse Rob. ἐπαύσας dedit, quod est in M. Turn. Deinde θρούσα Rob. προοῦσα G. Ald. θροούση Turn. Tum αὐδῶν pro αὐδὲν G. Ald. Denique ἐπίμομφαν φάτων Ald. In G. est επίμομφάταν, super φ scripto eo compendio quo ar significatur. ἐπίμομφον άταν Rob. Turn. Corruptissimos versus explicare conatur scholiastes, qui et ipse προούσα legit. Vitiorum, quibus haec affecta sunt, non obscura est origo. Etenim πατρὸς ἔργωι ortum est ex μέρος ἔργων, quod antecesserat. Deinde αυδάν, vera scriptura, super vitiosum utav adscripta erat, et propterea alieno loco inserta est. Accesserunt alii errores. Scripsisse enim puto Aeschylum, σὺ δὲ θαρσῶν, ὅταν ἥκῃ μέρος ἔργων, ἐπαΐσας τε προοῦσαν πρὸς σέ, τέκνον, πατρὸς περαίνειν ἐπίμομφον αὐδάν, et quae sequuntur. Θροοῦσαν et ἐπαΐσας Schutzius in prima editione scripsit: verissime, ut videtur. Neque ἐπαΐσας reprehendi potest, quum plura sint apud Aeschylum propius ad epicum sermonem accedentia. Aptissime autem iubetur Orestes audire adhortantem patrem.
817.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-522
Περσέως τ᾽ ἐν φρεσὶ ... σχεθών: Libri cum hiatu περσέως τε ἐν. Correxerunt Schutzius et Porsonus. Deinde φρεσὶ Turn. φρεσσιν Μ. G. φρεσὶν Ald. Rob. Deinde libri σχέθων.
817
818.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-523
τοῖς θ' ... φίλοις: τοῖς θ' Rob. τοῖς δ᾽ Μ. G. Ald. τοῖς τ' Turn. Deinde φίλοισιν Μ. G. Ald. Turn. φίλεσιν Rob. Scribendum φίλοις.
818
Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus
83-582.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-38
erstes Epeisodion, geteilt durch einen Kommos (305— 476). Anagnorismos und Vorbereitung der Rache.
305-476.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-176
Kommos, welcher den Rächer weckt (vgl. 326 f.) und die Motive der Handlung entwickelt zur Ermutigung und Stärkung des Orestes (510
ἐπειδὴ δρᾶν κατώρθωσαι φρενί). Derselbe wird durch eine anapästische Partie des Koryphaios eingeleitet und durch eine solche geschlossen und besteht aufserdem aus vier Teilen. Die erste Partie (314-421) zerfällt durch ein anapästisches System des Koryphaios (371-378) in zwei symmetrische Teile, deren Mitte wieder anapästische Systeme des Chorführers einnehmen, die sich entsprechen (339 - 343 = 399 - 403), während zu beiden Seiten eine Strophe des Orestes und eine Antistrophe der Elektra stehen, die auf der einen Seite durch eine Strophe, auf der anderen durch eine Antistrophe des Chors getrennt werden. Die Form des Ganzen ist also folgende: Or. Cho. El. Kor. Or. Cho, El. Kor. Or. Cho. El. Kor. Or. Cho. El.
336.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-183
φυγάδας: zu 132.
337.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-184
Vgl.
Eum. 154
.
338.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-185
ἀτρίακτος,
ἀνίκητος.
ἀπὸ τῶν παλαιστῶν,
οἱ ἀποτριάζονται ὑπὸ τῶν ἀντιπάλων.
Ζη
Ag. 181
.
339.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-186
ἐκ τῶνδε, unter solchen Verhältnissen, trotzdem, vgl.
Pers. 790
πῶς ἂν ἐκ τούτων ἔτι πράσσοιμεν ὡς ἄριστα, Soph.
Αi. 537
τί δητ᾽ ἂν ὡς ἐκ τῶνδ᾽ ἂν ὠφελοιμί σε; Eur. Med. 459
ὅμως δὲ κἀκ τῶνδ᾽ ἥκω, Hipp. 705
ἀλλ᾽ ἔστι κἀκ τῶνδ᾽ ὥστε σωθῆναι.
χρήζων, wenn es sein Wille ist.
343.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-187
φιάλην νεοκρᾶτα: vgl. frg. 336
νεοκρᾶτας σπονδάς und zum Gedanken Hom.
Ζ 528
αἴ κέ ποθι Ζεὺς δώῃ ..
θεοῖς ..
κρητῆρα στή σασθαι ἐλεύθερον ἐν μεγάροισιν.
344.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-188
εἰ γὰρ unter Anknüpfung an 337
Α.
τί τῶνδ᾽ εὖ ἄτα; Der Gedanke nach Hom.
α 236
οὐ κε θα νόντι περ ὧδ᾽ ἀκαχοίμην,
εἰ μετὰ οἷς ἑτάροισι δάμη Τρώων ἐνὶ δήμῳ,
λ 408
οὔτε μὲ ἀνάρσιοι ἄνδρες ἐδη λήσαντ᾽ ἐπὶ χέρσου,
ἀλλά μοι Αἴγισθος τεύξας θάνατόν τε μόρον τε ἔκτα σὺν οὐλομένῃ ἀλόχῳ. Vgl. Falle erfreulicher gewesen als dieses Grab in heimischer Erde.
τείχεσι φθίμενος,
πάτερ, Soph.
Εl. 94
ὅσα τὸν δύστηνον ἐμὸν θρηνῶ πατέρ',
ὃν κατὰ μὲν βάρβα ρον αἶαν φοίνιος Αρης οὐκ ἐξένισεν κτέ, Eur. Androm.1182
εἴθε σ᾽ ὑπ᾽ Ἰλίῳ ἤναρε δαίμων Σιμοεντίδα παρ'
ἀκτάν.
348-349.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-189
,und das Dasein deiner Kinder zu einem auf ihren Wegen die Augen der Menge auf sich ziehenden gemacht" d. h. wo deine Kinder sich in der Öffentlichkeit gezeigt hätten, würde man nach ihnen umgeblickt und auf sie als die Kinder des berühmten Vaters hingedeutet haben. Vgl. zu
Ag. 1331
.
πο-
350.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-190
κτίσας: zu
Eum. 17
.
λύχωστον, hoch aufgeschüttet (nicht
ὑπὸ πολλῶν κεχωσμένον, wie der Schol. erklärt). Vgl. Hom.
ω 80.
352.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-191
δώμασιν εὐφόρητον d. i. bei einem solchen Tode hätte die Familie sich trösten können und während sonst ein Grab im fremden Lande (
διαποντίου γᾶς) schmerzlich ist (
Ag. 511 ff.
), wäre es in dem
353-354.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-192
φίλος κτε. schliefst sich an das vorhergehende
εἶχες an. —
ἐκεῖ d. i. vor Troja, dagegen 358 s. v. a. in der Unterwelt.
355-356.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-193
Hom.
λ 485
νῦν αὖτε μέγα κρατέεις νεκύεσσιν ἐνθάδ᾽ ἐών·
τῷ μή τι θανὼν ἀκαχίζευ,
Αχιλλευ.
357-358.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-194
πρόπολος ..
τυράννων: Schol.
Πλούτωνος και Περσεφόνης. Vgl. Eur. Alk. 746 "
Αιδου νύμφη παρεδρεύοις (Alkestis), Demosth. 60, 34
παρέδρους εἰκότως ἄν τις φήσαι τοῖς κάτω θεοῖς εἶναι.
359.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-195
Hom.
Γ 179
εὐρὺ κρείων Αγαμέμνων,
ἀμφότερον,
βασιλεύς τ᾿ ἀγαθὸς κρατερός τ'
αἰχμητής.
360.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-196
τὴν ἐκ Μοιρῶν βασιλείαν κεκληρωμένην ἔχων Schol., das vom Schicksal ihm zugefallene Los erfüllend. Vgl.
Ag. 1010
f.
361.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-197
χεροίν d. i. mit Macht, deren Symbol das Gehorsam gebietende Scepter ist.
362.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-198
γυναικικῶς οὐδὲ τούτῳ ἀρέ-
σκεται,
ἀλλὰ τῷ μηδὲ τὴν ἀρχὴν ἀνῃρῆσθαι. Schol.
364.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-199
δουρικμῆτι wie Soph.
Αi. 325
βοτοῖς σιδηροκμῆσιν.
365.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-200
τεθάφθαι: Den absol. Infin., der einen Wunsch ausdrückt (zu
Ag. 150
), erklärt der Schol. mit
λείπει τὸ ὤφειλες.
366.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-201
Wären lieber vorher u. s. w." Bei dem absol. Infin, steht der Nom. nur bei der zweiten Person (Krüger I $ 55, 1, 5), hier bei der dritten Person infolge einer Art Assimilation an das Vorhergehende. Vgl. Hom.
Ζ 86
Εκτορ, Z
ἀτὰρ σὺ πόλινδε μετέρχεο,
εἰπὲ δ᾽ ἔπειτα μητέρι σῇ καὶ ἐμῇ·
ἡ δὲ ξυνάγουσα γεραιάς ..
θεῖναι κτἑ.
πρὸς ὧν bei
πυνθάνεσθαι wie Herod. IX 58, indem das Relativ zum Verbum, statt zu
αἶσαν (
ὧν αἶσαν) konstruiert ist.
τινά d. i.
ἐμέ (Schol.), daher
τῶνδε πόνων ἄπειρον (,,es wäre mir dann dieser Kummer erspart geblieben").
371.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-202
,,Ungemein herrlich ja ist, was du wünschest; aber diese Wünsche bleiben Wünsche. Indes liegt eine grofse Aufmunterung in dem Gedanken, dafs den einen mächtige Helfer in der Unterwelt beistehen, während andrerseits die Machthaber unreine Hände haben und der allgemeine Hals auf ihnen ruht.“
κρείσσονα χρυσού,
μεγάλης δὲ ..
μείζονα wie
κρείσσονα μὲν χρυσοῦ,
κρείσσονα (
μείζονα)
δὲ μεγάλης κτέ. Vgl. 230. Mit
κρείσσονα χρυσοῦ vgl. Aristot. paean. in Herm. 7
ἅρπυν ἐς ἀθά νατον χρυσοῦ τε κρείσσω καὶ γανέων, Eur. Tro. 432
ὡς χρυσὸς αὐτῷ τἀμὰ καὶ Φρυγῶν κακὰ δόξει ποτ᾽ εἶναι, Cat. 107, 3 hoc est gratum nobisque est carius auro.
ὑπερβορέου: die Glückseligkeit der Hyperboreer besingt Pind. Pyth.
Χ 57
Μοῖσα δ᾽ οὐκ ἀποδαμεῖ τρόποις ἐπὶ σφετέροισι·
πάντα δὲ χοροὶ παρθένων λυρᾶν τε βοαὶ καναχαί τ'
αὐλῶν δονέονται·
δάφνα τε χρυσές κόμας ἀναδήσαντες εἰλαπινά ζοισιν εὐφρόνως.
νόσοι δ᾽ οὐδὲ γῆρας οὐλόμενον κέκραται ἱερᾷ γενεᾷ.
πόνων δὲ καὶ μαχᾶν ἄτερ οἰκέοισι,
φυγόντες ὑπέρδικον Νέ μεσιν. Vgl. Pompon. Mela III 5 diutius quam ulli mortalium et beatius vivunt.
διπλῆς μαράγνης δύ wie
διπλῇ μάστιγι
Ag. 647
.
νασαι:
ῥᾴδιον γὰρ τὸ εὔχεσθαι Schol. Vgl. auch
δύναται γάρ Hom.
δ 827,
δύνασαι γάρ ε 25. ·
δοῦπος von der
λιγυρά μάστιξ (Hom. 1532, Soph.
Αi. 242, vgl.
El. 737
ὀξὺν δι'
ὤτων κέλαδον ἐνσείσας θοαῖς πώλοις). Der dem bildlichen Ausdruck zu Grunde liegende Gedanke ist: Die Hilfe der Toten und der Hafs der Lebenden richtet sich wie eine Doppelgeifsel gegen die Mörder; schon hört man das Klatschen dieser Geifsel d. h. schon naht die w Rache, welche aus dem Zusammenwirken der Lebenden und Toten hervorgeht. Für
ἤδη erwartet man
ζῶσιν wie Soph.
Εl. 1419
ζώσιν οἱ γᾶς ὑπαὶ κείμενοι. Vgl.
Εum. 601, Soph.
Εl. 453
γῆθεν εὐμενῆ ἡμῖν ἀρωγὸν αὐτὸν εἰς ἐχθροὺς μολείν. Die Wirksamkeit der Toten offenbart der böse Traum der Klytämestra, vgl.
Soph. El. 459 ff.
, 472 ff.
379.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-203
,,Dieses Wort drang tief hinein wie ein Pfeil ins Ohr." Aus der Erinnerung an das unwürdige Todeslos des Agamemnon entwikkelt sich das glühende Verlangen nach Rache.
381.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-204
Wenn Zeus auch spät erst den Verbrechern die Rachegeister aus der Unterwelt schickt, so wird doch mit Zinsen heimgezahlt. Vgl. 66 f., 1007, Hom. 4 160
εἴ περ γάρ τε καὶ αὐτίκ᾽ Ολύμπιος οὐκ ἐτέλεσσεν,
ἔκ τε καὶ ὀψὲ τελεῖ,
σύν τε μεγάλῳ ἀπέτισαν,
σὺν σφῇσιν κε φαλῇσι γυναιξί τε καὶ τεκέεσσιν und zu
Ag. 58
.
κάτωθεν, weil die Erinyen in der Unterwelt
woh
ύστε
ἰάλλων,
ἀναπέμπων.
ρόποινον ἄταν wie
Ag. 58
ὑστερόποινον Ἐρινύν.
τλάμονι, audaci. nen.
386.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-205
πυκάντα: die Abstammung des Wortes ist unsicher. Theognost. Can. p. 23, 12 erklärt
πυκᾶες mit
ἰσχυρόν.
388.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-206
Was soll ich zurückhalten mit dem, was doch sich Luft macht? Ja wie scharfer Luftzug vor dem Vorderteile des fahrenden Schiffes herweht, so geht von meinem Herzen aus grimmer Zorn, grollender Hafs." Gleichnis und eigentlicher Ausdruck sind vermengt. Vgl. auch Hom.
Φ 386
δίχα δέ σφιν ἐνὶ φρεσὶ θυμὸς ἄητο und
Σ 322
δριμὺς χόλος.
393.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-207
,,Und wann wird des Zeus' Arm auf sie dreinfahren und ihnen das Haupt spalten?" d. i.,,o dafs doch endlich u. s. w.", wie besonders
πῶς ἄν häufig zum Ausdruck des Wunsches dient (Krüger II § 54, 3, 6).
ἀμφιθαλής erklärt der Schol.
ὁ ποιήσων ἄμφω ἡμᾶς ἀναθηλῆσαι, kaum denkbar. Von beiden Seiten umblüht" bezieht sich wohl auf den flammenden Blitz: -,,rings umflammt". Über das Partic. Aor.
δαΐξας, welches die mit
ἐπιβάλοι zusammenfallende Handlung des Augenblicks ausdrückt, vgl. Krüger I § 53,6,8, Koch 101 Anm. 1. Elektra zeigt schon bei Äschylos leidenschaftlich erregtes und thatkräftiges, Orestes ängstliches und zögerndes Wesen. Vgl. Einl. S. 24 f.
396.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-208
Ein Unterpfand möge (durch Vernichtung der Mörder) dem Lande zu teil werden. Vgl.
Eum. 676
. Xenoph. Kyr. VII 4, 3
πιστὰ δ'
ἠξίου γενέσθαι.
398.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-209
Γᾶ χθονίων τε τιμαί (dignitates inferorum, ebenso steht
τιμαῖς für
τοῖς ἐντίμοις,
τοῖς ἄρχουσιν Soph.
Αi. 670
τὰ δεινὰ καὶ τὰ καρτερώτατα τιμαῖς ὑπείκει): vgl.
Pers. 631
χθόνιοι δαίμονες ἁγνοί,
Γῆ τε καὶ Ἑρμῆ βασιλεῦ τ᾽ ἐνέρων, 643
Γᾶ τε καὶ ἄλλοι χθονίων ἁγεμόνες.
399.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-210
νόμος κτέ., die Wiederholung des 311 Grundsatzes. ausgesprochenen
400.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-211
χυμένας: zu
Eum. 263
.
401.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-212
βοᾷ:
διὰ βοῆς ἐφέλκεται Schol. (,,ruft nach der Erinys").
λοιγός:
θάνατος,
ὄλεθρος Hesych. Wegen des Gedankens vgl.
Eum. 935 f.
, Eur. Hipp. 831
πρόσωθεν δέ ποθεν ἀνακομίζομαι τύχαν δαιμόνων αμπλακίαισι τῶν πάροιθέν τινος.
402-403.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-213
Die von den voraus Gemordeten her zum Untergang neuen Untergang bringt."
404.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-214
πόποι δᾶ (,,ach Gott) wie
Ag. 1056
.
405.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-215
ἀνειδωλοποιεῖ τὰς ἀράς. Schol. —
τεθυμένων,
ἐσφαγμένων.
406.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-216
τὰ λοιπά:
ἡμᾶς τοὺς ὑπολοίπους τῶν Ἀτρειδῶν Schol.
407-408.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-217
ἄτιμα δωμάτων (
ὄντα), des Hauses verwiesen, vgl.
πάντων ἄτιμου 294.
409.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-218
Bei solcher (verzweiflungsvollen) Klage zittert mir das Herz und wenn ich deine Worte höre, werde ich mutlos; wenn ich dich aber in deiner Kraft sehe, kehrt mir die Zuversicht zurück und scheucht die schmerzlichen Gedanken in das Reich der Nicht- erfüllung."
φίλον κέαρ, das Homerische
φίλον ἦτορ.
410.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-219
κλύουσαν ἀντὶ τοῦ κλυούσῃ Schol.), wie wenn ein Ausdruck wie
φόβος ὑπῆλθέ με vorherginge, vgl. Soph.
Εl. 480
ὕπεστί μοι θράσος,
ἁδυπνόων κλύουσαν ἀρτίως ὀνειράτων, Eur. Med. 55
ἵμερός μ ὑπῆλθε γῇ τε κοὐρανῷ λέξαι μου λούσῃ δεύρο δεσποίνας τύχας, Iph. Aul. 491
ἄλλως τέ μ᾿ ἔλεος τῆς ταλαιπώρου κόρης εἰσῆλθε συγγένειαν ἐννοουμένῳ und zu
Ag. 1611
.
411.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-220
τότε bezieht sich auf das vorhergehende
τόνδε κλύουσαν οἶκτον.
δύσελπις scil.
εἰμί.
412.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-221
Vgl.
Suppl. 793
κελαινόχρων δὲ πάλλεται φίλον κέαρ,
Pers. 117
μελαγχίτων φρὴν ἀμύσσεται φόβω.
413.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-222
,,auf dein Wort hin, wenn ich es höre."
415-416.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-223
Ag. 987
εὔχομαι δ᾽ ἐξ ἐμᾶς ἐλπίδος ψύθη πεσεῖν ἐς τὸ μὴ τελεσφόρον und Hom. X 43
ἦ κέ μοι αἰνὸν ἀπὸ πραπίδων ἄχος ἔλθοι. - Der Aor.
ἀπέστησεν drückt den augenblicklichen Eintritt der Handlung aus.
417.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-224
Wie kann man es richtig bezeichnen? Oder (mufs man sagen?): was wir von der Mutter Schmerzliches erlitten (vgl. 444 ff.), läfst sich sühnen, für das andere aber (den Mord des Vaters und die Mifshandlung seiner Leiche) giebt es keine Versöhnung. Denn SO wenig wie ein wilder Löwe kann unser Grimm von der Mutter besänftigt werden."
τύχοιμεν ἂν φάντες: zu 14 und
Ag. 1200
.
422-453.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-225
zweite Partie, in welcher Chor (und zwar wohl Koryphaios) und Bühnenperson (Orestes, Elektra) in Strophe und Antistrophe mit einander wechseln: a (Chor, El.) b (Or.) b (Chor) a (El., Chor).
422-423.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-226
Die vorausgehenden Worte
τὰ δ᾽ οὔτι θέλγεται erinnern den Chor an die kummervolle Zeit der Ermordung und der Bestattung des Agamemnon; der Chor gab sich damals seinerseits der schmerzlichsten Klage hin; Klyt., fügt Elektra hinzu, liefs ihren Gatten ohne Klage und ohne Thränen wie einen Feind ins Grab senken.
κομμὸν Ἄριον (Schol.
Περσικόν)
ἔν τε νόμοις Κισ σίας ἰηλεμιστρίας (
θρηνητρίας Hesych.) d. i. in der leidenschaftlichen Klageweise asiatischer Völkerschaften, welche mit Zerreifsen des Gewandes, Zerraufen des Haares und Schlägen an Haupt und Brust verbunden war,
ἰάλεμος oder
ἰήλεμος(wovon etwa der Schlufs der Perser ein Abbild giebt). Vgl.
Pers. 940
τὴν κακοφάτιδα βοάν,
κακομέλετον ἐὰν Μαριανδυνοῦ θρηνης τῆρος, 123
καὶ τὸ Κισσίων πόλισμ'
ἀντίδουπον ᾄσεται,
ἐᾶ,
τοῦτ᾽ ἔπος γυναικοπληθὴς ὅμιλος ἀπύων,
βυσσίνοις δ᾽ ἐν πέπλοις πέσῃ λακίς, Eur. Or. 1395
αἴλινον αἴλινον ἀρχὰν Ζαλέμου βάρβαροι λέγουσιν,
αἰαῖ,
Ασιάδι φωνᾷ,
βασιλέων ὅταν αἷμα χυθῇ κατὰ γᾶν ξίφεσιν σιδαρέοισιν "
Αιδα, Soph.
Αi. 627
αἴλινον αἴλινον οὐδ᾽ οἰκτρᾶς γόον ὄρνιθος ἀηδοῦς ἥσει δύσμορος,
ἀλλ᾽ ὀξυτόνους μὲν ᾠδὰς θρηνήσει,
χερόπλακτοι δ᾽ ἐν στέρνοισι πεσοῦνται καὶ πολιᾶς ἄμυγμα χαίτας. 4241.
ἀπριγδόπληκτα ..
ὀρέγματα, Schläge auf das Haupt, bei denen das Haar gefafst und ausgerauft wird.
Pers. 1057
ΞΕ.
καί μοι γενείου πέρθε λευκήρη τρίχα.
ΧΟ.
ἄπριγδ᾽ ἄπριγδα μάλα γοεδνά, dazu Schol.
ἐπίφθεγμα ἐπὶ τῶν μετὰ σφοδρότητος τιλλόντων τὰς τρίχας.
λυπλάνητα d. i. Schläge auf die verschiedenen Teile des Körpers, Verg. Aen. V 435 erratque aures et tempora circum crebra manus. Die Zusammenstellung
ἀπριγδόπληκτα ποὡς τόδ᾽ εἰδῇς,
πολυπλάνητα ist malerisch. Darum steht
d
έ an dritter Stelle.
ἐπασσυτεροτριβῆ d. i. Schlag auf Schlag.
426.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-227
κάτωθεν ἀνέκαθεν, von unten hinauf, von oben herab d. i. von der Brust an den Kopf, von dem Kopf an die Brust.
429.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-228
δαΐαις d. i. wie man einen Feind bestattet.
430-431.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-229
Vgl.
Ag. 1553
.
433.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-230
ἀτίμως kurz für alles, was du gesagt hast, ist auf eine für den Vater schimpfliche Weise geschehen".
434.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-231
ága: zu 296.
435.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-232
ἕκατι, soviel ankommt auf, soviel abhängt von.
437.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-233
νοσφίζειν (töten), wie 489,
Εum. 211. Vgl. Eur.
El. 281
θά νοιμι μητρὸς αἷμ᾽ ἐπισφάξασ'
ἐμῆς, Soph.
Εl. 1079
τό τε μὴ βλέπειν ἑτοίμα διδύμαν ἑλοῦσ᾽ ἐρινύν,
Αi. 390
πῶς ἂν ..
τούς τε δισσάρχας ὀλέσας βασιλῆς τέλος θάνοιμι καὐτός; Der Schol. verweist auf eine Stelle des Kallimachos
τεθναίην ὅτ᾽ ἐκεῖνον ἀποπνεύσαντα πυθοίμην.
438.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-234
ἐμασχαλίσθη: hier wie
Soph. El. 445
bezeichnet
μασχαλίζειν die grausame Verstümmelung des Toten durch Abschneiden der Extremitä- ten. Nach der Angabe alter Grammatiker (Schol. zu Soph. a. O., Hesych. unter (
μασχαλίσθη, Phot. unter
μασχαλίσματα, Suid. unter
μασχαλίσματα,
ἐμασχαλίσθη,
μασχαλισθῆναι,
Εtym.
Μ. S. 118 unter
ἀπάργματα, S.574 unter
μασχαλίζω, Schol. zu Apoll. Rh. IV 477) schnitt man dem Gemordeten, um Rache und Blutschuld von sich abzuwenden, die Extremitäten ab und band sie ihm unter die Achsel (
μασχάλη); das Schwert reinigte man am Haupte desselben von Blut. Durch
γέ wird
ἐμασχαλίσθη besonders betont.
ὡς τόδ᾽ εἰδῇς wie
ἵν᾽ εἰδῇς Hom,
β 111,
Soph. Phil. 989
.
439.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-235
ἅπερ ἔπρασσέ νιν d. i. so verstümmelt bestattete sie ihn. 440 f,
μόρον, das Todelos des Agamemnon. Schol.
δυστυχίαν μεγίστην κατασκευάζουσα τῷ σῷ βίῳ,
ὦ Ὀρέστα.
442.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-236
π.
δύας ἀτίμους d. i. die entehrende Mifshandlung des Vaters.
443.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-237
ἔχεις, damit weißst du. Zu 774. Zur Mifshandlung des Vaters fügt Elektra ihre eigene schmähliche Behandlung hinzu, vgl. 135, Soph.
Εl. 187 f., 282 1.
ἀπεστάτουν wird erläutert durch das folgende
μυχῷ ἄφερκτος (in einen Winkel abgesperrt).
446.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-238
ἑτοιμότερα λίβη d. i. ertrug ich ein Dasein, in welchem mir das Weinen näher war als das Lachen.
447.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-239
κεκρυμμένον: Soph.
Εl. 285
κἀπικωκύω αὐτὴ πρὸς αὐτήν·
οὐδὲ γὰρ κλαῦσαι πάρα τοσόνδ᾽ ὅσον μοι θυμὸς ἡδονὴν φέρει.
448.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-240
Die Ergänzung des unvollständigen Verses ist unsicher:
cai
σιν
ἐν φρεσὶν γράφου oder
ἐν φρεσὶν γράφου σέθεν oder
ἐν φρεσὶν γράφου τορῶς. Vgl.
Eum. 275
,
Prom. 815
ἣν ἐγγράφου σὺ μνήμοσιν δέλτοις φρενών,
Suppl. 185
αἰνῶ φυλάξαι τἄμ'
ἔπη δελτουμένας,
Soph. Phil. 1325
καὶ ταῦτ᾽ ἐπίστω καὶ γράφου φρενῶν ἔσω.
449-450.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-241
,,Bohre dir die Worte durch die Ohren tief ins Herz hinein mit ruhiger und klarer Überlegung."
451.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-242
τὰ μέν:
ταῦτα τὰ συμβάντα ᾿Αγαμέμνονι Schol.
452.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-243
τὰ δέ, die Ausführung der Rache. —
ὀργᾷ ist nicht dritte Person von
ὀργᾶν (Schol.
ἐπιθυμεῖ . .
ὁ πατήρ), sondern zweite Person von
ὀργῆσθαι (heftig verlangen). Vgl.
ὀργωμένοις·
ἐντεταμένως ἐπιθυμοῦσιν Suid. und Phot., auch
Sept. 381
, wo wahrscheinlich
βοὴν σάλπιγγος ὀργᾶται κλύων zu lesen ist.
453.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-244
καθήκειν, auf den Kampf- platz treten, vgl.
ξυγκαταβῆναι 723,
κατέβαν Soph.
Τrach. 504, die Redensart
καθιέναι εἰς ἀγῶνα und das lat. descendere in certamen.
454-462.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-245
dritte Partie, in welcher Orestes, Elektra, Chor sich in Strophe und Antistrophe teilen.
σέ τοι λέγω:
Prom. 976
σὲ τὸν σου φιστὴν .
λέγω, Soph.
Αi. 1228
σέ τοι τὸν ἐκ τῆς αἰχμαλωτίδος λέγω, Eur. Iph.
Α. 855
ὦ ξέν',
Αἰακοῦ γένεθλον,
μεῖνον,
ὦ σέ τοι λέγω.
455.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-246
κεκλαυμένη (,,verweint") wie 727,
Soph. Oed. T. 1490
, Hom. II 7
τίπτε δεδάκρυσαι.
456.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-247
στάσις wie
Ag. 1105
,
Eum. 311
.
457-458.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-248
Soph.
Εl. 453
αὐτοῦ δὲ προσπίτνουσα γῆθεν εὐμενῆ ἡμῖν ἀρωγὸν αὐτὸν εἰς ἐχθροὺς μολεῖν.
459.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-249
Αρης Αρει:
ὁ ἡμῶν τῷ τῶν ἐχθρῶν. Die beiden Parteien werden sich messen in Kraft und Recht. Wo mehr Kraft und mehr Recht, da wird der Sieg sein.
460.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-250
κραίνετ᾽ ἐνδίκως δίκας (wenn diese Ergänzung richtig ist), verschaffet in Wahrheit und Gerechtigkeit dem Rechte Geltung.
462-463.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-251
,,Längst harret die Bestimmung des Schicksals, dafs Klyt. büfse, ihrer Erfüllung, ein Gebet dürfte die Erfüllung herbeiführen.“ Mit
εὐχομένοις wird zum Gebete aufgefordert.
464-473.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-252
vierte Partie, ein Gebet, welches von allen, Chor und Bühnenpersonen, gesungen wird. -
πόνος ἐγγενής, Unsal, die mit dem Geschlechte verknüpft ist.
Ag. 159
νεικέων τέκτονα σύμφυτον,
κεκόλληται γένος πρὸς ἄτα.
465-466.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-253
παράμουσος, unmusikalisch, nicht zu Gesang und Saitenspiel stimmend, vgl. Ausdrücke wie
ἄχορος,
ἀκίθαρις,
ἀφόρμικτος,
ἀνυμέναιος,
ἄλυρος (zu
Ag. 980
). Eur. Phoen. 786
ὦ πολύμοχθος Αρης . .
Βρομίου παράμουσος ἑορ ταῖς.
ἄτης πληγή, unheilvoller Schlag. Krüger II § 47, 5, 2.
469-470.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-254
ἔμματος ist ein medizinicher Ausdruck wie
ἄκος, denn
μότα τὰ ἐπιτιθέμενα τοῖς κοίλοις
τραύμασιν ὀθόνια πρὸς ἀναπλήρωσιν τῆς σαρκός Schol. zu Hom.
Δ 440. Wie Charpie als Linderung zwischen den Wunden liegt, so liegt die Heilung dieses Schlages im Hause und kann nur von einem Mitglied der Familie (Orestes) ausgeben, durch wilden blutigen Streit erfolgend. Zu
ἔριν αἱματηράν vgl.
δι᾽ ἔριν αἱματόεσσαν
Ag. 701
.
473.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-255
ταῦτα τὰ ἄσματα τοῖς κατὰ γῆς θεοῖς πρέπει καὶ οὐ τοῖς οὐρα νίοις. Schol. Vgl.
Ag. 642
u. 649 f. 474 476 Epilog des Koryphaios mit dem glückverheifsenden
ἐπὶ νίκη schlielsend, wie die Epiloge von Reden gern ein gutes Wort wie
σώζειν,
συμφέρειν,
ἀρετή u. dgl. am Ende haben. - ·
μάκαρες χθόνιοι von den Manen (Agamemnon).
477-507.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-256
werden die Gedanken des Kommos wieder aufgenommen (die Symmetrie dieser Partie zeigen folgende Zahlen: 2. 2. 3. 3. 1. 1. 1. 1. 1. 1. 1. 1. 3. 3. 2. 3. 2), 508-582 wird nach der Deutung des bösen Traumes, welchen Klyt. gehabt hat (32 ff.), der Plan der Rache verabredet und jedem seine Rolle zugeteilt.
477.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-257
οὐχ ὡς βασιλεῖ πρέπει,
ἀλλ᾽ ἀδόξως Schol.
478.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-258
δὸς κράτος κτἑ., gewähre, dafs ich mich mit Gewalt in den Besitz deines Hauses setze,
480.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-259
Der Schol. giebt von dem lückenhaften Verse folgende Erklärung:
ὥστε φυγεῖν τὰς ἐπιβουλὰς Αιγίσθου τιμωρησαμένην αὐτόν. Darnach ergänzt Klausen
βόλον und vergleicht Eur. Bakch. 847
ἁνὴρ ἐς βόλον καθίσταται, Rhes. 730
εἰς βόλον τις ἔρχεται. Andere vermuten:
φυγείν με λαμπρὸν (oder
λαμπρῶς)
θεῖσαν Αἰ.
μόρον (
λαμπρόν Canter,
λαμπρῶς Blomfield,
μόρον Turnebus) oder
τυχεῖν με λαμπρὰς θεῖσαν Αἰγ.
πάγας (Franz). Aber nach der Bitte des Orestes erwartet man mehr als das einfache
φυγεῖν und zwar nach V. 484 f. etwa:
τυχεῖν με γαμβροῦ θεῖσαν Αἰγίσθῳ μόρον. Nach Poll. III 31 und Bekk. Anekd. 228 bedentet
γαμβρός im äolischen und dorischen Dialekt Bräutigam; Aschylos hat ebenso
Pers. 13
νυός im Sinne von
νύμφη gebraucht, wenn dort die Verbesserung vvòs
δ᾽ ἄνδρα βαΰζει richtig ist. Vgl. Soph.
Εl. 971
γάμων ἐπαξίων τεύξῃ.
481.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-260
ἔννομοι:
αἱ νόμιμοι θυσίαι Schol.
δαῖτες χθονός: bei den Totenopfern, bei welchen Tiere geschlachtet und verbrannt wurden (
αἱμακουρίαι Pind.
Οl. I 146, Plut. Arist. 21), liefs man das Blut in die Erde fliefsen, wie auch andere Spenden auf das Grab oder in den aufgegrabenen Boden gegossen wurden, als Mahl für die Toten (Lukian Char. 22). Vgl. Eur. Tro. 381
οὐδὲ πρὸς τάφους ἔσθ᾽ ὅστις αὐτοῖς αἷμα γῇ δωρήσεται.
482-483.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-261
κτιζοίατο: Die gleiche Endung
Pers. 454
ἐξοισοίατο.
τῶν ἄλλων νεκρῶν μεταλαμβανόντων ἐναγιασμῶν σὺ ἄτιμος ἔσῃ Schol. Bei Toten, die reiche Opfermahlzeiten geniefsen, wirst du nicht mit fettdampfenden Brandopfern geehrt werden."
ἔμπυρα τὰ καιόμενα ἱερεία Suid.
484-485.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-262
γαμηλίους χοὰς ..
παγκληρίας, hochzeitliche (d. i. zur Feier meiner Hochzeit dargebrachte) Spenden von der gesamten Habe, die mir als Erbe zukommt. Vgl. Eur. Ion 814
ὅστις σε γήμας ..
καὶ σὴν παραλαβὼν παγκληρίαν,
Suppl. 14
Οἰδίπου παγκληρίας μέρος και τασχεῖν φυγάδι Πολυνείκει θέλων und zum Gedanken
Soph. El. 457
ὅπως τὸ λοιπὸν αὐτὸν ἀφνεωτέραις χερσὶ στέφωμεν.
486.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-263
Vgl.
Eum. 1
.
487-488.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-264
Pers. 631
ἀλλὰ χθόνιοι δαίμονες ἁγνοί,
Γῆ τε καὶ Ἑρμῆ,
βασιλεῦ τ᾽ ἐνέρων,
πέμψατ᾽ ἔνερθεν ψυχὴν ἐς φῶς, 643 f., 652 f.
δέ nach dem Vokativ: zu
Prom. 3
.
γάμορον κράτος, Obsieg, der in Besitz des Landes setzt. Vgl. 478.
490.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-265
ὡς ἐκαίνισας ἀμφίβληστρον, wie du das Netz eingeweiht hast d. h. wie an dir mit dem Netze ein ganz neuer Gebrauch gemacht wurde.
Ag. 1055
, Eur. Tro. 889
εὐχὰς ὡς ἐκαίνισας θεῶν.
491.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-266
πέδαις ἀχαλκεύτοισι: zu
Ag. 82
.
492.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-267
αἰσχρῶς βουλευτός, schandvoll ersonnen.
493.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-268
ὀνείδεσιν (Zurufe) wie Eur.
Οr. 1238
οὔκουν ὀνείδη τάδε κλύων ῥύσῃ τέκνα;
494.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-269
Wegen der Stellung von
φίλτατον vgl. Eur.
El. 1006
μακαρίας τῆς σῆς χερός, Androm. 98
στερρόν τε τὸν ἐμὸν δαίμονα.
495-496.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-270
Entweder schicke Dike zum Beistand im offenen Kampfe oder gewähre zum Lohne für deine Überlistung, dafs wir sie auf die gleiche Weise fassen." Entweder soll also das Recht im offenen Kampfe oder die List siegen. Zu
τὰς ὁμοίας λαβάς vgl. Plat. Phaedr. 236
Β εἰς τὰς ὁμοίας λαβὰς ἐλήλυθας, 544
Β τὴν αὐτὴν λαβὴν πάρεχε, eine der Ringschule entnommene Redeweise.
499.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-271
νεοσσούς, vgl. 255, Eur. Herakl. 239
βώμιος θακεῖς νεοσσῶν τήνδ᾽ ἔχων ὁμήγυριν.
τε, ein
500.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-272
θῆλυν ἄρσενος Wechsel wie
θεῖον γένος οὐδ᾽ ἀνθρώπων Hom.
Ζ 180.
503.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-273
κληδόνος σωτήριοι: zu 235. Zum Gedanken vgl. Eur. Iph. T. 697
ὄνομά τ᾿ ἐμοῦ γένοιτ'
ἄν,
οὐδ᾽ ἄπαις δόμος πατρῷος οὑμὸς ἐξαλειφθείη ποτ᾽ ἄν, Isae. 2, 36
τῷ ἐμῷ παιδίῳ ἐθέμην τὸ ὄνομα τὸ ἐκείνου,
ἵνα μὴ ἀνώνυμος ὁ οἶκος αὐτοῦ γένηται.
504-505.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-274
,,Und wie Korke ziehen sie das Netz, indem sie das Garn in der Tiefe oben erhalten." Ohne weiteres wird das Gleichnis an Stelle des eigentlichen Ausdrucks gesetzt:
ἐκεῖνοι γὰρ ἐπιπλέοντες σημαίνουσι τὴν ἐν βυθῷ σαγήνην·
οὕτω καὶ ἡμεῖς ζῶντες σὲ τὸν θα νόντα Schol. Vgl. Pind. Pyth. I 146
ἀβαπτιστός εἶμι φελλὸς ὡς ὑπὲρ ἕρκος ἅλμας.
τὸν ἐκ βυθοῦ (Einflufs des Prädikats auf das Attribut des Subjekts und Objekts): vgl.
Ag. 543
und zu
Prom. 728
(702).
506-507.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-275
ὑπὲρ σοῦ wird durch das folgende
αὐτὸς ..
λόγον erklärt;
δέ steht also wie 238.
508.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-276
Man kann es zwar nicht tadeln, daſs ihr die Klage so lange ausgedehnt habt, durch welche das Grab des Vaters schadlos gehalten wird für das Geschick, dafs ihm früher keine Thräne geweiht wurde (431 f.), aber doch ist es nunmehr Zeit zum Handeln.
ἐτεινάτην: zu
Ag. 1206
.
τίμημα: zu 199.
τῆς ἀνοιμώκτου (zu
Ag. 355
u. 759)
τύχης ist gen. relat.
κατώρθωσαι φρενί, du bist aufgerichtet im Sinne, bist fest entschlossen.
δαίμονος πειρώμενος wie
Ag. 1663
.
512.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-277
ἔξω δρόμου: Schol.
ἔξω τοῦ προκειμένου, es weicht nicht ab von der Bahn (welche zur That führt). Zu
Ag. 1244
. Die Erzählung des Traumes dient zur Bestärkung des Orestes. Vgl. 547 f.
513-514.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-278
πόθεν wird erläutert durch
ἐκ τίνος λόγου (qua ratione).
τιμῶσα, durch Ehren zu sühnen suchend.
ἀνήκεστον, beliebtes Epitheton, wenn von Mord und Tod die Rede ist.
515.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-279
Dem Toten, der des nicht achtet, wurden als armselige Gunst (ich kann mir das nicht deuten) die Geschenke geschickt, die viel zu gering sind um die Schuld zu sühnen.
οὐκ ἔχοιμ᾽ ἂν εἰκάσαι τόδε: Schol.
διστάζω ὅτου ἕνεκα ἐπέμφθη.
518-519.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-280
ἐκχέας, als ob folgen sollte
μάτην πονεῖ (
ἐπόνησε), an dessen Stelle das wirkungsvollere
μάτην ὁ μόχθος tritt. Vgl. zu
Ag. 653
und wegen des Gedankens zu
Ag. 990 f.
—
ὧδ᾽ ἔχει λόγος: zu
Ag. 587
.
520.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-281
θέλοντι d. i. sage es mir, wenn du es weifst, und du wirst mir damit einen Gefallen erweisen.
521.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-282
παρῆ: zu
Ag. 1637
.
522.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-283
νυκτίπλαγκτα δείματα sind Schrecknisse, welche die Nachtruhe stören. Vgl. 747,
Ag. 12
.
525.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-284
Über diesen Traum vgl. Einl. S. 7.
526.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-285
ποῖ τελευτᾷ, worauf geht hinaus? Vgl. zu 1019 und
Pers. 737
πῶς τε δὴ καὶ ποῖ τελευτῶν; Soph.
Οed.
Κ. 476
τὸ δ᾽ ἔνθεν ποῖ τελευτῆσαί με χρή; Eur. Hek. 419
καρανοῦται:
ποῦ τελευτήσω βίον.
κεφαλαιοῦται Schol. (,,was ist das Ende vom Ganzen ").
527.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-286
Schol.
ὡς παῖδα αὐτὸν ἐκτεῖναι ἐδόκει ἐν τοῖς σπαργάνοις. Der Infin.
ὁρμίσαι ist von
ποι λόγος (Erzählung des Traumes), wobei
αὐτὴ λέγει vorschwebt, abhängig.
Ζη ὁρμίσαι vgl. Hesych.
ὅρμισον:
δῆσον,
ἀνάπαυσον.
528.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-287
χρήζοντα schliefst sich an
δράκοντα an, wozu
νεογενὲς δάκος Apposition ist und die Frage
τίνος βορᾶς χρ. begründet.
530-531.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-288
στύγους:
τοῦ μισητοῦ θηρίου Schol.
πῶς ἄτρωτον ἦν ist s. v. a.,,es wurde doch gewifs verwundet“, daher
ὥστε ..
σπάσαι (
τὸν δράκοντα).
534.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-289
ἀνῇθον (Schol.
ανέλαμψαν intransitiv wie Soph.
Αi. 286
ἄκρας νυκτός,
ἡνίχ᾽ ἕσπεροι λαμπτῆρες οὐκέτ᾽ ἦθον. Vgl. Hom.
σ 307
αὐτίκα λαμπτῆρας τρεῖς ἵστασαν ἐν μεγάροισιν,
ὄφρα φαείνοιεν.
537.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-290
ἄκος τομαΐον wie
Suppl. 274
ἄκη τομαῖα καὶ λυτήρια, ein durch Schneiden, also gewaltsam die Heilung suchendes Mittel. Man hat nicht an
τέμνειν φάρμακα (zu
Ag. 17
), sondern an das Schneiden der Wundärzte (zu
Ag. 840
) zu denken.
540.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-291
νίν,
αὐτό wie Soph.
Εl. 436
νίν für
αὐτά steht. Krüger II § 51,
συγκόλλως d. i. ich deute den Traum so, dafs der Sinn, den ich hineinlege, sich genau an die Anzeichen des Traumes anlehnt.
542.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-292
ὄφις wie 927
ὄφιν. Nach Cram. Anecd. Oxon. III p. 298
Αριστοκλῆς δὲ ἐν τῷ περὶ διαλέκτων φησὶν Αττικοὺς ἐκτείνειν gehört diese Verlängerung dem attischen Dialekte an.
ἐφ᾽ ἁμὰ σπ.
ἠλελίζετο, sich über meine Windeln hin schlängelte. Vgl. Hom. B 316
ἐλελιξάμενος (
δράκων).
543.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-293
ἐμὸν θρεπτήριον für
ἐμοῦ θρεπτήριον, indem
ἐμὸν Attribut nicht zu
μαστόν, sondern zu
θρεπτήριον μαστόν ist.
545.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-294
ἀμφὶ τάρβει: zu 35.
547.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-295
ἐκδρακοντωθείς, Schol.
ἀγρι ωθεὶς κατ'
αὐτῆς. Das Wort dient dazu, den Traum
συγκόλλως zu deuten.
548.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-296
κτείνω d. i. der Traum bestimmt mich zum Mörder. Viele schreiben mit Turnebus
κτενῶ.
549.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-297
τερασκόπον: vgl. Hesych.
τερασκόποι·
ὀνειροκρίται.
551.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-298
D. i. gieb an, was die einen zu thun, die anderen zu unterlassen haben.
552.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-299
Damit wird die Beseitigung der Elektra, deren Schauspieler nunmehr die Rolle der Klyt. zu übernehmen hat, motiviert.
553.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-300
αἰνῶ (
παραινῶ, vgl. 711,
Suppl. 185
)
δὲ κρύπτειν τάσδε für
τάσδε (die Frauen des Chors)
δὲ κρύπτειν αἰνῶ.
συνθήκας, Verabredungen, Abmachungen, wie sie 558 ff. angegeben werden.
555.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-301
ληφθέντες ἐν ταὐτῷ βρόχω, vgl. den bei Makar. III 85 213 Sprichwort angeführten Trimeter
ἐν τοῖς ἐμαυτοῦ δικτύοις ἁλώσομαι (
ἐπὶ τῶν ὑπὸ τῶν ἰδίων πανουργιῶν ἁλισκομένων).
556.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-302
ἐφήμισεν: 273, Soph.
Εl. 35
χρῇ μοι τοιαῦθ᾽ ὁ Φοίβος,
ὧν πεύσῃ τάχα·
ἄσκευον αὐτὸν ἀσπίδων τε καὶ στρατοῦ δόλοισι κλέψαι χειρὸς ἐνδίκους σφαγάς.
557.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-303
ἀψευδής:
Eum. 618
, frg. 281, 5
τὸ Φοίβου θεῖον ἀψευδὲς στόμα, Eur. frg. 875
Ζεὺς ἐν θεοῖσι μάντις ἀψευδέστατος.
τὸ πρίν wie
πάρος, sonst immer nicht
ἐφήμισε τὸ πρίν, wie der Schol. meint). Verg. Aen. VI 343 fallax haud ante repertus hoc uno responso animum delusit Apollo.
558.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-304
παντελῆ σάγην:
τελείαν περιβολὴν ἔχων ξένου, vollständig bepackt wie ein fremder Wandersmann.
559.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-305
ἑρκείους,
αὐλείας, vgl. 569, 649.
559-560.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-306
Der Text scheint nicht in Ordnung zu sein, da Orestes sich nicht als Gastfreund des Hauses, sondern als einen unbekannten Fremdling einführt. Vgl. 670 ff., 696 ff. Heimsöth vermutet §o ovv
ἀνδρὶ τῷδ᾽ ἐπιστολὰς φέρων Στροφίου,
φίλου τε καὶ δορυξένου δόμων (vgl. 675, 913), F. W. Schmidt betrachtet 560 als Interpolation. Uber
δορύξενος vgl. Schol. zu Soph.
Εl. 46
μέγιστος αὐτοῖς τυγχάνει δορυ ξένων:
ἀντὶ τοῦ φίλων·
κυρίως δὲ οἱ ἐν πολέμῳ γινόμενοι φίλοι,
ὡς Γλαῦκος καὶ Διομήδης.
561.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-307
Παρνησίδα (wie
Παρνησοῦ
Eum. 11
):
Φωκικήν Schol. In Wirklichkeit bedient sich Orestes 649 ff. des attischen Dialekts. Eur. Or. 1385 erklärt der Phrygier, dafs er
βαρβάρω βοᾷ ein Klagelied singe, spricht aber griechisch. Eine Anderung des Dialekts pafst mehr für die realistische Komödie als für den idealen Ton der Tragödie.
563.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-308
καὶ δή (,,und angenommen denn"): vgl.
Eum. 895
, Eur. Med. 386
καὶ δὴ τεθνᾶσι·
τίς με δέξεται πόλις, Hel. 1059
καὶ δὴ παρεῖκεν·
εἶτα πῶς σωθησόμεσθα. Ebenso hier das Asyndeton bei
μενοῦμεν
564.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-309
δαιμονᾷ:
ὑπὸ δαίμονος κατ έχεται Hesych. Vgl.
Sept. 992
Ζω δαιμονῶντες ἐν ἄτα (Schol.
λυσσή σαντες).
565-566.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-310
Wir werden in der Stellung von Schutzflehenden vor dem Thore warten, so dafs der Vorübergehende uns die Zurückweisung ansieht" u. s. w.
567.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-311
πύλαισι . .
ἀπείργεται, läfst durch verschlossene Thüre von sich fernbalten. Vgl. Aristoph. Ekkl. 420
ἣν δ᾽ ἀποκλῄῃ τῇ θύρα. Der Tribrachys im dritten Fufse ist gebildet wie
Ag. 605
ἄριστα τὸν ἐμόν. Die zweite und dritte Kürze des Tribrachys wie die zwei Kürzen des Daktylus bilden gewöhnlich den Anfang eines dreioder mehrsilbigen Wortes, seltener ergeben sie ein zweisilbiges Wort. Hier schliefst sich der Artikel dem folgenden Worte enge an.
568.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-312
D. i.,, man kann nicht verstehen, warum Agisthos die Schutzflehenden nicht einläfst, wenn er anders Kunde von ihnen hat; er kann sie aber haben, da er, wenn auch nicht im Hause (730), so doch im Lande anwesend ist." Die Ausschliefsung und rücksichtslose Behandlung von Schutz suchenden Fremdlingen war ein schweres Argernis, vgl. Hom.
α 119
νεμεσ σήθη δ᾽ ἐνὶ θυμῷ ξεῖνον δηθὰ θύρησιν ἐφεστάμεν,
η 159
οὐδὲ ἔοικεν ξεῖνον μὲν χαμαὶ ἦσθαι ἐπ᾿ ἐσχάρῃ ἐν κονίησιν,
ἣ 546
ἀντὶ κασιγνήτου ξεινός θ᾽ ἱκέτης τε τέ τυκται ἀνέρι ὅς τ᾽ ὀλίγον περ ἐπιψαύῃ πραπίδεσσιν.
569.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-313
βαλόν:
z
η 768.
570.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-314
Diesen empörenden Anblick hebt auch
Soph. El. 267
Elektra hervor:
ὅταν θρόνοις Αἴγισθον ἐνθακοῦντ᾽ ἴδω τοῖσιν πατρῴοις.
571-572.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-315
μολών κατὰ στόμα, mir vor das Gesicht, vor mich hin tretend. Vgl. Eur. Rhes. 409
Θρη κῶν ἀρίστοις ἐμπεσὼν κατὰ στόμα, 491
τάξον μ'
᾿Αχιλλέως καὶ στρατοῦ κατὰ στόμα und
κατ᾿ ὄμμα (
ὄμματα,
ὀφθαλμούς)
Soph. Ant. 760
, Eur. Androm. 1064, Aristoph. Frö. 626.
ἀρεῖ καὶ καταβαλεὶ ὀφθαλμούς, das Auge zu mir erheben und, glaube sicher, (bei meinem Anblicke) wieder senken wird." Die Worte
σáq' lóðɩ beziehen sich trotz ihrer Stellung auf das Folgende, wie wenn es hielse:
καί,
σάφ᾽ ἴσθι,
κατ᾽ ὀφθαλμοὺς βαλεῖ. Vgl.
Eum. 829
. Dafs Ägisthos nicht im Hause ist, erfährt Orestes erst 669.
574.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-316
ποδώκει:
τῷ ταχεῖ ξίφει.
ὡς ἐπὶ ἐμψύχου δὲ εἶπεν Schol. Vgl.
ποδῶκες ὄμμα
Sept. 610
. Die Vorstellung von
περιβαλών ist ähnlich der von
αρκύων ξίφους Eur. Med. 1278,
βρόχοισι δ᾽ ἀρκύων κεκλήσε ται ξιφηφόροισι Herc. 729. Das Schwert umgarnt und fesselt, weil der Tote sich nicht mehr regen kann.
575.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-317
φόνου οὐχ ὑπεσπανισμένη: Schol.
οὐκ ἀποτυγχάνουσα, vgl.
Pers. 492
ὑπεσπανισμένους βορᾶς.
576.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-318
ἄκρατον nicht
οἶνον, sondern
αἷμα. Zur Spende nach der Mahlzeit wurde ungemischter Wein getrunken. Vgl. Athen. XV 48
Ρ. 693
Ο Θεόφραστος δ᾽ ἐν τῷ περὶ μέθης τὸν ἄκρατον,
φησίν,
οἶνον τὸν ἐπὶ τῷ δείπνῳ διδόμενον,
ὃν δὴ λέγουσιν ἀγαθοῦ δαίμονος εἶναι πρόποσιν“
κτέ.
τρίτην πόσιν (Akk. des inneren Objekts) mit Bezug auf die
σπονδὴ τρίτου κρατῆρος, die dem rettenden Zeus ger bracht wurde, zu
Ag. 257 f.
Nach 1063 ff. war die erste Blutspende der Mord der Kinder des Thyestes, die zweite der des Agamemnon. Durch
ἄκρατον wie durch
τρίτην πόσιν wird der Ausdruck sarkastisch. Vgl.
Ag. 1385 f.
Diese Beziehung fällt weg
Soph. El. 785
τοὐμὸν ἐκπίνουσ᾽ ἀεὶ ψυχῆς ἄκρατον αἷμα.
578.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-319
ἀρτίκολλα: Schol.
σύμφωνα καὶ ὑγιῶς συναρμοζόμενα ταῖς νε ωστὶ συνθήκαις ἡμῶν, Hesych.
ἡρμοσμένα. Vgl. 540.
580.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-320
Frg. 188
σιγῶν θ᾽ ὅπου δεῖ καὶ λέγων τὰ καίρια,
Sept. 606
φιλεὶ δὲ σιγᾶν ἢ λέγειν τὰ καίρια,
Eum. 277 f.
Den letzteren Auftrag erfüllt der Chor 726 f., 762 ff., 847 ff.
581.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-321
τούτῳ, dem Agamemnon im Grabe, zu welchem sich Orestes hinwendet. Vgl. 487 u.
Soph. El. 453
αὐτοῦ δὲ προσπίτνουσα γῆθεν εὐμενὴ ἡμῖν ἀρωγὸν αὐτὸν (scil.
τὸν πατέρα)
εἰς ἐχθροὺς μολεῖν, Eur.
Οr. 1225
ὦ δῶμα ναίων νυκτὸς ὀρφναίας πάτερ,
καλεῖ σ᾽ Ὀρέστης παῖς σὸς ἐπίκουρον μολείν. Dals nicht mit dem Schol. an Pylades zu denken ist, zeigt der Ausdruck
δεῦρ᾽ ἐποπτεῦσαι.
582.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-322
,,Um den Schwertkampf mir mit glücklichem Erfolg zu krönen.“
ξιφηφόρος
ἀγών,,,der schwerttragende Kampf" für Kampf von Schwerttragenden. Vgl. Eur. Herc. 812
ξιφηφόρων αγώνων, Bakch. 384
κισσοφόροις ἐν θαλίαις, 531
στε φαναφόρους θιάσους. Elektra geht ins Haus, Orestes und Pylades treten zur linken Seite ab. 583 - 648 erstes Stasimon: Vieles Schreckliche bietet die Natur; aber schrecklicher als die Ungeheuer der Natur ist des Mannes verbrecherischer Sinn und des Weibes rüchsichtslose Gier. Beispiele hiefür sind Althäa, welche den Sohn, Skylla, welche den Vater, die Frauen von Lemnos, welche die Gatten ihrer Leidenschaft opferten. Zu diesen kommt jetzt die Buhlerei der Klytämestra, durch welche der allverehrte Herrscher den Untergang fand. Aber Dike dient der Vorsorglichen Schwertfegerin Aisa als Ambofs und das Erzeugnis ihrer Arbeit bringt die Erinys mit der Zeit ins Haus, um den Greuel alter Blutschuld zu sühnen. Dieses aber, das Schwert, trifft um der mit Fülsen getretenen Dike willen ins Herz diejenigen, welche sich über alle Verehrung des Zeus hinweggesetzt haben".
584.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-323
δειμάτων ἄχη, widrige Schrecknisse.
585-586.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-324
πόντιαι ἀγκάλαι von den Meereswogen wie Eur. Hel. 1062
πελαγίας ἐς ἀγκάλας. Vgl. Aristoph. Frö. 704
κυμάτων ἐν ἀγκάλαις (nach Archilochos
ψυχὰς ἔχοντες κυμάτ των ἐν ἀγκάλαις).
βρύουσι, sind voll, daher mit Gen. wie Soph. Oed.
Κ. 17
βρύων δάφνης.
587-588.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-325
πλάθουσι,
πελάζουσι, vgl.
Soph. El. 220
,
Phil. 728
, Eur. Alk. 220. -
πεδαίχμιοι,
μεταίχμιοι, zwischen Himmel und Erde. Die äolische Form
πέδα kommt nur vor in den Composita
πεδαίχμιος,
πεδάορος,
πεδάρσιος,
πέδοικος.
λαμπάδες, feurige Erscheinungen (Meteore).
πεδάοροι,
μετέωροι, in der Höhe, aus der Höhe.
589.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-326
Was in der Luft fliegt und was auf der Erde wandelt, kann erzählen von dem Grimm der Sturmwinde." Die Verdoppelung von
ἄν wie
Suppl. 779
γένοιτ'
ἂν οὐδ᾽ ἂν u.
δ., wiewohl dieser Gebrauch bei Äschylos nicht so häufig ist wie bei Sophokles.
592.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-327
ὑπέρτολμον: Hor. carm. I 3, 26 audax omnia perpeti gens humana ruit per vetitum nefas. wer
593.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-328
τίς λέγοι (
ἄν ergänzt sich aus dem Vorhergehenden), könnte schildern?" (d. i. die Verwegenheit übersteigt alle Begriffe). Nur der Form nach entspricht
λέγοι dem vorausgehenden
φράσαι.
594.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-329
τλήμων,
δύστηνος,
τάλας (604),
ἄνολβος, infelix öfter von bethörtem, unseligem, gottverlassenem Sinne.
596.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-330
Gesellt dem Unheil der Sterblichen", d. h. wo solche Begierden sind, da fehlt das Unheil nicht. Vgl. Soph.
Εl. 240
μήτ',
εἴ τῷ πρόσκειμαι χρηστῷ,
ξυνναίοιμ'
εύκηλος, Oed.
Κ. 514
ἀλγηδόνος,
ο ξυνέστας, Oed.
Τ. 303
οἵα νόσῳ σύνεστιν, Eur. Herakl. 996
συνοίκοίην φόβῳ. Mit dem Gedanken vgl. Hom.
λ 427
ὣς οὐκ αἰνότερον καὶ κύντερον ἄλλο γυναικός, Soph. frg. 197
ὦ πᾶν σὺ τολμήσασα καὶ πέρα,
γύναι·
κάκιον ἄλλ᾽ οὐκ ἔστιν οὐδ᾽ ἔσται ποτὲ γυναικὸς εἴ τι πῆμα γίγνεται βροτοῖς, Eur. frg. 1045
δεινὴ μὲν ἀλκὴ κυμάτων θαλασσίων,
δειναὶ δὲ ποταμῶν καὶ πυρὸς θερμοῦ πνοαί ἀλλ᾽ οὐδὲν οὕτω δεινὸν ὡς γυνὴ κακόν. Mit
597-598.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-331
ξυζύγου ὁμαυλίας θηλυκρατὴς ἀπ.
ἔρως d. i.
ξυζύγου ὁμαυλίας κρατῶν θῆλυς ἀπ.
ἔρως, die weibliche Liebe, die das Gegenteil von Liebe ist, die über eheliches Bündnis sich hinwegsetzt.
ἀπέρωτος ἔρως vgl. die zu
Ag. 1137
angeführten Ausdrücke und
ἀπόμουσος (
άμουσος),
ἀπόθεος (
ἄθεος),
ἀπότιμος (
ἄτιμος) u. a. ·
παρανικᾷ, ist in verkehrter Weise stärker (schlimmer) als, mit Gen. wie
Soph. Ai. 1357
νικῷ γὰρ ἀρετή με τῆς ἔχθρας πολύ und öfter
νικᾶσθαι (schwächer sein, zu 1050).
600.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-332
στρόβων,
αἰγίδων (591). Hesych.
στρόβοι·
συστροφαί und
στρόμβος·
συστροφὴ ἀνέμων.
601-602.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-333
Das mag, wer nicht flatterhaft im Sinn, erkennen, indem er erfährt. Schol.
ὁ μὴ κούφος,
ἀλλ᾽ ἀληθῶς μαθεῖν θέλων. Hesych.
δαείς·
μαθών.
603-604.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-334
τὰν (
ἃν)
πυρδαῆτιν πρόνοιαν (welchen Plan mit dem Feuerbrande) & . .
Θεστιὰς μήσατο.
Α1- thäa war die Tochter des ätolischen Königs Thestios (und der Eurythemis), Gemahlin des Öneus, des Königs von Kalydon. Apollod. I 7, 10. VIII 1, 2. Über die dem Homer unbekannte Sage, dafs Althäa ihren Sohn Meleagros durch einen Feuerbrand, den die Mören ihr gegeben, tötete im Kummer darüber, dafs ihre Brüder durch Meleagros umgekommen waren, berichtet Paus.
Χ 31, 4
τὸν δὲ ἐπὶ τῷ δαλῷ λόγον,
ὡς δοθείη μὲν ὑπὸ Μοιρῶν τῇ ᾿Αλθαία,
Μελεάγρῳ δὲ οὐ πρότερον ἔδει τὴν τελευτὴν συμβῆναι,
πρὶν ἢ ὑπὸ πυρὸς ἀφανισθῆναι τὸν δαλόν,
καὶ ὡς ὑπὸ τοῦ θυμοῦ καταπρήσειεν αὐτὸν ἡ ᾿Αλθαία,
τοῦτον τὸν λόγον Φρύνιχος ὁ Πολυφράδμο νος πρῶτος ἐν δράματι ἔδειξε Πλευ ρωνίαις· «
Κρυερὸν γὰρ οὐκ ἤλυξεν μόρον,
ὠκεῖα δέ νιν φλὸξ κατεδαίσατο,
δαλοῦ περθομένου ματρὸς ὑπ᾽ αἰνᾶς κακομηχάνου. 66
606.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-335
δαφοινόν von dem rot glühenden Scheite. Nur von dem brennenden Scheite gilt das folgende
ἥλικ'
κτἑ. Hesych.
δαφοινόν:
μέλαν,
δεινόν,
ποικίλον,
ἐρυθρόν,
πυρρόν.
607-608.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-336
ἥλικα wird bestimmt durch
ἐπεὶ ..
ἆμαρ: die Lebenszeit mit ihm gemeinsam habend vom Tage der Geburt bis zur Stunde des Todes. Ov. Met. VIII 454 tempora, dixerunt (triplices sorores), eadem lignoque tibique, o modo nate, damus.
μολὼν ματρόθεν καλάδησε, a matre editus vagirit.
611.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-337
Ein anderes verderbliches Mägdlein kann man hassen, wenn man von ihm erzählen hört." Nisos, der König von Megara, hatte unter seinen Haupthaaren ein goldenes (oder purpurnes), an welches sein Leben geknüpft war. Als Minos den Nisos in Nisäa belagerte, verleitete er durch einen Goldschmuck dessen Tochter Skylla, dem Vater das verhängnisvolle Haar im Schlafe auszuziehen. Nach anderer Darstellung geschah es aus Liebe (
σημείωσαι ὅτι ὅρμον ὑπὸ Μίνωός φησιν εἰληφέναι Σκύλλαν,
οὐ δι'
ἔρωτα Schol. Vgl. Paus. I 19, 4, Apollod. III 15, 8). Aber die goldene Kette schliefst das Liebesverhältnis (
ἀπέρωτος ἔρως) nicht aus. Über diese Sage vgl. Schwartz, der Ursprung der Mytho- logie, S. 63 f.
πιθήσασα (s. F. a.
πεισθεῖσα), eine epische Form. -
ἀθανάτας, weil die Erhaltung des Haares dem Nisos die Unsterblichkeit sicherte.
ἀπροβούλως ἐνδόντα ὕπνῳ, als er ahnungslos sich dem Schlafe hingegeben hatte.
κυνόφρων wie bei Homer
κύων (z.
Β.
Ζ 344),
κύντερος,
κύντατος,
κυνῶπα (4 159) zur Bezeichnung der Schamlosigkeit dient. Schutz. 766
κυνοθρασείς.
χάνει . .
Ἑρμῆς (
χθόνιος), er fel aber dem (in die Unterwelt führenden) Hermes anheim. Vgl. Hom.
Ρ 672,
Χ 436
νῦν αὖ θάνατος καὶ μοῖρα κιχάνει,
Χ 303
νῦν αὐτέ με μοῖρα κιχάνει. Vgl.
κιγ
629.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-338
πρεσβεύεται, gilt als das höchste.
630-631.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-339
λόγω γιατᾷ (vgl. 818)
ῥοθεῖ κατάπτυστον, in Klagereden hört man es allenthalben als etwas Verabscheuungswürdiges nennen und hin und wieder verglich man das Schlimmste lemnischem Weh d. h. lemnisches Leid ist sprichwörtlich geworden für die ärgste Missthat. Vgl. Herod. VI 138
ἀπὸ τούτου δὲ τοῦ ἔργου καὶ τοῦ προτέρου τούτων,
τὸ ἐργάσαντο αἱ γυ ναῖκες τοὺς ἅμα Θόαντι ἄνδρας σφετέρους ἀποκτείνασαι,
νενόμισται ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα τὰ σχέτλια ἔργα πάντα Λήμνια καλέεσθαι, Hesych.
Λήμνιον κακόν·
παροιμία κτἑ., Pind. Pyth. IV 252
Λαμνιᾶν τ᾽ ἔθνει γυναικῶν ἀνδροφόνων, Eur. Hek. 886
τί δ᾽;
οὐ γυναῖκες εἷλον Αἰγύπτου τέκνα καὶ Λήμνον ἄρδην ἀρσένων ἐξώκισαν. Mit
δοθεί vgl. Soph.
ῥοθεῖ
Ant. 259
λόγοι δ᾽ ἐν ἀλλήλοισιν ἐρρόθουν κακοί.
ᾔκασεν ἄν: Kr. I § 53, 10, 3.
δεινός mit Artikel bezeichnet häufig das vorzugsweise Schlimme, das Allerärgste.
633-634.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-340
Durch gottverhafste Greuel verliert alle Zier der Sterblichen (
γάνος, zu
Ag. 383
) Ehre und Achtung d. h. was den Menschen als hoch und erhaben gilt (wie königliche Würde, vgl. 53), büfst die Verehrung ein, wenn gottverhafste Schuld auf ihm ruht.
636.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-341
D. i.,,Gehören nicht diese Beispiele mit Recht zusammen? Und nachdem ich Fälle lieblosen Verlangens angeführt habe, soll ich dann nicht hinzufügen den widerwärtigen Ehebund und die weiberarglistigen Ränke gegen den dem Volke Ehrfurcht einflöfsenden Kriegshelden etwa aus Achtung vor dem Heiligtum der Familie das kein Heiligtum ist und vor feiger Gewaltherrschaft von Weibern?"
Αμειλίχων πόθων wie
ἀπέρωτος ἔρως 598.
γυναικοβούλους μήτιδας: zu
Ag. 245
.
ἐντόκος ist wie
ἐντίκτων konstruiert, vgl. zu
Ag. 1075
und zum Gedanken Hom.
Γ 170
βασιλῆι γὰρ ἀνδρὶ ἔοικεν.
ἀθέρμαντος ἑστία ist gesagt wie
ἀνέστιος ἑστία, vgl. Eur. Or. 621
ἀνηφαίστῳ πυρί. — Mit
αἰχμάν vgl.
Prom. 421
ὑπερήφανον θεοῖς τοῖς πάρος ἐνδείκνυσιν αἰχμήν.
643-644.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-342
Δίκας ist gen. def zu
πυθμήν. Dike wird als Grundstock, als Ambofs festgemacht, auf dem das Verhängnis vorsorglich schmiedet. Die
A
ἶσα oder
Μοίρα als das Weltgesetz verhängt Blut für Blut (462
τὸ μόρσιμον μένει πάλαι), sie schmiedet also das Schwert gegen den Mörder. Die Aisa ist nicht ein blindes Verhängnis; denn sie hat Gerechtigkeit als festen Grund ihrer Bestimmungen. Mit der Zeit nimmt dann die tiefdenkende (nie vergessende, vgl.
Eum. 386
) Erinys, der die Exekutive obliegt, der Aisa das Erzeugnis (
τέκνον) ihrer vorsorgenden Schmiedearbeit ab und bringt es in das schuldbeladene Haus, um alten Mord mit neuem zu vergelten. Vgl.
Soph. Ai. 1390
μνήμων Ερινὺς καὶ τελεσφόρος Δίκη κακοὺς κακῶς φθείρειαν. Mit dem Bilde vgl. ebd. 1034
ἆρ᾽ οὐκ Ερινὺς τοῦτ᾽ ἐχάλκευσεν ξίφος; Hor. carm. IV 15, 19 non ira quae procndit enses, auch Pind. Pyth.
Ι 165
ἀψευδεῖ δὲ πρὸς ἄκμονι χάλκευε γλῶσσαν und
Ag. 1537 f.
τίνειν im Sinne von
τίνεσθαι wie Soph.
Οed. K. 229
ἂν προπάθῃ τὸ τίνειν.
637.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-343
tò de bezieht sich zurück auf
τέκνον und wird erklärt durch
ξίφος: Dieses aber, das scharfbittere Schwert, trifft mit durchbohrendem Stofse ins Herz die Übertreter u. s. w.
ἄγχι πλευμόνων ist nähere Bestimmung zu
διανταίαν. Vgl. Eur. Ion 767
διανταῖος ἔτυπεν ὀδύνα με πλευμόνων τῶνδ᾽ ἔσω.
διανταίαν (scil.
πληγήν, vgl. Soph.
Αnt. 1308
τί μ᾽ οὐκ ἀνταίαν ἔπαισέν τις ἀμφιθήκτῳ ξίφει;) ist inneres,
παρεκβάντας ufseres Objekt zu
οὐτᾷ.
ὀξυ-
πευκές:
ὀξύπικρον Hesych. -
τὸ (
δ)
μὴ θέμις bezieht sich auf den Inhalt von
λαξ πέδοι πατουμένας.
οὐ θεμιστῶς wie
Sept. 681
αἵματος οὐ θεμιστοῦ.
649-778.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-344
zweites Epeisodion. Die Ausführung der Rache wird auf listige Weise vorbereitet. Orestes kommt mit Pylades von der linken Seite und pocht an das Thor des Hauses. Beide haben mittlerweile sich als Gepäck tragende Wanderer (671) verkleidet.
649.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-345
παῖ παὶ der gewöhnliche Ruf, vgl. Aristoph. Ach. 395, Vö. 57, Wo. 132.
650.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-346
μάλ'
αὖθις (zu
Ag. 1344
) bezieht sich auf den mit Klopfen verbundenen wiederholten Ruf
παι παϊ. Eur. Phon. 1067 f.
φή,
τίς ἐν πύλαισι δωμάτων κυρεῖ; . .
ωὴ μάλ'
αὖθις κτέ.
651.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-347
τρίτον ..
καλῶ d. i. zum dritten Male fordere ich so (mit Klopfen), dafs jemand aus dem Hause komme. Schol.
ἐκπεράσαί τινα καλώ.
652.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-348
Soph.
Εl. 661
εἰ τοῦ τυ ράννου δώματ'
Αιγίσθου τάδε, 1101
Αἴγισθον ἔνθ'
ᾤκηκεν ἱστορῶ πάλαι.
653.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-349
εἶεν,
ἀκούω wie Aristoph. Frie. 663
εἶεν,
ἀκούω.
ταῦτ᾽ ἐπικαλεῖς;
μανθάνω. Wie es scheint, war
εἶεν ἀκούω formelbafte Rede weise. Vgl. auch zu 1047.
656.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-350
Pers. 694
τάχυνε δ᾽,
ὡς ἄμεμπτος ὦ χρόνου. —
νυκτὸς ἅρμα: frg. 66
μελανίππου ..
ἱερᾶς νυκτός, Eur. frg. 114
ὦ νὺξ ἱερά,
ὡς μακρὸν ἵππευμα διώκεις, Theokr. II 166
ἄντυγα Νυκτός.
657-658.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-351
Da in
καταλύειν das Bildliche verblafst ist, hat der Dichter in
καθιέναι ἄγκυραν eine kräftige Metapher geschaffen. Mit
καθιέναι vgl. Herod. VII 36
ἀγκύρας κατῆκαν 11. 2.
πανδόκοις ξένων: Krüger II § 47, 26, 6. Vgl. Pind. Ol. IV 25
ξενίαις πανδόκοις, Soph. frg. 258
πανδόκος ξενόστασις.
659.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-352
τελεσφόρος: Schol.
ἀρχηγός,
διοικητής, eine malsgebende Persönlichkeit.
660.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-353
γυναῖκα ἄνδρα, scil.
ἐξελθεῖν δωμάτων: „, Ein Weib genügt, passender, es ist ein Mann."
661.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-354
Denn wo nicht Scheu im Gespräche die Worte verschleiert, spricht frank und frei der Mann zum Manne und nennt die Sache beim rechten Namen." Vgl. Eur. Iph.
Α. 830
αἰσχρὸν δέ μοι γυναιξὶ συμβάλλειν λόγους.
ἐπαργέμους, Schol.
σκοτεινούς,
ἀπὸ τῶν περὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς λευκωμάτων.
εἶπε und
ἐσήμηνεν gnom. Aor. Der Diener tritt durch die rechte Thüre in die Frauenwohnung, um Klyt. zu rufen.
664.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-355
Klytämestra tritt aus dem Palaste, von Dienern begleitet (708).
666.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-356
Hom. X 443
ὄφρα πέλοιτο Εκτορι θερμὰ λοετρὰ μάχης ἐκνοστήσαντι,
θ 249
εἵματά τ᾽ ἐξημοιβὰ λόετρά τε θερμὰ καὶ εὐναί.
πόνων θελκτήριος: zu 235.
667.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-357
δικαίων 6.
παρουσία, Schol.
ἀντὶ τοῦ δίκαιοι ἄνθρωποι (redlich denkende Menschen von aufrichtiger Gesinnung, welche den Fremden nicht mit scheelem Auge ansehen). Vgl. Xen. Anab. VII 7, 46
ἐμὲ ἐδέξω ἡδέως καὶ ὄμμασι καὶ φωνῇ καὶ ξενίοις, Ov. Met. VIII 677 super omnia vultus accessere boni nec iners pauperque voluntas.
668.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-358
βουλιώτερον, was ernsteren Rates bedarf.
670.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-359
Δαυλιεύς: Das Zusammentreffen des Dauliers und des Strophios, der von Krisa (
Soph. El. 180
), also auf der Strafse von Delphi herkommt, erinnert an den aus der Oedipussage bekannten Dreiweg, von welchem es
Soph. Oed. T. 733
heifst:
Φωκὶς μὲν ἡ γῆ κλήζε ται,
σχιστὴ δ᾽ ὁδὸς ἐς ταὐτὸ Δελφῶν κἀπὸ Δαυλίας ἄγει. Auf das Einlenken in den vereinigten Weg bezieht sich
δεῦρ᾽ ἀπεζύγην πόδα 672.
671.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-360
αὐτόφορτον (selbst sein Bündel tragend): vgl. Hesych.
av
τόφορτοι·
αὐτοδιάκονοι.
κυρίως δὲ οἱ ἐν τοῖς ἰδίοις πλοίοις.
Σοφοκλῆς Θυέστῃ Σικυωνίῳ.
οἰκεία σαγῇ d. i. nicht ein öffentlicher Lastenträger, der für andere Gepäck trägt (Schol.
ἐπ᾿ ἰδίᾳ πραγματεία). Das Detail dient zur Beglaubigung der Aussage wie in der Erzählung des Pädagogen
Soph. El. 681 ff.
672.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-361
ὥσπερ δεῦρ᾽ ἀπεζύγην πόδα, sobald mir hieher der Fufs abgelenkt wurde d. h. sobald ich auf die hieher führende Strafse den Fufs ablenkte.
674.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-362
Die Erklärung des Schol.
ἐρωτήσας καὶ μαθών würde
σαφηνισθείς, wie Heimsöth lesen will, erfordern. Aber
σαφηνίσας bezieht sich auf die Angabe des eigenen Reiseziels. Vgl. Hor. sat. I 9, 62 unde venis? et quo tendis? rogat et respondet.
675.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-363
Στρόφιος:
Αg. 872.
ἐν λόγῳ, bei der Unterredung mit ihm, im Laufe des Gesprächs.
676.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-364
ἄλλως, ohnedies.
κίεις:
Pers. 1069
,
Suppl. 864
κίε,
Suppl. 513
κίοι, ein Homerisches Wort.
677-678.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-365
πανδίκως (zu
Eum. 291
u. 807)
μεμνημένος, sei gewissenhaft es eingedenk und vergifs es nicht (
λάθῃ,
ἐπιλάθη). —
τεθνεῶτ᾽ εἰπέ, vgl. Soph.
Εl. 676
θανόντ'
Ορέστην νῦν τε καὶ πάλαι λέγω, Krüger II
679-680.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-366
Mit
εἴτ᾿ οὖν είτε oder
εἴτε εἶτ᾽ οὖν wird ein Satz häufg an einen vorausgehenden Hauptsatz angeschlossen wie
Ag. 496
, 834,
Soph. Phil. 345
,
Oed. T. 1049
,
El. 199
, 560. Hier giebt das erste ovv (igitur) die Satzverbindung.
μέτ οικον ξένον wie Soph. Oed.
Τ. 452
ξένος λόγῳ μέτοικος,
εἶτα δ᾽ ἐγγε νὴς φανήσεται Θηβαῖος. Damit wird die Härte, dafs der Tote sein Grab für immer in fremder Erde haben soll, betont.
εἰς τὸ πᾶν ἀεί (für alle Zeit immer) wie
εἰς τὸ πᾶν χρόνου
Eum. 673
. Nach
Pers. 322
σκληρᾶς μέτοικος γῆς ἐκεῖ κατέφθιτο könnte man auch hier
μέτ οικον εἰς τὸ πᾶν ξένης χθονός erwarten.
681.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-367
ἐφετμὰς τάσδε, Aufträge darüber. —
πόρθμευσον: Eur. Iph.
Τ. 735
πορθμεύσειν γραφάς.
682.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-368
λέβητος: zu
Ag. 451
. Aus
χαλκέου πλευρώματα hat Sophokles
χαλκόπλευρος gebildet:
τύπωμα χαλκόπλευρον
Εl. 54 von derselben Urne.
683.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-369
κέκευθεν transitiv wie Soph.
Εl. 1120
τόδε κέκευθεν αὐτὸν τοῦ χος, Eur. Rhes. 621.
684.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-370
εἰ δὲ κτέ, Schol.
πιθανῶς,
ἵνα δοκῇ ὅλως ἀγνοεῖν.
686.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-371
τὸν κλύοντα allgemein für
σὲ τὴν κλύουσαν: „ich weifs es nicht; wer mich gehört hat, kann es wohl wissen."
687.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-372
εἶπας οἷς κατ᾿ ἄκρας πορθούμεθα, du hast dasjenige mitgeteilt, wodurch wir von Grund aus zerstört werden d. i. deine Mitteilung ist für uns gänzliche Vernichtung. Vgl.
Pers. 303
ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα,
Soph. El. 1456
ἦ πολλὰ χαίρειν μ'
εἶπας. Bei Sophokles erwidert Klyt. die Nachricht von dem Tode des Orestes mit den Worten:
Ζεύ,
τί ταῦτα,
πότερον εὐτυχῆ λέγω ἢ δεινὰ μέν,
κέρδη δέ;
λυπηρῶς δ᾽ ἔχει,
εἰ τοῖς ἐμαυτῆς τὸν βίον σώζω κακοῖς. Hier ist ihre Rede halb wahr und dem natürlichen Gefühle der Mutter entsprungen, halb geheuchelt. Vgl. 733 f., zum Inhalt auch
Ag. 1567 ff.
Offen tritt die leichtfertige Freude in der nächsten Rede 703 ff. zu Tage, wo Klyt. nichts mehr von dem Verlust der Lieben (
φίλων ἀποψιλοῖς με 691) weifs, sondern sich für gut versorgt mit Freunden (
οὐ σπανίζοντες φίλων 713) hält. Manche geben diese Worte mit Turn, der Elektra, welche mit der Mutter wieder aufgetreten sein müſste; aber schon der Umstand, dafs diese 577 nicht zu listiger und verstellter Rede aufgefordert wird, spricht dagegen.
689.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-373
Vieles was aus deinem Bereiche in Sicherheit gebracht ist, erschaust du.
692.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-374
Mit nai võv wird von der allgemeinen Regel
ὡς πολλ᾽ ἐπω πως κτἑ. die Anwendung auf den einzelnen Fall gemacht. Vgl. zu
Ag. 2
(
καὶ νῦν 8).
Ορέστης: es schwebt vor war unsere Hoffnung für die Zukunft, ist aber doch vom Fluche ereilt worden", nachher aber schliefst sich die Fortsetzung des Gedankens an den Zwischensatz wie an einen selbständigen Gedanken an: Denn es war mit ihm wohl bestellt, da er seinen Fufs von dem verderblichen Schmutze ferne hatte; nun aber betrachte die wonnigliche Hoffnung auf herrlichen Frohsinn, die uns im Hause war, als eine verschwundene."
εὐβούλως ἔχων . .
πόδα giebt den
ἦν Sinn von
ἐκποδὼν εὖ κείμενα (689) wieder.
ἔξω πηλοῦ πόδα:
παροιμία Schol. Zenob. III 62
ἐκτὸς πηλοῦ πόδας ἔχειν ἐπὶ τῶν ἔξω κινδύνου καθεστώτων. Plaut. Pseud. 984 nunc homo in medio lutost. Vgl. Eur. Herakl. 109
καλὸν δέ γ'
ἔξω πραγμάτων ἔχειν πόδα,
εὐβου λίας τυχόντα τῆς ἀμείνονος und zu
Prom. 279
. Mit
Ζαντός (erquickend) vgl.
εὐφραντός (erheiternd) bei Diog. L. X 6.
ἦν,
ἀποῦσαν: vgl. Soph.
Εl. 306
τὰς οὔσας τέ μοι καὶ τὰς ἀπούσας ἐλπίδας, 809
ἀποσπάσας γὰρ τῆς ἐμῆς οἴχῃ φρενὸς αἵ μοι μόναι παρῆσαν ἐλπίδων ἔτι.
ἔγγραφε, Schol.
τάξον, vgl. Eur.
Εl. 1073
διαγραφ᾽ ὡς οὖσαν κακήν und zu
Ag. 792 f.
696.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-375
In 696-698 kann man auch einen anderen Sinn finden als den welcher für Klyt. berechnet ist.
698-699.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-376
τί γὰρ . .
εὐμενέστερον; Hom. 9 546
ἀντὶ κασιγνήτου ξεινός θ᾽ ἱκέτης τε τέτυκται ἀνέρι ὅς τ ὀλίγον περ ἐπιψαύει πραπίδεσσιν.
700.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-377
Von Seite der Frömmigkeit lag mir das im Sinne" d. h. es erweckte mir Gewissens bedenken". Mit
πρὸς εὐσεβείας vgl. Soph.
Οed.
Κ. 546
ἔχει δέ μοι πρὸς δίκας τι.
ἐν φρεσίν s. v. a.
ἐνθύμιον.
701-702.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-378
καρανῶσαι: Hesych.
καρα νούσθω·
τελειούσθω.
φίλοις all- gemein von Strophios, mit dem er in ein gastfreundliches Verhältnis getreten war (
κατεξενωμένον).
καταινέσαντα, nachdem ich es zugesagt. Hesych.
καταινέσαι·
ξυγκαταθέσθαι, Soph. Oed.
Κ. 1633
καταίνεσον μήποτε προδώσειν τάσδ'
ἑκών.
706.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-379
ἀλλ᾽ ἔσθ'
κτέ, der Satz verhält sich kausal zu dem folgenden (
ἀλλ᾽ ἐστὶ γὰρ κτἑ.). Vgl.
Ag. 1298
, Hom.
γ 310, Soph. frg. 152, 4,
Phil. 1153
, Eur. Alk. 136, Iph. T. 64.
ο καιρός (die höchste Zeit): Aristoph. Thesm. 661
ὁ καιρός ἐστι μὴ μέλλειν ἔτι, Plut. 255
ἴτ᾿ ἐγκονεῖτε,
σπεύδεθ᾽,
ὡς ὁ καιρὸς οὐχὶ μέλ λειν. —
ἡμερεύοντας: Poll. 1 64
τὸ δι'
ὅλης τι πρᾶξαι ἡμέρας ἡμερεῦ σαι καὶ διημερεῦσαι, hier die den ganzen Tag gewandert sind".
707.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-380
θελκτήρια ist willkürliche Ergänzung für das handschriftliche aus 710 stammende
τὰ πρόσφορα.
θελκτήρια μακρᾶς κελεύθου Wie
πόνων θελκτήριος 666. Uber den
Αkk. bei
τυγχάνειν wie bei
κυρεῖν 710 vgl.
Eum. 31
, 1039, Krüger II
708.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-381
άγε sagt sie zu einem Diener.
710.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-382
τὰ σώμασιν πρόσφορα.
711.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-383
ὡς ὑπευθύνῳ d. i. mit dem Gefühle strenger Verantwortlichkeit (für die pünktliche und sorgfältige Ausführung mache ich dich verantwortlich). Egregie a poeta significatur, nuntios Orestis mortem afferentes servis invisiores esse quam matri (Weil). Der Dativ nach alvo wie nach
παραινῶ.
712.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-384
Damit wird die Sendung an Agisthos (726 ff.) vorbereitet.
713.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-385
σπανίζοντες: das masc. wie
αὐτοῖσιν 175.
714.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-386
Während Orestes und Pylades durch die Mittelthür in den Männersaal geführt werden, tritt Klyt. durch die rechte Thür in das Frauengemach ab (877).
715-716.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-387
Mit
πότε . .
δείξομεν ἰσχὺν (Schol.
πότε ἐπευξόμεθα)
ἐπ᾿ Ὀρέ στη fordert der Koryphaios den Chor zu einem sofortigen Gebete auf. Die V. 718-725 werden also von dem Gesamtchore vorgetragen. Vgl. das Gebet der Elektra
Soph. El. 1376
. Mit
ἐπ'
Ὀρέστη (zu Gunsten des Orestes) vgl.
Suppl. 633
λέξωμεν ἐπ᾿ Αργείοις εὐχὰς ἀγαθάς.
718.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-388
ἀκτὴ τοῦ τάφου) von dem Grabhügel wie
ἀκταν βώμιον
Soph. Oed. T. 183
von der Altarerhöhung.
723-724.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-389
ξυγκαταβῆναι, mit Orestes (und Pylades) auf den Kampfplatz trete. Vgl.
καθήκειν 453, Suidas unter
κατάβα:
καταβαίνειν τὸ εἰς ἀγῶνα χωρεῖν. —
χθόνιον Ἑρμῆν als Gott heimlicher List, vgl. 808 ff., Soph.
Εl. 1395
ὁ Μαίας δὲ παῖς ἐπί σφ᾽ ἄγει,
δόλον σκότω κρύψας κτέ.
ἐφοδεύειν mit Akk. bedeutet obire, mit Dat. hier ,,hingeleiten".
726.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-390
Der Chorführer spricht, da er die Thüre gehen hört, von Orestes als dem fremden Wanderer und sagt zweideutig
τεύχειν κακόν, welches sich auf die Trauerbotschaft beziehen kann. Vgl. die Nachahmung in Soph.
Εl. 1324 f.
εἴσιτ᾽,
ὦ ξένοι,
ἄλλως τε καὶ φέροντες,
οἱ ἂν οὔτε τις δόμων ἀπώσαιτ᾽ οὔτ᾽ ἂν ἡσθείη λαβών.
728.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-391
πύλας δωμάτων πατεῖν s. V. a.
δωμάτων ἔξω περᾶν.
Κίλισσα: Schol.
Κίλισσαν δέ φησι τὴν Ὀρέ στον τροφόν,
Πίνδαρος (Pyth.
ΧΙ 26)
δὲ Αρσινόην,
Στησίχορος Λαοδάμειαν. Die Sklaven erhielten häufig ihren Namen von ihrem Vaterlande.
729.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-392
ἄμισθος mit volkstümlicher Naivetät, die dem Charakter der Amme angemessen ist:,,die Trauer begleitet dich und du brauchst sie nicht einmal dafür zu bezahlen." Vgl.
Ag. 969
.
732.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-393
Vgl. 660.
733-734.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-394
,Diese Kunde nahm sie dem Gesinde gegenüber als eine Ursache finsteren Blickes auf."
μέν, als ob folgen sollte im Herzen aber war sie voller Heiterkeit", wofür eine participiale Wendung eintritt. ·
θέτο (
ἐποιήσατο) für
ἔθετο am Anfang des Trimeters wie in
ῥήσεις ἀγγελικαί, denen der Bericht der Amme gleichsteht.
ἐντὸς ὀμμάτων scil.
σκυθρωπῶν. Eur. Or. 1319
κἀγὼ σκυθρωποὺς ὀμμάτων Έξω κόρας. Zum Gedanken vgl. Soph.
ΕΙ. 804
ἆρ᾽ ὑμῖν ὡς ἀλγοῦσα κώδυνωμένη δεινῶς δακρύσαι κάπικωκυ σαι δοκεῖ τὸν υἱὸν ἡ δύστηνος ὧδ᾽ ὀλωλότα,
ἀλλ᾽ ἐγγελῶσα φροῦδος.
735.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-395
ἐπ᾽ ἔργοις:
Αg. 1378.
736.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-396
Aus
παγκάκως δὲ δόμοις τοῖσδε nach
καλῶς (
μὲν)
κείνῃ wird ein selbständiger Satz, der als solcher noch eine dem redseligen Wesen der Amme entsprechende Erweiterung erhält.
737.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-397
ὑφ᾽ ἧς ἤγγειλαν φήμης wie
ἐπορεύετο σὺν ᾗ εἶχε δυνάμει Xen. Hell. IV 1, 23. Vgl. zu
Eum. 859
.
738-739.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-398
κλύων ..
εὖτ᾽ ἂν πύθηται: vgl.
Soph. Ant. 764
προσόψει κρᾶτ'
ἐν ὀφθαλμοῖς ὁρῶν,
Trach. 908
εἴ του φίλων βλέψειεν οἰκετῶν δέμας,
ἔκλαιεν ..
εἰσορωμένη.
εὐφρανεῖ νόον s. v. a.
εὐφρανεῖται. Vgl. Pind. Isthm. VI 3
θυμὸν τεὸν εὔφρανας.
740-741.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-399
Der Gedanke ist:,,denn so viele Leiden schon mir im Hause des Atreus Kummer verursacht haben, so schmerzlich wie die Nachricht vom Tode des Orestes hat mich noch keines berührt."
τὰ μὲν παλαιὰ ..
ἄλγη: Schol.
ἡ κρεουρ γία τῶν Θυέστου παίδων καὶ ὁ Αγαμέμνονος θάνατος. An das letztere ist mehr zu denken.
συγκεκραμένα μοι, die mich im Innersten ergriffen haben. Wie man bald
σύνειμι oder
πρόσκειμαι κακῷ, bald
σύνεστι oder
πρόσκειται μοι κακόν sagt, so heifst es umgekehrt
συγκέ κραμαι δύᾳ Soph.
Αnt. 1311,
οἴκτῳ τῷδε συγκεκραμένην
Ai. 895
.
744.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-400
πλημόνως, Schol.
καρτερικῶς, yvmit Ausdauer und Geduld.
τλουν:
Prom.391
τὴν παροῦσαν ἀντλήσω τύχην.
745.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-401
τῆς τριβήν, abstr. pro concr. wie oben 234
μέλημα, das Aufreiben meines Herzens, d. h. der mir so viele Sorge gemacht hat (und deshalb SO ans Herz gewachsen ist).
745-746.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-402
Bei
φίλον δ᾽ Ὀρέστην schwebt ein Ausdruck wie
τεθνηκότα οὐκ ἀνέχομαι vor (,, der Tod des lieben Orestes dagegen, den ich auferzogen habe, bricht mir das Herz"). Da aber die redselige Alte dazu kommt, die Mühsale zu schildern, mit denen sie das Kind auferzog, ändert sie den Gedanken: ,,mit solcher Arbeit habe ich ihn auferzogen und nun mufs ich seinen Tod vernehmen" (757 - 759).
μητρόθεν (608)
δεδεγμένη wie Aristoph. Ach. 478. Vgl. Hom.
τ 355
δεξαμένη χείρεσσ᾽ ὅτε μιν πρῶτον τέκε μήτηρ.
κελευμάτων scil.
αὐτοῦ, welches nach gewöhnlicher Weise an die Stelle des Relativs tritt.
καὶ πολλὰ κτἑ., vgl. Hom.
Ι 490
πολλάκι μοι κατέδευσας ἐπὶ στήθεσσι χιτῶνα οἴνου ἀποβλύζων ἐν νηπιέῃ ἀλεγεινῇ,
ὡς ἐπὶ σοὶ μάλα πολλὰ πάθον καὶ πολλὰ μό γησα. –
ἀνωφέλητ᾽ ἐμοί, weil Orestes tot ist. Soph.
Εl. 1144
οἴμοι τάλαινα τῆς ἐμῆς πάλαι τροφῆς ἀνωφελήτου.
750.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-403
πῶς γὰρ οὔ; bezieht sich auf den witzelnden Ausdruck
τρόπῳ φρενός („,durch die Weise des Ver standes").
752.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-404
εἰ ἢ λιμός τις ἢ δίψα ἢ λιψουρία.
Soph. Oed. K. 95
ἢ σεισμὸν ἢ βροντήν τιν᾽ ἢ Διὸς σέλας.
753.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-405
αὐτάρκης, der kleine Leib hilft sich selbst d. h. befriedigt ohne weiteres das natürliche Bedürfnis.
754.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-406
πρόμαντις, nämlich durch das Geschrei des Kindes gemahnt.
755-756.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-407
Nach
σπαργάνων φαιδρύντρια sollte folgen: hatte ich als Amme zugleich das Geschäft einer Kleiderreinigerin." Die Änderung des Satzes dient dem humoristischen Tone der Rede.
758.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-408
πατρί: nur den in der Ferne weilenden Vater hatte ich dabei im Auge, nicht die lieblose Mutter.
759.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-409
τεθνηκότος (
αὐτοῦ), vgl. Hom.
α 281
ἔρχεο πευσόμενος πατρὸς δὴν οἰχομένοιο, Thuk. IV 6
ἐπύθοντο τῆς Πύλου κατειλημμένης.
760.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-410
ἐπ'
ἄνδρα, um ihn zu holen.
λυμαντήριον: vgl.
Ag. 1439
.
οἴκων: zu 235.
763.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-411
τί πῶς; ,was meinst du mit dem wie? Vgl.
Prom. 792
τί δ᾽ ὅντιν᾽;
οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε.
764.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-412
εἰ εἴτε καὶ wie Soph. Oed.
Τ. 91. Vgl.
εἴτε εἴτε καὶ
Ag. 834
,
Suppl. 192
. -
ξὺν λοχίταις: vgl.
Ag. 1650
.
766.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-413
,,Aus Hafs gegen den Herrn melde das nicht."- Unrichtig Schol.
τῷ μισουμένῳ ὑπ᾽ Αγαμέμνονος oder Stanley detestando domino (dem Greuel von einem Herrn).
767-768.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-414
αὐτόν, er (d. i. er für sich allein) solle kommen. Vgl. Soph.
ΕΙ. 36
ἄσκευον αὐτὸν ἀσπίδων τε καὶ στρατοῦ δόλοισι κλέψαι . .
σφαγάς. —
ὡς ἀδειμάντως κλύῃ gehört
τη γαθούσῃ φρενί (richte es ihm eilig aus mit frohem Sinn, auf dafs er's furchtlos hört).
γαθούσῃ die altattische wie dorische Form. Vgl.
βαλόν 569.
769.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-415
ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κτἑ. ist Begründung zu
γαθούσῃ φρενί: denn es liegt am Boten, wenn versteckte Rede Glauben findet" d. h.,,denn es kommt auf die Art wie man den Auftrag meldet an, wenn die Hinterlist gelingen soll."
ἐν wie
Eum. 472
πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῇ τάδ᾽ αἰνέσω, Soph.
Αi. 1136
ἐν τοῖς δικασταῖς κοὐκ ἐμοὶ τόδ᾽ ἐσφάλη, Oed.
Κ. 152
οὐ μὰν ἔν γ᾽ ἐμοὶ προσθήσεις τάσδ'
ἀράς. Mit
κρυπτός vgl.
κεκρυμμένη βάξις
Soph. El. 638
, mit
ὀρθοῦται Herod. VII 103
οὕτω μὲν ὀρθοιτ'
ἂν (dürfte sich als wahr erweisen)
ὁ λόγος.
770.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-416
,,Aber meinst du wirklich es redlich mit dem was du mir aufgetragen hast?“
771.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-417
ὡς d. i. so wahr als. Vgl. Anhang.
τροπαίαν: zu
Ag. 229
.
772.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-418
καὶ πῶς; (qui tandem?) wie
Ag. 1309
.
773.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-419
κακός γε μάντις κτἑ., das müfste ein schlechter Seher sein, der solches fände. Unrichtig der Schol.
ταῦτα δὲ καὶ ὁ τυχὼν μάντις γνοίη.
774.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-420
ἔχεις wie 104, 443, Soph. Ant.
ἔχεις τι κεἰσήκουσας;
775.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-421
Eur. Tro. 1149
σὺ δ᾽ ὡς τάχιστα πρᾶσσε ταπεσταλμένα.
776.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-422
μέλει ..
μέλη, was die Götter besorgen, wird besorgt, vgl.
Eum. 682
ἠκούσαθ᾽ ὧν ἠκούσατε. Anderen Sinn haben die zu
Ag. 1170
angeführten Wendungen.
778.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-423
σὺν θεῶν δόσει wie sonst
σὺν θεοῖς.
779-836.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-424
zweites Stasimon. Mit der starken Erregung, welche durch das Gefühl hochwichtiger Entscheidung hervorgebracht wird, fleht der Chor um glückliches Vollbringen des Rachewerks: » Lafs mich, Zeus, den Sieg des Rechtes sehen. Lenke den Sturmlauf des Orestes, dafs sein Fufs nicht strauchle. Ihr, Götter des Familienschatzes, sühnt die alte Blutschuld, damit das Haus rein wird. Du, Apollon, lafs den Palast des Agamemnon wieder den heiteren Tag der Freiheit schauen nach der finsteren Umnachtung. Seinen Beistand leiste endlich Hermes, der Gott der List, der sogar zur hellen Tageszeit das Auge mit Finsternis blendet. Wenn dann der Tag der Freiheit anbricht, dann werden wir fröhlichen Sang anstimmen. Nun aber vollende du, Orestes, mutig das Werk und schaffe Genugthuung den Freunden drunten und auf der Oberwelt durch Vernichtung des Mörders." - Von den drei Strophenpaaren scheint jeder Stoichos eines zu singen, während die Ephymnien dem Gesamtchore zufallen.
779.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-425
παραιτουμένα,
αιτουμένᾳ wie im Lat. deprecari im Sinne von precari gebraucht wird. Vgl.
Suppl. 530
θεοὺς ..
λιταῖς παραιτοῦ τῶν σ᾿ ἔρως ἔχει τυχεῖν.
781-782.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-426
,,Gewähre uns heitere, recht eigentlich deinem Namen entsprechende Schicksale zu erleben."
εὐδίους κυρίως mit Bezug auf den Namen
Ζεύς,
Διός (,,mache deinem Namen Ehre"). Vgl. zu
Ag. 517
.
τὰ σώφρονα εὖ μαιομένοις, die wir das Tugendhafte auf rechte Weise suchen (verlangen) d. h. die wir, wie sich's gehört, der Tugend und dem Rechte den Sieg wünschen.
ἔλακον
783-784.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-427
Der Satz
διά steht in kausalem Verhältnis zum Folgenden (
διὰ δίκας γὰρ . .
ἔλακον): da jegliches Wort meines Gebetes im Rechte sich bewegt, mögest du es wohl beachten. Vgl. zu 706.
785-786.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-428
πρὸ ἐχθρῶν θές, bringe den Orestes im Hause vor seine Feinde d. i. gieb ihm Sieg über die Feinde.
787-788.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-429
μέγαν ἄρας wie
μέγαν αὐξάνειν, Krüger I $ 57, 4, 2.
ἄρας, als ob folgen sollte ,,wirst du zwei- und dreifachen Dank ernten“. Vgl. zu
Ag. 653
.
δίδυμα καὶ τριπλᾶ sprichwörtlich wie
Pers. 1034
δίδυμα γάρ ἐστι καὶ τριπλᾶ. Vgl.
τριπλῇ τετραπλῇ τ᾽ ἀποτίσομεν Hom. A 128,
καὶ δὶς αἰάζειν ..
καὶ τρίς Soph.
Αi. 432,
δὶς ταὐτὰ καὶ τρὶς ἀναπολεῖν
Phil. 1238
.
παλίμποινα, Vergeltung, Dankopfer, vgl.
ἄποινα.
παλίμποινα ἀμείψει wie
χάριν ἀπαμείβειν
Αg. 730.
790.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-430
,,Achte darauf, dafs eines teuren Mannes verwaistes Füllen an den Leidenswagen gespannt ist, und gieb ihm das richtige Mafs beim Laufe. Welches Streben der vorwärts gelenkten Schritte könnte beim Lauf über solches Feld sich das rechte Mafs wahren?"
Πώλος, das auch sonat wie
μόσχος von Jungfrau und Jüngling gebraucht wird, entspricht hier in besonderer Weise dem folgenden Bilde
ἐν ὥρμασιν πημάτων ζυγέντα.
προστι θεὶς μέτρον, damit er nicht infolge der Hast ausgleitet.
σωζόμενον (med.) zu
ὄρεγμα.
γάπεδον ist gebraucht für
δάπεδον, wie die Handschrift bietet. Ebenso ist
Prom. 855
πρὸς Μολοσσὰ δάπεδα für
γάπεδα überliefert. Vgl. Dind. lex. Aesch. unter
γάπεδον.
ἀνομένων mit kurzem a wie Hom.
Σ 473
ἔργον ἄνοιτο, Aesch. frg. 156, 2 D.
οὔτ᾽ ἄν τι θύων οὔτ᾽ ἐπισπέν δων ἄνοις. Die Ephymnien stehen mit der Antistrophe gewöhnlich nicht in innerem Zusammenhang.
796.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-431
Und ihr Götter, die ihr im Innern des Hauses des Ortes waltet, wo der liebe Schatz geborgen, höret und seid zugleich (mit Zeus) achtsam. Der alten Frevelthaten Blut waschet ab durch neues Gericht, auf dafs der alte Mord nicht fortzeugt im Hause." Mit
πλουτογαθῆ vgl.
φιλογαθής
Sept. 902
. Das Wort verbindet die Vorstellungen von Reichtum und der Freude des Besitzers.
νομίζετε, Schol.
ἡνιοχεῖτε καὶ διοικεῖτε, vgl. on von der gewohnten Stätte.
σύμφρονες steht in Bezug zu
ἴσθι 790 (
φρόνει —
συμφρονεῖτε). Die Rache an Klyt. und Agisthos ist nicht
φόνος, sondern
δίκη und diese Sühne des früher vergossenen Blutes soll dem Morden im Hause ein Ende machen.
προσφάτοις, weil die Rache eben im Werke ist.
802-803.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-432
ὦ τὸ καλῶς κτίμενον μέγα στόμιον ναίων: der Schol.
ὦ Αιδη, aber
καλῶς κτίμενον, das Homerische
ἐυκτίμενον, pafst besser für den Tempel in Delphi, wo der Dreifufs auf einem Erdschlunde stand (Strabon IX p. 641). Mit
μέγα στόμιον vgl.
μέγαν μυχόν 953.
804-805.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-433
ἀνιδεῖν, Schol.
ἀναβλέψαι, den Blick frei erheben. Der Sinn von
εὖ ἀνιδείν wird durch das Folgende näher erklärt. —
ἀνδρός von Agamemnon wie
φίλου ανδρός 790.
νίν,
δόμον.
ἐλευθέριον φῶς, das Homerische
ἐλεύθερον ἦμαρ (Z 455).
807.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-434
Vgl. 51
δνόφοι καλύπτουσι δόμους.
808-809.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-435
ἐνδίκως, als
Ἑρμῆς δόλιος. Vgl. zu 723.
φορώτατος: seinem Ungestüm kann niemand widerstehen, wenn er eine Handlung zum glücklichen Ende führen will.
811.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-436
Rätselhaft klingt mein Wort: Bei Nacht bringt er Verfinsterung der Augen, aber auch am hellen Tage ist er nicht heller. 66 Die List bringt Umnachtung selbst am hellen Tage.
ἄσκοπον wie
Soph. Phil. 1111
ἄσκοπα κρυπτά τ᾽ ἔπη δολερᾶς ὑπέδυ φρενός. Vgl.
Εum. 535
ξύμμετρον δ᾽ ἔπος λέγω. – Der temporale Akk.
νύκτα wie
ὤραν
Eum. 109
,
χειμῶνα Soph. Oed.
Τ. 1138,
οὐδὲ νύκτα οὐδεὶς ἐναυλίζεται ἀνθρώπων Herod. I 181,
τὸν αὐτὸν τοῦτον χρόνον ebd. VII 151,
ώρην τοῦ ἔτεος καλλίστην ebd. 50. Krüger II § 46, 4.
τέ —
δέ Krü ger I § 69, 16, 6.
815.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-437
Und dann nunmehr werden wir hellen von Angsten befreienden zu Tanz einladenden Sang weiblicher Stimmen und nicht die schrille Klageweise ertönen lassen: ,,gut geht die Fahrt; mein, mein Gewinn mehrt sich damit; und die Freunde haben keinen Schaden."
δειμάτων λυτήριον: Soph.
Εl. 635
λυτηρίους εὐχὰς δειμάτων und zu 235. -
θηλύθρους wie
δημόθρους.
οὐδέ: vgl. Soph.
Αi. 629
αἴλινον αἴλινον οὐδ᾽ οἰκτρᾶς γόον ὄρνιθος ἀηδοῦς ἥσει δύσμορος,
ἀλλ᾽ ὀξυτόνους μὲν ᾠδὰς θρηνήσει. —
κρεκτὸν νόμον wie Soph. frg. 414
κρεκτοῖσι νόμοις. Gewöhnlich wird
κρέκειν vom Schlagen der Kithara gesagt; aber auch
αὐτὸν κρέκειν Aristoph. Vö. 682. Hier scheint es die hohen Töne und die heftige Weise der
Κισσία ἰηλεμιστρία (422) zu bezeichnen. Vgl.
ὀξυτόνους ωδάς in der eben a. St. des Sophokles.
νόμον μεθήσομεν wie ein Geschofs, vgl.
λόγον μεθιέναι (Soph. Oed.
Τ. 784).
πλει τάδ'
εὖ ruft man etwa, wenn man ein Schiff mit vollen Segeln dabin fahren sieht. —
ἁμὸν ..
φίλων: das Heil der Freunde (des Orestes) ist auch ein Segen für mich. Vgl. auch
Ag. 1089 f.