Aeschylus, Libation Bearers, Ioannes Sanravius (Translator), 806

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Hoc pulchrè interſtitū ò magne habitans uoraginem,

Da uidere domum uiri, & ipſum liberè

Maniſeſteq; uidere, charis oculis tetra

750

Inuolumenta. Comprehendet uerò iuſtè

Libation Bearers. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)

Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 783-837 focus

str. 1

Χορός

νῦν παραιτουμένᾳ μοι,¹ πάτερ

Ζεῦ θεῶν Ὀλυμπίων,

δὸς τύχας εὖ τυχεῖν² κυρίως
785

τὰ σώφρον᾽³ εὖ μαιομένοις ἰδεῖν.

διὰ δίκας⁴ πᾶν ἔπος⁵

ἔλακον, ὦ Ζεῦ, σύ⁶ νιν φυλάσσοις.

789

Χορός

ἐέ, πρὸ δὲ δὴ ᾽χθρῶν

τὸν ἔσωθεν μελάθρων, Ζεῦ,⁷
790

θές, ἐπεί νιν⁸ μέγαν ἄρας,

δίδυμα καὶ τριπλᾶ

παλίμποινα θέλων ἀμείψει.

794

ant. 1

Χορός

ἴσθι⁹ δ᾽ ἀνδρὸς φίλου πῶλον εὖ-

νιν ζυγέντ᾽ ἐν ἅρμασιν¹⁰
795

πημάτων, ἐν δρόμῳ προστιθεὶς

μέτρον. τίς ἂν σῳζόμενον ῥυθμὸν

τοῦτ᾽ ἴδοι διὰ πέδον¹¹

ἀνομένων βημάτων ὄρεγμα;¹²

800

str. 2

Χορός

οἵ τ᾽ ἔσω¹³ δωμάτων
800

πλουτογαθῆ¹⁴ μυχὸν ἐνίζετε,¹⁵

κλῦτε,¹⁶ σύμφρονες θεοί:

[ἄγετε¹⁷] τῶν πάλαι πεπραγμένων¹⁸

λύσασθ᾽¹⁹ αἷμα προσφάτοις δίκαις.

γέρων φόνος μηκέτ᾽ ἐν δόμοις τέκοι.
805
806

Χορός

τὸ δὲ²⁰ καλῶς κτίμενον²¹ ὦ μέγα ναίων

στόμιον, εὖ δὸς ἀνιδεῖν δόμον ἀνδρός,

καί νιν ἐλευθερίας²² φῶς

λαμπρὸν²³ ἰδεῖν φιλίοις

ὄμμασιν²⁴ <ἐκ²⁵> δνοφερᾶς καλύπτρας.
810
811

ant. 2

Χορός

ξυλλάβοι δ᾽ ἐνδίκως

παῖς ὁ Μαίας, ἐπιφορώτατος

πρᾶξιν οὐρίαν θέλων:

[πολλὰ δ᾽ ἄλλα φανεῖ χρηίζων κρυπτά²⁶].
815

ἄσκοπον δ᾽ ἔπος λέγω:²⁷

νύκτα πρό²⁸ τ᾽ ὀμμάτων σκότον φέρει,

καθ᾽ ἡμέραν δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος.²⁹

819

str. 3

Χορός

καὶ τότ᾽³⁰ ἤδη κλυτὸν³¹

δωμάτων λυτήριον,
820

θῆλυν οὐριοστάταν

†ὁμοῦ κρεκτον γοα-

τὰν³² νόμον μεθήσομεν.

πόλει τάδ᾽³³ εὖ:

ἐμὸν ἐμὸν κέρδος αὔξεται³⁴ τόδ᾽: ἄ-
825

τα δ᾽ ἀποστατεῖ φίλων†.³⁵

827

Χορός

σὺ δὲ θαρσῶν, ὅταν ἥκῃ μέρος ἔργων,

ἐπαΰσας Πατρὸς αὐδὰν³⁶

θροούσᾳ [πρὸς σὲ³⁷] Τέκνον [πατρὸς αὐδὰν]

[καὶ] πέραιν᾽³⁸ ἀνεπίμομφον ἄταν.
830
831

ant. 3

Χορός

Περσέως τ᾽ ἐν φρεσὶν

καρδίαν ἀνασχεθών,³⁹

τοῖς θ᾽⁴⁰ ὑπὸ χθονὸς φίλοις,⁴¹

†τοῖς τ᾽ ἄνωθεν προπάσσων

χάριτας⁴² ὀργᾶς λυγρᾶς,⁴³ ἔνδοθεν
835

φόνιαν ἄταν τίθει,⁴⁴ τὸν αἴτιον δ᾽

ἐξαπολλύων⁴⁵ μόρου†.⁴⁶

838

Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 783-837 focus

Χορός

νῦν παραιτουμένᾳ μοι, πάτερ

Ζεῦ θεῶν Ὀλυμπίων,

δὸς τύχας τυχεῖν δόμου κυρίως
785

τὰ σώφρονʼ εὖ μαιομένοις ἰδεῖν.

διὰ δίκας πᾶν ἔπος

ἔλακον· ὦ Ζεῦ, σύ νιν φυλάσσοις.

789

Χορός

ἓ ἕ, πρὸ δὲ δὴ ʼχθρῶν

τὸν ἔσωθεν μελάθρων, Ζεῦ,
790

θές, ἐπεί νιν μέγαν ἄρας,

δίδυμα καὶ τριπλᾶ

παλίμποινα θέλων ἀμείψει.

794

Χορός

ἴσθι δʼ ἀνδρὸς φίλου πῶλον εὖ-

νιν ζυγέντʼ ἐν ἅρμασιν
795

πημάτων. σὺ δʼ ἐν δρόμῳ προστιθεὶς

μέτρον κτίσον σῳζόμενον ῥυθμὸν

τοῦτʼ ἰδεῖν διὰ πέδον

ἀνομένων βημάτων ὄρεγμα;

800

Χορός

οἵ τʼ ἔσω δωμάτων
800

πλουτογαθῆ μυχὸν νομίζετε,

κλῦτε, σύμφρονες θεοί·

ἄγετε τῶν πάλαι πεπραγμένων

λύσασθʼ αἷμα προσφάτοις δίκαις.

γέρων φόνος μηκέτʼ ἐν δόμοις τέκοι.
805

806

Χορός

τὸ δὲ καλῶς κτίμενον ὦ μέγα ναίων

στόμιον, εὖ δὸς ἀνιδεῖν δόμον ἀνδρός,

καί νιν ἐλευθερίας φῶς

λαμπρὸν ἰδεῖν φιλίοις

ὄμμασιν ἐκ δνοφερᾶς καλύπτρας.
810

811

Χορός

ξυλλάβοι δʼ ἐνδίκως

παῖς ὁ Μαίας, ἐπεὶ φορώτατος

πρᾶξιν οὐρίαν θέλων·

πολλὰ δʼ ἄλλα φανεῖ χρηίζων κρυπτά.
815

ἄσκοπον δʼ ἔπος λέγων

νύκτα πρό τʼ ὀμμάτων σκότον φέρει,

καθʼ ἡμέραν δʼ οὐδὲν ἐμφανέστερος.

819

Χορός

καὶ τότʼ ἤδη κλυτὸν

δωμάτων λυτήριον,
820

θῆλυν οὐριοστάταν οὐδʼ

ὀξύκρεκτον γοα-

τᾶν νόμον θήσομεν· πλεῖ τάδʼ εὖ·

ἐμὸν ἐμὸν κέρδος αὔξεται τόδʼ· ἄ-
825

τα δʼ ἀποστατεῖ φίλων.

827

Χορός

σὺ δὲ θαρσῶν, ὅταν ἥκῃ μέρος ἔργων,

ἐπαΰσας πατρὸς αὐδὰν

θροούσᾳ πρὸς σὲ τέκνον πατρὸς αὐδὰν

καὶ πέραινʼ ἀνεπίμομφον ἄταν.
830

831

Χορός

Περσέως τʼ ἐν φρεσὶν

καρδίαν ἀνασχεθών,

τοῖς θʼ ὑπὸ χθονὸς φίλοισιν,

τοῖς τʼ ἄνωθεν πρόπρασ-

σε χάριν ὀργᾶς λυγρᾶς, ἔνδοθεν
835

φόνιον ἄταν τιθείς, τὸν αἴτιον δʼ

ἐξαπολλύων μόρου.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 806 focus

τὸ δὲ καλῶς κτίμενον ὦ μέγα ναίων

στόμιον, εὖ δὸς ἀναδῦν δόμον ἀνδρὸς,

καί νιν ἐλευθερίως

λαμπρῶς ἰδεῖν φιλίοις

810

ὄμμασι δνοφερᾶς καλύπτρας.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 806 focus

τὸ δὲ καλῶς κτάμενον, ὦ μέγα ναίων
795

στόμιον, εὖ δὸς ἀνέδην ἰδεῖν δόμον ἀνδρός,

καί νιν ἐλευθερίοις

ὄμμασιν ἐκ δνοφερᾶς καλύπτρας.

ἀντ. γ'.

ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 806 focus

Τὸ δὲ τόδε ¹ καλῶς κτίμενον κτάμενον ² ὦ μέγα ναίων

στόμιον, εὖ δὸς ἀνιδεῖν δόμον ἀνδρός,

καί νιν ἐλευθερίας -ίως

λαμπρὸν -πρῶς ἰδεῖν (φῶς) φιλίοις

810

ὄμμασι(ν ἐκ) δνοφερᾶς καλύπτρας.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 806 focus

Τὸ δὲ καλῶς κτίμενον ὦ

μέγα ναίων στόμιον, εὖ

δὸς ἀνιδεῖν δόμον ἀνδρός,

καί νιν ἐλευθερίως

805

λαμπρῶς ἰδεῖν φιλίοις

ὄμμασι δνοφερᾶς καλύπτρας.

antistr. 2.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 806 focus

τὸ δὲ καλῶς κτίμενον ὦ μέγα ναίων

στόμιον, εὖ δὸς ἀνιδεῖν δόμον ἀνδρός,

καί νιν ἐλευθερίας

λαμπρὸν ἰδεῖν ⟨φῶς⟩ φιλίοις
810

ὄμμασι⟨ν ἐκ⟩ δνοφερᾶς καλύπτρας.

Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 806 focus

τὸ καλῶς δὲ κτίμενον [ὦ]

μέγα ναίων στόμιον [εὐ]

ἀνιδεῖν δὸς δόμον ἀνδρός,

καί νιν ἐλευθερίας

810

λαμπρὸν φῶς ἰδεῖν φιλίοις

ὄμμασιν (ἐκ) δνοφερᾶς καλύπτρας. –

Translations (8)

Libation Bearers Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 783-835 focus

Chorus

Now at my supplication, O Zeus, father of the Olympian gods, grant that the fortunes of our house be firmly established,

so that those who rightly desire the rule of order may behold it. Every word of mine has been uttered in justice. O Zeus, may you safeguard it!
785

789

Chorus

O Zeus, set him who is within the palace before his foes;

since, if you exalt him, he will gladly pay you with double and triple recompense.
790

794

Chorus

Know that the orphaned colt of a loved one is harnessed to the chariot of distress.

And by setting bounds to his course may you grant that we see him keep a steady pace through this race and win the goal in the straining stride of a gallop.¹
795

800

Chorus

And you who within the house inhabit the inner chamber that exults in its wealth, hear me, you gods, that feel with us! By a fresh award redeem the blood of deeds done long ago.
800

May aged Murder cease begetting offspring in our house!
805

806

Chorus

And you who occupy the mighty, gorgeously built cavern,² grant that the man’s house may lift up its eyes again in joy, and that with glad

eyes it may behold from under its veil of gloom the radiant light of freedom.
810

811

Chorus

May Maia’s son,³ as he rightfully should, lend his aid, for no one can better sail a deed on a favoring course, when he would do so.⁴

But by his mysterious utterance he brings darkness over men’s eyes by night, and by day he is no more clear at all.
815

819

Chorus

And then at last with a loud voice we shall sing a song of the deliverance of our house,

the song that women raise when the wind sits fair, and not the shrill strain of those who mourn: The ship goes well. This grows to profit for me, for me, and calamity holds off from those I love.
820

827

Chorus

But may you with good courage, when the part of action comes, cry out loud the name Father when she exclaims Son,

and accomplish the baneful but irreproachable deed.
830

831

Chorus

Raise up Perseus’ spirit within my breast. And for those dear to you below the earth, and for those above, exact satisfaction for their dire wrath

by working bloody ruin in our house and obliterating the guilt of murder.⁵
835

The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 806 focus

O thou that tenantest the vast chasm, graciously grant that the hero's home may at the same time witness this righteous execution , and that he may look forth fearlessly and brightly with friendly eyes from out the veil of gloom.

LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 806 focus

Toi qui habites l'édifice splendide bâti autour de la bouche terrible ¹, fais que la maison d'un héros puisse
enfin relever la tête

The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 806 focus

Thou, that hast fix'd thy dreary reign

Deep in the yawning gulf below,

Yet let him rise, yet view this scene,

910

Around his gloomy eyeballs throw,

Distinct and clear the vengeance mark,

That threatens from her covert dark!

CHORUS.

Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 806 focus

E tu da la gran fauce

de l'eccelsa caverna

vaticinante, accordami

695

che ancor prospera io scerna

la casa del mio duce,

e lui stesso, dal buio

ch'or lo fascia, con liberi

sguardi brillare in luce.

700

2 Antistrofe II.

CORO

Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 806 focus

Und tief aus dem Grabe

aufschaue zur Heimat

der Vater, der Fürst.

Und gnädigen Auges

810 erschau' er im Hause

aus nächtigem Schatten der Knechtschaft

auflodernd die Freiheit.

English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 806 focus

O thou who dwell'st in Delphi's mighty cave,

Grant us to see this home once more restored

Unto its rightful lord!

Let it look forth, from veils of death, with joyous eye

Unto the dawning light of liberty;
905

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 806 focus

Wenn er den Mord vollbracht, Herrscher in tiefgründiger Kluft,

Laß frei zu dem Hause des Vaters,

Laß ihn leuchtenden Auges und hell

Aus der umschleiernden Nacht emporschau'n!
805
Dritte Gegenstrophe.

Commentary

Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus

749. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-473

πατρί: πατρὶ G. Ald. Rob. Turn. Ita etiam M. sed ab alia manu ὃς supra adscriptum est. Attulit hunc versum cum aliis, in quibus δέχεσθαι dativo iungitur, Porsonus ad Eur. Hec. v. 533. Indicari autem solet dativo, accipi aliquid ab aliquo sic, ut ei, a quo accipitur, aliquid inde commodi accedat vel honoris.

749

751. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-474

στείχω: στείχων pro στείχω Μ.

751

752. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-475

τόνδε ... λόγον: τόνδε οι λόγον recte Blomfieldius. Libri τώνδε λόγων. Vitium Ald. πεύσετε.

752

753. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-476

πῶς οὖν κελεύει: Oresti hunc et sequentes duo versus tribuit Rob. choro Turn. Vict. Nullae personarum notae in M. G. Ald. Recte eas distinxit Canterus.

753

754. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-477

τί πῶς;: Libri ἢ πῶς. Valckenarius ad Phoen. v. 923. p. 340. scribendum putabat πῶς φής; Melius Schutzius όπως; Sed veram pute Canteri emendationem, τί πῶς; Simile est illud Terentii in Andria V. 3, 19. quid mi pater? quum alter mi pater dixisset.

754

755. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-478

εἰ ξὺν: εἰ ξὺν Turn. Vict. ἢ ξὺν G. Ald. Rob. ή ξυν sic M. Defendi potest quodammodo ή ξύν, sed melius est εἰ ξύν.

755

756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-479

ἄγειν: Τρ. Turn. γεί. Rob. Nulla personae nota in M. G. All.

756

757. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-480

ἄγγελλε ... στύγει: Xo. Turn. og. Rob. Linea praefixa in M. G. Nulla nota in Ald. ἄγγελε G. Ald. στυγεῖ Rob.

757

758. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-481

ἀδειμάντως κλύῃ: ἀδήμαντος Rob. κλύει Α.

758

759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-482

ἄνωχθ᾽ ὅσον τάχιστά γ' εὐθύμῳ φρενí: τάχιστ' ἀγαθούση M. G. Ald. Rob. τάχιστα γαθούσῃ Turn. τάχιστα γηθούσῃ Pauwius, Heathius, Schutzius, Blomfieldius. Sed γηθεῖν non dixerunt Attici nisi in perfecto et plusquamperfecto. V. ad Prom. v. 156. Hic autem γηθούσῃ φρενί etiam propter sententiam non videtur ferri posse. Neque enim de Aegistho dici potuit, quia sic Cilissa se suspectam redderet, nec de Cilissa, quia sic chorus plus proderet quam vult. Posui quod scribere potuit Aeschylus, ἀλλ' αὐτὸν ἐλθεῖν, ὡς ἀδειμάντως κλύῃ, ἄνωχθ᾽ ὅσον τάχιστά γ' ευδούσῃ φρενί. Sophocles in Tympanistriis apud Stobaeum LIX. 12. et apud Ciceronem in ep. ad Att. II. 7. φεῦ φεῦ, τί τούτου χάρμα μεῖζον ἂν λάβοις τοῦ γῆς ἐπιψαύσαντα καθ᾽ ὑπὸ στέγῃ πυκνῆς ἀκοῦσαι ψακάδος ενδούση φρενί,

759

760. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-483

ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κυπτὸς ὀρθοῦται λόγος: ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κρυπτὸς ὀρθούση φρενί M. G. Rob. et Ald. nisi quod haee κρυπτοσ᾽ habet. ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κρυπτὸς ὀρθώσῃ η ρενί Turn. Veram lectionem, ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κρυπτὸς ὀρθοῦται λόγος, Porsonus restituit, auctore Musgravio ad Eur. fragm. inc. CCXXIV. qui versum sic scriptum, quem ut Euripidis affert Eustathius p. 1013, 11. ex hoc Aeschyli loco ductum esse animadvertit. Eustathius τὸ δὲ ἐσθλόν, inquit, καὶ τὸ τέτυκται, ὅτ' ἄγγελος αἴσιμα εἰδῇ, ἀντὶ τοῦ ἀγαθόν ἐστι καὶ τὸ συνετὸν εἶναι τὸν ἄγγελον· πολλὰ γὰρ καὶ αὐτὸς κατορθοῖ. διὸ καὶ Εὐριπίδης φησίν “ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κρυπτὸς ὀρθοῦται λόγος.” Scholiastes ad eundem versum Miadis XV. 207. καὶ Εὐριπίδης “ἐν ἀγ γέλῳ γὰρ κρυπτὸς ὀρθοῦται λόγος.” Ita Bekkerus edidit scriptumque ita est in codice Lipsiensi. In Villoisoni editione legitur κυπτός, quod verum esse videbatur Blomfieldio.

760

761. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-484

ἀλλ᾽ ἦ: Hinc quoque personae lineis praefixis in M. G. distinguuntur. Nullae personarum notae in Ald. In Rob. praefiguntur γεί. et op. In Turn. To. et Xo. ἀλλ᾽ ἦ M. Rob. Τurn. αλλ' ή G. ἀλλ' ε Αld. Reete scholiastes φρονεῖς εὖ interpretatur χαίρεις. 21

761

762. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-485

ἀλλ᾽ εἰ: ἀλλ' εἰ Μ. G. Turn, ἀλλ' ἐν Ald. Rob. ἀλλ᾽ ἦ scribendum videbatur Stanleio.

762

765. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-486

τί φῄς;: τί φής Μ. τὶ φῂς Turn. τὶ φὴς G. Rob. τιφὴς Ald.

765

766. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-487

ἄγγελλ᾿ ... τἀπεσταλμένα: ἄγγελλ' Rob. Turn. ἀγγελ' M. ἄγγελ' G. Ald. Deinde τάπεσταλμένα Vict. et sic M. τὰ πεπαλμένα Rob. τὰ πεπλαγμένα G. τὰ πεπραγμένα Ald. Turn.

766

767. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-488

μέλει ... μέλῃ: μέλει et deinde μέλη (μέλη Ald. Ald. Turn. μέλλει et deinde μέλλη M. G. Rob.

767

768. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-489

σοῖς: τοῖς γιο σοῖς error Vict. propagatus a Cantero et Stanleio.

768

770. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-490

νῦν παραιτουμένα μοι: Xo. M. Turn. Linea praefixa in G. Nulla nota in Ald. oo. Rob. Nullum paene vitii genus est, quo non sit contaminatum hoe carmen chori. Parum feliciter olim in Observationibus criticis metra restituere conatus eram, quo tempore nondum intellexeram licentias, quas metrici fere in omnibus versuum generibus statuebant, in tragicorum melicis carminibus nullas esse. Erat tamen illa descriptio sie facta, ut stropharum dispositio aequabilitatem haberet. Quare qui istam metrorum descriptionem sequeretur, non debebat certe ordinem stropharum mutare, quod hic quoque Schützius incredibili audacia fecit. Nunc de metris non potest ambigi, quin aliter ac tum a me factum erat constitui debeant. Est autem stropharum dispositio haec. Medium carminis locum mesodus tenet, quae, ut fieri in mesodis consentaneum est, metra habet multum a ceterarum metris stropharum diversa. Ea mesodus inclusa est ab utraque parte stropha tertia eiusque antistropha. Ante hane stropham et post eius antistropham stropha est atque antistropha secunda, sed sic ut stropha media sit inter stropham et antistropham primam, antistropha inter stropham atque antistropham quartam: hac forma, α. β'. ά. γ'. μεσωδός. γ'. δ. β'. δ'. νῦν παραιτουμέν ἐμοὶ Μ. νῦν παραιτούμεν ἐμοὶ G. Rob. νῦν παραιτούμ᾽ ἐν μοὶ Αld. νῦν παραιτουμένῃ μοι Turn. Restituenda erat forma Dorica.

770

771. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-491

Ζεῦ: Post ζεν aliquid erasum in M.

771

772-774. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-492

δὸς τύχας εὖ τυχεῖν, κυρίως τὰ σώφρον εὖ μαιομένοις ἰδεῖν: δὸς τύχας τυχεῖν δέ μου κυρίως M. G. Ald. Rob. δὸς τύχας, τυχεῖν δέ μοι κυρίως Turn. Scholiastes δός μοι εὐτυχίαν εὐτυχῆσαι βεβαίως. Hinc eiecto δέ μου, quod e δός μοι ortum esse videtur, scripsi δὸς τύχας εὖ τυχεῖν κυρίως. In eandem emendationem incidit Bambergerus, in reliquis falsus. Deinde τὰ σωφροσννευματισμένοις ἰδεῖν Μ. et Rob. nisi quod hic τα sine accentu habet. τὰ σώφροσυν εὐμαιομένοις ἰδεῖν G. Ald. τὰ σώφροσιν εὖ μαιομένοις ἰδεῖν Turn. Scribendum erat, plena interpunctione post haec verba posita, τὰ σώφρον εὖ μαιομένοις ἔχειν. Itaque hos versus ita constitui, δὸς τύχας εὖ τυχεῖν κυρίως τὰ σώφρον εὖ μαιομένοις ἔχειν. Nunc oranti mihi, caelicolarum pater Iuppiter, da prospere rem cedere iis qui honesta salva esse cupiunt.

775-776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-493

διὰ δίκας πᾶν ἔπος ἔλακον· ὦ Ζεῦ, σύ νιν φυλάσσοις: διαδικᾶσαι M. G. διαδικάσαι Ald. Rob. Turn. διὰ δίκας Pauwius. It ferri posset, nisi melius Creticus servaretur purus. Itaque quum in M. G. hoc scholion adscriptum sit δικαίως, κατὰ δίκαν, ὅ ἐστι κατὰ τὸ δίκαιον, quis dubitabit restituere καδ δίκαν? Deinde πᾶν ἔπος ἔλακον ζεῦ, σὺ δέ νιν φυλάσσοις M. G. Ald. Rob. Turn. nisi quod in G. Ald. φυλάσσεις scriptum est. Scribendum erat καδ δίκαν πᾶν ἔπος ἔλακον· ὦ Ζεῦ, σύ νιν φυλάσσοις.

777. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-494

πρὸ δέ γ' ἐχθρῶν τὸν ἔσωθεν μελάθρων, Ζεῦ, θές: ε ε (έ ἑ G. Ald. Rob.) προδὲ δὴχθρῶν Μ. G. Ald. Rob. 2, πρὸ δηχθρῶν Turn. Neque exclamatio hic apta est, et insolens erasis δὴ ἐχθρῶν. Deinde τῶν ἔσω μελάθρων ὦ ζεῦ θές. Hoc si proprie accipiatur, ne verum quidem est, quia Aegisthus non erat intus. Metrum docet, quod etiam Seidlerus de versibus dochm. p. 406. vidit, scribendum esse τὸν ἔσωθεν, et removendum d. Scripsi igitur πρὸ δέ γ' ἐχθρῶν τὸν ἔσωθεν μελάθρων, Ζεύ, θές. Oresten dicit.

777

778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-495

νιν μέγαν ἄρας: Libri μιν. Correxit Seidlerus. Deinde μέγαν ἄρας Rob. Turn. μέγαν ἄιρας Μ. μέγα μιρας G. μέγα αἴρας Ald.

778

780. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-496

παλίμποινα ... ἀμείψει: παλίμποινα Vict. παλίνποινα M. G. AH. Rob. Turn. Scholiastes επάρας γὰρ τὸν Ὀρέστην, δυνήσῃ καὶ τριπλασίονα ποινὴν εἰςπράξασθαι τὸν Ὀρέστην ποιῆσαι. Hinc Turn. ἀμείψῃ scripsit. Ceteri omnes ἀμείψει. Dictum id est pro αμειφθήσῃ, vicissim accipies. Vidit hoc Pauwius.

780

781. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-497

ἴσθι: Libri ἴσθι. Recepi Pauwii emendationem ἴσχε.

781

782. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-498

ζυγέντ᾽ ἐν ἅρμασιν: ζυγέντ' Μ. Rob. Turn. ζυγοῦντ' G. Ald. Deinde libri ἐν ἁρματι. Scripsi ἐν ἅρμασιν. Scholiastes ἐνέμεινε τῇ μεταφορά, φήσας γὰρ ἐν ἅρμασι πημάτων, τὸ δρόμῳ ἐπήγαγε. Ita, ἐν ἅρμασι, legitur in scholiis codicis G. et editionis Rob. et, ut puto, etiam in scholiis codicis M. ἐν ἅρματι scholiorum editio Vict.

782

784. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-499

μέτρον, τίν' ἂν: Turn. e coniectura μέτρου, quod coniungit cum sequentibus. Ceteri omnes μέτρον. Deinde omnes τίς ἄν. Scripsi τόν αὐ.

784

785. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-500

σωζόμενον: σωζόμενον, sed priore o ex eo facto, Μ. σωζώμενον G.

785

786. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-501

γάπεδον: Libri δάπεδον. Scribendum erat γάπεδον. V. ad Prom. v. 830.

786

787. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-502

ἀνομένων βημάτων: ἀνομένων in M. ex αναμένων factum est. Deinde βημάτων M. G. Ald. κτημάτων Rob. πημάτων Turn. ex scholio, λείπει τὸ ὅπως, καὶ τὸ ἰδεῖν ἀντὶ τοῦ ἴδοι. ὁ δὲ νοῦς, ὅπως ἂν τοῦτο ἴδοι σωζόμενον τὸν ῥυθμὸν ὁμαλὸν καὶ εὔτακτον κατὰ τὸν δρόμον τῶν ἀνυομένων πημάτων. Multo magis poetica est vetus lectio βημάτων. Haeserunt in his versibus interpretes et veteres et recentiores propterea quod τις a scriptum inveniebant, tum quod non intelligebant quomodo tot accusativi construendi essent. Ita vero haec stropha intelligenda est, sustine cari viri pullum iunctum currui malorum, modum adhibens in cursu, ut hoc solum rursus videat desinentium gressuum nisum aliquam servare mensuram. Γάπεδον dicitur videre ὄρεγμα βημάτων, hoc autem σώζεσθαι ρυθμόν τινα.

787

788. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-503

ἔσω: Libri ἔσωθε. Metrum exigebat ἔσω.

788

789. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-504

πλουτογαθῆ ... ἐνίζετε: πλουτογαθή Turn. et hoc ipse M. habere videtur. πλουταγαθῆ G. Rob. πλουτ᾽ ἀγαθῆ Ald. Deinde libri μυχὸν νομίζετε, quod scholiastes interpretatur ήνιοχεῖτε καὶ διοικεῖτε. Scribendum μυχὸν ἐνίζετε. Neque enim antistrophicus versus, sed hic emen- dandus est. Euripides Hel. v. 1117. μουσεῖα καὶ θάκους ἐνίζουσαν ἀηδόνα.

789

790. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-505

κλῦτε: Libri κλύετε. Scribendum esse κλυτε vidit etiam Dindorfius.

790

791. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-506

ἄγετε, τῶν πάλαι: Librt ἄγετε, τῶν πάλαι πεπραγμένων. Delendum est πεπραγμένων, ut voluit Canterus, quamquam ille quidem non intellecta vera stropharum ratione.

791

792. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-507

προςφάτοις δίκαις: πρὸς φάτοις Ald. Nisi metra ostenderent hic versum intercidisse, satis id argueret oratio per nullam particulam cum superioribus nexa.

792

795. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-508

τὸ δὲ καλῶς κτάμενον: Libri τόδε καλῶς κτάμενον, nisi quod τὸ δεκαλῶς habet Rob. Scholiastes διὰ τοῦτο τὸ καλῶς ἀναιρεθησόμενον. λέγει δὲ τὸ αἷμα τοῦ Αἰγίσθου. Recte Bambergerus haec sie emendavit, τὸ δὲ καλῶς κτίμενον.

795

796. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-509

ὦ μέγα ναίων στόμιον: Scholiastes haec verba, ὦ μέγα ναίων στόμιον, interpretatur ὦ Αιδη. Apollinem recte intellexit Heathius. Infra v. 941. ὁ Λοξίας ὁ Παρνάσσιος μέγαν ἔχων μυχὸν χθονός. Hesychius στόμια, χάσματα. Strabo IX. p. 641. de oraculo Delphico, υπερκεῖσθαι δὲ τοῦ στομίου τρίποδα υψηλόν.

796

796-798. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-510

εὖ δὸς ἀνέδην ἰδεῖν δόμον ἀνδρός, καί νιν ἐλευθερίοις ὄμμασιν ἐκ δνοφερᾶς καλύπτρας: εὖ δὸς ἀνιδεῖν δόμον ἀνδρὸς καί νιν ἐλευθερίως λαμπρῶς ἰδεῖν φιλίοις όμμασι δνοφερὰς καλύπτρας M. G. Ald. Rob. nisi quod Rob. εν δὸς ἂν ἰδεῖν habet, et per errorem δνοφερὰς καλύπτας, alioque errore Ald. δνοφερός καλύπτρας. Turnebus dedit λαμπρῶς τὸ ἰδεῖν. Emendavi haec in Opusc. I. p. 115. seq. Nam in iis, quae libri habent, duo sunt ad quae nemo non statim offendat, άνιδεῖν, insolens verbum, quod scholiastes interpretatur αναβλέψαι, sequente mox ἰδεῖν, et ἐλευθερίως λαμπρῶς. llud sic est dictum, ut ferri nemqueat, alterum sic ut non possit addita copula emendari: languet enim hoc, ἐλευθερίως λαμπρῶς τε. Vtrumque adverbium interpretatio est alius adverbii, ανέδην, quod deinde in ἀνδεῖν mutatum est. Eustathius p. 168, 36. ἀνέδην interpretatur ἀνέτως καὶ ἐλευθέρως, Suidas δαψιλῶς, ἀκωλύτως, κατακόρως, Zonaras p. 225. et Favorinus φανερῶς. Deinde genitivos δνοφερᾶς καλύπτρας agnoscit scholiastes, cuius haec est adnotatio, τοῦ σκότους. Metri pariter ac sensus caussa addidi ἐκ. Itaque sic scripsi hanc mesodum, τὸ δὲ καλῶς κτίμενον ὦ μέγα ναίων στόμιον, εὖ δὸς ἀνέδην δόμον ἀνδρός, καί νιν ἰδεῖν φιλίοις ὄμμασιν ἐκ δνοφερᾶς καλύπτρας. Tu vero, qui bene conditam magnam speluncam lenes, fac ul domus viri libere, et ipse (Agamemno) amicis oculis ex caliginoso velamine (sepulcri) adspiciat.

799. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-511

ξυλλάβοι: ξυλλάβοι Μ. Turn. ξυμλάβοι Ald. ut G. habet, in quo tamen β erasum et pro a scriptum β a prima manu. ξυμβάλοι Rob.

799

800. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-512

ἐπιφορώτατος: Omnes επιφορώτατος. Non debebam olim scribendum coniicere επιφ θορώτατος, neque Emperius ἐπεὶ φορώτατος, sed emen- danda erat stropha. Scholiastes ὡς ἐπὶ ἀνέμου εἶπεν, ἀντὶ τοῦ ὁ λο- γικώτατος. Thucydides III. 74. ἡ πόλις ἐκίνδυνευσε πᾶσα διαφθα- ρῆναι, εἰ ἄνεμος ἐπεγένετο τῇ φλογὶ ἐπίφορος ἐς αὐτήν. Lucianus Hermot. 28. p. 769. εἰ ἐπίφορόν ἐστι καὶ οὔριον τὸ πνεῦμα τοῖς Κό- ρινθόνδε διαπλεῦσαι ἐθέλουσι.

800

801. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-513

θέλων: θέλεν, sed ad ultimam syllabam @ adscripto Med.

801

802-805. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-514

τὰ δ᾽ ἄλλα ἀμφανεῖ χρήζων. ἄσκοπον δ᾽ ἔπος λέγων νύκτα πρό τ' ὀμμάτων σκότον φέρει, καθ' ἡμέραν δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος: Libri πολλὰ δ᾽ ἄλλα φανεί χρήΐζων κρυπτά. ἄσκο- πον δ᾽ ἔπος λέγων etc. Non recte olim haec verba, πολλὰ δ᾽ ἄλλα φανεῖ χρηίζων κρυπτά, ut ab interprete adscripta delenda esse putavi. Excidit potius versus in stropha. Hic autem non dubito quin Aeschylus scripserit τὰ δ᾽ ἄλὰ ἀμφανεῖ χρήζων. ἄσκοπον δ᾽ ἔπος λέγων νύκτα πρό τ' ὀμμάτων σκότον φέρει, καθ' ἡμέραν δ᾽ οὐδὲν ἐμφανέστερος. Horum verborum, τὰ δ᾽ ἄλα ἀμφανεῖ χρήζων, explicatio est velus scholion, τὰ δὲ κρυπτὰ νῦν φανερώσει. Deinde κρυπτά in textum venit. Inde alterum scholion, depravatam scripturam explicans, θέλων πολλὰ κρυπτὰ εὑρίσκει (sic M. G. non εὑρήσει). Quid illud ἄσκοπον nos sit, quod tam grandi oratione summus poeta adumbravit, indicat Homerus, Ἑρμῆς δὲ ψυχὰς Κυλλήνιος ἐξεκαλεῖτο ἀνδρῶν μνηστήρων· ἔχε δὲ ῥάβδον μετὰ χερσίν καλὴν χρυσείην, τῇ τ᾽ ἀνδρῶν ὄμματα θέλγει, ὧν ἐθέλει· τοὺς δ᾽ αὖτε καὶ ὑπνώοντας ἐγείρει.

805. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-515

καθ' ἡμέραν δ' ... οὐδὲν ἐμφανέστερος: καθ' ἡμέραν δ' M. Rob. καθ' ἡμέραν, omisso δ', G. Turn. καθημέραν Ald. Καθ' ἡμέραν est interdiu. v. Lobeckium Paralip. p. 63. Deinde οὐδενὶ ἐμφανέστερος Rob. Ceteri recte οὐδὲν ἐμφανέστερος.

805

806. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-516

καὶ τότ᾽ ἤδη, τότε πλοῦτον: Libri καὶ τότε δὴ πλοῦτον. Scholiastes τὸν πλοῦτον τῶν δωμάτων ἐλεύθερον τῇ πόλει μεθήσομεν. Scripsi καὶ τότ᾽ ἤδη, τότε πλοῦτον * οἴσομεν * Nam excidisse verbum et antistrophicus versus monstrat et sententia.

806

807. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-517

δωμάτων: Non opus esse videtur ut δωμάτων mutetur in δειμάτων, quod et ego aliquando conieci et II. L. Ahrens.

807

808. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-518

οὐριοστάταν: Ουριοστάταν recte interpretari videtur scholiastes οὐρίως σταθέντα.

808

809-810. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-519

ἅμα δὲ κρεκτὸν γοερὸν νόμον θήσομεν πόλει: ὁμοῦ κρεκτὸν γοήτων νόμον μεθήσομεν πόλει Μ. in quo ὁμοῦ itemque or in νόμον, quod antea νόμων erat, ab alia, ut videtur manu, in litura scripta sunt. Discrepant ab his ceteri libri eo quod in G. γοήτῶν cum duplici accentu et sequens vocabulum eo compendio scriptum est, quod νόμων significat: ceteri γοητῶν νόμον habent. μεΘέλσομεν vitium Rob. Praeterea Turnebus κρεκτῶν scripsit. Scholion in M. ita scriptum est ὁμοῦ δὲ μεθήσομεν τὸν κρεκτὸν γοήτων νόμων, ὃ ἐστι, καὶ τῶν ἀγαθῶν τῇ πόλει μεταδώσομεν καὶ τὸν Αγαμέμνονα ἀκινδύνως θρηνήσομεν. Deinde aliud scholion, τὸν τῶν γοήτων, οἳ ὡς ᾄδουσι παριόντες (sic M. περιϊόντες Vict.) τὴν πόλιν. Scripsisse videtur Aeschylus ἅμα δὲ κρεκτὸν γοατὰν νόμον θήσομεν πόλει. Sepulcri ornamenta, inquit, ex mulieris congestis opibus ampla feremus Agamemnoni, simulque lugebimus eum.

810-812. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-520

τάδ᾽ εὖ ἔχοντ᾽, ἐμὸν κέρδος αὔξει τόδ᾽, ἄτα δ᾽ ἀποστατεῖ φίλων: τὰ δ᾽ εὖ M. Turn. τάδ' εὖ G. Ald. Rob. Deinde libri ἐμὸν ἐμὸν κέρδος ἀέξεται τόδε, ἄτα δ᾽ ἀποστατεῖ φίλων. In Rob. ἐμὸν semel tantum legitur. ἄτα G. Ald. Turn. άτη, sed supra adscripto α, Μ. ἄτη Rob. Scholiastes τὰ καλῶς ἀποβαίνοντα τὸ ἐμὸν κέρδος ἐστίν, τῶν δὲ περὶ Ὀρέστην καὶ Ἠλέκτραν ἀπαλλαγὴ ἄτης. Scripsi τὰ δ᾽ εἶ ευ ἔχοντ᾽ ἐμὸν κέρδος αὔξει τόδ', &- τα δ᾽ ἀποστατεῖ φίλων.

813-816. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-521

σὺ δὲ θαρσῶν, ὅταν ἥκῃ μέρος ἔργων, ἐπαύσας πατρὸς ἔργῳ πρὸς σέ, τέκνον, πατρὸς θροούσᾳ, περαίνων ἐπίμομφον αὔδαν: Versui 813. θερ. praefixum in Rob. In M. hi versus ita scripta sunt, σὺ δὲ θαρσῶν ὅτ᾽ ἂν ἥκη | μέρος ἔργων | ἐπαύσας πατρὸς ἔργοι | Θροούσα | πρὸς σὲ τέκνον πατρὸς αὐδὲν καὶ περαινων ἐπίμομφαν (sic) ἄταν. Coniunctim ὅταν Turn. Deinde ἥκει Ald. Deinde έπαυσας G. Ald. έσβυσας codex Robortelli: ipse Rob. ἐπαύσας dedit, quod est in M. Turn. Deinde θρούσα Rob. προοῦσα G. Ald. θροούση Turn. Tum αὐδῶν pro αὐδὲν G. Ald. Denique ἐπίμομφαν φάτων Ald. In G. est επίμομφάταν, super φ scripto eo compendio quo ar significatur. ἐπίμομφον άταν Rob. Turn. Corruptissimos versus explicare conatur scholiastes, qui et ipse προούσα legit. Vitiorum, quibus haec affecta sunt, non obscura est origo. Etenim πατρὸς ἔργωι ortum est ex μέρος ἔργων, quod antecesserat. Deinde αυδάν, vera scriptura, super vitiosum utav adscripta erat, et propterea alieno loco inserta est. Accesserunt alii errores. Scripsisse enim puto Aeschylum, σὺ δὲ θαρσῶν, ὅταν ἥκῃ μέρος ἔργων, ἐπαΐσας τε προοῦσαν πρὸς σέ, τέκνον, πατρὸς περαίνειν ἐπίμομφον αὐδάν, et quae sequuntur. Θροοῦσαν et ἐπαΐσας Schutzius in prima editione scripsit: verissime, ut videtur. Neque ἐπαΐσας reprehendi potest, quum plura sint apud Aeschylum propius ad epicum sermonem accedentia. Aptissime autem iubetur Orestes audire adhortantem patrem.

817. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-522

Περσέως τ᾽ ἐν φρεσὶ ... σχεθών: Libri cum hiatu περσέως τε ἐν. Correxerunt Schutzius et Porsonus. Deinde φρεσὶ Turn. φρεσσιν Μ. G. φρεσὶν Ald. Rob. Deinde libri σχέθων.

817

818. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-523

τοῖς θ' ... φίλοις: τοῖς θ' Rob. τοῖς δ᾽ Μ. G. Ald. τοῖς τ' Turn. Deinde φίλοισιν Μ. G. Ald. Turn. φίλεσιν Rob. Scribendum φίλοις.

818

Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

649-778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-344

zweites Epeisodion. Die Ausführung der Rache wird auf listige Weise vorbereitet. Orestes kommt mit Pylades von der linken Seite und pocht an das Thor des Hauses. Beide haben mittlerweile sich als Gepäck tragende Wanderer (671) verkleidet.

750. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-403

πῶς γὰρ οὔ; bezieht sich auf den witzelnden Ausdruck τρόπῳ φρενός („,durch die Weise des Ver standes").

752. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-404

⁴

εἰ ἢ λιμός τις ἢ δίψα ἢ λιψουρία. Soph. Oed. K. 95

ἢ σεισμὸν ἢ βροντήν τιν᾽ ἢ Διὸς σέλας

753. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-405

⁵

αὐτάρκης, der kleine Leib hilft sich selbst d. h. befriedigt ohne weiteres das natürliche Bedürfnis.

754. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-406

⁶

πρόμαντις, nämlich durch das Geschrei des Kindes gemahnt.

755-756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-407

⁷

Nach σπαργάνων φαιδρύντρια sollte folgen: hatte ich als Amme zugleich das Geschäft einer Kleiderreinigerin." Die Änderung des Satzes dient dem humoristischen Tone der Rede.

758. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-408

⁸

⁹

πατρί: nur den in der Ferne weilenden Vater hatte ich dabei im Auge, nicht die lieblose Mutter.

759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-409

¹⁰

τεθνηκότος ( αὐτοῦ), vgl. Hom. α 281 ἔρχεο πευσόμενος πατρὸς δὴν οἰχομένοιο, Thuk. IV 6 ἐπύθοντο τῆς Πύλου κατειλημμένης.

760. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-410

¹¹

ἐπ' ἄνδρα, um ihn zu holen. λυμαντήριον: vgl. Ag. 1439 . οἴκων: zu 235.

763. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-411

¹²

¹³

τί πῶς; ,was meinst du mit dem wie? Vgl. Prom. 792

τί δ᾽ ὅντιν᾽

; οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε.

764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-412

¹⁴

εἰ εἴτε καὶ wie Soph. Oed. Τ. 91. Vgl. εἴτε εἴτε καὶ Ag. 834 , Suppl. 192 . - ξὺν λοχίταις: vgl. Ag. 1650 .

766. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-413

¹⁵

,,Aus Hafs gegen den Herrn melde das nicht."- Unrichtig Schol. τῷ μισουμένῳ ὑπ᾽ Αγαμέμνονος oder Stanley detestando domino (dem Greuel von einem Herrn).

767-768. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-414

¹⁶

αὐτόν, er (d. i. er für sich allein) solle kommen. Vgl. Soph. ΕΙ. 36 ἄσκευον αὐτὸν ἀσπίδων τε καὶ στρατοῦ δόλοισι κλέψαι . . σφαγάς. — ὡς ἀδειμάντως κλύῃ gehört τη γαθούσῃ φρενί (richte es ihm eilig aus mit frohem Sinn, auf dafs er's furchtlos hört). γαθούσῃ die altattische wie dorische Form. Vgl. βαλόν 569.

769. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-415

¹⁷

ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κτἑ. ist Begründung zu γαθούσῃ φρενί: denn es liegt am Boten, wenn versteckte Rede Glauben findet" d. h.,,denn es kommt auf die Art wie man den Auftrag meldet an, wenn die Hinterlist gelingen soll." ἐν wie Eum. 472

πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῇ τάδ᾽ αἰνέσω

, Soph. Αi. 1136 ἐν τοῖς δικασταῖς κοὐκ ἐμοὶ τόδ᾽ ἐσφάλη, Oed. Κ. 152 οὐ μὰν ἔν γ᾽ ἐμοὶ προσθήσεις τάσδ' ἀράς. Mit κρυπτός vgl. κεκρυμμένη βάξις Soph. El. 638 , mit ὀρθοῦται Herod. VII 103 οὕτω μὲν ὀρθοιτ' ἂν (dürfte sich als wahr erweisen) ὁ λόγος.

770. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-416

¹⁸

,,Aber meinst du wirklich es redlich mit dem was du mir aufgetragen hast?“

771. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-417

¹⁹

²⁰

ὡς d. i. so wahr als. Vgl. Anhang. τροπαίαν: zu Ag. 229 .

772. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-418

²¹

καὶ πῶς; (qui tandem?) wie Ag. 1309 .

773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-419

²²

κακός γε μάντις κτἑ., das müfste ein schlechter Seher sein, der solches fände. Unrichtig der Schol. ταῦτα δὲ καὶ ὁ τυχὼν μάντις γνοίη.

774. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-420

²³

ἔχεις wie 104, 443, Soph. Ant. ἔχεις τι κεἰσήκουσας;

775. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-421

²⁴

Eur. Tro. 1149 σὺ δ᾽ ὡς τάχιστα πρᾶσσε ταπεσταλμένα.

776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-422

²⁵

μέλει .. μέλη, was die Götter besorgen, wird besorgt, vgl. Eum. 682

ἠκούσαθ᾽ ὧν ἠκούσατε

. Anderen Sinn haben die zu Ag. 1170 angeführten Wendungen.

778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-423

²⁶

σὺν θεῶν δόσει wie sonst σὺν θεοῖς.

779-836. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-424

²⁷

zweites Stasimon. Mit der starken Erregung, welche durch das Gefühl hochwichtiger Entscheidung hervorgebracht wird, fleht der Chor um glückliches Vollbringen des Rachewerks: » Lafs mich, Zeus, den Sieg des Rechtes sehen. Lenke den Sturmlauf des Orestes, dafs sein Fufs nicht strauchle. Ihr, Götter des Familienschatzes, sühnt die alte Blutschuld, damit das Haus rein wird. Du, Apollon, lafs den Palast des Agamemnon wieder den heiteren Tag der Freiheit schauen nach der finsteren Umnachtung. Seinen Beistand leiste endlich Hermes, der Gott der List, der sogar zur hellen Tageszeit das Auge mit Finsternis blendet. Wenn dann der Tag der Freiheit anbricht, dann werden wir fröhlichen Sang anstimmen. Nun aber vollende du, Orestes, mutig das Werk und schaffe Genugthuung den Freunden drunten und auf der Oberwelt durch Vernichtung des Mörders." - Von den drei Strophenpaaren scheint jeder Stoichos eines zu singen, während die Ephymnien dem Gesamtchore zufallen.

779. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-425

²⁸

²⁹

παραιτουμένα, αιτουμένᾳ wie im Lat. deprecari im Sinne von precari gebraucht wird. Vgl. Suppl. 530

θεοὺς

.. λιταῖς παραιτοῦ τῶν σ᾿ ἔρως ἔχει τυχεῖν.

781-782. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-426

³⁰

³¹

,,Gewähre uns heitere, recht eigentlich deinem Namen entsprechende Schicksale zu erleben." εὐδίους κυρίως mit Bezug auf den Namen Ζεύς, Διός (,,mache deinem Namen Ehre"). Vgl. zu Ag. 517 . τὰ σώφρονα εὖ μαιομένοις, die wir das Tugendhafte auf rechte Weise suchen (verlangen) d. h. die wir, wie sich's gehört, der Tugend und dem Rechte den Sieg wünschen. ἔλακον

783-784. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-427

³²

³³

Der Satz διά steht in kausalem Verhältnis zum Folgenden ( διὰ δίκας γὰρ . . ἔλακον): da jegliches Wort meines Gebetes im Rechte sich bewegt, mögest du es wohl beachten. Vgl. zu 706.

785-786. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-428

³⁴

³⁵

πρὸ ἐχθρῶν θές, bringe den Orestes im Hause vor seine Feinde d. i. gieb ihm Sieg über die Feinde.

787-788. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-429

³⁶

μέγαν ἄρας wie μέγαν αὐξάνειν, Krüger I $ 57, 4, 2. ἄρας, als ob folgen sollte ,,wirst du zwei- und dreifachen Dank ernten“. Vgl. zu Ag. 653 . δίδυμα καὶ τριπλᾶ sprichwörtlich wie Pers. 1034

δίδυμα γάρ ἐστι καὶ τριπλᾶ

. Vgl. τριπλῇ τετραπλῇ τ᾽ ἀποτίσομεν Hom. A 128, καὶ δὶς αἰάζειν .. καὶ τρίς Soph. Αi. 432, δὶς ταὐτὰ καὶ τρὶς ἀναπολεῖν Phil. 1238 . παλίμποινα, Vergeltung, Dankopfer, vgl. ἄποινα. παλίμποινα ἀμείψει wie χάριν ἀπαμείβειν Αg. 730.

790. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-430

³⁷

,,Achte darauf, dafs eines teuren Mannes verwaistes Füllen an den Leidenswagen gespannt ist, und gieb ihm das richtige Mafs beim Laufe. Welches Streben der vorwärts gelenkten Schritte könnte beim Lauf über solches Feld sich das rechte Mafs wahren?" Πώλος, das auch sonat wie μόσχος von Jungfrau und Jüngling gebraucht wird, entspricht hier in besonderer Weise dem folgenden Bilde ἐν ὥρμασιν πημάτων ζυγέντα. προστι θεὶς μέτρον, damit er nicht infolge der Hast ausgleitet. σωζόμενον (med.) zu ὄρεγμα. γάπεδον ist gebraucht für δάπεδον, wie die Handschrift bietet. Ebenso ist Prom. 855

πρὸς Μολοσσὰ δάπεδα

für γάπεδα überliefert. Vgl. Dind. lex. Aesch. unter γάπεδον. ἀνομένων mit kurzem a wie Hom. Σ 473 ἔργον ἄνοιτο, Aesch. frg. 156, 2 D. οὔτ᾽ ἄν τι θύων οὔτ᾽ ἐπισπέν δων ἄνοις. Die Ephymnien stehen mit der Antistrophe gewöhnlich nicht in innerem Zusammenhang.

796. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-431

³⁸

³⁹

Und ihr Götter, die ihr im Innern des Hauses des Ortes waltet, wo der liebe Schatz geborgen, höret und seid zugleich (mit Zeus) achtsam. Der alten Frevelthaten Blut waschet ab durch neues Gericht, auf dafs der alte Mord nicht fortzeugt im Hause." Mit πλουτογαθῆ vgl. φιλογαθής Sept. 902 . Das Wort verbindet die Vorstellungen von Reichtum und der Freude des Besitzers. νομίζετε, Schol. ἡνιοχεῖτε καὶ διοικεῖτε, vgl. on von der gewohnten Stätte. σύμφρονες steht in Bezug zu ἴσθι 790 ( φρόνει — συμφρονεῖτε). Die Rache an Klyt. und Agisthos ist nicht φόνος, sondern δίκη und diese Sühne des früher vergossenen Blutes soll dem Morden im Hause ein Ende machen. προσφάτοις, weil die Rache eben im Werke ist.

802-803. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-432

⁴⁰

ὦ τὸ καλῶς κτίμενον μέγα στόμιον ναίων: der Schol. ὦ Αιδη, aber καλῶς κτίμενον, das Homerische ἐυκτίμενον, pafst besser für den Tempel in Delphi, wo der Dreifufs auf einem Erdschlunde stand (Strabon IX p. 641). Mit μέγα στόμιον vgl. μέγαν μυχόν 953.

804-805. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-433

⁴¹

ἀνιδεῖν, Schol. ἀναβλέψαι, den Blick frei erheben. Der Sinn von εὖ ἀνιδείν wird durch das Folgende näher erklärt. — ἀνδρός von Agamemnon wie φίλου ανδρός 790. νίν, δόμον. ἐλευθέριον φῶς, das Homerische ἐλεύθερον ἦμαρ (Z 455).

807. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-434

⁴²

⁴³

Vgl. 51 δνόφοι καλύπτουσι δόμους.

808-809. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-435

⁴⁴

ἐνδίκως, als Ἑρμῆς δόλιος. Vgl. zu 723. φορώτατος: seinem Ungestüm kann niemand widerstehen, wenn er eine Handlung zum glücklichen Ende führen will.

811. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-436

⁴⁵

⁴⁶

Rätselhaft klingt mein Wort: Bei Nacht bringt er Verfinsterung der Augen, aber auch am hellen Tage ist er nicht heller. 66 Die List bringt Umnachtung selbst am hellen Tage. ἄσκοπον wie Soph. Phil. 1111

ἄσκοπα κρυπτά τ᾽ ἔπη δολερᾶς ὑπέδυ φρενός

. Vgl. Εum. 535 ξύμμετρον δ᾽ ἔπος λέγω. – Der temporale Akk. νύκτα wie ὤραν Eum. 109 , χειμῶνα Soph. Oed. Τ. 1138, οὐδὲ νύκτα οὐδεὶς ἐναυλίζεται ἀνθρώπων Herod. I 181, τὸν αὐτὸν τοῦτον χρόνον ebd. VII 151, ώρην τοῦ ἔτεος καλλίστην ebd. 50. Krüger II § 46, 4. τέ — δέ Krü ger I § 69, 16, 6.

815. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-437

⁴⁷

⁴⁸

Und dann nunmehr werden wir hellen von Angsten befreienden zu Tanz einladenden Sang weiblicher Stimmen und nicht die schrille Klageweise ertönen lassen: ,,gut geht die Fahrt; mein, mein Gewinn mehrt sich damit; und die Freunde haben keinen Schaden." δειμάτων λυτήριον: Soph. Εl. 635 λυτηρίους εὐχὰς δειμάτων und zu 235. - θηλύθρους wie δημόθρους. οὐδέ: vgl. Soph. Αi. 629 αἴλινον αἴλινον οὐδ᾽ οἰκτρᾶς γόον ὄρνιθος ἀηδοῦς ἥσει δύσμορος, ἀλλ᾽ ὀξυτόνους μὲν ᾠδὰς θρηνήσει. — κρεκτὸν νόμον wie Soph. frg. 414 κρεκτοῖσι νόμοις. Gewöhnlich wird κρέκειν vom Schlagen der Kithara gesagt; aber auch αὐτὸν κρέκειν Aristoph. Vö. 682. Hier scheint es die hohen Töne und die heftige Weise der Κισσία ἰηλεμιστρία (422) zu bezeichnen. Vgl. ὀξυτόνους ωδάς in der eben a. St. des Sophokles. νόμον μεθήσομεν wie ein Geschofs, vgl. λόγον μεθιέναι (Soph. Oed. Τ. 784). πλει τάδ' εὖ ruft man etwa, wenn man ein Schiff mit vollen Segeln dabin fahren sieht. — ἁμὸν .. φίλων: das Heil der Freunde (des Orestes) ist auch ein Segen für mich. Vgl. auch Ag. 1089 f.

Aeschylus Libation Bearers 806

Ioannes Sanravius (Translator)

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Χορός

ἐέ, πρὸ δὲ δὴ ᾽χθρῶν

τὸν ἔσωθεν μελάθρων, Ζεῦ,⁷
790

θές, ἐπεί νιν⁸ μέγαν ἄρας,

δίδυμα καὶ τριπλᾶ

παλίμποινα θέλων ἀμείψει.

794

Χορός

σὺ δὲ θαρσῶν, ὅταν ἥκῃ μέρος ἔργων,

ἐπαΰσας Πατρὸς αὐδὰν³⁶

θροούσᾳ [πρὸς σὲ³⁷] Τέκνον [πατρὸς αὐδὰν]

[καὶ] πέραιν᾽³⁸ ἀνεπίμομφον ἄταν.
830
831

Χορός

ἓ ἕ, πρὸ δὲ δὴ ʼχθρῶν

τὸν ἔσωθεν μελάθρων, Ζεῦ,
790

θές, ἐπεί νιν μέγαν ἄρας,

δίδυμα καὶ τριπλᾶ

παλίμποινα θέλων ἀμείψει.

Χορός

σὺ δὲ θαρσῶν, ὅταν ἥκῃ μέρος ἔργων,

ἐπαΰσας πατρὸς αὐδὰν

θροούσᾳ πρὸς σὲ τέκνον πατρὸς αὐδὰν

καὶ πέραινʼ ἀνεπίμομφον ἄταν.
830

τὸ δὲ καλῶς κτάμενον, ὦ μέγα ναίων
795

στόμιον, εὖ δὸς ἀνέδην ἰδεῖν δόμον ἀνδρός,

καί νιν ἐλευθερίοις

ὄμμασιν ἐκ δνοφερᾶς καλύπτρας.

ἀντ. γ'.

Chorus

Now at my supplication, O Zeus, father of the Olympian gods, grant that the fortunes of our house be firmly established,

so that those who rightly desire the rule of order may behold it. Every word of mine has been uttered in justice. O Zeus, may you safeguard it!
785

Chorus

O Zeus, set him who is within the palace before his foes;

since, if you exalt him, he will gladly pay you with double and triple recompense.
790

Chorus

Know that the orphaned colt of a loved one is harnessed to the chariot of distress.

And by setting bounds to his course may you grant that we see him keep a steady pace through this race and win the goal in the straining stride of a gallop.¹
795

Chorus

And you who within the house inhabit the inner chamber that exults in its wealth, hear me, you gods, that feel with us! By a fresh award redeem the blood of deeds done long ago.
800

May aged Murder cease begetting offspring in our house!
805

Chorus

And you who occupy the mighty, gorgeously built cavern,² grant that the man’s house may lift up its eyes again in joy, and that with glad

eyes it may behold from under its veil of gloom the radiant light of freedom.
810

Chorus

May Maia’s son,³ as he rightfully should, lend his aid, for no one can better sail a deed on a favoring course, when he would do so.⁴

But by his mysterious utterance he brings darkness over men’s eyes by night, and by day he is no more clear at all.
815

Chorus

And then at last with a loud voice we shall sing a song of the deliverance of our house,

the song that women raise when the wind sits fair, and not the shrill strain of those who mourn: The ship goes well. This grows to profit for me, for me, and calamity holds off from those I love.
820

Chorus

But may you with good courage, when the part of action comes, cry out loud the name Father when she exclaims Son,

and accomplish the baneful but irreproachable deed.
830

Chorus

Raise up Perseus’ spirit within my breast. And for those dear to you below the earth, and for those above, exact satisfaction for their dire wrath

by working bloody ruin in our house and obliterating the guilt of murder.⁵
835

CHORUS.

CORO

O thou who dwell'st in Delphi's mighty cave,

Grant us to see this home once more restored

Unto its rightful lord!

Let it look forth, from veils of death, with joyous eye

Unto the dawning light of liberty;
905

Wenn er den Mord vollbracht, Herrscher in tiefgründiger Kluft,

Laß frei zu dem Hause des Vaters,

Laß ihn leuchtenden Auges und hell

Aus der umschleiernden Nacht emporschau'n!
805
Dritte Gegenstrophe.

Commentary

Stable identifiers

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Χορός ἐέ, πρὸ δὲ δὴ ᾽χθρῶν τὸν ἔσωθεν μελάθρων, Ζεῦ, 7 790 θές, ἐπεί νιν 8 μέγαν ἄρας, δίδυμα καὶ τριπλᾶ παλίμποινα θέλων ἀμείψει. 794

Χορός σὺ δὲ θαρσῶν, ὅταν ἥκῃ μέρος ἔργων, ἐπαΰσας Πατρὸς αὐδὰν 36 θροούσᾳ [πρὸς σὲ 37 ] Τέκνον [πατρὸς αὐδὰν] [καὶ] πέραιν᾽ 38 ἀνεπίμομφον ἄταν. 830 831

Χορός ἓ ἕ, πρὸ δὲ δὴ ʼχθρῶν τὸν ἔσωθεν μελάθρων, Ζεῦ, 790 θές, ἐπεί νιν μέγαν ἄρας, δίδυμα καὶ τριπλᾶ παλίμποινα θέλων ἀμείψει.

Χορός σὺ δὲ θαρσῶν, ὅταν ἥκῃ μέρος ἔργων, ἐπαΰσας πατρὸς αὐδὰν θροούσᾳ πρὸς σὲ τέκνον πατρὸς αὐδὰν καὶ πέραινʼ ἀνεπίμομφον ἄταν. 830

τὸ δὲ καλῶς κτάμενον, ὦ μέγα ναίων 795 στόμιον, εὖ δὸς ἀνέδην ἰδεῖν δόμον ἀνδρός, καί νιν ἐλευθερίοις ὄμμασιν ἐκ δνοφερᾶς καλύπτρας. ἀντ. γ'.

Chorus Now at my supplication, O Zeus, father of the Olympian gods, grant that the fortunes of our house be firmly established, so that those who rightly desire the rule of order may behold it. Every word of mine has been uttered in justice. O Zeus, may you safeguard it! 785

Chorus O Zeus, set him who is within the palace before his foes; since, if you exalt him, he will gladly pay you with double and triple recompense. 790

Chorus Know that the orphaned colt of a loved one is harnessed to the chariot of distress. And by setting bounds to his course may you grant that we see him keep a steady pace through this race and win the goal in the straining stride of a gallop. 1 795

Chorus And you who within the house inhabit the inner chamber that exults in its wealth, hear me, you gods, that feel with us! By a fresh award redeem the blood of deeds done long ago. 800 May aged Murder cease begetting offspring in our house! 805

Chorus And you who occupy the mighty, gorgeously built cavern, 2 grant that the man’s house may lift up its eyes again in joy, and that with glad eyes it may behold from under its veil of gloom the radiant light of freedom. 810

Chorus May Maia’s son, 3 as he rightfully should, lend his aid, for no one can better sail a deed on a favoring course, when he would do so. 4 But by his mysterious utterance he brings darkness over men’s eyes by night, and by day he is no more clear at all. 815

Chorus And then at last with a loud voice we shall sing a song of the deliverance of our house, the song that women raise when the wind sits fair, and not the shrill strain of those who mourn: The ship goes well. This grows to profit for me, for me, and calamity holds off from those I love. 820

Chorus But may you with good courage, when the part of action comes, cry out loud the name Father when she exclaims Son, and accomplish the baneful but irreproachable deed. 830

Chorus Raise up Perseus’ spirit within my breast. And for those dear to you below the earth, and for those above, exact satisfaction for their dire wrath by working bloody ruin in our house and obliterating the guilt of murder. 5 835

CHORUS.

CORO

O thou who dwell'st in Delphi's mighty cave, Grant us to see this home once more restored Unto its rightful lord! Let it look forth, from veils of death, with joyous eye Unto the dawning light of liberty; 905

Wenn er den Mord vollbracht, Herrscher in tiefgründiger Kluft, Laß frei zu dem Hause des Vaters, Laß ihn leuchtenden Auges und hell Aus der umschleiernden Nacht emporschau'n! 805 Dritte Gegenstrophe.

Commentary

Stable identifiers

Χορός

ἐέ, πρὸ δὲ δὴ ᾽χθρῶν

τὸν ἔσωθεν μελάθρων, Ζεῦ,⁷
790

θές, ἐπεί νιν⁸ μέγαν ἄρας,

δίδυμα καὶ τριπλᾶ

παλίμποινα θέλων ἀμείψει.

794

Χορός

σὺ δὲ θαρσῶν, ὅταν ἥκῃ μέρος ἔργων,

ἐπαΰσας Πατρὸς αὐδὰν³⁶

θροούσᾳ [πρὸς σὲ³⁷] Τέκνον [πατρὸς αὐδὰν]

[καὶ] πέραιν᾽³⁸ ἀνεπίμομφον ἄταν.
830
831

Χορός

ἓ ἕ, πρὸ δὲ δὴ ʼχθρῶν

τὸν ἔσωθεν μελάθρων, Ζεῦ,
790

θές, ἐπεί νιν μέγαν ἄρας,

δίδυμα καὶ τριπλᾶ

παλίμποινα θέλων ἀμείψει.

Χορός

σὺ δὲ θαρσῶν, ὅταν ἥκῃ μέρος ἔργων,

ἐπαΰσας πατρὸς αὐδὰν

θροούσᾳ πρὸς σὲ τέκνον πατρὸς αὐδὰν

καὶ πέραινʼ ἀνεπίμομφον ἄταν.
830

τὸ δὲ καλῶς κτάμενον, ὦ μέγα ναίων
795

στόμιον, εὖ δὸς ἀνέδην ἰδεῖν δόμον ἀνδρός,

καί νιν ἐλευθερίοις

ὄμμασιν ἐκ δνοφερᾶς καλύπτρας.

ἀντ. γ'.

Chorus

Now at my supplication, O Zeus, father of the Olympian gods, grant that the fortunes of our house be firmly established,

so that those who rightly desire the rule of order may behold it. Every word of mine has been uttered in justice. O Zeus, may you safeguard it!
785

Chorus

O Zeus, set him who is within the palace before his foes;

since, if you exalt him, he will gladly pay you with double and triple recompense.
790

Chorus

Know that the orphaned colt of a loved one is harnessed to the chariot of distress.

And by setting bounds to his course may you grant that we see him keep a steady pace through this race and win the goal in the straining stride of a gallop.¹
795

Chorus

And you who within the house inhabit the inner chamber that exults in its wealth, hear me, you gods, that feel with us! By a fresh award redeem the blood of deeds done long ago.
800

May aged Murder cease begetting offspring in our house!
805

Chorus

And you who occupy the mighty, gorgeously built cavern,² grant that the man’s house may lift up its eyes again in joy, and that with glad

eyes it may behold from under its veil of gloom the radiant light of freedom.
810

Chorus

May Maia’s son,³ as he rightfully should, lend his aid, for no one can better sail a deed on a favoring course, when he would do so.⁴

But by his mysterious utterance he brings darkness over men’s eyes by night, and by day he is no more clear at all.
815

Chorus

And then at last with a loud voice we shall sing a song of the deliverance of our house,

the song that women raise when the wind sits fair, and not the shrill strain of those who mourn: The ship goes well. This grows to profit for me, for me, and calamity holds off from those I love.
820

Chorus

But may you with good courage, when the part of action comes, cry out loud the name Father when she exclaims Son,

and accomplish the baneful but irreproachable deed.
830

Chorus

Raise up Perseus’ spirit within my breast. And for those dear to you below the earth, and for those above, exact satisfaction for their dire wrath

by working bloody ruin in our house and obliterating the guilt of murder.⁵
835

O thou who dwell'st in Delphi's mighty cave,

Grant us to see this home once more restored

Unto its rightful lord!

Let it look forth, from veils of death, with joyous eye

Unto the dawning light of liberty;
905

Wenn er den Mord vollbracht, Herrscher in tiefgründiger Kluft,

Laß frei zu dem Hause des Vaters,

Laß ihn leuchtenden Auges und hell

Aus der umschleiernden Nacht emporschau'n!
805
Dritte Gegenstrophe.