Aeschylus Agamemnon 367-487

Herbert Weir Smyth (Translator)

View: By Card

Agamemnon. Aeschylus. Herbert Weir Smyth (Translator). New York. 1926.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by The Annenberg CPB/Project.

Current edition Perseus

Ἀγαμέμνων (Greek) (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.)

Editions (7)
Ἀγαμέμνων First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 367-487 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 367 focus
Διὸς πλαγὰν ἔχουσιν εἰπεῖν,
πάρεστι τοῦτό γ᾽ ἐξιχνεῦσαι.
ἔπραξαν ὡς ἔκρανεν. οὐκ ἔφα τις
θεοὺς βροτῶν ἀξιοῦσθαι μέλειν
370
ὅσοις ἀθίκτων χάρις
πατοϊθ᾽· ὁ δ᾽ οὐκ εὐσεβής.
πέφανται δ᾽ ἐκγόνους
ἀτολμήτων Ἄρη
375
πνεόντων μεῖζον ἢ δικαίως,
φλεόντων δωμάτων ὑπέρφευ
ὑπὲρ τὸ βέλτιστον. ἔστω δ᾽ ἀπήμαντον, ὥστ᾽
ἀπαρκεῖν
εὖ πραπίδων λαχόντα.
380
οὐ γὰρ ἔστιν ἔπαλξις
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 367 focus
Διὸς πλαγὰν ἔχουσιν εἰπεῖν,
πάρεστι τοῦτό γ' ἐξιχνεῦσαι.
ἔπραξαν ὡς ἔκρανεν. οὐκ ἔφα τις
θεοὺς βροτῶν ἀξιοῦσθαι μέλειν,
355
ὅσοις ἀθίκτων χάρις
πατοῖθ᾽· ὁ δ᾽ οὐκ εὐσεβής.
πέφανται δ᾽ ἐκγόνοις
ἀτολμήτως Ἄρη
βιᾶται δ᾽ ἁ τάλαινα πειθώ,
προβουλόπαις ἄφερτος ἄτας.
370
ἄκος δὲ παμμάταιον. οὐκ ἐκρύφθη,
πρέπει δὲ φῶς αἰνολαμπές, σίνος·
κακοῦ δὲ χαλκοῦ τρόπον,
τρίβῳ τε καὶ προςβολαῖς
μελαμπαγὴς πέλει
375
δικαιωθείς, ἐπεὶ
διώκει παῖς ποτανὸν ὄρνιν,
πόλει πρόςτριμμ᾽ ἄφερτον ἐνθείς.
λιτᾶν δ᾽ ἀκούει μὲν οὔτις θεῶν·
τὸν δ᾽ ἐπίστροφον τῶνδε
380
φῶτ᾽ ἄδικον καθαιρεῖ.
οἷος καὶ Πάρις, ἐλθὼν
ἐς δόμον τὸν Ἀτρειδᾶν,
ᾔσχυνε ξενίαν τράπε-
ζαν κλοπαῖσι γυναικός.
385
στρ. β'.
λιποῦσα δ᾽ ἀστοῖσιν ἀσπίστορας
κλόνους λογχίμους τε καὶ ναυβάτας ὁπλισμούς,
ἄγουσά τ' ἀντίφερνον Ἰλίῳ φθοράν,
βέβακε ῥίμφα διὰ πυλᾶν,
ἄτλητα τλᾶσα· πολλὰ δ᾽ ἔστενον
390
τόδ᾽ ἐννέποντες δόμων προφῆται·
ὀνειρόφαντοι δὲ πενθήμονες
πάρεισι δόξαι φέρουσαι χάριν ματαίαν.
μάταν γάρ, εὖτ᾽ ἂν ἐσθλά τις δοκῶν ὁρᾶν,
παραλλαγαῖσι διὰ χερῶν
405
βέβακεν ὄψις οὐ μεθύστερον
πτεροῖς ὀπαδοῦσ᾽ ὕπνου κελεύθοις.
τὰ μὲν κατ' οἴκους ἐφ᾽ ἑστίας ἄχη
τάδ᾽ ἐστὶ καὶ τῶνδ᾽ ὑπερβατώτερα.
τὸ πᾶν δ᾽ ἀφ᾽ Ἑλλανίδος γᾶς ὁρμωμένοις
410
πένθεια πλησικάρδιος
δόμων ἑκάστου πρέπει.
στρ. γ'.
πολλὰ γοῦν θιγγάνει πρὸς ἧπαρ·
οὓς μὲν γάρ τις ἔπεμψεν
οἶδεν, ἀντὶ δὲ φωτῶν
415
τεύχη καὶ σποδὸς εἰς ἑκά-
στου δόμους ἀφικνεῖται.
ὁ χρυσαμοιβὸς δ' Ἄρης σωμάτων
καὶ ταλαντοῦχος ἐν μάχῃ δορὸς
πυρωθὲν ἐξ Ἰλίου
420
φίλοισι πέμπει βαρὺ
ψῆγμα δυςδάκρυτον, ἀν-
τήνορος σποδοῦ γεμί-
βαρεῖα δ᾽ ἀστῶν φάτις ξὺν κότῳ·
δημοκράντου δ᾽ ἀρᾶς τίνει χρέος.
μένει δ᾽ ἀκοῦσαί τί μου
μέριμνα νυκτηρεφές.
τῶν πολυκτόνων γὰρ οὐκ
440
ἄσκοποι θεοί. κελαι-
ναὶ δ᾽ Ἐρινύες χρόνῳ
τυχηρὸν ὄντ᾽ ἄνευ δίκας
παλιντυχεῖ τριβᾷ βίου
τιθεῖσ᾽ ἀμαυρόν, ἐν δ᾽ ἀΐστοις
445
τελέθοντος οὔτις ἀλκά·
τὸ δ᾽ ὑπερκόπως κλύειν εὖ
βαρύ· βάλλεται γὰρ ὄσσοις
Διόθεν κεραυνός.
κρίνω δ᾽ ἄφθονον ὄλβον.
450
μήτ᾽ εἴην πτολιπόρθης,
μήτ᾽ οὖν αὐτὸς ἁλοὺς ὑπ᾽ ἄλ-
λων βίον κατίδοιμι.
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) Experimental (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 367 focus
Διὸς πλαγὰν ἔχουσιν ἔχουσ' (prius ἔχουσαν) εἰπεῖν,
Str. 1.
πάρεστιν -στι τοῦτό γ' τοῦτ' ἐξιχνεῦσαι·
ἔπραξαν ὡς ἔπραξεν ὡς ἔκρανεν. Οὐκ ἔφα τις
θεοὺς βροτῶν ἀξιοῦσθαι μέλειν
370
ὅσοις ἀθίκτων χάρις
πατοῖθ'· ὃ δ' οὐκ εὐσεβής·
πέφανται δ' ἐκγόνοις
ἀτολμήτων ἐγγόνους (sed ἐκγ- Tr s.l.) ἀρή ἄρη,
πνεόντων μεῖζον ἢ δικαίως,
φλεόντων δωμάτων ὑπέρφευ
μέτρον ὑπὲρ τὸ βέλτιστον· ἔστω δ' ἀπή-
μαντον ὥστ' ἀπαρκεῖν ὥστε κἀπ-
εὖ πραπίδων λαχόντι -όντα.
380
Βιᾶται δ' ἁ τάλαινα πειθώ,
385
Ant. 1.
προβούλου παῖς προβουλόπαις ἄφερτος ἄτας·
ἄκος δὲ ὡς ἄκος δὲ πᾶν μάταιον παμμάταιον οὐκ ἐκρύφθη,
πρέπει δὲ φῶς αἰνολαμπὲς σίνος·
κακοῦ δὲ χαλκοῦ τρόπον
390
τρίβῳ τε καὶ καὶ προσβολαῖς προβ-
μελαμπαγὴς πέλει,
δικαιωθείς, ἐπεὶ
διώκει παῖς ποτανὸν πτανὸν πτανόν τιν' ὄρνιν,
πόλει πρόστριμμα θεὶς ἄφερτον -ιμμ' ἄφερτον θεὶς (ἐνθεὶς Tr)·
395
λιτᾶν δ' ἀκούει μὲν οὔτις θεῶν,
τῶνδ' ἐπίστροφον δὲ τὸν δ' ἐπίστροφον τῶνδε
φῶτ' ἄδικον καθαιρεῖ.
Οἷος καὶ Πάρις ἐλθὼν
ἐς δόμον εἰς οἶκον τὸν τῶν Ἀτρειδᾶν
400
ᾔσχυνε ξενίαν τὴν ξενίαν τράπε-
ζαν κλοπαῖσι -αῖς γυναικός.
Λιποῦσα δ' ἀστοῖσιν ἀσπίστορας
Str. 2.
κλόνους τε καὶ λογχίμους λογχίμους τε καὶ
ναυβάτας <θ'> om. ὁπλισμούς,
405
ἄγουσά τ' ἀντίφερνον Ἰλίῳ φθοράν,
βέβακεν -κε ῥίμφα διὰ πυλᾶν ἄτλη-
ὀνειρόφαντοι δὲ πενθήμονες
420
πάρεισι δόξαι φέρου-
σαι χάριν ματαίαν·
μάταν γάρ, εὖτ' ἂν ἐσθλά τις δοκῶν ὁρᾶν,
παραλλάξασα διὰ χερῶν χειρῶν βέβα-
κεν ὄψις οὐ μεθύστερον,
425
πτεροῖς ὀπαδοῦσ' -δοῖς ὕπνου κελεύθοις. »
Τὰ μὲν κατ' οἴκους ἐφ' ἑστίας ἄχη
τάδ' ἐστί, καὶ τῶνδ' ὑπερβατώτερα·
τὸ πᾶν δ' ἀφ' Ἕλλανος Ἑλλάδος αἴας συνορμένοις
πένθει' ἀτλησικάρδιος πένθεια τλη-
430
δόμῳ 'ν δόμων ἑκάστου πρέπει· πολλὰ γοῦν
θιγγάνει πρὸς ἦπαρ·
οὓς μὲν γάρ < τις om.> ἔπεμψεν πέμψεν
οἶδεν, ἀντὶ δὲ φωτῶν βροτῶν
Ὁ χρυσαμοιβὸς δ' Ἄρης σωμάτων
καὶ ταλαντοῦχος ἐν μάχῃ δορὸς
πυρωθὲν ἐξ Ἰλίου
φίλοισι πέμπει βαρὺ
440
ψῆγμα δυσδάκρυτον ἀν-
τήνορος σποδοῦ γεμί-
ζων
-ίξων
λέβητας τοὺς λέβ- εὐθέτου.
Στένουσι δ' εὖ λέγοντες ἄνδρα τὸν μὲν ὡς
μάχης ἴδρις, τὸν δ' ἐν φοναῖς καλῶς πεσόντ'
445
ἀλλοτρίας διαὶ διὰ γε διὰ γυναι-
κός. Τάδε σῖγα σιγᾷ τις βαύ-
ζει· φθονερὸν δ' ὑπ' ἄλγος ἕρ-
πει προδίκοις -σιν Ἀτρείδαις.
Οἱ δ' οἵδ' αὐτοῦ περὶ τεῖχος
450
θήκας Ἰλιάδος γᾶς
εὔμορφοι κατέχουσιν· ἐχ-
θρὰ
-ρῶς
δ' ἔχοντας ἔκρυψεν.
Ant. 3.
Βαρεῖα δ' ἀστῶν φάτις σὺν κότῳ·
δημοκράντου -κράτου δ' ἀρᾶς τίνει χρέος·
455
μένει δ' ἀκοῦσαί τί μοι μου
μέριμνα νυκτηρεφές·
τῶν πολυκτόνων γὰρ οὐκ
ἄσκοποι ἀπόσκ- θεοί· κελαι-
ναὶ δ' δ' οὖν Ἐρινύες χρόνῳ
460
τυχηρὸν ὄντ' ἄνευ δίκας παλιντυχεῖ -χῇ (uel -χῆ)
τριβᾷ βίου τιθεῖσ' ἀμαυρόν, ἐν δ' ἀΐ-
Πυρὸς δ' ὑπ' εὐαγγέλου
πόλιν τὴν πόλιν διήκει θοὰ
βάξις· εἰ δ' ἐτήτυμος -μως,
τίς οἶδεν, ἤ τι ἤ (εἰ F s. 1.) τοι θεῖόν ἐστιν ἐστι(ν) μὴ ψύθος ;
475
Τίς ὧδε παιδνὸς ἢ φρενῶν κεκομμένος,
φλογὸς παραγγέλμασιν -σι
νέοις πυρωθέντα καρδίαν ἔπειτ' ἔπει | ἔπειτ
<ἐν> ἀλλαγᾷ ἀλλαγᾷ λόγου λόγους καμεῖν ;
Γυναικὸς ἐν γυναικός αἰχμᾷ πρέπει
480
πρὸ τοῦ φανέντος χάριν ξυναινέσαι·
πιθανὸς ἄγαν ὁ θῆλυς ἔρος ὅρος ἐπινέμεται
ταχύπορος· ἀλλὰ ταχύμορον
γυναικογήρυτον ὄλλυται κλέος.
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 367 focus
λιποῦσα δ᾽ ἀστοῖσιν ἀσπίστορας
κλόνους λογχίμους τε καὶ ναυβάτας ὁπλισμούς,
ἄγουσά τ᾿ ἀντίφερνον Ιλίῳ φθορὰν
415
βέβακεν ῥίμφα διὰ πυλᾶν,
ἄτλητα τλᾶσα· πολλὰ δ᾽ ἔστενον
τάδ᾽ ἐννέποντες δόμων προφῆται·
ὁ χρυσαμοιβὸς δὲ Ἄρης σωμάτων
445
καὶ ταλαντοῦχος ἐν μάχῃ δορὸς
πυρωθὲν ἐξ ᾿Ιλίου
φίλοισι πέμπει βαρύ
ψήγμα δυσδάκρυτον ἀν-
τήνορος σποδοῦ γεμί-
450
ζων λέβητας εὐθέτους.
στένουσι δ᾽ εὖ λέγοντες ἄν-
δρα τὸν μὲν ὡς μάχης ἴδρις,
τὸν δ᾽ ἐν φοναῖς καλῶς πεσόντ'
ἀλλοτρίας διαὶ γυναικός,
455
Πυρὸς δ᾽ ὑπ᾽ εὐαγγέλου
πόλιν διήκει θοὰ
βάξις· εἰ δ᾽ ἐτήτυμος,
τίς οἶδεν, ἤ τοι θεῖόν ἐστι μὴ ψύθος.
Τις ὧδε παιδνὸς ἢ φρενῶν κεκομμένος,
485
φλογὸς παραγγέλμασιν
νέοις πυρωθέντα καρδίαν ἔπειτ᾽
ἀλλαγᾷ λόγου καμεῖν;
Γυναικὸς αἰχμᾷ πρέπει
πρὸ τοῦ φανέντος χάριν ξυναινέσαι.
490
Πιθανὸς ἄγαν ὁ θῆλυς ὅρος ἐπινέμεται
ταχύπορος· ἀλλὰ ταχύμορον
γυναικογήρυτον ὄλλυται κλέος.
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 367 focus
Διὸς πλαγὰν ἔχουσιν εἰπεῖν·
πάρεστιν τοῦτό γ᾽ ἐξιχνεῦσαι·
{ὡς} ἔπραξεν ὡς ἔκρανεν. οὐκ ἔφα τις
θεοὺς βροτῶν ἀξιοῦσθαι μέλειν
370
ὅσοις ἀθίκτων χάρις
πατοῖθ᾽- ὃ δ᾽ οὐκ εὐσεβής·
πέφανται δ᾽ †ἐγγόνους
ἀτολμήτων ἄρη†
375
πνεόντων μεῖζον ἢ δικαίως,
φλεόντων δωμάτων ὑπέρφευ
ὑπὲρ τὸ βέλτιστον. ἔστω δ᾽ ἀπή-
μαντον, ὥστ᾽ ἀπαρκεῖν
εὖ πραπίδων λαχόντι.
380
οὐ γάρ ἐστιν ἔπαλξις
πλούτου πρὸς κόρον ἀνδρί
λακτίσαντι μέγαν Δίκας
βωμὸν εἰς ἀφάνειαν.
βιᾶται δ᾽ ἁ τάλαινα Πειθώ,
385
προβούλο υ παῖς ἄφερτος Ἄτας· προβούλο υ παῖς ἄφερτος Ἄτας·
ἄκος δὲ πᾶν μάταιον. οὐκ ἐκρύφθη,
πρέπει δέ, φῶς αἰνολαμπές, σίνος·
κακοῦ δὲ χαλκοῦ τρόπον
390
τρίβωι τε καὶ προσβολαῖς
μελαμπαγὴς πέλει
δικαιωθείς, ἐπεὶ
διώκει παῖς π οτανὸν ὄρνιν, διώκει παῖς πτανὸν ὄρνιν,
πόληι πρόστριμμα θεὶς ἄφερτον.
395
λιτᾶν δ᾽ ἀκούει μὲν οὔτις θεῶν,
τὸν δ᾽ ἐπίστροφον τῶν
φῶτ᾽ ἄδικον καθαιρεῖ.
οἷος καὶ Πάρις ἐλθών
εἰς δόμον τὸν Ἀτρειδᾶν
400
ἤισχυνε ξενίαν τράπε-
ζαν κλοπαῖσι γυναικός.
λιποῦσα δ᾽ ἀστοῖσιν ἀσπίστορας
κλόνους λοχισμούς τε καὶ ναυβάτας ὁπλισμούς,
405
ἄγουσά τ᾽ ἀντίφερνον Ἰλίωι φθοράν,
βεβάκει ῥίμφα διὰ
πυλᾶν, ἄτλητα τλᾶσα“ πολλὰ δ᾽ ἔστενον
τόδ᾽ ἐννέποντες δόμων προφῆται·
“ἰώ, ἰὼ δῶμα δῶμα καὶ πρόμοι,
410
ἰὼ λέχος καὶ στίβοι φιλάνορες.
πάρεστι σιγὰς ἀτίμους ἀλοιδόρους ἀλίσ-
τους ἀφειμένων ἰδεῖν·
πόθωι δ᾽ ὑπερποντίας
φάσμα δόξει δόμων ἀνάσσειν.
415
εὐμόρφων δὲ κολοσσῶν
ἔχθεται χάρις ἀνδρί·
ὀμμάτων δ᾽ ἐν ἀχηνίαις
ἔρρει πᾶσ᾽ ἀφροδίτα.
ὀνειρόφαντοι δὲ πενθήμονες
420
πάρεισι δόξαι φέρουσαι χάριν ματαίαν·
μάταν γάρ, εὖτ᾽ ἂν ἐσθλά τις δοκῶν ὁρᾶν,
παραλλάξασα διὰ
χερῶν βέβακεν ὄψις, οὐ μεθύστερον
425
πτεροῖς ὀπαδοῦσ᾽ ὕπνου κελεύθοις.᾽
τὰ μὲν κατ᾽ οἴκους ἐφ᾽ ἑστίας ἄχη
τάδ᾽ ἐστὶ καὶ τῶνδ᾽ ὑπερβατώτερα·
τὸ πᾶν δ᾽ ἀφ᾽ Ἕλλανος αἴας ξυνορμένων ἀπέν- τὸ πᾶν δ᾽ ἀφ᾽ Ἕλλανος αἴας ξυνορμένων ⟨ἀλ⟩πέν-
θεια τλησικάρδιος
430
δόμοις ἑκάστου πρέπει,
πολλὰ δ᾽ οὖν θιγγάνει πρὸς ἧπαρ᾽
- x οὓς μὲν ἔπεμψεν
οἶδεν, ἀντὶ δὲ φωτῶν
τεύχη καὶ σποδὸς εἰς ἑκάσ-
435
του δόμους ἀφικνεῖται.
ὁ χρυσαμοιβὸς δ᾽ Ἄρης σωμάτων
καὶ ταλαντοῦχος ἐν μάχαι δορός
πυρωθὲν ἐξ Ἰλίου
440
φίλοισι πέμπει βαρὺ
ψῆγμα δυσδάκρυτον, ἀν-
τήνορος σποδοῦ γεμί-
ζων λέβητας εὐθέτου ς.
στένουσι δ᾽ εὖ λέγοντες ἄν-
445
δρα τὸν μὲν ὡς μάχας ἴδρις,
τὸν δ᾽ ἐν φοναῖς καλῶς πεσόντ᾽ —
“ἀλλοτρίας διαὶ γυναικός·
τάδε σῖγά τις βαΰζει,
φθονερὸν δ᾽ ὑπ᾽ ἄλγος ἕρπει
450
προδίκοις Ἀτρείδαις.
οἳ δ᾽ αὐτοῦ περὶ τεῖχος
θήκας Ἰλιάδος γᾶς
εὔμορφοι κατέχουσιν, ἐχ-
θρὰ δ’ ἔχοντας ἔκρυψεν.
455
βαρεῖα δ᾽ ἀστῶν φάτις ξὺν κότωι,
δημοκρά ντου δ᾽ ἀρᾶς τίνει χρέος·
μένει δ᾽ ἀκοῦσαί τί μου
μέριμνα νυκτηρεφές·
460
τῶν πολυκτόνων γὰρ οὐκ
ἄσκοποι θεοί, κελαι-
ναὶ δ᾽ Ἐρινύες χρόνωι
τυχηρὸν ὄντ᾽ ἄνευ δίκας
παλιντυχεῖ τριβᾶι βίου
465
τιθεῖσ᾽ ἀμαυρόν, ἐν δ᾽ ἀϊσ-
τοις τελέθοντος οὔτις ἀλκά.
τὸ δ᾽ ὑπερκόπως κλύειν εὖ
βαρύ’ βάλλεται γὰρ ὄσσοις
Διόθεν κεραυνός.
470
κρίνω δ᾽ ἄφθονον ὄλβον·
μήτ᾽ εἴην πτολιπόρθης,
μήτ᾽ οὖν αὐτὸς ἁλοὺς ὑπ᾽ ἄλ-
λων βίον κατίδοιμι.
πυρὸς δ᾽ ὑπ᾽ εὐαγγέλου
475
πόλιν διήκει θοὰ
βάξις· εἰ δ᾽ ἐτήτυμος,
τίς οἶδεν, εἴτε θεῖον †ἐστιν μὴ† ψύθος;
τίς ὧδε παιδνὸς ἢ φρενῶν κεκομμένος,
φλογὸς παραγγέλμασιν
480
νέοις πυρωθέντα καρδίαν ἔπειτ᾽
ἀλλαγᾶι λόγου καμεῖν;
{ἐν} γυναικὸς αἰχμᾶι πρέπει
πρὸ τοῦ φανέντος χάριν ξυναινέσαι.
πιθανὸς ἄγαν ὁ θῆλυς ὅρος ἐπινέμεται
485
ταχύπορος᾽ ἀλλὰ ταχύμορον
γυναικογήρυτον ὄλλυται κλέος.
Aeschyli Agamemnon (OCR draft) Experimental (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 367 focus
Διὸς πλαγὰν ἔχουσιν εἰπεῖν,
πάρεστιν τοῦτό γ᾽ ἐξιχνεῦσαι.
ὡς ἔπραξεν ὡς ἔκρανεν. οὐκ ἔφα τις
θεοὺς βροτῶν ἀξιοῦσθαι μέλειν,
370
ὅσοις ἀθίκτων χάρις
πατοῖθ᾽· ὁ δ᾽ οὐκ εὐσεβής.
πέφανται δ᾽ ἐγγόνοις
ἀτολμήτων ἔρον
πνεόντων μεῖζον ἢ δικαίως,
375
φλεόντων δωμάτων ὑπέρφευ,
βιᾶται δ᾽ ὁ τάλαινα πειθώ,
προβούλου παῖς ἄφερτος ἄτας.
385
ἄκος δὲ πᾶν μάταιον. οὐκ ἐκρύφθη,
πρέπει δέ, φῶς αἰνολαμπές, σίνος·
κακοῦ δὲ χαλκοῦ τρόπον
τρίβωι τε καὶ προσβολαῖς
μελαμπαγής πέλει
390
δικαιωθείς, ἐπεὶ
διώκει παῖς ποτανὸν ὄρνιν,
πόλει πρόστριμμα θεὶς ἄφερτον.
λιτᾶν δ᾽ ἀκούει μὲν οὔτις θεῶν,
τῶνδ᾽ ἐπίστροφος δέ
395
φῶτ᾽ ἄδικον καθαιρεῖ.
οἷος καὶ Πάρις ἐλθών
ἐς δόμον τὸν ᾿Ατρειδᾶν
ἤισχυνε ξενίαν τράπε-
ζαν κλοπαῖσι γυναικός.
400
λιποῦσα δ᾽ ἀστοῖσιν ἀσπίστορας
κλόνους τε καὶ λογχίμους ναυβάτας θ᾽ ὁπλισμούς,
ἄγουσά τ᾽ ἀντίφερνον Ἰλίωι φθοράν
βέβακεν ῥίμφα διὰ πυλᾶν, ἄτλα-
τα τλᾶσα· πολλὰ δ᾽ ἔστενον
405
τόδ᾽ ἐννέποντες δόμων προφῆται·
ὀνειρόφαντοι δὲ πενθήμονες
πάρεισι δόξαι φέρουσαι χάριν ματαίαν.
420
μάταν γάρ, εὔτ᾽ ἂν ἐσθλά τις δοκῶν ὁρᾶι,
παραλλάξασα διὰ χερῶν βέβα-
κεν ὄψις οὐ μεθύστερον
πτεροῖς ὀπαδοῦσ᾽ ὕπνου κελεύθοις.
τὰ μὲν κατ᾿ οἴκους ἐφ᾽ ἑστίας ἄχη
425
τάδ᾽ ἐστὶ καὶ τῶνδ᾽ ὑπερβατώτερα.
τὸ πᾶν δ᾽ ἀφ᾽ Ἕλλαδος αἴας συνορμένοις ἀπέν-
θεια τλησικάρδιος
δόμοις ἑκάστου πρέπει.
πολλὰ γοῦν θιγγάνει πρὸς ἦπαρ·
430
οὓς μὲν γάρ τις ἔπεμψεν
οἶδεν, ἀντὶ δὲ φωτῶν
τεύχη καὶ σποδὸς εἰς ἑκά-
στου δόμους ἀφικνεῖται.
ὁ χρυσαμοιβὸς δ᾽ Ἄρης σωμάτων
435
καὶ ταλαντούχος ἐν μάχηι δορὸς
πυρωθὲν ἐξ Ἰλίου
βαρεῖα δ᾽ ἀστῶν φάτις σὺν κότωι·
δημοκράντου δ᾽ ἀρᾶς τίνει χρέος.
μένει δ᾽ ἀκοῦσαί τί μοι
455
μέριμνα νυκτηρεφές.
τῶν πολυκτόνων γὰρ οὐκ
ἄσκοποι θεοί. κελαι-
ναὶ δ᾽ Ἐρινύες χρόνωι
τυχηρὸν ὄντ᾽ ἄνευ δίκας
460
παλιντυχεῖ τριβᾶι βίου
τιθεῖσ᾽ ἀμαυρόν, ἐν δ᾽ ἀί-
στοις τελέθοντος οὔτις ἀλ-
κά· τὸ δ᾽ ὑπερκόπως κλύειν
εὐ βαρύ· βάλλεται γὰρ ὄσ-
465
σοις Διόθεν κεραυνός.
κρίνω δ᾽ ἄφθονον ὄλβον.
μήτ᾽ εἴην πτολιπόρθης,
πυρὸς δ᾽ ὑπ᾽ εὐαγγέλου
475
πόλιν διήκει θοὰ
βάξις· εἰ δ᾽ ἐτήτυμος,
τίς οἶδεν, ἤ τι θεῖόν ἐστι μή ψύθος.
τίς ὧδε παιδνὸς ἢ φρενῶν κεκομμένος,
φλογὸς παραγγέλμασιν
480
νέοις πυρωθέντα καρδίαν ἔπειτ᾽
ἀλλαγᾶι λόγου καμεῖν;
ἐν γυναικὸς αἰχμᾶι πρέπει
πρὸ τοῦ φανέντος χάριν ξυναινέσαι.
πιθανὸς ἄγαν ὁ θήλυς ὅρος ἐπινέμεται
485
ταχύπορος· ἀλλὰ ταχύμορον
γυναικογήρυτον ὄλλυται κλέος.
Translations (9)
Agamemnon Perseus (Aeschylus. The poetical works of Robert Browning, Volume 13. Browning, Robert, translator; Berdoe, Edward, editor. London: Smith, Elder and Co., 1889.) — 367-487 focus
The Agamemnon (OCR draft) Experimental (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 367 focus
They have to say that they feel the stroke of Jove. This we may trace out exactly 3 . He hath fared according as he hath wrought. Some one denied that the gods deigned to have the care of mortals, by whom the honor of hallowed things might be trampled on 4 . Not holy was he; and it is upon the descendants of those who were breathing forth, more violently than just, a war which they ought not to have dared, while their dwellings were teeming beyond all measure, beyond what is best. 1 But may an untroubled lot be mine, so as for a man well disposed in disposition to have sufficient strength 2 . For there is no bulwark in wealth against destruction to the man who, in the wantonness of his heart, has spurned the great altar of Justice:
but wretched Persuasion, intolerable daughter of Atè, joint in her councils 3 , forces him on; and remedy is utterly vain. Guilt is not concealed, but is conspicuous, a light of lurid glare 4 ; and like adulterate brass is proved black-in-grained by wear, and by attrition, when a boy pursues a bird upon the wing, bringing upon his country a blow beyond all endurance. And not one of the gods lends an ear to his orisons, but sweeps away the unrighteous that hath concerned himself with these doings. Such too was Paris, when he came to the mansion of the Atreidae, and profaned the hospitable board by the abduction of a wife.
And she, leaving citizens shield-bearers, and the discomfiture of spears, and naval armaments, and bearing to Ilion destruction as her dowry, passed swiftly through the gates, having dared undarable deeds and much did the bards 5 of the house lament as they told this ditty. “Alas! alas! for the palace and the chiefs; alas! for the couch, and the footsteps of her who once loved her spouse 6 . He stands by silent, dishonored, uttering no reproach, not believing that he sees her eloped. And in yearning after her beyond the sea, a phantom will seem to rule the house, and the beauty of fair-formed statues is loathed by her husband, and in the unfed glance 1 of his eyes all their loveliness passes away.
And melancholy visions, appearing in dreams, present themselves, bringing a vain delight; for vain it is when any one seeming to see blessings, the vision having slipped through his hands, passes away forthwith on the pinions that lackey on the paths of sleep.” These, indeed, are the sorrows at the hearth 2 , within the mansion, but there are sorrows surpassing these. And universally because of the heroes who went together from the land of Hellas, the sorrow of a patient spirit from the families of each is plainly observable. Many things of a truth touch them to the core; for those whom any one sent forth, he knows, but, instead of men, urns and ashes come back to the dwellings of each.
And Mars, that barters for gold their bodies, and that holds the balance in the tug of the spears, sends to their friends some fragment of scorched dust from Ilion, a thing of bitter tears, filling the vases with light 3 ashes instead of the man. And they sigh as they praise one as skilled in fight and another as having fallen gloriously amid the carnage, in behalf of another's wife. These things does many a one in silence mutter. And jealous vexation creeps upon the chieftain Atrida 1 . And others, fair of form, there around the walls, occupy tombs in the land of Ilion; and a foe-land shrouds them as its dwellers.
Bitter is the rumour of the citizens accompanied by wrath, and it pays the debt as of a curse 2 ratified by the people. And my anxious care is waiting to hear something wrapt in nightly gloom. For the gods are not regardless of those that occasion great slaughter: and the black Erinnyes in time, reduce to obscurity the man that is fortunate without righteousness, by a reverse of fortune; and the power of him that lives among the obscure is nought. Now for a man to have an exceedingly 3 high reputation is a sad thing; for the thunderbolt from Jove is launched against his eyes 4 ; but I prefer happiness free from envy. May I never be a sacker of cities, nor yet myself a captive may I see my life under the control of others.
But by the fire that brings glad tidings a swift rumour is pervading the city—but who knows whether it be true 5 ? or some delusion of the gods. Who is so childish, or bereft of judgment, as, after having been warmed in heart by recent tidings of the beacon-light, to despond at a change of ws 6 ? It fits a woman's wit 7 to acknowledge a boon before it has appeared. The female sex, overcredulous, ranges with rapid step; but glory that depends on a woman's proclamations, perishes in a short-lived fate.
Re-enter CLYTEMNESTRA
AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 367 focus
Ils peuvent dire que le coup vient de Zeus ; il est aisé de remonter jusqu'à son origine : leur sort est celui que Zeus a
voulu. Le Ciel ne daigne avoir souci, dit-on, des mortels qui foulent aux pieds le respect des choses sacrées. C'est là
langage d'impie. La Ruine se révèle fille des audaces interdites, chez ceux qui respirent un orgueil coupable, du jour où leur maison déborde d'opulence 1 . La mesure est le bien
suprême ; souhaitons fortune sans péril qui suffise à une âme sage.
sauvera celui qui, enivré de sa richesse, a renversé l'auguste autel de la Justice : il
périra. Il subit les violences d'une funeste Persuasion 2 , odieuse fille de l'Égarement qui l'entraîne ; et, dès lors, tout remède est vain. Le dommage ne se dissimule plus : clarté funèbre,
il apparaît à tous les yeux. Et lui, telle une mauvaise monnaie, noircie par l'usage et les heurts, il subit la peine due à qui, pour suivre, pareil à l'enfant, un oiseau qui vole 3 , a infligé à
sa ville une effroyable disgrâce : aucun dieu n'écoute ses prières ; s'il s'est complu à de tels crimes, le coupable est anéanti.
(Un peu retenu.)
C'est ainsi que Pâris, entré sous le toit des
Atrides, souilla la table de son hôte par un rapt adultère.
Même mouvement.
Laissant à son pays vaisseaux à
armer, boucliers et lances
à froisser dans les mêlées, apportant pour dot à Ilion la mort 4 , légère, elle a franchi les portes, osant ce qu'on n'osa jamais 5 .
commander dans cette maison.
mais au lieu d'hommes, ce sont des urnes, de la cendre, qui rentrent dans chaque maison !
chemine, mêlée de haine contre les fils d'Atrée, champions de la vengeance.
les têtes 13 que frappe la foudre de Zeus.
(Un peu retenu.)
Je veux que mon bonheur n'excite pas l'envie : puissé-je n'être, moi, ni destructeur de villes, ni
esclave soumis aux caprices d'autrui !
Même mouvement.
L'heureuse nouvelle apportée par le courrier de feu se répand rapide à travers la ville ; mais est-ce vérité ou men-
songe divin, qui le pourrait dire ? Est-il un homme assez enfant ou d'esprit assez troublé pour s'enflammer d'espoir
Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 367 focus
The hand of Jove will they not own * ;
415
And, as his marks they trace,
Confess he will’d, and it was done?
But ſuafive is the voice of vice y ,
435
That ſpreads th’ inſidious ſnare:
To Greece ſhe left the ſhield, the ſpear,
The naval armament of war;
And, bold in ill, to Troy’s devoted ſhore
Deſtruction for her dowry bore.
“Tho’ careless of her former loves
470
“Far o’er the rolling ſea the wanton roves:
Thus in the dire exchange of war
Does Mars the balance hold;
Helms are the ſcales, the beam a ſpear,
And blood is weigh’d for gold.
500
How dreadful, when the people raiſe
Loud murmurs mix’d with hate!
Yet this the tribute greatneſs pays
For its exalted ſtate.
520
But from theſe fires far ſſtreaming thro’ the night
Fame thro’ the town her progreſs takes,
And rapt’rous joy awakes;
540
If with truth’s auſpicious light
They ſhine, who knows?
Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 367 focus
Strofe I
420
Come Giove colpisca
posson dire: visibili
son le vestigia: essi il destino s'ebbero
ch' egli prescrisse. Dice alcun che i Superi
non curano degli uomini
425
la sorte, chi calpesti le intangibili
cose sacre: ben empio è chi ciò reputa!
Nei discendenti vedilo
di quanti, oltre Giustizia,
superbamente, a Marte il dritto affidano,
430
sí che lor casa prospera
oltremisura; e pur, misura è ottima.
Beni scevri d'ambascia
chi ha senno elegga.
A chi superbo calcitra,
435
per abbattere il grande
altare di Giustizia, la ricchezza
non offrirà salvezza.
1
Antistrofe I
Ma lui sospinge misera
440
fiducia, insopportabile
della sciagura consigliera e figlia.
Né scampo v'ha: la colpa brilla, rutila
orrida luce: simile
a vile rame, se la sfreghi o mescoli,
445
negra al saggio ti pare.
Come pargolo
segue un errante aligero;
sciagure immedicabili
attira su la sua città;
450
Strofe II
460
Lasciando ai cittadini suoi per retaggio il turbine
degli scudi e dell'aste, e dei navigli l'impeto,
recando per sua dote ad Ilio lo sterminio,
audace oltre ogni audacia,
Elena a franco passo le porte valicò.
465
Molto, narrando il fatto, gl'indovini gemerono
della reggia : « Ahimè !, casa, ahimè !, casa, e voi, principi!
Ahi!, talamo, e vestigia de l'amor che passò!
Vedi l'obbrobrio muto,
nella doglia acutissima
470
in disparte seduto.
Un'ombra d'oltre il pelago,
bramata, i tetti regger sembrerà.
Delle statue la vista
bella, lo sposo attrista:
475
ché dove occhi non brillano
l'amore in bando va.
2
Antistrofe II
E a far piú grave il lutto, surgon nei sogni immagini
che vana gioia arrecano: ben vana allor che un gaudio
480
Antistrofe III
495
Ed Ares, che coi morti i vivi permuta,
che la bilancia regge fra il cozzo delle cuspidi,
l'arsa ferale polvere
degli amici alle lagrime
da Troia manda: manda, invece d' uomini,
500
colmi i lebèti di mortale cenere.
Piangono e l'un che spento fu nella zuffa lodano,
l'altro che prode cadde nella mischia,
per la donna d'un altro.
Cosí mormora
505
talun sommessamente; e cruccio e biasimo
contro gli Atridi vindici
va serpendo nel popolo.
E intorno ai muri vinti, hanno altri fulgidi
Strofe III
Se compagno ha rancor, grave è del popolo
la voce: e chi n'è fatto segno, ben paga il debito.
Onde or, cinta di tènebre,
515
del pensier mio l'ambascia
attende nuovi orror':
ché non isfuggono
allo sguardo dei Numi quei che intridono
le man' troppo nel sangue. E quanti ascesero
520
senza giustizia, poi che gli anni volgono,
le negre Erinni annientano con l'impeto
di sorte avversa.
Nulla può chi vegeta
nel buio: e troppo celebre
525
essere, è grave: il folgore
di Giove ognor minaccia.
Oh!, lungi vivere
da invidia! Espugnar rocche io non vorrei,
né, preso, viver servo i giorni miei.
530
Dalla città si levano clamori e grida confuse.
Odi! Per la città spandesi rapido
il grido per il fausto
messaggio. E chi può dir s' esso è veridico,
se un inganno è dei Superi?
Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 367 focus
Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 367 focus
sie hungert nach dem Wirrsal einer nächt'gen Schlacht.
Und keiner sucht mit einem Zettel sich Quartier.
Heut ist Fourier der Zufall, und sie machen schon
in den eroberten Palästen sich's bequem.
370
335 Der Nachtthau und der Reif des Biwaks ist vorbei,
wie große Herren können sie die ganze Nacht
durchschlafen, und kein Posten wird mehr ausgesetzt.
Wofern sie nur die Götter der besiegten Stadt
und ihre heil'gen Stätten schonen, frommer Scheu,
375
340 so hoff' ich, folgt kein jäher Sturz auf ihren Sieg.
Wohl muß das Heer sich hüten, nicht von Goldesgier
verführt zu rühren an das Unverletzliche.
Zur Fahrt nach Hause brauchen sie noch guten Glücks,
gelingen soll des Doppellaufes zweiter Gang.
380
345 Doch kann es glücken, wenn das Heer am heil'gen Gut
347 sich nicht vergreift: bleib' uns des Schicksals Rück-
schlag fern.
Ich bin ein Weib nur, aber so viel hatt' ich euch
zu sagen. Wäre nur geborgen erst das Glück,
385
350 Genuß der höchsten Güter hat es mir beschert.
führe, nicht einschlüge vor dem Ziel.
giebt ihm den Gedanken,
zeugt den Trug
420
süßer Selbstverführung.
Er erliegt: seine Schuld kann er nimmer löschen.
Ihrem Volk
435
hinterließ sie Speereschäften,
405 Schilderünden, Schiffetakeln.
Ilios brachte sie
Untergang zur Morgengabe,
da sie schied vom Herd des Gatten
440
leichten Fußes,
furchtbar leichten Herzens.
Und der Seher Klage tönte laut.
410 Wehe, weh Königsschloß und Fürstenhaus.
Weh, die Frau floh mit fremdem Manne.
445
Ihr Verrat, nicht gescholten, nicht bestraft,
kaum geglaubt.
Durch der Liebe Zauber
415 wird sie übers Meer herüber
als Gespenst noch das Haus beherrschen.
450
Nicht tröstet der Gatte
sein darbendes Auge
am Bild der Geliebten; er fühlt sich
von Aphrodite verlassen.
des Helden allein und die Asche.
475
Ares ist ein grimmer Wechsler,
hält im Lanzenkampf die Wage,
Männerleiber tauscht er ein
440 gegen Staub
nicht des Goldes;
480
doch er wiegt
schwer genug, im Kruge
heimgesandt
Mannesstaub und Tränen.
Und die Totenklagen
485
445 preisen den, wie trefflich
er zu fechten wußte,
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 367 focus
Zeus the high God!—whate'er be dim in doubt,
This can our thought track out—
The blow that fells the sinner is of God,
440
And as he wills, the rod
Of vengeance smiteth sore. One said of old,
The Gods list not to hold
A reckoning with him whose feet oppress
The grace of holiness—
445
An impious word! for whensoe'er the sire
Breathed forth rebellious fire—
What time his household overflowed the measure
Of bliss and health and treasure—
His children's children read the reckoning plain,
450
At last, in tears and pain.
On me let weal that brings no woe be sent,
And therewithal, content;
Who spurns the shrine of Right, nor wealth nor power
Shall be to him a tower,
455
To guard him from the gulf: there lies his lot,
Where all things are forgot.
Lust drives him on—lust, desperate and wild,
Fate's sin-contriving child—
And cure is none; beyond concealment clear,
460
Kindles sin's baleful glare.
As an ill coin beneath the wearing touch
Betrays by stain and smutch
Its metal false—such is the sinful wight.
Before, on pinions light,
465
Fair Pleasure flits, and lures him childlike on,
While home and kin make moan
Beneath the grinding burden of his crime;
Till, in the end of time,
Cast down of heaven, he pours forth fruitless prayer
470
To powers that will not hear.
And such did Paris come
Unto Atrides' home,
And thence, with sin and shame his welcome to repay,
Ravished the wife away—
475
And she, unto her country and her kin
Leaving the clash of shields and spears and arming ships,
And bearing unto Troy destruction for a dower,
And overbold in sin,
Went fleetly thro' the gates, at midnight hour.
480
Oft from the prophets' lips
Moaned out the warning and the wail—Ah woe!
Woe for the home, the home! and for the chieftains, woe!
Woe for the bride-bed, warm
Yet from the lovely limbs, the impress of the form
485
Of her who loved her lord, awhile ago!
And woe! for him who stands
Shamed, silent, unreproachful, stretching hands
That finds her not, and sees, yet will not see,
That she is far away!
490
And his sad fancy, yearning o'er the sea,
Shall summon and recall
Her wraith, once more to queen it in his hall.
And sad with many memories,
The fair cold beauty of each sculptured face—
495
And all to hatefulness is turned their grace,
Seen blankly by forlorn and hungering eyes!
And when the night is deep,
Come visions sweet and sad and bearing pain
Of hopings vain—
500
Void, void and vain, for scarce the sleeping sight
Has seen its old delight,
When thro' the grasps of love that bid it stay
It vanishes away
On silent wings that roam adown the ways of sleep.
505
Such are the sights, the sorrows fell,
About our hearth—and worse, whereof I may not tell.
But, all the wide town o'er,
Each home that sent its master far away
From Hellas' shore,
510
Feels the keen thrill of heart, the pang of loss, to-day.
For, truth to say,
The touch of bitter death is manifold!
Familiar was each face, and dear as life,
That went unto the war,
515
But thither, whence a warrior went of old,
Doth nought return,
Only a spear and sword, and ashes in an urn!
For Ares, lord of strife,
Who doth the swaying scales of battle hold,
520
War's money-changer, giving dust for gold,
Sends back, to hearts that held them dear,
Scant ash of warriors, wept with many a tear,
Light to the hand, but heavy to the soul;
Yea, fills the light urn full
525
With what survived the flame—
Death's dusty measure of a hero's frame!
Alas! one cries, and yet alas again!
Our chief is gone, the hero of the spear,
And hath not left his peer!
530
Ah woe! another moans— my spouse is slain,
The death of honour, rolled in dust and blood,
Slain for a woman's sin, a false wife's shame!
Such muttered words of bitter mood
Rise against those who went forth to reclaim;
535
Yea, jealous wrath creeps on against th' Atrides' name.
And others, far beneath the Ilian wall,
Sleep their last sleep—the goodly chiefs and tall,
Couched in the foeman's land, whereon they gave
Their breath, and lords of Troy, each in his Trojan grave.
540
Therefore for each and all the city's breast
Is heavy with a wrath supprest,
As deep and deadly as a curse more loud
Flung by the common crowd:
And, brooding deeply, doth my soul await
545
Tidings of coming fate,
Buried as yet in darkness' womb.
For not forgetful is the high gods' doom
Against the sons of carnage: all too long
Seems the unjust to prosper and be strong,
550
Till the dark Furies come,
And smite with stern reversal all his home,
Down into dim obstruction—he is gone,
And help and hope among the lost is none.
O'er him who vaunteth an exceeding fame,
555
Impends a woe condign;
The vengeful bolt upon his eyes doth flame,
Sped from the hand divine.
This bliss be mine, ungrudged of god, to feel—
To tread no city to the dust,
560
Nor see my own life thrust
Down to a slave's estate beneath another's heel!
Behold, throughout the city wide
Have the swift feet of Rumour hied,
Roused by the joyful flame:
565
But is the news they scatter, sooth?
Or haply do they give for truth
Some cheat which heaven doth frame?
A child were he and all unwise,
Who let his heart with joy be stirred,
570
To see the beacon-fires arise,
And then, beneath some thwarting word,
Sicken anon with hope deferred.
The edge of woman's insight still
Good news from true divideth ill;
575
Light rumours leap within the bound
That fences female credence round,
But, lightly born, as lightly dies
The tale that springs of her surmise.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.) — 367 focus
Wie Zeus traf, wissen sie zu sagen:
Klar liegt's enthüllt vor Aller Augen.
350
Wie er's beschloß, vollführt er's. Einer sprach wohl :
„Der Götter Stolz achtet's nicht, wenn ein Mensch
Das Heil'ge frech niedertritt!"
Er sprach ein unfrommes Wort.
Der Ahnherrn Enkel sah's,
355
Die wild tollkühnen Kampf
Geschnaubt, stolz aller Zügel spottend,
Da voll anschwoll das Haus im Unmaß
Hoffärt'gen Glücks. Frei von Harm lob' ich mir
Mein Geschick, so daß es still
360
G'nüge dem weisen Sinne.
Denn nie bietet der Reichthum
Schuß vor Tod und Vernichtung
Ihm, der frevelnden Fußes nach
Dika's hohem Altar stieß.
365
Erste Gegenstrophe.
Gewaltsam treibt zu grauser Unthat
Der Ate Kind, die schnöde Peitho.
Vergeblich alle Hülse! Nicht verhüllt bleibt,
Ein helles Licht, grausenvoll, strahlt die Schuld.
Wie falsches Erz, durch Gebrauch
370
In langer Zeit abgenügt,
Sich schwarzt, so steht er da,
Entlarvt: denn kindisch folgt
Der Thor blindlings dem raschen Vogel,
Und thürmt endloses Leid der Stadt auf.
375
Auf seines Flehns Jammerruf hört kein Gott:
Der das Weh verschuldet, ihn
Stürzt er in Staub, den Frevler.
So vermaß sich auch Paris,
Der im Hause des Atreus
380
Frech den gastlichen Tisch entweiht,
Schnöd entführt die Gemahlin.
Zweite Strophe.
Sie ließ Mykens Volke kampfrüstiges
Gewühl, Schildesklang, Speergeklirr, Schiffervolk in Rüstung,
Bringt statt der Mitgift Ilion den Untergang;
385
So schritt sie flugs die Pforten durch,
Verwegnes wagend. Und es klagten laut
Des Hauses Wahrsager, also rufend :
O Haus, o Haus, wehe dir, weh, Fürsten, euch!
bräutlich Bett! Spuren alter Liebe, weh!
390
Da steht er stumm, der Entehrte, doch er schmäht sie nicht,
Und trauert, daß die Falsche floh.
Wohl scheint's, ersehnt, herrscht als Geist
Noch im Haus, die das Meer entführte.
Denn liebreizender Bilder
395
Anmuth ist ihm zuwider:
Nun ihr Blick ihm entschwunden, floh
Alle Lust Aphrodita's.
Zweite Gegenstrophe.
In Traumgestalt schmeicheln Wahnbilder ihm,
Sein sehnsüchtig Leid weckend, voll nichtig süßen Truges.
400
Denn wenn du schlummernd Holdes wähnst zu schau'n, entschlüpft
Das eitle Traumgesicht und schwingt
Sich flüchtig unter deiner Hand hinweg
Auf Flügeln, die des Schlafes Bahnen folgen.
So lagert sich rings um Haus und Herd das Leid,
405
Und andres droht, bittrer, ungeheurer noch.
Wo Männer aus Achäa mit hinausgeschifft,
Da tönt in jedes Hause, herz-
zerschneidend, endloses Leid.
Vieles rührt bang an's tiefste Leben:
410
Denn wen Einer gesendet,
Weiß er; doch an des Mannes
Statt kehrt heim in jegliches Haus
Nur die Wehr mit der Asche.
Dritte Strophe.
Der Schlachtengott, der um Gold Leichen tauscht,
415
Der des Siegs Wage trägt im Lanzenkampf,
Er sendet aus Ilion
Den thränenreich bittern Rest
Heißen Staubs an Mannes Statt
Heim den Freunden, füllt mit ihm
420
Schöngeschmückter Urnen Schooß.
Und jammernd rühmt das Volk die Todten,
Den als kampferfahrenen,
Den, daß er ruhmvoll auf der Wahlstatt
Für des Andern Weib gefallen.
425
Dies erweckt ein leises Murren,
Und im Finstern schleicht der Schmerz,
Grollt den Atridenfürsten.
Aber dort um die Mauern
Nuh'n in troischen Gräbern
430
Andre jugendlichschön, und fern
Deckt sie feindliche Erde. -
Dritte Gegenstrophe.
Der Bürger zornathmend Wort lastet schwer,
Zahlt die Schuld alten Völkerfluchs zurück,
In banger Angst harr' ich stets,
435
Zu hören, was Nacht verhüllt.
Denn der Götter Aug' entflieht
Nimmerdar, wer Blut vergof.
Wer durch Frevel glücklich ward,
Den stürzt zuleht der Eumeniden
440
Schwarze Schaar in Nacht hinab,
Sein Glück zertrümmernd; ohne Macht
Wohnt er im Dunkel - bei den Todten.
In des Ruhmes Uebermaß droht
Die Gefahr: das Auge trifft,
445
Schmetternd von Zeus, der Blisstrahl.
Neidlos lob' ich das Glück mir.
Weder Städte zertrümmern
Möcht' ich, noch gefangen mich selbst
Schau'n im Joche der Knechtschaft.
450
Schlußgesang.
Des lichten Strahls froher Ruf
Durcheilt die Stadt raschen Laufs:
Ob er Wahrheit meldet auch,
Wer weiß es? Ob's nicht etwa Trug von Göttern ist?
Wer ist so kindisch oder wahnbethörten Sinns,
455
Daß durch des Strahls neue Kunde sich sein Herz
Flammend hebt, und wechselnd dann
Andre Kund' es niederbeugt?
Wo Frauenmacht waltet, muß man Glückes Gunst
Preisen, eh das Glück erscheint.
460
Gar leicht beschwabend breitet sich der Frauen Wort
In raschem Flug aus; doch in raschem Tod
Stirbt auch die Sag', ausposaunt von Frauenmund.

Commentary

Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus

367. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-242

ἐκλακτίσαντι
ἐκλακτίσαντι μέγα Δίκας
, cum glossa
μεγάλως, ἀντὶ μιᾶς
, Farn.
λακτίσαντι μέγα Δίκας
Flor. Vict. Emendavit Canterus. Patet autem coniungendum esse
οὐ γάρ ἐστιν ἔπαλξις πλούτου εἰς ἀφάνειαν
.
367

369. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-243

NA Male haec a multis intellecta sunt. Urget, inquit, ut quis in perniciem ruat, audax suada, consultrix filia effrenata culpae. Nam semel admissa culpa suadet opus potentiamque ad tuendum conferre quod iniuria possidetur, subministratque ei rei consilia. Referuntur haec ad ea quae proxime praegressa sunt, diciturque suada
σόφρων
, quod
ἔπαλξιν πλούτου
quaerit.
369

370. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-244

ἄτας Post
ἄτας
commate distinxit Victorius, quo
ἄτας
accusativus esset construereturque cum
βιᾶται
. Recte vero scholiastes pro genitivo accepit, quem necessario requirit
προβουλόπαις
.
370

371. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-245

ἄκος δὲ πᾶν μάταιον. οὐκ ἐκρύφθη, πρέπει δέ
ἄκος δὲ παμμάταιον οὐκ ἐκρύφθη. πρέπει δὲ
Victorius. Correxit interpunctionem Schützius.
ὡς ἄκος δὲ
Farn.
πᾶν μάταιον
Meinekius ad Euphorionem p. 187. et coniecerat
πᾶν μάταιον
Musgravius. Recte fortasse.
371

372. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-246

φῶς Victorius distinxit
πρέπει δὲ φῶς, αἰνολαμπὲς σίνος
. Male Schutzius
φῶς
. Auratus
σέλας
pro
σίνος
. Ea scholiastae interpretatio est, quam rectius ad
φῶς
referas. Non dicit autem neque incendium Troiae neque ignes in montibus accensos, de quibus mirum est cogitare quemquam potuisse, sed hic sensus est, non in occulto manet, sed conspicua est lux triste lucens, noxa, i. e. in clara sed tristi luce conspicitur eventus mali facinoris.
372

374-376. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-247

τριβοῖς
τε
deest in Flor. Idem et Farn. Vict.
τριβοῖσι
. Emendaverunt Pearsonus et Stanleius. Vereor autem ne non de lapide Lydio loquatur poeta, sed aes adulterinum dicat, quod usu tritum amisso falso splendore cognoscitur. In explicando verbo
δικαιωθείς
fraudem fecit interpretibus male posita in editionibus Vict. Cant. Stanl. virgula post
μελάναις
, quae, si opus, ponenda erat post
κέλευθος
. Hoc enim dicit, ater est, quum est aestimatus quanti sit.

377. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-248

πτανὸν ὄρνιν Proverbium
τὰ πετόμενα διώκειν
illustravit in glossario Blomfieldius. Eius hic haec vis est, ut inania sperasse dicatur Paris, quum se bello victorem fore credidit.
πτανὸν ὄρνιν
Flor. Vict.
πτανόν τιν' ὄρνιν
ex mala Triclinii coniectura Farn. Emendatio debetur Schützio.
377

378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-249

ἄφερτον
ἄφερτον θεὶς
Flor.
378

380. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-250

ἐπίστροφον τῶνδε
Ἐπίστροφος τῶνδε
active dicit auctorem qui intulit urbi illud
ἄφερτον πρόςτριμμα
. Blomfieldius quum
τούτων
contra libros edidit, non cogitavit recte se habere syllabam ancipitem, diverso genere numeri sequente.
380

383. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-251

ἐς δόμον
ἐς δόμον
Flor. Vict.
εἰς οἶκον
Farn. τὸν
τὸν
Flor. Vict.
τὸ
Farn. ut Canterus scribendum esse vidit.
383

384. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-252

τὴν ξενίαν
τὴν ξενίαν
Farn.
384

385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-253

κλοπαῖσι
κλοπαῖσι
, ut Stanleius scribendum vidit, Farn.
κλοπαῖς
Flor. Vict.
385

387. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-254

NA Non eleganter hic
τέ
positum est. Videtur Aeschylus scripsisse
ἀσπίστοράς τε καὶ λογχίμους κλόνους ναυβάτας θ᾽ ὁπλισμούς
.
387

388. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-255

λίθον Blomfieldio placuit
λίνον
scribere, etsi libri
λίθον
habent.
388

389. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-256

βέβακε
βέβηκεν
Farn. Vict. Blomfieldius cum Porsono
βέβακε
, quod est in Flor. Recte opinor. Nam hoc genus metri, quod ferebam in Elem. doctr. metr. p. 230. nec per se apte compositum nec firmatum idoneis exemplis est. Neque perite paragogicum adiecit Triclinius.
389

390. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-257

πολλὰ δ' ἔστενον
πολὺ δ᾽ ἀνέστενον
Flor.
πολὺ δ᾽ ἔστενον
Vict. Quod Pauwius coniecerat,
πολλὰ δ' ἔστενον
, inventum est in Farn.
390

391. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-258

τάδ' Recte Blomfieldius cum Butlero
τάδ'
. Et iam in Aurati excerptis est
τάδ'
vel
τόνδ'
. Flor. Vict.
τόδ'
, idemque esse putandum est
τὸ δ'
, quod cum glossa
ἤγουν τὸ γεγονός
Farn. habet. Stanleius seu verius Auratus coniecerat
τόνδ᾽ ἐννέποντες δόμον προφῆται
. At frigidum illud
δόμον
recepit Blomfieldius. Nihil mutandum esse vel
στρατόμαντις
v. 118. potuerat ostendere.
391

392. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-259

τὰ δῶμα καὶ πρόμοι
τὰ δῶμα καὶ πρόμοι
Flor.
392

394-395. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-260

πάρεστι σιγὰς ἀτίμους ἀλοιδόρους αἴσχιστ' ἀφειμένων ἰδεῖν,
πάρεστι σιγᾶς ἄτιμος ἀλοίδορος ἅδιστος ἀφεμένων ἰδεῖν
Flor. Farn. et Vict. nisi quod is
σιγῶσ'
edidit. Auratus
σιγῶσ'
. Non adeo conclamatus hic locus est quam visum est criticis, non recte ille aut a me libro III. de metris p. 432. atque in interpretatione Humboldti, aut ab Orellio ad Isocr. p. 370. aut a Tafelio in programmate Tubingae a. 1828. edito tentatus. Omnium minime admitti potest, quod audacissima coniectura posuit Boissonadus,
πάρεστι σιγαῖς, ἄτιμος, ἀλοίδορος, ἅδιστος, αὖ σφε μένων ἰδεῖν
, quod significare vult blandissimus, illamque venturam adhuc exspectans. Scribendum erat
πάρεστι σιγὰς ἀτίμους ἀλοιδόρους αἴσχιστ᾽ ἀφειμένων ἰδεῖν,
licet videre silentia sine honore, sine vituperatione turpissime desertorum. Ἀφειμένα sunt haec ipsa, quae turpiter missa fecit Helena, domum, torum, maritum. Eo significatu Euripides Or. v. 379.
κράτιστον εἰκῇ ταῦτ᾽ ἐᾶν ἀφειμένα.
Et Sophocles Ant. v. 1165.
καὶ νῦν ἀφεῖται πάντα.

396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-261

ὑπερποντίας
ὑπερποντίας
, ut Stanleius sive potius Auratus scribendum vidit, Farn.
ὑπὲρ ποντίας
Flor. Vict.
396

397. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-262

ἄναξις Auratus
ἄναξις
, unde Stanleius malle se dixit
ἄνασσις
.
397

398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-263

εὐμόρφων δέ
εὐμόρφων δὲ
Flor.
εὐμόρφων γὰρ
Farn. Vict. Aurati
δ'
έρsuum fecit Stanleius. Κολοσσοί sunt columnae in domo et fortasse etiam statuae, sed non Helenae.
398

399. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-264

ἀνδρί Aurato duce Stanleius coniecit
ἀνδρί
, male.
ἀνδρί
, quod Pauwius scribendum vidit, Flor.
τἀνδρί
Farn. Vict.
399

400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-265

ἀχηνίαις
Ἀχηνία
invenitur etiam in Choeph. v. 298. et in versu quem ex Aristophanis Amphiarao Suidas in hac voce habet, quae exempla cum grammaticorum adnotationibus, non omnibus tamen, attulit in glossario Blomfieldius. Falli eos qui ab
ἔχω
derivant, in quibus est Proclus in Bekkeri Anecd. p. 1163. cui restituit
ἀχηνίας
Meinekius ad Theocr. XVI. 33. ostendunt
ἠχῆνες
Hesychii et
ἠχάνω
, quod
ἠχαίνω
scribendum, Suidae. Hinc non est quod quis cum Emperio
ἀχηνίαι
prima syllaba longa dictum credat, pro quo ille non sublato, quod tollere volebat, mensurae vitio
ἀχηνίαις
scribendum esse coniiciebat. Koppiersius quod in Obs. phil. p. 67. sibi monstratum dixit oraculum apud Eusebium, in quo vox ista reponenda videretur, monstratum fuit a Valckenario, ut ex adnotatione ad Hesychii
ἀχηνίαι
manu eius adscripta colligo, ubi oraculum memoravit apud Eusebium Praep. eu. p. 215. ed. Col. v. 23. in
Ἀχαιαίς
, ut videtur, latere eam opinatus. Eleganter, sed iusto doctius Schützius
ὀμμάτων ἀχηνίας
de oculis statuarum hiantibus nec videntium speciem clare prae se ferentibus interpretabatur. Simplicius est dici adspectu Helenae deficiente omnem voluptatem cessare.
400

401. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-266

Ἀφροδίτα
ἀφροδίτη
Flor.
401

403. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-267

πάρεισι δόκαι Libri
πάρεισι δόξαι
, praeter Flor. ex quo adnotatum habeo
πάρεστιν
. Non fecit hic Aeschylus dochmiacum, qualem putabat Wellauerus,
πάρεισιν δόξαι
. Apud Hesychium legitur
δόκαι, ἐνέδραι, παρατηρήσεις
, et
δόκην, δόκησιν, δοχήν
. Inde ad interpretationem Humboldti et in El. doctr. metr. p. 256. corrigebam
πάρεισι δόκαι
. Blomfieldius, cui haec vox aliud quam
δόκησιν
significare visa est, non videtur inspexisse quae Hesychii interpretes attulerunt. Arcadius p. 106, 14.
τὰ εἰς κη λαμβικὰ ἀσυνάλειπτα, εἰ μὲν τῷ ο παραλήγοιτο, ὀξύνεται ῥηματικὰ ὄντα, πλέκω πλοκή, δέκω δοκή, ἡ ὑπόνοια, πέκω ποκή, τὸ ἔριον. τὸ μέντοι κρόκη ἀπὸ τοῦ κρόκος.
Recte hic quidem de accentu, quum insidiae significantur. Videtur autem scripsisse
δοκή, δοχή, δόκη δὲ ἡ ὑπόνοια
. Nam quam adiecit interpretationem,
ἡ ὑπόνοια
, ea pertinet ad
δόκη
, quemadmodum apud Hesychium et Favorinum scriptum est, quae vox non a
δέχομαι
, sed a
δόκος
facta est, quo vocabulo, quod eundem significatum habet, usi sunt Xenophanes in verbis, quae multi veterum memoravere,
δόκος δ' ἐπὶ πᾶσι τέτυκται
(p. 61. Brandisii commentationum Eleaticarum partis I.) et Callimachus fr. 100. apud quem negligenter ex Eustathio p. 1627, 43. 1761, 34. editum est
τῷ γ' ἐμῷ δοκῶ
. Nam ipse Eustathius p. 1967, 25. monet
δόκος μέν, δόκησις καὶ ἀγχόνη· δοκὸς δέ, ὁ τῆς στέγης
. Apud Hesychium tamen legitur
δοκόν, τὴν ἀγχόνην
. Aliud eiusdem potestatis vocabulum est
δοκώ
, quo est Euripides usus. Cum Aeschyli verbis comparari potest
δόκημα νυκτερωπὸν ἐννύχων ὀνείρων
in Euripidis Herc. fur. v. 111.
403

404. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-268

εὖτ᾽ ἂν ἐσθλά τις δοκῶν ὁρᾶν Interpungebatur,
μάταν γὰρ εὐτ᾽ ἂν ἐσθλά τις δοκῶν ὁρᾶν, παραλλάξασα διὰ χερῶν, βέβακεν ὄψις
. Reisigius in comm. crit. ad Oed. Col. p. 375. coniiciebat
εὖ τά γ' ἐσθλά τις δοκῶν ὁρᾶν
. Wellauerus, ut
εὖτ᾽ ἄν
cum participio constructum defenderet, Lobeckium ad Soph. Ai. v. 882. me ad eiusdem fabulae v. 179. Seidlerum ad Eur. El. v. 533. auctores nominavit. Meam et Lobeckii adnotationem si attentius inspexisset, contrarium ibi doceri vidisset. Putabam ego quidem in adnotationibus ad Vigerum p. 832.
εἰ
cum participio construi, sed nec recte satis neque explicate de ea ratione ibi expositum est.
Εἰ
similesque particulas ita cum participio consociari, ut id participium pro verbo recto sit, negandum esse arbitror. Xenophontis locum Mem. Socr. II. 6, 25. recte interpretando removit Bornemannus. Platonis verba in Phaedro p. 260. D. quae Schaeferus in Seidleri ad Electram adnotatione adscripsit, iam sunt e codicibus emendata. Apud Pindarum Ol. II. 102. quod legitur,
εἰ δέ μιν ἔχων τις, οἶδεν τὸ μέλλον
, quum sententiae quoque perversitatem aliquam contineat, sic dictum esse, ut
εἰ
sit cum
οἶδεν
constructum, in adnotationibus monui: nisi quis putabit scripsisse Pindarum
εὖ δέ μιν ἔχων τις οἶδεν τὸ μέλλον
. Id vero recte fieri posse videtur, ut omisso verbi
ἐστί
participium cum
εἰ
coniungatur: quam rationem patet ibi modo posse admitti, ubi liceat pro simplice verbo participium cum verbo auxiliari ponere, id est ubi non facere quis aliquid, sed esse talis, qui faciat, dicatur. Hoc si verum est, recte scripsisse putabimus Euripidem in Electra
οὐκ ἔστιν, εἰ καὶ γῆν κασίγνητος μολών, κερκίδος ὅτῳ γνοίης ἂν ἐξύφασμα σῆς;
Idemque statuendum erit necessario de hoc Platonis loco in Phaedone p. 87. Β.
ἐμοὶ γὰρ δοκεῖ ὁμοίως λέγεσθαι ταῦτα, ὥσπερ ἄν τις περὶ ἀνθρώπου ὑφάντου πρεσβύτου ἀποθανόντος λέγοι τοῦτον τὸν λόγον, ὅτι οὐκ ἀπόλωλεν ὁ ἄνθρωπος, ἀλλ᾽ ἔστι που ἴσως, τεκμήριον δὲ παρέχοιτο τὸ ἱμάτιον ὃ ἐμπείχετο αὐτὸς ὑφηνάμενος, ὅτι ἔστι σῶν καὶ οὐκ ἀπόλωλε, καὶ εἴ τις ἀπιστῶν αὐτῷ, ἀνερωτῴη πότερον πολυχρονιώτερόν ἐστι τὸ γένος ἀνθρώπου ἢ ἱματίου ἐν χρείᾳ τε ὄντος καὶ φορουμένου, ἀποκριναμένου δέ τινος ὅτι πολὺ τὸ τοῦ ἀνθρώπου, οἴοιτο ἀποδεδείχθαι ὅτι παντὸς ἄρα μᾶλλον ὅ γε ἄνθρωπος σῶς ἐστίν, ἐπειδὴ τό γε ὀλιγοχρονιώτερον οὐκ ἀπόλωλε.
Quo in loco qui Heindorfio auctore contra libros omnes
ἀπιστοῖ
ediderunt, non videntur reputasse, si id scripsisset Plato, paullo post eum
ἀποκριναμένου δέ
sine
τινός
dicturum fuisse. Nunc, quum posuerit illud
τινός
, eo ostendit non interrogari illum incredulum, sed qui loquens fingitur, eum dicere quaero, si quis sit qui non credat quod dico, homone sit an vestis diuturnior. Mutata enim constructione dicit
ἀποκριναμένου δέ τινος
pro
ἀποκρίναιτο δέ τις
. Iam, ut ad Aeschyli versum redeam, nullus est in eo locus omisso
ἐστίν
: ex quo consequitur
εὖτ᾽ ἄν
non magis cum participio constructum esse quam construi potest cum
βέβακεν
. Itaque quum
ὁρᾶν
, pro quo
ὁρᾷ
dicendum erat, statim ex
δοκῶν
aptum sit, ne idem verbum repeteretur, omissum est
ὁρᾷ
. Plena enim oratio esset
εὖτ᾽ ἂν ἐσθλά τις δοκῶν ὁρᾶν ὁρᾷ
. Coniungendum est autem
μάταν
cum
βέβακεν
. Nam iucunda si quis videre sibi visus est, vanum abiit elapsum e manibus simulacrum, non rediturum posthac cum somno. Placuit haec ratio etiam Boissonado.
404

405. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-269

παραλλαγαῖσι Libri
παραλλάξασα
. Id per se non falsum est. Euripides Hipp. v. 934.
σοὶ γὰρ ἐκπλήσσουσί με λόγοι παραλλάσσοντες ἔξεδροι φρενῶν
. Hic tamen interpretis esse metrum docet, de quo ad strophae versum dictum est. Scribendum est
παραλλαγαῖσι
. χερῶν Deinde
χειρῶν
Flor.
405

407. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-270

πτεροῦσ᾽ ὀπαδοῦσ᾽ Libri
πτεροῖς ὀπαδοῖς
. Quod etsi explicari potest, ut sit
πτεροῖς οὐ μεθύστερον ὀπαδοῖς ὕπνου κελεύθοις
, tamen neque eleganter collocata sunt verba, neque eminet satis quae in voce
πτεροῖς
inest notio. Quod virum doctum coniecisse ait Stanleius,
πτερὸν ὀπαδόν
, male enotavit Aurati coniecturam,
πτερόεις ὀπαδός
, quem Blomfieldius, Vossio tribuens,
πτεροῦσσ' ὀπαδὸς
scribere voluisse putat. Ego quidem multo ante, quam ista mihi sive Aurati sive Vossii coniectura innotuerat,
πτεροῦσσ᾽ ὀπαδοῦσ᾽ ὕπνου κελεύθοις
scribendum censui. His verbis finitur oratio vatum.
407

408-409. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-271

ἐφ' ἑστίας Libri
ἐφ' ἑστίας
. Vossius, ut Blomfieldius refert, et Stanleius
ἐφεστίους
. Sic etiam Abreschius ad Sept. c. Theb. v. 73. p. 79. Id recepit Blomfieldius, sed cum Aurato male ut interpretationem uncis inclusit. Potuit hic
ἐφεστίους
scribi, et nescio an scripserit Aeschylus, quamquam non falsum est
ἐφ' ἑστίας
. Sed quid essent
οἴκοι ἐφέστιοι
neque Abreschius nec Blomfieldius vidit. Appellatur ita domus quae cuique sua et propria est. ἄχη | τάδ' ἐστί, καὶ τῶνδ' ὑπερβατώτερα· | τὰ δ' ἔστι Vulgatum
τὰ μὲν κατ' οίκους ἐφ᾽ ἑστίας ἄχη τάδ᾽ ἐστὶ καὶ τῶνδ᾽ ὑπερβατώτερα
Halmius in Lect. Aesch. part. I. p. 26. recte vidit sic scribendum esse,
ἄχη· τὰ δ' ἔστι etc.

410. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-272

ἀφ' Ἑλλανίδος γᾶς Libri
ἀφ' Ἑλλάδος αἴας
. Potuit Aeschylus scribere
ἀφ' Ἕλλανος αἴας
: v. ad Eur. Iph. Taur. v. 334. Puto tamen scripsisse eum
ἀφ᾽ Ἑλλανίδος γᾶς
.
410

411. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-273

τλησικάρδιος Libri
τλησικάρδιος
, qua voce recte usus est poeta in Prom. v. 159. Idem Pindaro est
τλησίφρων
. Hic explicatu difficilior est. Unde Vossius
πλησικάρδιος
, quod suum fecit Stanleius. Aptior scriptura in excerptis Aurati est,
τηξικάρδιος
. Atque glossa est in codice Farn.
τὴν καρδίαν τήκουσα
, quae etsi aperte ad
τλησικάρδιος
spectat, tamen dubitari potest sitne ab Aeschylo sic scriptum, an grammaticus, quod
πλησικάρδιος
non aptum videretur, ita coniecerit. Sed sicut
ταλαίφρων
saepe miserum significat, recte etiam
πένθεια
potuit
τλησικάρδios
dici.
411

412. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-274

δόμων Auratus
δόμοις
, quod in minore editione posuit Schutzius. Scholiastes haec sic explicat,
τῶν συνηγμένων ἀπὸ τῆς Ἑλλάδος ἁπάντων ἑκάστου τοῖς οἴκοις ὀδυνηρὰ πένθησις διαπρέπει
. Non collegerim hinc legisse eum
συνορμένων
et
δόμοις
. In Farn. ad
δόμων
glossa
τῶν οἴκων
adscripta est.
412

414. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-275

οὓς μὲν γάρ τις
οὓς μὲν γάρ τις
Porsonus. Libri
οὓς μὲν γάρ
, unde in Farn. interpretatio
ὁ δόμος
adscripta est. ἔπεμψεν Deinde
πέμψεν
Farn.
414

415. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-276

φωτῶν
ἀντὶ δὲ βροτῶν
Farn.
415

416-417. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-277

εἰς ἑκάστου δόμους ἀφικνεῖται
εἰς ἑκάστου τοὺς δόμους εἰςαφικνεῖται
Vict.
τοὺς
omittit Flor.
πρὸς ἑκάστου τοὺς δόμους εἰςαφικνεῖται
Farn. Emendatum a me libro III. de metris p. 432. et a Porsono.

421. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-278

βραχύ Schützii coniecturam,
βραχύ
, recepit Blomfieldius. Et est ea sane veri simillima.
421

423-424. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-279

γεμίζων
γεμίζων λέβητας εὐθέτου
Flor.
γεμίζων τοὺς λέβητας εὐθέτου
Farn. Vict.
εὐθέτους
Aurati emendatio est. Quod conieceram scribendum esse
γεμίζον
, ut
ψῆγμα σποδοῦ
coniungeretur, propterea improbavit Blomfieldius, quia hoc verbum non de re, quae aliquid impleret, diceretur. Recte fortasse: etsi non apparet cur vinum calicem non vino implere dicatur. Certe non opus est ut
γεμίζων
mutetur, modo post
δυςδάκρυτον
cum Blomfieldio virgula ponatur.

428. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-280

διαί
διὰ
Flor. Vict.
γε διὰ
Farn.
διαὶ
a me de metris libro III. p. 348. deinde ab aliis restitutum est. Atque ita legitur in Crameri Anecd. Oxon. I. p. 119, 13.
καὶ ἐν Ἀγαμέμνονι “ἀλλοτρίας διαὶ γυναικός,” ἀντὶ τοῦ ἕνεκα.
428

429. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-281

τὰ δέ Libri
τάδε
. At quaenam sunt illa? Male profecto Schutzius
et hoc ipsum multi sunt qui tacite mussitent
. Immo scribendum est
τὰ δέ
, quod iungendum praecedentibus,
τὸν μὲν λέγουσιν ὡς μάχης ἴδρις, τὸν δὲ ἐν φοναῖς καλῶς πεσόντα
,
τὰ δὲ σιγά τις βαΰζει
, alia tacite quis mussitat, non suscipiendum scilicet bellum fuisse propter mulierem adulteram. Flor.
σιγᾷ τίς
.
429

431. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-282

προδίκοις
προδίκοις
Farn.
προδίκοισιν
Flor. Vict.
431

434-435. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-283

εὔμορφοι
εὔμορφοι
Flor. Vict.
εὐμόρφως
Farn. Plane otiosum ratus
εὔμορφοι
Blomfieldius scribendum putabat
εὐμόρφους
. Profecto, si, ut Schutzius, formosi interpretere, nescias quid de poeta statuas. Venustius Valckenarius in exemplo quod possideo adscripsit l.
εὔμοροι
. Id scribendum esset
εὔμοιροι
. Sed obstare videntur sequentia verba: neque enim felices praedicandi sunt qui non in patrio solo sunt sepulti. Non sollicitem ego quidem vulgatam scripturam. Nam
εὔμορφος
non semper proprie dicitur, sed refertur etiam ad alia quae laudabilia vel ornata sunt. In Choeph. v. 484.
ὦ Περσέφασσα, δὸς δέ γ' εὔμορφον κράτος
. Et in Cyclope Euripidis v.317.
τὰ δ᾽ ἄλλα κόμποι καὶ λόγων εὐμορφίαι
. Itaque intelligendum esse videtur decori. Paleius non combustos, sed integro corpore interpretatur, oppositos cineri combustorum, sententia bona, sed ut scribi debeat
ἄμορφοι
. ἐχθρὰ δ' ἔχοντας ἔκρυψεν Deinde
ἐχθρὰ δ' ἔχοντας ἔκρυψεν
Flor. Vict.
ἐχθρῶν δ᾽ ἔχοντας ἔκρυψεν
Farn. Orellius ad Isocr. p. 371.
ἐχθρὰ δ᾽ ἔχθοντας ἔκρυψεν
. Melius Auratus aliique
ἑλόντας
. Sed recte se habet
ἔχοντας
, quod propter praegressum
κατέχουσι
dictum, etsi, ut vere animadvertit Blomfieldius, ad
θήκας
refertur, tamen sic est dictum, ut simul compotitos terrae illius significet.

436. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-284

NA Libri
οὔτις
.
436

437. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-285

δημοκράντου
δημοκράντου
Porsonus. Libri
δημοκράτου
. Ambigua est sententia. Aut hoc dicit, decretae a populo imprecationi persolvit iracundus rumor debitum, h. e. punit auctores multarum caedium, aut hoc, iratus populi rumor persolvit debitam populi imprecationem. Hoc probem.
437

438. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-286

τί μοι
τί μου
Flor.
τι μου
Farn. Vict.
438

441-442. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-287

ἀπόσκοποι
ἀπόσκοποι
Flor. κελαιναὶ δ' Ἐρινύες
κελαιναὶ δ᾽ οὖν Ἐριννύες
Far. Vict.
κελαιναὶ δ' Ἐρινύες
Flor. quem recte secutus est Blomfieldius.

444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-288

παλιντυχεῖ
παλιντυχῆ
Flor. Vict.
παλιντυχῇ
, cum gl.
ἐναντίᾳ δυςτυχείᾳ
, Farn.
παλιντυχεῖ
Scaliger et in Excerptis Grotius, indeque alii.
444

445. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-289

ἀΐστοις Ambigue dicit
ἀΐστοις
, quamquam ipse de mortuis cogitans.
445

447. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-290

ὑπερκόπως Libri
ὑπερκότως
. Glossa codicis Farn.
ἤγουν τὸ λίαν, ἁπλῶς
. Grotius, Vossius, Pearsonus, Heathius
ὑπερκόπως
, quod recte recepit Blomfieldius, qui tamen eo progreditur, ut
ὑπερκότως
nullius auctoritatis vocem esse dicat. Eius parum firmam disputationem v. ad Sept. c. Theb. v. 387. Assentiri tamen videtur Aug. Matthiae ad Eur. Herc. fur. v. 1059. ubi cur convenientissimum
ὑπερκότως
, vocabulum recte compositum, damnandum sit, non magis perspicio, quam quomodo
πάχνας ὑπερκόπους
in Agam. v.789. praestet vulgato
ὑπερκότους
. Temere itidem damnatum
ὑπέροπτος
a metro praesidium habet in versibus Menandri apud Strabonem X. p. 452. Hic quidem, ubi de sola immodica felicitate sermo est, praeferendum erat
ὑπερκόπως
. Choeph. v. 129.
οἵ δ' ὑπερκόπως ἐν τοῖσι σοῖς πόνοισι χλίουσιν μέγα
. Sept. c. Theb. v. 435.
πρὶν ἐμὸν ἐςθορεῖν δόμον, πωλικών θ' ἑδωλίων μὲ ὑπερκόπῳ δορί ποτ' ἐκλαπάξαι
.
447

448. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-291

ὄσσοις
Ὄσσοις
ita addit ut lumine oculorum et luce vitae privatos dicat: referuntur enim haec ad
τιθεῖσ᾽ ἀμαυρόν
et
ἐν ἀΐστοις τελοῦντος
. Mira est Lobeckii coniectura in Aiacis ed. sec. p. 344.
βάλλεται γὰρ Ὄσσα Διόθεν κεραυνός
.
448

451. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-292

τὸ
τὸ
Farn. Vict. Flor. quo etsi melius connecti sententiae videri possunt, tamen hoc in genere dicendi, quo praegressa sententia aliis verbis explicatur, omitti solet copula. ἀποκρύπτει Pro
ἀποκρύπτει
, quod libri habent, Blomfieldius scripsit
ἀποκρυφθῆναι
. Mihi quidem de industria Aeschylus ea forma usus esse videtur quae substantivi potius quam adiectivi speciem praeberet.
451

453. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-293

NA Invenustissime Valckenarius coniiciebat
ἐπαινέσαιμι
.
453

454. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-294

NA O. Müllerus in Notitiis litterariis Gottingensibus a. 1834. n.198. 199. non se videre ait quomodo hi versus epodus esse possint, quum epodi sit comprehendere summam eorum quae praegressa sint atque ita efficere ut iusto fine carmen lyricum ut totum quid absolvatur. Praeterea etiam numeros plane diversos esse. Itaque haec esse commatica, quae ita distinguit, 1. πυρὸς ν. 454. 2. τίς ὧδε ν. 458. 3. πιθανὸς ν. 464. Epodi notionem, quam sibi ipse finxit Müllerus, antiquis ignotam fuisse vel lyricorum carmina ostendunt. Res haec mere metrica et musica est. Et hanc quidem vere epodum esse praegressi carminis etiam ipsi docent numeri, qui ab initio iidem sunt cum praegressis numeris. Illa autem diversitas, qua pro argumento utitur Müllerus, etiam aliis in epodis est, quas certo nemo negare potest epodos esse. Sed commatica haec esse recte vidit, etsi nec distribuisse recte videtur, et rationem rei plane falsam est commentus. Putat enim, quia v. 573. multis in urbe locis sacra fieri atque ὀλολυγμὸν tolli Clytaemnestra iusserit, eum ολολυγμόν nunc ex propinquo audire chorum, eaque re tantopere commoveri. Immo contrarium in mente habuit Aeschylus. Laeto nuntio accepto facile omnium animi eriguntur ad gaudendum: sed mox, praesertim tali nuntio accepto qui facile fallere potuerit, alius atque alius dubitare incipiunt. Id in hac epodo egregie expressit poeta, quum praesertim veri simile esset suspicionem aliquam fraudis nasci, quia parum sincero animo esse Clytaemnestram novit chorus. Eam putandum est, dum epodus canitur, rursum ad aras accessisse, finita epodo autem reverti ad chorum. Canere autem videntur non tres, ut Müllerus,
χορηγὸν
in mente habens, putabat, sed quattuor, tacente
χορηγῷ
postea, coryphaeo.
454

455. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-295

πόλει
τῇ πόλει
Farn. Vict. Delevit articulum Porsonus, omissum etiam in Flor.
455

456. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-296

ἐτήτυμος Libri
ἐτητύμως
. Aurati emendatio est
ἐτήτυμος
, ex libro Bigotiano a Blomfieldio recepta.
456

457. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-297

εἰ δ' ἐτήτυμος, τίς οἶδεν; εἴ τι θεῖόν ἐστι μὴ ψεῦδος.
τίς οἶδεν· ἤ τοι θεῖόν ἐστι μὴ ψύθος
Vict. et sic Farn. nisi quod post
οἶδεν
non interpunctum est.
ἤτοι
, sed ad priorem syllabam supra scripto
εἰ
, Flor. Idem
ἐστίν
habet. Stanleius scribendum coniecit
εἰ τοι θεῖόν ἐστι μὴ ψεῦδος
. Schneidewinus ad Ibycum p. 213. male
εἴτε
. O. Müllerus
τίς οἶδεν, ἤτοι θεῖόν ἐστιν ἢ ψύθος
, neque oratione iusta, nec metro puris iambis incedente, ex quibus vix dubitari potest quin hic versus constiterit, nec sententia apta. Nimis enim rude convicium est
ψύθος
, si ita dicitur. Nihil nisi aut errorem aut divinitus falsam speciem commemorari decebat. Itaque scribendum erat
εἰ δ᾽ ἐτήτυμος, τίς οἶδεν; εἴ τι θεῖόν ἐστι μὴ ψύθος.
verane, quis scit? nisi divina aliqua fraus est.
457

459. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-298

παραγγέλμασιν Libri
παραγγέλμασι
. Metro prospexit Porsonus.
459

460. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-299

καρδίαν
καρδίαν, ἔπειτ'
Flor.
460

461. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-300

λόγον
λόγους
Flor. Vict. Quod Schützius et Wakefieldius in Silva crit. V. p. 83. reponendum viderunt,
λόγον
, exhibet Farn.
461

462. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-301

γυναικὸς
ἐν γυναικὸς
libri. Recte
ἐν
delevit Porsonus. Blomfieldius, cui
γυναικὸς αἰχμά
hic et in Choeph. v. 620. indolem femineam, non imperium significare videbatur, merito notam subiit Wellaueri.
462

464. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-302

ὅρος Blomfieldius dubitabat an
ὄρος
scribendum esset. Sed tamen ipse memoravit v. 1113. quamquam id proprie intelligi potest,
πόθεν ὅρους ἔχεις θεσπεσίας ὁδοῦ κακορρήμονας;
Verum hic
ὅρος
est decretum, referturque ad sacrificia Clytaemnestrae iussu per urbem instituta. Alio modo determinationem significat
ὅρος
in his Euripidis Phoen. v. 1263.
ἄκραν τε λαμπάδ', ἣ δυοῖν ὅρους ἔχει, νίκης τε σῆμα καὶ τὰ τῶν ἡσσωμένων.
464

466. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-303

γυναικογήρυκτον Quod Ursinus in Virgilio cum Graecis scriptoribus collato p. 343. posuit,
γυναικοκήρυκτον
, habent Flor. et Farn.
τὸ τὸ λεγόμενον ὑπὸ τῶν γυναικῶν
glossa in Farn.
γυναικογήρυκτον
ex coniectura Vict.
466

467. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-304

εἰσόμεσθα
εἰσόμεθα
Flor. Clytaemnestrae nomen huic versui praefixum in Flor. Farn. Vict. Recte Wellauerus, nesciens eandem Scaligeri fuisse sententiam, hanc choragi orationem esse iudicavit, quoniam per totam scenam non loqueretur Clytaemnestra, chorique esse soleret advenientes primo conspicere. Dicit haec coryphaeus medius stans inter quattuor illos quorum dicta epodus continet.
467

469. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-305

NA Cohaerent
ὀνειράτων δίκην ἐλθὸν τερπνόν
, somniorum ritu veniens ut oblectaret.
469

470. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-306

ψευσθείς Libri
ψευσθεὶς
. Emendavit Porsonus.
470

473. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-307

ἀμφίαλος Hesychius
ἀμφίαλος κόρη, ἡ νῆσος
. V. Soph. Ant. v. 429.
473

474. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-308

οὔτε του
ὣς
Flor. Deinde libri
οὔτε σοι δαίων φλόγα
. Sed ineptum est
σοί
. Scribendum
οὔτε του
.
474

475. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-309

NA An de fumo ab Aeschylo dictum (fr. 426.) apertum est non posse ad hunc locum referri, quae Alberti suspicio erat ad Hesychium in v.
ἄχνη
.
475

478. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-310

προσθήκη
προσθήκει
Farn. In eodem ad
πέλοι
duae adscriptae glossae,
ἄν
, et
ὑπάρχει
.
478

479. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-311

ὅστις τάδ' Chori nomen huic versui in Flor. Farn. Vict. praefixum, ut v. 467. Clytemnestrae, delevit Scaliger. Dicit haec chorus de Clytaemnestra cogitans. Rectius autem posita essent verba sic,
τάδ' ὅστις
.
479

481. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-312

NA Praeconis nomen, in Vict. omissum, apposuit Canterus. Habent illud Flor. Farn.
481

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

270-378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-158

erstes Epeisodion. Für die tragische Entwicklung wird in der Schilderung der siegreichen Einnahme Trojas der Schein des Glückes gegeben. Der Chorführer schickt, bevor er seine Bitte anbringt, einen Ausdruck seiner Ergebenheit und Huldigung voraus: ,,ich bin unterthänig und wenn du meinen Wunsch erfüllest, bin ich dir dankbar ( εὔφρων 275); wenn nicht, verarge ich ( φθόνος ἐστί, νεμεσῶ) es dir nicht." Grofs ist der Kontrast dem Schluſs der Handlung gegenüber, wo der Chor derselben Fürstin drohend gegenüber steht.

367-378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-216

Die Anapäste des Chorführers schliefsen das Epeisodion mit dem versprochenen (329, 365) Dankgebete ab.

368. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-217

κτεάτειρα, für uns.

370. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-218

στεγανὸν (deckend, von allen Seiten umfassend) δίκτυον: diese Form der anapästischen Dipodie CUN-GO ist selten. Vgl. 788, Eum. 307 , Suppl. 5 .

371. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-219

ὑπερτελέσαι, darüber hinwegspringen. Vgl. έκπηδήματος 1375.

372-373. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-220

δουλείας, weil sie im Netz gefangen sind. ἄτην πανάλωτον ist nähere Bestimmung zu μέγα δ. γάγγαμον: das groſse Fanggarn der Gefangenschaft wird zu einem alle erfassenden Verderben. Hom. Ε 487 μή πως, ὡς ἀψῖσι λίνου ἁλόντε πανάγρου, ἀνδράσι δυσμενέεσσιν ἕλωρ καὶ κύρμα γένησθε.
1

374. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-221

2
Hom. N 624 Ζηνός.. μῆνιν ξεινίου, ὅς τέ ποτ᾽ ὄμμι διαφθέρσει πόλιν αἰπήν.

375. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-222

ἐπ᾿ ᾿Αλεξάνδρῳ τείνοντα (dem πράξαντα untergeordnet) π. τόξον darf nicht in dem Sinne genommen werden, als habe Zeus in eigener Person den Paris vernichtet, sondern steht nur bildlich etwa für ὑστερόποινον (58). Cho. 381 Ζεῦ Ζεῦ, κάτωθεν ἰάλλων ὑστερόποινον ἄταν κτέ. Zeus wartete den rechten Augenblick ab (vgl. Soph. Phil. 195 καὶ νῦν ἃ πονεῖ, nämlich Philoktetes, δίχα κηδεμόνων οὐκ ἔσθ᾽ ὡς οὐ θεῶν του μελέτῃ τοῦ μὴ πρότερον τόνδ᾽ ἐπὶ Τροία τεῖναι τὰ θεῶν ἀμάχητα βέλη, πρὶν ὅδ᾽ ἐξήκοι χρόνος, ᾧ λέγεται χρῆναί σφ᾽ ὑπὸ τῶνδε δαμῆναι. Der Bogen des Philoktet hat den Paris erlegt) und sein Pfeil traf sicher, nicht ins Blaue. ὅπως, wie. – ὑπὲρ ἄστρων nach dem sprichwörtlichen εἰς οὐρανὸν τοξεύειν, welches gesagt wird ἐπὶ τῶν διακενῆς πονούντων (Zenob. III 46). Ein bildlicher Ausdruck, der nicht weiter ausgedeutet werden darf.
3

378. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-223

ἠλίθιον proleptisch. Gewöhnlich ist der vorletzte Fufs des Parömiakos ein reiner Anapäst; wie hier, steht dafür ein Spondeus auch Suppl. 8 ψήφῳ πόλεως γνωσθείσαι.

379-480. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-224

4
erstes Stasimon. Die rhythmischen Ephymnien, bestehend in der dreimaligen Wiederkehr des gleichen Versmafses am Schlusse der drei Strophen und Antistrophen, lassen vermuten, daſs die drei Strophenpaare von den drei στοίχοι des Chors, die Ephymnien von dem Gesamtchore vorgetragen wurden. Eine ähnliche Form hat das Segensgebet Suppl. 638 ff. Die sittlichen Erwägungen, welche der Fall Trojas in Bezug auf die Besiegten und die Sieger erweckt (zu 413), werden mit, dafs Zeus getroffen, darf man wohl sagen" das Vorhergehende angeschlossen. an
5

380-381. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-225

6
„So viel lässt sich jeden- falls feststellen: es ist ihm (dem Alexandros) ergangen entsprechend seinen Thaten." Der Grundsatz göttlicher Gerechtigkeit εἰ δείν᾽ ἔδρασας, δεινὰ καὶ παθεῖν σὲ δεὶ (Soph. frg. 11) hat sich an ihm erfüllt. Vgl. παθεῖν τὸν ἔρξαντα· θέσμιον γάρ 1563, δράσαντι παθεῖν τριγέρων μύθος τάδε φωνεί Cho. 312 . τὶς (gar mancher, vgl. 456): Man braucht nicht anzunehmen, dafs der Dichter an eine bestimmte Persönlichkeit gedacht habe.
7

382. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-226

( οὐκ) ἀξιοῦσθαι d. i. es vertrage sich nicht mit der Würde der Gottheit. μέλειν persönlich wie Soph. El. 342, Eur. Herc. 773 θεοὶ τῶν ἀδίκων μέλουσι καὶ τῶν ὁσίων ἐπάειν.

383-384. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-227

8
ἀθίκτων: Soph. Oed. T. 891 τῶν ἀθίκτων ἕξεται ματάζων. Das Heilige, das nicht angetastet werden darf, sind die sittlichen Grundsätze, die,,ungeschriebenen Gesetze" ( Soph. Ant. 454 ). γάνος, Schmuck (584) wie Cho. 634 θεοστυγήτῳ δ᾽ ἄγει βροτῶν ἀτιμωθὲν οἶχεται γάνος. Dieses steht zu πατοὶτο in scharfem Gegensatz: Der Schmuck, der in Ehren gehalten werden sollte, wird mit Füfsen getreten.

385. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-228

9
„Vielmehr ist offenbar geworden, dafs der Rachegeist (" Αρης, vgl. μέλας Ἄρης 1512) rasch wahrnimmt die Sünden solcher, die über Gebühr hoffärtig sind, wenn das Haus allzusehr über das eben richtige Mafs hinaus von Fülle des Reichtums strotzt." Über den relat. Gen. ἀτολμήτων Krüg. Sprachl. II § 47, 26, 6. ἀτόλμητος auch Pind. Isthm. VII 11 ἀτόλματον Ἑλλάδι μόχθον (Schol. ἀνυπομόνητος): ἀτόλμητα wie ἄτλητα 417 sind Dinge, die man nicht wagen, nicht über sich bringen soll, also frevelhafte Wagnisse wie die Entführung der Helena (417 die ehebrecherische Flucht der Helena). ὑπέρφευ· ὑπεράγαν Hesych. – ὑπὲρ τὸ βέλτιστον wie παρὰ τὸ βέλτιστον Plat. Phaedr. p. 233 A, Plut. Gracch. c. 8.

389. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-229

Nur nebenbei (wie Eur. Iph. T. 419 über das mäfsige Streben nach Reichtum) wird eine Bemerkung über das richtige Mafs des Reichtums angefügt: „es soll so viel sein, dafs es ohne wehe zu thun (d. h. ohne harte Not fühlen zu lassen) genügt dem der richtigen Verstand hat." Vgl. ἀπημάντῳ σθένει (mit einer Gewalt die nicht wehe thut) Suppl. 584 . εὖ πραπίδων λαχόντι wie εὖ πρ. ἔχοντι.
10

392. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-230

,, Keine Schutzwehr giebt es für den Mann, der in der Übersättigung des Reichtums (wenn es ihm zu wohl ist) den hohen Altar des Rechts in das Nichtvorhandensein wegstöfst d. h. für sich nicht vorhanden sein läfst. πρὸς κόρον wie πρὸς βίαν Eum. 5, πρὸς ἀνάγκαν Pers. 572 , οὐ κατ᾿ ἰσχὺν οὐδὲ πρὸς τὸ καρτερόν Prom. 228 , πρὸς τὸ βίαιον Αg. 135. Δίκας βωμός wie Eum. 542 .

396-397. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-231

Ausführung von οὐ γὰρ ἔστιν ἔπαλξις: „es bemächtigt sich dessen, der kein Rechtsgefühl hat, die Überredung (Verführung), welche ausgeht von der ihn beratenden leidenschaftlichen Verblendung (die Sophistik der Leidenschaft)." Vgl. 233. So führt auch Sophokles Ant. 615 ff. aus, wie der das Recht nicht achtende Mensch sich durch seine rücksichtslose Begehrlichkeit selbst ins Verderben stürzt: σοφίᾳ γὰρ ἔκ του κλεινὸν ἔπος πέφανται, τὸ κακὸν δοκεῖν ποτ᾽ ἐσθλὸν τῷδ᾽ ἔμμεν ὅτῳ φρένας θεὸς ἄγει πρὸς ἄταν.

398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-232

11
Ist dann der Schaden ( σίνος) gestiftet, das Verbrechen verübt, so giebt es keine Heilung und kein Verbergen. Es verbreitet sich vielmehr der Ruf des Verbrechers, ein schrecklicher Ruf; wie eine schlechte Münze durch Berührung und Anstofsen schwarz wird, so schwindet bei ihm der äufsere Glanz und er zeigt sich in seiner häfslichen Blöfse; es wird über ihn das Urteil gesprochen, dafs er einem Knaben gleicht, der nach dem flüchtigen Vogel hascht; aber auch auf den Staat fällt seine Schande; sein Flehen hört kein Gott und nimmt ein Mensch sich seiner an, so reifst er diesen mit ins Verderben. Zu οὐκ ἐκρύφθη, πρέπει δε vgl. Sept. 274 μέλει, φόβῳ δ᾽ οὐχ ὑπνώσσει κέαρ. ἐκρύφθη ist sog. gnomischer Aorist.

400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-233

κακοῦ χαλκοῦ: vgl. Soph. frg. 742, λάμπει γὰρ ἐν χρείαισιν ὥσπερ εὐγενὴς (andere Lesart εὐπρεπὴς) χαλκός. κων.
12

403-404. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-234

δικαιωθεὶς ἐπεὶ διώκει für das unverständliche δικαιωθεὶς διώSprichwörtlich τὰ πετόμενα διώκειν Plat. Euthyphr. p. 4 A, vgl. Hom. P 75 ἀκίχητα διώκων, Apostol. XII 100 ὄρνις ζητεῖς, ἀνέμους θηρεύεις· ἐπὶ τῶν μάτην κοπιώντων.

405. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-235

πρόστριμμα, der mitgeteilte Makel. Über den Aor. ἐνθείς κα 958. Zum Gedanken vgl. Hes.. W. u. Τ. 240 πολλάκι καὶ ξύμπασα πόλις κακοῦ ἀνδρὸς ἀπηύρα, Eur. Hek. 640 κοινὸν δ᾽ ἐξ ἰδίας ἀνοίας (des Paris) κακὸν τᾷ Σιμουντίδι γᾷ ὀλέθριον ἔμολε.

406. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-236

13
λιτᾶν κτέ., vgl. Eum. 561 καλεῖ δ᾽ ἀκούοντας οὐδὲν ἐν μέσᾳ δυσπαλεί τε δίνα· γελᾷ δὲ δαίμων ἐπ᾿ ἀνδρὶ θερμῷ κτέ.

407. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-237

14
τοῦδ᾽ ἐπίστροφον (sich kümmernd) nach Hom. a 177 ἐπίστροφος ἦν ἀνθρώπων. Vgl. Hesych. ἐπίστροφος· ἐπιστροφὴν ποιούμενος καὶ φροντίζων, ἐπιμελητής. Der Schlechte zieht diejenigen die ihm gesellt sind mit ins Verderben, wie es Sept. 586 ἐν παντὶ πράγει δ᾽ ἔσθ᾽ ὁμιλίας κακῆς κάκιον οὐδέν κτέ. ausgeführt wird. So mufsten die Trojaner mit Paris zu Grunde gehen, da sie sich seiner annahmen und sich zu Genossen seiner Frevelthat machten. Vgl. 537.

411. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-238

ξενίαν τράπεζαν: vgl. Hom. Ν 626 οἱ μεν κουριδίην ἄλοχον καὶ κτήματα πολλὰ μάψ οἴχεσθ᾽ ἀνάγοντες, ἐπεὶ φιλέεσθε παρ' αὐτῇ, Archil. frg. 96 Bgk. ὅρκον δ᾽ ἐνοσφίσθης μέγαν, ἅλας τε καὶ τράπεζαν.

413. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-239

Mit dem Gedanken des zweiten Strophenpaares ,,damals nach der Entführung der Helena war Jammer im Hause des Menelaos, nunmehr ist Jammer in jedem Hause Griechenlands" geht der Chor über auf die unseligen Folgen des Krieges für Hellas. Der allgemeine Unwille des Volkes flucht der verderblichen und um eines Weibes willen viel Blut der Bürger vergiefsenden Ruhmsucht der Führer, der Fluch aber weckt die Rachegeister. Die Trojaner frevelten in der Üppigkeit des Reichtums, die Atriden fehlten in ihrem rücksichtslosen Ehrgeize. In beiderlei Hinsicht ist das rechte Maſs, die rechte Mitte ( παντὶ μέσῳ τὸ κράτος θεὸς ὤπασεν Cho. 532 ) das Wünschenswerte: 389 ἔστω δ᾽ ἀπήμαντον ὥστ᾽ ἀπαρκεῖν κτέ. κρίνω δ᾽ ἄφθονον ὄλβον κτέ.
15

413-414. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-240

ἀσπίστοράς τε καὶ λογχί μους κλόνους ναυβάτας θ᾽ ὁπλισμούς: vgl. 977 ναυβάτας στρατός, Pers. 107 ἱππιοχάρμας κλόνους, Eur. Herakl. 699 ὁπλίτην κόσμον, 800 ὁπλίτην στρατόν, 84 νησιώτην βίον.

415. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-241

ἀντίφερνον, ἀντὶ φερνῆς, vgl. ἀντήνωρ 450. Eur. Androm. 103 Ἰλίῳ αἰπεινᾶ Πάρις οὐ γάμον, ἀλλά τιν᾿ τιν᾿ ἄταν ἠγάγετ᾽ εὐναίαν εἰς θαλάμους ῾Ελέναν.

416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-242

διὰ πυλᾶν, des Atridenpalastes.

418. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-243

16
τόδ': zu 215. δόμων προφῆται sind (nach der Erklärung von Bamberger Philol. VII S. 151 und H. L. Ahrens Philol. Suppl. I S. 520) Leute welche die Verhältnisse des Hauses kennen und deuten. Diesen wird die Schilderung der Vorgänge im Inneren des Palastes, die der Chor nicht kennen kann, in den Mund gelegt.

420. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-244

Wie unter λέχος das jetzt verlassene Ehebett des Menelaos und der Helena zu verstehen ist, so bezeichnet στίβοι φιλάνορες das frühere ξυνελθεῖν τὸ λέχος ( Soph. Ai. 491 ) von Seite der Helena.

421-422. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-245

17
,, Man kann das verschmähte (und doch) nicht schmähende Stillschweigen der in schmerzlichsten Gefühlen einsam für sich Dasitzenden sehen.“ ἀτίμους ἀλοιδόρους νοη der Person des Schweigenden übertragen. ἀφημένων (von Menelaos, der Plural generell) wie Hom. O 106 ὃ δ᾽ ἀφήμενος οὐκ ἀλεγίζει οὐδ᾽ ὄθεται.

423-424. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-246

φάσμα δόξει ἀνάσσειν: das Fut. von δόξει bezieht sich auf φάσμα: den (stumm und regungslos dasitzenden) Herrscher des Hauses wird man nicht für einen machtvollen Herrscher ( ἶφι ἀνάσσειν), sondern für ein Schattenbild halten.

425. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-247

κολοσσών, Bildsäulen. Vgl. Herod. II 130, Theokr. 22, 47.

427-428. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-248

ἀχηνίαις: ἀπορίαις Schol., vgl. Cho. 300 χρημάτων ἀχηνία, Aristoph. frg. 91 νόσῳ βιασθεὶς ἢ φίλων ἀχηνία. Weil seine Augen die schöne Helena nicht mehr sehen, ist ihm alle Liebeslust verschwunden.

429. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-249

18
πειθήμονες aktiv (,, überredend") wie Tryphiod. 455.

431. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-250

Umsonst dürfte einer nach schönen Traumbildern greifen: er wacht auf und entschwunden ist, was er in der Hand zu haben glaubte. Hom. Ψ 99 ὠρέξατο χερσὶ φίλησιν οὐδ᾽ ἔλαβεν (Achilleus das Schattenbild des Patroklos, welches ihm im Traume erschienen), X 199 ὡς δ᾽ ἐν ὀνείρῳ οὐ δύναται φεύγοντα διώκειν. Das Asyndeton bei der Erklärung. - διὰ χερῶν gehört τα παραλλάξασα. – οὐ μεθύστερον (illico) wird erläutert durch πτεροῖς κελεύθων (die Fittiche des Traumes begleiten die Pfade des Schlafes d. i. mit dem Schlafe entschwindet auch der Traum).
19

435. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-251

20
οἴκους ἐφεστίους wie 842, Sept. 73 δόμους ἐφεστίους von dem Inneren des Hauses.

436. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-252

καὶ ὑπερβατώτερα τῶνδε.

437-438. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-253

21
Durchweg ist bei denen, welche von hellenischen Landen zusammen aufgebrochen sind, herzverzehrende Trauer des Hauses eines jeden sichtbar d.h. in jedem Hause derer die nach Troja gezogen sind sieht man die Zeichen tiefer Trauer. ὁ δὲ ἀντὶ τοῦ γάρ merken die Schol. gewöhnlich in solchen Fällen (z. B. Cho. 238 ) an, wo die Erklärung in Form einer neuen Angabe gebracht wird. Ἕλλανος αἴας wie 1253 Ἕλληνα φάτιν, Eur. Iph. Τ. 341 Ἕλληνος ἐκ γῆς, 495 πατρίδος Ἕλληνος. πένθεια τηξικάρδιος in Gegensatz zu den Sehnsuchtsschmerzen. Hom. τ 263 μηδέ τι θυμὸν τῆκε, πόσιν γοόωσα, Eur. frg. 900 τήκω τάλαιναν καρδίαν ὀρρωδία, Cic. Tusc. IV § 36 tabificae mentis perturbationes.
22

440. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-254

23
χρίμπτεται (Hesych. χρίμπτεται· προσεγγίζει) πρὸς ἡπαρ wie ἐφ᾿ ἡπαρ προσικνείται 783, χωρεί πρὸς ἦπαρ γενναία δύη Soph. Ai. 938 .
24

443. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-255

τεύχη νοn Aschenkrügen wie τεῦχος Soph. El. 1120.

445. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-256

25
Ares macht Wechselgeschäfte mit Körpern und die Wage haltend nicht am Wechseltische ( τράπεζα), sondern im Lanzenkampfe giebt er den Lieben für die Körper nicht Goldstaub ( ψήγμα mit oder ohne χρυσοῦ, χρυσίου, vgl. Herod. 1 93 τοῦ ἐκ τοῦ Τμώλου καταφερομένου ψήγματος), sondern Staub der vom Scheiterbaufen gewonnen ist ( πυρωθέν wie στρατωθέν 139). Vgl. zu 82. – ἐν μάχη δορός wie Eur. Kykl. 5 γηγενή μάχην δορός. Doch s. Anhang. πέμπει: Hom. Η 333 κατακήομεν αὐτοὺς ( νεκρούς) τυτθὸν ἀποπρὸ νεῶν, ὡς κ᾽ ὀστέα παισὶ ἕκαστος οἰκαδ᾽ ἄγῃ, ὅτ᾽ ἂν αὖτε νεώμεθα πατρίδα γαίαν. – βαρύ: wenn auch nur Staub, doch eine schwere Last (von Leid), vgl. Eur. Suppl. 1152 φέρω ἐκ πυρᾶς πατρὸς μέλη, βάρος μὲν οὐκ ἀβριθὲς ἀλγέων υπ ύπερ. ἀντήνωρ, vg!. ἀντίφερνος 415, Soph. E Ι. 1158 ἀντὶ φιλτάτης μορφῆς σποδόν τε καὶ σκιὰν ἀνωφελή.
26

451. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-257

λέβης vom Aschenkruge auch Cho. 682 , Soph. El. 1401 . εὐθέτους, εὐβαστάκτους nach dem Schol. zu Sept. 629 γρ. εὔθετον, ἵν᾿ ἡ εὐβάστακτον· θείναι γὰρ τὸ ἀναλαβεῖν λέγουσιν Αττικοί. Die Aschen- krüge sind leicht zu handhaben, also klein. Vgl. Soph. El. 757 ἐν βραχεῖ χαλκῷ μέγιστον σῶμα δειλαίας σποδοῦ, Eur. Suppl. 1130 σποδοῦ τε πλῆθος ὀλίγον ἀντὶ σωμάτων εὐδοκίμων δή ποτ᾽ ἐν Μυκήναις.

453. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-258

ἴδρις scil. ἦν.

456. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-259

τάδε bezieht sich nur auf die Worte ἀλλοτρίας διαὶ γυναικός. Vgl. auch τάδε 1333.

457. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-260

φθονερὸν ἄλγος ὑφέρπει πρ. A. d. i. unbemerkt bemächtigt sich ihres Herzens das schmerzliche Gefühl der Mifsgunst gegen die Atriden als die Führer des Rachezugs.

459. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-261

Andere aber ruhen an Ort und Stelle in voller Gestalt (d. h. nicht zu Staub verbrannt), als Feinde in feindlicher Erde. Wie schlimm das ist, zeigt die Freude des Herolds 510 ff. über das Glück, daſs er nunmehr ein Grab in der Heimat finden kann. -

463-464. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-262

27
Bedenklich ist die grollende Rede der Bürger. Der betreffende zahlt damit die Schuld eines Volksfluches. D. i. in den grollenden Reden äufsert sich der Fluch des Volkes, dessen man sich schuldig gemacht hat. Das Subjekt zu τίνει ergiebt sich wie 71 aus dem Zusammenhang, indem derjenige, welcher den Groll der Bürger erregt hat, vorsch webt. Ζα δημόκραντος ἀρά vgl. φήμη δημόθρους 929, δημοθρόους ἀράς 1409, δημορριφεῖς λευσίμους ἀράς 1616 u. Prom. 943 πατρὸς δ᾽ ἀρὰ Κρόνου τότ᾽ ἤδη παντελῶς κρανθήσεται.
28

465-466. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-263

νυκτηρεφές τι, caliginosi aliquid. Eine Vorahnung des Schicksals des Agamemnon.

468-469. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-264

ἄσκοποι, 1579. Der Gen. wegen des steretischen a, Krüger II 47, 26, 9. - κελαιναί (die finsteren, furchtbaren) wie Sept. 964 μέλαιν᾿ ᾿Ερινύς, hier nicht von dem äufseren Aussehen (zu Eum. 52 ).

471. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-265

παλιντυχεῖ τριβᾷ βίου: τριβᾷ βίου von der (kürzeren oder längeren) Dauer des Lebens, bis der Umschlag von Glück in Unglück ( παλιντυχεῖ) plötzlich eintritt. Vgl. Soph. frg. 14 ὅταν δὲ δαίμων ἀνδρὸς εὐτυχοῦς τὸ πρὶν πλάστιγγ᾽ ἐρείσῃ τοῦ βίου παλίντροπον, τὰ πολλὰ φροῦδα καὶ καλῶς εἰρημένα.

472-473. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-266

ἐν δ' ἀλκά, ein beigeordneter Satz für einen untergeordneten Gedanken: „Die Erinyen stürzen ihn von der Höhe seines Glücks in die Dunkelheit, wo er verschollen, vergessen und machtlos ist." Vgl. 1536 ψεκὰς δὲ λήγει, Suppl. 659 βαρὺς δ᾽ ἐφίζει, Pers. 146 χρεία δὲ προσήκει.

475. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-267

29
δὲ: zu 437. – ὄρογκοι wird von Hesych. mit ὀρῶν λόφοι erklärt. Über den lokalen Dativ Krüger II 46, 2, 4. Vgl. Eur. Phoen. 1534 σκότον ὄμμασι σοῖσι βαλών. Ζu dem Gedanken vgl. Herod. VII 10 φιλέει γὰρ ὁ θεὸς τὰ ὑπερέχοντα πάντα κολούειν, Hor. carm. II 10, 11 feriuntque summos fulgura montes.

477. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-268

κρίνω, ich entscheide mich für, wie Suppl. 401 κρίνε σέβας τὸ πρὸς θεῶν, Xenoph. Hell. 1 7, 34 τὸ μὲν πρῶτον ἔκριναν τὴν Εὐρυπτολέμου.

479-480. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-269

,möge ich nicht mein Leben sehen als einer u. s. w." d. h. möge ich es nicht erleben, daſs ich von anderen vergewaltigt bin.

481-685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-270

zweites Epeisodion. Die vorausgehenden Erwägungen haben den Chor trübsinnig gemacht. Da er nur Schlimmes ahnt, kann er an die durch die Feuerpost mitgeteilte Siegesbotschaft nicht mehr recht glauben. Sein Mifstrauen wird zwar bei dem Auftreten des Herolds scheinbar Lügen gestraft, aber doch erfährt man aus der weiteren Erzählung desselben, dafs der Groll der Gottheit (654) bei der Heimkehr des Heeres bereits gefühlt worden ist (vgl. 353-355 mit 532 f.). So rechtfertigen die ethischen Gedanken des vorhergehenden Stasimon die Einfügung eines Berichts über die im Epos mehrfach behandelten Leiden der Heimfahrt (Einl. S. 2 und 5) und die Schicksale des Menelaos, der für die eigentliche Handlung des Stücks nur die Bedeutung einer Episode hat, jedoch die für die Handlung dieses und des folgenden Stücks nötige Abwesenheit des Menelaos motiviert und jedenfalls auch zur Erklärung des nachfolgenden Satyrspiels Proteus diente. 481-507 unterreden sich Choreuten und zwar, wie es scheint, der Chorführer als Führer des einen und der Führer des anderen Halbchors. Der Chor erweckt die Vorstellung, als dringe der Ton von den Opfergesängen in der Stadt (599 f.) an sein Ohr. So will im Phaethon des Euripides (fr. 781, 4 f.) Klymene den Hochzeitsgesang aus der Nähe hören, während der Chor, welcher nachher das Brautlied zu singen hat, sich noch auf der Bühne befindet. Soph. Oed. K. 18 spricht Antigone von dem Gesang der Nachtigallen im Haine. Trach. 863 hört der Chor Weherufe im Hause, während der Zuschauer nichts vernimmt.
30

484. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-271

31
τοι mit Bezug auf 285.

485. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-272

φρενῶν κεκομμένος wie νόου βεβλαμμένος ἐσθλοῦ Theogn. 223.

487-488. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-273

πυρωθέντα bildlich (vgl. Soph. Αi. 478 ὅστις κεναῖσιν ἐλπίσιν θερμαίνεται), aber mit Bezug auf die Art der wirkenden Ursache wie Prom. 376 κεραυνός αὐτὸν ἐξέπληξε τῶν ὑψηγόρων κομπασμάτων, 386 τοιόνδε Τυφὼς ἐξαναζέσει χόλον θερμοῖς ἀπλάτου βέλεσι πυρπνόου ζάλης. – καμεῖν von dem Gefühle schmerzlicher Enttäuschung. Über den epexegetischen Infinitiv nach ὧδε vgl. Krüger I 57, 10, 9. Daher der Acc. πυρωθέντα nach dem Sinne παιδνόν ἐστι πυρωθέντα καμεῖν.
32