Search the Perseus Catalog for:

View: By Card

← Previous Next →

CHOROS.

Who may he have been that named thus wholly with exactitude —

(Was he someone whom we see not, by forecastings of the future

Guiding tongue in happy mood?)

— Her with battle for a bridegroom, on all sides contention-wooed,

Helena? Since — mark the suture! —
685

Ship’s-Hell, Man’s-Hell, City’s-Hell,

From the delicately-pompous curtains that pavilion well,

Forth, by favour of the gale

Of earth-born Zephuros did she sail.

Many shield-bearers, leaders of the pack,
690

Sailed too upon their track,

Theirs who had directed oar,

Then visible no more,

To Simois’ leaf-luxuriant shore —

For sake of strife all gore!
695

699

To Ilion Wrath, fulfilling her intent,

This marriage-care — the rightly named so — sent:
700

In after-time, for the tables’ abuse

And that of the hearth-partaker Zeus,

Bringing to punishment

Those who honoured with noisy throat

The honour of the bride, the hymenseal note
705

Which did the kinsfolk then to singing urge.

But, learning a new hymn for that which was,

The ancient city of Priamos

Groans probably a great and general dirge,

Denominating Paris
710

The man that miserably marries: —

She who, all the while before,

A life, that was a general dirge

For citizens’ unhappy slaughter, bore.

716

And thus a man, by no milk’s help,

Within his household reared a lion’s whelp

That loved the teat

In life’s first festal stage:

Gentle as yet,
720

A true child-lover, and, to men of age,

A thing whereat pride warms;

And oft he had it in his arms

Like any new-born babe, bright-faced, to hand

Wagging its tail, at belly’s strict command.
725

727

But in due time upgrown,

The custom of progenitors was shown:

For-thanks for sustenance repaying

With ravage of sheep slaughtered —
730

It made unbidden feast;

With blood the house was watered,

To household came a woe there was no staying:

Great mischief many-slaying!

737

From God it was-some priest

Of Até, in the house, by nurture thus increased.

At first, then, to the city of Ilion went

A soul, as I might say, of windless calm —
740

Wealth’s quiet ornament,

An eyes’-dart bearing balm,

Love’s spirit-biting flower.

But — from the true course bending —

She brought about, of marriage, bitter ending:
745

Ill-resident, ill-mate, in power

Passing to the Priamidai — by sending

Of Hospitable Zeus —

Erinus for a bride, — to make brides mourn, her dower.

750

Spoken long ago
750

Was the ancient saying

Still among mortals staying:

Man’s great prosperity at height of rise

Engenders offspring nor unchilded dies;

And, from good fortune, to such families,
755

Buds forth insatiate woe.

Whereas, distinct from any,

Of my own mind I am:

For ’t is the unholy deed begets the many,

Resembling each its dam.
760

Of households that correctly estimate,

Ever a beauteous child is born of Fate.

763

But ancient Arrogance delights to generate

Arrogance, young and strong mid mortals’ sorrow,

Or now, or then, when comes the appointed morrow.
765

And she bears young Satiety;

And, fiend with whom nor fight nor war can be,

Unholy Daring — twin black Curses

Within the household, children like their nurses.

772

But Justice shines in smoke-grimed habitations,

And honours the well-omened life;

While, — gold-besprinkled stations

Where the hands’ filth is rife,
775

With backward-turning eyes

Leaving, — to holy seats she hies,

Not worshipping the power of wealth

Stamped with applause by stealth:

And to its end directs each thing begun.
780

782

Approach then, my monarch, of Troia the sacker, of Atreus the son!

How ought I address thee, how ought I revere thee, — nor yet overhitting

Nor yet underbending the grace that is fitting?

Many of mortals hasten to honour the seeming-to-be —
785

Passing by justice: and, with the ill-faring, to groan as he groans all are free.

But no bite of the sorrow their liver has reached to:

They say with the joyful, — one outside on each, too,

As they force to a smile smileless faces.

But whoever is good at distinguishing races
790

In sheep of his flock — it is not for the eyes

Of a man to escape such a shepherd’s surprise,

As they seem, from a well-wishing mind,

In watery friendship to fawn and be kind.

Thou to me, then, indeed, sending an army for Helena’s sake,
795

(I will not conceal it) wast — oh, by no help of the Muses! — depicted

Not well of thy midriff the rudder directing. — convicted

Of bringing a boldness they did not desire to the men with existence at stake.

But now — from no outside of mind, nor unlovingly — gracious thou art

To those who have ended the labour, fulfilling their part;
800

And in time shalt thou know, by inquiry instructed,

Who of citizens justly, and who not to purpose, the city conducted.

Agamemnon. Aeschylus. London. 1889.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Current edition Perseus

Agamemnon (English) (Aeschylus. The poetical works of Robert Browning, Volume 13. Browning, Robert, translator; Berdoe, Edward, editor. London: Smith, Elder and Co., 1889.)

Editions (8)

Ἀγαμέμνων First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 681-781 focus

str. 1

Χορός

τίς ποτ᾽ ὠνόμαζεν ὧδ᾽

ἐς τὸ πᾶν ἐτητύμωσ—

μή τις ὅντιν᾽ οὐχ ὁρῶ-

μεν προνοίαισι τοῦ πεπρωμένου

γλῶσσαν ἐν τύχᾳ νέμων;—
685

τὰν δορίγαμβρον ἀμφινει-

κῆ θ᾽ Ἑλέναν; ἐπεὶ πρεπόντως

ἑλένας, ἕλανδρος, ἑλέπτολις,

ἐκ τῶν ἁβροτίυων¹
690

προκαλυμμάτων ἔπλευσε

ζεφύρου γίγαντος αὔρᾳ,

πολύανδροί τε φεράσπιδες

κυναγοὶ κατ᾽ ἴχνος πλατᾶν² ἄφαντον
695

κελσάντων Σιμόεντος

ἀκτὰς ἐπ᾽ ἀεξιφύλλους³

δι᾽ ἔριν αἱματόεσσαν.

ant. 1

699

Χορός

Ἰλίῳ δὲ κῆδος ὀρθ-

ώνυμον τελεσσίφρων
700

μῆνις ἤλασεν,⁴ τραπέ-

ζας ἀτίμωσιν⁵ ὑστέρῳ χρόνῳ

καὶ ξυνεστίου Διὸς

πρασσομένα τὸ νυμφότι-

μον μέλος ἐκφάτως τίοντας,

ὑμέναιον, ὃς τότ᾽ ἐπέρρεπεν

γαμβροῖσιν ἀείδειν.

μεταμανθάνουσα δ᾽ ὕμνον

Πριάμου πόλις γεραιὰ
710

πολύθρηνον μέγα που στένει

κικλήσκουσα Πάριν τὸν αἰνόλεκτρον,

παμπορθῆ⁶ πολύθρηνον⁷

αἰῶνα διαὶ⁸ πολιτᾶν
715

μέλεον αἷμ᾽ ἀνατλᾶσα.

str. 2

716

Χορός

ἔθρεψεν δὲ λέοντος ἶ-

νιν⁹ δόμοις ἀγάλακτον οὕ-

τως ἀνὴρ φιλόμαστον,¹⁰

ἐν βιότου προτελείοις
720

ἅμερον, εὐφιλόπαιδα

καὶ γεραροῖς ἐπίχαρτον.

πολέα δ᾽ ἔσκ᾽¹¹ ἐν ἀγκάλαις

νεοτρόφου τέκνου δίκαν,

φαιδρωπὸς ποτὶ χεῖρα σαί-
725

νων τε γαστρὸς ἀνάγκαις.

ant. 2

727

Χορός

χρονισθεὶς δ᾽ ἀπέδειξεν ἦ-

θος¹² τὸ πρὸς τοκέων:¹³ χάριν

γὰρ τροφεῦσιν¹⁴ ἀμείβων

μηλοφόνοισι σὺν¹⁵ ἄταις
730

δαῖτ᾽ ἀκέλευστος ἔτευξεν:

αἵματι δ᾽ οἶκος ἐφύρθη,

ἄμαχον ἄλγος οἰκέταις

μέγα σίνος πολύκτονον.

ἐκ θεοῦ δ᾽ ἱερεύς τις ἄ-
735

τας δόμοις προσεθρέφθη.¹⁶

str. 3

737

Χορός

πάραυτα δ᾽ ἐλθεῖν ἐς Ἰλίου πόλιν

λέγοιμ᾽ ἂν φρόνημα μὲν

νηνέμου γαλάνας,
740

ἀκασκαῖον <δ᾽>¹⁷ ἄγαλμα πλούτου,

μαλθακὸν ὀμμάτων βέλος,

δηξίθυμον ἔρωτος ἄνθος.

παρακλίνασ᾽ ἐπέκρανεν

δὲ γάμου πικρὰς τελευτάς,
745

δύσεδρος καὶ δυσόμιλος

συμένα Πριαμίδαισιν,

πομπᾷ Διὸς ξενίου,

νυμφόκλαυτος Ἐρινύς.

ant. 3

750

Χορός

παλαίφατος δ᾽ ἐν βροτοῖς γέρων λόγος
750

τέτυκται, μέγαν τελε-

σθέντα φωτὸς ὄλβον

τεκνοῦσθαι μηδ᾽ ἄπαιδα θνῄσκειν,

ἐκ δ᾽ ἀγαθᾶς τύχας γένει
755

βλαστάνειν ἀκόρεστον οἰζύν.

δίχα δ᾽ ἄλλων μονόφρων εἰ-

μί. τὸ δυσσεβὲς γὰρ¹⁸ ἔργον

μετὰ μὲν πλείονα τίκτει,

σφετέρᾳ δ᾽ εἰκότα γέννᾳ.
760

οἴκων δ᾽ ἄρ᾽ εὐθυδίκων

καλλίπαις πότμος ἀεί.

str. 4

763

Χορός

φιλεῖ δὲ τίκτειν ὕβρις

μὲν παλαιὰ νεά-

ζουσαν ἐν κακοῖς βροτῶν
765

ὕβριν τότ᾽ ἢ τόθ᾽, ὅτε¹⁹ τὸ κύριον μόλῃ

φάος τόκου,²⁰

δαίμονά τε τὰν²¹ ἄμαχον,²² ἀπόλεμον,

ἀνίερον θράσος, μελαί-

νας μελάθροισιν Ἄτας,
770

εἰδομένας²³ τοκεῦσιν.

ant. 4

772

Χορός

Δίκα δὲ λάμπει μὲν ἐν

δυσκάπνοις δώμασιν,

τὸν δ᾽ ἐναίσιμον τίει [βίον].²⁴
775

τὰ χρυσόπαστα δ᾽ ἔδεθλα²⁵ σὺν πίνῳ χερῶν

παλιντρόποις

ὄμμασι λιποῦσ᾽, ὅσια προσέμολε²⁶

δύναμιν οὐ σέβουσα πλού-

του παράσημον αἴνῳ:
780

πᾶν δ᾽ ἐπὶ τέρμα νωμᾷ.

782

Χορός

ἄγε δή, βασιλεῦ, Τροίας πτολίπορθ᾽,²⁷

Ἀτρέως γένεθλον,

πῶς σε προσείπω; πῶς σε σεβίζω
785

μήθ᾽ ὑπεράρας μήθ᾽ ὑποκάμψας

καιρὸν χάριτος;

πολλοὶ δὲ βροτῶν τὸ δοκεῖν εἶναι

προτίουσι δίκην παραβάντες.

τῷ δυσπραγουντι δ᾽ ἐπιστενάχειν
790

πᾶς τις ἕτοιμος: δῆγμα²⁸ δὲ λύπης

οὐδὲν ἐφ᾽ ἧπαρ προσικνεῖται:

καὶ ξυγχαίρουσιν ὁμοιοπρεπεῖς

ἀγέλαστα πρόσωπα βιαζόμενοι.

ὅστις δ᾽ ἀγαθὸς προβατογνώμων,
795

οὐκ ἔστι λαθεῖν ὄμματα φωτός,

τὰ δοκοῦντ᾽ εὔφρονος ἐκ διανοίας

ὑδαρεῖ σαίνειν φιλότητι.

σὺ δέ μοι τότε μὲν στέλλων στρατιὰν

Ἑλένης ἕνεκ᾽, οὐ γάρ <σ᾽>²⁹ ἐπικεύσω,
800

κάρτ᾽ ἀπομούσως ἦσθα γεγραμμένος,

οὐδ᾽ εὖ πραπίδων οἴακα νέμων

†θράσος ἑκούσιον†³⁰

ἀνδράσι θνῄσκουσι κομίζων.

νῦν δ᾽ οὐκ ἀπ᾽ ἄκρας φρενὸς οὐδ᾽ ἀφίλως
805

εὔφρων πόλις³¹ εὖ τελέσασιν.

γνώσει δὲ χρόνῳ διαπευθόμενος

τόν τε δικαίως καὶ τὸν ἀκαίρως

πόλιν οἰκουροῦντα πολιτῶν.

810

Ἀγαμέμνων

πρῶτον μὲν Ἄργος καὶ θεοὺς ἐγχωρίους
810

δίκη προσειπεῖν, τοὺς ἐμοὶ μεταιτίους

νόστου δικαίων θ᾽ ὧν ἐπραξάμην πόλιν

Πριάμου: δίκας γὰρ οὐκ ἀπὸ γλώσσης θεοὶ

κλύοντες ἀνδροθνῆτας Ἰλίου φθορὰς³²

εἰς αἱματηρὸν τεῦχος οὐ διχορρόπως
815

ψήφους ἔθεντο: τῷ δ᾽ ἐναντίῳ κύτει

ἐλπὶς προσῄει χειρὸς οὐ πληρουμένῳ.

καπνῷ δ᾽ ἁλοῦσα νῦν ἔτ᾽ εὔσημος πόλις.

ἄτης θύελλαι ζῶσι: συνθνῄσκουσα δὲ

σποδὸς προπέμπει πίονας πλούτου πνοάς.
820

τούτων θεοῖσι χρὴ πολύμνηστον χάριν

τίνειν, ἐπείπερ καὶ πάγας ὑπερκότους

ἐφραξάμεσθα³³ καὶ γυναικὸς οὕνεκα

πόλιν διημάθυνεν Ἀργεῖον δάκος,

ἵππου νεοσσός, ἀσπιδοστρόφος λεώς,
825

πήδημ᾽ ὀρούσας ἀμφὶ Πλειάδων δύσιν:

ὑπερθορὼν δὲ πύργον ὠμηστὴς λέων

ἄδην ἔλειξεν αἵματος τυραννικοῦ.

θεοῖς μὲν ἐξέτεινα φροίμιον τόδε:

τὰ δ᾽ ἐς τὸ σὸν φρόνημα, μέμνημαι κλύων,
830

καὶ φημὶ ταὐτὰ³⁴ καὶ συνήγορόν μ᾽ ἔχεις.

παύροις γὰρ ἀνδρῶν ἐστι συγγενὲς τόδε,

φίλον τὸν εὐτυχοῦντ᾽ ἄνευ φθόνου σέβειν.

δύσφρων γὰρ ἰὸς καρδίαν προσήμενος

ἄχθος διπλοίζει τῷ πεπαμένῳ νόσον,
835

τοῖς τ᾽ αὐτὸς αὑτοῦ πήμασιν βαρύνεται

καὶ τὸν θυραῖον ὄλβον εἰσορῶν στένει.

εἰδὼς λέγοιμ᾽ ἄν, εὖ γὰρ ἐξεπίσταμαι,

ὁμιλίας κάτοπτρον, εἴδωλον σκιᾶς,

δοκοῦντας εἶναι κάρτα πρευμενεῖς ἐμοί.
840

μόνος δ᾽ Ὀδυσσεύς, ὅσπερ οὐχ ἑκὼν ἔπλει,

ζευχθεὶς ἕτοιμος ἦν ἐμοὶ σειραφόρος:

εἴτ᾽ οὖν θανόντος εἴτε καὶ ζῶντος πέρι

λέγω. τὰ δ᾽ ἄλλα πρὸς πόλιν τε καὶ θεοὺς

κοινοὺς ἀγῶνας θέντες ἐν πανηγύρει
845

βουλευσόμεσθα. καὶ τὸ μὲν καλῶς ἔχον

ὅπως χρονίζον εὖ μενεῖ βουλευτέον:

ὅτῳ δὲ καὶ δεῖ φαρμάκων παιωνίων,

ἤτοι κέαντες ἢ τεμόντες εὐφρόνως

πειρασόμεσθα πῆμ᾽ ἀποστρέψαι νόσου.³⁵
850

νῦν δ᾽ ἐς μέλαθρα καὶ δόμους ἐφεστίους

ἐλθὼν θεοῖσι πρῶτα δεξιώσομαι,

οἵπερ πρόσω πέμψαντες ἤγαγον πάλιν.

νίκη δ᾽ ἐπείπερ ἕσπετ᾽, ἐμπέδως μένοι.

855

Κλυταιμήστρα

ἄνδρες πολῖται, πρέσβος Ἀργείων τόδε,
855

οὐκ αἰσχυνοῦμαι τοὺς φιλάνορας τρόπους

λέξαι πρὸς ὑμᾶς: ἐν χρόνῳ δ᾽ ἀποφθίνει

τὸ τάρβος ἀνθρώποισιν. οὐκ ἄλλων πάρα

μαθοῦσ᾽, ἐμαυτῆς δύσφορον λέξω βίον

τοσόνδ᾽ ὅσον περ οὗτος ἦν ὑπ᾽ Ἰλίῳ.
860

τὸ μὲν γυναῖκα πρῶτον ἄρσενος δίχα

ἧσθαι δόμοις ἔρημον ἔκπαγλον κακόν,

πολλὰς κλύουσαν κληδόνας³⁶ παλιγκότους:

καὶ τὸν μὲν ἥκειν, τὸν δ᾽ ἐπεσφέρειν κακοῦ

κάκιον ἄλλο πῆμα, λάσκοντας δόμοις.
865

καὶ τραυμάτων μὲν εἰ τόσων ἐτύγχανεν

ἁνὴρ³⁷ ὅδ᾽, ὡς πρὸς οἶκον ὠχετεύετο

φάτις, τέτρηται³⁸ δικτύου πλέον³⁹ λέγειν.

εἰ δ᾽ ἦν τεθνηκώς, ὡς ἐπλήθυον λόγοι,

τρισώματός τἂν⁴⁰ Γηρυὼν ὁ δεύτερος
870

[πολλὴν ἄνωθεν, τὴν κάτω γὰρ οὐ λέγω,]⁴¹

χθονὸς τρίμοιρον χλαῖναν ἐξηύχει λαβεῖν,⁴²

ἅπαξ ἑκάστῳ κατθανὼν μορφώματι.

τοιῶνδ᾽ ἕκατι κληδόνων παλιγκότων

πολλὰς ἄνωθεν ἀρτάνας ἐμῆς δέρης
875

ἔλυσαν ἄλλοι πρὸς βίαν λελημμένης.⁴³

ἐκ τῶνδέ τοι παῖς ἐνθάδ᾽ οὐ παραστατεῖ,

ἐμῶν τε καὶ σῶν κύριος πιστωμάτων,⁴⁴

ὡς χρῆν, Ὀρέστης: μηδὲ θαυμάσῃς τόδε.

τρέφει γὰρ αὐτὸν εὐμενὴς δορύξενος
880

Στρόφιος ὁ Φωκεύς, ἀμφίλεκτα πήματα

ἐμοὶ προφωνῶν, τόν θ᾽ ὑπ᾽ Ἰλίῳ σέθεν

κίνδυνον, εἴ τε δημόθρους ἀναρχία

βουλὴν καταρρίψειεν,⁴⁵ ὥστε σύγγονον

βροτοῖσι τὸν πεσόντα λακτίσαι πλέον.
885

τοιάδε μέντοι σκῆψις οὐ δόλον φέρει.

887

ἔμοιγε μὲν δὴ κλαυμάτων ἐπίσσυτοι

πηγαὶ κατεσβήκασιν, οὐδ᾽ ἔνι σταγών.

ἐν ὀψικοίτοις δ᾽ ὄμμασιν βλάβας ἔχω

τὰς ἀμφί σοι κλαίουσα λαμπτηρουχίας
890

ἀτημελήτους αἰέν. ἐν δ᾽ ὀνείρασιν

λεπταῖς ὑπαὶ κώνωπος ἐξηγειρόμην

ῥιπαῖσι θωύσσοντος, ἀμφί σοι πάθη

ὁρῶσα πλείω τοῦ ξυνεύδοντος χρόνου.

νῦν ταῦτα πάντα τλᾶσ᾽ ἀπενθήτῳ φρενὶ
895

λέγοιμ᾽ ἂν ἄνδρα τόνδε τῶν σταθμῶν κύνα,

σωτῆρα ναὸς πρότονον, ὑψηλῆς στέγης

στῦλον⁴⁶ ποδήρη, μονογενὲς τέκνον πατρί,

καὶ γῆν φανεῖσαν ναυτίλοις παρ᾽ ἐλπίδα,

κάλλιστον ἦμαρ εἰσιδεῖν ἐκ χείματος,
900

ὁδοιπόρῳ διψῶντι πηγαῖον ῥέος.

τερπνὸν δὲ τἀναγκαῖον ἐκφυγεῖν ἅπαν.

τοιοῖσδέ τοί νιν⁴⁷ ἀξιῶ προσφθέγμασιν.

φθόνος δ᾽ ἀπέστω: πολλὰ γὰρ τὰ πρὶν κακὰ

ἠνειχόμεσθα. νῦν δέ μοι, φίλον κάρα,
905

ἔκβαιν᾽ ἀπήνης τῆσδε, μὴ χαμαὶ τιθεὶς

τὸν σὸν πόδ᾽, ὦναξ, Ἰλίου πορθήτορα.

δμῳαί, τί μέλλεθ᾽, αἷς ἐπέσταλται τέλος

πέδον κελεύθου στρωννύναι πετάσμασιν;

εὐθὺς γενέσθω πορφυρόστρωτος πόρος
910

ἐς δῶμ᾽ ἄελπτον ὡς ἂν ἡγῆται δίκη.

τὰ δ᾽ ἄλλα φροντὶς οὐχ ὕπνῳ νικωμένη

θήσει δικαίως σὺν θεοῖς εἱμαρμένα.

914

Ἀγαμέμνων

Λήδας γένεθλον, δωμάτων ἐμῶν φύλαξ,

ἀπουσίᾳ μὲν εἶπας εἰκότως ἐμῇ:
915

μακρὰν γὰρ ἐξέτεινας: ἀλλ᾽ ἐναισίμως

αἰνεῖν, παρ᾽ ἄλλων χρὴ τόδ᾽ ἔρχεσθαι γέρας:

καὶ τἄλλα μὴ γυναικὸς ἐν τρόποις ἐμὲ

ἅβρυνε, μηδὲ βαρβάρου φωτὸς δίκην

χαμαιπετὲς βόαμα προσχάνῃς ἐμοί,
920

μηδ᾽ εἵμασι στρώσασ᾽ ἐπίφθονον πόρον

τίθει: θεούς τοι τοῖσδε τιμαλφεῖν χρεών:

ἐν ποικίλοις δὲ θνητὸν ὄντα κάλλεσιν

βαίνειν ἐμοὶ μὲν οὐδαμῶς ἄνευ φόβου.

λέγω κατ᾽ ἄνδρα, μὴ θεόν, σέβειν ἐμέ.
925

χωρὶς ποδοψήστρων τε καὶ τῶν ποικίλων

κληδὼν ἀυτεῖ: καὶ τὸ μὴ κακῶς φρονεῖν

θεοῦ μέγιστον δῶρον. ὀλβίσαι δὲ χρὴ

βίον τελευτήσαντ᾽ ἐν εὐεστοῖ φίλῃ.

εἰ πάντα δ᾽ ὣς πράσσοιμ᾽⁴⁸ ἄν, εὐθαρσὴς ἐγώ.
930

Κλυταιμήστρα

καὶ μὴν τόδ᾽ εἰπὲ μὴ παρὰ γνώμην ἐμοί.

Ἀγαμέμνων

γνώμην μὲν ἴσθι μὴ διαφθεροῦντ᾽ ἐμέ.

Κλυταιμήστρα

ηὔξω θεοῖς δείσας ἂν ὧδ᾽ ἔρδειν τάδε;

Ἀγαμέμνων

εἴπερ τις, εἰδώς γ᾽ εὖ τόδ᾽ ἐξεῖπον τέλος.

Κλυταιμήστρα

τί δ᾽ ἂν δοκεῖ⁴⁹ σοι Πρίαμος, εἰ τάδ᾽ ἤνυσεν;
935

Ἀγαμέμνων

ἐν ποικίλοις ἂν κάρτα μοι βῆναι δοκεῖ.⁵⁰

Κλυταιμήστρα

μή νυν τὸν ἀνθρώπειον αἰδεσθῇς⁵¹ ψόγον.

Ἀγαμέμνων

φήμη γε μέντοι δημόθρους μέγα σθένει.

Κλυταιμήστρα

ὁ δ᾽ ἀφθόνητός γ᾽ οὐκ ἐπίζηλος πέλει.

Ἀγαμέμνων

οὔτοι γυναικός ἐστιν ἱμείρειν μάχης.
940

Κλυταιμήστρα

τοῖς δ᾽ ὀλβίοις γε καὶ τὸ νικᾶσθαι πρέπει.

Ἀγαμέμνων

ἦ καὶ σὺ νίκην τήνδε δήριος τίεις;

Κλυταιμήστρα

πιθοῦ: κράτος μέντοι πάρες γ᾽⁵² ἑκὼν ἐμοί.

944

Ἀγαμέμνων

ἀλλ᾽ εἰ δοκεῖ σοι ταῦθ᾽, ὑπαί τις ἀρβύλας

λύοι τάχος, πρόδουλον ἔμβασιν ποδός.
945

καὶ τοῖσδέ μ᾽ ἐμβαίνονθ᾽ ἁλουργέσιν θεῶν

μή τις πρόσωθεν ὄμματος βάλοι φθόνος.

πολλὴ γὰρ αἰδὼς δωματοφθορεῖν⁵³ ποσὶν

φθείροντα πλοῦτον ἀργυρωνήτους θ᾽ ὑφάς.

τούτων⁵⁴ μὲν οὕτω: τὴν ξένην δὲ πρευμενῶς
950

τήνδ᾽ ἐσκόμιζε: τὸν κρατοῦντα μαλθακῶς

θεὸς πρόσωθεν εὐμενῶς προσδέρκεται.

ἑκὼν γὰρ οὐδεὶς δουλίῳ χρῆται ζυγῷ.

αὕτη⁵⁵ δὲ πολλῶν χρημάτων ἐξαίρετον

ἄνθος, στρατοῦ δώρημ᾽, ἐμοὶ ξυνέσπετο.
955

ἐπεὶ δ᾽ ἀκούειν σοῦ κατέστραμμαι τάδε,

εἶμ᾽ ἐς δόμων μέλαθρα πορφύρας πατῶν.

Κλυταιμήστρα

ἔστιν θάλασσα, τίς δέ νιν κατασβέσει;

τρέφουσα πολλῆς πορφύρας ἰσάργυρον⁵⁶

κηκῖδα παγκαίνιστον, εἱμάτων βαφάς.
960

οἶκος δ᾽ ὑπάρχει τῶνδε σὺν θεοῖς, ἄναξ,⁵⁷

ἔχειν: πένεσθαι δ᾽ οὐκ ἐπίσταται δόμος.

πολλῶν πατησμὸν δ᾽ εἱμάτων⁵⁸ ἂν ηὐξάμην,

δόμοισι προυνεχθέντος ἐν χρηστηρίοις,

ψυχῆς κόμιστρα τῆσδε μηχανωμένῃ.⁵⁹
965

ῥίζης γὰρ οὔσης φυλλὰς ἵκετ᾽ ἐς δόμους,

σκιὰν ὑπερτείνασα σειρίου κυνός.

καὶ σοῦ μολόντος δωματῖτιν ἑστίαν,

θάλπος μὲν ἐν χειμῶνι σημαίνεις μολόν:⁶⁰

ὅταν δὲ τεύχῃ Ζεὺς ἀπ᾽⁶¹ ὄμφακος πικρᾶς
970

οἶνον, τότ᾽ ἤδη ψῦχος ἐν δόμοις πέλει,

ἀνδρὸς τελείου δῶμ᾽ ἐπιστρωφωμένου.

Ζεῦ, Ζεῦ τέλειε, τὰς ἐμὰς εὐχὰς τέλει:

μέλοι δέ τοι σοὶ τῶνπερ ἂν μέλλῃς τελεῖν.

975

Ἀγαμέμνων Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 681-781 focus

Χορός

τίς ποτʼ ὠνόμαζεν ὧδʼ

ἐς τὸ πᾶν ἐτητύμως—

μή τις ὅντινʼ οὐχ ὁρῶμεν προνοί-

αισι τοῦ πεπρωμένου

γλῶσσαν ἐν τύχᾳ νέμων;—
685

τὰν δορίγαμβρον ἀμφινει-

κῆ θʼ Ἑλέναν; ἐπεὶ πρεπόντως

ἑλένας, ἕλανδρος, ἑλέ-

πτολις, ἐκ τῶν ἁβροτίμων
690

προκαλυμμάτων ἔπλευσε

ζεφύρου γίγαντος αὔρᾳ,

πολύανδροί τε φεράσπιδες κυναγοὶ

κατʼ ἴχνος πλατᾶν ἄφαντον
695

κελσάντων Σιμόεντος ἀ-

κτὰς ἐπʼ ἀεξιφύλλους

διʼ ἔριν αἱματόεσσαν.

699

Χορός

Ἰλίῳ δὲ κῆδος ὀρθ-

ώνυμον τελεσσίφρων
700

μῆνις ἤλασεν, τραπέζας ἀτί-

μωσιν ὑστέρῳ χρόνῳ

καὶ ξυνεστίου Διὸς

πρασσομένα τὸ νυμφότι-

μον μέλος ἐκφάτως τίοντας,

ὑμέναιον, ὃς τότʼ ἐπέρ-

ρεπεν γαμβροῖσιν ἀείδειν·

μεταμανθάνουσα δʼ ὕμνον

Πριάμου πόλις γεραιὰ
710

πολύθρηνον μέγα που στένει κικλήσκου-

σα Πάριν τὸν αἰνόλεκτρον,

παμπορθῆ πολύθρηνον

αἰῶνα διαὶ πολιτᾶν

μέλεον αἷμʼ ἀνατλᾶσα.
715

716

Χορός

ἔθρεψεν δὲ λέοντος ἶ-

νιν δόμοις ἀγάλακτον οὕ-

τως ἀνὴρ φιλόμαστον,

ἐν βιότου προτελείοις
720

ἅμερον, εὐφιλόπαιδα

καὶ γεραροῖς ἐπίχαρτον.

πολέα δʼ ἔσχʼ ἐν ἀγκάλαις

νεοτρόφου τέκνου δίκαν,

φαιδρωπὸς ποτὶ χεῖρα σαί-
725

νων τε γαστρὸς ἀνάγκαις.

727

Χορός

χρονισθεὶς δʼ ἀπέδειξεν ἦ-

θος τὸ πρὸς τοκέων· χάριν

γὰρ τροφεῦσιν ἀμείβων

μηλοφόνοισιν ἐν ἄταις
730

δαῖτʼ ἀκέλευστος ἔτευξεν·

αἵματι δʼ οἶκος ἐφύρθη,

ἄμαχον ἄλγος οἰκέταις

μέγα σίνος πολυκτόνον.

ἐκ θεοῦ δʼ ἱερεύς τις ἄ-
735

τας δόμοις προσεθρέφθη.

737

Χορός

πάραυτα δʼ ἐλθεῖν ἐς Ἰλίου πόλιν

λέγοιμʼ ἂν φρόνημα μὲν

νηνέμου γαλάνας,

ἀκασκαῖον δʼ ἄγαλμα πλούτου,
740

μαλθακὸν ὀμμάτων βέλος,

δηξίθυμον ἔρωτος ἄνθος.

παρακλίνασʼ ἐπέκρανεν

δὲ γάμου πικρὰς τελευτάς,
745

δύσεδρος καὶ δυσόμιλος

συμένα Πριαμίδαισιν,

πομπᾷ Διὸς ξενίου,

νυμφόκλαυτος Ἐρινύς.

750

Χορός

παλαίφατος δʼ ἐν βροτοῖς γέρων λόγος
750

τέτυκται, μέγαν τελε-

σθέντα φωτὸς ὄλβον

τεκνοῦσθαι μηδʼ ἄπαιδα θνῄσκειν,

ἐκ δʼ ἀγαθᾶς τύχας γένει
755

βλαστάνειν ἀκόρεστον οἰζύν.

δίχα δʼ ἄλλων μονόφρων εἰ-

μί· τὸ δυσσεβὲς γὰρ ἔργον

μετὰ μὲν πλείονα τίκτει,

σφετέρᾳ δʼ εἰκότα γέννᾳ.
760

οἴκων δʼ ἄρʼ εὐθυδίκων

καλλίπαις πότμος αἰεί.

763

Χορός

φιλεῖ δὲ τίκτειν Ὕβρις

μὲν παλαιὰ νεά-

ζουσαν ἐν κακοῖς βροτῶν
765

ὕβριν τότʼ ἢ τόθʼ, ὅτε τὸ κύρ-

ιον μόλῃ φάος τόκου,

δαίμονά τε τὰν ἄμαχον ἀπόλεμ-

ον, ἀνίερον Θράσος, μελαί-

νας μελάθροισιν Ἄτας,
770

εἰδομένας τοκεῦσιν.

772

Χορός

Δίκα δὲ λάμπει μὲν ἐν

δυσκάπνοις δώμασιν,

τὸν δʼ ἐναίσιμον τίει βίον.
775

τὰ χρυσόπαστα δʼ ἔδεθλα σὺν

πίνῳ χερῶν παλιντρόποις

ὄμμασι λιποῦσʼ, ὅσια προσέμολ-

ε, δύναμιν οὐ σέβουσα πλού-

του παράσημον αἴνῳ·
780

πᾶν δʼ ἐπὶ τέρμα νωμᾷ.

782

Χορός

ἄγε δή, βασιλεῦ, Τροίας πτολίπορθʼ,

Ἀτρέως γένεθλον,

πῶς σε προσείπω; πῶς σε σεβίζω
785

μήθʼ ὑπεράρας μήθʼ ὑποκάμψας

καιρὸν χάριτος;

πολλοὶ δὲ βροτῶν τὸ δοκεῖν εἶναι

προτίουσι δίκην παραβάντες.

τῷ δυσπραγοῦντι δʼ ἐπιστενάχειν
790

πᾶς τις ἕτοιμος· δῆγμα δὲ λύπης

οὐδὲν ἐφʼ ἧπαρ προσικνεῖται·

καὶ ξυγχαίρουσιν ὁμοιοπρεπεῖς

ἀγέλαστα πρόσωπα βιαζόμενοι.

ὅστις δʼ ἀγαθὸς προβατογνώμων,
795

οὐκ ἔστι λαθεῖν ὄμματα φωτός,

τὰ δοκοῦντʼ εὔφρονος ἐκ διανοίας

ὑδαρεῖ σαίνειν φιλότητι.

σὺ δέ μοι τότε μὲν στέλλων στρατιὰν

Ἑλένης ἕνεκʼ, οὐ γάρ σʼ ἐπικεύσω,
800

κάρτʼ ἀπομούσως ἦσθα γεγραμμένος,

οὐδʼ εὖ πραπίδων οἴακα νέμων

θράσος ἐκ θυσιῶν

ἀνδράσι θνῄσκουσι κομίζων.

νῦν δʼ οὐκ ἀπʼ ἄκρας φρενὸς οὐδʼ ἀφίλως
805

εὔφρων πόνος εὖ τελέσασιν.

γνώσῃ δὲ χρόνῳ διαπευθόμενος

τόν τε δικαίως καὶ τὸν ἀκαίρως πόλιν οἰκουροῦντα πολιτῶν.

810

Ἀγαμέμνων

πρῶτον μὲν Ἄργος καὶ θεοὺς ἐγχωρίους
810

δίκη προσειπεῖν, τοὺς ἐμοὶ μεταιτίους

νόστου δικαίων θʼ ὧν ἐπραξάμην πόλιν

Πριάμου· δίκας γὰρ οὐκ ἀπὸ γλώσσης θεοὶ

κλύοντες ἀνδροθνῆτας Ἰλίου φθορὰς

ἐς αἱματηρὸν τεῦχος οὐ διχορρόπως
815

ψήφους ἔθεντο· τῷ δʼ ἐναντίῳ κύτει

ἐλπὶς προσῄει χειρὸς οὐ πληρουμένῳ.

καπνῷ δʼ ἁλοῦσα νῦν ἔτʼ εὔσημος πόλις.

ἄτης θύελλαι ζῶσι· συνθνῄσκουσα δὲ

σποδὸς προπέμπει πίονας πλούτου πνοάς.
820

τούτων θεοῖσι χρὴ πολύμνηστον χάριν

τίνειν, ἐπείπερ καὶ πάγας ὑπερκότους

ἐφραξάμεσθα καὶ γυναικὸς οὕνεκα

πόλιν διημάθυνεν Ἀργεῖον δάκος,

ἵππου νεοσσός, ἀσπιδηφόρος λεώς,
825

πήδημʼ ὀρούσας ἀμφὶ Πλειάδων δύσιν·

ὑπερθορὼν δὲ πύργον ὠμηστὴς λέων

ἄδην ἔλειξεν αἵματος τυραννικοῦ.

θεοῖς μὲν ἐξέτεινα φροίμιον τόδε·

τὰ δʼ ἐς τὸ σὸν φρόνημα, μέμνημαι κλύων,
830

καὶ φημὶ ταὐτὰ καὶ συνήγορόν μʼ ἔχεις.

παύροις γὰρ ἀνδρῶν ἐστι συγγενὲς τόδε,

φίλον τὸν εὐτυχοῦντʼ ἄνευ φθόνου σέβειν.

δύσφρων γὰρ ἰὸς καρδίαν προσήμενος

ἄχθος διπλοίζει τῷ πεπαμένῳ νόσον,
835

τοῖς τʼ αὐτὸς αὑτοῦ πήμασιν βαρύνεται

καὶ τὸν θυραῖον ὄλβον εἰσορῶν στένει.

εἰδὼς λέγοιμʼ ἄν, εὖ γὰρ ἐξεπίσταμαι

ὁμιλίας κάτοπτρον, εἴδωλον σκιᾶς

δοκοῦντας εἶναι κάρτα πρευμενεῖς ἐμοί.
840

μόνος δʼ Ὀδυσσεύς, ὅσπερ οὐχ ἑκὼν ἔπλει,

ζευχθεὶς ἕτοιμος ἦν ἐμοὶ σειραφόρος·

εἴτʼ οὖν θανόντος εἴτε καὶ ζῶντος πέρι λέγω.

τὰ δʼ ἄλλα πρὸς πόλιν τε καὶ θεοὺς

κοινοὺς ἀγῶνας θέντες ἐν πανηγύρει
845

βουλευσόμεσθα. καὶ τὸ μὲν καλῶς ἔχον

ὅπως χρονίζον εὖ μενεῖ βουλευτέον·

ὅτῳ δὲ καὶ δεῖ φαρμάκων παιωνίων,

ἤτοι κέαντες ἢ τεμόντες εὐφρόνως

πειρασόμεσθα πῆμʼ ἀποστρέψαι νόσου.
850

νῦν δʼ ἐς μέλαθρα καὶ δόμους ἐφεστίους

ἐλθὼν θεοῖσι πρῶτα δεξιώσομαι,

οἵπερ πρόσω πέμψαντες ἤγαγον πάλιν.

νίκη δʼ ἐπείπερ ἕσπετʼ, ἐμπέδως μένοι.

855

Κλυταιμήστρα

ἄνδρες πολῖται, πρέσβος Ἀργείων τόδε,
855

οὐκ αἰσχυνοῦμαι τοὺς φιλάνορας τρόπους

λέξαι πρὸς ὑμᾶς· ἐν χρόνῳ δʼ ἀποφθίνει

τὸ τάρβος ἀνθρώποισιν. οὐκ ἄλλων πάρα

μαθοῦσʼ, ἐμαυτῆς δύσφορον λέξω βίον

τοσόνδʼ ὅσον περ οὗτος ἦν ὑπʼ Ἰλίῳ.
860

τὸ μὲν γυναῖκα πρῶτον ἄρσενος δίχα

ἧσθαι δόμοις ἔρημον ἔκπαγλον κακόν,

πολλὰς κλύουσαν κληδόνας παλιγκότους·

καὶ τὸν μὲν ἥκειν, τὸν δʼ ἐπεσφέρειν κακοῦ

κάκιον ἄλλο πῆμα, λάσκοντας δόμοις.
865

καὶ τραυμάτων μὲν εἰ τόσων ἐτύγχανεν

ἀνὴρ ὅδʼ, ὡς πρὸς οἶκον ὠχετεύετο

φάτις, τέτρηται δικτύου πλέον λέγειν.

εἰ δʼ ἦν τεθνηκώς, ὡς ἐπλήθυον λόγοι,

τρισώματός τἂν Γηρυὼν ὁ δεύτερος
870

πολλὴν ἄνωθεν, τὴν κάτω γὰρ οὐ λέγω,

χθονὸς τρίμοιρον χλαῖναν ἐξηύχει λαβεῖν,

ἅπαξ ἑκάστῳ κατθανὼν μορφώματι.

τοιῶνδʼ ἕκατι κληδόνων παλιγκότων

πολλὰς ἄνωθεν ἀρτάνας ἐμῆς δέρης
875

ἔλυσαν ἄλλοι πρὸς βίαν λελημμένης.

ἐκ τῶνδέ τοι παῖς ἐνθάδʼ οὐ παραστατεῖ,

ἐμῶν τε καὶ σῶν κύριος πιστωμάτων,

ὡς χρῆν, Ὀρέστης· μηδὲ θαυμάσῃς τόδε.

τρέφει γὰρ αὐτὸν εὐμενὴς δορύξενος
880

Στρόφιος ὁ Φωκεύς, ἀμφίλεκτα πήματα

ἐμοὶ προφωνῶν, τόν θʼ ὑπʼ Ἰλίῳ σέθεν

κίνδυνον, εἴ τε δημόθρους ἀναρχία

βουλὴν καταρρίψειεν, ὥστε σύγγονον

βροτοῖσι τὸν πεσόντα λακτίσαι πλέον.
885

τοιάδε μέντοι σκῆψις οὐ δόλον φέρει.

887

Κλυταιμήστρα

ἔμοιγε μὲν δὴ κλαυμάτων ἐπίσσυτοι

πηγαὶ κατεσβήκασιν, οὐδʼ ἔνι σταγών.

ἐν ὀψικοίτοις δʼ ὄμμασιν βλάβας ἔχω

τὰς ἀμφί σοι κλαίουσα λαμπτηρουχίας
890

ἀτημελήτους αἰέν. ἐν δʼ ὀνείρασιν

λεπταῖς ὑπαὶ κώνωπος ἐξηγειρόμην

ῥιπαῖσι θωύσσοντος, ἀμφί σοι πάθη

ὁρῶσα πλείω τοῦ ξυνεύδοντος χρόνου.

νῦν ταῦτα πάντα τλᾶσʼ ἀπενθήτῳ φρενὶ
895

λέγοιμʼ ἂν ἄνδρα τόνδε τῶν σταθμῶν κύνα,

σωτῆρα ναὸς πρότονον, ὑψηλῆς στέγης

στῦλον ποδήρη, μονογενὲς τέκνον πατρί,

καὶ γῆν φανεῖσαν ναυτίλοις παρʼ ἐλπίδα,

κάλλιστον ἦμαρ εἰσιδεῖν ἐκ χείματος,
900

ὁδοιπόρῳ διψῶντι πηγαῖον ῥέος·

τερπνὸν δὲ τἀναγκαῖον ἐκφυγεῖν ἅπαν.

τοιοῖσδέ τοί νιν ἀξιῶ προσφθέγμασιν.

φθόνος δʼ ἀπέστω· πολλὰ γὰρ τὰ πρὶν κακὰ

ἠνειχόμεσθα. νῦν δέ μοι, φίλον κάρα,
905

ἔκβαινʼ ἀπήνης τῆσδε, μὴ χαμαὶ τιθεὶς

τὸν σὸν πόδʼ, ὦναξ, Ἰλίου πορθήτορα.

δμῳαί, τί μέλλεθʼ, αἷς ἐπέσταλται τέλος

πέδον κελεύθου στρωννύναι πετάσμασιν;

εὐθὺς γενέσθω πορφυρόστρωτος πόρος
910

ἐς δῶμʼ ἄελπτον ὡς ἂν ἡγῆται δίκη.

τὰ δʼ ἄλλα φροντὶς οὐχ ὕπνῳ νικωμένη

θήσει δικαίως σὺν θεοῖς εἱμαρμένα.

914

Ἀγαμέμνων

Λήδας γένεθλον, δωμάτων ἐμῶν φύλαξ,

ἀπουσίᾳ μὲν εἶπας εἰκότως ἐμῇ·
915

μακρὰν γὰρ ἐξέτεινας· ἀλλʼ ἐναισίμως

αἰνεῖν, παρʼ ἄλλων χρὴ τόδʼ ἔρχεσθαι γέρας·

καὶ τἄλλα μὴ γυναικὸς ἐν τρόποις ἐμὲ

ἅβρυνε, μηδὲ βαρβάρου φωτὸς δίκην

χαμαιπετὲς βόαμα προσχάνῃς ἐμοί,
920

μηδʼ εἵμασι στρώσασʼ ἐπίφθονον πόρον

τίθει· θεούς τοι τοῖσδε τιμαλφεῖν χρεών·

ἐν ποικίλοις δὲ θνητὸν ὄντα κάλλεσιν

βαίνειν ἐμοὶ μὲν οὐδαμῶς ἄνευ φόβου.

λέγω κατʼ ἄνδρα, μὴ θεόν, σέβειν ἐμέ.
925

χωρὶς ποδοψήστρων τε καὶ τῶν ποικίλων

κληδὼν ἀυτεῖ· καὶ τὸ μὴ κακῶς φρονεῖν

θεοῦ μέγιστον δῶρον. ὀλβίσαι δὲ χρὴ

βίον τελευτήσαντʼ ἐν εὐεστοῖ φίλῃ.

εἰ πάντα δʼ ὣς πράσσοιμʼ ἄν, εὐθαρσὴς ἐγώ.
930

Κλυταιμήστρα

καὶ μὴν τόδʼ εἰπὲ μὴ παρὰ γνώμην ἐμοί.

Ἀγαμέμνων

γνώμην μὲν ἴσθι μὴ διαφθεροῦντʼ ἐμέ.

Κλυταιμήστρα

ηὔξω θεοῖς δείσας ἂν ὧδʼ ἔρδειν τάδε.

Ἀγαμέμνων

εἴπερ τις, εἰδώς γʼ εὖ τόδʼ ἐξεῖπον τέλος.

Κλυταιμήστρα

τί δʼ ἂν δοκεῖ σοι Πρίαμος, εἰ τάδʼ ἤνυσεν;
935

Ἀγαμέμνων

ἐν ποικίλοις ἂν κάρτα μοι βῆναι δοκεῖ.

Κλυταιμήστρα

μή νυν τὸν ἀνθρώπειον αἰδεσθῇς ψόγον.

Ἀγαμέμνων

φήμη γε μέντοι δημόθρους μέγα σθένει.

Κλυταιμήστρα

ὁ δʼ ἀφθόνητός γʼ οὐκ ἐπίζηλος πέλει.

Ἀγαμέμνων

οὔτοι γυναικός ἐστιν ἱμείρειν μάχης.
940

Κλυταιμήστρα

τοῖς δʼ ὀλβίοις γε καὶ τὸ νικᾶσθαι πρέπει.

Ἀγαμέμνων

ἦ καὶ σὺ νίκην τήνδε δήριος τίεις;

Κλυταιμήστρα

πιθοῦ· κράτος μέντοι πάρες γʼ ἑκὼν ἐμοί.

944

Ἀγαμέμνων

ἀλλʼ εἰ δοκεῖ σοι ταῦθʼ, ὑπαί τις ἀρβύλας

λύοι τάχος, πρόδουλον ἔμβασιν ποδός.
945

καὶ τοῖσδέ μʼ ἐμβαίνονθʼ ἁλουργέσιν θεῶν

μή τις πρόσωθεν ὄμματος βάλοι φθόνος.

πολλὴ γὰρ αἰδὼς δωματοφθορεῖν ποσὶν

φθείροντα πλοῦτον ἀργυρωνήτους θʼ ὑφάς.

τούτων μὲν οὕτω· τὴν ξένην δὲ πρευμενῶς
950

τήνδʼ ἐσκόμιζε· τὸν κρατοῦντα μαλθακῶς

θεὸς πρόσωθεν εὐμενῶς προσδέρκεται.

ἑκὼν γὰρ οὐδεὶς δουλίῳ χρῆται ζυγῷ.

αὕτη δὲ πολλῶν χρημάτων ἐξαίρετον

ἄνθος, στρατοῦ δώρημʼ, ἐμοὶ ξυνέσπετο.
955

ἐπεὶ δʼ ἀκούειν σοῦ κατέστραμμαι τάδε,

εἶμʼ ἐς δόμων μέλαθρα πορφύρας πατῶν.

Κλυταιμήστρα

ἔστιν θάλασσα, τίς δέ νιν κατασβέσει;

τρέφουσα πολλῆς πορφύρας ἰσάργυρον

κηκῖδα παγκαίνιστον, εἱμάτων βαφάς.
960

οἶκος δʼ ὑπάρχει τῶνδε σὺν θεοῖς ἅλις

ἔχειν· πένεσθαι δʼ οὐκ ἐπίσταται δόμος.

πολλῶν πατησμὸν δʼ εἱμάτων ἂν ηὐξάμην,

δόμοισι προυνεχθέντος ἐν χρηστηρίοις,

ψυχῆς κόμιστρα τῆσδε μηχανωμένῃ.
965

ῥίζης γὰρ οὔσης φυλλὰς ἵκετʼ ἐς δόμους,

σκιὰν ὑπερτείνασα σειρίου κυνός.

καὶ σοῦ μολόντος δωματῖτιν ἑστίαν,

θάλπος μὲν ἐν χειμῶνι σημαίνεις μολόν·

ὅταν δὲ τεύχῃ Ζεὺς ἀπʼ ὄμφακος πικρᾶς
970

οἶνον, τότʼ ἤδη ψῦχος ἐν δόμοις πέλει,

ἀνδρὸς τελείου δῶμʼ ἐπιστρωφωμένου.

Ζεῦ, Ζεῦ τέλειε, τὰς ἐμὰς εὐχὰς τέλει·

μέλοι δέ τοι σοὶ τῶν περ ἂν μέλλῃς τελεῖν.

Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 681 focus

ΧΟ.

τίς ποτ' ὠνόμαζεν ὧδ᾽ ἐς τὸ πᾶν ἐτητύμως –

μή τις ὅντιν᾽ οὐχ ὁρῶμεν προνοίαισι τοῦ πεπρω-

μένου

γλῶσσαν ἐν τύχᾳ νέμων? ---

685

τὰν δορίγαμβρον ἀμφινεική θ᾽ Ἑλέναν; ἐπεὶ

πρεπόντως

ἑλέναυς, ἕλανδρος, ἑλέπτολις,

ἐκ τῶν ἁβροπήνων

690

προκαλυμμάτων ἔπλευσε ζεφύρου γίγαντος αὔρᾳ,

πολύανδροί τε φεράσπιδες κυναγοὶ κατ᾽ ἴχνος

πλατᾶν ἄφαντον

695

κέλσαντες Σιμόεντος

ἀκτὰς ἐπ᾿ ἀεξιφύλλους

δ᾽ ἔριν αἱματόεσσαν.

Ἰλίῳ δὲ κῆδος ὀρθώνυμον τελεσσίφρων

700

μῆνις ἤλασεν, τραπέζας ἀτίμωσιν ὑστέρῳ χρόνῳ

καὶ ξυνεστίου Διὸς

πρασσομένα τὸ νυμφότιμον μέλος ἐκφάτως τί

οντας,

ὑμέναιον, ὃς τότ᾽ ἐπέρρεπεν

γαμβροῖσιν ἀείδειν.

μεταμανθάνουσα δ᾽ ὕμνον Πριάμου πόλις γε

ραιὰ

710

πολύθρηνον μέγα που στένει κικλήσκουσα Πάριν

τὸν αἰνόλεκτρον,

παμπρόσθη πολύθρηνον

αἰῶν᾿ ἀμφὶ πολιτᾶν

715

μέλεον αἷμ᾽ ἀνατλᾶσα.

ἔθρεψεν δὲ λέοντα

σίνιν δόμοις ἀγάλακτον

οὕτως ἀνὴρ φιλόμαστον,

ἐν βιότου προτελείοις

720

ἅμερον, εὐφιλόπαιδα

καὶ γεραροῖς ἐπίχαρτον.

πολέα δ᾽ ἔσχ᾽ ἐν ἀγκάλαις

νεοτρόφου τέκνου δίκαν,

φαιδρωπὸς ποτὶ χεῖρα σαίνων τε γαστρος ἀνάγ-

725

καις.

χρονισθεὶς δ᾽ ἀπέδειξεν

ἔθος τὸ πρόσθε τοκήων.

χάριν τροφᾶς γὰρ ἀμείβων

μηλοφόνοισιν ἐν ἄταις

730

δαῖτ᾽ ἀκέλευστος ἔτευξεν·

αἵματι δ᾽ οἶκος ἐφύρθη,

ἄμαχον ἄλγος οἰκέταις

μέγα σίνος πολύκτονον.

ἐκ θεοῦ δ᾽ ἱερεύς τις ἄτας δόμοις προσεθρέφθη.

735

πάραυτα δ᾽ ἐλθεῖν ἐς Ἰλίου πόλιν

λέγοιμ᾽ ἂν φρόνημα μὲν νηνέμου γαλάνας,

740

ἀκασκαϊόν τ᾽ ἄγαλμα πλούτου,

μαλθακὸν ὀμμάτων βέλος,

δηξίθυμον ἔρωτος ἄνθος.

παρακλίνασ᾽ ἐπέκρανεν δὲ γάμου πικρὰς τε-

λευτὰς,

745

δύσεδρος καὶ δυσόμιλος συμένα Πριαμίδαισιν,

πομπᾷ Διὸς ξενίου,

νυμφόκλαυτος Ἐρινύς.

παλαίφατος δ᾽ ἐν βροτοῖς γέρων λόγος

750

τέτυκται, μέγαν τελεσθέντα φωτὸς ὄλβον

τεκνοῦσθαι μηδ᾽ ἄπαιδα θνήσκειν,

ἐκ δ᾽ ἀγαθᾶς τύχας γένει

755

βλαστάνειν ἀκόρεστον οἰζύν.

δίχα δ᾽ ἄλλων μονόφρων εἰμί. τὸ δυσσεβὲς γὰρ

ἔργον

μετὰ μὲν πλείονα τίκτει, σφετέρα δ᾽ εἰκότα γέννα

οἴκων δ᾽ ἄρ᾽ εὐθυδίκων

καλλίπαις πότμος ἀεί.

φιλεῖ δὲ τίκτειν ὕβρις μὲν παλαιὰ νεά-

ζουσαν ἐν κακοῖς βροτῶν ὕβριν

765

τότ᾽ ἢ τόθ᾽, ὅταν τὸ κύριον μόλη

νεαρὰ φάους κότον,

δαίμονά τε τὰν ἄμαχον, ἀπόλεμον, ἀνίερον

θράσος μελαίνας μελάθροισιν" Ατας,

770

εἰδομέναν τοκεῦσιν.

Δίκα δὲ λάμπει μὲν ἐν δυσκάπνοις δώμασιν,

τὸν δ᾽ ἐναίσιμον τίει βίον.

775

τὰ χρυσόπαστα δ᾽ ἔδεθλα σὺν πίνῳ χερῶν

παλιντρόποις

ὄμμασι λιποῦσ᾽, ὅσια προσέβαλε δύναμιν οὐ

σέβουσα πλούτου παράσημον αἴνῳ·

780

πᾶν δ᾽ ἐπὶ τέρμα νωμᾷ.

ἄγε δὴ, βασιλεῦ, Τροίας πτολίπορθ᾽,

Ἀτρέως γένεθλον,

πῶς σε προσείπω; πῶς σε σεβίζω

785

μήθ᾽ ὑπεράρας μήθ᾽ ὑποκάμψας

καιρὸν χάριτος;

πολλοὶ δὲ βροτῶν τὸ δοκεῖν εἶναι

προτίουσι δίκην παραβάντες.

τῷ δυσπραγοῦντι δ᾽ ἐπιστενάχειν

790

πᾶς τις ἕτοιμος· δῆγμα δὲ λύπης

οὐδὲν ἐφ᾽ ἦπαρ προσικνείται·

καὶ ξυγχαίρουσιν ὁμοιοπρεπεῖς

ἀγέλαστα πρόσωπα βιαζόμενοι.

ὅστις δ᾽ ἀγαθὸς προβατογνώμων,

795

οὐκ ἔστι λαθεῖν ὄμματα φωτὸς,

τὰ δοκοῦντ᾽ εὔφρονος ἐκ διανοίας

ὑδαρεῖ σαίνειν φιλότητι.

σὺ δέ μοι τότε μὲν στέλλων στρατιὰν

Ἑλένης ἕνεκ᾽, οὐ γάρ σ᾽ ἐπικεύσω,

800

κάρτ᾽ ἀπομούσως ἦσθα γεγραμμένος,

οὐδ᾽ εὖ πραπίδων οἴακα νέμων

θράσος ἀκούσιον

ἀνδράσι θνήσκουσι κομίζων.

νῦν δ᾽ οὐκ ἀπ᾿ ἄκρας φρενὸς οὐδ᾽ ἀφίλως

805

εὔφρων πόνος εὖ τελέσασι.

γνώσει δὲ χρόνῳ διαπευθόμενος

τόν τε δικαίως καὶ τὸν ἀκαίρως

πόλιν οἰκουροῦντα πολιτῶν.

Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 681 focus

Χορὸς Πρεσβυτῶν
στρ. α'.

τίς ποτ' ὠνόμαζεν ὧδ'

ἐς τὸ πᾶν ἐτητύμως
660

μή τις ὅντιν᾽ οὐχ ὁρῶμεν προνοί-

αισι τοῦ πεπρωμένου

γλῶσσαν ἐν τύχᾳ νέμων; —

τὰν δορίγαμβρον ἀμφινεικῆ θ'

Χορὸς Πρεσβυτῶν

Ἑλέναν, ἐπεὶ πρεπόντως
665

ἑλέναυς, ἕλανδρος, ἑλέπτολις,

ἐκ τῶν ἁβροτίμων

προκαλυμμάτων ἔπλευσεν

Ζεφύρου γίγαντος αὔρᾳ,

πολύανδροί τε φεράσπιδες κυναγοὶ
670

κατ᾽ ἴχνος πλάταν ἄφαντον

ἀντ. α'.

κελσάντων Σιμόεντος ἀ-

κτὰς ἐπ᾽ ἀεξιφύλλους

δι᾽ ἔριν αἱματόεσσαν.

Ἰλίῳ δὲ κῆδος ὀρ-
675

θώνυμον τελεσσίφρων

μῆνις ἤλασεν, τραπέζας ἀτί-

μωσιν ὑστέρῳ χρόνῳ

καὶ ξυνεστίου Διὸς

πρασσομένα τὸ νυμφότιμον
680

μέλος ἐκφάτως τίοντας

ὑμέναιον, ὃς τότ' ἐπέῤῥεπεν

γαμβροῖσιν ἀείδειν.

στρ. β'.

μεταμανθάνουσα δ᾽ ὕμνον

Πριάμου πόλις γεραιὰ
685

πολύθρηνον μέγα που στένει, κικλήσκου-

σα Πάριν τὸν αἰνόλεκτρον,

παμπορθῆ πολύθρηνον αἰ-

ῶνα, φίλον πολιτᾶν

μέλεον αἷμ' ἀνατλᾶσα.
690

ἔθρεψεν δὲ λέοντα

σίνιν δόμοις ἀγάλα-

κτον ὧδ᾽ ἀνὴρ φιλόμαστον,

ἐν βιότου προτελείοις

ἅμερον, εὐφιλόπαιδα,
695

καὶ γεραροῖς ἐπίχαρτον.

Χορὸς Πρεσβυτῶν

πολέα δ᾽ ἔσχ᾽ ἐν ἀγκάλαις,

νεοτρόφου τέκνου δίκαν,

φαιδρωπὸς ποτὶ χεῖρα, σαί-

νων τε γαστρὸς ἀνάγκαις.
700
ἀντ. β'.

χρονισθεὶς δ᾽ ἀπέδειξεν

ἦθος τὸ πρὸς τοκέων·

χάριν τροφᾶς γὰρ ἀμείβων,

μηλοφόνοισιν ἄγαισιν

δαῖτ᾽ ἀκέλευστος ἔτευξεν·
705

αἵματι δ᾽ οἶκος ἐφύρθη,

ἄμαχον ἄλγος οἰκέταις,

μέγα σίνος πολυκτόνον·

ἐκ θεοῦ δ᾽ ἱερεύς τις ἄ-

τας δόμοις προςεθρέφθη.
710
στρ. γ'.

πάραυτα δ᾽ ἐλθεῖν ἐς Ἰλίου πόλιν

λέγοιμ᾽ ἂν φρόνημα μὲν νηνέμου γαλάνας,

ἀκασκαῖόν τ' ἄγαλμα πλούτου,

μαλθακὸν ὀμμάτων βέλος,

δηξίθυμον ἔρωτος ἄνθος.
715
ἀντ. γ'.

παρακλίνασ᾽ ἐπέκρανεν

δὲ γάμου πικρὰς τελευτάς,

δύςεδρος καὶ δυςόμιλος

συμένα Πριαμίδαισιν

πομπᾷ Διὸς ξενίου
720

νυμφόκλαυτος Ἐρινύς.

παλαίφατος δ' ἐν βροτοῖς γέρων λόγος

τέτυκται, μέγαν τελεσθέντα φωτὸς ὄλβον

τεκνοῦσθαι, μηδ' ἄπαιδα θνῄσκειν·

ἐκ δ᾽ ἀγαθᾶς τύχας γένει
725

βλαστάνειν ἀκόρεστον οἰζύν.

δίχα δ᾽ ἄλλων μονόφρων εἰ-

Χορὸς Πρεσβυτῶν

μί. τὸ δυςσεβὲς γὰρ ἔργον

μετὰ μὲν πλείονα τίκτει,

σφετέρᾳ δ᾽ εἰκότα γέννᾳ.
730

οἴκων γὰρ εὐθυδίκων

καλλίπαις πότμος αἰεί.

στρ. δ'.

φιλεῖ δὲ τίκτειν ὕβρις

μὲν παλαιὰ νεά-

ζουσαν ἐν κακοῖς βροτῶν ὕβριν
735

τότ᾽ ἢ τόθ', ὁπόταν τὸ κύριον μόλῃ

φάος, νέας

δαίμονά τε τὰν ἄμαχον, ἀπόλεμον, ἀνίερον,

θράσος μελαίνας μελάθροισιν Ἄτας,

εἰδομέναν τοκεῦσιν.
740
ἀντ. δ'.

Δίκα δὲ λάμπει μὲν ἐν

δυςκάπνοις δώμασιν,

τὸν δ᾽ ἐναίσιμον τίει βίον.

τὰ χρυσόπαστα δ᾽ ἔδεθλα σὺν πίνῳ χερῶν

παλιντρόποις
745

ὄμμασι λιποῦσ᾽, ὅσια προςέμολε, δύναμιν οὐ

σέβουσα πλούτου παράσημον αἴνῳ·

πᾶν δ᾽ ἐπὶ τέρμα νωμᾷ.

ἄγε δή, βασιλεῦ, Τροίας πτολίπορθ',

Ἀτρέως γένεθλον, πῶς σε προςείπω;
750

πῶς σε σεβίζω, μήθ' ὑπεράρας

μήθ' ὑποκάμψας καιρὸν χάριτος;

πολλοὶ δὲ βροτῶν τὸ δοκεῖν εἶναι

προτίουσι, δίκην παραβάντες.

τῷ δυςπραγοῦντι τ᾽ ἐπιστενάχειν
755

πᾶς τις ἕτοιμος, δῆγμα δὲ λύπης

οὐδὲν ἐφ᾽ ἧπαρ προςικνεῖται·

καὶ ξυγχαίρουσιν ὁμοιοπρεπεῖς

Χορὸς Πρεσβυτῶν

ἀγέλαστα πρόςωπα βιαζόμενοι.

760

ὅςτις δ᾽ ἀγαθὸς προβατογνώμων,

οὐκ ἔστι λαθεῖν ὄμματα φωτός,

τὰ δοκοῦντ᾽ εὔφρονος ἐκ διανοίας

ὑδαρεῖ σαίνειν φιλότητι.

σὺ δέ μοι τότε μὲν στέλλων στρατιὰν
765

Ἑλένης ἕνεκ', οὐκ ἐπικεύσω,

κάρτ᾽ ἀπομούσως ἦσθα γεγραμμένος,

οὐδ᾽ εὖ πραπίδων οἴακα νέμων,

θάρσος ἑκούσιον

ἀνδράσι θνῄσκουσι κομίζων·
770

νῦν δ᾽ οὐκ ἀπ' ἄκρας φρενὸς οὐδ᾽ ἀφίλως

εὔφρων πόνος εὖ τελέσασιν.

γνώσει δὲ χρόνῳ διαπευθόμενος

τόν τε δικαίως καὶ τὸν ἀκαίρως

775

πόλιν οἰκουροῦντα πολιτῶν.

ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) Experimental (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 681 focus

ΧΟΡΟΣ

Τίς ποτ' ὠνόμαζεν -ξεν ὧδ'

Str. 1.

ἐς τὸ πᾶν ἐτητύμως —

μή τις ὅντιν' οὐχ ὁρῶμεν προνοί-
αισι -αις τοῦ πεπρωμένου

γλῶσσαν ἐν τύχᾳ νέμων ; —
685

τὰν δορίγαμβρον ἀμφινει-

κῆ θ' Ἑλέναν ; ἐπεὶ πρεπόντως

ἑλένας, ἕλανδρος, ἑλέ-

πτολις, ἐκ τῶν ἁβροτίμων

προκαλυμμάτων ἔπλευσεν
690

ζεφύρου γίγαντος αὔρᾳ,

πολύανδροί τε φεράσπιδες κυναγοὶ

κατ' ἴχνος πλατᾶν πλάταν ἄφαντον

ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ

ΧΟΡΟΣ

μήθ' ὑποκάμψας καιρὸν χάριτος ;

πολλοὶ δὲ βροτῶν τὸ δοκεῖν εἶναι

προτίουσι δίκην παραβάντες -βαίνοντες·

τῷ δυσπραγοῦντί τ' δ' ἐπιστενάχειν
790

πᾶς τις ἑτοῖμος· δῆγμα δεῖγμα δὲ λύπης

οὐδὲν ἐφ' ἧπαρ προσικνεῖται προσεφικ-·

καὶ ξυγχαίρουσιν ὁμοιοπρεπεῖς

¹

ἀγέλαστα πρόσωπα βιαζόμενοι

²

ὅστις δ' ἀγαθὸς προβατογνώμων,
795

οὐκ ἔστι λαθεῖν ὄμματα φωτὸς

τὰ δοκοῦντ' εὔφρονος ἐκ διανοίας

ὑδαρεῖ σαίνει -νειν φιλότητι.

Σὺ δέ μοι τότε μὲν στέλλων στρατιὰν

Ἑλένης ἕνεκ', οὐ γάρ <σ'> om. ἐπικεύσω,
800

κάρτ' ἀπομούσως ἦσθα γεγραμμένος

οὐδ' εὖ πραπίδων οἴακα νέμων,

θάρσος θράσος ἑκούσιον

ἀνδράσι ἀνδράσιν εὖ θνῄσκουσι κομίζων·

νῦν δ' οὐκ ἀπ' ἄκρας φρενὸς οὐδ' ἀφίλως
805

εὔφρων εὔφρων τις πόνον πόνος εὖ τελέσασιν < ἐγώ om.>.

γνώσῃ δὲ χρόνῳ διαπευθόμενος

τόν τε δικαίως καὶ τὸν ἀκαίρως

πόλιν οἰκουροῦντα πολιτῶν.

Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 681 focus

τίς ποτ᾽ ὠνόμαζεν ὧδ᾽

ἐς τὸ πᾶν ἐτητύμως·

μή τις ὅντιν᾽ οὐχ ὁρῶμεν προνοί-

¹²³

ἡ ᾽ξηγήσατο ναυστολοῦσ᾽ ναῦν θέλουσ' ἁρμῷ ὅρμω (όρμῳ) τί μήν; ταῦτ᾽ ταῦτ᾽ legendum videtur προσδόκα καμεῖν. χλωρόν τε καὶ βλέποντα χλωρόν τε καὶ βλέποντα· ἀντὶ τοῦ ζῶντα καὶ ζῶντα καὶ βλέποντα κλύων κλύειν ὠνόμαξεν (cfr. 450) προνοίαισι προνοίαις ὁρῶμεν [ . . πεπρωμένου |

αισι τοῦ πεπρωμένου

γλῶσσαν ἐν τύχᾳ νέμων;

690

τὰν δορίγαμβρον ἀμφινει-

κῆ δ᾽ Ἑλέναν; ἐπεὶ πρεπόντως

ἑλέναυς, ἕλανδρος, ἑλέπτολις,

ἐκ τῶν ἁβροτίμων

προκαλυμμάτων ἔπλευσεν

695

ζεφύρου γίγαντος αὔρα,

πολύανδροί τε φεράσπιδες κυνα-

γοὶ κατ᾽ ἴχνος πλατᾶν ἄφαντον

κελσάντων Σιμόεντος

ἀκτὰς ἐπ᾽ ἀεξιφύλλους

700

δι᾽ ἔριν αἱματόεσσαν.

Ἰλίῳ δὲ κῆδος ὀρ-

θώνυμον τελεσσίφρων

μῆνις ἤλασεν, τραπέζας ἀτί-

μωσιν ὑστέρῳ χρόνῳ

705

καὶ ξυνεστίου Διός

⁴⁵⁶⁷

πρασσομένα τὸ νυμφότι-

μον μέλος ἐκφάτως τίοντας,

ὑμέναιον, ὃς τότ' ἐπέρρεπεν

γαμβροῖσιν ἀείδειν.

710

μεταμανθάνουσα δ᾽ ὕμνον

Πριάμου πόλις γεραιὰ

πολύθρηνον μέγα που στένει, κικλή-

σκουσα Πάριν τὸν αἰνόλεκτρον,

παμπρόσθη πολύθρηνον

715

αἰῶν᾽ ἀμφὶ πολιτῶν

μέλεον αἷμ᾽ ἀνατλᾶσα.

ἔθρεψεν δὲ λέοντος

ἶνιν δόμοις ἀγάλακτα

βούτας ἀνὴρ φιλόμαστον,

720

ἐν βιότου προτελείοις

ἅμερον, εὐφιλόπαιδα

καὶ γεραροῖς ἐπίχαρτον.

πολέα δ᾽ ἔσχ᾽ ἐν ἀγκάλαις

νεοτρόφου τέκνου δίκαν

725

φαιδρωπὸς ποτὶ χεῖρα σαίνων

⁸⁹¹⁰

τε γαστρὸς ἀνάγκαις.

χρονισθεὶς δ᾽ ἀπέδειξεν

ἦθος τὸ πρὸς τοκέων χά-

ριν γὰρ τροφᾶς ἀμείβων

730

μηλοφόνοισιν ἄταις

δαῖτ᾽ ἀκέλευστος ἔτευξεν

αἵματι δ᾽ οἶκος ἐφύρθη,

ἄμαχον ἄλγος οἰκέταις,

μέγα σίνος πολυκτόνον·

735

ἐκ θεοῦ δ᾽ ἱερεύς τις ἄ-

τας δόμοις προσεθρέφθη.

πάραυτα δ᾽ ἐλθεῖν ἐς Ιλίου πόλιν

λέγοιμ᾽ ἂν φρόνημα μὲν νηνέμου γαλάνας,

ἀκασκαῖόν τ' ἄγαλμα πλούτου,

740

μαλθακὸν ὀμμάτων βέλος,

δηξίθυμον ἔρωτος ἄνθος.

παρακλίνασ᾽ ἐπέκρανεν

δὲ γάμου πικρὰς τελευτάς,

δύσεδρος καὶ δυσόμιλος

745

συμένα Πριαμίδαισιν,

πομπᾷ Διὸς ξενίου,

¹¹¹²¹³¹⁴

νυμφόκλαυτος Ἐρινύς.

παλαίφατος δ' ἐν βροτοῖς γέρων λόγος

τέτυκται, μέγαν τελεσθέντα φωτὸς ὄλβον

750

τεκνοῦσθαι μηδ᾽ ἄπαιδα θνῄσκειν,

ἐκ δ᾽ ἀγαθᾶς τύχας γένει

βλαστάνειν ἀκόρεστον οἰζύν.

δίχα δ᾽ ἄλλων μονόφρων εἰ-

μί. τὸ δυσσεβὲς γὰρ ἔργον

755

μετὰ μὲν πλείονα τίκτει,

σφετέρᾳ δ᾽ εἰκότα γέννᾳ.

οἴκων γὰρ εὐθυδίκων

καλλίπαις πότμος αἰεί.

φιλεῖ δὲ τίκτειν ὕβρις μὲν παλαιὰ νεά-

760

ζουσαν ἐν κακοῖς βροτῶν

ὕβριν τότ᾽ ἢ τόθ᾽, ὅτε τὸ κύριον μόλῃ

νεαρὰ φάους κότον, δαίμονά τε τὸν ἄμαχον, ἀπόλεμον,

ἀνίερον θράσος μελαί-

νας μελάθροισιν ἄτας,

765

εἰδομέναν τοκεῦσιν.

δίκα δὲ λάμπει μὲν ἐν δυσκάπνοις δώμασιν,

¹⁵¹⁶

τὸν δ᾽ ἐναίσιμον τίει βίον.

τὰ χρυσόπαστα δ᾽ ἔδεθλα σὺν πίνῳ χερῶν

παλιντρόποις ὄμμασι λιποῦσ᾽ ὅσια προσέβα τοῦ

770

δύναμιν οὐ σέβουσα πλού-

του παράσημον αἴνῳ·

πᾶν δ᾽ ἐπὶ τέρμα νωμᾷ.

ἄγε δή, βασιλεῦ, Τροίας πτολίπορθ',

Ατρέως γένεθλον,

775

πῶς σε προσείπω; πῶς σε σεβίζω

μήθ᾽ ὑπεράρας μήθ' υποκάμψας

καιρὸν χάριτος;

πολλοὶ δὲ βροτῶν τὸ δοκεῖν εἶναι

προτίουσι δίκην παραβάντες.

780

τῷ δυσπραγοῦντι δ᾽ ἐπιστενάχειν

πᾶς τις ἕτοιμος· δῆγμα δὲ λύπης

οὐδὲν ἐφ᾽ ἧπαρ προσικνεῖται·

καὶ ξυγχαίρουσιν ὁμοιοπρεπεῖς

ἀγέλαστα πρόσωπα βιαζόμενοι.

785

ὅστις δ᾽ ἀγαθὸς προβατογνώμων,

οὐκ ἔστι λαθεῖν ὄμματα φωτός,

¹⁷¹⁸

ἐν τὸν | . βίον [ . . ἐσθλὰ [ . . χερῶν | ὄμμασι | . . προσέβα |. σέβουσα | αἴνῳ | τόν τ' βίον delet ἔδεθλα ἐσθλὰ (τὰ χρυσόπαστ᾽ ἐσθλὰ h) fort. προσέσυτο pro προσέβα τοῦ scribendum (πρὸς ἔσυτο HL Ahrens). πτολίπορθ πολίπορθ σεβίξω (cfr. 450) τ' δῆγμα δῆγμα δεῖγμα (προσεφικνεῖται h) (καὶ νυκτὶ δὲ χαίρουσι) Post 785 paroemiacum intercidisse statuit πρωβατογνώμων (scripserat πρωτ., cum β sit supra τ)

τὰ δοκοῦντ᾽ εὔφρονος ἐκ διανοίας

ὑδαρεῖ σαίνει φιλότητι.

σὺ δέ μοι τότε μὲν στέλλων στρατιὰν

790

Ἑλένης ἕνεκ᾽, οὐ γὰρ ἐπικεύσω,

κάρτ᾽ ἀπομούσως ἦσθα γεγραμμένος

οὐδ᾽ εὖ πραπίδων οἴακα νέμων,

θράσος ἑκούσιον

ἀνδράσι θνῄσκουσι κομίζων·

795

νῦν δ᾽ οὐκ ἀπ᾿ ἄκρας φρενὸς οὐδ᾽ ἀφίλως

εὔφρων πόνος εὖ τελέσασιν.

γνώσῃ δὲ χρόνῳ διαπευθόμενος

τόν τε δικαίως καὶ τὸν ἀκαίρως

πόλιν οἰκουροῦντα πολιτῶν.

800

Ἀγαμέμνων.

Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 681 focus

τίς ποτ᾽ ὠνόμαζεν ὧδ᾽ εἰς τὸ πᾶν ἐτητύμως --

μή τις ὅντιν᾽ οὐχ ὁρῶ-

μεν, προνοίαϊισί ι τοῦ πεπρωμένου μεν, προνοίαισι⟨ν⟩ τοῦ πεπρωμένου

685

γλῶσσαν ἐν τύχαι νέμων --

τὰν δορίγαμβρον ἀμφινεικῆ θ'

Ἑλέναν; ἐπεὶ πρεπόντως

ἑλέναυς ἕλανδρος ἑλέπτολις ἐκ τῶν ἁβροπήνων

690

προκαλυμμάτων ἔπλευσε

Ζεφύρου γίγαντος αὔραι,

πολύανδροί τε φεράσπιδες κυναγοὶ

κατ᾽ ἴχνος πλατᾶν ἄφαντον,

695

κελσάντων Σιμόεντος ἀκτὰς ἐπ᾽ ἀεξιφύλλους

δι᾿ Ἔριν αἱματόεσσαν.

Ἰλίωι δὲ κῆδος ὀρθώνυμον τελεσσίφρων

700

Μῆνις ἤλασεν, τραπέ-

ζας ἀτίμωσιν ὑστέρωι χρόνωι

καὶ ξυνεστίου Διός

πρασσομένα τὸ νυμφότιμον

705

μέλος ἐκφάτως τίοντας,

ὑμέναιον, ὃς τότ᾽ ἐπέρρεπε γαμβροῖσιν ἀείδειν.

μεταμανθάνουσα δ᾽ ὕμνον

Πριάμου πόλις γεραιά

710

πολύθρηνον, μέγα ποὺ στένει κικλήισκου-

σα Πάριν τὸν αἰνόλεκτρον,

παμπορθῆ πολύθρηνον αἰῶ θεμένα πολιτᾶν,

715

μέλεον αἷμ᾽ ἀνατλᾶσα.

ἔθρεψεν δὲ λέοντος ἶ-

νιν δόμοις ἀγάλακτον οὕ-

τως ἀνὴρ φιλόμαστον,

ἐν βιότου προτελείοις

720

ἅμερον, εὐφιλόπαιδα,

καὶ γεραροῖς ἐπίχαρτον·

πολέα δ᾽ ἔσκ' ἐν ἀγκάλαις

νεοτρόφου τέκνου δίκαν,

φαιδρωπὸς ποτὶ χεῖρα σαί-

725

νων τε γαστρὸς ἀνάγκαις·

χρονισθεὶς δ᾽ ἀπέδειξεν ἦ-

θος τὸ πρὸς τοκέων· χάριν

γὰρ τροφεῦσιν ἀμείβων

μηλοφόνοισι σὺν ἄταις

730

δαῖτ᾽ ἀκέλευστος ἔτευξεν,

αἵματι δ᾽ οἶκος ἐφύρθη,

ἄμαχον ἄλγος οἰκέταις,

μέγα σίνος πολυκτόνον·

ἐκ θεοῦ δ᾽ ἱερεύς τις Ἄ-

735

τας δόμοις προσεθρέφθη.

πάραυτα δ᾽ ἐλθεῖν ἐς Ἰλίου πόλιν λέγοιμ᾽ ἄν

φρόνημα μὲν νηνέμου γαλάνας,

740

ἀκασκαῖον δ᾽ ἄγαλμα πλούτου,

μαλθακὸν ὀμμάτων βέλος,

δηξίθυμον ἔρωτος ἄνθος·

παρακλίνασ᾽ ἐπέκρανεν

δὲ γάμου πικρὰς τελευτάς,

745

δύσεδρος καὶ δυσόμιλος

συμένα Πριαμίδαισιν

πομπᾶι Διὸς ξενίου

νυμφόκλαυτος Ἐρινύς.

παλαίφατος δ᾽ ἐν βροτοῖς γέρων λόγος τέτυκται,

750

μέγαν τελεσθέντα φωτὸς ὄλβον

τεχνοῦσθαι μηδ᾽ ἄπαιδα θνάισκειν,

ἐκ δ᾽ ἀγαθᾶς τύχας γένει

755

βλαστάνειν ἀκόρεστον οἰζύν.

δίχα δ᾽ ἄλλων μονόφρων εἰ-

μί· τὸ δυσσεβὲς γὰρ ἔργον

μετὰ μὲν πλείονα τίκτει,

σφετέραι δ᾽ εἰκότα γένναι-

760

οἴκων γὰρ εὐθυδίκων

καλλίπαις πότμος αἰεί.

φιλεῖ δὲ τίκτειν ὕβρις μὲν παλαιὰ νεά-

ζουσαν ἐν κακοῖς βροτῶν

765

ὕβριν τότ᾽ ἢ τόθ᾽, ὅτε τὸ κύριον μόληι

φάος, κότον νεώρη,

δαίμονά τε τὰν ἄμαχον ἀπόλεμον,

ἀνίερον θράσος μελαί-

770

νας μελάθροισιν Ἄτας,

εἰδομέναν τοκεῦσιν.

Δίκα δὲ λάμπει μὲν ἐν δυσκάπνοις δώμασιν,

τὸν δ᾽ ἐναίσιμον τίει

775

βίον· τὰ χρυσόπαστα δ᾽ ἔδεθλα σὺν πίνωι

χερῶν παλιντρόποισ ιν

ὄμμασι λιποῦσ᾽ ὅσια προσέμολε,

δύναμιν οὐ σέβουσα πλού-

780

του παράσημον αἴνωι

πᾶν δ᾽ ἐπὶ τέρμα νωμᾶι.

ἄγε δὴ βασιλεῦ, Τροίας π τολίπορθ᾽,

Ἀτρέως γένεθλον,

πῶς σε προσείπω, πῶς σε σεβίξω,
785

μήθ᾽ ὑπεράρας μήθ᾽ ὑποκάμψας καιρὸν χάριτος;

πολλοὶ δὲ βροτῶν τὸ δοκεῖν εἶναι

προτίουσι δίκην παραβάντες·

τῶι δυσπραγοῦντί τ᾽ ἐπιστενάχειν πᾶς τις ἕτοιμος,
790

δῆγμα δὲ λύπης οὐδὲν ἐφ᾽ ἧπαρ προσικνεῖται,

καὶ ξυγχαίρουσιν ὁμοιοπρεπεῖς

ἀγέλαστα πρόσωπα βιαζόμενοι

....

ὅστις δ᾽ ἀγαθὸς προβατογνώμων,
795

οὐκ ἔστι λαθεῖν ὄμματα φωτὸς

τὰ δοκοῦντ᾽ εὔφρονος ἐκ διανοίας

ὑδαρεῖ σαίνειν φιλότητι.

σὺ δ᾽ ἐμοὶ τότε μὲν στέλλων στρατιὰν

Ἑλένης ἕνεχ᾽, οὐ γάρ σ᾽ ἐπικεύσω,
800

κάρτ᾽ ἀπομούσως ἦσθα γεγραμμένος,

οὐδ᾽ εὖ πραπίδων οἴακα νέμων,

. . . . θάρσος ἑκούσιον

ἀνδράσι θνήισκουσι κομίζων·

νῦν δ᾽ οὐκ ἀπ᾽ ἄκρας φρενὸς οὐδ᾽ ἀφίλως
805

εὔφρων ....

..πόνος εὖ τελέσασιν.

γνώσηι δὲ χρόνωι διαπευθόμενος

τόν τε δικαίως καὶ τὸν ἀκαίρως

πόλιν οἰκουροῦντα πολιτῶν.

Aeschyli Agamemnon (OCR draft) Experimental (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 681 focus

ΧΟΡΟΣ

τίς ποτ ὠνόμαζεν ὧδ᾽

ἐς τὸ πᾶν ἐτητύμως·

μή τις ὅντιν᾽ οὐχ ὁρῶμεν προνοί-

αισι τοῦ πεπρωμένου

γλῶσσαν ἐν τύχαι νέμων·
685

τὰν δορίγαμβρον ἀμφινει-

κῆ θ᾽ Ἑλέναν; ἐπεὶ πρεπόντως

ἑλέναυς ἕλανδρος ἑλέ-

πτολις ἐκ τῶν ἁβροπήνων

προκαλυμμάτων ἔπλευσεν
690

Ζεφύρου γίγαντος αὔραι,

πολύανδροί τε φεράσπιδες κυναγοὶ

κατ᾽ ἴχνος πλατᾶν ἄφαντον

κελσάντων Σιμόεντος ἀκ-

τὰς ἐπ᾿ ἀεξιφύλλους
695

δι᾽ ἔριν αἱματόεσσαν. –

Testim.:

677 Hesych. χλωρόn τε καὶ βλέποντα· ἀντὶ τοῦ ζῶντα

692 Hesych. γίγαντος· μεγάλου ἰσχυροῦ ὑπερφυοῦς.

Apparatus Criticus

γοῦn δ᾽ οὖn χλωρόn τε καὶ βλέποντα καὶ ζῶντα καὶ βλέποντα κλυών κλύειν προνοίαισι προνοίαις ἑλέναυς ἑλένας ἁβροπήνων ἁβροτίμων ἐπ᾿ ἀεξιφύλλους εἰς ἀξιφύλλους ἀξιφύλλων

ΧΟ.

Ἰλίωι δὲ κῆδος ὀρ-
700

θώνυμον τελεσσίφρων

μῆνις ἤλασεν, τραπέζας ἀτί-

μωσιν ὑστέρωι χρόνωι

καὶ ξυνεστίου Διός

πρασσομένα τὸ νυμφότι-
705

μον μέλος ἐκφάτως τίοντας,

ὑμέναιον, ὃς τότ᾽ ἐπέρ-

ρεπε γαμβροῖσιν ἀείδειν.

μεταμανθάνουσα δ᾽ ὕμνον

Πριάμου πόλις γεραιὰ
710

πολύθρηνον μέγα που στένει κικλήσκου-

σα Πάριν τὸν αἰνόλεκτρον,

†παμπρόσθη πολύθρηνον

†αἰῶν᾿ ἀμφὶ πολίταν,

μέλεον αἷμ᾽ ἀνατλᾶσα. –
715

ἔθρεψεν δὲ λέοντος ἰ-

νιν δόμοις ἀγάλακτον οὗ-

τως ἀνὴρ φιλόμαστον,

ἐν βιότου προτελείοις

ἅμερον εὐφιλόπαιδα

720

καὶ γεραροῖς ἐπίχαρτον.

πολέα δ᾽ ἔσχ᾽ ἐν ἀγκάλαις

νεοτρόφου τέκνου δίκαν

φαιδρωπὸς ποτὶ χεῖρα σαί-

νων τε γαστρὸς ἀνάγκαις.

725

χρονισθεὶς δ᾽ ἀπέδειξεν ἦ-

θος τὸ πρὸς τοκέων, χάριν

γὰρ τροφεῦσιν ἀμείβων

μηλοφόνοισιν (ἐν) ἄταις

δαῖτ᾽ ἀκέλευστος ἔτευξεν·

730

Apparatus Criticus

ἀτίμωσιν ἀτίμως ἵν᾿ ἀτίμως ἐπέρρεπε ἐπέπρεπεν λέοντος ἰνιν λέοντα σίνιν οὕτως οὗτος ἦθος ἔθος τοκέων τοκήων τροφεῦσιν τροφᾶς (ἐν) suppl. Bothe ἄταις ἄταισι

ΧΟ.

αἵματι δ᾽ οἶκος ἐφύρθη,

ἄμαχον ἄλγος οἰκέταις,

μέγα σίνος πολυκτόνον·

ἐκ θεοῦ δ᾽ ἱερεύς τις ἄ-

τας δόμοις προσεθρέφθη. =
735

πάραυτα δ᾽ ἐλθεῖν ἐς Ἰλίου πόλιν

λέγοιμ᾽ ἂν φρόνημα μὲν νηνέμου γαλάνας,

ἀκασκαῖον (δ᾽) ἄγαλμα πλούτου,

μαλθακὸν ὀμμάτων βέλος,

δηξίθυμον ἔρωτος ἄνθος.

740

παρακλίνασ᾽ ἐπέκρανεν

δὲ γάμου πικρὰς τελευτάς,

δύσεδρος καὶ δυσόμιλος

συμένα Πριαμίδαισιν,

πομπᾶι Διὸς ξενίου

745

νυμφόκλαυτος Ἐρινύς. –

παλαίφατος δ᾽ ἐν βροτοῖς γέρων λόγος

τέτυκται, μέγαν τελεσθέντα φωτὸς ὄλβον

τεκνοῦσθαι μηδ᾽ ἄπαιδα θνήισκειν,

ἐκ δ᾽ ἀγαθᾶς τύχας γένει

750

βλαστάνειν ἀκόρεστον οἰζύν.

δίχα δ᾽ ἄλλων μονόφρων εἰ-

μί.· τὸ δυσσεβὲς γὰρ ἔργον

μετὰ μὲν πλείονα τίκτει,

σφετέραι δ᾽ εἰκότα γένναι.

755

οἴκων δ᾽ ἀπ᾿ εὐθυδίκων

καλλίπαις πότμος αἰεί. =

φιλεῖ δὲ τίκτειν ὕβρις μὲν παλαιὰ νεά-

ζουσαν ἐν κακοῖς βροτῶν

ὕβριν, τότ᾽ ἤδη δ᾽, ὅτε τὸ κύριον μόληι

760

φάος, τέκεν νεάρης

δαίμον᾽ ἑτέραν ἄμαχον ἀπόλεμον ἀνίερον,

θράσος μελαίνας μελάθροισιν Ἄτας,

εἰδομέναν τοκεῦσιν. –

Apparatus Criticus

ἄμαχον ἄμαχον δ᾽ προσεθρέφθη προσετράφη πάραυτα δ᾽ παραυτὰ δ᾽ οὖν (δ᾽) suppl. Porson παρακλίνασ᾽ παρακλίνουσ᾽ πικρὰς πικροῦ ἐν βροτοῖς τοῖς βρ. τὸ δυσσεβὲς γὰρ γὰρ δυσσεβές δ᾽ ἀπ᾿ δ᾽ ἀπ᾿ scripsi γὰρ ἤδη δ᾽ ἤδη δ᾽ scripsi ἢ τόθ'

ΧΟ.

Δίκα δὲ λάμπει μὲν ἐν δυσκάπνοις δώμασιν,

τὸν τ᾽ ἐναίσιμον τίει

βίον, τὰ χρυσόπαστα δ᾽ ἕσθλα σὺν πίνωι

χερῶν παλιντρόποισιν

ὄμμασι λιποῦσ᾽ ὅσια προσέβαλε, δύναμιν οὐ
775

σέβουσα πλούτου παράσημον αἴνωι·

πᾶν δ᾽ ἐπὶ τέρμα νωμᾶι. –

ἄγε δή, βασιλεῦ, Τροίας πολίπτορθ᾽,

᾿Ατρέως γένεθλον, πῶς σε προσείπω;

πῶς σε σεβίζω μήθ᾽ ὑπεράρας
780

μήθ᾽ ὑποκάμψας καιρὸν χάριτος;

πολλοὶ δὲ βροτῶν τὸ δοκεῖν εἶναι

προτίουσι δίκην παραβάντες·

τῶι δυσπραγοῦντι τ᾽ ἐπιστενάχειν

πᾶς τις ἕτοιμος· δῆγμα δὲ λύπης
785

οὐδὲν ἐφ᾽ ἧπαρ προσικνεῖται·

καὶ ξυγχαίρουσιν ὁμοιοπρεπεῖς

ἀγέλαστα πρόσωπα βιαζομένοις·

ὅστις δ᾽ ἀγαθὸς προβατογνώμων,

οὐκ ἔστι λαθεῖν ὄμματα φωτὸς
790

Testim.:

780 Hesych. παράσημον· ἀδόκιμον κίβδηλον ἀπὸ τοῦ καὶ νομισμάτων τὰ κίβδηλα παράσημα λέγεσθαι.

790-94 Stob. flor. 112, 12 (IV 1010 Hense) Αἰσ. ᾿Αγ. τῶι δυσπραγοῦντι - βιαζόμενοι.

782 appropinquat Agamemno curru vectus, in quo ad tergum eius sedet Cassandra, caput vitta sacerdotali redimita, ramum lauri gestans; currum satellites non comitantur.

Apparatus Criticus

νεάρης νεαρὰ φάους κότον δαίμον᾽ ἑτέραν δαίμονά τε τὸν ἄμαχον ἄμαχον om μελάθροισιν μελάθροις τ᾽ δ' ἕσθλα χρυσόπαστ᾽ ἐ. ἔδεθλα παλιντρόποισιν παλιντρόποις παλίντροπ᾿ προσέβαλε προσέβα τοῦ πολίπτορθ᾽ πολίπορθ᾽ παραβάντες παραβαίνοντες τ᾽ δ' δῆγμα δείγμα προσικνεῖται προσεφικνεῖται καὶ ξυγχαίρουσιν καὶ νυκτὶ δὲ χαίρ. βιαζομένοις βιαζόμενοι

ΧΟ.

τὰ δοκοῦντ᾽ εὔφρονος ἐκ διανοίας

ὑδαρεῖ σαίνει φιλότητι.

σὺ δέ μοι τότε μὲν στέλλων στρατιὰν

῾Ελένης ἕνεκ᾽, οὐ γάρ (σ᾽) ἐπικεύσω,

κάρτ᾽ ἀπομούσως ἦσθα γεγραμμένος
800

οὐδ᾽ εὐ πραπίδων οἴακα νέμων,

θράσος ἐκ θυσιῶν

ἀνδράσι θνήισκουσι κομίζων·

νῦν δ᾽ οὐκ ἀπ᾿ ἄκρας φρενὸς οὐδ᾽ ἀφίλως

εὔφρων πόνον εὐ τελέσασιν (ἐγώ·)
805

γνώσηι δὲ χρόνωι διαπευθόμενος

τόν τε δικαίως καὶ τὸν ἀκαίρως

πόλιν οἰκουροῦντα πολιτῶν.

Translations (8)

The Agamemnon (OCR draft) Experimental (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 681 focus

Who then did name thus truthfully in all points —was it one whom we see not, successfully guiding his tongue in foreknowledge of destiny?—Helen the bride of the spear and the object of strife? since, fitly (styled) a hell to ships, a hell to men, a hell to cities; did she sail away from her dainty woven tapestries with the breeze of earth-born Zephyr: and many huntsmen, equipped with bucklers, [sailed] in the direction of the vanished track of oars, and brought their barks to land at the woodland banks of Simoïs, because of the bloody quarrel.

'Twas Wrath who accomplishes her purposes that brought to Ilion a

"care"

correctly named, avenging at a late season the dishonour of the board, and of Jove, guardian of the hearth, punishing them who loudly honoured the marriage song, which then befell the nuptial party to sing. But the Priam's ancient city, now taught another song, is wailing. I ween, in loud lament calling Paris the ill-wedded, having all the time before led a life of many laments, because, of the hapless blood of her inhabitants.

Even thus a man hath reared a lion a pest to his house, unfed by milk, yet loving the teat; at the outset of its life gentle, loved pet of the children, and the delight of the aged; and oftentimes was he dandled in their arms like a baby nursling, with a face that brightened to [the outstretched] hand, and fawning through the cravings of appetite.

But advanced in age, he displayed the disposition of his parents; for by way of making a return for his nurture, an unbidden guest he hath prepared a banquet by crunching slaughters of sheep, and the house hath been dabbled in gore; a sorrow not to be resisted by the domestics, a mighty widely slaying pest; and by the will of God some minister of Atè hath been fostered in his house.

In like manner I should say that there arrived in the city of Ilion the spirit of a breathless calm. a gentle idol of wealth, darting the tender shaft from her eyes, the soul-piercing flower of love: and couching by his side she accomplished the fell issue of her marriage, sweeping down upon the children of Priam, an evil neighbour, an evil associate, an Erinnys, cause of tears to brides under the behest of Xenian Jove.

There is among mankind an old saying, uttered in ancient times, that the great happiness of man at its consummation begets an offspring, nor childless dies; and that from good fortune there sprouts forth for posterity insatiate calamity. But I, apart from others, am single in my opinion; for the impious deed afterwards begets many more like to its own race. But the lot of families that are swayed by unbending justice is ever fair in progeny.

But ancient insolence is wont to engender in the wicked among mortals insolence that sprouts afresh one time or another, when the doomed hour arrives: fresh Insolence [is wont to engender] darkness from from light, the unconquerable fiend unhallowed Daring in the halls of black Atè , like to its parents.

But Justice beams in smoky cottages and honours the holy life: and leaving, with averted eyes, gilded prosperity with impurity of hands, she is wont to draw nigh to holiness, not honouring the power of wealth when falsely stamped with praise, and she directs every thing towards the issue.

AGAMEMNON enters, accompanied by CASSANDRA, in a chariot.

CHORUS

Come, O king! sacker of Troy, offspring of Atreus, how shall I greet thee, how shall I do thee reverence, so as neither to overstep nor to fall short of the due meed of affection? Many among mortals prefer the semblance of good while they transgress justice. And to sigh over him that is in adversity every one is ready, but the gnawing of sorrow reaches not to their heart. And with a like appearance they unite in the joy of others, forcing their unsmiling countenances. But whoever well knows his flock , it is not possible that the eyes of a man who seems from kindly feeling to fawn in watery friendliness should escape him. Thou too, at that time when fitting forth the armament in Helen's cause, (for I will not conceal it from thee.) wast [to my eyes] pourtrayed most gracelessly, and as ill guiding the helm of thy thoughts in forcing on men doomed to die a constrained valour. But now to us who have ended, (their toils) the labour seems to have been in good will, (as we confess) not from light impulse, nor without friendly disposition . And in time, after thorough inquiry, thou wilt know both him of the citizens that hath justly, and him that hath unduly administered the affairs of the city.

AGAMEMNON

AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 681 focus

Qui donc, sinon quelque Invisible qui, dans sa prescience, fait parler à nos lèvres la langue du Destin,
donna ce nom si vrai à l'épousée qu'entourent la discorde et la guerre, à Hélène ¹ ?

(Plus soutenu.)

Elle est née en effet pour perdre les vaisseaux, les hommes et les villes, celle
qui, soulevant ses luxueuses courtines, s'est enfuie sur la mer au souffle puissant du zéphyr, cependant qu'innombrables, d'étranges

chasseurs ² armés du bouclier s'élançaient

AGAMEMNON

LE CHŒUR

sans aller au delà, sans rester en deçà ³ de l'hommage qui
te revient ? Tant de mortels, soucieux surtout d'apparences, dépassent la juste mesure ! L'homme malheureux trouve chacun prêt à gémir sur lui, sans que nul chagrin pénètre et morde les cœurs ; et, pour
se donner l'air de partager vos joies, plus d'un contraint au sourire un visage qui n'en voulait pas ⁴. Mais l'homme clairvoyant qui connaît son troupeau ne se laisse pas duper par des regards qui semblent révéler un cœur tout dévoué et dont la caresse trahit une amitié qui n'est pas sans mélange ⁵. Jadis, quand, pour Hélène, tu levas une armée, je ne
saurais te le cacher, tu fus par moi classé comme extravagant et incapable de tenir le gouvernail de ta raison : sacrifie-t-on des guerriers pour ramener une impudique partie de son plein gré ⁶ !
Mais aujourd'hui, du fond du cœur, en ami vrai, à ceux qui ont mené leur tâche à bien,

Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 681 focus

Is there to names a charm profound!

Expreſſive of their fates aſſign’d,

Mysterious potency of ſound,

And truth in wond’rous accord join’d?

780

Why elſe this fatal name,

That Helen and deſtruction are the ſame?

Affianc’d in contention, led,

The ſpear her dowry, to the bridal bed;

With deſolation in her train,

785

Fatal to martial hoſts, to rampir’d tow’rs,

From the rich fragrance of her gorgeous bow’rs,

Deſcending to the main,

She haſtes to ſpread her flying ſails,

And calls the earth-born zephyr’s gales.

790

Whilſt heroes, breathing vengeance, ſnatch their ſhields,

And trace her light oars o’er the pathleſs waves,

To the thick ſhades freſh waving o’er those fields,

Which Simois with his ſilver windings laves.

ANTISTROPHE 1.

To Troy the ſhining miſchief came,

795

Before her young-ey’d pleaſures play;

But in the rear with ſtedfaſt aim

Grim viſag’d vengeance marks his prey,

Waiting the dreadful hour

The terrors of offended Heav’n to pour

800

On those that dar’d, an impious train,

The rights of hoſpitable Jove prophane;

Nor rever’d that ſacred ſong,

Whoſe melting ſtrains the bride’s approach declare,

As Hymen wakes the rapture-breathing air,

805

Far other notes belong,

The voice of mirth now heard no more,

To Priam’s ſtate: its ruins o’er

Wailing instead, diſtreſs, and loud lament;

Long ſorrows ſprung from that unholy bed,

810

And many’ a curſe in heart-felt anguish ſent

On its woe-wedded Paris’ hated head.

STROPHE 2.

The woodman, from his thirsty lair,

Reft of his dam, a lion bore;

Foſter’d his future foe with care

815

To miſchiefs he muſt ſoon deplore:

Gentle and tame, whilſt young,

Harmleſs he friſk’d the fondling babes among;

Oft’

Oft’ in the father’s boſom lay,

820

Oft’ lick’d his feeding hand in fawning play;

Till, conſcious of his firmer age,

His lion-race the lordly ſavage ſhows;

No more his youth-protecting cottage knows,

But with infatiate rage

825

Flies on the flocks, a baleful gueſt,

And riots in th’ unbidden feaſt:

Whilſt thro’ his mangled folds the hapleſs ſwain

With horror ſees th’ unbounded carnage ſpread;

And learns too late that from th’ infernal reign

830

A prieſt of Ate in his houſe was bred.

ANTISTROPHE 2.

To Ilion’s tow’rs in wanton ſtate

With ſpeed ſhe wings her eaſy way;

Soft gales obedient round her wait,

And pant on the delighted ſea.

835

Attendant on her ſide

The richest ornaments of ſplendid pride:

The darts, whoſe golden points inſpire,

Shot from her eyes, the flames of ſoft deſire;

The youthful bloom of roſy love,

840

That fills with extaſy the willing ſoul;

With duteous zeal obey her ſweet controul.

But, ſuch the doom of Jove,

Vindictive round her nuptial bed,

With threat’ning mien and footstep dread,

845

Ruſhes, to Priam and his ſtate ſevere,

To rend the bleeding heart his ſtern delight,

And from the bridal eye to force the tear,

Erinnys, rising from the realms of night.

EPODE.

From ev’ry mouth we oft' have heard

850

This ſaying, for its age rever’d;

“With joy we ſee our offspring rise,

“And happy, who not childless dies:

“But fortune, when her flowrets blow,

“Oft’ bears the bitter fruit of woe.”

855

Tho’ these ſaws are as truths allow’d,

Thus I dare differ from the croud,

“One baſe deed, with prolific pow’r,

“Like its curſt ſtock engenders more:

“But to the juſt, with blooming grace

860

“Still flouriſhes, a beauteous race.”

The old injustice joys to breed

Her young, inſtinct with villainous deed;

The young her deſtin’d hour will find

To ruſh in miſchief on mankind:

865

She too in Ate’s murky cell,

Brings forth the hideous child of hell,

A burden to th’ offended ſky,

The pow’r of bold impiety.

But Juſtice bids her ray divine

870

E’en on the low-roof’d cottage ſhine;

And beams her glories on the life,

That knows not fraud, nor ruſſian ſtrife.

The gorgeous glare of gold, obtain’d

By foul polluted hands, diſdain’d

875

She leaves, and with averted eyes

To humbler, holier manſions flies;

And looking thro’ the times to come

Aſſigns each deed its righteous doom.

CHORUS.

CHORUS, AGAMEMNON. CHORUS.

My royal lord, by whoſe victorious hand

880

The tow’rs of Troy are fall’n, illuſtrious ſon

Of Atreus, with what words, what reverence

Shall I addreſs thee, not t’o’erleap the bounds

Of modeſt duty, nor to ſink beneath

An honorable welcome?

885

Some there are,

That form themſelves to ſeem, more than to be,

Transgreſſing honeſty: to him that feels

Miſfortune’s rugged hand, full many’ a tongue

Shall drop condolence, tho’ th’ unfeeling heart
890

Knows not the touch of ſorrow; these again

In fortune’s ſummer gale with the like art

Shall dreſs in forc’d ſmiles th’ unwilling face:

But him the penetrating eye ſoon marks,

That in the ſeemly garb of honest zeal
895

Attempts to cloath his meager blandiſhments.

When firſt in Helen’s cauſe my royal lord

Levied his hoſt, let me not hide the truth,

Notes, other than of muſic, echoed wide

In loud complaints from ſuch as deem’d him raſh,
900

And void of reason, by conſtraint to plant

In breaſts averſe the martial ſoul, that glows

Deſpiſing death.

But now their eager zeal

Streams friendly to those chiefs, whoſe proſp’rous valour

905

Is crown’d with conquest. Soon then ſhalt thou learn,

As each ſupports the ſtate, or ſtrives to rend it

With faction, who reveres thy dignity.

AGAMEMNON.

Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 681 focus

Strofe I

785

Chi mai scelse il nome d'Elena,

nome nunzio di sciagura

fu tal, certo, ora visibile

prova n'hai, che, la ventura

preveggendo, il dir fatidico

790

spinse verso verità

per la donna che a tante contese

fu segno, cui pronube

fûr l'aste, che, come è palese,

navigli e guerrieri a sterminio
795

condusse, a sterminio città ?

Dai mollissimi velarii,

la guidò gigante Zefiro

sopra i valichi del mar:

su la pesta non visibile
800

delle navi che approdavano

AGAMENNONE

CORO

1

al Simèta fitto d'alberi,

guerrieri ad una caccia

sanguinosa si lanciâr.

1

Antistrofe I

805

Né fu vana quella furia,

ma converse in altri affanni

l'obbrobrioso parentaggio;

e, col volgere degli anni,

della mensa violata

810

la vendetta esercitò,

e di Giove Ospitale, su quanti

levarono i cantici

di nozze con voci festanti,

lodâr l'imeneo, che dei generi
815

sovresse le bocche volò.

Or n'è persa la memoria:

solo intona querimonie

or di Priamo la città.

Ed impreca fra le lagrime
820

contro il talamo di Paride

luttuoso, onde fra gemiti

corse in copia il sangue misero

cittadin per lunga età.

2

Strofe II

825

Nella sua casa, il valido

rampollo d'un leone un uomo crebbesi,

slattato appena, ancor delle mamme avido.

Fu mite i primi dí

CORO

2

di sua vita, e dei parvoli
830

vago, ed ai vecchi accetto:

fra le lor braccia stretto

vedilo, come cucciolo

pur mo' nato; e scodinzola

alla mano che il cibo gli offerí.
835

2

Antistrofe II

Ma, fatto adulto, l'indole

dei genitori suoi mostra; e, per grazia,

le greggi sgozza, e siede ad un convivio

a cui niun l' invitò.

840

Tutta la casa bulica

di sangue incombe affanno

sui famigliari, e danno

e rovina e sterminio :

tal ministro funereo

845

entro la casa, avverso un Dio mandò.

3

Strofe III

Giungeva or ora alla città di Priamo

come un senso d'immota placida aura,

un cimelio dolcissimo, ricchissimo,

850

una morbida freccia delle palpebre,

un fior d'amore che mordeva gli animi.

Poscia, altrove chinandosi,

pose alle nozze luttuoso fine,

compagna, ospite infausta
855

spinta da Zeus che gli ospiti

AGAMENNONE

CORO

3

vendica, sui Priàmidi,

pianti di spose a suscitar, l' Erine.

3

Antistrofe III

Da lungo tempo vige un' antichissima

860

sentenza fra i mortali: che la prospera

sorte d'un uom, se troppo cresce, genera

figli, non resta senza prole; e germina

dal gaudio immenso duolo alla progenie.

Da tutti gli altri è vario
865

il pensier mio. Col volgere del sole

l'opera trista genera

figli a sé stessa simili:

ai letti ove Giustizia

impera, la Fortuna è bella prole.
870

4

Strofe IV

E la vetusta Tracotanza genera,

a sciagura degli uomini,

Tracotanza di giovane

vigor, poi che del nascere

875

giunse il giorno fatale,

dimonia ineluttabile, invincibile,

empia audacia, che stermina

le case, a quella simile

ond' essa ebbe natale.

880

4

Antistrofe IV

Ma Giustizia risplende anche tra fumide

mura, e onora il pio vivere.

CORO

4

E lo sguardo distoglie

dai tetti ove si lordano
885

le mani, e l'oro luce.

E verso il bene volgesi, né venera

il poter di dovizia

lodato contro il merito;

e tutto al fine adduce.
890

TERZO EPISODIO Fra alti clamori e squilli di trombe, su un carro di guerra, seguito da guerrieri e da prigionieri Troiani, fra i quali, su un altro carro, è Cassandra, entra Agamennone.

CORIFEO

Agamènnone, figlio d'Atreo,

signore, che Troia hai distrutta,

come io ti dovrò salutare?

Come io potró renderti onore,

né troppo innalzandoti,
895

né troppo abbassandoti dal punto opportuno?

Fra gli uomini, molti prescelgono

parere, e non essere,

e lunge dal giusto s' avviano.

A pianger con chi s' addolora
900

è pronto ognun d'essi;

né addenta

il morso del duolo i lor visceri;

e a quanti si allegrano,

CORIFEO

sé mostrano allegri, sforzando

905

i volti, ove riso non brilla.

Ma chi ben conosce sue pecore,

non vale ad illuderlo il viso

di chi lo blandisce con ilare aspetto.

con tepido affetto.

910

COREUTA

Quando tu trascinasti l'esercito

dietro ad Elena, a tristi colori,

non lo nego, dipinto io ti vidi:

né mi parve che tu del tuo senno

piú reggessi la barra, che a morte
915

conducevi la gente.

Ma ora,

non a cuore leggero, né senza

amistà, si rivolge il mio spirito

a chi bene l'impresa compie'.
920

E col tempo, se indaghi, vedrai

chi fra gli uomini d'Argo s' attenne

a giustizia; ed impronto chi fu.

AGAMENNONE

Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 681 focus

Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 681 focus

Glaubt man an Rettung oder Untergang für ihn?

Herold.

Darauf hat niemand zuverlässigen Bescheid

als Helios, der Allerhalter dieser Welt.

Chorführer.

Wie war es mit dem Sturme, den der Götter Zorn

635 der Flotte sandte? Wie begann, wie ging er aus?
685

Herold.

Den Tag der Freude sollte Trauerbotschaft nicht

entweihen, Himmelsgöttern und Erinyen

derselbe Mund nicht opfern. Wenn verstörten Blicks

ein Bote kommt um seinem Volk unsäglich Weh,

den Untergang des Heeres, zu verkündigen,
690

640 dann, wo mit allgemeiner Not den ganzen Staat

heimsuchend manchem Hause manchen Mann der

Schlag

der Doppelgeißel raubte, die der Kriegsgott liebt -,

Verderbens Doppelschneide, Mordes Henkerpaar
695

ja, wer mit solcher Zeitung schwerbeladen kommt,

645 dem steht ein Hymnus höllischer Dämonen zu.

Allein ein Herold des Gewinnes, den Triumph

dem Volke kündend, das in Siegeswonne schwelgt,

Herold.

700

wie soll ich gut und böse mischen und den Sturm

700

beschreiben, der die Flotte der Hellenen traf?

gewiß nicht ohne Götterzorn, denn es verschwor

650 sich Meer und Feuer, sonst einander feindlich stets,

und zeigten sich einträchtig in der kläglichen

Vernichtung des Achäerheeres. Mit der Nacht

705

kam das Verderben. Hohle Wogen hoben sich;

655 die Schiffe prallten von der Wut des Boreas

gestoßen an einander. Andre riß dahin

die Windsbraut und der Wirbel sturmgepeitschter See,

und sie verschwanden, eine Herde, die der Hirt

710

heimtückisch scheuchend selber auseinander jagt.

Als sonnenhell der Morgen kam, da sahen wir,

660 das Meer von Trümmern, von Hellenenleichen blühn.

Zwar uns und unser Fahrzeug trug der Wogenschwall

durch alle Fährde wohlbehalten, wie den Weg
715

ein Gott uns an dem Steuer wies, nicht Menschenkunst.

Als rettender Gefährte blieb das Glück uns treu,

665 so daß uns auf der Reede nicht der Gegenprall

der Brandung packte, nicht der Kiel auf Klippen stieß.

Allein trotz unsrer Rettung aus des Meeres Schlund,
720

trotz hellstem Himmelslichte mochten wir dem Glück

nicht trauen, dachten an die neue Sorge bloß:

670 verschlagen ist, wer von der Flotte nicht versank.

Wer nun von jenen heute noch am Leben ist,

beweint uns als verloren, während wir von ihm
725

das gleiche denken. Also steht es. Mög' es nur

sich noch zum besten wenden. Menelaos wird

675 noch kommen, des vor allem darfst du dich verseh'n.

Denn wenn ihn lebend und gesund ein Sonnenstrahl

nur irgendwo erspähen kann, so wird ihn Zeus,

730

der unsres Herrscherhauses Sturz noch nicht beschloß,

den Rückweg finden lassen in das Vaterland.

680 Ich bin am Ziel. Die ganze Wahrheit wißt ihr nun.

Ab zur Seite. 75

Chor.

Wer hat diesen Höllennamen so bezeichnend sich ersonnen?

685 Fand ihn eines Dämons Zunge, zukunftahnend, schicksaldeutend,
735

für die Frau, die vielumstritt'ne, speergefreite Helene.

Ja, zur Hölle

690 mußten Schiffe, Burgen, Helden,

da sie von des üpp'gen Lagers weichen Polstern sich erhob

und von den riesigen Flügeln des Westes getragen
740

davonfuhr,

695 und auf den flüchtigen Spuren des Kieles gewappnete

Jäger

kamen zu Hauf an das buschige Simoisufer

blutigen Hader zu suchen.
745

700 Sühne für des Herdes Schändung, Sühne für den Bruch des Gastrechts

fordert göttliche Vergeltung zukunftsicher noch nach Jahren.

Lauter Jubel grüße Paris, der der Liebe Kette trägt.

705 Ja, und Ketten

werden Volk und König tragen.
750

Stimme nur der Chor der Schwäher stolz und froh das Brautlied an.

710 Bald lernt andere Weisen des greisen Priamos Veste,

gellend tönen die Flüche, des Paris Bette verwünschend,

715 tönen die Klagen am Grab der gefallenen Bürger,

blutiges Weh zu beweinen.
755

Es zog einmal ein Mann

ein Löwenjunges, Säugling noch, sich auf.

Chor.

720

Wie war das kleine zahm,

der Kinder Spielgesell', der Greise Lust.

Oft schaukelt' er's im Arm,
760

als wär's ein Kind. Da leckt' es seine Hand

und blickte fromm, und wenn es hungrig war,

725 so wedelt' es und bat.

Doch als es älter ward,

da zeigte sich die eingeborene Art.
765

Was war der Pflege Dank?

730 Es schuf das Mahl sich in der Lämmer Mord.

Die Herde lag zerstört,

der Hof voll Blutes, das Gesinde schrie:

erwachsen war des Hauses Höllengast,
770

735

ein grimmig reißend Tier.

Einst zog sie ein in Ilios, ein Lächeln spiegelklarer See,

740 ein Kleinod in des Friedens Schatz, ein weicher, tiefer Liebesblick,

745 ein Duft von Liebreiz, sinnberauschend.

Die Täuschung verflog, und das Ende der Lust
775

war bitter, ihr Kommen, ihr Bleiben ein Fluch.

Es gab ihr des Gastrechts rächender Gott

das Geleit zu Priamos' Hause, der Braut

der höllischen, thränengefreiten.

750 Ein altes, oftgehörtes Wort sagt, daß ein volles Menschenglück
780

unfehlbar sich den Sohn erzeugt, den Erben. Sohn und Erbe wird

755 des Glückes unermeßlich Elend.

Das kann ich nicht glauben, ich bleibe dabei:

fortwuchernd entsprießt aus Sünden und Schuld

760 zahlreiche den Eltern gleichende Brut.
785

Chor.

Ein Haus, das Recht und Tugend bewahrt,

vererbt auch dauernden Segen,

Die Hoffart treibt ihr grausam Spiel

mit fremdem Leide fort und fort,

765 ein Frevel zeugt den andern.
790

Früh oder spat kommt ihr der Tag,

da wagt sie eine schwarze Tat,

770 und unwiderstehlich unnahbar ersteht

dem Hause der Frevel unseliges Kind,

der Dämon der blutigen Schuld:
795

der trägt die Züge der Eltern.

Auch unter rauchgeschwärztem Dach

leiht Dike der Rechtschaffenheit

775 den Schimmer ihres Segens.

780 Doch wo ein Haus von Golde gleißt
800

und Sündenschuld die Hände schwärzt,

da hebt sie sich abgewendeten Blicks

von hinnen. Es blenden die Schätze sie nicht.

Und überall führt sie das Recht

und die Wahrheit zum endlichen Siege.
805

Auf einem Wagen kommt Agamemnon in königlichem Schmucke; hinter ihm sitzt Kassandra, durch Wollbinden im Haare und den Lorbeerstab in der Hand als Prophetin gekennzeichnet. Einige Krieger geleiten den Wagen.

Chorführer.

Fürst, Zerstörer Troias, Sohn des Atreus,

wie begegn' ich dir, mit welchem Gruße,

785 Huldigung und Dank gerecht verteilend,

English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 681 focus

Say, from whose lips the presage fell?

Who read the future all too well,
800

And named her, in her natal hour,

Helen, the bride with war for dower?

'Twas one of the Invisible,

Guiding his tongue with prescient power.

On fleet, and host, and citadel,
805

War, sprung from her, and death did lour,

When from the bride-bed's fine-spun veil

She to the Zephyr spread her sail.

Strong blew the breeze—the surge closed o'er

The cloven track of keel and oar,
810

But while she fled, there drove along,

Fast in her wake, a mighty throng—

Athirst for blood, athirst for war,

Forward in fell pursuit they sprung,

Then leapt on Simois' bank ashore,
815

The leafy coppices among—

No rangers, they, of wood and field,

But huntsmen of the sword and shield.

Heaven's jealousy, that works its will,

Sped thus on Troy its destined ill,
820

Well named, at once, the Bride and Bane;

And loud rang out the bridal strain;

But they to whom that song befel

Did turn anon to tears again;

Zeus tarries, but avenges still
825

The husband's wrong, the household's stain!

He, the hearth's lord, brooks not to see

Its outraged hospitality.

Even now, and in far other tone,

Troy chants her dirge of mighty moan,
830

Woe upon Paris, woe and hate!

Who wooed his country's doom for mate—

This is the burthen of the groan,

Wherewith she wails disconsolate

The blood, so many of her own
835

Have poured in vain, to fend her fate;

Troy! thou hast fed and freed to roam

A lion-cub within thy home!

A suckling creature, newly ta'en

From mother's teat, still fully fain
840

Of nursing care; and oft caressed,

Within the arms, upon the breast,

Even as an infant, has it lain;

Or fawns, and licks, by hunger pressed,

The hand that will assuage its pain;
845

In life's young dawn, a well-loved guest,

A fondling for the children's play,

A joy unto the old and gray.

But waxing time and growth betrays

The blood-thirst of the lion-race,
850

And for the house's fostering care,

Unbidden all it revels there,

And bloody recompense repays—

Rent flesh of kine, its talons tare:

A mighty beast, that slays, and slays,
855

And mars with blood the household fair,

A God-sent pest invincible,

A minister of fate and hell.

Even so to Ilion's city came by stealth

A spirit as of windless seas and skies,
860

A gentle phantom-form of joy and wealth,

With love's soft arrows speeding from its eyes,

Love's rose, whose thorn doth pierce the soul in subtle wise.

Ah, well-a-day! the bitter bridal-bed,

When the fair mischief lay by Paris' side!
865

What curse on palace and on people sped

With her, the Fury sent on Priam's pride,

By angered Zeus! what tears of many a widowed bride!

Long, long ago to mortals this was told,

How sweet security and blissful state
870

Have curses for their children—so men hold—

And for the man of ail-too prosperous fate

Springs from a bitter seed some woe insatiate.

Alone, alone, I deem far otherwise;

Not bliss nor wealth it is, but impious deed,
875

From which that after-growth of ill doth rise!

Woe springs from wrong, the plant is like the seed—

While Right, in honour's house, doth its own likeness breed.

Some past impiety, some gray old crime,

Breeds the young curse, that wantons in our ill,
880

Early or late, when haps th' appointed time—

And out of light brings power of darkness still,

A master-fiend, a foe, unseen, invincible;

A pride accursed, that broods upon the race

And home in which dark Atè holds her sway—
885

Sin's child and Woe's, that wears its parents' face,

While Right in smoky cribs shines clear as day,

And decks with weal his life, who walks the righteous way.

From gilded halls, that hands polluted raise,

Right turns away with proud averted eyes,
890

And of the wealth, men stamp amiss with praise,

Heedless, to poorer, holier temples hies,

And to Fate's goal guides all, in its appointed wise.

Hail to thee, chief of Atreus' race,

Returning proud from Troy subdued!
895

How shall I greet thy conquering face?

How nor a fulsome praise obtrude,

Nor stint the meed of gratitude?

For mortal men who fall to ill

Take little heed of open truth,
900

But seek unto its semblance still:

The show of weeping and of ruth

To the forlorn will all men pay,

But of the grief their eyes display,

Nought to the heart doth pierce its way.
905

And, with the joyous, they beguile

Their lips unto a feignèd smile,

And force a joy, unfelt the while;

But he who as a shepherd wise

Doth know his flock, can ne'er misread
910

Truth in the falsehood of his eyes,

Who veils beneath a kindly guise

A lukewarm love in deed.

And thou, our leader—when of yore

Thou badest Greece go forth to war
915

For Helen's sake—I dare avow

That then I held thee not as now;

That to my vision thou didst seem

Dyed in the hues of disesteem.

I held thee for a pilot ill
920

And reckless of thy proper will

Endowing others doomed to die

With vain and forced audacity!

Now from my heart, ungrudgingly,

To those that wrought, this word be said—
925

Well fall the labour ye have sped—

Let time and search, O king, declare

What men within thy city's bound

Were loyal to the kingdom's care,

And who were faithless found.
930
[ Enter Agamemnon in a chariot, accompanied by Cassandra. He speaks without descending.

Agamemnon.

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.) — 681 focus

Wer erfand den Namen Ihr,

Der so ganz sich wahr erwies?

(War es Einer, den wir nicht sah'n, und der,

Ahnend künftiger Zeiten Loos,

Recht gelenkt der Zunge Laut?)
660

Ihr, der umrungenen Speeresbraut,

Helena? Ja, sie ward der Schiffe

Und der Männer und Städte Vertilgerin,

Als Zephyros' Hauch sie,

Des gewaltigen, aus dem Prunke
665

Des Gemachs im Schiff davontrug!

Und den Schild schwingend verfolgt ein Jägerschwarm

Muthig die Spur des entschwundnen Schiffes,

Das zu Simois' Felsenstrand

Lenkte, dem laubumgrünten,
670

Daß er kämpfe den Blutkampf.

Erste Gegenstrophe.

Ehe, Wehe, sandte da,

Rachesinnend, Götterzorn

Ueber Ilion, vergalt spät hernach

Schwer des gastlichen Tisches Schmach
675

Und des Herdbeschirmers Zeus

Allen, die dort am Vermählungsfest,

Feiernd die Braut, zu laut gejubelt,

Und den Brüdern, die das Geschick erkor,

Zu singen das Brautlied.
680

Sie verlernte bald den Festsang,

Die ergraute Troerveste;

Und in laut jammernden Gramestönen ruft

Sie den zum Fluche vermählten Paris,

Lange bevor sie das volle Graun
685

Sehen muß um die Bürger,

Die hinsanken im Blute.

Zweite Strophe.

So nährt Einer im Haus wohl

Den Löwen, fern von der Mutter,

Den milchdürstenden Unhold.
690

Zahm im Beginne des Lebens,

Liebend geliebt von den Kindern,

Gernegeseh'n von den Alten,

Ruht er oft in ihrem Arm,

Gleich dem zarten Kind, und blickt
695

Freundlich wedelnd zur Hand hinauf,

Die dem Hungernden spendet.

Zweite Gegenstrophe.

Erstarkt endlich, enthüllt er

Den Erbsinn seines Geschlechtes.

Denn die Pflege vergeltend,
700

Schafft er ein Mahl ungeheißen

Sich von gemordeten Lämmern,

Röthet mit Blut die Gemächer.

Alle seh'n in tiefem Schmerz,

Wie der Mörder rast und würgt.
705

Also nährte dem Haus ein Gott

Einen Priester des Unheils.

Dritte Strophe.

So kam auch sie, sag' ich, einst zur Troerstadt,

Ein Bild holden Sinnes, gleich stillem Glanz des Meeres,

Des Reichthums zaubervolles Kleinod,
710

Trunkener Augen süßer Pfeil,

Herzverwundende Liebesblume!

Doch den Sinn wandelnd, erschuf sie

Der Vermählung bittres Ende,

Und befiel Priamos' Haus, scheuchte hinweg Frieden und Freude,
715

Gesandt vom gastlichen Zeus,

Fluch und Jammer den Bräuten.

Dritte Gegenstrophe.

Ein greiser Spruch aus der Väter Zeiten sagt:

„Des Glücks volle reiche Frucht, stets gebiert sie neue,

Sie stirbt nicht, kinderlos verwelkend;
720

Und in des Glückes blüh'ndem Schooß

Wuchert auf unersättlich Unheil."

Ich indeß lobe den Spruch nicht.

Denn des Gottverächters Unthat,

Sie gebiert mehrere nach, zeugt ein Geschlecht, ähnlich der Mutter.
725

Doch, übt die Tugend ein Haus,

Erbt auf Enkel das Heil fort.

Vierte Strophe.

Denn gerne zeugt Uebermuth ewigfort Uebermuth,

Der im Leid des Lebens fröhlich grünt,

Heut' oder morgen Licht in Nacht umwandelnd, wann die Stunde kommt,
730

Zeugt den unbezwingbar unheil'gen Gott, den Frevelmuth,

Ihn, der mit Leid finster das Haus umlagert

In der Gestalt des Vaters.

Vierte Gegenstrophe.

Doch Dike weilt strahlend auch unter rauchschwarzem Dach,

Ist gerechtem Lebenswandel hold.
735

Sie flieht des Saales goldnen Prunk, den frevler Hände Schmutz befleckt,

Abgewandt den Blick, und lenkt heil'gen Götterschwellen zu,

Nicht ehrend falschgleißende Macht des Reichthums:

Alles lenkt sie zum Ende.

(Agamemnon erscheint auf hohem Siegeswagen, neben ihm sitzend Kassandra: hinter ihnen Wagen mit gefangenen Troerinnen. Außerdem ein Gefolge von Herolden, Lanzenknechten u. s. f.)

Der Chorführer.

Auf, König und Herr, der Troja zerstört,
740

Du des Atreus Sohn!

Wie red' ich dich an? Wie ehr' ich dich recht,

Nicht über Gebühr, nicht unter dem Maß,

Das der Freude geziemt?

Viel Sterbliche sind, die trügend den Schein
745

Vorzieh'n, abirrend vom Rechte.

Mit den Leidenden laut zu beklagen ihr Weh,

Ist Jeder bereit; doch der Stachel des Grams

Dringt nicht in das innerste Leben.

So freuen sie auch mit den Fröhlichen sich,
750

Und zwingen zu lächeln den finsteren Blick.

Doch ein wackerer Hirt, der die Heerde geprüft,

Wird nicht von des Gleißners Auge getäuscht,

Das scheinbar aus frei wohlwollender Brust

Liebkost in erheuchelter Freundschaft.
755

Wohl schalt ich dich einst, da für Helena du

Auszogst in den Kampf, ich verhehl' es dir nicht,

Du schienst mir ein wahnsinntrunkener Thor,

Der das Ruder des Sinns unweise gelenkt,

Nichtwilligen Muth
760

Den in Tod Hincilenden weckend.

Nun aber erfreut im tiefsten Gemüth

Als ein freundlicher Stern die bestandene Noth.

Du erkennst mit der Zeit, wenn du prüfend geforscht,

Wer löblich daheim von den Bürgern und wer
765

Unredlich die Stadt dir gehütet.

(Nachdem die Züge sich geordnet haben, spricht Agamemnon vom Siegeswagen herab.)

Agamemnon.

Commentary

Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus

681. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-419

τίνοντας Quod libri habent,

τίοντας

, quum visum esset honorantes significare, non mirum est de scriptura dubitatum esse. Male vero Blomfieldius

τοίας

, Schützii coniecturam, recepit, id ut esset punientis. Id Graece diceretur

τισομένου

. Intelligendum est luentes. Hoc autem vereor ne Aeschylus non dixerit insolenter

τίοντας

, sed

τίνοντας

. ἐκφάτως Adverbium

ἐκφάτως

Blomfieldio idem quod

ἀφάτως

esse videbatur. Invenitur

ἔκφατος

apud Maximum v. 451.

ἢ διχόμηνον ἄγοι σέλας ἔκφατον

. Sed non ut

ἐκνόμως

atque alia huic similia

ἐκφάτως

dici potuit. Magis crediderim supra modum dicendum significare, sicut in malam partem

ἐκτόπως

dictum est a Manethone III. 331.

681

682. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-420

ἐπέπρεπεν

, cum glossa

ἥρμοζεν

, Farn.

ἐπέρρεπεν

Flor. Recte

ἐπέπρεπεν

Vict. Hoc verbo supra v. 236. activo, hic neutrali poeta usus est. Nescio autem an scribendum sit

ὑμέναιον οἷς τότ' ἐπέρρεπεν γαμβροῖσι θεῖναι

, luentes laudem nuptialem, quibus tum hoc incubuit ut hymenaeum sponsis canerent.

682

685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-421

γέρων Auratus

γεραιόν

. Apte Stanleius comparavit Horatii Carm. I. 15, 18. et regnum Priami vetus.

685

688. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-422

παμπορθῆ πολύθρηνον αἰῶνα Libri

παμπρόσθη πολύθρηνον

. Posteriorem vocem Schützius aliquando censuit in

πολύδακρυν

mutandam esse, quoniam apud Hesychium scriptum est

πολύδακρυ, πολύθρηνον

. Ad priorem emendandam quae allata sunt, ut inepta et aperte falsa omittam, sensum certe praebent

παμπενθῆ

Aurati et

παμπηδὴν

Schützii. In Opusc. IV. p. 337. hanc protuli emendationem,

κικλήσκουσα Πάριν τὸν αἰνόλεκτρον πάμπορθ', ἢ πολύθρηνον αἰῶνα

. Melior tamen est et, ut puto, vera Seidleri emendatio,

κικλήσκουσα Πάριν τὸν αἰνόλεκτρον, παμπορθῆ πολύθρηνον αἰῶνα

688

689-690. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-423

αἰῶνα, φίλον πολιτῶν μέλεον αἷμ' ἀνατλᾶσα Libri

αἰῶν' ἀμφὶ πολίταν

. Genitivum

πολιτῶν

Auratus, Scaliger, alii restituerunt. Deinde

μέλεον

Flor. ex correctione pro ante scripto

μέλαιον

. Meam emendationem Humboldtus expressit,

αἰῶνα, φίλον πολιτῶν μέλεον αἷμ' ἀναπλᾶσα

. Non norat

ἀμφί

scholiastes, qui haec adscripsit,

αἰῶνα πολύθρηνον καὶ μέλεον αἷμα ἀνατλᾶσα

693. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-424

αὖθ'

οὕτως ἄΐστος

Flor. Vict. sed in Flor. ad ultimam

οὕτως

vocabuli syllabam

ος

supra adscriptum est, habetque

οὕτως

Farn. Id Auratus coniectura assecutus erat. Non est illa tamen, ut ex metro cognoscitur, vera scriptura, sed

αὖθ'

. Id et sic et

αὖθ'

esse videtur scriptum, ut alii

οὗτος

, alii

οὕτως

interpretandi caussa apponerent.

693

697. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-425

ἔχων Libri

ἔχων

. In Farn. glossae adscriptae

πρόσεχε, προσεῖχεν

. Casauboni Pearsonique coniecturam

ἔχων

a Blomfieldio, Wellauero, Scholefieldio receptam videas quod ea forma in Persis v. 658. inveniatur. At nec veri simile est hic tam exili forma dicendi usum esse poetam, et quid tandem reprehendat quis in librorum scriptura, quum a neutrali significatu non raro dicatur? Supra v. 176.

Ἀχαϊκὸς λεώς, Χαλκίδος πέραν ἔχων παλιρρόθοις ἐν Αὐλίδος τόποις.

697

698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-426

νεότροφον

νεοτρόφον

Flor.

698

702. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-427

τοκέων

τοκήων

Flor. Vict.

τοκέων

recte Farn.

702

703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-428

χάριν τροφᾶς γὰρ

χάριν γὰρ τροφᾶς

Flor. Vict.

χάριν γὰρ τροφεῦσιν

Farn. quod receperunt Blomfieldius et Scholefieldius, quia, si v. 693.

οὕτως

legitur, metra exaequantur. Corrupit hunc locum Wellauerus, quum

ἔθος τὸ πρόσθε τοκήων

scripsit, quod ipsi sensus poscere est visus. Altero in versu ex Pearsoni Heathiique sententia

χάριν τροφᾶς γὰρ

posuit. Hoc ego quoque probandum censui, qui

τροφεῦσι

Triclinii coniecturam esse credam, numeros quidem eosdem praebentem quos servatum in stropha

οὕτως

habet, sed eos, si quid video, non satis concinnos.

703

704. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-429

ἀρχαῖς

ἄταις

Farn. Vict.

ἄτας

Flor. In Farn. adscripta interpretatio

ἤγουν πολέμοις

. Fuerunt qui

ἄγραισιν

aut

σὺν ἄταις

scribendum esse putarent. Quod ego in El. doctr. metr. p. 326. proposueram,

ἄγαν

, receperunt Blomfieldius aliique, sed non explicuerunt. Patet autem non esse dictam eam vocem ut v. 126. ubi invidiam atque indignationem significat, sed eandem vim habere atque

ἄγος

. Proprie enim stuporem significat admiratione ortum, quae quum rei malae atque infandae magnitudine excitatur, coniuncta est cum indignatione atque aversione animi. Inde

ἄγη

etiam de ipsa re, quae eos sensus excitat, dictum esse videri potest. Sic in Choeph. v. 820.

ἔνδοθεν φοινίαν ἄγαν τιθείς

, nam ibi quoque male legitur

ἄταν

. Sed fateor id et mirum videri nec satis aptum huic loco. Quare non dubito quin ab

ἄγη

diversum fuerit

ἄτη

, factum ab

ἅζω

, quod significaret consecrationem, sacrificium. Nam

ἅζεσθαι

est sibi sacrum reddere, ut, si

ἅζειν

activum umquam in usu fuit, id consecrare alii aliquid esse debuerit. Conspirat autem

ἁγνός

, quod consecratum proprie significavit. Simul ex hac duarum vocum confusione explicari potest interpretationis apud grammaticos fluctuatio.

704

707. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-430

κακὸν ἦθος

κακὸν δ' ἦθος

Flor. Vict. Particulam, quam Pauwius vidit delendam esse, omittit Farn.

707

710. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-431

προσεθρέφθη Libri

προσεθράφη

. Heathius

πρὸς ἐτράφη

, qui videtur scribere voluisse

προσεθρέφθη

, quod reposuit Porsonus.

710

711. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-432

παράυτα

πάραυτα δ' ἐλθεῖν

Flor.

παραυτὰ δ᾽ οὖν ἐλθεῖν

Farn. Vict. Et

οὖν

quidem atque in antistrophico versu

τοῖς

iam ante cognitam Flor. codicis scripturam a me deleta erant. In

πάραυτα

hunc accentum tenui, quo hodie quoque Graecos uti testatus est Coraes in dissertatione Prodromo bibliothecae Graecae praemissa p. 50. Hesychius

πάραυτα, παραχρῆμα, εὐθέως, παραυτίκα

. Vitiosam eam prosodiam putabat Dorvillius ad Char. p. 311 (388).

711

713. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-433

ἀκασκαῖον μὲν Libri

ἀκασκαῖον ἄγαλμα

. Post

ἄγαλμα

distinctionem addidit Stanleius. Porsonus

ἀκασκαῖον δ'

edidit: quem omnes secuti sunt. Porsonus enim si praesul soloecismum facit, quis non redamtruet olli?

Δὲ

non habet locum nisi aut verbo vel novo addito vel repetito priore, aut rebus quae per

μὲν

δὲ

distinguuntur sibi oppositis, ut paullo post v. 730. de quo genere dixit Boeckhius ad Pindari Pyth. XI. 1. Itaque in Aiace v. 624. scribendum est

ἢ που παλαιᾷ μὲν ἔντροφος ἡμέρᾳ λευκῷ τε γήραι μάτηρ νιν ὅταν νοσοῦντα φρενομόρως ἀκούσῃ,

quamvis libri omnes

δὲ

habeant. Eodem modo Aeschyli versus corrigendus erat. Illud

μὲν — τε

vel

μὲν — καὶ

frequens est apud Pindarum.

Ἀκασκαῖον

explicandum ex Hesychio,

ἄκασκα, ἡσύχως, μαλακῶς, βραδέως

. Grammaticus in Bekkeri Anecd. p. 371, 1.

ἄκασκα, ἥσυχα, βραδέα

(legitur

φαρδέα

). Κρατῖνος Νόμοις.

ἢ πρεσβύται πάνυ γηραλέοι, σκήπτροισιν ἄκασκα προβῶντες.

Eustathius p. 665, 29.

τὸ δὲ ἀκήν, περὶ οὗ ἀλλαχοῦ εἴρηται, εὕρηται λεγόμενον καὶ ἀκασκᾶ. Αἴλιος δὲ Διονύσιος καὶ χρῆσιν παράγει Κρατίνου ταύτην “σκηπτροῖσιν ἀκασκᾶ προβιβῶντα.”

713

716. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-434

παρακλίνασ'

παρακλίνουσ'

Farn. Vict. Coli signo post hanc vocem interpungunt Vict. Cant. Auratus

παρακινοῦσ᾽ ἐπέκρανεν

, si recte notavit Spanhemius. Certe viderat Auratus verbum hoc cum sequentibus coniungendum esse, quod monuerunt deinde etiam alii, non illi tamen rem apertissimam persuadentes Porsono Blomfieldioque. In Flor. scriptum est

παρακλίνασ'

, idque propter codicis auctoritatem praetuli. Dictum id est neutraliter, declinans, i. e. a pristina via decedens.

716

717-721. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-435

γάμου πικρὰς τελευτάς, δύσεδρος καὶ δυσόμιλος πέλει ξυνέταις Πριαμίδαισι, πομπᾷ Διὸς ξενίου, νυμφόκλαυτος Ἐρινύς.

πικράς

Farn. Vict.

πικροῦ

, sed

ας

supra scripto, Flor. Idem liber

τελευτᾶς

, sed circumflexo in gravem mutato. Obscuram atque ambiguam reddiderunt horum versuum interpretationem qui sic interpunxerunt,

γάμου πικρὰς τελευτάς, δύςεδρος καὶ δυςόμιλος, συμένα Πριαμίδαισι, πομπᾷ Διὸς ξενίου, νυμφοκλαυτὸς Ἐριννύς

. In Vict. Cant. nulla post

τελευτὰς

δυςόμιλος

interpunctio est. Haec posterior si omittitur, Helena dicitur

δύςεδρος καὶ δυςόμιλος συμένα Πριαμίδαισι

, postremis autem verbis significatur eam Iovis missu pro Furia esse. Rectius videtur virgula interpungi post

τελευτάς

, cetera autem omnia sine interpunctione continuari, Helena ut dicatur tamquam Furia

δύςεδρος καὶ δυςόμιλος

ab Iove missa Priamidis venisse. Ipsumque eo ducit

συμένα

, verbum convenientissimum Furiae, quas magnis et rapidis gressibus ruere constat.

719. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-436

Πριαμίδαισι

πριαμίδαισιν

Bekkero teste Farn.

πριαμίδαισι

Flor. Vict.

719

721. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-437

Ἐρινύς

ἐρινὺς

Flor.

ἐριννύς

Farn. Vict.

721

722. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-438

ἐν βροτοῖς

Flor.

ἐν τοῖς βροτοῖς

Farn. Vict. Patet Triclinium voluisse trimetrum facere.

722

726. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-439

ὀϊζὺν Libri

ὀϊζύν

. Correxit Pauwius.

726

728. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-440

τὸ δυσσεβὲς γὰρ ἔργον Libri

τὸ γὰρ δυσσεβὲς ἔργον

. Emendarunt Pauwius et Heathius.

728

729. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-441

μετὰ

libri. Male Auratus

τέκνα

coniiciebat. Satius erat per anastrophen indicare

μετὰ

esse post.

729

731. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-442

γάρ Recte libri

γάρ

. Malam Aurati aliorumque coniecturam

δ᾽ ἄρ᾽

Porsonus aliique receperunt, non animum advertentes ad usum eum quo

γάρ

in sententia parenthetice inserta dicitur: nam illud quidem non dubium est, iustae domus prosperam sortem esse. Ac

δ᾽ ἄρ᾽

ne potuit quidem dici.

731

736-737. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-443

τόθ' ἢ τόθ', ἕως ἂν ἐς τὸ κύριον μόλῃ νέα ῥαφά.

τότ' ἢ τόθ᾽ ὅταν τὸ κύριον μόλῃ νεαρὰ φάους. κότον

Flor. Farn. et omissa post

φάους

interpunctione Vict. Improbabilia multa de his versibus prolata sunt, neque nunc probo quae ipse olim proposui.

Κότον

explicatio esse videtur, adscripta ad

δαίμονα τὸν ἄμαχον

. Aeschylum autem scripsisse puto

τότ᾽ ἢ τότ᾽, ἔςτ᾽ ἂν ἐπὶ τὸ κύριον μόλῃ νέα ῥαφᾷ.

738-740. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-444

δαίμονά τε τὰν ἄμαχον, ἀπόλεμον, ἀνίερον, θράσος μελαίνας μελάθροισιν ἄτας εἰδομέναν τοκεῦσιν.

δαίμονά τε τὸν ἄμαχον, ἀπόλεμον, ἀνίερον θράσος μελαίνας μελάθροισιν ἄτας εἰδομένων τοκεῦσιν

Vict. Sic etiam Flor. nisi quod

μελάθροις

τοκεῦσι

habet. In Farn.

μελάθροισιν εἰ τοκεῦσιν

scriptum est, omissum autem

ἄμαχον

, quod Triclinius expulit, atque ad

ἀπόλεμον

adscripta glossa

τὸν ἄμαχον, ἀντὶ μιᾶς

. Scribendum esse

δαίμονά τε τὰν ἄμαχον, ἀπόλεμον, ἀνίερον

, dixi in adnotationibus ad Humboldti interpretationem. Quod additur

θράσος ἄτας

idem est quod

θρασεῖα Ἄτη

, neque opus est ut

εἰδομέναν

cum Casaubono et Heathio in

εἰδομένας

muletur, neque ut cum Aurato

μέλαιναν ἄταν

scribatur.

742. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-445

δώμασι

δώμασιν

Farn.

δώμασι

Flor. Vict.

742

744. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-446

ἔδεθλα

τὰ χρυσόπαστα δ᾽ ἐσθλὰ

Flor. Vict.

τὰ χρυσόπαστ᾽ ἐσθλὰ

Farn. Praeclare Auratus

τὰ χρυσόπαστα δ᾽ ἔδεθλα

, quod suum fecit Stanleius. Recepit Schützius, non etiam alii, quamquam evidentissime verum. Usus ea voce Callimachus h. Apoll. v. 71. qui ibidem v. 61. et in hymno Deli v. 228.

ἐδέθλιον

dixit.

744

745. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-447

παλιντρόποις

, quod Flor. Vict. habent, Elmsleius etiam ex Farn. attulit, Bekkerus autem

παλίντροπο

, eumque verum vidisse puto. Volebat enim Triclinius haec verba,

παλίντροπ᾽ ὄμμασι

, respondere illis,

νεαρὰ φάους κότον

. Non potest autem dubitari quin verum sit

παλιντρόποις

745

746. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-448

προσέμολε Libri

προσέβα τοῦ

. Articulus iste huc ex sequente versu venisse videtur, quum supra scriptus esset ad

πλούτου

. Pro

προσέβα

in adnotationibus ad Humboldti interpretationem scribendum esse conieci

προσέβαλε

, quo verbo attendendi reputandique significatu usus est Sophocles in Trach. v. 580.

χιτῶνα τόνδ᾽ ἔβαψα, προςβαλοῦσ᾽ ὅσα ζῶν κεῖνος εἶπε

, et iterum v. 844.

τὰ μὲν οὔτι προσέβαλε

. Sed et artificiosius quaesitum et non satis aptum huic loco, qui simplicius ideoque gravius verbum desiderat,

προςβάλλειν

est. Scribendum potius erat

προςέμολε

746

748. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-449

πᾶν δ' ἐπὶ τέρμα νωμᾷ Libri

πᾶν δ᾽ ἐπὶ τέρμα νωμᾷ

. Duplicem Stanleius explicationem proposuit, omnia dirigit ad finem, et omnium rerum exitum dirigit et disponit. Prior interpretatio vel propter ambiguitatem admitti non potest, dicique hoc sensu debuit

πάντα

. Altera non congruit cum verbis, nisi voluit omnem exitum intelligi. Nec placet tmesis. Aperte

πᾶν τέρμα

coniungendum,

ἐπὶ

autem, quod sine nomine positum retractionem accentus requirit, dictum est ita ut referatur ad utrosque qui ante sunt commemorati. Nam quum chorus, a communi opinione dissentiens, recte factis prospera, male factis funesta gigni ostendat, Iustitiam, quae humilis casae probitati faveat, opulentae autem domus impuras manus aversetur, omnem attribuere ait exitum, i. e. bonum et malum, ut quisque sit meritus. Haec omnia etsi chorus cogitatione malorum, quibus Troiani raptum Helenae luerunt, commotus dicit, tamen simul referuntur ad metum, quo ab ipso in orchestram accessu plenum se esse prodit, ne Iphigeniae immolatio alicuius tristis eventus caussa exsistat. Hinc intelligitur cur sic, ut mox facit, Agamemnonem alloquatur.

748

749. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-450

πολύπρακτος Libri

πολίπρακτος

. Recte Blomfieldius formam Homeri usu stabilitam posuit.

749

751. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-451

σεβίσω

Farn. Vict. Doricam formam

σεβίζω

Flor. habet, nescio an recte. Usitatior certe est in deliberatione de eo quod agendum sit aoristi coniunctivus. Quamquam aliquando etiam praesenti utuntur,

τί δρῶ; τί δρῶμεν; τί λέγω;

et similia dicentes.

751

753. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-452

τοῦ δοκεῖν εἶναι

Τὸ δοκεῖν

ita significare

esse videri

monui ad Vigerum adn. 20. Philemo apud Stobaeum IX. 22.

ἀλλ' ὅςτις ἄδολον γνησίαν τ' ἔχων φύσιν, εἶναι δίκαιος κοὺ δοκεῖν εἶναι θέλει.

753

754. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-453

παραβάντες

Flor. Vict.

παραβαίνοντες

Farn. Triclinius enim male saeviit in huius carminis paroemiacos.

754

755. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-454

τῷ δυσπραγοῦντί τ' Hunc et quattuor sequentes versus affert Stobaeus CXII. 12. apud quem, ut in Aeschyli libris,

τῷ δυσπραγοῦντι δ'

est scriptum. At id, quoniam quae sequuntur explicandis per duo opposita praegressis inserviunt,

τῷ δυσπραγοῦντί τ'

erat scribendum. Sic infra v. 803.

755

756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-455

δάκος

ὀδύνη

Flor. Vict.

δάκος

Farn. ut apud Stobaeum legitur, quod Stephano probatum primus recepit Canterus. In codicibus Stobaei A. B. nihil amplius scriptum legitur quam

τῷ δυσπραγοῦντι δ᾽ ἐπιστεναχεῖν πᾶς τις ἕτοιμος

, omissis reliquis.

756

757. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-456

προσικνεῖται Farn. ex Triclinii iudicio

προσεικνεῖται

757

758. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-457

καὶ ξυγχαίρουσιν

Flor. Farn. Vict. Apud Stobaeum

καὶ νυκτὶ δὲ χαίρουσιν

. Id ego quum deleto

καὶ

probassem, Blomfieldius ea correctione locum penitus enervari pronuntiavit: nam manifesto coniungi homines qui ridentibus adrideant et flentibus adfleant, qui parati sint

τῷ δυςπραγοῦντι ἐπιστενάχειν καὶ τῷ χαίροντι ξυγχαίρειν

. De sententia loci recte iudicavit: verum non debebat eam enervari illa lectione dicere, auget enim priorem partem sententiae, sed privari altera parte, nisi quis eam excidisse statueret. Id vero facere debebam. Moverat enim me et scriptura Stobaei, et quod

ἀγέλαστα πρόςωπα βιάζεσθαι

potius fingere vultum ad ostendendam coactam tristitiam, quam tristem vultum cogere ut laetus appareat significare videretur.

Νυκτὶ ὁμοιοπρεπεῖς

autem defendi poterat Homerico

νυκτὶ ἐοικώς

. Aliud vero, quod maxime debebat, non reprehendit Blomfieldius. Nam si

νυκτὶ δὲ χαίρουσιν ὁμοιοπρεπεῖς

legitur, verbum principale

χαίρουσιν

positu suo male obscuratur, quod isto si loco poneretur, praecedere debebat

ἔνδον

vel

κρύβδα

, quod probe sentiens Humboldtus vertit quasi ita scriptum esset. Ob eam caussam repudiavi ego quidem iam dudum istam coniecturam rediique ad Aeschyli librorum lectionem, sed aliter quam Blomfieldius. Primo ipsa loci ratio ostendit, omnium maxime necessarium esse, ut memorentur qui gaudere se aliorum rebus bene gestis simulant. Nam rege et sospite et victore reverso gaudere quum Clytaemnestram, tum chorum par erat, qui quod non tanta quanta exspectari poterat laetitia exsultat, hac excusatione utitur: idque sic facit ut simul, quoniam non vacuus metu est propter reginam, quam et scit et modo vidit non sincero animo laetari, moneat regem ne fidat simulato gaudio. Quae autem dicit de simulatione, ea apertum est male nexa esse cum praegressis, si legitur

τῷ δυςπραγοῦντι δ᾽ ἐπιστενάχειν πᾶς τις ἕτοιμος

. Nam quod aiunt

δέ

pro

γάρ

poni, quum per se vanum sit, tum falsum esse apparet ex diverso genere probandi. Nam

γάρ

simpliciter rationem reddit,

δέ

autem vel repetenda eadem re vel nova addenda modo graviter asseverat, modo leviter comprobat, non etiam explicat et dividit praegressa. Ex quo patet hic

τῷ δυσπραγοῦντί τ'

dicendum fuisse, tantoque magis, quod ei respondet mox

καί

. Deinde etsi quem hiatum facit

βιαζόμενοι

defendi fortasse possit propter aliquam pausam in dicendo factam, tamen non esse ab Aeschylo admissum dubitari non potest. Amat Aeschylus brevia anapaestorum systemata, et quum etiam saepius quam necesse sit utatur paroemiaco, quis sibi persuadeat adhibitum esse in media sententia,

οὐδὲν ἐφ᾽ ἧπαρ προςικνεῖται,

non esse autem adhibitum, ubi maxime debebat, in fine totius sententiae? Quin egregie confirmat omissi paroemiaci suspicionem universa descriptio carminis huius anapaestici, quae non temere ut casus ferebat, sed quadam ratione proodica facta esse videtur, ut primum systema, quod est versuum sex, duo sibi respondentia trium versuum systemata exciperent, quarto systemati autem, quod quattuor versuum est, duo subiicerentur systematum paria, utrumque ex duobus systematis constans duum et trium versuum cum dimidiato, hac forma, 6. 3. 3. 4. 2. 3½. 2. 3½. Quam ob caussam in carminis fine dimidiati istius versus omissionem, etsi ad sententiam nihil deest, notandam signis putavi. Quod si deest aliquid post

βιαζόμενοι

, illud incertum manet, utrum

ξυγχαίρουσιν

participium sit constructum cum

ὁμοιοπρεπεῖς

, an sit verbum,

ὁμοιοπρεπεῖς

autem dictum pro

ὁμοίως

, i. e. pari, ut qui dolere se cum dolentibus videri volunt, simulatione, quae Elberlingii sententia est. Si tertiae personae est

ξυγχαίρουσιν

, suspicari licet excidisse

δυσαρεσκόμενοι

γελάσαντι

. Certe

δυσαρεσκόμενοι

apud Hesychium, et fortasse etiam

δυσαρεσκομένην

, non minus Aeschylea esse credam quam

δυςτετίμηται

in Septem c. Thebas v. 1031.

758

759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-458

ἀγέλαστα πρόσωπα Grammaticus in Bekkeri Anecdotis p. 336, 29.

ἀγέλας πόνων Εὐριπίδης εἶπεν, ἀνδρῶν δὲ ἀγέλας Πλάτων, ἀγέλαστα δὲ πρόςωπα Αἰσχύλος.

Postrema verba ex alio articulo irrepsisse coniicias: sed videtur grammaticus legisse

ἀγέλας τὰ πρόςωπα

, uti scriptum est in Stobaei editione Trincavelliana,

τὰ πρόςωπα τῆς ἀγέλης

dixisse Aeschylum ratus, quod ille mox memorat

προβατογνώμονα

759

760. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-459

NA De omisso versu paroemiaco v. ad v. 758.

760

761. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-460

προβατογνώμων

Flor. Etym. M. p. 236, 49.

γνώμων, ὁ ἰδοὺς τῶν ἀλόγων ζώων, ἔνθεν καὶ προβατογνώμων εἴρηται, ἀπὸ τοῦ τὸν χρόνον διαγιγνώσκεσθαι

. Mire scholiastes

ἤγουν ἁπλοῦς καὶ ἄκακος τὴν γνώμην

761

764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-461

ὑδαρεῖ ... φιλότητι

Ὑδαρεῖ φιλότητα

Schutzius de benevolentia humore ex oculis stillante prodita dictum putabat, non ille quidem recte, sed tamen ut, qui aliter senserunt, ostendere debuerint, quomodo

ὑδαρὴς φιλότης

hic ita dici potuerit de parum sincera amicitia, ut verbi usus postulat, a P. Victorio Var. Lect. I. 13. Aristotelis verbis in Polit. II. S. (4. p. 27, 19. Bekk.) confirmatus,

ἐν δὲ τῇ πόλει τὴν φιλίαν ἀναγκαῖον ὑδαρῆ γίνεσθαι διὰ κοινωνίαν τὴν τοιαύτην

. Exspectes enim propter

τὰ δοκοῦντα εὔφρονος ἐκ διανοίας

contrarium, oculos, qui videantur sinceram prodere amicitiam, quae tamen non sit talis, aut omissis

δοκοῦντα εὔφρονος ἐκ διανοίας

simpliciter

τὰ ὑδαρεῖ σαίνοντα φιλότητι

. Quare sic statuendum est, in recitando hanc vocem

ὑδαρεῖ

brevi ante et post pausa facta a ceteris verbis separari, ut non ad

δοκοῦντα εὐφρόνως ἐκ διανοίας

referatur, sed ipse quid de ea sentiat chorus indicet. Attii memorantur Agamemnonidae, quae fabula, si quid ex nomine divinari licet, vel idem argumentum quod Aeschyli Choephori et Sophoclis Electra habuit, vel totius Aeschyleae trilogiae quaedam epitome fuit. In ea apud Nonium in v. componere p. 260. non dissimilis sententia his versibus dicta est,

multi, animus quorum atroci vinctus malitia est, composita dicta e pectore evolvunt suo, quae quum componas dicta factis discrepant.

Comparari etiam licet Plautum in Colace apud Frontonem Ep. ad M. Caesarem II. 9.

qui data fide firmata fidentem fefellerint subdoli subsentatores, regi qui sunt prorumi, qui aliter regi dictis dicunt, aliter in animis habent.

Editum est

in animo

764

766. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-462

οὐκ ἐπικεύσω Libri

οὐ γὰρ ἐπικεύσω

. Vitii signo notavit Porsonus. Musgravius et Butlerus

τ'

inseruerunt, quos secutus est Wellauerus. Quod Pauwio auctore posuit Blomfieldius,

οὐ γὰρ ἐπικρύψω

, non scripsisset Aeschylus; multo minus

οὐ τἆρ᾽ ἐπικεύσω

, quod idem aliquando se coniecisse ait. Hic quoque versus paroemiacus in acatalectum mutatus est. Aeschylum enim non dubito scripsisse

οὐκ ἐπικεύσω

766

767-768. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-463

ἀπομούσως ἦσθα γεγραμμένος οὐδ' εὖ Elmsleius ad Med. v. 102. sine iusta caussa scribendum censebat

κάρτ' ἀπόμουσός τ᾽ ἦσθα γεγραμμένος, οὔτ᾽ εὖ πραπίδων οἴακα νέμων

. Peior etiam coniectura Blomfieldii in glossario putantis legendum esse

ἀπομούσων

769-770. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-464

θάρσος ἑκούσιον

Θράσος ἑκούσιον

Flor. Vict.

θάρσος ἑκούσιον

Farn. Deinde Farn. ex inepta Triclinii mutatione

ἀνδράσιν εὖ θνήσκουσι κομίζων

. Canteri coniecturam,

θράσος ἀκούσιον

, Schützius, Porsonus, Blomfieldius, alii receperunt. Sed Blomfieldius vix satis se intelligere ait, quid sit

ἀκούσιον

, quod vertant ad mortem destinatis. Non tam in hoc verbo, quam in

κομίζων

caussa est dubitandi. Nam quod crediderunt interpretes, fortitudinem involuntariam allatam viris ab Agamemnone esse dici, id vereor ne non sit Graece dictum, si additam animis illam fortitudinem intelligunt. Aliud enim

κομίζειν

est, quod significat apportare vel adducere ad aliquem ita ut quod affertur vel adducitur prope illum statuatur, aliud

φέρειν

, quod latius patet atque sic dicitur ut res allata etiam inseri ei ad quem affertur significari possit. Quod si posset hoc sensu dici

κομίζειν

, sententia bona esset, si

θράσος ἀκούσιον

legitur. Recte vero Boissonadus recepit

θάρσος ἑκούσιον

. Hoc ita explicandum est, vehens (ad Troiam) spontaneam audaciam mori volentibus viris. Id acerbe dictum de mortifera expeditione.

772. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-465

πόνος

εὔφρων τὶς πόνος εὖ τελέσασιν

Farn. Vict.

τις

, quod a Triclinio additum esse apparet, non est in Flor. In

πόνος εὖ τελέσασι

libri conspirant. Bothii coniecturam,

πόνων

, in quam etiam Auratus inciderat, receptam olim ab Schützio, deinde reiectam, Blomfieldius et Boissonadus admiserunt. Interpretatur Blomfieldius hodie vero ex alta mente et vere benevolus videris, quum iam laborem feliciter perfecerint. Pessima vero ista mutatio est, qua dictio poetica in pedestrem eamque non expeditiorem, sed impeditiorem convertitur. Nam sic

εὔφρων

de Agamemnone dictum esset, quod perversum est in novo systemate, si

ἐστί

suppletur, perversiusque, si refertur ad

γεγραμμένος

. Nam et nomen sibi suum et verbum proprium poscit novum systema. Quare intelligendum quidem

ἐστί

, sed servandum etiam

πόνος

Εὖ τελέσασιν

autem est per eos qui perfecerunt, sive

πόνος

sive

πόνων

legas. Est autem

πόνος εὐφρων

acceptus.

772

773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-466

γνώσῃ Libri

γνώσῃ

773

775. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-467

NA De omisso monometro dictum ad v. 758. Poterat dici

σοῦ ἀφεστῶτος

775

778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-468

μεταίτιος

Μεταίτιος

dixit, ut saepe solent, pro simplici

αἴτιος

. Luculentum exstat exemplum in Soph. Trach. v. 1234.

ἡ μοι μητρὶ μὲν θανεῖν μόνη μεταίτιος, σοί τ' αὖθις ὡς ἔχεις ἔχειν.

778

780. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-469

ἀπὸ γλώσσης De formula

ἀπὸ γλώσσης

vide Suidam in v.

ἀποστοματίζειν

et Abreschium ad hunc Aeschyli versum. Non de caussidicis cogitandum est, sed de eo quod verbis tantum dicitur, non re est, ut

οὐκ ἀπὸ γλώσσης

sit non obiter ac negligenter. Opponitur enim

ἀπὸ γλώσσης

fere ei quod de scripto recitatur.

780

781. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-470

ἀνδροθνῆτας Porsonus quum dubitationis signum ad

ἀνδροθνῆτας

appinxisset, non dubitavit Blomfieldius

ἀνδροκμῆτας

reponere, quod eam vocem amet Aeschylus. Quasi non potuerit alia voce eaque fortiore uti.

Ψήφους ἔθεντο Ἰλίου φθοράς

pro

ἐψηφίσαντο Ἰλίου φθοράς

dictum esse hodie neminem fugit.

781

784. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-471

χρεῖος Libri

χειρός

. Casaubonus

χερσός

. Aliis placuit Pauwianum

πρηνής

. Legrandius

χωρίς

. Porsonus vocem suspectam habuit. Merito. Est enim inutilis, sive educturam calculos ex urna manum, ut Schützius, sive immissuram, ut alii, intelligas. Nam quod Blomfieldio in mentem venit,

χειρὸς οὐ πληρουμένῳ

dictum esse ut sit

ὑπὸ χειρὸς οὐ πληρουμένῳ

, certo non inveniet a quo probetur. Eidem tamen non displicebat Bothii coniectura,

προσίει χεῖρας

. Scripsi

χρεῖος

, indiga.

784

785. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-472

ἔτι Diversa sunt

ἔτι

, quod est hoc ipso tempore adhuc, et

ἔτι νῦν

, quod est etiamnum.

785

786. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-473

ἄτης θυηλαὶ ζῶσι Difficultatem explicationis, quam hic locus habet, plerique ne animadvertisse quidem videntur. Partem eius aliquam perspexit Heathius. Nam

συνθνῄσκουσα

requirit aliquid quicum mori favilla dicatur. Is igitur

σὺν τῷ πλούτῳ θνῄσκουσαν

intelligebat, ac proinde

προπέμπει

significare volebat deducit, viae comitem se adiicit. At vel si

πλούτῳ

legeremus, parum apta haec ratio dicendi esset, nisi praeposita illa voce,

πλούτῳ δὲ συνθνῄσκουσα

. Neque vero

προπέμπειν

hic aliud quam emittere significat. Quo igitur referemus

συνθνῄσκουσα

? Num ad

ἁλοῦσαν πόλιν

? At et perobscure id dictum esset, et obstant quae in medio posita sunt

ἄτης θύελλαι ζῶσι

, tantoque magis, quod hoc verbum

ζῶσι

contrariam notionem continet: quis enim

θυέλλαις ζώσαις συνθνῄσκειν

τὴν

σποδόν

dicat? An respici putabimus rapiendi atque auferendi notionem, quae fere cum isto nomine

θύελλα

est coniuncta? At hoc quoque tam est obscurum, ut non possit magis esse. Praeterea vero ipsum etiam nomen

θύελλα

hic quidem, ubi de fumante urbe sermo est, non satis aptum videtur. Prorsus alienum est quod Stanleius comparavit Tryphiodori dictum v. 559.

παννυχίη δ' ἐχόρευεν ἀνὰ πτόλιν, οἷα θύελλα, κύμασι παφλάζουσα πολυφλοίσβου πολέμοιο, αἵματος ἀκρήτοιο μέθης ἐπίκωμος Ἐνυώ.

Nam is de caedibus et strage loquitur, quam Graeci noctu in urbe capta ediderunt. Apud Aeschylum vero potius

θυηλαί

, quam quas libri habent

θύελλαι

, exspectantur. Sic Sophocles El. v. 1421.

φοινία δὲ χεὶρ στάζει θυηλῆς Ἄρεος

. Itaque scripsi

ἄτης θυηλαὶ ζῶσι

, sacrificia et victimae perniciei vivunt: quod quum sit consumi igne omnia, recte potuit

συνθνῄσκουσα σποδός

adiungi.

786

789-790. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-474

ἐπράξαμεν Libri

καὶ πάγας ὑπερκότους ἐπραξάμεσθα

, nisi quod

ἐπραξάμεθα

est in edd. Vict. Cant. Etiam scholiastes

καὶ πάγας

legit. Tyrwhittus autem et Orellius ad Isocr. p. 371. coniecerunt

ἁρπαγάς

. Hoc si scripsisset Aeschylus, inepte adiecisset epitheton

ὑπερκότους

vel

ὑπερκόπους

. Et Blomfieldius quidem ex Heathii sententia

ὑπερκόπους

edidit, totam vocem

ὑπέρκοτος

ex lingua Graeca expellendam censens: de qua re dictum est ad v. 447. Nobis iracunda retia multo et significantius et aptius dici videntur, quam

ὑπέρκοποι πάγαι

, quod ne satis quidem patet quomodo sit intelligendum. Scribendum vero erat

πράξαντες

. Infra v. 1334.

πᾶς γάρ τις ἐχθροῖς ἐχθρὰ πορσύνων, φίλοις δοκοῦσιν εἶναι, πημονῆς ἀρκύστατ᾽ ἂν φράξειεν ὕψος κρεῖσσον ἐκπηδήματος.

791. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-475

Ἀργεῖον Porsonus dubitationis notam ad

Ἀργεῖον

apposuit, qua commotus Blomfieldius

ἄγριον

scribendum esse coniecit. Recte vero hic, ut Graecorum laudetur virtus,

Ἀργεῖον

dicit poeta.

791

792. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-476

ἀσπιδηφόρος

ἀσπιδηστρόφος

Flor. Vict.

ἀσπιδοστρόφος

Farn. recte, quod ad formam vocabuli attinet. Nam

ἀσπιδηστρόφος

iure in dubitationem vocatum a Lobeckio ad Phryn. p. 683. et Blomfieldio, quem v. in glossario ad Sept. c. Th. v. 415. Comparari potest Homeri illud II. VII. 238.

οἶδ᾽ ἐπὶ δεξιά, οἶδ᾽ ἐπ' ἀριστερὰ νωμῆσαι βῶν ἀζαλέην

. Sed multo hic quidem aptius est quod Blomfieldio debetur,

ἀσπιδηφόρος

792

793. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-477

ἀμφὶ Πλειάδων δύσιν

ὁμήρους

Flor. De tempore captae urbis copiose dixit Stanleius. Conf. schol. Euripidis ad Hec. v. 914. (892. Matth.) et quos citavit C. G. Müllerus de cyclo epico p. 113. Magno cum doctrinae apparatu hanc rem disputavit Boeckhius in Corp. Inscr. vol. II. p. 328-330. Hic, quod ea tempestate anni, qua capta putabatur Troia, Vergiliae non occiderint noctu, Aeschylus autem vix aliam anni tempestatem in mente habuerit, audacius eum nocturnum tempus

ἀμφὶ Πλειάδων δύσιν

, antequam ortae essent matutino Vergiliae, dixisse censet. Haec quidem Aeschyli verborum explicatio manifesto non potest admitti; ut recte dixerit O. Müllerus in Notitiis litt. Gotting. a. 1834. n. 198. 199. nondum satis explicatum esse hunc locum. Credibile est autem Aeschylum eorum aliquem veterum poetarum, qui

Ἰλίου πέρσιν

scripserunt, secutum esse. Fabulam de Electra tetigit scholiastes Arati ad v. 257. et 259.

793

794. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-478

ὑπερθορὼν

ὑπερθορών

Vict.

ὑπερθορῶν

Flor. Farn.

794

795. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-479

ὠμὴς

ὠδὶς

Farn. quod neglexit Elmsleius.

795

796. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-480

NA Athenaeus XIII. p. 573. Β.

καταλέξω δέ σοι, Κύνουλκε, Ἰωνικήν τινα ῥῆσιν ἐκτείνας κατὰ τὸν Αἰσχύλου περὶ ἑταίρων

. Meinekius Philol. Exerc. II. p. 29.

κατὰ τὸν Αἰσχύλου Ἀγαμέμνονα

. Respicitur enim ad v. 796. 883.

796

797. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-481

φρόνημα τοὐμὸν Non recte quidem Schützius

φρόνημα, ὃ μέμνημαι κλύων

coniecerat: sed qui id ei ut ineptissimum exprobrat Wellauerus, num quid aptius protulit, quum his verbis explicavit sententiam, quod vero ad tuum erga me animum attinet, memini me audire? Hoc dicit, memini, neque obliviscor, quae audivi.

797

798. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-482

τἄλλα Libri

ταῦτα

. Emendavit primus Auratus.

798

799. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-483

NA Hic et sequens versus exstant apud Stobaeum XXXVIII. 25.

799

800. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-484

φίλων Consentiunt et Stobaeus et Aeschyli libri in

φίλον

, quod Elmsleius aliquando in

φίλων

mutandum esse censuit. Mutavit tamen postea sententiam. Vide quae dixi ad Soph. Αi. v. 998. φθόνων Deinde

φθόνου

Farn. Vict. Apud Stobaeum est

ψόγου

. In Flor.

φθόνων

, quod ut exquisitius recipiendum duxi. Plato leg. VII. p. 801. Ε.

μετά γε μὴν ταῦτ᾽ ἤδη νόμος ἄνευ φθόνων εὐθὺς γίγνοιτ' ἂν ὁδε.

800

801. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-485

καρδίᾳ Libri

καρδίαν

. Casaubonus, Grotius in Excerptis, Pearsonus

καρδίᾳ

, quod Blomfieldius recepit. Defendendam putavit librorum scripturam Lobeckius ad Ai. v. 191. p. 151. ed. sec. Ei qui assentitur Wellauerus, male memoravit Reisigii Enarrationem Oed. Col. ad v. 1162. qui prorsus de alio genere constructionis loquitur. In eadem sententia est Matthiae in Gramm. Gr. §. 409. 4. b. p. 748. sed hic quoque dissimilia consocians. Multo magis omnia conturbavit G. Bernhardy in Syntaxi p. 266. ut vel Sophoclis illud in Trach. v. 836.

δεινοτάτῳ μὲν ἕδρας προςτετακὼς φάσματι

in exemplis accusativi cum verbis e

πρός

compositis constructi afferret. Sed etiam cetera quae memoravit incredibili quodam modo confudit: quorum

προςτρέπεσθαι, προςέρπειν

ne possunt quidem aliter pro significatione sua construi; alia autem accusativum propter subiectam notionem non verbi per se propriam poscunt, ut

προςκυνεῖν, προςεύχεσθαι, προςπαίζειν, προςκύρειν, προςερεύγεσθαι

; alia denique eadem necessitate, quum de accessione ad aliquid dicuntur, accusativum requirunt, ut

προςκαθέζεσθαι

. Thuc. I. 61.

προςκαθεζόμενοι δὲ καὶ αὐτοὶ τὴν Πύδναν ἐπολιόρκησαν μέν

. Demosthenis quem locum dicat, nescio: si talem qualis p. 193, 5. ed. Reisk. de Samo,

τὴν δέ, προςκαθεζόμενος καὶ βοηθήσας, ἠλευθέρωσε

, ambiguum est accusativusne an dativus intelligi debeat. Plane autem fieri nequit ut

προςπασσαλεύειν

ita construatur. Nam quod affert Herodoti IX. 120.

ἀπαγαγόντες δὲ αὐτὸν ἐς τὴν ἀκτὴν ἐς τὴν Ξέρξης ἔζευξε τὸν πόρον, οἳ δὲ λέγουσι ἐπὶ τὸν κολωνὸν τὸν ὑπὲρ Μαδύτου πόλιος, σανίδα προςπασσαλεύσαντες ἀνεκρέμασαν

, id scripsit ille

σανίδι

vel, ut Schweighaeuserus edidit,

πρὸς σανίδα

, praesertim quum de eadem re eodemque homine VII. 33. dicat

πρὸς σανίδα διεπασσάλευσαν

, quod etiam

πρὸς σανίδα προςδιεπασσάλευσαν

legitur. Nam

σανίδα προςπασσαλεύσαντες

non potest aliter intelligi quam, quod non credibile est dicere Herodotum voluisse,

σανίδα αὐτῷ προςπασσαλεύσαντες

. Quamquam fuisse videntur qui hoc probarent. Eustathius enim p. 1923, 43. scribit

ἰστέον δὲ ὅτι εὑρόντες τινὲς παρὰ Ἡροδότῳ κείμενον τὸ “ζῶντα” τὸν δεῖνα “πρὸς σανίδα διεπαττάλευσαν,” ἐβιάσαντο κἀνταῦθα ὅμοιόν τι νοῆσαι καὶ ἐπὶ τοῦ “σανίδας δ᾽ ἐκδῆσαι ὄπισθεν…” ἀλλὰ κρεῖττόν ἐστι νοεῖν ἁπλούστερον αὐτὸ ἀντὶ τοῦ τὰς θύρας κλείσαντες ἐκδῆσαι αὐτὰς μετὰ ταῦτα

. Dicit hoc de poena Melanthii Od. XXII. 173.

σφῶν δ᾽ ἀποστρέψαντε πόδας καὶ χεῖρας ὕπερθεν ἐν θαλάμῳ βαλέειν, σανίδας δ᾽ ἐκδῆσαι ὄπισθεν.

Nam hoc qui Herodoto auctore usi interpretabantur, male quidem, de asseribus alligatis Melanthio, eos non verba Herodoti quae in septimo, sed quae in nono sunt libro, spectasse apparet. Ut ad Aeschylum redeam, si is

καρδίᾳ προςήμενος

dixit, assidentem cordi invidiam, sin

καρδίαν προςήμενος

, accedentem ad cor ibique locum occupantem intelligi voluit. A quo genere plane diversum est, quod Matthiae apposuit, Sophocli in Oed. Col. v. 1166. dictum

τίς δῆτ᾽ ἂν εἴη τήνδ᾽ ὁ προςθακῶν ἕδραν;

Nam

πόλις

refertur ad

τῷ βωμῷ

, quod ex re ipsa intelligitur: ad Neptuni enim aram consederat Polynices:

ἕδραν

autem eo modo additum est, quo

πονεῖν πόνον

et innumerabilia alia dicuntur. Apud Aeschylum dativum praetuli.

801

802. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-486

διπλάζει Male Stanleius coniecit

διπλάσα

. V. Lob. ad Phryn. p. 616. πεπαμένοι Deinde libri

πεπαμένοι

, quod Porsonus correxit. ἄχθος Denique perelegans est et nescio an verum quod in excerptis Aurati adnotatum est,

νόσου

, credo ut,

ἄχθος νόσου

iunctis, ad

τῷ πεπαμένῳ

suppleatur

τὸν ἰόν

802

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

481-685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-270

zweites Epeisodion. Die vorausgehenden Erwägungen haben den Chor trübsinnig gemacht. Da er nur Schlimmes ahnt, kann er an die durch die Feuerpost mitgeteilte Siegesbotschaft nicht mehr recht glauben. Sein Mifstrauen wird zwar bei dem Auftreten des Herolds scheinbar Lügen gestraft, aber doch erfährt man aus der weiteren Erzählung desselben, dafs der Groll der Gottheit (654) bei der Heimkehr des Heeres bereits gefühlt worden ist (vgl. 353-355 mit 532 f.). So rechtfertigen die ethischen Gedanken des vorhergehenden Stasimon die Einfügung eines Berichts über die im Epos mehrfach behandelten Leiden der Heimfahrt (Einl. S. 2 und 5) und die Schicksale des Menelaos, der für die eigentliche Handlung des Stücks nur die Bedeutung einer Episode hat, jedoch die für die Handlung dieses und des folgenden Stücks nötige Abwesenheit des Menelaos motiviert und jedenfalls auch zur Erklärung des nachfolgenden Satyrspiels Proteus diente. 481-507 unterreden sich Choreuten und zwar, wie es scheint, der Chorführer als Führer des einen und der Führer des anderen Halbchors. Der Chor erweckt die Vorstellung, als dringe der Ton von den Opfergesängen in der Stadt (599 f.) an sein Ohr. So will im Phaethon des Euripides (fr. 781, 4 f.) Klymene den Hochzeitsgesang aus der Nähe hören, während der Chor, welcher nachher das Brautlied zu singen hat, sich noch auf der Bühne befindet. Soph. Oed. K. 18 spricht Antigone von dem Gesang der Nachtigallen im Haine. Trach. 863 hört der Chor Weherufe im Hause, während der Zuschauer nichts vernimmt.

681. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-391

Wenn er aber immerhin irgendwo noch lebt durch besondere Gnade des Zeus, dann besteht ja wohl noch irgend eine Hoffnung auf seine Wiederkehr." So schliefst der Herold mit einem guten Wort und tritt ab. ἱστορεῖ: zu Eum. Hesych. χλωρόν τε καὶ βλέποντα· ἀντὶ τοῦ ζῶντα, vivum et vigentem. 458.

685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-392

Nun hast du ja wohl die Wahrheit, die du verlangt hast (627 f.), damit aber auch die Trauer.

686-773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-393

zweites Stasimon. Helena, die gefeierte liebliche Braut, hat sich den Trojanern in einen unseligen Geist des Fluches verwandelt, wie sich aus jenem zahmen und sanft spielenden Löwenjungen mit den Jahren eine blutgierige Bestie entwickelte. Der Frevel ist gebüfst. Ja der Frevel erscheint als der Grund ihres Untergangs, nicht der Wohlstand, und falsch ist, was man in dieser Beziehung vom Neide der Gottheit fabelt. Nur hatte der Wohlstand den Übermut im Gefolge (vgl. 387 f.) und dieser verblendet den Sinn. Diese Verführung zum Übermute fehlt in der Hütte der Armut, wo deshalb die Gerechtigkeit wohnt (vgl. Eur. frg. 441 ὕβριν τε τίκτει πλοῦτος, οὐ φειδώ βίου). So trägt an dem Sturze der hohen Häuser die Gottlosigkeit des Sinnes, nicht das hohe Glück die Schuld. Das Chorlied singt der Gesamtchor.

686. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-394

ὠνόμαζεν: das Imperf. eigentlich von der Wiederholung wie Eur. Suppl. 1218 ὃν ὠνόμαζε Διομήδην πατήρ, Kykl. 692 ὅπερ μ᾿ ὁ φύσας ὠνόμαζ᾽ Ὀδυσσέα, wenn auch die Wiederholung hier weniger in Betracht kommt. ..

688. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-395

μή τις, doch nicht wer, am Ende jemand. – προνοίαισι κτέ. welcher in der Voraussicht des vom Schicksal Bestimmten seine Zunge so lenkte, daſs sie das Rechte traf. ἐν τύχᾳ wie τυγχάνειν in τί νιν καλοῦσα τύχοιμ᾽ ἄν; 1231. Vgl. ἐν αἴσᾳ Suppl. 554 . Unsere Stelle ahmt Euripides nach Phoen. 636 ἀληθῶς δ᾽ ὄνομα Πολυνείκην πατὴρ ἔθετό σοι θεία προνοία νεικέων ἐπώνυμον. Solche etymologische Ausdeutung der Namen wie hier Ἑλένα ἑλέναυς findet sich öfter bei Aschylos, unten 1064 " Απολλον ἀπόλλων ἐμός, Prom. 85 , Sept. 523 , 645, 814 u. a. nach dem Vorgange Homers: οὔ νύ τ᾽ Ὀδυσσεὺς χαρίζετο ἱερὰ ῥέζων; τί νύ οἱ τόσον ὠδύσαο, Ζεῦ;

691. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-396

δορίγαμβρος, eine Braut um die mit Waffen gestritten wird. Auf den Krieg gegen Troja bezieht sich auch ἀμφινεικῆ.

692-693. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-397

⁴

πρεπόντως κτἑ. ihrem Namen ganz entsprechend ( κάρτ᾽ ἐπωνύμως) ist sie als Vernichterin von Schiffen, Mannen, Städten (Troja) u. s. w.

694-695. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-398

⁵

προκαλυμμάτων von den Vorhängen am lectus genialis (vgl. Poll. ΙΙΙ 37 τὸ δὲ παρὰ τῇ εὐνῇ παραπέτασμα παστός), also ἐκ τῶν πρ. 8. v. a. aus dem θάλαμος.

696. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-399

Hesych. γίγαντος· μεγάλου, ἰσχυροῦ.

697. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-400

κυναγοί, insofern sie die Fährte verfolgen, aber nicht Jäger gewöhnlicher Art, sondern φεράσπιδες. Ζα 82. - Aus ἔπλευσεν ist ἔπλευσαν zu ergänzen. Die Jäger holen sie nicht ein; die Spur ihrer Ruder ist verschwunden und das Pärchen ist bereits gelandet. - Vgl. Eur. Tro. 1002 ἐπεὶ δὲ Τροίαν ἦλθες ᾿Αργεῖοί τέ σου κατ᾽ ἴχνος.

700-701. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-401

ἐπ᾿ ἀκτάς wie Eum. 10 . δι᾽ ἔριν αἱμ. gehört zu ἀεξιφύλλους: dem durch Blut gedüngten Boden wird üppiges Wachstum entspriefsen. Vgl. Hor. carm. II 1, 29 quis non Latino sanguine pinguior campus.

702-703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-402

κῆδος ὀρθώνυμον d.h. das κῆδος (Verschwägerung) war recht eigentlich ein κῆδος (Trauer). Vgl. Eur. Androm. 103 Ἰλίω αἰπεινᾶ τραΠάρις οὐ ις οὐ γάμον, ἀλλά τιν᾿ ἄταν ἠγάγετ᾿ εὐναίαν εἰς θαλάμους Ἑλέναν.

704. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-403

μῆνις, der Götter. πέζας wird näher bestimmt ( ξενίαν τράπεζαν 411, κοινῆς τραπέζης Eur. Hek. 793) durch ξυνεστίου Διός, des Zeus, welcher das Zusammensein an Einem Herde schützt ( Ζεὺς ξένιος). ὑστέρῳ χρόνῳ: τα 58.

⁶

707-708. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-404

πρασσομένα, eintreibend von, rächend an. τίοντας νοn festlichem Gesange wie παιᾶνα ἐτίμα 258. τίοντας für τοὺς τίοντας wie Pers. 248 δεινά τοι λέγεις κιόντων τοῖς τεκοῦσι φροντίσαι. Vgl. zu 1394. – ἐκφάτως, nachdrücklich, aufserordentlich (andere, mit lauter Stimme" nach dem Homerischen ἔκφασθαι ἔπος).

⁷

709. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-405

ἐπιρρέπειν intransitiv wie 1026. SO

711. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-406

Sie lernt den Hymnos um, dafs daraus ein Klagegesang ( πολύθρηνον) wird, und bejammert wohl hinterdrein das Leben ihrer Bürger ( μεταστένει που τὸν αἰῶνα κτέ.), nachdem sie ein unglückliches Blutbad über sich hat ergehen lassen. Mit πόλις γεραιά vgl. Hor. carm. I 15, 8 regnum Priami vetus. Πάριν τὸν (der Artikel wie häufig bei καλεῖν, ἀποκαλεῖν) αἰνόλεκτρον, πάμπροσθ᾽ (von allem Anfang an, vgl. πάμπρωτος) αἰνόπαριν: Hom. Γ 39 Δύσπαρι, dazu Schol. καὶ ᾿Αλκμάν φησιν Δύσπαρις, Αἰνόπαρις, κακὸν Ἑλλάδι βωτιανείρη", Eur. Hel. 1120 Πάρις αἰνόγαμος, Hek. 945 Ἰδαϊόν τε βούταν αἰνόπαριν. -

⁸

718. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-407

Zu der ganzen Erzählung vgl. Martial II 75. λέοντος ἶνιν: vgl. Aristoph. Frö. 1431 οὐ χρὴ λέοντος σκύμνον ἐν πόλει τρέφειν.

719-720. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-408

ἀγάλακτα φιλομάστων, als Milchbruder der Säuglinge (seiner Herde). Vgl. Hesych. ἀγάλαξ· ὁμότιτθος, Etym. Μ. ΙΙΙ 42 ἀγάλακτες οἱ ἀδελφοὶ παρὰ τὸ α σημαῖνον τὸ ὁμοῦ· ὁμογάλακτές τινες ὄντες, Suid. ἀγάλακτες· ὅμαιμοι, ἀδελφοί. βούτας ἀνήρ, wie es in den Fabeln heifst: ποιμήν τις εὗρε νεόγονον λύκου σκύμνον u. dgl.

⁹

721. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-409

προτελείοις: τα 65.

722-723. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-410

freundlich und zuthunlich gegen Jung und Alt.

¹⁰

724. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-411

πολέα (oft), die ionische Form, ist 1454 und Pers. 272 hergestellt; aufserdem findet sich πολεῖ Suppl. 753 . Plut. περὶ ἀόργησίας c. 14 ἡμεῖς ἀγριαίνοντα τιθασεύομεν ζῷα καὶ πραΰνομεν, λυκιδεῖς καὶ σκύμνους λεόντων ἐν ταῖς ἀγκάλαις περιφέροντες.

726. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-412

¹¹

ποτὶ χεῖρα σαίνοντα, wedelnd indem er nach der Hand hinblickt, in welcher der Mann das Futter hält, nach Art des Hundes.

728-729. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-413

χρονισθείς, älter geworden. ἦθος τὸ πρὸς τοκέων, die angeborene Art. Vgl. Pind. O1. X 20 τὸ γὰρ ἐμφυὲς οὔτ᾽ αἴθων ἀλώπηξ οὔτ᾽ ἐρίβρομοι λέοντες διαλλάξαιντο ἦθος.

731. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-414

¹²

μηλοφόνοισιν ἀυταῖς d. i. im Morden schreiender Lämmer. Vgl. βλαχαὶ αἱματόεσσαι τῶν ἐπιμαστιδίων Sept. 335 .

732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-415

ἀκέλευστος d. i. er wartet nicht mehr auf die fütternde Hand.

735. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-416

σίνος πολυκτόνον: vgl. Eum. 268 μητροφόνου δύας, 281 μητροκτόνον μίασμα, Pers. 656 πολεμοφθόροισιν ἄταις, auch Eum. 283 καθαρμοῖς χοιροκτόνοις, Ag. 1513 πάχνα κουροβόρῳ, und zu Eur. Bakch. 139.

736. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-417

ἱερεύς als Opferschlächter, aber ein Priester nicht des Segens, sondern des Verderbens. Vgl. zu 1234.

738-739. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-418

πάραυτα erklärt Hesych. mit παραχρῆμα, εὐθέως, παραυτίκα (vgl. Eur. frg. 1064, 5 παραυτὰ δ᾽ ἡσθεὶς ὕστερον στένει διπλᾶ); aber die Bedeutug, die der Zusammenhang hier fordert „gleich dem, ebenso", entspricht auch dem ursprünglichen Sinne von παρ᾿ αὐτά. ἐλθεῖν φρόνημα μὲν für φρόνημα μὲν ἐλθεῖν oder ἐλθεῖν μὲν φρόνημα. – Was Helena sann, war heitere Meeresruhe (glich heiterer Meeresruhe).

740. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-419

Ein sanftstrahlendes Kleinod des Reichtums. Prom. 482 ἵππους, ἄγαλμα τῆς ὑπερπλούτου χλιδῆς. Hesych. ἄκασκα· ἡσύχως, μαλακῶς, βραδέως.

741-742. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-420

ὀμμάτων βέλος, ein Geschofs, das die Augen trifft, aber nicht wehe thut ( μαλθακόν). Vgl. 251. Umgekehrt heifst sie eine Blume der Liebe, die nicht erquickt, sondern dem Herzen Schmerzen (der Sehnsucht) verursacht.

743. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-421

παρακλίνασα, sich nach der Seite biegend, von der geschilderten Erscheinung abweichend. Vgl. Soph. Oed. T. 1191 τίς ἀνὴρ πλέον τᾶς εὐδαιμονίας φέρει ἢ τοσοῦτον ὅσον δοκεῖν καὶ δόξαντ᾽ ἀκοκλίναι.

744. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-422

Zu der Stellung von δὲ vgl. 1319, Eum. 534 ἄλλ᾽ ἄλλᾳ δέ, 623 βουλῇ πιφαύσκω δέ, Sept. 1015 ἄτιμον εἶναι δέ. γάμου πικρὰς τελευτάς erinnert an das Homerische πάντες κ᾿ ὠκύμοροί τε γενοίατο πικρόγαμοί τε ( α 266), vgl. Eur. Med. 399 πικροὺς δ᾽ ἐγώ σφιν καὶ λυγροὺς θήσω γάμους, 1388 πικρὰς τελευτὰς τῶν ἐμῶν γάμων ἰδών.

¹³

748. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-423

νυμφόκλαυτος, eine Thränenbraut. Ερινύς, wie Helena Verg. Aen. II 573 Troiae et patriae communis Erinys heifst.

¹⁴

749. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-424

παλαίφατος γέρων λόγος, in alter Zeit geäufsert besteht ein durch das Alter geheiligtes Wort. Vgl. τριγέρων μύθος Cho. 313 , fragm. 317 ὡς λέγει γέρον γράμμα, Soph. Trach. 1 λόγος μὲν ἔστ᾿ ἀρn χαῖος ἀνθρώπων φανείς, Eur. frg. 25 φεῦ φεῦ, παλαιὸς αἶνος ὡς καλῶς ἔχει.

¹⁵

750. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-425

Der Gedanke „dafs groſser Wohlstand Unglück erzeuge" ist in zwei Sätze auseinander gelegt. Ähnlich nachher 756f., Pers. 103 θεόθεν γὰρ κατὰ μοῖρ᾽ ἐκράτησεν τὸ παλαιόν, ἐπέσκηψε δὲ Πέρσαις πολέμους πυργοδαΐκτους διέπειν. - γένει τη βλαστάνειν, erspriefse dem Geschlechte.

754. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-426

δίχα ἄλλων μονόφρων d. i. ich habe meine besondere Meinung, die abweicht von der Meinung der anderen.

755. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-427

Zum Gedanken vgl. Eum.536 ff.

756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-428

μετατίκτειν wie μεταστένειν 713.

757. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-429

σφέτερος von Einem wie Pers. 903 . Krüger II 51, 1, 14.

758-759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-430

γάρ: von der gottlosen That gilt das; denn des rechtlichen Hauses Los ist immer mit schönen Kindern gesegnet. Die folgende Strophe bezeichnet die bösen Kinder (Folgen) der Gottlosigkeit, die ὕβρις ( δυσσεβίας μὲν ὕβρις τέκος ὡς ἐτύμως Eum. a. Ο.) und den ἀλάστωρ, die Antistrophe die Kinder der Rechtlichkeit: nicht der ἀλάστωρ, sondern die Δίκη wohnt im Hause und führt alles zum Ziele ( ἐκ δ᾽ ὑγιείας φρενῶν ὁ πᾶσιν φίλος καὶ πολύευκτος ὄλβος ebd.). Zu καλλίπαις πότμος vgl. εὐάνδροισι συμφοραῖς Eum. 1032 .

760-761. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-431

ὕβρις μὲν Δίκα δὲ 767. νεάζουσαν, νεαράν. ἐν κακοῖς βροτῶν δ, ν. α. ἐν κακοῖς βροτοῖς.

¹⁶

762-763. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-432

τότε ἢ τότε, früher oder später. ὅτε μόλῃ für ὅταν μόλῃ wie εὔτε πτόλις δαμασθῇ Sept. 325 , εἰ κρανθῇ Suppl. 96 . Vgl. zu Eum. 211 und Krüger I 54, 17, 3. Häufig findet sich dieser Gebrauch des Konjunktivs ohne ἄv bei Sophokles. τὸ κύριον φάος τόκου: vgl. Pind. Ο1. VI 32 κυρίῳ δ᾽ ἐν μηνί, Οppian. Kyn. III 156 ὥρην πρὶν τοκετοῖο μολεῖν, πρὶν κύριον ἡμαρ. Alter Frevelmut gebiert neuen Frevelmut, wenn die Stunde der Geburt kommt. Vgl. 1469 ff.

764-765. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-433

δαίμονος ἐτῶν (der Angehörigen) wie δαίμονα γέννης 1478, ξύνοικον ἀλάστορα Suppl. 420 . δαίμονος θράσος ἄτας ist Apposition zu ὕβριν. „Die von dem Dämon des Geschlechts (dem Alastor) ausgehende unbezwingliche, unbesiegliche, gottlose Verwegenheit schwarzer Mordgier im Hause" ist der ἔρως αἱματολοιχός, welcher 1479 als das Werk des δαίμων γέννης bezeichnet wird, die θυμοπληθὴς δορίμαργος ἄτα Sept. 674 . Vgl. Berch die Bedeutung der Ate bei Aschylus. Frankfurt a. M. 1876. S. 37. μελαίνας μελάθροισιν, Paronomasie.

766. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-434

εἰδομέναν bezieht sich auf - νεάζουσαν ὕβριν: der neue Frevelmut ist darin (nämlich in dem θράσος ἄτας) ein echtes Kind des alten ( σφετέρᾳ εἰκότα γέννᾳ 757). Vgl. zu 277.

767. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-435

δύσκαπνος, rauchgeschwärzt, rufsig.

769-770. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-436

Von den golddurchwirkten Sitzen, wo unreine Hände (von Frevlern) sind, wendet Dike ihre Augen ab und weg ist sie forteilend zu reiner Stätte ( ὅσια ἔδεθλα). πίνος χερῶν, Gegensatz καθαραί χείρες Eum. 313 . προσέσυτο wie ἐπέσυτο Eur. Hel. 1162, Phoen. 1065.

771-772. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-437

Die Macht des Reichtums, die durch den Preis der Menschen falsch gestempelt ist, achtet Dike nicht. Die Macht des Reichtums ist eine falsche Münze, scheinbar nach der Verehrung der Menschen zu schliefsen von hohem Werte, in Wirklichkeit wertlos. Hesych. παράσημον· ἀδόκιμον, κίβδηλον. ἀπὸ τούτου καὶ τῶν νομισμάτων τὰ κί βδηλα παράσημα λέγεται.

¹⁷

773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-438

Der Satz, alles leitet Dike zum Ziele" bildet bedeutungsvoll den Schlufs unmittelbar vor dem Auftreten des Agamemnon und erhält in Bezug auf diesen seine Ausführung im nächsten Chorgesang.

774-965. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-439

drittes Epeisodion. 6* Der siegreiche Agamemnon erscheint auf einem Wagen. Zur Seite sitzt ihm Kasandra, als Seherin gekennzeichuet durch weifses Gewand, den χιτών ὀρθοστάδιος (Poll. IV 18, 119), über dem sie ein Netz von Wollenfäden ἄγρηνον (Poll. IV 18, 116, Hesych. u. d. W.) trägt (1269), dann durch Scepter und den mit Wolle umwickelten Lorbeerkranz, der um den Hals auf die Brust herabhängt (1264, Hom. A 15 und Schol. zu Aristoph. Plut. 39, vgl. Wieseler Zeitschr. f. d. Altertumsw. 1848 S. 108 f.). Über Purpurteppiche, die Klytämestra hinbreiten läfst, schreitet Agamemnon später in den Palast. So wird der tragische Eindruck durch den Kontrast des Glanzes und Glückes gesteigert. Die Anapäste recitiert der Chorführer.

777-778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-440

καιρὸν χάριτος μήθ᾽ ὑπεράρας μήθ᾽ ὑποκάμψας, das rechte Mafs der Huldigung nicht überschreitend und nicht dahinter zurückbleibend. ὑποκάμπτειν eigentlich vor Erreichung des Ziels in der Rennbahn umbiegen". Der Akk. καιρόν ist zunächst von ὑπεράρας regiert. Vgl. Eur. Iph. A. 977 πῶς ἄν σ᾽ ἐπαινέσαιμι μὴ λίαν λόγοις μηδ᾽ ἐνδεῶς τοὐδ᾽ ἀπολέσαιμι τὴν χάριν.

779-780. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-441

πολλοί, die heuchlerischen Schmeichler. τὸ δοκεῖν εἶναι προτίουσι scil. τοῦ ἀληθῶς εἶναι. Vgl. Sept. 579 οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει.

781. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-442

¹⁸

Explikatives Asyndeton wie 827.

782-783. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-443

Juven. III 101 flet si lacrimas conspexit amici nec dolet.

783. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-444

Vgl. 440.

784-785. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-445

ξυγχαίρουσιν ist Dativ des Particips. Denn ὁμοιοπρεπείς verlangt einen Dativ und die Annahme, dafs das verb. fin. in einer Lücke nach 785 verloren gegangen sei, wird bestätigt durch den unstatthaften Hiatus. Es mag ein Vers wie φθονερὸν μένος ἐντὸς ἔκρυψαν ausgefallen sein. ἀγέλαστα βιαζόμενοι: sie thun ihrer nicht zum Lachen geneigten Miene Gewalt an d. h. sie tragen in ihrer Miene erzwungene Heiterkeit (Freude über das Glück des anderen) zur Schau. Vgl. frg. 418 φρὴν ἀγέλαστος, Bekk. Anecd. p. 337 ἀγέλαστος· ὁ μὴ πρὸς γέλωτα ἐπιτήδειος καὶ ὁ στυγνός, frg. 415 ἀναγκόδακρυς.

¹⁹

786. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-446

Wer als ποιμὴν λαῶν ein guter Kenner seiner Herde ist. Der Relativsatz vertritt die Stelle eines Akk. zu λαθεῖν.

788-789. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-447

τὰ, ἅ. Ζυ δοκοῦντα ἐξ εὔφρονος διανοίας ergänzt sich σαί- νειν aus σαίνει oder vielmehr ein Begriff wie ξυγχαίρειν, da das σαίνειν mehr der wässerigen Freundschaft als der aufrichtigen und lauteren Gesinnung zukommt. ὑδαρεί, μεμιγμένῃ καὶ οὐ καθαρᾷ καὶ ἀκράτῳ Schol., vom Weine hergenommen.

²⁰

791. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-448

²¹

οὐκ ἐπικεύσω wie Hom. E 816 τῷ τοι προφρονέως ἐρέω ἔπος οὐδ᾽ ἐπικεύσω. Vgl. auch Prom. 282 ἥμαρτον, οὐκ ἀρνήσομαι.

792-793. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-449

κάρτ᾽ ἀπομούσως οὐδ᾽ (für καὶ οὐ, Krüger II 69, 60) εὖ νέμων. ἦσθα γεγραμμένος scil. ἐν δέλτοις φρενῶν, vgl. Prom. 815 ἣν ἐγγράφου σὺ μνήμοσιν δέλτοις φρενών, Cho. 448 ἐν φρεσὶν γράφου, 695 ἔγγραφε, du warst mir im Geiste angemerkt als einer u. s. w. πραπίδων οἴακα νέμων vgl. Pers. 769 φρένες γὰρ αὐτοῦ θυμὸν ὠακοστρόφουν, Sept. 3 ἐν πρύμνη πόλεως οἴακα νωμῶν. Mit

794-795. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-450

²²

Du machtest mir den Eindruck wie einer, der Sterbenden nichtige Tröstungen zubringt. Als du das Heer mit der Aussicht auf Ruhm und Beute aufmuntertest, kam mir das vor, wie wenn einer einen Sterbenden mit trügerischen Lebenshoffnungen tröstet.

796. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-451

Mit ἀπ᾿ ἄκρας φρενός vgl. Eur. Hipp. 254 χρῆν γὰρ μετρίας εἰς ἀλλήλους φιλίας θνητοὺς ἀνακίρνασθαι πρὸς ἄκρον καὶ μὴ μυελὸν ψυχῆς, Hek. 242 οὐ γὰρ ἄκρας καρδίας ἔψαυσέ μου. Der Ausdruck „nicht von der Oberfläche des Gemütes aus" für,,aus innerster Seele" ist ähnlich wie δι᾽ ὄμματος ἀστακτὶ (für „in Strömen") λείβων δάκρυον Soph. Oed. K. 1251.

797. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-452

„Die Arbeit ist herzlich und aufrichtig dankbar gesinnt (vgl. 275) den glücklichen Vollbringern" mufs, wenn der Text in Ordnung ist, bedeuten: „Die Arbeit erwirbt aufrichtige und von Herzen kommende Dankbarkeit." πόνος wird besonders von der Kriegsarbeit gesagt.

800. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-453

οἰκουροῦντα πόλιν d.i. „der zu Hause, während ihr im Felde standet, des Staates waltete". Denn οἰκουρεῖν deutet auf die Abwesenheit des eigentlichen Herrn und Leiters hin. Vgl. 1224, 1626.

801. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-454

μὲν wird 820 wieder aufgenommen.

802. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-455

μεταιτίους, behilflich.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

But in due time upgrown, The custom of progenitors was shown: For-thanks for sustenance repaying With ravage of sheep slaughtered — 730 It made unbidden feast; With blood the house was watered, To household came a woe there was no staying: Great mischief many-slaying!

Current edition Perseus

Κλυταιμήστρα καὶ μὴν τόδ᾽ εἰπὲ μὴ παρὰ γνώμην ἐμοί.

Ἀγαμέμνων γνώμην μὲν ἴσθι μὴ διαφθεροῦντ᾽ ἐμέ.

Κλυταιμήστρα ηὔξω θεοῖς δείσας ἂν ὧδ᾽ ἔρδειν τάδε;

Ἀγαμέμνων εἴπερ τις, εἰδώς γ᾽ εὖ τόδ᾽ ἐξεῖπον τέλος.

Κλυταιμήστρα τί δ᾽ ἂν δοκεῖ 49 σοι Πρίαμος, εἰ τάδ᾽ ἤνυσεν; 935

Ἀγαμέμνων ἐν ποικίλοις ἂν κάρτα μοι βῆναι δοκεῖ. 50

Κλυταιμήστρα μή νυν τὸν ἀνθρώπειον αἰδεσθῇς 51 ψόγον.

Ἀγαμέμνων φήμη γε μέντοι δημόθρους μέγα σθένει.

Κλυταιμήστρα ὁ δ᾽ ἀφθόνητός γ᾽ οὐκ ἐπίζηλος πέλει.

Ἀγαμέμνων οὔτοι γυναικός ἐστιν ἱμείρειν μάχης. 940

Κλυταιμήστρα τοῖς δ᾽ ὀλβίοις γε καὶ τὸ νικᾶσθαι πρέπει.

Ἀγαμέμνων ἦ καὶ σὺ νίκην τήνδε δήριος τίεις;

Κλυταιμήστρα πιθοῦ: κράτος μέντοι πάρες γ᾽ 52 ἑκὼν ἐμοί. 944

Κλυταιμήστρα καὶ μὴν τόδʼ εἰπὲ μὴ παρὰ γνώμην ἐμοί.

Ἀγαμέμνων γνώμην μὲν ἴσθι μὴ διαφθεροῦντʼ ἐμέ.

Κλυταιμήστρα ηὔξω θεοῖς δείσας ἂν ὧδʼ ἔρδειν τάδε.

Ἀγαμέμνων εἴπερ τις, εἰδώς γʼ εὖ τόδʼ ἐξεῖπον τέλος.

Κλυταιμήστρα τί δʼ ἂν δοκεῖ σοι Πρίαμος, εἰ τάδʼ ἤνυσεν; 935

Ἀγαμέμνων ἐν ποικίλοις ἂν κάρτα μοι βῆναι δοκεῖ.

Κλυταιμήστρα μή νυν τὸν ἀνθρώπειον αἰδεσθῇς ψόγον.

Ἀγαμέμνων φήμη γε μέντοι δημόθρους μέγα σθένει.

Κλυταιμήστρα ὁ δʼ ἀφθόνητός γʼ οὐκ ἐπίζηλος πέλει.

Ἀγαμέμνων οὔτοι γυναικός ἐστιν ἱμείρειν μάχης. 940

Κλυταιμήστρα τοῖς δʼ ὀλβίοις γε καὶ τὸ νικᾶσθαι πρέπει.

Ἀγαμέμνων ἦ καὶ σὺ νίκην τήνδε δήριος τίεις;

Κλυταιμήστρα πιθοῦ· κράτος μέντοι πάρες γʼ ἑκὼν ἐμοί.

ΧΟ. τίς ποτ' ὠνόμαζεν ὧδ᾽ ἐς τὸ πᾶν ἐτητύμως – μή τις ὅντιν᾽ οὐχ ὁρῶμεν προνοίαισι τοῦ πεπρω- μένου

ἔθρεψεν δὲ λέοντα σίνιν δόμοις ἀγάλα- κτον ὧδ᾽ ἀνὴρ φιλόμαστον, ἐν βιότου προτελείοις ἅμερον, εὐφιλόπαιδα, 695 καὶ γεραροῖς ἐπίχαρτον.

Χορὸς Πρεσβυτῶν πολέα δ᾽ ἔσχ᾽ ἐν ἀγκάλαις, νεοτρόφου τέκνου δίκαν, φαιδρωπὸς ποτὶ χεῖρα, σαί- νων τε γαστρὸς ἀνάγκαις. 700 ἀντ. β'.

Χορὸς Πρεσβυτῶν μί. τὸ δυςσεβὲς γὰρ ἔργον μετὰ μὲν πλείονα τίκτει, σφετέρᾳ δ᾽ εἰκότα γέννᾳ. 730 οἴκων γὰρ εὐθυδίκων καλλίπαις πότμος αἰεί. στρ. δ'.

τίς ποτ᾽ ὠνόμαζεν ὧδ᾽ ἐς τὸ πᾶν ἐτητύμως· μή τις ὅντιν᾽ οὐχ ὁρῶμεν προνοί-

Ἀγαμέμνων.

Testim.:

Apparatus Criticus

Apparatus Criticus

ΧΟ. αἵματι δ᾽ οἶκος ἐφύρθη, ἄμαχον ἄλγος οἰκέταις, μέγα σίνος πολυκτόνον· ἐκ θεοῦ δ᾽ ἱερεύς τις ἄ- τας δόμοις προσεθρέφθη. = 735

Apparatus Criticus

Testim.:

Apparatus Criticus

CHORUS

AGAMEMNON

(Plus soutenu.) Elle est née en effet pour perdre les vaisseaux, les hommes et les villes, celle qui, soulevant ses luxueuses courtines, s'est enfuie sur la mer au souffle puissant du zéphyr, cependant qu'innombrables, d'étranges

Why elſe this fatal name, That Helen and deſtruction are the ſame? Affianc’d in contention, led, The ſpear her dowry, to the bridal bed;

CHORUS, AGAMEMNON. CHORUS.

AGAMEMNON.

per la donna che a tante contese fu segno, cui pronube fûr l'aste, che, come è palese, navigli e guerrieri a sterminio 795 condusse, a sterminio città ? Dai mollissimi velarii, la guidò gigante Zefiro sopra i valichi del mar: su la pesta non visibile 800 delle navi che approdavano

CORO 1 al Simèta fitto d'alberi, guerrieri ad una caccia sanguinosa si lanciâr. 1

CORO 2 di sua vita, e dei parvoli 830 vago, ed ai vecchi accetto: fra le lor braccia stretto vedilo, come cucciolo pur mo' nato; e scodinzola alla mano che il cibo gli offerí. 835 2

3

Poscia, altrove chinandosi, pose alle nozze luttuoso fine, compagna, ospite infausta 855 spinta da Zeus che gli ospiti

CORO 3 vendica, sui Priàmidi, pianti di spose a suscitar, l' Erine. 3

Da tutti gli altri è vario 865 il pensier mio. Col volgere del sole l'opera trista genera figli a sé stessa simili: ai letti ove Giustizia impera, la Fortuna è bella prole. 870 4

4

CORO 4 E lo sguardo distoglie dai tetti ove si lordano 885 le mani, e l'oro luce. E verso il bene volgesi, né venera il poter di dovizia lodato contro il merito; e tutto al fine adduce. 890

CORIFEO

AGAMENNONE

Herold. Darauf hat niemand zuverlässigen Bescheid als Helios, der Allerhalter dieser Welt.

Chorführer. Wie war es mit dem Sturme, den der Götter Zorn 635 der Flotte sandte? Wie begann, wie ging er aus? 685

Herold. 700

Als sonnenhell der Morgen kam, da sahen wir, 660 das Meer von Trümmern, von Hellenenleichen blühn. Zwar uns und unser Fahrzeug trug der Wogenschwall durch alle Fährde wohlbehalten, wie den Weg 715

Chor. Wer hat diesen Höllennamen so bezeichnend sich ersonnen? 685 Fand ihn eines Dämons Zunge, zukunftahnend, schicksaldeutend, 735

Chor. 720

Chorführer. Fürst, Zerstörer Troias, Sohn des Atreus, wie begegn' ich dir, mit welchem Gruße, 785 Huldigung und Dank gerecht verteilend,

But in due time upgrown,

The custom of progenitors was shown:

For-thanks for sustenance repaying

With ravage of sheep slaughtered —
730

It made unbidden feast;

With blood the house was watered,

To household came a woe there was no staying:

Great mischief many-slaying!

Κλυταιμήστρα

καὶ μὴν τόδ᾽ εἰπὲ μὴ παρὰ γνώμην ἐμοί.

Ἀγαμέμνων

γνώμην μὲν ἴσθι μὴ διαφθεροῦντ᾽ ἐμέ.

Κλυταιμήστρα

ηὔξω θεοῖς δείσας ἂν ὧδ᾽ ἔρδειν τάδε;

Ἀγαμέμνων

εἴπερ τις, εἰδώς γ᾽ εὖ τόδ᾽ ἐξεῖπον τέλος.

Κλυταιμήστρα

τί δ᾽ ἂν δοκεῖ⁴⁹ σοι Πρίαμος, εἰ τάδ᾽ ἤνυσεν;
935

Ἀγαμέμνων

ἐν ποικίλοις ἂν κάρτα μοι βῆναι δοκεῖ.⁵⁰

Κλυταιμήστρα

μή νυν τὸν ἀνθρώπειον αἰδεσθῇς⁵¹ ψόγον.

Ἀγαμέμνων

φήμη γε μέντοι δημόθρους μέγα σθένει.

Κλυταιμήστρα

ὁ δ᾽ ἀφθόνητός γ᾽ οὐκ ἐπίζηλος πέλει.

Ἀγαμέμνων

οὔτοι γυναικός ἐστιν ἱμείρειν μάχης.
940

Κλυταιμήστρα

τοῖς δ᾽ ὀλβίοις γε καὶ τὸ νικᾶσθαι πρέπει.

Ἀγαμέμνων

ἦ καὶ σὺ νίκην τήνδε δήριος τίεις;

Κλυταιμήστρα

πιθοῦ: κράτος μέντοι πάρες γ᾽⁵² ἑκὼν ἐμοί.

944

Κλυταιμήστρα

καὶ μὴν τόδʼ εἰπὲ μὴ παρὰ γνώμην ἐμοί.

Ἀγαμέμνων

γνώμην μὲν ἴσθι μὴ διαφθεροῦντʼ ἐμέ.

Κλυταιμήστρα

ηὔξω θεοῖς δείσας ἂν ὧδʼ ἔρδειν τάδε.

Ἀγαμέμνων

εἴπερ τις, εἰδώς γʼ εὖ τόδʼ ἐξεῖπον τέλος.

Κλυταιμήστρα

τί δʼ ἂν δοκεῖ σοι Πρίαμος, εἰ τάδʼ ἤνυσεν;
935

Ἀγαμέμνων

ἐν ποικίλοις ἂν κάρτα μοι βῆναι δοκεῖ.

Κλυταιμήστρα

μή νυν τὸν ἀνθρώπειον αἰδεσθῇς ψόγον.

Ἀγαμέμνων

φήμη γε μέντοι δημόθρους μέγα σθένει.

Κλυταιμήστρα

ὁ δʼ ἀφθόνητός γʼ οὐκ ἐπίζηλος πέλει.

Ἀγαμέμνων

οὔτοι γυναικός ἐστιν ἱμείρειν μάχης.
940

Κλυταιμήστρα

τοῖς δʼ ὀλβίοις γε καὶ τὸ νικᾶσθαι πρέπει.

Ἀγαμέμνων

ἦ καὶ σὺ νίκην τήνδε δήριος τίεις;

Κλυταιμήστρα

πιθοῦ· κράτος μέντοι πάρες γʼ ἑκὼν ἐμοί.

ΧΟ.

τίς ποτ' ὠνόμαζεν ὧδ᾽ ἐς τὸ πᾶν ἐτητύμως –

μή τις ὅντιν᾽ οὐχ ὁρῶμεν προνοίαισι τοῦ πεπρω-

μένου

ἔθρεψεν δὲ λέοντα

σίνιν δόμοις ἀγάλα-

κτον ὧδ᾽ ἀνὴρ φιλόμαστον,

ἐν βιότου προτελείοις

ἅμερον, εὐφιλόπαιδα,
695

καὶ γεραροῖς ἐπίχαρτον.

Χορὸς Πρεσβυτῶν

πολέα δ᾽ ἔσχ᾽ ἐν ἀγκάλαις,

νεοτρόφου τέκνου δίκαν,

φαιδρωπὸς ποτὶ χεῖρα, σαί-

νων τε γαστρὸς ἀνάγκαις.
700
ἀντ. β'.

Χορὸς Πρεσβυτῶν

μί. τὸ δυςσεβὲς γὰρ ἔργον

μετὰ μὲν πλείονα τίκτει,

σφετέρᾳ δ᾽ εἰκότα γέννᾳ.
730

οἴκων γὰρ εὐθυδίκων

καλλίπαις πότμος αἰεί.

στρ. δ'.

τίς ποτ᾽ ὠνόμαζεν ὧδ᾽

ἐς τὸ πᾶν ἐτητύμως·

μή τις ὅντιν᾽ οὐχ ὁρῶμεν προνοί-

ΧΟ.

αἵματι δ᾽ οἶκος ἐφύρθη,

ἄμαχον ἄλγος οἰκέταις,

μέγα σίνος πολυκτόνον·

ἐκ θεοῦ δ᾽ ἱερεύς τις ἄ-

τας δόμοις προσεθρέφθη. =
735

(Plus soutenu.)

Elle est née en effet pour perdre les vaisseaux, les hommes et les villes, celle
qui, soulevant ses luxueuses courtines, s'est enfuie sur la mer au souffle puissant du zéphyr, cependant qu'innombrables, d'étranges

Why elſe this fatal name,

That Helen and deſtruction are the ſame?

Affianc’d in contention, led,

The ſpear her dowry, to the bridal bed;

per la donna che a tante contese

fu segno, cui pronube

fûr l'aste, che, come è palese,

navigli e guerrieri a sterminio
795

condusse, a sterminio città ?

Dai mollissimi velarii,

la guidò gigante Zefiro

sopra i valichi del mar:

su la pesta non visibile
800

delle navi che approdavano

CORO

1

al Simèta fitto d'alberi,

guerrieri ad una caccia

sanguinosa si lanciâr.

1

CORO

2

di sua vita, e dei parvoli
830

vago, ed ai vecchi accetto:

fra le lor braccia stretto

vedilo, come cucciolo

pur mo' nato; e scodinzola

alla mano che il cibo gli offerí.
835

2

Poscia, altrove chinandosi,

pose alle nozze luttuoso fine,

compagna, ospite infausta
855

spinta da Zeus che gli ospiti

CORO

3

vendica, sui Priàmidi,

pianti di spose a suscitar, l' Erine.

3

Da tutti gli altri è vario
865

il pensier mio. Col volgere del sole

l'opera trista genera

figli a sé stessa simili:

ai letti ove Giustizia

impera, la Fortuna è bella prole.
870

4

CORO

4

E lo sguardo distoglie

dai tetti ove si lordano
885

le mani, e l'oro luce.

E verso il bene volgesi, né venera

il poter di dovizia

lodato contro il merito;

e tutto al fine adduce.
890

Herold.

Darauf hat niemand zuverlässigen Bescheid

als Helios, der Allerhalter dieser Welt.

Chorführer.

Wie war es mit dem Sturme, den der Götter Zorn

635 der Flotte sandte? Wie begann, wie ging er aus?
685

Herold.

700

Als sonnenhell der Morgen kam, da sahen wir,

660 das Meer von Trümmern, von Hellenenleichen blühn.

Zwar uns und unser Fahrzeug trug der Wogenschwall

durch alle Fährde wohlbehalten, wie den Weg
715

Chor.

Wer hat diesen Höllennamen so bezeichnend sich ersonnen?

685 Fand ihn eines Dämons Zunge, zukunftahnend, schicksaldeutend,
735

Chor.

720

Chorführer.

Fürst, Zerstörer Troias, Sohn des Atreus,

wie begegn' ich dir, mit welchem Gruße,

785 Huldigung und Dank gerecht verteilend,