Aeschylus Agamemnon 681

Johann Jakob Christian Donner (Translator)

Wer erfand den Namen Ihr,
Der so ganz sich wahr erwies?
(War es Einer, den wir nicht sah'n, und der,
Ahnend künftiger Zeiten Loos,
Recht gelenkt der Zunge Laut?)
660
Ihr, der umrungenen Speeresbraut,
Helena? Ja, sie ward der Schiffe
Und der Männer und Städte Vertilgerin,
Als Zephyros' Hauch sie,
Des gewaltigen, aus dem Prunke
665
Des Gemachs im Schiff davontrug!
Und den Schild schwingend verfolgt ein Jägerschwarm
Muthig die Spur des entschwundnen Schiffes,
Das zu Simois' Felsenstrand
Lenkte, dem laubumgrünten,
670
Daß er kämpfe den Blutkampf.
Erste Gegenstrophe.

Agamemnon. Aeschylus. Johann Jakob Christian Donner (Translator). . .

Current edition Experimental

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) (German) (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)
Ἀγαμέμνων First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 681-781 focus
Ἀγαμέμνων Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 681-781 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 681 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 681 focus
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) Experimental (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 681 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 681 focus
τίς ποτ᾽ ὠνόμαζεν ὧδ᾽
ἐς τὸ πᾶν ἐτητύμως·
μή τις ὅντιν᾽ οὐχ ὁρῶμεν προνοί-
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 681 focus
τίς ποτ᾽ ὠνόμαζεν ὧδ᾽ εἰς τὸ πᾶν ἐτητύμως --
μή τις ὅντιν᾽ οὐχ ὁρῶ-
μεν, προνοίαϊισί ι τοῦ πεπρωμένου μεν, προνοίαισι⟨ν⟩ τοῦ πεπρωμένου
685
γλῶσσαν ἐν τύχαι νέμων --
τὰν δορίγαμβρον ἀμφινεικῆ θ'
Ἑλέναν; ἐπεὶ πρεπόντως
ἑλέναυς ἕλανδρος ἑλέπτολις ἐκ τῶν ἁβροπήνων
690
προκαλυμμάτων ἔπλευσε
Ζεφύρου γίγαντος αὔραι,
πολύανδροί τε φεράσπιδες κυναγοὶ
κατ᾽ ἴχνος πλατᾶν ἄφαντον,
695
κελσάντων Σιμόεντος ἀκτὰς ἐπ᾽ ἀεξιφύλλους
δι᾿ Ἔριν αἱματόεσσαν.
Aeschyli Agamemnon (OCR draft) Experimental (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 681 focus
Translations (8)
Agamemnon Perseus (Aeschylus. The poetical works of Robert Browning, Volume 13. Browning, Robert, translator; Berdoe, Edward, editor. London: Smith, Elder and Co., 1889.) — 681-802 focus
The Agamemnon (OCR draft) Experimental (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 681 focus
Who then did name thus truthfully in all points —was it one whom we see not, successfully guiding his tongue in foreknowledge of destiny?—Helen 3 the bride of the spear and the object of strife? since, fitly (styled) a hell to ships, a hell to men, a hell to cities; did she sail away from her dainty woven tapestries 4 with the breeze of earth-born Zephyr: and many huntsmen, equipped with bucklers, [sailed] in the direction of the vanished track of oars, and brought their barks to land at the woodland banks of Simoïs, because of the bloody quarrel.
AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 681 focus
Qui donc, sinon quelque Invisible qui, dans sa prescience, fait parler à nos lèvres la langue du Destin,
donna ce nom si vrai à l'épousée qu'entourent la discorde et la guerre, à Hélène 1 ?
(Plus soutenu.)
Elle est née en effet pour perdre les vaisseaux, les hommes et les villes, celle
qui, soulevant ses luxueuses courtines, s'est enfuie sur la mer au souffle puissant du zéphyr, cependant qu'innombrables, d'étranges
Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 681 focus
Is there to names a charm profound!
Expreſſive of their fates aſſign’d,
Mysterious potency of ſound,
And truth in wond’rous accord join’d?
780
Why elſe this fatal name,
That Helen and deſtruction are the ſame?
Affianc’d in contention, led,
The ſpear her dowry, to the bridal bed;
Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 681 focus
Strofe I
785
Chi mai scelse il nome d'Elena,
nome nunzio di sciagura
fu tal, certo, ora visibile
prova n'hai, che, la ventura
preveggendo, il dir fatidico
790
spinse verso verità
per la donna che a tante contese
fu segno, cui pronube
fûr l'aste, che, come è palese,
navigli e guerrieri a sterminio
795
condusse, a sterminio città ?
Dai mollissimi velarii,
la guidò gigante Zefiro
sopra i valichi del mar:
su la pesta non visibile
800
delle navi che approdavano
Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 681 focus
Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 681 focus
Glaubt man an Rettung oder Untergang für ihn?
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 681 focus
Say, from whose lips the presage fell?
Who read the future all too well,
800
And named her, in her natal hour,
Helen, the bride with war for dower?
'Twas one of the Invisible,
Guiding his tongue with prescient power.
On fleet, and host, and citadel,
805
War, sprung from her, and death did lour,
When from the bride-bed's fine-spun veil
She to the Zephyr spread her sail.
Strong blew the breeze—the surge closed o'er
The cloven track of keel and oar,
810
But while she fled, there drove along,
Fast in her wake, a mighty throng—
Athirst for blood, athirst for war,
Forward in fell pursuit they sprung,
Then leapt on Simois' bank ashore,
815
The leafy coppices among—
No rangers, they, of wood and field,
But huntsmen of the sword and shield.

Commentary

Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus

657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-406

οἶδ'
τίς αὐτὸν
Flor.
657

658. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-407

κλύων
κλύων
Flor. ut Vict. sed ab eadem manu
ει
supra scripto.
κλύειν
Farn. cum glossa
ἀκούειν
.
658

659. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-408

ὠνόμαζεν Si recte legitur
ὠνόμαζεν
, intelligendum putem ita ut sit coepit nominare. Sed dubitari potest an
ὠνόμασεν
scripserit Aeschylus. V. ad Eur. Iph. Aul. v. 418. 1072.
φερεγγύῳ
dixit Aeschylus Suppl. v. 38. Infra v. 751. verum fortasse est
σεβίζω
, quod Flor. praebet.
659

661. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-409

προνοίαισι Libri
προνοίας
. Emendavit Pauwius. Hoc dicitur, an aliquis, quem non videmus, fatis destinatorum praescius linguam opportune regens?
661

664. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-410

NA Hunc versum non logaoedicum esse, qui sequuntur Anacreontei videntur arguere. Quare, ut concinni sint inter se concordantes numeri, prima syllaba recidenda esse videtur, ut sola per se constet:
τίς ποτ' ὠνόμαζεν ὧδ' ἐς τὸ πᾶν ἐτητύμως
.
664

666. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-411

ἑλέναυς Libri
ἑλένας
. Id Salmasius in Exerc. Plin. p. 78. Dorice pro
Ἑλένης
dictum esse putavit. Scholiastae ineptae explicationi,
ὁ ἑλὼν καὶ καθελὼν τὸν τῆς Ἑλένης ἄνδρα Ἀλέξανδρον, καὶ τὴν πόλιν αὐτοῦ
, Scaliger haec adscripsit,
“si Agamemnon est ἑλανδρος τῆς Ἑλένης, non tamen propterea Ελένη dicta fuerit ἀπὸ τοῦ ἑλεῖν.”
Schneidewinus ad Ibycum p. 146.
ἑλέπτολις
. Quod graviter vituperat Lobeckius Paralip. p. 228. defendens
ἑλένας
, sed ut non satisfaciat. Recte
ἑλέναυς
Blomfieldius et Elmsleius ad Bacch. v. 508. ubi aliquot similia ex tragicis exempla congessit. Ceterum et numerorum concinnitas, et quae in recitando tribuenda singulis verbis vis est, monstrat non posse hunc cum sequente versu in unum coniungi numerum, sed in
ἑλέπτολις
ultimam syllabam ancipitis lege pro longa esse.
666

667. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-412

ἁβροτίμων In Farn. ad
ἁβροτίμων
adscripta est interpretatio
τῶν λίαν τιμίων
. Salmasius in Exerc. Plin. p. 78. scripsit
ἁβρόπινον
, quod Porsonus et Blomfieldius receperunt. Usus est hac voce Lycophron v. 863. quem ab Aeschylo eam sumpsisse Blomfieldius coniicit ex eo quod paullo ante ad v. 855. a Tzetza dictum est
γίνωσκε, ὦ Λυκόφρων, ὅτι τινὰς μὲν λέξεις ἀπὸ Αἰσχύλου κλέπτεις
. At id ad
εὐμαρίδας
spectat. Interpretem codicis Farnesiani aliquis
ἁβροτίμων
legisse suspicetur. Ego quidem etsi aptissimum esse
ἁβρόπινον
fateor, tamen audacius compositam vocem eo minus spreverim, quod simili
ἁβρόπηχυν
Euripides usus est in Iph. Taur. v. 1147.
667

668. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-413

προκαλυμμάτων Quid
προκαλύμματα
sint declaratur Pollucis verbis III. 37.
τὸ δὲ παρὰ τῇ εὐνῇ παραπέτασμα παστός
. ἔπλευσε Scriptum
ἔπλευσεν
in libris est.
668

669. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-414

γίγαντος Bene Wakefieldius in Silva crit. I. p. 41. huc rettulit Hesychii adnotationem
γίγαντος, μεγάλου, ἰσχυροῦ, ὑπερφυοῦς
.
669

671-672. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-415

πλάταν ἄφαντον κελσάντων Libri
πλάταν ἄφαντον κελσάντων
. Ad
πλάταν
in Farn. adscriptum
τὴν κώπην
. Canterus
πλάτας
coniecit, Heathius
πλατῶν
. Et potuit profecto
ἴχνος πλατῶν ἄφαντον
coniungi, quum
πλάται
numero plurali etiam unam navem interdum significent, ut in Iph. Taur. v. 1140. 1358. Deinde
κέλσαντες
Blomfieldio teste Auratus, quem Spanhemius
κέλσαντάς
coniecisse scribit, et Musgravius. Recepit hoc Porsonus: sed quum ita interpunxerit,
κυναγοὶ κατ᾽ ἴχνος, πλάταν ἄφαντον κέλσαντες Σιμόεντος ἀκτὰς ἐπ' ἀξιφύλλους
, pervertit sententiam. Non enim persequentium, sed eorum quos persequebantur navis
ἄφαντος
erat dicenda. Id animadvertens, ut videtur, Blomfieldius, in ceteris sequens Porsonum,
κατ᾽ ἴχνος πλατᾶν ἄφαντον
scripsit. Nihil mutandum esse vidit Wellauerus. Paris enim et Helena sunt de quibus dictum est
κελσάντων πλάταν ἄφαντον ἐπ᾽ ἀκτὰς Σιμόεντος
, quorum
κατ᾽ ἴχνος
sunt (nam omissum est
ᾔεσαν
) illi qui eos persequuntur armati. ἀκτὰς
ἀκτᾶς
Flor.

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

481-685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-270

zweites Epeisodion. Die vorausgehenden Erwägungen haben den Chor trübsinnig gemacht. Da er nur Schlimmes ahnt, kann er an die durch die Feuerpost mitgeteilte Siegesbotschaft nicht mehr recht glauben. Sein Mifstrauen wird zwar bei dem Auftreten des Herolds scheinbar Lügen gestraft, aber doch erfährt man aus der weiteren Erzählung desselben, dafs der Groll der Gottheit (654) bei der Heimkehr des Heeres bereits gefühlt worden ist (vgl. 353-355 mit 532 f.). So rechtfertigen die ethischen Gedanken des vorhergehenden Stasimon die Einfügung eines Berichts über die im Epos mehrfach behandelten Leiden der Heimfahrt (Einl. S. 2 und 5) und die Schicksale des Menelaos, der für die eigentliche Handlung des Stücks nur die Bedeutung einer Episode hat, jedoch die für die Handlung dieses und des folgenden Stücks nötige Abwesenheit des Menelaos motiviert und jedenfalls auch zur Erklärung des nachfolgenden Satyrspiels Proteus diente. 481-507 unterreden sich Choreuten und zwar, wie es scheint, der Chorführer als Führer des einen und der Führer des anderen Halbchors. Der Chor erweckt die Vorstellung, als dringe der Ton von den Opfergesängen in der Stadt (599 f.) an sein Ohr. So will im Phaethon des Euripides (fr. 781, 4 f.) Klymene den Hochzeitsgesang aus der Nähe hören, während der Chor, welcher nachher das Brautlied zu singen hat, sich noch auf der Bühne befindet. Soph. Oed. K. 18 spricht Antigone von dem Gesang der Nachtigallen im Haine. Trach. 863 hört der Chor Weherufe im Hause, während der Zuschauer nichts vernimmt.
1

655-656. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-376

ξυνώμοσαν; vgl. Eum. 127 ὕπνος πόνος τε, κύριοι συνωμόται. ὄντες ἔχθιστοι: Ovid fast. IV 787 cunctarum contraria semina rerum sunt duo discordes, ignis et unda, dei. - τὰ πίστ᾽ ἐδειξάτην, besiegelten ihren Bund.

658. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-377

ἐν νυκτὶ wird als nachträgliche Bestimmung gegeben (in der Nacht war's). Vgl. 248. δυσκύμαντα κακά, schlimmen Wogendrangs Unheil.

660. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-378

κεροτυπούμεναι: μεταφορὰ ἀπὸ τῶν ταύρων Schol. Vgl. Pers. 418 ἐμβόλοις χαλκοστόμοις παίοντο und das Homerische νεῶν ὀρθοκραιράων ( Σ 3, Schol. κατὰ πρύμναν καὶ πρῶραν ἀνατεταμένων). zu τυ-

661. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-379

χειμών τυφῶ (Gen. φώς), der von einem Wirbelwind erzeugte Sturm. Vgl. κύματα παντοίων ἀνέμων Hom. Β 397. σὺν und ἐv bei den Dichtern öfter, wo - die Prosa den dat. instrum. setzt. ζάλη ὀμβρόκτυπος, hagelprasselndes Unwetter.
2

662. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-380

ᾤχοντ᾽ ἄφαντοι d. i. „sie versanken". - Der Sturm trieb die Schiffe vor sich her, „wie wenn der Wolf die Herde scheucht".

664. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-381

ἀνθοῦν, „prangend, sich färbend", wir,,besät". Vgl. Prom. 23 χροιᾶς ἀμείψεις ἄνθος, Soph. frg. 462 b πρῶτον μὲν ὄψει λευκὸν ἀνθοῦντα στάχυν, Eur. Iph. T. 300 ὥσθ᾽ αἱματηρὸν πέλαγος ἐξανθεὶν ἁλός.

666. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-382

3
γὲ μὲν δή wie 878, 1212, Eum. 422 (uns nun ja wohl). unversehrt am Rumpfe (nicht am Takelwerk).

667-668. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-383

4
uns hat jemand wie man's nehmen will mit List den Wogenprall meidend oder mit kräftiger Hand uns führend hinausgebracht; irgend ein Gott muſs es gewesen sein; denn es war mehr als Menschenwerk". Doch vgl. den Anhang.

669. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-384

σωτήρ als Femin. wie Soph. Ο. Τ. 81 ἐν τύχῃ γέ τῳ σωτῆρι κ. ὅ. Vgl. καρανιστῆρες δίκαι Eum. 186 , βρωτῆρας αἰχμάς ebd. 806, θέλκτορι Πειθοί Suppl. 1051 .

670. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-385

ἐν ἁρμῷ, in compagibus scil. laxis. Vgl. Verg. Aen. I 122 laxis laterum compagibus omnes accipiunt inimicum imbrem rimisque fatiscunt.