Aeschylus Agamemnon 681-781

ed. Arthur Sidgwick

Agamemnon. Aeschylus. ed. Arthur Sidgwick. Oxford. 1902.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Tufts University.

Current edition First1KGreek

Ἀγαμέμνων (Greek) (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.)

Editions (7)
Ἀγαμέμνων Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 681-781 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 681 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 681 focus
Ἰλίῳ δὲ κῆδος ὀρ-
675
θώνυμον τελεσσίφρων
μῆνις ἤλασεν, τραπέζας ἀτί-
μωσιν ὑστέρῳ χρόνῳ
καὶ ξυνεστίου Διὸς
πρασσομένα τὸ νυμφότιμον
680
μέλος ἐκφάτως τίοντας
ὑμέναιον, ὃς τότ' ἐπέῤῥεπεν
γαμβροῖσιν ἀείδειν.
στρ. β'.
μεταμανθάνουσα δ᾽ ὕμνον
Πριάμου πόλις γεραιὰ
685
πολύθρηνον μέγα που στένει, κικλήσκου-
σα Πάριν τὸν αἰνόλεκτρον,
παμπορθῆ πολύθρηνον αἰ-
ῶνα, φίλον πολιτᾶν
μέλεον αἷμ' ἀνατλᾶσα.
690
ἔθρεψεν δὲ λέοντα
σίνιν δόμοις ἀγάλα-
κτον ὧδ᾽ ἀνὴρ φιλόμαστον,
ἐν βιότου προτελείοις
ἅμερον, εὐφιλόπαιδα,
695
καὶ γεραροῖς ἐπίχαρτον.
χρονισθεὶς δ᾽ ἀπέδειξεν
ἦθος τὸ πρὸς τοκέων·
χάριν τροφᾶς γὰρ ἀμείβων,
μηλοφόνοισιν ἄγαισιν
δαῖτ᾽ ἀκέλευστος ἔτευξεν·
705
αἵματι δ᾽ οἶκος ἐφύρθη,
ἄμαχον ἄλγος οἰκέταις,
μέγα σίνος πολυκτόνον·
ἐκ θεοῦ δ᾽ ἱερεύς τις ἄ-
τας δόμοις προςεθρέφθη.
710
στρ. γ'.
πάραυτα δ᾽ ἐλθεῖν ἐς Ἰλίου πόλιν
λέγοιμ᾽ ἂν φρόνημα μὲν νηνέμου γαλάνας,
ἀκασκαῖόν τ' ἄγαλμα πλούτου,
μαλθακὸν ὀμμάτων βέλος,
δηξίθυμον ἔρωτος ἄνθος.
715
ἀντ. γ'.
παρακλίνασ᾽ ἐπέκρανεν
δὲ γάμου πικρὰς τελευτάς,
δύςεδρος καὶ δυςόμιλος
συμένα Πριαμίδαισιν
πομπᾷ Διὸς ξενίου
720
νυμφόκλαυτος Ἐρινύς.
παλαίφατος δ' ἐν βροτοῖς γέρων λόγος
τέτυκται, μέγαν τελεσθέντα φωτὸς ὄλβον
τεκνοῦσθαι, μηδ' ἄπαιδα θνῄσκειν·
ἐκ δ᾽ ἀγαθᾶς τύχας γένει
725
βλαστάνειν ἀκόρεστον οἰζύν.
δίχα δ᾽ ἄλλων μονόφρων εἰ-
φιλεῖ δὲ τίκτειν ὕβρις
μὲν παλαιὰ νεά-
ζουσαν ἐν κακοῖς βροτῶν ὕβριν
735
τότ᾽ ἢ τόθ', ὁπόταν τὸ κύριον μόλῃ
φάος, νέας
δαίμονά τε τὰν ἄμαχον, ἀπόλεμον, ἀνίερον,
θράσος μελαίνας μελάθροισιν Ἄτας,
εἰδομέναν τοκεῦσιν.
740
ἀντ. δ'.
Δίκα δὲ λάμπει μὲν ἐν
δυςκάπνοις δώμασιν,
τὸν δ᾽ ἐναίσιμον τίει βίον.
τὰ χρυσόπαστα δ᾽ ἔδεθλα σὺν πίνῳ χερῶν
παλιντρόποις
745
ὄμμασι λιποῦσ᾽, ὅσια προςέμολε, δύναμιν οὐ
σέβουσα πλούτου παράσημον αἴνῳ·
πᾶν δ᾽ ἐπὶ τέρμα νωμᾷ.
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) Experimental (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 681 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 681 focus
τίς ποτ᾽ ὠνόμαζεν ὧδ᾽
ἐς τὸ πᾶν ἐτητύμως·
μή τις ὅντιν᾽ οὐχ ὁρῶμεν προνοί-
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 681 focus
τίς ποτ᾽ ὠνόμαζεν ὧδ᾽ εἰς τὸ πᾶν ἐτητύμως --
μή τις ὅντιν᾽ οὐχ ὁρῶ-
μεν, προνοίαϊισί ι τοῦ πεπρωμένου μεν, προνοίαισι⟨ν⟩ τοῦ πεπρωμένου
685
γλῶσσαν ἐν τύχαι νέμων --
τὰν δορίγαμβρον ἀμφινεικῆ θ'
Ἑλέναν; ἐπεὶ πρεπόντως
ἑλέναυς ἕλανδρος ἑλέπτολις ἐκ τῶν ἁβροπήνων
690
προκαλυμμάτων ἔπλευσε
Ζεφύρου γίγαντος αὔραι,
πολύανδροί τε φεράσπιδες κυναγοὶ
κατ᾽ ἴχνος πλατᾶν ἄφαντον,
695
κελσάντων Σιμόεντος ἀκτὰς ἐπ᾽ ἀεξιφύλλους
δι᾿ Ἔριν αἱματόεσσαν.
Ἰλίωι δὲ κῆδος ὀρθώνυμον τελεσσίφρων
700
Μῆνις ἤλασεν, τραπέ-
ζας ἀτίμωσιν ὑστέρωι χρόνωι
καὶ ξυνεστίου Διός
πρασσομένα τὸ νυμφότιμον
705
μέλος ἐκφάτως τίοντας,
ὑμέναιον, ὃς τότ᾽ ἐπέρρεπε γαμβροῖσιν ἀείδειν.
μεταμανθάνουσα δ᾽ ὕμνον
Πριάμου πόλις γεραιά
710
πολύθρηνον, μέγα ποὺ στένει κικλήισκου-
σα Πάριν τὸν αἰνόλεκτρον,
παμπορθῆ πολύθρηνον αἰῶ θεμένα πολιτᾶν,
715
μέλεον αἷμ᾽ ἀνατλᾶσα.
ἔθρεψεν δὲ λέοντος ἶ-
νιν δόμοις ἀγάλακτον οὕ-
τως ἀνὴρ φιλόμαστον,
ἐν βιότου προτελείοις
720
ἅμερον, εὐφιλόπαιδα,
καὶ γεραροῖς ἐπίχαρτον·
πολέα δ᾽ ἔσκ' ἐν ἀγκάλαις
νεοτρόφου τέκνου δίκαν,
φαιδρωπὸς ποτὶ χεῖρα σαί-
725
νων τε γαστρὸς ἀνάγκαις·
χρονισθεὶς δ᾽ ἀπέδειξεν ἦ-
θος τὸ πρὸς τοκέων· χάριν
γὰρ τροφεῦσιν ἀμείβων
μηλοφόνοισι σὺν ἄταις
730
δαῖτ᾽ ἀκέλευστος ἔτευξεν,
αἵματι δ᾽ οἶκος ἐφύρθη,
ἄμαχον ἄλγος οἰκέταις,
μέγα σίνος πολυκτόνον·
ἐκ θεοῦ δ᾽ ἱερεύς τις Ἄ-
735
τας δόμοις προσεθρέφθη.
πάραυτα δ᾽ ἐλθεῖν ἐς Ἰλίου πόλιν λέγοιμ᾽ ἄν
φρόνημα μὲν νηνέμου γαλάνας,
740
ἀκασκαῖον δ᾽ ἄγαλμα πλούτου,
μαλθακὸν ὀμμάτων βέλος,
δηξίθυμον ἔρωτος ἄνθος·
παρακλίνασ᾽ ἐπέκρανεν
δὲ γάμου πικρὰς τελευτάς,
745
δύσεδρος καὶ δυσόμιλος
συμένα Πριαμίδαισιν
πομπᾶι Διὸς ξενίου
νυμφόκλαυτος Ἐρινύς.
παλαίφατος δ᾽ ἐν βροτοῖς γέρων λόγος τέτυκται,
750
μέγαν τελεσθέντα φωτὸς ὄλβον
τεχνοῦσθαι μηδ᾽ ἄπαιδα θνάισκειν,
ἐκ δ᾽ ἀγαθᾶς τύχας γένει
755
βλαστάνειν ἀκόρεστον οἰζύν.
δίχα δ᾽ ἄλλων μονόφρων εἰ-
μί· τὸ δυσσεβὲς γὰρ ἔργον
μετὰ μὲν πλείονα τίκτει,
σφετέραι δ᾽ εἰκότα γένναι-
760
οἴκων γὰρ εὐθυδίκων
καλλίπαις πότμος αἰεί.
φιλεῖ δὲ τίκτειν ὕβρις μὲν παλαιὰ νεά-
ζουσαν ἐν κακοῖς βροτῶν
765
ὕβριν τότ᾽ ἢ τόθ᾽, ὅτε τὸ κύριον μόληι
φάος, κότον νεώρη,
δαίμονά τε τὰν ἄμαχον ἀπόλεμον,
ἀνίερον θράσος μελαί-
770
νας μελάθροισιν Ἄτας,
εἰδομέναν τοκεῦσιν.
Δίκα δὲ λάμπει μὲν ἐν δυσκάπνοις δώμασιν,
τὸν δ᾽ ἐναίσιμον τίει
775
βίον· τὰ χρυσόπαστα δ᾽ ἔδεθλα σὺν πίνωι
χερῶν παλιντρόποισ ιν
ὄμμασι λιποῦσ᾽ ὅσια προσέμολε,
δύναμιν οὐ σέβουσα πλού-
780
του παράσημον αἴνωι
πᾶν δ᾽ ἐπὶ τέρμα νωμᾶι.
Aeschyli Agamemnon (OCR draft) Experimental (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 681 focus
ἔθρεψεν δὲ λέοντος ἰ-
νιν δόμοις ἀγάλακτον οὗ-
τως ἀνὴρ φιλόμαστον,
ἐν βιότου προτελείοις
ἅμερον εὐφιλόπαιδα
720
καὶ γεραροῖς ἐπίχαρτον.
πολέα δ᾽ ἔσχ᾽ ἐν ἀγκάλαις
νεοτρόφου τέκνου δίκαν
φαιδρωπὸς ποτὶ χεῖρα σαί-
νων τε γαστρὸς ἀνάγκαις.
725
χρονισθεὶς δ᾽ ἀπέδειξεν ἦ-
θος τὸ πρὸς τοκέων, χάριν
γὰρ τροφεῦσιν ἀμείβων
μηλοφόνοισιν (ἐν) ἄταις
δαῖτ᾽ ἀκέλευστος ἔτευξεν·
730
πάραυτα δ᾽ ἐλθεῖν ἐς Ἰλίου πόλιν
λέγοιμ᾽ ἂν φρόνημα μὲν νηνέμου γαλάνας,
ἀκασκαῖον (δ᾽) ἄγαλμα πλούτου,
μαλθακὸν ὀμμάτων βέλος,
δηξίθυμον ἔρωτος ἄνθος.
740
παρακλίνασ᾽ ἐπέκρανεν
δὲ γάμου πικρὰς τελευτάς,
δύσεδρος καὶ δυσόμιλος
συμένα Πριαμίδαισιν,
πομπᾶι Διὸς ξενίου
745
νυμφόκλαυτος Ἐρινύς. –
παλαίφατος δ᾽ ἐν βροτοῖς γέρων λόγος
τέτυκται, μέγαν τελεσθέντα φωτὸς ὄλβον
τεκνοῦσθαι μηδ᾽ ἄπαιδα θνήισκειν,
ἐκ δ᾽ ἀγαθᾶς τύχας γένει
750
βλαστάνειν ἀκόρεστον οἰζύν.
δίχα δ᾽ ἄλλων μονόφρων εἰ-
μί.· τὸ δυσσεβὲς γὰρ ἔργον
μετὰ μὲν πλείονα τίκτει,
σφετέραι δ᾽ εἰκότα γένναι.
755
οἴκων δ᾽ ἀπ᾿ εὐθυδίκων
καλλίπαις πότμος αἰεί. =
φιλεῖ δὲ τίκτειν ὕβρις μὲν παλαιὰ νεά-
ζουσαν ἐν κακοῖς βροτῶν
ὕβριν, τότ᾽ ἤδη δ᾽, ὅτε τὸ κύριον μόληι
760
φάος, τέκεν νεάρης
δαίμον᾽ ἑτέραν ἄμαχον ἀπόλεμον ἀνίερον,
θράσος μελαίνας μελάθροισιν Ἄτας,
εἰδομέναν τοκεῦσιν. –
Translations (9)
Agamemnon Perseus (Aeschylus. The poetical works of Robert Browning, Volume 13. Browning, Robert, translator; Berdoe, Edward, editor. London: Smith, Elder and Co., 1889.) — 681-802 focus
The Agamemnon (OCR draft) Experimental (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 681 focus
Who then did name thus truthfully in all points —was it one whom we see not, successfully guiding his tongue in foreknowledge of destiny?—Helen 3 the bride of the spear and the object of strife? since, fitly (styled) a hell to ships, a hell to men, a hell to cities; did she sail away from her dainty woven tapestries 4 with the breeze of earth-born Zephyr: and many huntsmen, equipped with bucklers, [sailed] in the direction of the vanished track of oars, and brought their barks to land at the woodland banks of Simoïs, because of the bloody quarrel.
'Twas Wrath who accomplishes her purposes that brought to Ilion a
"care" 5
correctly named, avenging at a late season the dishonour of the board, and of Jove, guardian of the hearth, punishing them who loudly honoured the marriage song, which then befell the nuptial party to sing. But the Priam's ancient city, now taught another song, is wailing. I ween, in loud lament calling Paris the ill-wedded, having all the time before led a life of many laments, because, of the hapless blood of her inhabitants.
Even thus a man hath reared a lion a pest to his house, unfed by milk, yet loving 1 the teat; at the outset of its life gentle, loved pet of the children, and the delight of the aged; and oftentimes was he dandled in their arms like a baby nursling, with a face that brightened to [the outstretched] hand, and fawning through the cravings of appetite.
But advanced in age, he displayed the disposition of his parents; for by way of making a return for his nurture, an unbidden guest he hath prepared a banquet by crunching 2 slaughters of sheep, and the house hath been dabbled in gore; a sorrow not to be resisted by the domestics, a mighty widely slaying pest; and by the will of God some minister of Atè hath been fostered in his house.
In like manner I should say that there arrived in the city of Ilion the spirit of a breathless calm. a gentle idol of wealth, darting the tender shaft from her eyes, the soul-piercing flower of love: and couching by his side she accomplished the fell issue of her marriage, sweeping down upon the children of Priam, an evil neighbour, an evil associate, an Erinnys, cause of tears to brides under the behest of Xenian Jove.
There is among mankind an old saying, uttered in ancient times, that the great happiness of man at its consummation begets an offspring, nor childless dies; and that from good fortune there sprouts forth for posterity insatiate calamity. But I, apart from others, am single in my opinion; for the impious deed afterwards begets 3 many more like to its own race. But the lot of families that are swayed by unbending justice is ever fair in progeny.
But ancient insolence is wont to engender in the wicked among mortals insolence that sprouts afresh one time or another, when the doomed hour arrives: fresh Insolence [is wont to engender] darkness from 1 from light, the unconquerable fiend unhallowed Daring in the halls of black Atè 2 , like to its parents.
But Justice beams in smoky cottages and honours the holy life: and leaving, with averted eyes, gilded prosperity with impurity of hands, she is wont to draw nigh to holiness, not honouring the power of wealth when falsely stamped with praise, and she directs every thing towards the issue.
AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 681 focus
Qui donc, sinon quelque Invisible qui, dans sa prescience, fait parler à nos lèvres la langue du Destin,
donna ce nom si vrai à l'épousée qu'entourent la discorde et la guerre, à Hélène 1 ?
(Plus soutenu.)
Elle est née en effet pour perdre les vaisseaux, les hommes et les villes, celle
qui, soulevant ses luxueuses courtines, s'est enfuie sur la mer au souffle puissant du zéphyr, cependant qu'innombrables, d'étranges
Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 681 focus
Is there to names a charm profound!
Expreſſive of their fates aſſign’d,
Mysterious potency of ſound,
And truth in wond’rous accord join’d?
780
Why elſe this fatal name,
That Helen and deſtruction are the ſame?
Affianc’d in contention, led,
The ſpear her dowry, to the bridal bed;
To Troy the ſhining miſchief came,
795
Before her young-ey’d pleaſures play;
The woodman, from his thirsty lair,
Reft of his dam, a lion bore;
Foſter’d his future foe with care
815
To miſchiefs he muſt ſoon deplore:
Till, conſcious of his firmer age,
His lion-race the lordly ſavage ſhows;
No more his youth-protecting cottage knows,
But with infatiate rage
825
Flies on the flocks, a baleful gueſt,
And riots in th’ unbidden feaſt:
To Ilion’s tow’rs in wanton ſtate
With ſpeed ſhe wings her eaſy way;
Soft gales obedient round her wait,
And pant on the delighted ſea.
835
From ev’ry mouth we oft' have heard
850
This ſaying, for its age rever’d;
“With joy we ſee our offspring rise,
“And happy, who not childless dies:
“But fortune, when her flowrets blow,
“Oft’ bears the bitter fruit of woe.”
855
The old injustice joys to breed
Her young, inſtinct with villainous deed;
The young her deſtin’d hour will find
To ruſh in miſchief on mankind:
865
She too in Ate’s murky cell,
Brings forth the hideous child of hell,
A burden to th’ offended ſky,
The pow’r of bold impiety.
But Juſtice bids her ray divine
870
E’en on the low-roof’d cottage ſhine;
And beams her glories on the life,
That knows not fraud, nor ruſſian ſtrife.
Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 681 focus
Strofe I
785
Chi mai scelse il nome d'Elena,
nome nunzio di sciagura
fu tal, certo, ora visibile
prova n'hai, che, la ventura
preveggendo, il dir fatidico
790
spinse verso verità
per la donna che a tante contese
fu segno, cui pronube
fûr l'aste, che, come è palese,
navigli e guerrieri a sterminio
795
condusse, a sterminio città ?
Dai mollissimi velarii,
la guidò gigante Zefiro
sopra i valichi del mar:
su la pesta non visibile
800
delle navi che approdavano
Antistrofe I
805
Né fu vana quella furia,
ma converse in altri affanni
l'obbrobrioso parentaggio;
e, col volgere degli anni,
della mensa violata
810
la vendetta esercitò,
e di Giove Ospitale, su quanti
levarono i cantici
di nozze con voci festanti,
lodâr l'imeneo, che dei generi
815
sovresse le bocche volò.
Or n'è persa la memoria:
solo intona querimonie
or di Priamo la città.
Ed impreca fra le lagrime
820
contro il talamo di Paride
luttuoso, onde fra gemiti
corse in copia il sangue misero
cittadin per lunga età.
2
Strofe II
825
Nella sua casa, il valido
rampollo d'un leone un uomo crebbesi,
slattato appena, ancor delle mamme avido.
Fu mite i primi dí
Antistrofe II
Ma, fatto adulto, l'indole
dei genitori suoi mostra; e, per grazia,
le greggi sgozza, e siede ad un convivio
a cui niun l' invitò.
840
Tutta la casa bulica
di sangue incombe affanno
sui famigliari, e danno
e rovina e sterminio :
tal ministro funereo
845
entro la casa, avverso un Dio mandò.
3
Strofe III
Giungeva or ora alla città di Priamo
come un senso d'immota placida aura,
un cimelio dolcissimo, ricchissimo,
850
una morbida freccia delle palpebre,
un fior d'amore che mordeva gli animi.
Poscia, altrove chinandosi,
pose alle nozze luttuoso fine,
compagna, ospite infausta
855
spinta da Zeus che gli ospiti
Antistrofe III
Da lungo tempo vige un' antichissima
860
sentenza fra i mortali: che la prospera
sorte d'un uom, se troppo cresce, genera
figli, non resta senza prole; e germina
dal gaudio immenso duolo alla progenie.
Da tutti gli altri è vario
865
il pensier mio. Col volgere del sole
l'opera trista genera
figli a sé stessa simili:
ai letti ove Giustizia
impera, la Fortuna è bella prole.
870
4
Strofe IV
E la vetusta Tracotanza genera,
a sciagura degli uomini,
Tracotanza di giovane
vigor, poi che del nascere
875
giunse il giorno fatale,
dimonia ineluttabile, invincibile,
empia audacia, che stermina
le case, a quella simile
ond' essa ebbe natale.
880
4
Antistrofe IV
Ma Giustizia risplende anche tra fumide
mura, e onora il pio vivere.
Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 681 focus
Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 681 focus
Glaubt man an Rettung oder Untergang für ihn?
wie soll ich gut und böse mischen und den Sturm
700
beschreiben, der die Flotte der Hellenen traf?
gewiß nicht ohne Götterzorn, denn es verschwor
650 sich Meer und Feuer, sonst einander feindlich stets,
und zeigten sich einträchtig in der kläglichen
Vernichtung des Achäerheeres. Mit der Nacht
705
kam das Verderben. Hohle Wogen hoben sich;
655 die Schiffe prallten von der Wut des Boreas
gestoßen an einander. Andre riß dahin
die Windsbraut und der Wirbel sturmgepeitschter See,
und sie verschwanden, eine Herde, die der Hirt
710
heimtückisch scheuchend selber auseinander jagt.
Als sonnenhell der Morgen kam, da sahen wir,
660 das Meer von Trümmern, von Hellenenleichen blühn.
Zwar uns und unser Fahrzeug trug der Wogenschwall
durch alle Fährde wohlbehalten, wie den Weg
715
ein Gott uns an dem Steuer wies, nicht Menschenkunst.
Als rettender Gefährte blieb das Glück uns treu,
665 so daß uns auf der Reede nicht der Gegenprall
der Brandung packte, nicht der Kiel auf Klippen stieß.
Allein trotz unsrer Rettung aus des Meeres Schlund,
720
trotz hellstem Himmelslichte mochten wir dem Glück
nicht trauen, dachten an die neue Sorge bloß:
670 verschlagen ist, wer von der Flotte nicht versank.
Wer nun von jenen heute noch am Leben ist,
beweint uns als verloren, während wir von ihm
725
das gleiche denken. Also steht es. Mög' es nur
sich noch zum besten wenden. Menelaos wird
675 noch kommen, des vor allem darfst du dich verseh'n.
Denn wenn ihn lebend und gesund ein Sonnenstrahl
nur irgendwo erspähen kann, so wird ihn Zeus,
730
der unsres Herrscherhauses Sturz noch nicht beschloß,
den Rückweg finden lassen in das Vaterland.
680 Ich bin am Ziel. Die ganze Wahrheit wißt ihr nun.
für die Frau, die vielumstritt'ne, speergefreite Helene.
Ja, zur Hölle
690 mußten Schiffe, Burgen, Helden,
da sie von des üpp'gen Lagers weichen Polstern sich erhob
und von den riesigen Flügeln des Westes getragen
740
davonfuhr,
695 und auf den flüchtigen Spuren des Kieles gewappnete
Jäger
kamen zu Hauf an das buschige Simoisufer
blutigen Hader zu suchen.
745
700 Sühne für des Herdes Schändung, Sühne für den Bruch des Gastrechts
fordert göttliche Vergeltung zukunftsicher noch nach Jahren.
Lauter Jubel grüße Paris, der der Liebe Kette trägt.
705 Ja, und Ketten
werden Volk und König tragen.
750
Stimme nur der Chor der Schwäher stolz und froh das Brautlied an.
710 Bald lernt andere Weisen des greisen Priamos Veste,
gellend tönen die Flüche, des Paris Bette verwünschend,
715 tönen die Klagen am Grab der gefallenen Bürger,
blutiges Weh zu beweinen.
755
Es zog einmal ein Mann
ein Löwenjunges, Säugling noch, sich auf.
Wie war das kleine zahm,
der Kinder Spielgesell', der Greise Lust.
Oft schaukelt' er's im Arm,
760
als wär's ein Kind. Da leckt' es seine Hand
und blickte fromm, und wenn es hungrig war,
725 so wedelt' es und bat.
Doch als es älter ward,
da zeigte sich die eingeborene Art.
765
Was war der Pflege Dank?
730 Es schuf das Mahl sich in der Lämmer Mord.
Die Herde lag zerstört,
der Hof voll Blutes, das Gesinde schrie:
erwachsen war des Hauses Höllengast,
770
735
ein grimmig reißend Tier.
Einst zog sie ein in Ilios, ein Lächeln spiegelklarer See,
740 ein Kleinod in des Friedens Schatz, ein weicher, tiefer Liebesblick,
745 ein Duft von Liebreiz, sinnberauschend.
Die Täuschung verflog, und das Ende der Lust
775
war bitter, ihr Kommen, ihr Bleiben ein Fluch.
Es gab ihr des Gastrechts rächender Gott
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 681 focus
Say, from whose lips the presage fell?
Who read the future all too well,
800
And named her, in her natal hour,
Helen, the bride with war for dower?
'Twas one of the Invisible,
Guiding his tongue with prescient power.
On fleet, and host, and citadel,
805
War, sprung from her, and death did lour,
When from the bride-bed's fine-spun veil
She to the Zephyr spread her sail.
Strong blew the breeze—the surge closed o'er
The cloven track of keel and oar,
810
But while she fled, there drove along,
Fast in her wake, a mighty throng—
Athirst for blood, athirst for war,
Forward in fell pursuit they sprung,
Then leapt on Simois' bank ashore,
815
The leafy coppices among—
No rangers, they, of wood and field,
But huntsmen of the sword and shield.
Heaven's jealousy, that works its will,
Sped thus on Troy its destined ill,
820
Well named, at once, the Bride and Bane;
And loud rang out the bridal strain;
But they to whom that song befel
Did turn anon to tears again;
Zeus tarries, but avenges still
825
The husband's wrong, the household's stain!
He, the hearth's lord, brooks not to see
Its outraged hospitality.
Even now, and in far other tone,
Troy chants her dirge of mighty moan,
830
Woe upon Paris, woe and hate!
Who wooed his country's doom for mate—
This is the burthen of the groan,
Wherewith she wails disconsolate
The blood, so many of her own
835
Have poured in vain, to fend her fate;
Troy! thou hast fed and freed to roam
A lion-cub within thy home!
A suckling creature, newly ta'en
From mother's teat, still fully fain
840
Of nursing care; and oft caressed,
Within the arms, upon the breast,
Even as an infant, has it lain;
Or fawns, and licks, by hunger pressed,
The hand that will assuage its pain;
845
In life's young dawn, a well-loved guest,
A fondling for the children's play,
A joy unto the old and gray.
But waxing time and growth betrays
The blood-thirst of the lion-race,
850
And for the house's fostering care,
Unbidden all it revels there,
And bloody recompense repays—
Rent flesh of kine, its talons tare:
A mighty beast, that slays, and slays,
855
And mars with blood the household fair,
A God-sent pest invincible,
A minister of fate and hell.
Even so to Ilion's city came by stealth
A spirit as of windless seas and skies,
860
A gentle phantom-form of joy and wealth,
With love's soft arrows speeding from its eyes,
Love's rose, whose thorn doth pierce the soul in subtle wise.
Ah, well-a-day! the bitter bridal-bed,
When the fair mischief lay by Paris' side!
865
What curse on palace and on people sped
With her, the Fury sent on Priam's pride,
By angered Zeus! what tears of many a widowed bride!
Long, long ago to mortals this was told,
How sweet security and blissful state
870
Have curses for their children—so men hold—
And for the man of ail-too prosperous fate
Springs from a bitter seed some woe insatiate.
Alone, alone, I deem far otherwise;
Not bliss nor wealth it is, but impious deed,
875
From which that after-growth of ill doth rise!
Woe springs from wrong, the plant is like the seed—
While Right, in honour's house, doth its own likeness breed.
Some past impiety, some gray old crime,
Breeds the young curse, that wantons in our ill,
880
Early or late, when haps th' appointed time—
And out of light brings power of darkness still,
A master-fiend, a foe, unseen, invincible;
A pride accursed, that broods upon the race
And home in which dark Atè holds her sway—
885
Sin's child and Woe's, that wears its parents' face,
While Right in smoky cribs shines clear as day,
And decks with weal his life, who walks the righteous way.
From gilded halls, that hands polluted raise,
Right turns away with proud averted eyes,
890
And of the wealth, men stamp amiss with praise,
Heedless, to poorer, holier temples hies,
And to Fate's goal guides all, in its appointed wise.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.) — 681 focus
Wer erfand den Namen Ihr,
Der so ganz sich wahr erwies?
(War es Einer, den wir nicht sah'n, und der,
Ahnend künftiger Zeiten Loos,
Recht gelenkt der Zunge Laut?)
660
Ihr, der umrungenen Speeresbraut,
Helena? Ja, sie ward der Schiffe
Und der Männer und Städte Vertilgerin,
Als Zephyros' Hauch sie,
Des gewaltigen, aus dem Prunke
665
Des Gemachs im Schiff davontrug!
Und den Schild schwingend verfolgt ein Jägerschwarm
Muthig die Spur des entschwundnen Schiffes,
Das zu Simois' Felsenstrand
Lenkte, dem laubumgrünten,
670
Daß er kämpfe den Blutkampf.
Erste Gegenstrophe.
Ehe, Wehe, sandte da,
Rachesinnend, Götterzorn
Ueber Ilion, vergalt spät hernach
Schwer des gastlichen Tisches Schmach
675
Und des Herdbeschirmers Zeus
Allen, die dort am Vermählungsfest,
Feiernd die Braut, zu laut gejubelt,
Und den Brüdern, die das Geschick erkor,
Zu singen das Brautlied.
680
Sie verlernte bald den Festsang,
Die ergraute Troerveste;
Und in laut jammernden Gramestönen ruft
Sie den zum Fluche vermählten Paris,
Lange bevor sie das volle Graun
685
Sehen muß um die Bürger,
Die hinsanken im Blute.
Zweite Strophe.
So nährt Einer im Haus wohl
Den Löwen, fern von der Mutter,
Den milchdürstenden Unhold.
690
Zahm im Beginne des Lebens,
Liebend geliebt von den Kindern,
Gernegeseh'n von den Alten,
Ruht er oft in ihrem Arm,
Gleich dem zarten Kind, und blickt
695
Freundlich wedelnd zur Hand hinauf,
Die dem Hungernden spendet.
Zweite Gegenstrophe.
Erstarkt endlich, enthüllt er
Den Erbsinn seines Geschlechtes.
Denn die Pflege vergeltend,
700
Schafft er ein Mahl ungeheißen
Sich von gemordeten Lämmern,
Röthet mit Blut die Gemächer.
Alle seh'n in tiefem Schmerz,
Wie der Mörder rast und würgt.
705
Also nährte dem Haus ein Gott
Einen Priester des Unheils.
Dritte Strophe.
So kam auch sie, sag' ich, einst zur Troerstadt,
Ein Bild holden Sinnes, gleich stillem Glanz des Meeres,
Des Reichthums zaubervolles Kleinod,
710
Trunkener Augen süßer Pfeil,
Herzverwundende Liebesblume!
Doch den Sinn wandelnd, erschuf sie
Der Vermählung bittres Ende,
Und befiel Priamos' Haus, scheuchte hinweg Frieden und Freude,
715
Gesandt vom gastlichen Zeus,
Fluch und Jammer den Bräuten.
Dritte Gegenstrophe.
Ein greiser Spruch aus der Väter Zeiten sagt:
„Des Glücks volle reiche Frucht, stets gebiert sie neue,
Sie stirbt nicht, kinderlos verwelkend;
720
Und in des Glückes blüh'ndem Schooß
Wuchert auf unersättlich Unheil."
Ich indeß lobe den Spruch nicht.
Denn des Gottverächters Unthat,
Sie gebiert mehrere nach, zeugt ein Geschlecht, ähnlich der Mutter.
725
Doch, übt die Tugend ein Haus,
Erbt auf Enkel das Heil fort.
Vierte Strophe.
Denn gerne zeugt Uebermuth ewigfort Uebermuth,
Der im Leid des Lebens fröhlich grünt,
Heut' oder morgen Licht in Nacht umwandelnd, wann die Stunde kommt,
730
Zeugt den unbezwingbar unheil'gen Gott, den Frevelmuth,
Ihn, der mit Leid finster das Haus umlagert
In der Gestalt des Vaters.
Vierte Gegenstrophe.
Doch Dike weilt strahlend auch unter rauchschwarzem Dach,
Ist gerechtem Lebenswandel hold.
735
Sie flieht des Saales goldnen Prunk, den frevler Hände Schmutz befleckt,
Abgewandt den Blick, und lenkt heil'gen Götterschwellen zu,
Nicht ehrend falschgleißende Macht des Reichthums:
Alles lenkt sie zum Ende.
(Agamemnon erscheint auf hohem Siegeswagen, neben ihm sitzend Kassandra: hinter ihnen Wagen mit gefangenen Troerinnen. Außerdem ein Gefolge von Herolden, Lanzenknechten u. s. f.)

Notes on the current edition

Agamemnon

1. fort. ἁβροπήνων Salmasius
2. πλατᾶν Heath: πλάταν codd.
3. ἐπ᾽ ἀξιφύλλους Fl: εἰς ἀεξιφύλλους Fa
4. ἤλασεν orson: ἤλασε codd.
5. ἀτίμωσιν Canter: ἀτίμως ἵν᾽ Fl: ἀτίμως Fa
6. παμπορθῆ Seidler: παμπρόσθη codd.
7. [sed incerta correctio: et πολύθρηνον e v. 711 iure susectum]
8. αἰῶνα διαὶ Emper: αἰῶν᾽ ἀμφὶ codd.
9. λέοντος ἶνιν Conington: λέοντα σίνιν codd.
10. ἀγάλακτα βούτας ἀνὴρ φιλομάστων ingeniose (ex Hesych. ἀγάλαξ: ὁμότιτθος) Wecklein
11. ἔσκ᾽ Casaubbon: ἔσχ᾽ codd.: alii ἔσχ᾽ ... φαιδρωπῶς (Weil) ... σαίνοντα (Auratus)
12. ἦθος Conington: ἔθος codd.
13. τοκέων Fa: τοκήων Fl
14. γὰρ τροφεῦσιν Fa: τροφᾶς γὰρ Fl
15. μηλοφόνοισι σὺν Fix: μηλοφόνοισιν Fl
16. προσεθρέφθη Heath: προσετράφη codd.
17. δ᾽ add. Porson
18. δυσσεβὲς γὰρ Pauw: γὰρ δυσσεβὲς codd.
19. ὅτε Klausen: ὅταν codd.
20. φάος τόκου H. L. Ahrens: νεαρὰ φάους κότον codd.
21. τὰν Hermann: τὸν codd.
22. ἄμαχον om. Fa
23. εἰδομένας Casaubon: εἰδομέναν codd.
24. βίον seclusit H. L. Ahrens
25. ἔδεθλα Auratus: ἐσθλὰ codd.
26. προσέμολε Hermann: προσέβα τοῦ codd.

Commentary

Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus

681. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-419

τίνοντας Quod libri habent,
τίοντας
, quum visum esset honorantes significare, non mirum est de scriptura dubitatum esse. Male vero Blomfieldius
τοίας
, Schützii coniecturam, recepit, id ut esset punientis. Id Graece diceretur
τισομένου
. Intelligendum est luentes. Hoc autem vereor ne Aeschylus non dixerit insolenter
τίοντας
, sed
τίνοντας
. ἐκφάτως Adverbium
ἐκφάτως
Blomfieldio idem quod
ἀφάτως
esse videbatur. Invenitur
ἔκφατος
apud Maximum v. 451.
ἢ διχόμηνον ἄγοι σέλας ἔκφατον
. Sed non ut
ἐκνόμως
atque alia huic similia
ἐκφάτως
dici potuit. Magis crediderim supra modum dicendum significare, sicut in malam partem
ἐκτόπως
dictum est a Manethone III. 331.
681

682. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-420

ἐπέπρεπεν
ἐπέπρεπεν
, cum glossa
ἥρμοζεν
, Farn.
ἐπέρρεπεν
Flor. Recte
ἐπέπρεπεν
Vict. Hoc verbo supra v. 236. activo, hic neutrali poeta usus est. Nescio autem an scribendum sit
ὑμέναιον οἷς τότ' ἐπέρρεπεν γαμβροῖσι θεῖναι
, luentes laudem nuptialem, quibus tum hoc incubuit ut hymenaeum sponsis canerent.
682

685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-421

γέρων Auratus
γεραιόν
. Apte Stanleius comparavit Horatii Carm. I. 15, 18. et regnum Priami vetus.
685

688. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-422

παμπορθῆ πολύθρηνον αἰῶνα Libri
παμπρόσθη πολύθρηνον
. Posteriorem vocem Schützius aliquando censuit in
πολύδακρυν
mutandam esse, quoniam apud Hesychium scriptum est
πολύδακρυ, πολύθρηνον
. Ad priorem emendandam quae allata sunt, ut inepta et aperte falsa omittam, sensum certe praebent
παμπενθῆ
Aurati et
παμπηδὴν
Schützii. In Opusc. IV. p. 337. hanc protuli emendationem,
κικλήσκουσα Πάριν τὸν αἰνόλεκτρον πάμπορθ', ἢ πολύθρηνον αἰῶνα
. Melior tamen est et, ut puto, vera Seidleri emendatio,
κικλήσκουσα Πάριν τὸν αἰνόλεκτρον, παμπορθῆ πολύθρηνον αἰῶνα
.
688

689-690. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-423

αἰῶνα, φίλον πολιτῶν μέλεον αἷμ' ἀνατλᾶσα Libri
αἰῶν' ἀμφὶ πολίταν
. Genitivum
πολιτῶν
Auratus, Scaliger, alii restituerunt. Deinde
μέλεον
Flor. ex correctione pro ante scripto
μέλαιον
. Meam emendationem Humboldtus expressit,
αἰῶνα, φίλον πολιτῶν μέλεον αἷμ' ἀναπλᾶσα
. Non norat
ἀμφί
scholiastes, qui haec adscripsit,
αἰῶνα πολύθρηνον καὶ μέλεον αἷμα ἀνατλᾶσα
.

693. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-424

αὖθ'
οὕτως ἄΐστος
Flor. Vict. sed in Flor. ad ultimam
οὕτως
vocabuli syllabam
ος
supra adscriptum est, habetque
οὕτως
Farn. Id Auratus coniectura assecutus erat. Non est illa tamen, ut ex metro cognoscitur, vera scriptura, sed
αὖθ'
. Id et sic et
αὖθ'
esse videtur scriptum, ut alii
οὗτος
, alii
οὕτως
interpretandi caussa apponerent.
693

697. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-425

ἔχων Libri
ἔχων
. In Farn. glossae adscriptae
πρόσεχε, προσεῖχεν
. Casauboni Pearsonique coniecturam
ἔχων
a Blomfieldio, Wellauero, Scholefieldio receptam videas quod ea forma in Persis v. 658. inveniatur. At nec veri simile est hic tam exili forma dicendi usum esse poetam, et quid tandem reprehendat quis in librorum scriptura, quum a neutrali significatu non raro dicatur? Supra v. 176.
Ἀχαϊκὸς λεώς, Χαλκίδος πέραν ἔχων παλιρρόθοις ἐν Αὐλίδος τόποις.
697

698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-426

νεότροφον
νεοτρόφον
Flor.
698

702. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-427

τοκέων
τοκήων
Flor. Vict.
τοκέων
recte Farn.
702

703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-428

χάριν τροφᾶς γὰρ
χάριν γὰρ τροφᾶς
Flor. Vict.
χάριν γὰρ τροφεῦσιν
Farn. quod receperunt Blomfieldius et Scholefieldius, quia, si v. 693.
οὕτως
legitur, metra exaequantur. Corrupit hunc locum Wellauerus, quum
ἔθος τὸ πρόσθε τοκήων
scripsit, quod ipsi sensus poscere est visus. Altero in versu ex Pearsoni Heathiique sententia
χάριν τροφᾶς γὰρ
posuit. Hoc ego quoque probandum censui, qui
τροφεῦσι
Triclinii coniecturam esse credam, numeros quidem eosdem praebentem quos servatum in stropha
οὕτως
habet, sed eos, si quid video, non satis concinnos.
703

704. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-429

ἀρχαῖς
ἄταις
Farn. Vict.
ἄτας
Flor. In Farn. adscripta interpretatio
ἤγουν πολέμοις
. Fuerunt qui
ἄγραισιν
aut
σὺν ἄταις
scribendum esse putarent. Quod ego in El. doctr. metr. p. 326. proposueram,
ἄγαν
, receperunt Blomfieldius aliique, sed non explicuerunt. Patet autem non esse dictam eam vocem ut v. 126. ubi invidiam atque indignationem significat, sed eandem vim habere atque
ἄγος
. Proprie enim stuporem significat admiratione ortum, quae quum rei malae atque infandae magnitudine excitatur, coniuncta est cum indignatione atque aversione animi. Inde
ἄγη
etiam de ipsa re, quae eos sensus excitat, dictum esse videri potest. Sic in Choeph. v. 820.
ἔνδοθεν φοινίαν ἄγαν τιθείς
, nam ibi quoque male legitur
ἄταν
. Sed fateor id et mirum videri nec satis aptum huic loco. Quare non dubito quin ab
ἄγη
diversum fuerit
ἄτη
, factum ab
ἅζω
, quod significaret consecrationem, sacrificium. Nam
ἅζεσθαι
est sibi sacrum reddere, ut, si
ἅζειν
activum umquam in usu fuit, id consecrare alii aliquid esse debuerit. Conspirat autem
ἁγνός
, quod consecratum proprie significavit. Simul ex hac duarum vocum confusione explicari potest interpretationis apud grammaticos fluctuatio.
704

707. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-430

κακὸν ἦθος
κακὸν δ' ἦθος
Flor. Vict. Particulam, quam Pauwius vidit delendam esse, omittit Farn.
707

710. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-431

προσεθρέφθη Libri
προσεθράφη
. Heathius
πρὸς ἐτράφη
, qui videtur scribere voluisse
προσεθρέφθη
, quod reposuit Porsonus.
710

711. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-432

παράυτα
πάραυτα δ' ἐλθεῖν
Flor.
παραυτὰ δ᾽ οὖν ἐλθεῖν
Farn. Vict. Et
οὖν
quidem atque in antistrophico versu
τοῖς
iam ante cognitam Flor. codicis scripturam a me deleta erant. In
πάραυτα
hunc accentum tenui, quo hodie quoque Graecos uti testatus est Coraes in dissertatione Prodromo bibliothecae Graecae praemissa p. 50. Hesychius
πάραυτα, παραχρῆμα, εὐθέως, παραυτίκα
. Vitiosam eam prosodiam putabat Dorvillius ad Char. p. 311 (388).
711

713. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-433

ἀκασκαῖον μὲν Libri
ἀκασκαῖον ἄγαλμα
. Post
ἄγαλμα
distinctionem addidit Stanleius. Porsonus
ἀκασκαῖον δ'
edidit: quem omnes secuti sunt. Porsonus enim si praesul soloecismum facit, quis non redamtruet olli?
Δὲ
non habet locum nisi aut verbo vel novo addito vel repetito priore, aut rebus quae per
μὲν
et
δὲ
distinguuntur sibi oppositis, ut paullo post v. 730. de quo genere dixit Boeckhius ad Pindari Pyth. XI. 1. Itaque in Aiace v. 624. scribendum est
ἢ που παλαιᾷ μὲν ἔντροφος ἡμέρᾳ λευκῷ τε γήραι μάτηρ νιν ὅταν νοσοῦντα φρενομόρως ἀκούσῃ,
quamvis libri omnes
δὲ
habeant. Eodem modo Aeschyli versus corrigendus erat. Illud
μὲν — τε
vel
μὲν — καὶ
frequens est apud Pindarum.
Ἀκασκαῖον
explicandum ex Hesychio,
ἄκασκα, ἡσύχως, μαλακῶς, βραδέως
. Grammaticus in Bekkeri Anecd. p. 371, 1.
ἄκασκα, ἥσυχα, βραδέα
(legitur
φαρδέα
). Κρατῖνος Νόμοις.
ἢ πρεσβύται πάνυ γηραλέοι, σκήπτροισιν ἄκασκα προβῶντες.
Eustathius p. 665, 29.
τὸ δὲ ἀκήν, περὶ οὗ ἀλλαχοῦ εἴρηται, εὕρηται λεγόμενον καὶ ἀκασκᾶ. Αἴλιος δὲ Διονύσιος καὶ χρῆσιν παράγει Κρατίνου ταύτην “σκηπτροῖσιν ἀκασκᾶ προβιβῶντα.”
713

716. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-434

παρακλίνασ'
παρακλίνουσ'
Farn. Vict. Coli signo post hanc vocem interpungunt Vict. Cant. Auratus
παρακινοῦσ᾽ ἐπέκρανεν
, si recte notavit Spanhemius. Certe viderat Auratus verbum hoc cum sequentibus coniungendum esse, quod monuerunt deinde etiam alii, non illi tamen rem apertissimam persuadentes Porsono Blomfieldioque. In Flor. scriptum est
παρακλίνασ'
, idque propter codicis auctoritatem praetuli. Dictum id est neutraliter, declinans, i. e. a pristina via decedens.
716

717-721. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-435

γάμου πικρὰς τελευτάς, δύσεδρος καὶ δυσόμιλος πέλει ξυνέταις Πριαμίδαισι, πομπᾷ Διὸς ξενίου, νυμφόκλαυτος Ἐρινύς.
πικράς
Farn. Vict.
πικροῦ
, sed
ας
supra scripto, Flor. Idem liber
τελευτᾶς
, sed circumflexo in gravem mutato. Obscuram atque ambiguam reddiderunt horum versuum interpretationem qui sic interpunxerunt,
γάμου πικρὰς τελευτάς, δύςεδρος καὶ δυςόμιλος, συμένα Πριαμίδαισι, πομπᾷ Διὸς ξενίου, νυμφοκλαυτὸς Ἐριννύς
. In Vict. Cant. nulla post
τελευτὰς
et
δυςόμιλος
interpunctio est. Haec posterior si omittitur, Helena dicitur
δύςεδρος καὶ δυςόμιλος συμένα Πριαμίδαισι
, postremis autem verbis significatur eam Iovis missu pro Furia esse. Rectius videtur virgula interpungi post
τελευτάς
, cetera autem omnia sine interpunctione continuari, Helena ut dicatur tamquam Furia
δύςεδρος καὶ δυςόμιλος
ab Iove missa Priamidis venisse. Ipsumque eo ducit
συμένα
, verbum convenientissimum Furiae, quas magnis et rapidis gressibus ruere constat.

719. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-436

Πριαμίδαισι
πριαμίδαισιν
Bekkero teste Farn.
πριαμίδαισι
Flor. Vict.
719

721. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-437

Ἐρινύς
ἐρινὺς
Flor.
ἐριννύς
Farn. Vict.
721

722. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-438

ἐν βροτοῖς
ἐν βροτοῖς
Flor.
ἐν τοῖς βροτοῖς
Farn. Vict. Patet Triclinium voluisse trimetrum facere.
722

726. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-439

ὀϊζὺν Libri
ὀϊζύν
. Correxit Pauwius.
726

728. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-440

τὸ δυσσεβὲς γὰρ ἔργον Libri
τὸ γὰρ δυσσεβὲς ἔργον
. Emendarunt Pauwius et Heathius.
728

729. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-441

μετὰ
μετὰ
libri. Male Auratus
τέκνα
coniiciebat. Satius erat per anastrophen indicare
μετὰ
esse post.
729

731. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-442

γάρ Recte libri
γάρ
. Malam Aurati aliorumque coniecturam
δ᾽ ἄρ᾽
Porsonus aliique receperunt, non animum advertentes ad usum eum quo
γάρ
in sententia parenthetice inserta dicitur: nam illud quidem non dubium est, iustae domus prosperam sortem esse. Ac
δ᾽ ἄρ᾽
ne potuit quidem dici.
731

736-737. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-443

τόθ' ἢ τόθ', ἕως ἂν ἐς τὸ κύριον μόλῃ νέα ῥαφά.
τότ' ἢ τόθ᾽ ὅταν τὸ κύριον μόλῃ νεαρὰ φάους. κότον
Flor. Farn. et omissa post
φάους
interpunctione Vict. Improbabilia multa de his versibus prolata sunt, neque nunc probo quae ipse olim proposui.
Κότον
explicatio esse videtur, adscripta ad
δαίμονα τὸν ἄμαχον
. Aeschylum autem scripsisse puto
τότ᾽ ἢ τότ᾽, ἔςτ᾽ ἂν ἐπὶ τὸ κύριον μόλῃ νέα ῥαφᾷ.

738-740. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-444

δαίμονά τε τὰν ἄμαχον, ἀπόλεμον, ἀνίερον, θράσος μελαίνας μελάθροισιν ἄτας εἰδομέναν τοκεῦσιν.
δαίμονά τε τὸν ἄμαχον, ἀπόλεμον, ἀνίερον θράσος μελαίνας μελάθροισιν ἄτας εἰδομένων τοκεῦσιν
Vict. Sic etiam Flor. nisi quod
μελάθροις
et
τοκεῦσι
habet. In Farn.
μελάθροισιν εἰ τοκεῦσιν
scriptum est, omissum autem
ἄμαχον
, quod Triclinius expulit, atque ad
ἀπόλεμον
adscripta glossa
τὸν ἄμαχον, ἀντὶ μιᾶς
. Scribendum esse
δαίμονά τε τὰν ἄμαχον, ἀπόλεμον, ἀνίερον
, dixi in adnotationibus ad Humboldti interpretationem. Quod additur
θράσος ἄτας
idem est quod
θρασεῖα Ἄτη
, neque opus est ut
εἰδομέναν
cum Casaubono et Heathio in
εἰδομένας
muletur, neque ut cum Aurato
μέλαιναν ἄταν
scribatur.

742. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-445

δώμασι
δώμασιν
Farn.
δώμασι
Flor. Vict.
742

744. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-446

ἔδεθλα
τὰ χρυσόπαστα δ᾽ ἐσθλὰ
Flor. Vict.
τὰ χρυσόπαστ᾽ ἐσθλὰ
Farn. Praeclare Auratus
τὰ χρυσόπαστα δ᾽ ἔδεθλα
, quod suum fecit Stanleius. Recepit Schützius, non etiam alii, quamquam evidentissime verum. Usus ea voce Callimachus h. Apoll. v. 71. qui ibidem v. 61. et in hymno Deli v. 228.
ἐδέθλιον
dixit.
744

745. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-447

παλιντρόποις
παλιντρόποις
, quod Flor. Vict. habent, Elmsleius etiam ex Farn. attulit, Bekkerus autem
παλίντροπο
, eumque verum vidisse puto. Volebat enim Triclinius haec verba,
παλίντροπ᾽ ὄμμασι
, respondere illis,
νεαρὰ φάους κότον
. Non potest autem dubitari quin verum sit
παλιντρόποις
.
745

746. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-448

προσέμολε Libri
προσέβα τοῦ
. Articulus iste huc ex sequente versu venisse videtur, quum supra scriptus esset ad
πλούτου
. Pro
προσέβα
in adnotationibus ad Humboldti interpretationem scribendum esse conieci
προσέβαλε
, quo verbo attendendi reputandique significatu usus est Sophocles in Trach. v. 580.
χιτῶνα τόνδ᾽ ἔβαψα, προςβαλοῦσ᾽ ὅσα ζῶν κεῖνος εἶπε
, et iterum v. 844.
τὰ μὲν οὔτι προσέβαλε
. Sed et artificiosius quaesitum et non satis aptum huic loco, qui simplicius ideoque gravius verbum desiderat,
προςβάλλειν
est. Scribendum potius erat
προςέμολε
.
746

748. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-449

πᾶν δ' ἐπὶ τέρμα νωμᾷ Libri
πᾶν δ᾽ ἐπὶ τέρμα νωμᾷ
. Duplicem Stanleius explicationem proposuit, omnia dirigit ad finem, et omnium rerum exitum dirigit et disponit. Prior interpretatio vel propter ambiguitatem admitti non potest, dicique hoc sensu debuit
πάντα
. Altera non congruit cum verbis, nisi voluit omnem exitum intelligi. Nec placet tmesis. Aperte
πᾶν τέρμα
coniungendum,
ἐπὶ
autem, quod sine nomine positum retractionem accentus requirit, dictum est ita ut referatur ad utrosque qui ante sunt commemorati. Nam quum chorus, a communi opinione dissentiens, recte factis prospera, male factis funesta gigni ostendat, Iustitiam, quae humilis casae probitati faveat, opulentae autem domus impuras manus aversetur, omnem attribuere ait exitum, i. e. bonum et malum, ut quisque sit meritus. Haec omnia etsi chorus cogitatione malorum, quibus Troiani raptum Helenae luerunt, commotus dicit, tamen simul referuntur ad metum, quo ab ipso in orchestram accessu plenum se esse prodit, ne Iphigeniae immolatio alicuius tristis eventus caussa exsistat. Hinc intelligitur cur sic, ut mox facit, Agamemnonem alloquatur.
748

749. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-450

πολύπρακτος Libri
πολίπρακτος
. Recte Blomfieldius formam Homeri usu stabilitam posuit.
749

751. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-451

σεβίσω
σεβίσω
Farn. Vict. Doricam formam
σεβίζω
Flor. habet, nescio an recte. Usitatior certe est in deliberatione de eo quod agendum sit aoristi coniunctivus. Quamquam aliquando etiam praesenti utuntur,
τί δρῶ; τί δρῶμεν; τί λέγω;
et similia dicentes.
751

753. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-452

τοῦ δοκεῖν εἶναι
Τὸ δοκεῖν
ita significare
esse videri
monui ad Vigerum adn. 20. Philemo apud Stobaeum IX. 22.
ἀλλ' ὅςτις ἄδολον γνησίαν τ' ἔχων φύσιν, εἶναι δίκαιος κοὺ δοκεῖν εἶναι θέλει.
753

754. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-453

παραβάντες
παραβάντες
Flor. Vict.
παραβαίνοντες
Farn. Triclinius enim male saeviit in huius carminis paroemiacos.
754

755. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-454

τῷ δυσπραγοῦντί τ' Hunc et quattuor sequentes versus affert Stobaeus CXII. 12. apud quem, ut in Aeschyli libris,
τῷ δυσπραγοῦντι δ'
est scriptum. At id, quoniam quae sequuntur explicandis per duo opposita praegressis inserviunt,
τῷ δυσπραγοῦντί τ'
erat scribendum. Sic infra v. 803.
755

756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-455

δάκος
ὀδύνη
Flor. Vict.
δάκος
Farn. ut apud Stobaeum legitur, quod Stephano probatum primus recepit Canterus. In codicibus Stobaei A. B. nihil amplius scriptum legitur quam
τῷ δυσπραγοῦντι δ᾽ ἐπιστεναχεῖν πᾶς τις ἕτοιμος
, omissis reliquis.
756

757. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-456

προσικνεῖται Farn. ex Triclinii iudicio
προσεικνεῖται
.
757

758. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-457

καὶ ξυγχαίρουσιν
καὶ ξυγχαίρουσιν
Flor. Farn. Vict. Apud Stobaeum
καὶ νυκτὶ δὲ χαίρουσιν
. Id ego quum deleto
καὶ
probassem, Blomfieldius ea correctione locum penitus enervari pronuntiavit: nam manifesto coniungi homines qui ridentibus adrideant et flentibus adfleant, qui parati sint
τῷ δυςπραγοῦντι ἐπιστενάχειν καὶ τῷ χαίροντι ξυγχαίρειν
. De sententia loci recte iudicavit: verum non debebat eam enervari illa lectione dicere, auget enim priorem partem sententiae, sed privari altera parte, nisi quis eam excidisse statueret. Id vero facere debebam. Moverat enim me et scriptura Stobaei, et quod
ἀγέλαστα πρόςωπα βιάζεσθαι
potius fingere vultum ad ostendendam coactam tristitiam, quam tristem vultum cogere ut laetus appareat significare videretur.
Νυκτὶ ὁμοιοπρεπεῖς
autem defendi poterat Homerico
νυκτὶ ἐοικώς
. Aliud vero, quod maxime debebat, non reprehendit Blomfieldius. Nam si
νυκτὶ δὲ χαίρουσιν ὁμοιοπρεπεῖς
legitur, verbum principale
χαίρουσιν
positu suo male obscuratur, quod isto si loco poneretur, praecedere debebat
ἔνδον
vel
κρύβδα
, quod probe sentiens Humboldtus vertit quasi ita scriptum esset. Ob eam caussam repudiavi ego quidem iam dudum istam coniecturam rediique ad Aeschyli librorum lectionem, sed aliter quam Blomfieldius. Primo ipsa loci ratio ostendit, omnium maxime necessarium esse, ut memorentur qui gaudere se aliorum rebus bene gestis simulant. Nam rege et sospite et victore reverso gaudere quum Clytaemnestram, tum chorum par erat, qui quod non tanta quanta exspectari poterat laetitia exsultat, hac excusatione utitur: idque sic facit ut simul, quoniam non vacuus metu est propter reginam, quam et scit et modo vidit non sincero animo laetari, moneat regem ne fidat simulato gaudio. Quae autem dicit de simulatione, ea apertum est male nexa esse cum praegressis, si legitur
τῷ δυςπραγοῦντι δ᾽ ἐπιστενάχειν πᾶς τις ἕτοιμος
. Nam quod aiunt
δέ
pro
γάρ
poni, quum per se vanum sit, tum falsum esse apparet ex diverso genere probandi. Nam
γάρ
simpliciter rationem reddit,
δέ
autem vel repetenda eadem re vel nova addenda modo graviter asseverat, modo leviter comprobat, non etiam explicat et dividit praegressa. Ex quo patet hic
τῷ δυσπραγοῦντί τ'
dicendum fuisse, tantoque magis, quod ei respondet mox
καί
. Deinde etsi quem hiatum facit
βιαζόμενοι
defendi fortasse possit propter aliquam pausam in dicendo factam, tamen non esse ab Aeschylo admissum dubitari non potest. Amat Aeschylus brevia anapaestorum systemata, et quum etiam saepius quam necesse sit utatur paroemiaco, quis sibi persuadeat adhibitum esse in media sententia,
οὐδὲν ἐφ᾽ ἧπαρ προςικνεῖται,
non esse autem adhibitum, ubi maxime debebat, in fine totius sententiae? Quin egregie confirmat omissi paroemiaci suspicionem universa descriptio carminis huius anapaestici, quae non temere ut casus ferebat, sed quadam ratione proodica facta esse videtur, ut primum systema, quod est versuum sex, duo sibi respondentia trium versuum systemata exciperent, quarto systemati autem, quod quattuor versuum est, duo subiicerentur systematum paria, utrumque ex duobus systematis constans duum et trium versuum cum dimidiato, hac forma, 6. 3. 3. 4. 2. 3½. 2. 3½. Quam ob caussam in carminis fine dimidiati istius versus omissionem, etsi ad sententiam nihil deest, notandam signis putavi. Quod si deest aliquid post
βιαζόμενοι
, illud incertum manet, utrum
ξυγχαίρουσιν
participium sit constructum cum
ὁμοιοπρεπεῖς
, an sit verbum,
ὁμοιοπρεπεῖς
autem dictum pro
ὁμοίως
, i. e. pari, ut qui dolere se cum dolentibus videri volunt, simulatione, quae Elberlingii sententia est. Si tertiae personae est
ξυγχαίρουσιν
, suspicari licet excidisse
δυσαρεσκόμενοι
γελάσαντι
. Certe
δυσαρεσκόμενοι
apud Hesychium, et fortasse etiam
δυσαρεσκομένην
, non minus Aeschylea esse credam quam
δυςτετίμηται
in Septem c. Thebas v. 1031.
758

759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-458

ἀγέλαστα πρόσωπα Grammaticus in Bekkeri Anecdotis p. 336, 29.
ἀγέλας πόνων Εὐριπίδης εἶπεν, ἀνδρῶν δὲ ἀγέλας Πλάτων, ἀγέλαστα δὲ πρόςωπα Αἰσχύλος.
Postrema verba ex alio articulo irrepsisse coniicias: sed videtur grammaticus legisse
ἀγέλας τὰ πρόςωπα
, uti scriptum est in Stobaei editione Trincavelliana,
τὰ πρόςωπα τῆς ἀγέλης
dixisse Aeschylum ratus, quod ille mox memorat
προβατογνώμονα
.
759

760. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-459

NA De omisso versu paroemiaco v. ad v. 758.
760

761. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-460

προβατογνώμων
προβατογνώμων
Flor. Etym. M. p. 236, 49.
γνώμων, ὁ ἰδοὺς τῶν ἀλόγων ζώων, ἔνθεν καὶ προβατογνώμων εἴρηται, ἀπὸ τοῦ τὸν χρόνον διαγιγνώσκεσθαι
. Mire scholiastes
ἤγουν ἁπλοῦς καὶ ἄκακος τὴν γνώμην
.
761

764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-461

ὑδαρεῖ ... φιλότητι
Ὑδαρεῖ φιλότητα
Schutzius de benevolentia humore ex oculis stillante prodita dictum putabat, non ille quidem recte, sed tamen ut, qui aliter senserunt, ostendere debuerint, quomodo
ὑδαρὴς φιλότης
hic ita dici potuerit de parum sincera amicitia, ut verbi usus postulat, a P. Victorio Var. Lect. I. 13. Aristotelis verbis in Polit. II. S. (4. p. 27, 19. Bekk.) confirmatus,
ἐν δὲ τῇ πόλει τὴν φιλίαν ἀναγκαῖον ὑδαρῆ γίνεσθαι διὰ κοινωνίαν τὴν τοιαύτην
. Exspectes enim propter
τὰ δοκοῦντα εὔφρονος ἐκ διανοίας
contrarium, oculos, qui videantur sinceram prodere amicitiam, quae tamen non sit talis, aut omissis
δοκοῦντα εὔφρονος ἐκ διανοίας
simpliciter
τὰ ὑδαρεῖ σαίνοντα φιλότητι
. Quare sic statuendum est, in recitando hanc vocem
ὑδαρεῖ
brevi ante et post pausa facta a ceteris verbis separari, ut non ad
δοκοῦντα εὐφρόνως ἐκ διανοίας
referatur, sed ipse quid de ea sentiat chorus indicet. Attii memorantur Agamemnonidae, quae fabula, si quid ex nomine divinari licet, vel idem argumentum quod Aeschyli Choephori et Sophoclis Electra habuit, vel totius Aeschyleae trilogiae quaedam epitome fuit. In ea apud Nonium in v. componere p. 260. non dissimilis sententia his versibus dicta est,
multi, animus quorum atroci vinctus malitia est, composita dicta e pectore evolvunt suo, quae quum componas dicta factis discrepant.
Comparari etiam licet Plautum in Colace apud Frontonem Ep. ad M. Caesarem II. 9.
qui data fide firmata fidentem fefellerint subdoli subsentatores, regi qui sunt prorumi, qui aliter regi dictis dicunt, aliter in animis habent.
Editum est
in animo
.
764

766. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-462

οὐκ ἐπικεύσω Libri
οὐ γὰρ ἐπικεύσω
. Vitii signo notavit Porsonus. Musgravius et Butlerus
τ'
inseruerunt, quos secutus est Wellauerus. Quod Pauwio auctore posuit Blomfieldius,
οὐ γὰρ ἐπικρύψω
, non scripsisset Aeschylus; multo minus
οὐ τἆρ᾽ ἐπικεύσω
, quod idem aliquando se coniecisse ait. Hic quoque versus paroemiacus in acatalectum mutatus est. Aeschylum enim non dubito scripsisse
οὐκ ἐπικεύσω
.
766

767-768. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-463

ἀπομούσως ἦσθα γεγραμμένος οὐδ' εὖ Elmsleius ad Med. v. 102. sine iusta caussa scribendum censebat
κάρτ' ἀπόμουσός τ᾽ ἦσθα γεγραμμένος, οὔτ᾽ εὖ πραπίδων οἴακα νέμων
. Peior etiam coniectura Blomfieldii in glossario putantis legendum esse
ἀπομούσων
.

769-770. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-464

θάρσος ἑκούσιον
Θράσος ἑκούσιον
Flor. Vict.
θάρσος ἑκούσιον
Farn. Deinde Farn. ex inepta Triclinii mutatione
ἀνδράσιν εὖ θνήσκουσι κομίζων
. Canteri coniecturam,
θράσος ἀκούσιον
, Schützius, Porsonus, Blomfieldius, alii receperunt. Sed Blomfieldius vix satis se intelligere ait, quid sit
ἀκούσιον
, quod vertant ad mortem destinatis. Non tam in hoc verbo, quam in
κομίζων
caussa est dubitandi. Nam quod crediderunt interpretes, fortitudinem involuntariam allatam viris ab Agamemnone esse dici, id vereor ne non sit Graece dictum, si additam animis illam fortitudinem intelligunt. Aliud enim
κομίζειν
est, quod significat apportare vel adducere ad aliquem ita ut quod affertur vel adducitur prope illum statuatur, aliud
φέρειν
, quod latius patet atque sic dicitur ut res allata etiam inseri ei ad quem affertur significari possit. Quod si posset hoc sensu dici
κομίζειν
, sententia bona esset, si
θράσος ἀκούσιον
legitur. Recte vero Boissonadus recepit
θάρσος ἑκούσιον
. Hoc ita explicandum est, vehens (ad Troiam) spontaneam audaciam mori volentibus viris. Id acerbe dictum de mortifera expeditione.

772. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-465

πόνος
εὔφρων τὶς πόνος εὖ τελέσασιν
Farn. Vict.
τις
, quod a Triclinio additum esse apparet, non est in Flor. In
πόνος εὖ τελέσασι
libri conspirant. Bothii coniecturam,
πόνων
, in quam etiam Auratus inciderat, receptam olim ab Schützio, deinde reiectam, Blomfieldius et Boissonadus admiserunt. Interpretatur Blomfieldius hodie vero ex alta mente et vere benevolus videris, quum iam laborem feliciter perfecerint. Pessima vero ista mutatio est, qua dictio poetica in pedestrem eamque non expeditiorem, sed impeditiorem convertitur. Nam sic
εὔφρων
de Agamemnone dictum esset, quod perversum est in novo systemate, si
ἐστί
suppletur, perversiusque, si refertur ad
γεγραμμένος
. Nam et nomen sibi suum et verbum proprium poscit novum systema. Quare intelligendum quidem
ἐστί
, sed servandum etiam
πόνος
.
Εὖ τελέσασιν
autem est per eos qui perfecerunt, sive
πόνος
sive
πόνων
legas. Est autem
πόνος εὐφρων
acceptus.
772

773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-466

γνώσῃ Libri
γνώσῃ
.
773

775. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-467

NA De omisso monometro dictum ad v. 758. Poterat dici
σοῦ ἀφεστῶτος
.
775

778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-468

μεταίτιος
Μεταίτιος
dixit, ut saepe solent, pro simplici
αἴτιος
. Luculentum exstat exemplum in Soph. Trach. v. 1234.
ἡ μοι μητρὶ μὲν θανεῖν μόνη μεταίτιος, σοί τ' αὖθις ὡς ἔχεις ἔχειν.
778

780. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-469

ἀπὸ γλώσσης De formula
ἀπὸ γλώσσης
vide Suidam in v.
ἀποστοματίζειν
et Abreschium ad hunc Aeschyli versum. Non de caussidicis cogitandum est, sed de eo quod verbis tantum dicitur, non re est, ut
οὐκ ἀπὸ γλώσσης
sit non obiter ac negligenter. Opponitur enim
ἀπὸ γλώσσης
fere ei quod de scripto recitatur.
780

781. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-470

ἀνδροθνῆτας Porsonus quum dubitationis signum ad
ἀνδροθνῆτας
appinxisset, non dubitavit Blomfieldius
ἀνδροκμῆτας
reponere, quod eam vocem amet Aeschylus. Quasi non potuerit alia voce eaque fortiore uti.
Ψήφους ἔθεντο Ἰλίου φθοράς
pro
ἐψηφίσαντο Ἰλίου φθοράς
dictum esse hodie neminem fugit.
781

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

481-685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-270

zweites Epeisodion. Die vorausgehenden Erwägungen haben den Chor trübsinnig gemacht. Da er nur Schlimmes ahnt, kann er an die durch die Feuerpost mitgeteilte Siegesbotschaft nicht mehr recht glauben. Sein Mifstrauen wird zwar bei dem Auftreten des Herolds scheinbar Lügen gestraft, aber doch erfährt man aus der weiteren Erzählung desselben, dafs der Groll der Gottheit (654) bei der Heimkehr des Heeres bereits gefühlt worden ist (vgl. 353-355 mit 532 f.). So rechtfertigen die ethischen Gedanken des vorhergehenden Stasimon die Einfügung eines Berichts über die im Epos mehrfach behandelten Leiden der Heimfahrt (Einl. S. 2 und 5) und die Schicksale des Menelaos, der für die eigentliche Handlung des Stücks nur die Bedeutung einer Episode hat, jedoch die für die Handlung dieses und des folgenden Stücks nötige Abwesenheit des Menelaos motiviert und jedenfalls auch zur Erklärung des nachfolgenden Satyrspiels Proteus diente. 481-507 unterreden sich Choreuten und zwar, wie es scheint, der Chorführer als Führer des einen und der Führer des anderen Halbchors. Der Chor erweckt die Vorstellung, als dringe der Ton von den Opfergesängen in der Stadt (599 f.) an sein Ohr. So will im Phaethon des Euripides (fr. 781, 4 f.) Klymene den Hochzeitsgesang aus der Nähe hören, während der Chor, welcher nachher das Brautlied zu singen hat, sich noch auf der Bühne befindet. Soph. Oed. K. 18 spricht Antigone von dem Gesang der Nachtigallen im Haine. Trach. 863 hört der Chor Weherufe im Hause, während der Zuschauer nichts vernimmt.
1

681. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-391

Wenn er aber immerhin irgendwo noch lebt durch besondere Gnade des Zeus, dann besteht ja wohl noch irgend eine Hoffnung auf seine Wiederkehr." So schliefst der Herold mit einem guten Wort und tritt ab. ἱστορεῖ: zu Eum. Hesych. χλωρόν τε καὶ βλέποντα· ἀντὶ τοῦ ζῶντα, vivum et vigentem. 458.
2

685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-392

Nun hast du ja wohl die Wahrheit, die du verlangt hast (627 f.), damit aber auch die Trauer.

686-773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-393

zweites Stasimon. Helena, die gefeierte liebliche Braut, hat sich den Trojanern in einen unseligen Geist des Fluches verwandelt, wie sich aus jenem zahmen und sanft spielenden Löwenjungen mit den Jahren eine blutgierige Bestie entwickelte. Der Frevel ist gebüfst. Ja der Frevel erscheint als der Grund ihres Untergangs, nicht der Wohlstand, und falsch ist, was man in dieser Beziehung vom Neide der Gottheit fabelt. Nur hatte der Wohlstand den Übermut im Gefolge (vgl. 387 f.) und dieser verblendet den Sinn. Diese Verführung zum Übermute fehlt in der Hütte der Armut, wo deshalb die Gerechtigkeit wohnt (vgl. Eur. frg. 441 ὕβριν τε τίκτει πλοῦτος, οὐ φειδώ βίου). So trägt an dem Sturze der hohen Häuser die Gottlosigkeit des Sinnes, nicht das hohe Glück die Schuld. Das Chorlied singt der Gesamtchor.
3

686. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-394

ὠνόμαζεν: das Imperf. eigentlich von der Wiederholung wie Eur. Suppl. 1218 ὃν ὠνόμαζε Διομήδην πατήρ, Kykl. 692 ὅπερ μ᾿ ὁ φύσας ὠνόμαζ᾽ Ὀδυσσέα, wenn auch die Wiederholung hier weniger in Betracht kommt. ..

688. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-395

μή τις, doch nicht wer, am Ende jemand. – προνοίαισι κτέ. welcher in der Voraussicht des vom Schicksal Bestimmten seine Zunge so lenkte, daſs sie das Rechte traf. ἐν τύχᾳ wie τυγχάνειν in τί νιν καλοῦσα τύχοιμ᾽ ἄν; 1231. Vgl. ἐν αἴσᾳ Suppl. 554 . Unsere Stelle ahmt Euripides nach Phoen. 636 ἀληθῶς δ᾽ ὄνομα Πολυνείκην πατὴρ ἔθετό σοι θεία προνοία νεικέων ἐπώνυμον. Solche etymologische Ausdeutung der Namen wie hier Ἑλένα ἑλέναυς findet sich öfter bei Aschylos, unten 1064 " Απολλον ἀπόλλων ἐμός, Prom. 85 , Sept. 523 , 645, 814 u. a. nach dem Vorgange Homers: οὔ νύ τ᾽ Ὀδυσσεὺς χαρίζετο ἱερὰ ῥέζων; τί νύ οἱ τόσον ὠδύσαο, Ζεῦ;

691. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-396

δορίγαμβρος, eine Braut um die mit Waffen gestritten wird. Auf den Krieg gegen Troja bezieht sich auch ἀμφινεικῆ.

692-693. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-397

4
πρεπόντως κτἑ. ihrem Namen ganz entsprechend ( κάρτ᾽ ἐπωνύμως) ist sie als Vernichterin von Schiffen, Mannen, Städten (Troja) u. s. w.

694-695. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-398

5
προκαλυμμάτων von den Vorhängen am lectus genialis (vgl. Poll. ΙΙΙ 37 τὸ δὲ παρὰ τῇ εὐνῇ παραπέτασμα παστός), also ἐκ τῶν πρ. 8. v. a. aus dem θάλαμος.

696. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-399

Hesych. γίγαντος· μεγάλου, ἰσχυροῦ.

697. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-400

κυναγοί, insofern sie die Fährte verfolgen, aber nicht Jäger gewöhnlicher Art, sondern φεράσπιδες. Ζα 82. - Aus ἔπλευσεν ist ἔπλευσαν zu ergänzen. Die Jäger holen sie nicht ein; die Spur ihrer Ruder ist verschwunden und das Pärchen ist bereits gelandet. - Vgl. Eur. Tro. 1002 ἐπεὶ δὲ Τροίαν ἦλθες ᾿Αργεῖοί τέ σου κατ᾽ ἴχνος.

700-701. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-401

ἐπ᾿ ἀκτάς wie Eum. 10 . δι᾽ ἔριν αἱμ. gehört zu ἀεξιφύλλους: dem durch Blut gedüngten Boden wird üppiges Wachstum entspriefsen. Vgl. Hor. carm. II 1, 29 quis non Latino sanguine pinguior campus.

702-703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-402

κῆδος ὀρθώνυμον d.h. das κῆδος (Verschwägerung) war recht eigentlich ein κῆδος (Trauer). Vgl. Eur. Androm. 103 Ἰλίω αἰπεινᾶ τραΠάρις οὐ ις οὐ γάμον, ἀλλά τιν᾿ ἄταν ἠγάγετ᾿ εὐναίαν εἰς θαλάμους Ἑλέναν.

704. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-403

μῆνις, der Götter. πέζας wird näher bestimmt ( ξενίαν τράπεζαν 411, κοινῆς τραπέζης Eur. Hek. 793) durch ξυνεστίου Διός, des Zeus, welcher das Zusammensein an Einem Herde schützt ( Ζεὺς ξένιος). ὑστέρῳ χρόνῳ: τα 58.
6

707-708. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-404

πρασσομένα, eintreibend von, rächend an. τίοντας νοn festlichem Gesange wie παιᾶνα ἐτίμα 258. τίοντας für τοὺς τίοντας wie Pers. 248 δεινά τοι λέγεις κιόντων τοῖς τεκοῦσι φροντίσαι. Vgl. zu 1394. – ἐκφάτως, nachdrücklich, aufserordentlich (andere, mit lauter Stimme" nach dem Homerischen ἔκφασθαι ἔπος).
7

709. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-405

ἐπιρρέπειν intransitiv wie 1026. SO

711. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-406

Sie lernt den Hymnos um, dafs daraus ein Klagegesang ( πολύθρηνον) wird, und bejammert wohl hinterdrein das Leben ihrer Bürger ( μεταστένει που τὸν αἰῶνα κτέ.), nachdem sie ein unglückliches Blutbad über sich hat ergehen lassen. Mit πόλις γεραιά vgl. Hor. carm. I 15, 8 regnum Priami vetus. Πάριν τὸν (der Artikel wie häufig bei καλεῖν, ἀποκαλεῖν) αἰνόλεκτρον, πάμπροσθ᾽ (von allem Anfang an, vgl. πάμπρωτος) αἰνόπαριν: Hom. Γ 39 Δύσπαρι, dazu Schol. καὶ ᾿Αλκμάν φησιν Δύσπαρις, Αἰνόπαρις, κακὸν Ἑλλάδι βωτιανείρη", Eur. Hel. 1120 Πάρις αἰνόγαμος, Hek. 945 Ἰδαϊόν τε βούταν αἰνόπαριν. -
8

718. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-407

Zu der ganzen Erzählung vgl. Martial II 75. λέοντος ἶνιν: vgl. Aristoph. Frö. 1431 οὐ χρὴ λέοντος σκύμνον ἐν πόλει τρέφειν.

719-720. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-408

ἀγάλακτα φιλομάστων, als Milchbruder der Säuglinge (seiner Herde). Vgl. Hesych. ἀγάλαξ· ὁμότιτθος, Etym. Μ. ΙΙΙ 42 ἀγάλακτες οἱ ἀδελφοὶ παρὰ τὸ α σημαῖνον τὸ ὁμοῦ· ὁμογάλακτές τινες ὄντες, Suid. ἀγάλακτες· ὅμαιμοι, ἀδελφοί. βούτας ἀνήρ, wie es in den Fabeln heifst: ποιμήν τις εὗρε νεόγονον λύκου σκύμνον u. dgl.
9

721. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-409

προτελείοις: τα 65.

722-723. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-410

freundlich und zuthunlich gegen Jung und Alt.
10

724. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-411

πολέα (oft), die ionische Form, ist 1454 und Pers. 272 hergestellt; aufserdem findet sich πολεῖ Suppl. 753 . Plut. περὶ ἀόργησίας c. 14 ἡμεῖς ἀγριαίνοντα τιθασεύομεν ζῷα καὶ πραΰνομεν, λυκιδεῖς καὶ σκύμνους λεόντων ἐν ταῖς ἀγκάλαις περιφέροντες.

726. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-412

11
ποτὶ χεῖρα σαίνοντα, wedelnd indem er nach der Hand hinblickt, in welcher der Mann das Futter hält, nach Art des Hundes.

728-729. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-413

χρονισθείς, älter geworden. ἦθος τὸ πρὸς τοκέων, die angeborene Art. Vgl. Pind. O1. X 20 τὸ γὰρ ἐμφυὲς οὔτ᾽ αἴθων ἀλώπηξ οὔτ᾽ ἐρίβρομοι λέοντες διαλλάξαιντο ἦθος.

731. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-414

12
μηλοφόνοισιν ἀυταῖς d. i. im Morden schreiender Lämmer. Vgl. βλαχαὶ αἱματόεσσαι τῶν ἐπιμαστιδίων Sept. 335 .

732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-415

ἀκέλευστος d. i. er wartet nicht mehr auf die fütternde Hand.

735. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-416

σίνος πολυκτόνον: vgl. Eum. 268 μητροφόνου δύας, 281 μητροκτόνον μίασμα, Pers. 656 πολεμοφθόροισιν ἄταις, auch Eum. 283 καθαρμοῖς χοιροκτόνοις, Ag. 1513 πάχνα κουροβόρῳ, und zu Eur. Bakch. 139.

736. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-417

ἱερεύς als Opferschlächter, aber ein Priester nicht des Segens, sondern des Verderbens. Vgl. zu 1234.

738-739. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-418

πάραυτα erklärt Hesych. mit παραχρῆμα, εὐθέως, παραυτίκα (vgl. Eur. frg. 1064, 5 παραυτὰ δ᾽ ἡσθεὶς ὕστερον στένει διπλᾶ); aber die Bedeutug, die der Zusammenhang hier fordert „gleich dem, ebenso", entspricht auch dem ursprünglichen Sinne von παρ᾿ αὐτά. ἐλθεῖν φρόνημα μὲν für φρόνημα μὲν ἐλθεῖν oder ἐλθεῖν μὲν φρόνημα. – Was Helena sann, war heitere Meeresruhe (glich heiterer Meeresruhe).

740. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-419

Ein sanftstrahlendes Kleinod des Reichtums. Prom. 482 ἵππους, ἄγαλμα τῆς ὑπερπλούτου χλιδῆς. Hesych. ἄκασκα· ἡσύχως, μαλακῶς, βραδέως.

741-742. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-420

ὀμμάτων βέλος, ein Geschofs, das die Augen trifft, aber nicht wehe thut ( μαλθακόν). Vgl. 251. Umgekehrt heifst sie eine Blume der Liebe, die nicht erquickt, sondern dem Herzen Schmerzen (der Sehnsucht) verursacht.

743. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-421

παρακλίνασα, sich nach der Seite biegend, von der geschilderten Erscheinung abweichend. Vgl. Soph. Oed. T. 1191 τίς ἀνὴρ πλέον τᾶς εὐδαιμονίας φέρει ἢ τοσοῦτον ὅσον δοκεῖν καὶ δόξαντ᾽ ἀκοκλίναι.

744. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-422

Zu der Stellung von δὲ vgl. 1319, Eum. 534 ἄλλ᾽ ἄλλᾳ δέ, 623 βουλῇ πιφαύσκω δέ, Sept. 1015 ἄτιμον εἶναι δέ. γάμου πικρὰς τελευτάς erinnert an das Homerische πάντες κ᾿ ὠκύμοροί τε γενοίατο πικρόγαμοί τε ( α 266), vgl. Eur. Med. 399 πικροὺς δ᾽ ἐγώ σφιν καὶ λυγροὺς θήσω γάμους, 1388 πικρὰς τελευτὰς τῶν ἐμῶν γάμων ἰδών.
13

748. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-423

νυμφόκλαυτος, eine Thränenbraut. Ερινύς, wie Helena Verg. Aen. II 573 Troiae et patriae communis Erinys heifst.
14

749. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-424

παλαίφατος γέρων λόγος, in alter Zeit geäufsert besteht ein durch das Alter geheiligtes Wort. Vgl. τριγέρων μύθος Cho. 313 , fragm. 317 ὡς λέγει γέρον γράμμα, Soph. Trach. 1 λόγος μὲν ἔστ᾿ ἀρn χαῖος ἀνθρώπων φανείς, Eur. frg. 25 φεῦ φεῦ, παλαιὸς αἶνος ὡς καλῶς ἔχει.
15

750. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-425

Der Gedanke „dafs groſser Wohlstand Unglück erzeuge" ist in zwei Sätze auseinander gelegt. Ähnlich nachher 756f., Pers. 103 θεόθεν γὰρ κατὰ μοῖρ᾽ ἐκράτησεν τὸ παλαιόν, ἐπέσκηψε δὲ Πέρσαις πολέμους πυργοδαΐκτους διέπειν. - γένει τη βλαστάνειν, erspriefse dem Geschlechte.

754. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-426

δίχα ἄλλων μονόφρων d. i. ich habe meine besondere Meinung, die abweicht von der Meinung der anderen.

755. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-427

Zum Gedanken vgl. Eum.536 ff.

756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-428

μετατίκτειν wie μεταστένειν 713.

757. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-429

σφέτερος von Einem wie Pers. 903 . Krüger II 51, 1, 14.

758-759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-430

γάρ: von der gottlosen That gilt das; denn des rechtlichen Hauses Los ist immer mit schönen Kindern gesegnet. Die folgende Strophe bezeichnet die bösen Kinder (Folgen) der Gottlosigkeit, die ὕβρις ( δυσσεβίας μὲν ὕβρις τέκος ὡς ἐτύμως Eum. a. Ο.) und den ἀλάστωρ, die Antistrophe die Kinder der Rechtlichkeit: nicht der ἀλάστωρ, sondern die Δίκη wohnt im Hause und führt alles zum Ziele ( ἐκ δ᾽ ὑγιείας φρενῶν ὁ πᾶσιν φίλος καὶ πολύευκτος ὄλβος ebd.). Zu καλλίπαις πότμος vgl. εὐάνδροισι συμφοραῖς Eum. 1032 .

760-761. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-431

ὕβρις μὲν Δίκα δὲ 767. νεάζουσαν, νεαράν. ἐν κακοῖς βροτῶν δ, ν. α. ἐν κακοῖς βροτοῖς.
16

762-763. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-432

τότε ἢ τότε, früher oder später. ὅτε μόλῃ für ὅταν μόλῃ wie εὔτε πτόλις δαμασθῇ Sept. 325 , εἰ κρανθῇ Suppl. 96 . Vgl. zu Eum. 211 und Krüger I 54, 17, 3. Häufig findet sich dieser Gebrauch des Konjunktivs ohne ἄv bei Sophokles. τὸ κύριον φάος τόκου: vgl. Pind. Ο1. VI 32 κυρίῳ δ᾽ ἐν μηνί, Οppian. Kyn. III 156 ὥρην πρὶν τοκετοῖο μολεῖν, πρὶν κύριον ἡμαρ. Alter Frevelmut gebiert neuen Frevelmut, wenn die Stunde der Geburt kommt. Vgl. 1469 ff.

764-765. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-433

δαίμονος ἐτῶν (der Angehörigen) wie δαίμονα γέννης 1478, ξύνοικον ἀλάστορα Suppl. 420 . δαίμονος θράσος ἄτας ist Apposition zu ὕβριν. „Die von dem Dämon des Geschlechts (dem Alastor) ausgehende unbezwingliche, unbesiegliche, gottlose Verwegenheit schwarzer Mordgier im Hause" ist der ἔρως αἱματολοιχός, welcher 1479 als das Werk des δαίμων γέννης bezeichnet wird, die θυμοπληθὴς δορίμαργος ἄτα Sept. 674 . Vgl. Berch die Bedeutung der Ate bei Aschylus. Frankfurt a. M. 1876. S. 37. μελαίνας μελάθροισιν, Paronomasie.

766. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-434

εἰδομέναν bezieht sich auf - νεάζουσαν ὕβριν: der neue Frevelmut ist darin (nämlich in dem θράσος ἄτας) ein echtes Kind des alten ( σφετέρᾳ εἰκότα γέννᾳ 757). Vgl. zu 277.

767. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-435

δύσκαπνος, rauchgeschwärzt, rufsig.

769-770. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-436

Von den golddurchwirkten Sitzen, wo unreine Hände (von Frevlern) sind, wendet Dike ihre Augen ab und weg ist sie forteilend zu reiner Stätte ( ὅσια ἔδεθλα). πίνος χερῶν, Gegensatz καθαραί χείρες Eum. 313 . προσέσυτο wie ἐπέσυτο Eur. Hel. 1162, Phoen. 1065.

771-772. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-437

Die Macht des Reichtums, die durch den Preis der Menschen falsch gestempelt ist, achtet Dike nicht. Die Macht des Reichtums ist eine falsche Münze, scheinbar nach der Verehrung der Menschen zu schliefsen von hohem Werte, in Wirklichkeit wertlos. Hesych. παράσημον· ἀδόκιμον, κίβδηλον. ἀπὸ τούτου καὶ τῶν νομισμάτων τὰ κί βδηλα παράσημα λέγεται.
17

773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-438

Der Satz, alles leitet Dike zum Ziele" bildet bedeutungsvoll den Schlufs unmittelbar vor dem Auftreten des Agamemnon und erhält in Bezug auf diesen seine Ausführung im nächsten Chorgesang.

774-965. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-439

drittes Epeisodion. 6* Der siegreiche Agamemnon erscheint auf einem Wagen. Zur Seite sitzt ihm Kasandra, als Seherin gekennzeichuet durch weifses Gewand, den χιτών ὀρθοστάδιος (Poll. IV 18, 119), über dem sie ein Netz von Wollenfäden ἄγρηνον (Poll. IV 18, 116, Hesych. u. d. W.) trägt (1269), dann durch Scepter und den mit Wolle umwickelten Lorbeerkranz, der um den Hals auf die Brust herabhängt (1264, Hom. A 15 und Schol. zu Aristoph. Plut. 39, vgl. Wieseler Zeitschr. f. d. Altertumsw. 1848 S. 108 f.). Über Purpurteppiche, die Klytämestra hinbreiten läfst, schreitet Agamemnon später in den Palast. So wird der tragische Eindruck durch den Kontrast des Glanzes und Glückes gesteigert. Die Anapäste recitiert der Chorführer.

777-778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-440

καιρὸν χάριτος μήθ᾽ ὑπεράρας μήθ᾽ ὑποκάμψας, das rechte Mafs der Huldigung nicht überschreitend und nicht dahinter zurückbleibend. ὑποκάμπτειν eigentlich vor Erreichung des Ziels in der Rennbahn umbiegen". Der Akk. καιρόν ist zunächst von ὑπεράρας regiert. Vgl. Eur. Iph. A. 977 πῶς ἄν σ᾽ ἐπαινέσαιμι μὴ λίαν λόγοις μηδ᾽ ἐνδεῶς τοὐδ᾽ ἀπολέσαιμι τὴν χάριν.

779-780. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-441

πολλοί, die heuchlerischen Schmeichler. τὸ δοκεῖν εἶναι προτίουσι scil. τοῦ ἀληθῶς εἶναι. Vgl. Sept. 579 οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει.

781. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-442

18
Explikatives Asyndeton wie 827.

782-783. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-443

Juven. III 101 flet si lacrimas conspexit amici nec dolet.