Aeschylus, Seven Against Thebes, Ioannes Sanravius (Translator), 720

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Horrui pernicioſam deam, non dijs fimilem,

Que noctu acceßit, narrauit

690

Vere malam uatem, patris optatam

Furiam, perficere excandefcentes

Execrationes uefanientis Oedipodis.

Pucrorum uaftatrix contentio hæc hortatur.

Seven Against Thebes. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 720-791 focus

str. 1

Χορος

πέφρικα τὰν ὠλεσίοικον
720

θεόν, οὐ θεοῖς ὁμοίαν,

παναλαθῆ, κακόμαντιν

πατρὸς εὐκταίαν Ἐρινὺν

τελέσαι τὰς περιθύμους

κατάρας Οἰδιπόδα βλαψίφρονος:¹
725

παιδολέτωρ δ᾽ ἔρις ἅδ᾽² ὀτρύνει.

727

ant. 1

Χορος

ξένος δὲ κλήρους³ ἐπινωμᾷ,

Χάλυβος Σκυθῶν ἄποικος,

κτεάνων χρηματοδαίτας

πικρός, ὠμόφρων σίδαρος,
730

χθόνα ναίειν διαπήλας,

ὁπόσαν καὶ φθιμένοισιν κατέχειν,

τῶν μεγάλων πεδίων ἀμοίρους.

734

str. 2

Χορος

ἐπειδὰν αὐτοκτόνως⁴

αὐτοδάικτοι θάνωσι,
735

καὶ γαΐα⁵ κόνις πίῃ

μελαμπαγὲς αἷμα φοίνιον,

τίς ἂν καθαρμοὺς⁶ πόροι,

τίς ἄν σφε λούσειεν; ὦ

πόνοι δόμων νέοι παλαι-
740

οῖσι συμμιγεῖς κακοῖς.

742

ant. 2

Χορος

παλαιγενῆ γὰρ λέγω

παρβασίαν⁷ ὠκύποινον:

αἰῶνα δ᾽ ἐς τρίτον μένει:

Ἀπόλλωνος εὖτε Λάιος
745

βίᾳ,⁸ τρὶς εἰπόντος ἐν

μεσομφάλοις Πυθικοῖς

χρηστηρίοις θνᾴσκοντα γέν-

νας ἄτερ σῴζειν πόλιν,

750

str. 3

Χορος

κρατηθεὶς δ᾽⁹ ἐκ φίλων ἀβουλιᾶν¹⁰
750

ἐγείνατο¹¹ μὲν μόρον αὑτῷ,

πατροκτόνον Οἰδιπόδαν,

ὅστε ματρὸς ἁγνὰν

σπείρας ἄρουραν, ἵν᾽ ἐτράφη,

ῥίζαν αἱματόεσσαν,
755

ἔτλα: παράνοια¹² συνᾶγε

νυμφίους φρενώλεις.¹³

758

ant. 3

Χορος

κακῶν δ᾽ ὥσπερ θάλασσα κῦμ᾽ ἄγει:

τὸ μὲν πίτνον, ἄλλο δ᾽ ἀείρει

τρίχαλον, ὃ καὶ περὶ πρύμ-
760

ναν πόλεως καχλάζει.

†μεταξὺ δ᾽ ἀλκὰ δι᾽ ὀλίγου

τείνει πύργος ἐν εὔρει†.¹⁴

δέδοικα δὲ σὺν βασιλεῦσι¹⁵

μὴ πόλις δαμασθῇ.
765
766

str. 4

Χορος

τέλειαι¹⁶ γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν¹⁷

βαρεῖαι καταλλαγαί: τὰ δ᾽ ὀλοὰ

πελόμεν᾽¹⁸ οὐ παρέρχεται.

πρόπρυμνα δ᾽ ἐκβολὰν¹⁹ φέρει

ἀνδρῶν ἀλφηστᾶν
770

ὄλβος ἄγαν παχυνθείς.

772

ant. 4

Χορος

τίν᾽ ἀνδρῶν γὰρ τοσόνδ᾽ ἐθαύμασαν

θεοὶ καὶ²⁰ ξυνέστιοι πόλεος ὁ²¹

πολύβατός²² τ᾽ ἀγὼν²³ βροτῶν,

ὅσον τότ᾽ Οἰδίπουν τίον,
775

τὰν ἁρπαξάνδραν²⁴

κῆρ᾽ ἀφελόντα χώρας;

778

str. 5

Χορος

ἐπεὶ δ᾽ ἀρτίφρων

ἐγένετο μέλεος ἀθλίων

γάμων, ἐπ᾽ ἄλγει δυσφορῶν
780

μαινομένᾳ κραδίᾳ²⁵

δίδυμα κάκ᾽ ἐτέλεσεν:

πατροφόνῳ χερὶ τῶν

κρεισσοτέκνων [δ᾽ ἀπ᾽²⁶] ὀμμάτων ἐπλάγχθη:

785

ant. 5

Χορος

τέκνοις δ᾽ ἀγρίας²⁷
785

ἐφῆκεν ἐπικότους²⁸ τροφᾶς,²⁹

αἰαῖ, πικρογλώσσους ἀράς,

καί σφε σιδαρονόμῳ

διὰ χερί³⁰ ποτε λαχεῖν

κτήματα: νῦν δὲ τρέω
790

μὴ τελέσῃ καμψίπους Ἐρινύς,

792

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 720-791 focus

Χορός

πέφρικα τὰν ὠλεσίοικον
720

θεόν, οὐ θεοῖς ὁμοίαν,

παναλαθῆ κακόμαντιν

πατρὸς εὐκταίαν Ἐρινὺν

τελέσαι τὰς περιθύμους

κατάρας Οἰδιπόδα βλαψίφρονος·
725

παιδολέτωρ δʼ ἔρις ἅδʼ ὀτρύνει.

727

Χορός

ξένος δὲ κλήρους ἐπινωμᾷ,

Χάλυβος Σκυθᾶν ἄποικος,

κτεάνων χρηματοδαίτας

πικρός, ὠμόφρων σίδαρος,
730

χθόνα ναίειν διαπήλας,

ὁπόσαν καὶ φθιμένοισιν κατέχειν,

τῶν μεγάλων πεδίων ἀμοίρους.

734

Χορός

ἐπεὶ δʼ ἂν αὐτοκτόνως

αὐτοδάικτοι θάνωσι,
735

καὶ γαΐα κόνις πίῃ

μελαμπαγὲς αἷμα φοίνιον,

τίς ἂν καθαρμοὺς πόροι,

τίς ἄν σφε λούσειεν; ὦ

πόνοι δόμων νέοι παλαι-
740

οῖσι συμμιγεῖς κακοῖς.

742

Χορός

παλαιγενῆ γὰρ λέγω

παρβασίαν ὠκύποινον·

αἰῶνα δʼ ἐς τρίτον μένει·

Ἀπόλλωνος εὖτε Λάιος
745

βίᾳ, τρὶς εἰπόντος ἐν

μεσομφάλοις Πυθικοῖς

χρηστηρίοις θνᾴσκοντα γέν-

νας ἄτερ σῴζειν πόλιν,

750

Χορός

κρατηθεὶς δʼ ἐκ φίλων ἀβουλιᾶν
750

ἐγείνατο μὲν μόρον αὑτῷ,

πατροκτόνον Οἰδιπόδαν,

ὅστε ματρὸς ἁγνὰν

σπείρας ἄρουραν, ἵνʼ ἐτράφη,

ῥίζαν αἱματόεσσαν
755

ἔτλα· παράνοια συνᾶγε

νυμφίους φρενώλεις.

758

Χορός

κακῶν δʼ ὥσπερ θάλασσα κῦμʼ ἄγει·

τὸ μὲν πίτνον, ἄλλο δʼ ἀείρει

τρίχαλον, ὃ καὶ περὶ πρύμ-
760

ναν πόλεως καχλάζει.

μεταξὺ δʼ ἀλκὰ διʼ ὀλίγου

τείνει, πύργος ἐν εὔρει.

δέδοικα δὲ σὺν βασιλεῦσι

μὴ πόλις δαμασθῇ.
765

766

Χορός

τελειᾶν γὰρ παλαιφάτων ἀρᾶν

βαρεῖαι καταλλαγαί· τὰ δʼ ὀλοὰ

πελόμενʼ οὐ παρέρχεται.

πρόπρυμνα δʼ ἐκβολὰν φέρει

ἀνδρῶν ἀλφηστᾶν
770

ὄλβος ἄγαν παχυνθείς.

772

Χορός

τίνʼ ἀνδρῶν γὰρ τοσόνδʼ ἐθαύμασαν

θεοὶ καὶ ξυνέστιοι πόλεος ὁ

πολύβατός τʼ ἀγὼν βροτῶν,

ὅσον τότʼ Οἰδίπουν τίον,
775

τὰν ἁρπαξάνδραν

κῆρʼ ἀφελόντα χώρας;

778

Χορός

ἐπεὶ δʼ ἀρτίφρων

ἐγένετο μέλεος ἀθλίων

γάμων, ἐπʼ ἄλγει δυσφορῶν
780

μαινομένᾳ κραδίᾳ

δίδυμα κάκʼ ἐτέλεσεν·

πατροφόνῳ χερὶ τῶν

κρεισσοτέκνων ὀμμάτων ἐπλάγχθη·

785

Χορός

τέκνοις δʼ ἀγρίας
785

ἐφῆκεν ἐπικότους τροφᾶς,

αἰαῖ, πικρογλώσσους ἀράς,

καί σφε σιδαρονόμῳ

διὰ χερί ποτε λαχεῖν

κτήματα· νῦν δὲ τρέω
790

μὴ τελέσῃ καμψίπους Ἐρινύς.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 720 focus

ΧΟ.

πέφρικα τὰν ὠλεσίοικον θεὸν, οὐ θεοῖς ὁμοίαν,
720

παναλαθῆ, κακόμαντιν πατρὸς εὐκταίαν Ἐρινὺν

τελέσαι τὰς περιθύμους κατάρας Οἰδιπόδα βλαψίφρονος ·
725

παιδολέτωρ δ᾽ ἔρις ἅδ᾽ ὀτρύνει.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 720 focus

Χορὸς Παρθένων
στρ. α'.

πέφρικα τὴν ὠλεσίοικον

θεόν, οὐ θεοῖς ὁμοίαν,

παναληθῆ, κακόμαντιν

πατρὸς εὐκταίαν Ἐρινύν,

τελέσαι τὰς περιθύμους
705

κατάρας Οἰδιπόδα βλαψίφρονος·

παιδολέτωρ δ᾽ ἔρις ἅδ᾽ ὀτρύνει.

ἀντ. α'.

ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 720 focus

ΧΟΡΟΣ

Πέφρικα τὰν ὠλεσίοι-

Str. 1.

κον θεόν, οὐ θεοῖς ὁμοίαν,

παναληθῆ κακόμαντιν,

πατρὸς εὐκταίαν Ἐρινὺν

τελέσαι τὰς περιθύμους
725

κατάρας Οἰδιπόδα βλαψίφρονος βλαψίφρονος Οἰδιπόδα·

παιδολέτωρ δ' ἔρις ἅδ' ὀτρύνει.

Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 720 focus

πέφρικα τὴν ὠλεσίοικον

θεόν, οὐ θεοῖς ὁμοίαν,

παναληθῆ, κακόμαντιν,

πατρὸς εὐκταίαν Ἐρινὺν
710

τελέσαι τὰς περιθύμους

¹²³⁴⁵⁶⁷⁸⁹¹⁰

δατήριοι δοτήρι» (ο factum ex ω) δοτήριοι ΔΑ super δο scripsit πιθοῦ πιθοῦ πείθου ... item 706 sq. paragraphi praefixae in M. τις τίς τισ superscr. ἐκφύγοις ἐκφύγοισ (οι superscr. ml) παναληθῆ πανἀληθεῖ mut. in παναληθῆ

ΧΟ.

κατάρας Οἰδιπόδα βλαψίφρονος·

παιδολέτωρ δ᾽ ἔρις ἅδ᾽ ὀτρύνει.

Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 720 focus

ΧΟΡΟΣ

πέφρικα τὰν ὠλεσίοι-
720

κον θεὸν οὐ θεοῖς ὁμοί-

αν παναληθῆ κακόμαν-

τιν πατρὸς εὐκταίαν Ἐρι-

νὺν τελέσαι τὰς περιθύμους κατάρας

Οἰδιπόδα βλαψίφρονος·
725

παιδολέτωρ δ᾽ ἔρις ἅδ᾽ ὀτρύνει. –

Translations (7)

Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 720-790 focus

Chorus

I shudder in terror at the goddess who lays ruin to homes, a goddess unlike other divinities, who is an unerring omen of evil to come. I shudder that the Erinys invoked by the father’s prayer will fulfil the over-wrathful
720

curses that Oedipus spoke in madness. This strife that will destroy his sons drives the Erinys to fulfillment.
725

727

Chorus

A stranger distributes their inheritance, a Chalybian immigrant from Scythia , a bitter divider of wealth,

savage-hearted iron that apportions land for them to dwell in, as much as they can occupy in death when they have lost their share in these wide plains.
730

734

Chorus

But when both have died, each killing

the other in mutual slaughter, and the earth’s dust has swallowed the black streams of their blood, who could offer sacrifice that might make purification? Who could cleanse them of their pollution?
735

O, the new troubles of this house mixed with its evils of before!
740

742

Chorus

Indeed I speak of the ancient transgression, now swift in its retribution. It remains even into the third generation,

ever since Laius—in defiance of Apollo who, at his Pythian oracle at the earth’s center, said three times that the king would save his city if he died without offspring—
745

750

Chorus

Ever since he, overcome by the thoughtlessness of his longing, fathered his own death, the parricide Oedipus, who sowed his mother’s sacred field, where he was nurtured,
750

and endured a bloody crop. Madness united the frenzied bridal pair.
755

758

Chorus

Now it is as if a sea of evils pushes its swell onward. As one wave sinks, the sea raises up another,

triple-crested, which crashes around the city’s stern. In between a narrow defense stretches—no wider than a wall. I fear that the city will be overthrown along with its kings.
760

766

Chorus

For the compensation is heavy when curses uttered long ago are fulfilled, and once the deadly curse has come into existence, it does not pass away. When the fortune of seafaring merchants has grown too great,

it must be thrown overboard.
770

772

Chorus

For whom have the gods and divinities that share their altar and the thronging assembly of men ever admired

so much as they honored Oedipus then, when he removed that deadly, man-seizing plague from our land?
775

778

Chorus

But when, his sanity regained, he grew miserable in his wretched

marriage, then carried away by his grief and with maddened heart he accomplished a double evil. With the hand that killed his father he struck out his eyes, which were dearer to him than his children.
780

785

Chorus

Next he launched brutal, wrathful words against the sons he had bred—ah! curses from a bitter tongue—that wielding iron in their hands they would one day divide his property.
785

So now I tremble in fear that the swift-running Erinys will bring this to fulfillment.
790

The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 720 focus

I shudder with dread that the power that lays waste this house, not like the gods, the all-true, the evil-boding Erinnys summoned by the curses of the father, is bringing to a consummation the wrathful curses of distracted Œdipus . 'Tis this quarrel, fatal to his sons, that arouses her.

LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 720 focus

aux déesses, la prophétesse trop véridique de malheurs, l'Érinys appelée par les vœux d'un
père, n'accomplisse les imprécations courroucées d'Œdipe en démence : c'est à leur perte que ce conflit jette ses fils.

Celui qui agite les dés, l'étranger

The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 720 focus

She comes, the fierce tremendous pow'r ,

And harrows up my ſoul with dread;

825

No gentle Goddess, prompt to ſhow'r

Her bleſſings on ſome favour'd head.

I know her now, the propheteſs of ill,

And vengeance ratifies each word,

The votive fury, fiend abhor'd;

830

The father's curſes to fulfill

Dreadful ſhe comes, and with her brings

The brood of fate, that laps the blood of kings.

Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 720 focus

Pavento io, che la Diva, a niuno eguale

dei Celesti, che stermina

le progenie, del male

810

profetessa verace, l'imprecatrice Erine,

del dissennato Edipo non effettui

le fiere imprecazioni; e la discordia

sospinge i figli a esizïale fine.

1 Antistrofe I

English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 720 focus

I shudder in dread of the power, abhorred by the gods of high heaven,

The ruinous curse of the home till roof-tree and rafter be riven!
735

Too true are the visions of ill, too true the fulfilment they bring

To the curse that was spoken of old by the frenzy and wrath of the king!

Her will is the doom of the children, and Discord is kindled amain,

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 720 focus

Mir graut: die stammtilgende Göttin,
695

Die den Göttern nicht Verwandte,

Sie, des Leids wahre Prophetin,

Von des Vaters Fluch beschworen,

Sie erscheint, Dedipus' wahnsinnigen, zornschnaubenden Fluch führt sie hinaus;

Brudervertilgender Zwist erweckt sie.
700
Erste Gegenstrophe.

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

686-689. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-770

νῦν ὅτε σοι παρέστακεν· ἐπεὶ κλύδων, λήματος ἐντροπαίᾳ χρονίᾳ μεταλλακτός, ἴσως ἂν ἔλθοι θαλερωτέρῳ πνεύματι· νῦν δ᾽ ἔτι ζεῖ:

νῦν ὅτι

Rob. V. ad Suppl. v. 614.

παρέστηκεν

ad α supra adscripto η Lips.

παρέστηκε

G. Vit. Ox. Par. C.

ἐπεὶ δαίμων λήματος

libri omnes, nisi quod

λήμματος

habet Colb. 2.

ἀντροπαίᾳ

G. Vit. Lips. et cum reliquis, ut videtur, paene omnibus codicibus Rob.

ἀντροπαίᾳ

a pr. manu M. recentior manus acutum accentum adscripsit.

ἀντροπαίου

, cum glossa

τοῦ ἰσχυροῦ

, Mosc. 1.

ἐν τροπαίᾳ

Ald. Turn.

χρόνια

M. sed ut accentus antea in altera syllaba fuerit, α autem non sit certum.

χρόνια

G. Vit. Lips. Arund. Ox. Ald. Turn.

χρονία. γρ. χρόνια καὶ βραδέως καί ποτε

ex Par. B. Faehsius affert.

χρόνια

Rob.

χρονίᾳ

editum inde a Cantero. Verbis

μεταλλακτὸς ἴσως

in Vit. supra adscripta est haec adnotatio,

μεταλακτὸς Ἀττικὸν ὁ τοιοῦτος θυμός

. Deinde

ἂν ἔλθοι

Colb. 2. Par. L.

θαλλωτέρῳ

, litteris αλ in litura, Μ.

θαλερωτέρῳ

ceteri omnes, et ita recentior manus in M. correxit. Lips. Rob. Scholiastae, quorum nulla est in M. adnotatio, nihil frugi ad hos versus afferunt. Qui quum vocabulum

δαίμων

et per

τύχη

et per

θυμός

interpretentur, videri possunt aliam lectionem secuti esse. Neque credibile est Aeschylum

δαίμων

scripsisse, dochmii forma parum accurate strophicae respondente.

Θαλερωτέρῳ

in G. explicat glossa

ἰσχυροτέρῳ

, in Vit.

χλωροτέρῳ

. Sed hoc alienum est ab horum versuum sententia, quae id postulat, quod prior scholiastes per

ἀσθενεστέρῳ καὶ ἀναπεπτωκότι πνεύματι

, alter per

μαλακωτέρῳ

expressit. Verum ita non potest dici

θαλερώτερόν πνεῦμα

. Aliena enim sunt quae Blomfieldius in glossario attulit. Quare scripsi

νῦν ὅτε σοι παρέστακεν· ἐπεὶ κλύδων, λήματος ἀντροπαίᾳ χρονίᾳ μεταλλακτός, ἴσως ἂν ἔλθοι χαλαρωτέρῳ πνεύματι· νῦν δ᾽ ἔτι ζεῖ

. Nunc in tua potestate est (licet tibi adhuc evitare mortem): nam aestus. sera consilii conversione mutatus, remissiore fortasse veniat flamine: nunc autem ferret adhuc. Praestat autem fortasse scribere

ἀντροπαίᾳ

, ut

ἂν

μεταλλακτός

pertineat: nam

ἀνατροπαία

non tam mutatio est, quam eversio.

690. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-771

ἐξέζεσαν ... κατεύγματα:

ἐξέζεσαν

Μ. G. Lips. Ox. Par. C. E. Ald. Rob. Turn.

ἐξέζησαν

Par. L.

ἐξέζεσεν

Vit. et plerique, ut videtur, reliqui codices. Et videtur hoc in M. alia manus α in ε mutato fecisse. Ita editur inde a Victorio. Hoc dicit, fervefecerunt enim animi aestum dirae patris. Recte autem se habet pluralis

ἐξέζεσαν

, quum

κατεύγματα

personae vicem gerant.

κατεύματα

Lips.

ματεύματα

, cum glossa

αἱ ἀραί

, G.

690

691. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-772

ἀληθεῖς ἐνυπνίων φαντασμάτων:

ἀληθεῖς

ἀληθὴς

Lips.

ἐνυπνίων φαντασμάτων

Μ. G. Vit. Lips. Par. B. Ald. (in qua

φαντασμάντων

) Turn.

φαντασμάτων ἐνυπνίων

Cantabr.2.

φασμάτων ἐνυπνίων

Arund. Cantabr. 1. Par. A. Rob. et adscriptum in Par. B.

691

692. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-773

δατήριοι:

δοτήρια

a pr. manu M. secunda manus

οι

fecit, recentior primae syllabae

δα

supra adscripsit.

δατήριον

Αld. De hoc somnio dictum fuisse necesse est in praegressa tragoedia Oedipo.

692

693. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-774

πείθου γυναιξί, καίπερ οὐ στέργων ὅμως:

πειθὸς

Lips.

πιθοῦ

Blomfieldius. V. ad Prom. v. 276.

γυναιξὶν

Μ.

καίπερ μὴ

Par. L. Rob.

ὁμῶς. γρ. νόμους

Par. B.

693

694. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-775

ὧν ἄνη τις· οὐδὲ χρὴ μακράν:

ἄνη τίς

, a recentiore manu supra adscripto

τις

, Μ.

ἄνη τις

teste Blomfieldio Arund. Id praefixum scholio in M. et hoc, commemoratum a Stephano, primus dedit Canterus.

ἄνυτις

Vit. Cantabr. 1. 2. Οx. Par. G. F. L. Ald. Rob. Turn.

ἄνυσις

G. Lips. Par. E. H. N. Colb. 1. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4.

οὐ δὲ

Rob.

μακρὰ

Par. N. Rob. γρ.

μακρά

Par. B. Ante

μακράν

in Lips. supra insertum

λέγειν

, cum glossa

πολυλογεῖν

694

695. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-776

μὴ ἔλθῃς ὁδοὺς σὺ τάσδ᾽ ἐφ᾽ ἑβδόμαις:

μὴ ἔλθης ὁδοὺς

Vit.

μὴ ἔλθ' ὁδοὺς

sic Lips.

ἐφ'

omittunt Vit. Par. N.

εὐδόμαις

ἑβδόμοις

Vit.

695

696. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-777

τεθηγμένον ... ἀπαμβλυνεῖς λόγῳ:

τεθειγμένον

ἀμβλυνεῖς

, a recentiore manu supra scripto

απ

, Vit.

λόγῳ

, ad ω supra adscripto ου, Lips.

696

697. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-778

νίκην γε μέντοι καὶ κακὴν τιμᾷ θεός: Libri

νίκην γε

, nisi quod G.

γε

omittit, et

κακὴν

, nisi quod

καλὴν

habet Lips. Ex scholiastae verbis,

τὴν γὰρ κακὴν δίκην ἢ νίκην, λέγω δὲ τὴν γενομένην ἀνόμως, τιμωρεῖται ὁ θεός

, colligi potest etiam

δίκην

lectum fuisse. In M. hoc tantum scholion est,

τιμωρεῖται. ἢ ἐν ἐρωτήσει ὁ λόγος

. Habet interrogationis signum in fine versus Cantabr. 1. Per interrogationem haec non magis dici possunt, quam

τιμᾶν

significare ulcisci. Frustra hunc versum explicare conati sunt interpretes. Putavi scribendum esse

νίκῃ γε μέντοι καὶ κακὸν τιμᾷ θεός

. At victoria etiam improbos ornat deus. Dehortatur chorus Eteoclem, ne ad certamen cum fratre abeat, quod deus interdum etiam improbo (nunc quidem Polynici) victoriam impertiat. Ad haec respondet ille, non decere virum fortem de eo, quod vinci possit, cogitare.

697

698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-779

στέργειν ... τοῦτο ... ἔπος:

στέγειν

Ald.

στέργειν γ'

στέργειν τ'

Par. E.

τοὔπος

Taur.

698

700. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-780

ἐκφύγοις:

ἐκφύγοις

a pr. manu M. sed recentior

οι

supra adscripsit.

ἐκφύγῃ

Cantabr. 2. Ald. Aberravit ab sententia Nauckius praef. ad Aristophanem Byzantium p. VI.

ἐκφύγοι

scribendum esse putans.

700

701. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-781

πέφρικα ... ὠλεσίοικον:

πέφοικα

, supra adscripto

ρικα

, Vit.

τὴν

Lips.

ὠλεσίοικον

M. G. Turn.

οὐλεσίοικον

Vit.

ὀλεσίοικον

Par. L. Taur. Vind. 1. 2.3.4. Ald. Rob.

ὀλοσίοικον

Lips.

ὠλεσίδομον

varia lectio apud Stephanum.

701

702. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-782

θεόν, οὐ θεοῖς ὁμοίαν:

θεῶν

Arund. Cantabr. 1. Ox. Ask. A. et fortasse Par. F. ex quo affertur

θεόν

. In G. Taur. verba hoc ordine collocata sunt

οὐ θεοῖς ὁμοίαν θεόν

. Post hunc versum ante Canterum haec addebantur,

ἃ (οὐ Ox. Ven. A. Ald.) γὰρ νύκτωρ παρεκελεύσατο (παρακελεύσατο Par. E. παρεκελεύετο Vit. παρελεύσατο Ox. Αld.) καὶ γέγονε (γέγωνε Arund. Ox. Rob.)

. Habent haec verba G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. C. E. Ask. A. Colb. 1. Taur. Ven. A. B. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Rob. Turn. In M. a recentiore manu in margine adscripta sunt. Nihil haec sunt nisi interpretatio vocabuli

παναληθῆ

, sumpta ex v. 691.

702

703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-783

παναληθῆ:

παναληθῆ

etiam M. sed ut eadem manus primum

παναληθὲς

scripserit.

703

704. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-784

εὐκταίαν Ἐρινύν:

εὐκτέαν

Arund.

ἀκταίαν

Εὐκταίαν Ἐρινύν

non puto comparari posse cum

Θέμιδι εὐκταίᾳ

Euripidis in Medea v. 170. ut visum est Musgravio et Porsono. Ibi

Θέμις εὐκταία

est quae vota perficit: hic vix aliud esse potest

εὐκταία Ἐρινὺς

quam excitata Oedipi diris Furia. Sed fateor suspectum mihi esse

εὐκταίαν

. Nam etsi metrum Anacreonteum, sive Ionicum

ἀνακλώμενον

, spondeum pro trochaeo admittit, solet tamen Aeschylus versus diligentissime exaequare: atqui mediam in

εὐκταίαν

syllabam non facilius corripias, quam in

Φοίβῳ στυγηθέν

producas. Poterat Aeschylus scribere

πατρὸς ὠκύπουν Ἐρινύν

. Nam hoc rei convenit:

εὐκταίαν

supervacaneum est, quum

τελέσαι κατάρας

sequatur.

ἐρινὺν

M. Arund. Ald. Ceteri

ἐριννύν

704

705. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-785

περιθύμους:

ὑπερθύμους

Par. F. K. Ask. A.

705

706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-786

Οἰδιπόδα βλαψίφρονος:

Οιδιπόδα βλαψίφρονος

Blomfieldius. Libri

βλαψίφρονος οιδιπόδα

, nisi quod

βλαψίφρενος

habet Lips.

τοῦ βλαψίφρονος

Cantabr. 2.

οιδιπόδαο

Vit.

οἰδίποδος

Ox. Ald.

Οιδιπόδα

Turn.

706

707. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-787

παιδολέτωρ δ᾽ ἔρις ἅδ᾽:

παιδολέκτωρ

Lips.

παιδολέτω

Ald.

παιδοδέλετως

Par. C. Post hanc vocem

δ'

omittunt Cantabr. 2. Ox. Ald. Rob. Turn. Habent particulam M. G. Vit. Lips.

ἔρις

. γρ.

ἐριννύς

Par. B.

ἅδ᾽

G. Vit. Lips. (in Lips. superscriptum) Cantabr. 2. Ox. Par. A. B. E. N. Colb. 1. Ald. Rob. Turn. et a recentiore manu M. prima scripserat

ἔρις δ'

, etsi

δ'

praecedit.

ἥδ'

Par. F.

τάδ'

editio Victorii.

707

708. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-788

ξένος δὲ κλήρους ἐπινωμᾷ:

ξένους δὲ

Ox. Ald.

κλήρους

dedit Victorius, et hoc a pr. manu habebat M. in quo nunc radendo ι ex υ factum est.

κλήροις

G. Vit. Lips. Mosc. 2. Ox. Par. C. L. Colb. 1. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Turn.

κλῆρος

Rob.

ἐπινομᾷ

ex correctione G.

ἐπικομᾷ

idem ante correctionem.

ἐπικωμᾷ

, cum glossa

μεγαλοφρονεῖ

, Mosc. 2.

ἐπινωμᾷν

Par. L.

708

709. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-789

Χάλυβος, Σκυθῶν: H. Stephani coniecturam

Χάλυψ ὁ Σκυθῶν ἄποικος

, metri negligentior probat Valckenarius ad fragm. Callimachi p. 155. seqq. Hesychius

Χάλυβοι, ἔθνος τῆς Σκυθίας ὅπου σίδηρος γίνεται

. Stephanus Byz.

καὶ Χάλυβοι παρ' Εκαταίῳ, “Χαλύβοισι πρὸς νότον Αρμένιοι ὁμουρέουσι.”

Euripides Alc. v. 980.

καὶ τὸν ἐν Χαλύβοις δαμάζεις σὺ βίᾳ σίδαρον

σκυθῶν

, a sec. manu superscripto ων, Μ.

709

710. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-790

χρηματοδαίτας:

χρηματοδαίτης

Lips.

χρηματοδέτας

χρηματοδοτας

Arund.

710

711. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-791

πικρός, ... σίδαρος:

πικρὸς

omittit Vit.

ὁμόφρων

Lips.

σίδαρος

, ad α superscripto η, Lips.

σίδηρος

G. Ald. Turn.

711

712. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-792

διαπήλας:

διὰ πύλας

G. Lips. Etiam in Vit. qui

διαπήλας

cum reliquis habet, supra scriptum ν.

712

713. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-793

ὁπόσαν καὶ φθιμένοισιν:

ὁπόσαν καὶ

Μ. (sic, ut videtur, non

ὁπόσοις καὶ

, M.) Arund. Cantabr. 2. Par. K. Colb. 1. Rob.

ὁπόσαν καὶ

Vit.

ὁπόσαν

(ad α superscripto η)

καὶ

Lips.

ὁπόσην καὶ

Par. F.

ὁπόσην

ex Par. C. enotatum est,

ὁπόσα

ex Par. E.

ὁπόσην ἂν καὶ

G. Ald. Turn.

φθιμένοισι

libri, nisi quod

φημένοισι

habet Par. E. Plena oratio haec esset,

χθόνα ναίειν διαπήλας τοσαύτην οπόσην διαπάλλει καὶ φθιμένοις κατέχειν

, et his additus est accusativus, quasi ita dixisset,

χθόνα ναίειν διαπήλας τοσαύτην ὥςτε αὐτοὺς κατέχειν αὐτὴν ἀμοίρους τῶν μεγάλων πεδίων

. Dictum est

κατέχειν

θήκας κατέχουσιν

Agam. v. 433.

713

715. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-794

ἐπειδὰν αὐτοκτόνως:

ἐπεὶ δ᾽ ἂν

G. Mosc. 2. et sic a pr. manu M.

ἐπειδὰν

idem a sec. manu, ut ceteri.

αὐτοκτόνως

Rob. idque ex codice regio Spanhemius enotavit.

αὐτοκτόνωσιν

a pr. manu habuisse videtur M. unde recentior

αὐτοὶ κτάνωσιν

fecit.

αὐτοκτάνωσιν

Lips.

αὐτοὶ κτάνωσι

G. Vit. Mosc. 2. Vind. 1. 2. 3. 4.

αὐτοὶ κτάνωσιν

Ox. Par. E. Taur. Ven. A. Ald. Turn.

715

716. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-795

αὐτοδάϊκτοι:

αὐτοδαΐκτως

Ask. A.

716

717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-796

καὶ γαῖα κόνις πίῃ: Libri

καὶ χθονία κόνις πίῃ

, repugnante versu antistrophico. Scripsi

καὶ γαῖα κόνις πίῃ

. Hunc ipsum enim versum respexisse videtur Hesychius, quum scriberet

γαῖα κόνις, γῆ

. Sic enim eum scripsisse puto pro eo, quod nunc parum apte legitur,

γαῖα, ἡ κόνις, καὶ ἡ γῆ

717

718. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-797

φοίνιον:

φοίνιον

M. Lips. Ald. Rob. Turn.

φόνιον

G. Vit. Cantabr. 1. Mosc. 1.2. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4. et

ιον

superscripto Colb. 1.

φοίνιον

γρ.

φόνιον

Par. B.

φόνον

Ask.A.

718

719. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-798

καθαρμοὺς:

καθαρμοὺς

Vit. Lips. et cum ceteris, ut videtur, plerisque codicibus Ald. Rob. Turn.

καθαρμοὺς

ex rasura Mosc. 1.

καθαρμὸν

G. Mosc. 2. Ox. Par. L. Taur. Vind. 3.

καθαρμὸν

aut

καθαρμὸς

, non

κάθαρμα

, M. a pr. manu, sed ultimae tres litterae

μὸν

litura paene evanuerunt, recentior manus

οὺς

supra adscripsit. Secunda manus hoc scholion in margine scripsit,

τίς ἂν εὑρηθείη (sic); τίς ἂν αὐτοὺς ἐκλύσει τοῦ τοιούτου μιάσματος ;

719

720. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-799

λούσειεν:

λούσιεν

λαίσειεν

Ald.

720

721. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-800

παλαιοῖσι:

παλαιοῖσι

Arund. Mosc. 1. Ven. В.

παλαιοῖς

M. et reliqui,

721

722. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-801

συμμιγεῖς κακοῖς:

συμμιγεῖς

G. Vit. Lips. Mosc. 1. 2. Par. C. L. Ask. A. et ad σ a sec. manu adscripto M.

ξυμμιγεῖς

Ald. Rob. Turn.

κακοῖσι

Cantabr. 1. Ask. A. Mosc. 1. Ven. B.

καλοῖς

Lips.

722

724. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-802

παρβασίαν:

παρβασίαν

Porsonus.

παραβασίαν

M. G. Arund. et e correctione Vit.

παραιβασίαν

Vit. a pr. manu et Lips. Par. B. Ald. Rob. Turn.

Ὠκύποινον

αἰῶνα δ᾽ ἐς τρίτον

non sibi repugnant. Nam cita poena iam ad tertiam aetatem duravit, celeriter Laium, Oedipum, Iocastam, filios puniens.

724

725. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-803

ἐς ... μένει:

εἰς

Cantabr. 1.

μὲν

pro

μένει

Ald.

μενεῖ

, sed correctum

μένει

, Par. L.

725

727. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-804

τρίς: Ad

τρὶς

supra adscriptum

εἰς

in Lips.

727

728. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-805

μεσομφάλοις:

μεσομφάλοιν

Rob.

728

729. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-806

θνάσκοντα ... γέννας:

θνάσκοντα

edidit Victorius, et sic Lips. et ad ά a sec. manu supra adscripto M.

θνήσκοντα

G. Vit. Cantabr. 2. Ald. Rob. Turn.

γένας

G. Mosc. 1. 2.

729

731. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-807

κρατηθεὶς δ᾽ ἐκ φίλων ἀβουλίαις:

κρατηθεὶς

γρ.

καρτηθείς

Par. B.

δ'

a recentiore manu scriptum in G. Eiecit particulam Porsonus. Servanda est: refertur enim ad

μέν

, quod poni debuerat,

Ἀπόλλωνος μὲν βίᾳ

ἐκφίλων

Ald. Rob. Turn. Brunckius, quod

φίλων

in Par. B. per

ἡδονῶν

explicetur, coniici posse ait, scriptum fuisse olim

κρατηθεὶς δ᾽ ἡδονῶν ἀβουλίαις

. Nec tamen quicquam mutandum censet.

ἀβουλίαις

G. Lips. Par. B. Ald. Rob. Turn.

ἀβουλίᾳ

Vit. Par. A. K. L. Ask. A. Ven. B.

ἀβουλίαι

, ultima littera incerta, M.

ἀβουλίας

Taur. Vind. 1.

Ἐκ φίλων ἀβουλίαις

interpretantur malis amicorum consiliis. Ita etiam intellexit scholiastes qui in M. adscripsit

οἷς ἐκοινώσατο τὸν χρησμόν

. Nihil de hac re traditum est ab antiquis, et satis impii fuissent, qui suasissent oraculum contemnere. Hoc dicit, ut alter scholiastes recte vidit, per uxoris amorem perverso consilio irretitus.

731

732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-808

ἐγείνατο ... αὑτῷ:

ἐγείνατο

Arund. Mosc. 1. Par. K. Ask. A. Rob.

ἐγείνατο

M. G. Vit. Lips. Ald. Turn.

μόνον

Par. G.

αὑτῷ

G. Arund. Mosc. 1. 2.

732

733. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-809

Οἰδιπόδαν:

οἰδιπόδαν

M. Vit. et regius Spanhemii. Idem reliquorum librorum lectioni

οἰδίποδα

supra adscriptum in Par. B.

733

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

356-706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-238

zweites Epeiso- dion. Eteokles tritt auf mit Me- II lanippos (395), Megareus (459), Lasthenes (607f.), um die Mit- teilung des Kundschafters (66 ff.) entgegenzunehmen, vgl. Einl. S. 9 f. Die erste Szene, der Mittelpunkt des Stückes, gibt eine glänzende Schilderung der sieben feindlichen und der ihnen an den sieben Toren entgegenstehenden Thebanischen Heerführer. In der zweiten Szene macht der Chor den vergeblichen Versuch Eteokles von dem greuel- vollen Zweikampf mit dem Bruder zurückzuhalten. Damit gibt dieses Epeisodion die ethische Moti- vierung für den Untergang der argivischen Heerführer und der feindlichen Brüder. Wie auch sonst bei Äschylos da, wo dem Dialoge antistrophische Chorika eingefügt sind, Symmetrie des Dialogs sich nachweisen läßt, so hat Ritschl (Jahrb. f. Philol. Bd. 77. 1858. S. 761.) symmetrische An- lage auch in den sieben Reden des Boten und Erwiderungen des Eteokles wahrgenommen. Da an einigen Stellen der Text unsicher oder lückenhaft ist, läßt sich die Verszahl nicht bei allen Partien mit voller Bestimmtheit feststellen. Doch scheint mit Beiseitelassung der zwei ankündigenden Verse des Boten 362f., denen die zwei zur nächsten Szene überleitenden Verse des Eteokles 662 f. entsprechen, die Gliederung der ganzen Partie 364 661 folgende zu sein: Π IV ΑΓ20- ΕΤ20 | στρ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | ἀντ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | στρ. β' | ΑΓ20- ΕΤ20| αντ. β|| V VI VII ΑΓ22- ΕΤ 22 | στρ. γ΄ | ΑΓ 29- ΕT 29 | αντ. γ΄ | ΑΓ 22- ΕΤ 22.

673-698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-463

⁴

eine kommosartige Partie. Das Flehen des Koryphaios steigert seine Eindringlichkeit zu lyrischer Weise, an welcher sich der Gesamtchor oder Halbchöre be- teiligen. Jeder Strophe und Anti- strophe schließen sich drei Trimeter des Eteokles an.

689-690. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-471

⁵

⁶

παρημελήμεθα wie Eum. 300 παρημελημένον ἔρρειν: „, den Göttern sind wir gleichgültig; nur unser Untergang kann ihnen noch eine Freude bereiten". Das Hauptgewicht des Gedankens liegt in ὀλομένων: Schol. τὴν ἀπώλειαν ἡμῶν ἐν χάρι- της μοίρα λαμβάνουσιν.

691. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-472

⁷

⁸

tí ovv: zu 192. σαίνοι- μεν: zu 370.

692. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-473

⁹

¹⁰

,,Jetzt im Augenblick hat es dich überkommen deinen Sinn aufschwellend; mit der Zeit wird sich wieder ein Umschlag des Sinnes nach der anderen Seite mit ruhigerem Hauche einstellen; jetzt kocht es noch in dir". νῦν ὅτε (s. v. a. νῦν ἔστιν ὅτε), nunc cum maxime wie Hik. 638 νῦν ὅτε καὶ θεοὶ Διογενεῖς κλύοιτε. — Mit παρέστακεν vgl. Dem. 23, 103 τὸ ψήφισμα . . τοῖς στρα- τηγοῖς . . δέος καὶ φόβον παριστάν. ἐποιδάνον (geschrieben für ἐπεὶ δαίμων): vgl. Hom. I 554 χόλος, ὅς τε καὶ ἄλλων οἰδάνει ἐν στήθεσσι νόον πύκα περ φρονεόντων, 646 ἀλλά μοι οἰδάνεται κραδίη χόλῳ. αὖ τροπαία (für ἀντροπαία): vgl. Αg. 229 φρενός πνέων δυσσεβῆ τροπαίαν, Cho. 771 τροπαίαν Ζεὺς κακῶν θήσει ποτέ. μεταλλακτός, welches eigentlich zu λήματος ge- hört, als Femin. aus metrischen Gründen wie πλαγκτός οὖσ' Ag. 598 u. Ö. θελεμωτέρῳ (so Coning- ton für θαλωτέρων, welches eine späte Hand in θαλερωτέρωι ver- ändert hat): vgl. Hesych. θέλεμον· ἥσυχον und θελέμως· ἡσύχως. Heim- söth vermutet μαλακωτέρῳ, Badham θεμερωτέρῳ. zum

696. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-474

¹¹

¹²

,,Allerdings kocht es, weil die Flüche des Ödipus es Kochen gebracht haben" d. h. die Flüche des Ödipus haben eben in mir diese Wut und Erregung her- vorgerufen". Der Dichter sucht die Wirkung des Fluches psychologisch zu erklären.

697-698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-475

¹³

¹⁴

Schol. ὡς τοῦτο ἐν τοῖς ὕπνοις φαντασθείς, ὅτι δι' αἵματος αὐτῷ ἔσται ἡ τῶν χρημάτων δια- νομή. Bei Aschylos spielen Träume (der Jo im Prometheus, der Atossa in den Persern, der Klytämestra in den Choephoren) eine wichtige Rolle nach dem Glauben, welchen er Eum. 104 ausspricht: ενδουσι γὰρ φρὴν ὄμμασιν λαμπρύνεται. An- sprechend vermutet Nauck νυκτέρων für ἐνυπνίων nach Fragm. 312, 3 νυκτέρων φαντασμάτων ἔχουσι μορ- φάς.

699-706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-476

¹⁵

¹⁶

Stichomythie des Kory- phaios und Eteokles, letzter Versuch den Eteokles umzustimmen. In einer gleichen Situation, wo das Gefühl der nahen Entscheidung die Er- regung aufs höchste steigert, Ai. 591 ff., bedient sich Sophokles der ἀντιλαβαί, welche sich bei Aschylos nicht finden.

699. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-477

¹⁷

¹⁸

καίπερ οὐ στέργων ( τὰς γυ- ναϊκας) hat Bezug auf die Worte des Eteokles 170f. ὅμως schließt sich häufig einem Konzessivsatz oder einem Partizipium mit konzessivem Sinn an. ἄν.

700. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-478

¹⁹

²⁰

λέγοιτε ἄν wie 247 λέγοις ὧν ἄνη (Hesych. ἄνυσις καὶ πρᾶξις) τις: Schol. ἀνύσιμα καὶ τε λεσθῆναι δυνάμενα: „ich will nur Bitten hören, die ich erfüllen kann, und zwar in kurzen Worten".

701. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-479

²¹

²²

ἐπί mit Dativ wie 1051, Hom. Ε 327, X 392 νηυσὶν ἐπὶ γλαφυρῇσιν ἐλαυνέμεν.

702. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-480

²³

²⁴

τεθηγμένον: vgl. Eur. Οr. 1625 Μενέλαε, παῦσαι λῆμ' ἔχων τεθηγμένον.

703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-481

²⁵

²⁶

νίκην καὶ κακήν, einen Sieg, in dem man sich besiegen (über- reden) läßt. Vgl. Ag. 933 ΑΓΑΜ. ἡ καὶ σὺ νίκην τήνδε δήριος τίεις; ΚΛΥΤ. πιθοῦ· κρατεῖς μέντοι πα- ρεὶς ἑκὼν ἐμοί, Soph. Αi. 1353 παῦσαι· κρατεῖς τοι τῶν φίλων νικώ- μενος. Zum Ausdruck vgl. Fragm. 302 ψευδῶν δὲ καιρὸν ἔσθ' ὅπου τιμᾷ θεός.

704. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-482

²⁷

²⁸

Eteokles überhört den wahren Sinn der Worte des Chorführers.

705. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-483

²⁹

³⁰

Vgl. Eum. 89 αὐτάδελφον αἷμα καὶ κοινοῦ πατρός. Mit δρέψασθαι vgl. Soph. Fragm. 657, 4 Αρης γὰρ οὐδὲν τῶν κακῶν λωτί- ζεται, Bion I 21 αἱ δὲ βάτοι νιν ἐρχομέναν κείρουσι καὶ ἱερὸν αἷμα δρέπονται. Niemand kann seinem Schicksal entgehen". Vgl. Theogn. 1033 θεῶν δ' εἱμαρμένα δῶρα οὐκ ἂν ῥηϊδίως θνητὸς ἀνὴρ προφύγοι. Eteokles ab.

707-776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-484

³¹

³²

zweites Stasimon, welches die Verkettung von Schuld und Buße im Labdakidenhause und den inneren Zusammenhang der Trilogie darlegt: Der Fluch des Ödipus, dessen Erfüllung der Streit seiner Söhne beschleunigt, wird zu dem Wechselmorde der Brüder füh- ren und so wird ein unsühnbarer Greuel zur. alten Not des Labda- kidenhauses hinzukommen. Diese alte Not begann mit der Schuld des Laios, dem Ungehorsam gegen das Gebot des Delphischen Gottes. Die Schuld des Laios, welche er alsbald mit seinem Leben büßte, übt ihre verderbliche Wirkung fort auf die nächste und übernächste Generation, auf Ödipus, dessen hohes Glück mit der Selbstblendung und der Verfluchung der Söhne schmählich endigte, jetzt auf die Söhne des Ödipus, und mit den Fürsten leidet der Staat, wenn er nur nicht mit ihnen zugrunde geht". In ähnlicher Weise faßt der Chor- gesang Cho. 1063 ff. die Schicksale des Atridenhauses zusammen. Der Gesang wird vom Gesamtchor vorgetragen.

707-708. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-485

³³

³⁴

Schol. δέδοικα τὴν τοὺς οἴκους ἀφανίζουσαν θεὸν Ἐρινύν, οὐδὲν ἔχουσαν θεοῖς ὅμοιον. πᾶς γὰρ θεὸς ἀγαθοποιός. Ζη οὐ θεοῖς ὁμοίαν verweist der Schol. auf Hom. - 325 θεοὶ σωτῆρες ἐάων. Erinys sagt Apollon Eum. 724 ἀλλ' ἔν τε τοῖς νέοισι καὶ παλαιτέροις θεοῖς ἄτιμος εἶ σύ. Ebenso heißt Zur der Gott der Pest Soph. O. T. 215 ἀπότιμος (rechtlos) ἐν θεοῖς θεός.

709. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-486

³⁵

³⁶

Schol. τὴν ἐπὶ κακοῖς ἀλη θεύουσαν. Der Fluch weissagt Un- heil und erfüllt sich in Unheil sicher. Unnötigerweise denkt der Schol. an den Traum des Eteokles (697): ἃ γὰρ εἶπεν (1. εἶδεν) νύκτωρ, ταῦτα ἐγένετο. Dindorf schreibt παναλαθῆ.

710. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-487

³⁷

³⁸

Schol. ἣν ἐπηύξατο Οἰδίπους. Aus dem Fluch ( εὐχή, ἀρά) ent- wickelt sich die Erinys. Vgl. Hom. I 566 ἐξ ἀρέων μητρὸς .. ἅ ῥα θεοῖσιν πόλλ᾽ ἀχέουσ' ἠρᾶτο . . τῆς δ' ἠεροφοῖτις Ερινὺς ἔκλυεν ἐξ ἐρέ βεσφιν, ἀμείλιχον ἦτορ ἔχουσα. In εὐκταίαν ist hier wie 826 αι verkürzt, wie es öfters bei δείλαιος, γεραιός, Asch. Hik. 390 bei ἵκταιος, Hom. v 379 bei ἔμπαιος der Fall ist.

711. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-488

³⁹

⁴⁰

Die Konstruktion πέφρικα Ἐρινὺν τελέσαι für μὴ τελέσῃ (776) ist selten. Vgl. Eur. Hek. 763 πα- τήρ νιν ἐξέπεμψεν ὀρρωδῶν θανεῖν, Ion 1564 θανεῖν σε δείσας μητρὸς ἐκ βουλευμάτων. — περιθύμους von der Person des Fluchenden über- tragen.

712. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-489

⁴¹

⁴²

βλαψίφρων, φρενοβλαβής. Der Ingrimm hat ihn außer sich gebracht. - Von der epischen Form Οιδιπόδης findet sich bei Aschylos der Gen. Οιδιπόδα (870, 1047) und der Akk. Οιδιπόδαν (737).

713. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-490

⁴³

⁴⁴

,,Der gegenwärtige Streit der Söhne beschleunigt die Erfül- lung des Fluches in ihrem Unter- gang". Zu dem Fluche kommt also die eigene Schuld der Söhne. Weil der Med. von erster Hand d' έρις δ᾽ ὀτρύνει bietet, vermutet W. Headlam παιδολέτωρ δ' ἔρις ἐξο- τρύνει, vielleicht παιδολέτειρ᾽ ἔρις ἅδ' ὀτρύνει, vgl. τεκνολέτειρ' Soph. El. 107. Doch φεν φεν, μυσαρὰ καὶ παιδολέτος von Medea Eur. Med. 1393.

714. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-491

⁴⁵

⁴⁶

Der aus der Fremde ge- kommene Stahl verteilt das Erbe. Sehol. ποιητικῶς πάνυ ταῦτα ὁ Αἰσχύλος. τὸν γὰρ χαλυβδικὸν καὶ Σκυθικὸν σίδηρον φησὶ ταῦτα πράτ- τειν. οὕτως (1. οὗτος), φησί, μερίζει τοῖς παισὶ τούτοις καὶ ὥσπερ ἀπο- κληροῖ (verteilt als Los von der Erbschaft) οὐχὶ πεδία μεγάλα, ἀλλὰ παντελῶς μικρά, δυνάμενα μόνα αὐτῶν τὰ σώματα χωρῆσαι πεπτω- κότα (,, sieben Fuß Erde"). Vgl. 925 ὁ πόντιος ξεῖνος ἐκ πυρὸς συνεὶς θηκτὸς σίδαρος. Zu der Form χάλυ βος vgl. Hesych. χάλυβοι· ἔθνος τῆς Σκυθίας ὅπου σίδηρος γίγνεται (der skythische Stahl kam vom Ural), Eur. Alk. 980 καὶ τὸν ἐν Χαλύβοις δαμάζεις σὺ βίᾳ σίδαρον, Fragm. 472, 6 χαλύβῳ πελέκει.

715. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-492

⁴⁷

⁴⁸

Dindorf schreibt Σκυθῶν.

716-717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-493

⁴⁹

⁵⁰

κτεάνων χρηματοδαίτας: zu 186. πικρός: zu 867.

718. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-494

⁵¹

⁵²

διαπήλας ( αὐτοῖς) χθόνα ( ώστε) ναίειν: Schol. ἐπικληρώσας.

719-720. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-495

⁵³

⁵⁴

Soviel als sie auch tot einnehmen". φθιμένοισιν schließt sich, wenn es nicht ursprünglich φθιμένους νιν geheißen hat, an das vorher zu ergänzende αὐτοῖς, da- gegen ἀμοίρους an den Infnitiv κατέχειν an. Der Infin. bei ὁπόσην wie bei οἷος, ὅσος (im Sinne von τοιοῦτος, τοσοῦτος ὥστε). Vgl. Thuk. Ι 2, 2 νεμόμενοι τὰ αὑτῶν ἕκαστοι ὅσον ἀποζῆν. Blaydes vermutet καπφθιμένοισιν für καὶ φθιμένοι- σιν. Zum Gedanken vgl. 803, Soph. Ο. Κ. 790 χθονὸς λαχεῖν τοσοῦτον, ἐνθανεῖν μόνον. τῶν μεγάλων πεδίων, des angestrebten Reiches.

721-722. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-496

⁵⁵

⁵⁶

αὐτοκτόνως αὐτοδάϊκτοι für αὐτοκτόνοι αὐτοδάϊκτοι (einander mordend, voneinander gemordet, vgl. 668): jeder wird Mörder, jeder ermordet sein; denn αυτοδάϊκτος steht nicht, wie Hesych. erklärt: ὁ ἑαυτὸν φονεύσας, sondern in pas- sivem Sinn.

723. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-497

⁵⁷

⁵⁸

Genaue Responsion wird her- gestellt mit der Emendation von Hermann καὶ γαῖα κόνις πίῃ.

726. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-498

⁵⁹

⁶⁰

Schol. τίς αὐτοὺς ἐκλύσει τοῦ τοιούτου μιάσματος; vielmehr σφέ, αὐτό, τὸ αἷμα, „wer wird das Blut abwaschen". Vgl. Cho. 47 τί γὰρ λύτρον πεσόντος αἵματος πέδω, 64 δι' αἷμ' ἅπαξ ποθὲν δ᾽ ὑπὸ χθο νὸς τροφοῦ τίτας φόνος πέπηγεν οὐ διαρρύδαν, Soph. Ο. Τ. 1227f. Die Befleckung, die nicht abgewaschen werden kann, verbreitet sich über das ganze Haus.

728-729. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-499

⁶¹

⁶²

παλαιγενῆ . . παρβασίαν (vgl. παραιβασίαι Hesiod. Theog. 220, υπερβασία), „ich denke nämlich an die alte Sünde" u. s. w. Schol. tǹv παλαιὰν παράβασιν. παρέβη γὰρ τὸν χρησμὸν τοῦ ᾿Απόλλωνος. An παλαιγενῆ παρβασίαν schließt sich der Satz εντε Λάϊος . . ἐγείνατο an.

729-730. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-500

⁶³

⁶⁴

ὠκύποινον steht in Gegen- satz zu αἰῶνα δ' ἐς τρίτον μένει. Seine Schuld büßte Laios rasch und alsbald mit seinem Leben, aber der Frevel wirkt fort bis zum dritten Menschenalter. Die gleiche Wen- dung fndet sich Cho. 25 πρέπει παρῇσι φοινίαις ἀμυγμὸς ὄνυχος ἄλοκι νεοτόμῳ δι' αἰῶνος δ' ἰυγμοῖσι βόσκεται κέαρ — κτέ. Mit ὠκύποινος vgl. ὑστερόποινον ἄταν Cho. 382. τρίτον: Schol. Λαΐου, Οἰδίποδος, Ετεοκλέους.

731-732. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-501

⁶⁵

⁶⁶

Απόλλωνος βίᾳ (dem Ap zum Trotz) wie βίᾳ Διός 518, μὴ σπεῖρε τέκνων ἄλοκα δαιμόνων βία Eur. Phoen. 18. τρίς bezeichnet das Eindringliche der Mahnung. Vgl. τρισόλβιος, τρισμακαρ, τρισάθ λιος, τριτάλας.

733. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-502

⁶⁷

⁶⁸

μεσομφάλοις: Eur. Ion 223 ἆρ᾽ ὄντως μέσον ὀμφαλὸν γᾶς Φοί- βου κατέχει δόμος; Or. 331 μεσόμ φαλοι . . μυχοί, Phoen. 244 μεσόμ φαλα γύαλα, Soph. Ο. Τ. 480 τὰ μεσόμφαλα γᾶς μαντεία. Ein weißer Stein von der Form eines abgestumpften Kegels, welcher im Delphischen Heiligtum lag (abge- bildet auf einem Vasengemälde Rochette Monum. inéd. pl. 37), galt als Mittelpunkt der Erde. Strab. ΙΧ S. 420, Paus. X 16, 3.

Aeschylus Seven Against Thebes 720

Ioannes Sanravius (Translator)

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

πέφρικα τὴν ὠλεσίοικον

θεόν, οὐ θεοῖς ὁμοίαν,

παναληθῆ, κακόμαντιν,

πατρὸς εὐκταίαν Ἐρινὺν
710

τελέσαι τὰς περιθύμους

ΧΟ.

κατάρας Οἰδιπόδα βλαψίφρονος·

παιδολέτωρ δ᾽ ἔρις ἅδ᾽ ὀτρύνει.

Chorus

A stranger distributes their inheritance, a Chalybian immigrant from Scythia , a bitter divider of wealth,

savage-hearted iron that apportions land for them to dwell in, as much as they can occupy in death when they have lost their share in these wide plains.
730

Chorus

Ever since he, overcome by the thoughtlessness of his longing, fathered his own death, the parricide Oedipus, who sowed his mother’s sacred field, where he was nurtured,
750

and endured a bloody crop. Madness united the frenzied bridal pair.
755

Chorus

Now it is as if a sea of evils pushes its swell onward. As one wave sinks, the sea raises up another,

triple-crested, which crashes around the city’s stern. In between a narrow defense stretches—no wider than a wall. I fear that the city will be overthrown along with its kings.
760

Chorus

For the compensation is heavy when curses uttered long ago are fulfilled, and once the deadly curse has come into existence, it does not pass away. When the fortune of seafaring merchants has grown too great,

it must be thrown overboard.
770

Chorus

For whom have the gods and divinities that share their altar and the thronging assembly of men ever admired

so much as they honored Oedipus then, when he removed that deadly, man-seizing plague from our land?
775

Chorus

But when, his sanity regained, he grew miserable in his wretched

marriage, then carried away by his grief and with maddened heart he accomplished a double evil. With the hand that killed his father he struck out his eyes, which were dearer to him than his children.
780

Chorus

Next he launched brutal, wrathful words against the sons he had bred—ah! curses from a bitter tongue—that wielding iron in their hands they would one day divide his property.
785

So now I tremble in fear that the swift-running Erinys will bring this to fulfillment.
790

Celui qui agite les dés, l'étranger

1 Antistrofe I

Mir graut: die stammtilgende Göttin,
695

Die den Göttern nicht Verwandte,

Sie, des Leids wahre Prophetin,

Von des Vaters Fluch beschworen,

Sie erscheint, Dedipus' wahnsinnigen, zornschnaubenden Fluch führt sie hinaus;

Brudervertilgender Zwist erweckt sie.
700
Erste Gegenstrophe.

Commentary

Stable identifiers

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

πέφρικα τὴν ὠλεσίοικον θεόν, οὐ θεοῖς ὁμοίαν, παναληθῆ, κακόμαντιν, πατρὸς εὐκταίαν Ἐρινὺν 710 τελέσαι τὰς περιθύμους

ΧΟ. κατάρας Οἰδιπόδα βλαψίφρονος· παιδολέτωρ δ᾽ ἔρις ἅδ᾽ ὀτρύνει.

Chorus A stranger distributes their inheritance, a Chalybian immigrant from Scythia , a bitter divider of wealth, savage-hearted iron that apportions land for them to dwell in, as much as they can occupy in death when they have lost their share in these wide plains. 730

Chorus Ever since he, overcome by the thoughtlessness of his longing, fathered his own death, the parricide Oedipus, who sowed his mother’s sacred field, where he was nurtured, 750 and endured a bloody crop. Madness united the frenzied bridal pair. 755

Chorus Now it is as if a sea of evils pushes its swell onward. As one wave sinks, the sea raises up another, triple-crested, which crashes around the city’s stern. In between a narrow defense stretches—no wider than a wall. I fear that the city will be overthrown along with its kings. 760

Chorus For the compensation is heavy when curses uttered long ago are fulfilled, and once the deadly curse has come into existence, it does not pass away. When the fortune of seafaring merchants has grown too great, it must be thrown overboard. 770

Chorus For whom have the gods and divinities that share their altar and the thronging assembly of men ever admired so much as they honored Oedipus then, when he removed that deadly, man-seizing plague from our land? 775

Chorus But when, his sanity regained, he grew miserable in his wretched marriage, then carried away by his grief and with maddened heart he accomplished a double evil. With the hand that killed his father he struck out his eyes, which were dearer to him than his children. 780

Chorus Next he launched brutal, wrathful words against the sons he had bred—ah! curses from a bitter tongue—that wielding iron in their hands they would one day divide his property. 785 So now I tremble in fear that the swift-running Erinys will bring this to fulfillment. 790

Celui qui agite les dés, l'étranger

1 Antistrofe I

Mir graut: die stammtilgende Göttin, 695 Die den Göttern nicht Verwandte, Sie, des Leids wahre Prophetin, Von des Vaters Fluch beschworen, Sie erscheint, Dedipus' wahnsinnigen, zornschnaubenden Fluch führt sie hinaus; Brudervertilgender Zwist erweckt sie. 700 Erste Gegenstrophe.

Commentary

Stable identifiers

πέφρικα τὴν ὠλεσίοικον

θεόν, οὐ θεοῖς ὁμοίαν,

παναληθῆ, κακόμαντιν,

πατρὸς εὐκταίαν Ἐρινὺν
710

τελέσαι τὰς περιθύμους

ΧΟ.

κατάρας Οἰδιπόδα βλαψίφρονος·

παιδολέτωρ δ᾽ ἔρις ἅδ᾽ ὀτρύνει.

Chorus

A stranger distributes their inheritance, a Chalybian immigrant from Scythia , a bitter divider of wealth,

savage-hearted iron that apportions land for them to dwell in, as much as they can occupy in death when they have lost their share in these wide plains.
730

Chorus

Ever since he, overcome by the thoughtlessness of his longing, fathered his own death, the parricide Oedipus, who sowed his mother’s sacred field, where he was nurtured,
750

and endured a bloody crop. Madness united the frenzied bridal pair.
755

Chorus

Now it is as if a sea of evils pushes its swell onward. As one wave sinks, the sea raises up another,

triple-crested, which crashes around the city’s stern. In between a narrow defense stretches—no wider than a wall. I fear that the city will be overthrown along with its kings.
760

Chorus

For the compensation is heavy when curses uttered long ago are fulfilled, and once the deadly curse has come into existence, it does not pass away. When the fortune of seafaring merchants has grown too great,

it must be thrown overboard.
770

Chorus

For whom have the gods and divinities that share their altar and the thronging assembly of men ever admired

so much as they honored Oedipus then, when he removed that deadly, man-seizing plague from our land?
775

Chorus

But when, his sanity regained, he grew miserable in his wretched

marriage, then carried away by his grief and with maddened heart he accomplished a double evil. With the hand that killed his father he struck out his eyes, which were dearer to him than his children.
780

Chorus

Next he launched brutal, wrathful words against the sons he had bred—ah! curses from a bitter tongue—that wielding iron in their hands they would one day divide his property.
785

So now I tremble in fear that the swift-running Erinys will bring this to fulfillment.
790

Mir graut: die stammtilgende Göttin,
695

Die den Göttern nicht Verwandte,

Sie, des Leids wahre Prophetin,

Von des Vaters Fluch beschworen,

Sie erscheint, Dedipus' wahnsinnigen, zornschnaubenden Fluch führt sie hinaus;

Brudervertilgender Zwist erweckt sie.
700
Erste Gegenstrophe.