Aeschylus Seven Against Thebes 712

Ioannes Sanravius (Translator)

Pare mulieribus, etfi tamen non ames.

Seven Against Thebes. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 712-719 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 712-719 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 712 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 712 focus
ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 712 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 712 focus
πιθοῦ γυναιξίν, καίπερ οὐ στέργων ὅμως.
Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 712 focus
Translations (7)
Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 712-719 focus
The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 712 focus
Yield thee to women, albeit that thou lovest them not.
LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 712 focus
femmes, si dur qu'il te soit de le faire.
The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 712 focus
Let us perfuade thee, tho' thou ſcorn'ſt our ſex.
Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 712 focus
Odi, se pur non m'ami, un mio consiglio.
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 712 focus
Heed women's voices, though thou love them not!
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 712 focus
Uns Frauen folge, liebst du gleich die Frauen nicht.

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

681. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-766

εἶσι δόμους Ἐρινύς, ὅταν ἐκ: Ad
εἰσι
in M. recentior manus
οὐκ
supra adscripsit.
δόμους
Brunckius.
δόμον
M. Lips. Par. A.
δόμων
ceteri.
ἐρινὺς
Μ.
Ἐριννὺς
vulgo.
ὅταν
Arund. Cantabr. 1.2.
ὅτ' ἂν
a pr. manu M. mutatum in
οὔτ' ἂν
ab alia, fortasse secunda, manu.
ὅτ' ἂν
a pr. manu Vit. mutatum a sec. manu in
οὔτ' ἂν
, quod reliqui libri habent praeter Ald. in qua
οὔ τ' ἂν
, et Rob. in qua
οὐ ἂν
est. Scribendum fortasse est
ἀφ' ὅτου χερῶν
.
681

682. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-767

δέχωνται:
δέχονται
Par. C. Rob.
682

684. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-768

ὀλομένων θαυμάζεται: In
ὀλομένων
alterum ο in litura habet M.
ὀλλομένων
Vit. Inter
ὀλομένων
et
θαυμάζεται
supra versum
οὐ
adscriptum in G.
οὐ θαυμάζεται
Taur. Vind. 1.
684

685. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-769

τί οὖν ... σαίνοιμεν:
τί γ' οὖν
Cantabr. 1.
τί νῦν
Blomfieldius. V. ad v. 190.
ἂν σαίνοιμεν
ante sec. manus emendationem habuisse videtur M.
σαίνομεν μόρον ὀλέθριον
, sed cum glossa
κολακεύοιμεν
, G.
685

686-689. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-770

νῦν ὅτε σοι παρέστακεν· ἐπεὶ κλύδων, λήματος ἐντροπαίᾳ χρονίᾳ μεταλλακτός, ἴσως ἂν ἔλθοι θαλερωτέρῳ πνεύματι· νῦν δ᾽ ἔτι ζεῖ:
νῦν ὅτι
Rob. V. ad Suppl. v. 614.
παρέστηκεν
ad α supra adscripto η Lips.
παρέστηκε
G. Vit. Ox. Par. C.
ἐπεὶ δαίμων λήματος
libri omnes, nisi quod
λήμματος
habet Colb. 2.
ἀντροπαίᾳ
G. Vit. Lips. et cum reliquis, ut videtur, paene omnibus codicibus Rob.
ἀντροπαίᾳ
a pr. manu M. recentior manus acutum accentum adscripsit.
ἀντροπαίου
, cum glossa
τοῦ ἰσχυροῦ
, Mosc. 1.
ἐν τροπαίᾳ
Ald. Turn.
χρόνια
M. sed ut accentus antea in altera syllaba fuerit, α autem non sit certum.
χρόνια
G. Vit. Lips. Arund. Ox. Ald. Turn.
χρονία. γρ. χρόνια καὶ βραδέως καί ποτε
ex Par. B. Faehsius affert.
χρόνια
Rob.
χρονίᾳ
editum inde a Cantero. Verbis
μεταλλακτὸς ἴσως
in Vit. supra adscripta est haec adnotatio,
μεταλακτὸς Ἀττικὸν ὁ τοιοῦτος θυμός
. Deinde
ἂν ἔλθοι
Colb. 2. Par. L.
θαλλωτέρῳ
, litteris αλ in litura, Μ.
θαλερωτέρῳ
ceteri omnes, et ita recentior manus in M. correxit. Lips. Rob. Scholiastae, quorum nulla est in M. adnotatio, nihil frugi ad hos versus afferunt. Qui quum vocabulum
δαίμων
et per
τύχη
et per
θυμός
interpretentur, videri possunt aliam lectionem secuti esse. Neque credibile est Aeschylum
δαίμων
scripsisse, dochmii forma parum accurate strophicae respondente.
Θαλερωτέρῳ
in G. explicat glossa
ἰσχυροτέρῳ
, in Vit.
χλωροτέρῳ
. Sed hoc alienum est ab horum versuum sententia, quae id postulat, quod prior scholiastes per
ἀσθενεστέρῳ καὶ ἀναπεπτωκότι πνεύματι
, alter per
μαλακωτέρῳ
expressit. Verum ita non potest dici
θαλερώτερόν πνεῦμα
. Aliena enim sunt quae Blomfieldius in glossario attulit. Quare scripsi
νῦν ὅτε σοι παρέστακεν· ἐπεὶ κλύδων, λήματος ἀντροπαίᾳ χρονίᾳ μεταλλακτός, ἴσως ἂν ἔλθοι χαλαρωτέρῳ πνεύματι· νῦν δ᾽ ἔτι ζεῖ
. Nunc in tua potestate est (licet tibi adhuc evitare mortem): nam aestus. sera consilii conversione mutatus, remissiore fortasse veniat flamine: nunc autem ferret adhuc. Praestat autem fortasse scribere
ἀντροπαίᾳ
, ut
ἂν
ad
μεταλλακτός
pertineat: nam
ἀνατροπαία
non tam mutatio est, quam eversio.

690. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-771

ἐξέζεσαν ... κατεύγματα:
ἐξέζεσαν
Μ. G. Lips. Ox. Par. C. E. Ald. Rob. Turn.
ἐξέζησαν
Par. L.
ἐξέζεσεν
Vit. et plerique, ut videtur, reliqui codices. Et videtur hoc in M. alia manus α in ε mutato fecisse. Ita editur inde a Victorio. Hoc dicit, fervefecerunt enim animi aestum dirae patris. Recte autem se habet pluralis
ἐξέζεσαν
, quum
κατεύγματα
personae vicem gerant.
κατεύματα
Lips.
ματεύματα
, cum glossa
αἱ ἀραί
, G.
690

691. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-772

ἀληθεῖς ἐνυπνίων φαντασμάτων:
ἀληθεῖς
G.
ἀληθὴς
Lips.
ἐνυπνίων φαντασμάτων
Μ. G. Vit. Lips. Par. B. Ald. (in qua
φαντασμάντων
) Turn.
φαντασμάτων ἐνυπνίων
Cantabr.2.
φασμάτων ἐνυπνίων
Arund. Cantabr. 1. Par. A. Rob. et adscriptum in Par. B.
691

692. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-773

δατήριοι:
δοτήρια
a pr. manu M. secunda manus
οι
ex
α
fecit, recentior primae syllabae
δα
supra adscripsit.
δατήριον
Αld. De hoc somnio dictum fuisse necesse est in praegressa tragoedia Oedipo.
692

693. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-774

πείθου γυναιξί, καίπερ οὐ στέργων ὅμως:
πειθὸς
Lips.
πιθοῦ
Blomfieldius. V. ad Prom. v. 276.
γυναιξὶν
Μ.
καίπερ μὴ
Par. L. Rob.
ὁμῶς. γρ. νόμους
Par. B.
693

694. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-775

ὧν ἄνη τις· οὐδὲ χρὴ μακράν:
ἄνη τίς
, a recentiore manu supra adscripto
τις
, Μ.
ἄνη τις
teste Blomfieldio Arund. Id praefixum scholio in M. et hoc, commemoratum a Stephano, primus dedit Canterus.
ἄνυτις
Vit. Cantabr. 1. 2. Οx. Par. G. F. L. Ald. Rob. Turn.
ἄνυσις
G. Lips. Par. E. H. N. Colb. 1. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4.
οὐ δὲ
Rob.
μακρὰ
Par. N. Rob. γρ.
μακρά
Par. B. Ante
μακράν
in Lips. supra insertum
λέγειν
, cum glossa
πολυλογεῖν
.
694

695. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-776

μὴ ἔλθῃς ὁδοὺς σὺ τάσδ᾽ ἐφ᾽ ἑβδόμαις:
μὴ ἔλθης ὁδοὺς
Vit.
μὴ ἔλθ' ὁδοὺς
sic Lips.
ἐφ'
omittunt Vit. Par. N.
εὐδόμαις
G.
ἑβδόμοις
Vit.
695

696. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-777

τεθηγμένον ... ἀπαμβλυνεῖς λόγῳ:
τεθειγμένον
G.
ἀμβλυνεῖς
, a recentiore manu supra scripto
απ
, Vit.
λόγῳ
, ad ω supra adscripto ου, Lips.
696

697. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-778

νίκην γε μέντοι καὶ κακὴν τιμᾷ θεός: Libri
νίκην γε
, nisi quod G.
γε
omittit, et
κακὴν
, nisi quod
καλὴν
habet Lips. Ex scholiastae verbis,
τὴν γὰρ κακὴν δίκην ἢ νίκην, λέγω δὲ τὴν γενομένην ἀνόμως, τιμωρεῖται ὁ θεός
, colligi potest etiam
δίκην
lectum fuisse. In M. hoc tantum scholion est,
τιμωρεῖται. ἢ ἐν ἐρωτήσει ὁ λόγος
. Habet interrogationis signum in fine versus Cantabr. 1. Per interrogationem haec non magis dici possunt, quam
τιμᾶν
significare ulcisci. Frustra hunc versum explicare conati sunt interpretes. Putavi scribendum esse
νίκῃ γε μέντοι καὶ κακὸν τιμᾷ θεός
. At victoria etiam improbos ornat deus. Dehortatur chorus Eteoclem, ne ad certamen cum fratre abeat, quod deus interdum etiam improbo (nunc quidem Polynici) victoriam impertiat. Ad haec respondet ille, non decere virum fortem de eo, quod vinci possit, cogitare.
697

698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-779

στέργειν ... τοῦτο ... ἔπος:
στέγειν
Ald.
στέργειν γ'
G.
στέργειν τ'
Par. E.
τοὔπος
Taur.
698

700. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-780

ἐκφύγοις:
ἐκφύγοις
a pr. manu M. sed recentior
οι
supra adscripsit.
ἐκφύγῃ
Cantabr. 2. Ald. Aberravit ab sententia Nauckius praef. ad Aristophanem Byzantium p. VI.
ἐκφύγοι
scribendum esse putans.
700

701. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-781

πέφρικα ... ὠλεσίοικον:
πέφοικα
, supra adscripto
ρικα
, Vit.
τὴν
Lips.
ὠλεσίοικον
M. G. Turn.
οὐλεσίοικον
Vit.
ὀλεσίοικον
Par. L. Taur. Vind. 1. 2.3.4. Ald. Rob.
ὀλοσίοικον
Lips.
ὠλεσίδομον
varia lectio apud Stephanum.
701

702. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-782

θεόν, οὐ θεοῖς ὁμοίαν:
θεῶν
Arund. Cantabr. 1. Ox. Ask. A. et fortasse Par. F. ex quo affertur
θεόν
. In G. Taur. verba hoc ordine collocata sunt
οὐ θεοῖς ὁμοίαν θεόν
. Post hunc versum ante Canterum haec addebantur,
ἃ (οὐ Ox. Ven. A. Ald.) γὰρ νύκτωρ παρεκελεύσατο (παρακελεύσατο Par. E. παρεκελεύετο Vit. παρελεύσατο Ox. Αld.) καὶ γέγονε (γέγωνε Arund. Ox. Rob.)
. Habent haec verba G. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. C. E. Ask. A. Colb. 1. Taur. Ven. A. B. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Rob. Turn. In M. a recentiore manu in margine adscripta sunt. Nihil haec sunt nisi interpretatio vocabuli
παναληθῆ
, sumpta ex v. 691.
702

703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-783

παναληθῆ:
παναληθῆ
etiam M. sed ut eadem manus primum
παναληθὲς
scripserit.
703

704. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-784

εὐκταίαν Ἐρινύν:
εὐκτέαν
Arund.
ἀκταίαν
G.
Εὐκταίαν Ἐρινύν
non puto comparari posse cum
Θέμιδι εὐκταίᾳ
Euripidis in Medea v. 170. ut visum est Musgravio et Porsono. Ibi
Θέμις εὐκταία
est quae vota perficit: hic vix aliud esse potest
εὐκταία Ἐρινὺς
quam excitata Oedipi diris Furia. Sed fateor suspectum mihi esse
εὐκταίαν
. Nam etsi metrum Anacreonteum, sive Ionicum
ἀνακλώμενον
, spondeum pro trochaeo admittit, solet tamen Aeschylus versus diligentissime exaequare: atqui mediam in
εὐκταίαν
syllabam non facilius corripias, quam in
Φοίβῳ στυγηθέν
producas. Poterat Aeschylus scribere
πατρὸς ὠκύπουν Ἐρινύν
. Nam hoc rei convenit:
εὐκταίαν
supervacaneum est, quum
τελέσαι κατάρας
sequatur.
ἐρινὺν
M. Arund. Ald. Ceteri
ἐριννύν
.
704

705. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-785

περιθύμους:
ὑπερθύμους
Par. F. K. Ask. A.
705

706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-786

Οἰδιπόδα βλαψίφρονος:
Οιδιπόδα βλαψίφρονος
Blomfieldius. Libri
βλαψίφρονος οιδιπόδα
, nisi quod
βλαψίφρενος
habet Lips.
τοῦ βλαψίφρονος
Cantabr. 2.
οιδιπόδαο
Vit.
οἰδίποδος
Ox. Ald.
Οιδιπόδα
Turn.
706

707. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-787

παιδολέτωρ δ᾽ ἔρις ἅδ᾽:
παιδολέκτωρ
Lips.
παιδολέτω
Ald.
παιδοδέλετως
Par. C. Post hanc vocem
δ'
omittunt Cantabr. 2. Ox. Ald. Rob. Turn. Habent particulam M. G. Vit. Lips.
ἔρις
. γρ.
ἐριννύς
Par. B.
ἅδ᾽
G. Vit. Lips. (in Lips. superscriptum) Cantabr. 2. Ox. Par. A. B. E. N. Colb. 1. Ald. Rob. Turn. et a recentiore manu M. prima scripserat
ἔρις δ'
, etsi
δ'
praecedit.
ἥδ'
Par. F.
τάδ'
editio Victorii.
707

708. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-788

ξένος δὲ κλήρους ἐπινωμᾷ:
ξένους δὲ
Ox. Ald.
κλήρους
dedit Victorius, et hoc a pr. manu habebat M. in quo nunc radendo ι ex υ factum est.
κλήροις
G. Vit. Lips. Mosc. 2. Ox. Par. C. L. Colb. 1. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald. Turn.
κλῆρος
Rob.
ἐπινομᾷ
ex correctione G.
ἐπικομᾷ
idem ante correctionem.
ἐπικωμᾷ
, cum glossa
μεγαλοφρονεῖ
, Mosc. 2.
ἐπινωμᾷν
Par. L.
708

709. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-789

Χάλυβος, Σκυθῶν: H. Stephani coniecturam
Χάλυψ ὁ Σκυθῶν ἄποικος
, metri negligentior probat Valckenarius ad fragm. Callimachi p. 155. seqq. Hesychius
Χάλυβοι, ἔθνος τῆς Σκυθίας ὅπου σίδηρος γίνεται
. Stephanus Byz.
καὶ Χάλυβοι παρ' Εκαταίῳ, “Χαλύβοισι πρὸς νότον Αρμένιοι ὁμουρέουσι.”
Euripides Alc. v. 980.
καὶ τὸν ἐν Χαλύβοις δαμάζεις σὺ βίᾳ σίδαρον
.
σκυθῶν
, a sec. manu superscripto ων, Μ.
709

710. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-790

χρηματοδαίτας:
χρηματοδαίτης
Lips.
χρηματοδέτας
G.
χρηματοδοτας
Arund.
710

711. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-791

πικρός, ... σίδαρος:
πικρὸς
omittit Vit.
ὁμόφρων
Lips.
σίδαρος
, ad α superscripto η, Lips.
σίδηρος
G. Ald. Turn.
711

712. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-792

διαπήλας:
διὰ πύλας
G. Lips. Etiam in Vit. qui
διαπήλας
cum reliquis habet, supra scriptum ν.
712

713. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-793

ὁπόσαν καὶ φθιμένοισιν:
ὁπόσαν καὶ
Μ. (sic, ut videtur, non
ὁπόσοις καὶ
, M.) Arund. Cantabr. 2. Par. K. Colb. 1. Rob.
ὁπόσαν καὶ
Vit.
ὁπόσαν
(ad α superscripto η)
καὶ
Lips.
ὁπόσην καὶ
Par. F.
ὁπόσην
ex Par. C. enotatum est,
ὁπόσα
ex Par. E.
ὁπόσην ἂν καὶ
G. Ald. Turn.
φθιμένοισι
libri, nisi quod
φημένοισι
habet Par. E. Plena oratio haec esset,
χθόνα ναίειν διαπήλας τοσαύτην οπόσην διαπάλλει καὶ φθιμένοις κατέχειν
, et his additus est accusativus, quasi ita dixisset,
χθόνα ναίειν διαπήλας τοσαύτην ὥςτε αὐτοὺς κατέχειν αὐτὴν ἀμοίρους τῶν μεγάλων πεδίων
. Dictum est
κατέχειν
ut
θήκας κατέχουσιν
Agam. v. 433.
713

715. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-794

ἐπειδὰν αὐτοκτόνως:
ἐπεὶ δ᾽ ἂν
G. Mosc. 2. et sic a pr. manu M.
ἐπειδὰν
idem a sec. manu, ut ceteri.
αὐτοκτόνως
Rob. idque ex codice regio Spanhemius enotavit.
αὐτοκτόνωσιν
a pr. manu habuisse videtur M. unde recentior
αὐτοὶ κτάνωσιν
fecit.
αὐτοκτάνωσιν
Lips.
αὐτοὶ κτάνωσι
G. Vit. Mosc. 2. Vind. 1. 2. 3. 4.
αὐτοὶ κτάνωσιν
Ox. Par. E. Taur. Ven. A. Ald. Turn.
715

716. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-795

αὐτοδάϊκτοι:
αὐτοδαΐκτως
Ask. A.
716

717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-796

καὶ γαῖα κόνις πίῃ: Libri
καὶ χθονία κόνις πίῃ
, repugnante versu antistrophico. Scripsi
καὶ γαῖα κόνις πίῃ
. Hunc ipsum enim versum respexisse videtur Hesychius, quum scriberet
γαῖα κόνις, γῆ
. Sic enim eum scripsisse puto pro eo, quod nunc parum apte legitur,
γαῖα, ἡ κόνις, καὶ ἡ γῆ
.
717

718. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-797

φοίνιον:
φοίνιον
M. Lips. Ald. Rob. Turn.
φόνιον
G. Vit. Cantabr. 1. Mosc. 1.2. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4. et
ιον
superscripto Colb. 1.
φοίνιον
γρ.
φόνιον
Par. B.
φόνον
Ask.A.
718

719. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-798

καθαρμοὺς:
καθαρμοὺς
Vit. Lips. et cum ceteris, ut videtur, plerisque codicibus Ald. Rob. Turn.
καθαρμοὺς
ex rasura Mosc. 1.
καθαρμὸν
G. Mosc. 2. Ox. Par. L. Taur. Vind. 3.
καθαρμὸν
aut
καθαρμὸς
, non
κάθαρμα
, M. a pr. manu, sed ultimae tres litterae
μὸν
litura paene evanuerunt, recentior manus
οὺς
supra adscripsit. Secunda manus hoc scholion in margine scripsit,
τίς ἂν εὑρηθείη (sic); τίς ἂν αὐτοὺς ἐκλύσει τοῦ τοιούτου μιάσματος ;
719

720. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-799

λούσειεν:
λούσιεν
G.
λαίσειεν
Ald.
720

721. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-800

παλαιοῖσι:
παλαιοῖσι
Arund. Mosc. 1. Ven. В.
παλαιοῖς
M. et reliqui,
721

722. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-801

συμμιγεῖς κακοῖς:
συμμιγεῖς
G. Vit. Lips. Mosc. 1. 2. Par. C. L. Ask. A. et ad σ a sec. manu adscripto M.
ξυμμιγεῖς
Ald. Rob. Turn.
κακοῖσι
Cantabr. 1. Ask. A. Mosc. 1. Ven. B.
καλοῖς
Lips.
722

724. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-802

παρβασίαν:
παρβασίαν
Porsonus.
παραβασίαν
M. G. Arund. et e correctione Vit.
παραιβασίαν
Vit. a pr. manu et Lips. Par. B. Ald. Rob. Turn.
Ὠκύποινον
et
αἰῶνα δ᾽ ἐς τρίτον
non sibi repugnant. Nam cita poena iam ad tertiam aetatem duravit, celeriter Laium, Oedipum, Iocastam, filios puniens.
724

725. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-803

ἐς ... μένει:
εἰς
Cantabr. 1.
μὲν
pro
μένει
Ald.
μενεῖ
, sed correctum
μένει
, Par. L.
725

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

356-706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-238

1
2
zweites Epeiso- dion. Eteokles tritt auf mit Me- II lanippos (395), Megareus (459), Lasthenes (607f.), um die Mit- teilung des Kundschafters (66 ff.) entgegenzunehmen, vgl. Einl. S. 9 f. Die erste Szene, der Mittelpunkt des Stückes, gibt eine glänzende Schilderung der sieben feindlichen und der ihnen an den sieben Toren entgegenstehenden Thebanischen Heerführer. In der zweiten Szene macht der Chor den vergeblichen Versuch Eteokles von dem greuel- vollen Zweikampf mit dem Bruder zurückzuhalten. Damit gibt dieses Epeisodion die ethische Moti- vierung für den Untergang der argivischen Heerführer und der feindlichen Brüder. Wie auch sonst bei Äschylos da, wo dem Dialoge antistrophische Chorika eingefügt sind, Symmetrie des Dialogs sich nachweisen läßt, so hat Ritschl (Jahrb. f. Philol. Bd. 77. 1858. S. 761.) symmetrische An- lage auch in den sieben Reden des Boten und Erwiderungen des Eteokles wahrgenommen. Da an einigen Stellen der Text unsicher oder lückenhaft ist, läßt sich die Verszahl nicht bei allen Partien mit voller Bestimmtheit feststellen. Doch scheint mit Beiseitelassung der zwei ankündigenden Verse des Boten 362f., denen die zwei zur nächsten Szene überleitenden Verse des Eteokles 662 f. entsprechen, die Gliederung der ganzen Partie 364 661 folgende zu sein: Π IV ΑΓ20- ΕΤ20 | στρ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | ἀντ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | στρ. β' | ΑΓ20- ΕΤ20| αντ. β|| V VI VII ΑΓ22- ΕΤ 22 | στρ. γ΄ | ΑΓ 29- ΕT 29 | αντ. γ΄ | ΑΓ 22- ΕΤ 22.

673-698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-463

3
4
eine kommosartige Partie. Das Flehen des Koryphaios steigert seine Eindringlichkeit zu lyrischer Weise, an welcher sich der Gesamtchor oder Halbchöre be- teiligen. Jeder Strophe und Anti- strophe schließen sich drei Trimeter des Eteokles an.

681. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-467

5
6
οὐ θεμιστοῦ wie οὐ θεμιστῶς Cho. 642. Die negative Ausdrucks- weise dient zur Hervorhebung des Begriffs. Vgl. οὐχ ἑνός 100. λήματος αὖ τροπαία χρονία μεταλ- λακτὸς ἴσως ἂν ἔλθοι θελεμωτέρῳ

682-683. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-468

7
8
φίλου ἐχθρά (so jüngere Handschriften, der Med. gibt αἰσχρά) wie Fragm. 201 ἐχθροῦ πατρός μοι τοῦτο ( χαῖρε?) φίλτατον τέκνον. μέλαιν (so Weil für τελεῖ, Words- worth τάλαιν') αρά wie 817, vgl. 964. Die Αρά ist eine schwarze Erinys, wie überhaupt die Erinyen, die Töchter der Nacht (Eum. 69), dunkel sind (ebd. 52). Das gespen- stische Wesen tränenlos ( ἄκλαυτος für ἀκλαύστοις Butler) mit trockenen Augen, da es kein Erbarmen kennt, weicht nicht von ihm, bis der Fluch erfüllt ist. προσιζάνει wie ein Alp.

684. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-469

9
10
κέρδος ist ähnlich wie νικᾶν Soph. Αi. 1357, παρανικᾶν Cho. 599 und νικᾶσθαι oben 501 mit dem Gen. verbunden in der Bedeutung eines Komparativa ( κρείττω): „ einen früheren Tod als Gewinn vor einem späteren (als besser denn einen späteren) erklärend". Vgl. Soph. Ant. 461 εἰ δὲ τοῦ χρόνου πρόσθεν θανοῦμαι, κέρδος αὔτ᾽ ἐγὼ λέγω.

686-687. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-470

11
12
εὖ κυρήσας, Schol. εὐτυχή- σας, εὖ πράξας. Das Epitheton μελάναιγις weist auf die ursprüng- liche Bedeutung der Ερινὺς ἀερο- φοίτις (Hom. I 571) als der dunk- len Gewitterwolke hin. ἐκ δ' (30 Weil für οὐκ εἶσι für δ' ἔξεισι (zu 41): die Erinys wird aus deinem Hause weichen, wenn die Götter aus deinen Händen Opfer entgegen- nehmen" d. i. der fromme Sinn kann den Fluch sühnen.

689-690. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-471

13
14
παρημελήμεθα wie Eum. 300 παρημελημένον ἔρρειν: „, den Göttern sind wir gleichgültig; nur unser Untergang kann ihnen noch eine Freude bereiten". Das Hauptgewicht des Gedankens liegt in ὀλομένων: Schol. τὴν ἀπώλειαν ἡμῶν ἐν χάρι- της μοίρα λαμβάνουσιν.

691. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-472

15
16
tí ovv: zu 192. σαίνοι- μεν: zu 370.

692. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-473

17
18
,,Jetzt im Augenblick hat es dich überkommen deinen Sinn aufschwellend; mit der Zeit wird sich wieder ein Umschlag des Sinnes nach der anderen Seite mit ruhigerem Hauche einstellen; jetzt kocht es noch in dir". νῦν ὅτε (s. v. a. νῦν ἔστιν ὅτε), nunc cum maxime wie Hik. 638 νῦν ὅτε καὶ θεοὶ Διογενεῖς κλύοιτε. — Mit παρέστακεν vgl. Dem. 23, 103 τὸ ψήφισμα . . τοῖς στρα- τηγοῖς . . δέος καὶ φόβον παριστάν. ἐποιδάνον (geschrieben für ἐπεὶ δαίμων): vgl. Hom. I 554 χόλος, ὅς τε καὶ ἄλλων οἰδάνει ἐν στήθεσσι νόον πύκα περ φρονεόντων, 646 ἀλλά μοι οἰδάνεται κραδίη χόλῳ. αὖ τροπαία (für ἀντροπαία): vgl. Αg. 229 φρενός πνέων δυσσεβῆ τροπαίαν, Cho. 771 τροπαίαν Ζεὺς κακῶν θήσει ποτέ. μεταλλακτός, welches eigentlich zu λήματος ge- hört, als Femin. aus metrischen Gründen wie πλαγκτός οὖσ' Ag. 598 u. Ö. θελεμωτέρῳ (so Coning- ton für θαλωτέρων, welches eine späte Hand in θαλερωτέρωι ver- ändert hat): vgl. Hesych. θέλεμον· ἥσυχον und θελέμως· ἡσύχως. Heim- söth vermutet μαλακωτέρῳ, Badham θεμερωτέρῳ. zum

696. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-474

19
20
,,Allerdings kocht es, weil die Flüche des Ödipus es Kochen gebracht haben" d. h. die Flüche des Ödipus haben eben in mir diese Wut und Erregung her- vorgerufen". Der Dichter sucht die Wirkung des Fluches psychologisch zu erklären.

697-698. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-475

21
22
Schol. ὡς τοῦτο ἐν τοῖς ὕπνοις φαντασθείς, ὅτι δι' αἵματος αὐτῷ ἔσται ἡ τῶν χρημάτων δια- νομή. Bei Aschylos spielen Träume (der Jo im Prometheus, der Atossa in den Persern, der Klytämestra in den Choephoren) eine wichtige Rolle nach dem Glauben, welchen er Eum. 104 ausspricht: ενδουσι γὰρ φρὴν ὄμμασιν λαμπρύνεται. An- sprechend vermutet Nauck νυκτέρων für ἐνυπνίων nach Fragm. 312, 3 νυκτέρων φαντασμάτων ἔχουσι μορ- φάς.

699-706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-476

23
24
Stichomythie des Kory- phaios und Eteokles, letzter Versuch den Eteokles umzustimmen. In einer gleichen Situation, wo das Gefühl der nahen Entscheidung die Er- regung aufs höchste steigert, Ai. 591 ff., bedient sich Sophokles der ἀντιλαβαί, welche sich bei Aschylos nicht finden.

699. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-477

25
26
καίπερ οὐ στέργων ( τὰς γυ- ναϊκας) hat Bezug auf die Worte des Eteokles 170f. ὅμως schließt sich häufig einem Konzessivsatz oder einem Partizipium mit konzessivem Sinn an. ἄν.

700. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-478

27
28
λέγοιτε ἄν wie 247 λέγοις ὧν ἄνη (Hesych. ἄνυσις καὶ πρᾶξις) τις: Schol. ἀνύσιμα καὶ τε λεσθῆναι δυνάμενα: „ich will nur Bitten hören, die ich erfüllen kann, und zwar in kurzen Worten".

701. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-479

29
30
ἐπί mit Dativ wie 1051, Hom. Ε 327, X 392 νηυσὶν ἐπὶ γλαφυρῇσιν ἐλαυνέμεν.

702. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-480

31
32
τεθηγμένον: vgl. Eur. Οr. 1625 Μενέλαε, παῦσαι λῆμ' ἔχων τεθηγμένον.

703. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-481

33
34
νίκην καὶ κακήν, einen Sieg, in dem man sich besiegen (über- reden) läßt. Vgl. Ag. 933 ΑΓΑΜ. ἡ καὶ σὺ νίκην τήνδε δήριος τίεις; ΚΛΥΤ. πιθοῦ· κρατεῖς μέντοι πα- ρεὶς ἑκὼν ἐμοί, Soph. Αi. 1353 παῦσαι· κρατεῖς τοι τῶν φίλων νικώ- μενος. Zum Ausdruck vgl. Fragm. 302 ψευδῶν δὲ καιρὸν ἔσθ' ὅπου τιμᾷ θεός.

704. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-482

35
36
Eteokles überhört den wahren Sinn der Worte des Chorführers.

705. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-483

37
38
Vgl. Eum. 89 αὐτάδελφον αἷμα καὶ κοινοῦ πατρός. Mit δρέψασθαι vgl. Soph. Fragm. 657, 4 Αρης γὰρ οὐδὲν τῶν κακῶν λωτί- ζεται, Bion I 21 αἱ δὲ βάτοι νιν ἐρχομέναν κείρουσι καὶ ἱερὸν αἷμα δρέπονται. Niemand kann seinem Schicksal entgehen". Vgl. Theogn. 1033 θεῶν δ' εἱμαρμένα δῶρα οὐκ ἂν ῥηϊδίως θνητὸς ἀνὴρ προφύγοι. Eteokles ab.

707-776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-484

39
40
zweites Stasimon, welches die Verkettung von Schuld und Buße im Labdakidenhause und den inneren Zusammenhang der Trilogie darlegt: Der Fluch des Ödipus, dessen Erfüllung der Streit seiner Söhne beschleunigt, wird zu dem Wechselmorde der Brüder füh- ren und so wird ein unsühnbarer Greuel zur. alten Not des Labda- kidenhauses hinzukommen. Diese alte Not begann mit der Schuld des Laios, dem Ungehorsam gegen das Gebot des Delphischen Gottes. Die Schuld des Laios, welche er alsbald mit seinem Leben büßte, übt ihre verderbliche Wirkung fort auf die nächste und übernächste Generation, auf Ödipus, dessen hohes Glück mit der Selbstblendung und der Verfluchung der Söhne schmählich endigte, jetzt auf die Söhne des Ödipus, und mit den Fürsten leidet der Staat, wenn er nur nicht mit ihnen zugrunde geht". In ähnlicher Weise faßt der Chor- gesang Cho. 1063 ff. die Schicksale des Atridenhauses zusammen. Der Gesang wird vom Gesamtchor vorgetragen.

707-708. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-485

41
42
Schol. δέδοικα τὴν τοὺς οἴκους ἀφανίζουσαν θεὸν Ἐρινύν, οὐδὲν ἔχουσαν θεοῖς ὅμοιον. πᾶς γὰρ θεὸς ἀγαθοποιός. Ζη οὐ θεοῖς ὁμοίαν verweist der Schol. auf Hom. - 325 θεοὶ σωτῆρες ἐάων. Erinys sagt Apollon Eum. 724 ἀλλ' ἔν τε τοῖς νέοισι καὶ παλαιτέροις θεοῖς ἄτιμος εἶ σύ. Ebenso heißt Zur der Gott der Pest Soph. O. T. 215 ἀπότιμος (rechtlos) ἐν θεοῖς θεός.

709. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-486

43
44
Schol. τὴν ἐπὶ κακοῖς ἀλη θεύουσαν. Der Fluch weissagt Un- heil und erfüllt sich in Unheil sicher. Unnötigerweise denkt der Schol. an den Traum des Eteokles (697): ἃ γὰρ εἶπεν (1. εἶδεν) νύκτωρ, ταῦτα ἐγένετο. Dindorf schreibt παναλαθῆ.

710. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-487

45
46
Schol. ἣν ἐπηύξατο Οἰδίπους. Aus dem Fluch ( εὐχή, ἀρά) ent- wickelt sich die Erinys. Vgl. Hom. I 566 ἐξ ἀρέων μητρὸς .. ἅ ῥα θεοῖσιν πόλλ᾽ ἀχέουσ' ἠρᾶτο . . τῆς δ' ἠεροφοῖτις Ερινὺς ἔκλυεν ἐξ ἐρέ βεσφιν, ἀμείλιχον ἦτορ ἔχουσα. In εὐκταίαν ist hier wie 826 αι verkürzt, wie es öfters bei δείλαιος, γεραιός, Asch. Hik. 390 bei ἵκταιος, Hom. v 379 bei ἔμπαιος der Fall ist.

711. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-488

47
48
Die Konstruktion πέφρικα Ἐρινὺν τελέσαι für μὴ τελέσῃ (776) ist selten. Vgl. Eur. Hek. 763 πα- τήρ νιν ἐξέπεμψεν ὀρρωδῶν θανεῖν, Ion 1564 θανεῖν σε δείσας μητρὸς ἐκ βουλευμάτων. — περιθύμους von der Person des Fluchenden über- tragen.

712. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-489

49
50
βλαψίφρων, φρενοβλαβής. Der Ingrimm hat ihn außer sich gebracht. - Von der epischen Form Οιδιπόδης findet sich bei Aschylos der Gen. Οιδιπόδα (870, 1047) und der Akk. Οιδιπόδαν (737).

713. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-490

51
52
,,Der gegenwärtige Streit der Söhne beschleunigt die Erfül- lung des Fluches in ihrem Unter- gang". Zu dem Fluche kommt also die eigene Schuld der Söhne. Weil der Med. von erster Hand d' έρις δ᾽ ὀτρύνει bietet, vermutet W. Headlam παιδολέτωρ δ' ἔρις ἐξο- τρύνει, vielleicht παιδολέτειρ᾽ ἔρις ἅδ' ὀτρύνει, vgl. τεκνολέτειρ' Soph. El. 107. Doch φεν φεν, μυσαρὰ καὶ παιδολέτος von Medea Eur. Med. 1393.

714. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-491

53
54
Der aus der Fremde ge- kommene Stahl verteilt das Erbe. Sehol. ποιητικῶς πάνυ ταῦτα ὁ Αἰσχύλος. τὸν γὰρ χαλυβδικὸν καὶ Σκυθικὸν σίδηρον φησὶ ταῦτα πράτ- τειν. οὕτως (1. οὗτος), φησί, μερίζει τοῖς παισὶ τούτοις καὶ ὥσπερ ἀπο- κληροῖ (verteilt als Los von der Erbschaft) οὐχὶ πεδία μεγάλα, ἀλλὰ παντελῶς μικρά, δυνάμενα μόνα αὐτῶν τὰ σώματα χωρῆσαι πεπτω- κότα (,, sieben Fuß Erde"). Vgl. 925 ὁ πόντιος ξεῖνος ἐκ πυρὸς συνεὶς θηκτὸς σίδαρος. Zu der Form χάλυ βος vgl. Hesych. χάλυβοι· ἔθνος τῆς Σκυθίας ὅπου σίδηρος γίγνεται (der skythische Stahl kam vom Ural), Eur. Alk. 980 καὶ τὸν ἐν Χαλύβοις δαμάζεις σὺ βίᾳ σίδαρον, Fragm. 472, 6 χαλύβῳ πελέκει.

715. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-492

55
56
Dindorf schreibt Σκυθῶν.

716-717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-493

57
58
κτεάνων χρηματοδαίτας: zu 186. πικρός: zu 867.

718. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-494

59
60
διαπήλας ( αὐτοῖς) χθόνα ( ώστε) ναίειν: Schol. ἐπικληρώσας.

719-720. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-495

61
62
Soviel als sie auch tot einnehmen". φθιμένοισιν schließt sich, wenn es nicht ursprünglich φθιμένους νιν geheißen hat, an das vorher zu ergänzende αὐτοῖς, da- gegen ἀμοίρους an den Infnitiv κατέχειν an. Der Infin. bei ὁπόσην wie bei οἷος, ὅσος (im Sinne von τοιοῦτος, τοσοῦτος ὥστε). Vgl. Thuk. Ι 2, 2 νεμόμενοι τὰ αὑτῶν ἕκαστοι ὅσον ἀποζῆν. Blaydes vermutet καπφθιμένοισιν für καὶ φθιμένοι- σιν. Zum Gedanken vgl. 803, Soph. Ο. Κ. 790 χθονὸς λαχεῖν τοσοῦτον, ἐνθανεῖν μόνον. τῶν μεγάλων πεδίων, des angestrebten Reiches.

721-722. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-496

63
64
αὐτοκτόνως αὐτοδάϊκτοι für αὐτοκτόνοι αὐτοδάϊκτοι (einander mordend, voneinander gemordet, vgl. 668): jeder wird Mörder, jeder ermordet sein; denn αυτοδάϊκτος steht nicht, wie Hesych. erklärt: ὁ ἑαυτὸν φονεύσας, sondern in pas- sivem Sinn.

723. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-497

65
66
Genaue Responsion wird her- gestellt mit der Emendation von Hermann καὶ γαῖα κόνις πίῃ.

726. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-498

67
68
Schol. τίς αὐτοὺς ἐκλύσει τοῦ τοιούτου μιάσματος; vielmehr σφέ, αὐτό, τὸ αἷμα, „wer wird das Blut abwaschen". Vgl. Cho. 47 τί γὰρ λύτρον πεσόντος αἵματος πέδω, 64 δι' αἷμ' ἅπαξ ποθὲν δ᾽ ὑπὸ χθο νὸς τροφοῦ τίτας φόνος πέπηγεν οὐ διαρρύδαν, Soph. Ο. Τ. 1227f. Die Befleckung, die nicht abgewaschen werden kann, verbreitet sich über das ganze Haus.