Persians. W. S. Teuffel. ed. N. Wecklein. . .
Search the Perseus Catalog for:
Search the Perseus Catalog for:
Current edition Experimental
Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (German) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.)
Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.
Editions (7)
Πέρσαι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 909-1076 focus
Ξερξης
ἰώ,
δύστηνος ἐγὼ στυγερᾶς μοίρας
τῆσδε κυρήσας ἀτεκμαρτοτάτης,
910
ὡς ὠμοφρόνως δαίμων ἐνέβη
Περσῶν γενεᾷ: τί πάθω τλήμων;
λέλυται γὰρ ἐμοὶ γυίων ῥώμη
τήνδ᾽ ἡλικίαν ἐσιδόντ᾽ ἀστῶν.
εἴθ᾽ ὄφελεν, Ζεῦ, κἀμὲ μετ᾽ ἀνδρῶν
915
τῶν οἰχομένων
θανάτου κατὰ μοῖρα καλύψαι.
δύστηνος ἐγὼ στυγερᾶς μοίρας
Χορός
ὀτοτοῖ,
1
βασιλεῦ, στρατιᾶς ἀγαθῆς
καὶ περσονόμου τιμῆς μεγάλης,
κόσμου τ᾽ ἀνδρῶν,
2
920
οὓς νῦν δαίμων ἐπέκειρεν.
Ξέρξης
γᾶ δ᾽ αἰάζει τὰν ἐγγαίαν
ἥβαν Ξέρξᾳ κταμέναν Ἅιδου
πολλοὶ φῶτες, χώρας ἄνθος,
925
τοξοδάμαντες, πάνυ ταρφύς τις
5
μυριὰς ἀνδρῶν, ἐξέφθινται.
αἰαῖ αἰαῖ κεδνᾶς ἀλκᾶς.
6
Ἀσία δὲ χθών, βασιλεῦ γαίας,
αἰνῶς αἰνῶς
930
ἐπὶ γόνυ κέκλιται.
932
Ξέρξης
ὅδ᾽ ἐγών, οἰοῖ, αἰακτὸς
μέλεος γέννᾳ γᾷ τε πατρῴᾳ
7
κακὸν ἄρ᾽ ἐγενόμαν.
Χορός
πρόσφθογγόν
8
σοι νόστου τὰν
935
κακοφάτιδα βοάν,
κακομέλετον ἰὰν
Μαριανδυνοῦ θρηνητῆρος
πέμψω πέμψω,
πολύδακρυν ἰαχάν.
940
941
Ξέρξης
δύσθροον αὐδάν. δαίμων γὰρ ὅδ᾽ αὖ
μετάτροπος ἐπ᾽ ἐμοί.
Χορός
λαοπαθέα
13
σέβων
945
ἁλίτυπά τε βάρη,
πόλεως γέννας πενθητῆρος.
<κλάγξω
14
> κλάγξω
δὲ
15
γόον ἀρίδακρυν.
950
Ξέρξης
Ἰάνων γὰρ ἀπηύρα,
16
950
Ἰάνων ναύφαρκτος
Ἄρης ἑτεραλκὴς
νυχίαν
17
πλάκα κερσάμενος
δυσδαίμονά τ᾽ ἀκτάν.
Χορός
ποῦ δὲ φίλων ἄλλος ὄχλος,
ποῦ δέ σοι παραστάται,
οἷος ἦν Φαρανδάκης,
Σούσας, Πελάγων, [καὶ
20
] Δοτάμας, ἠδ᾽ Ἀγ-
δαβάτας,
21
Ψάμμις, Σουσισκάνης τ᾽
960
Ἀγβάτανα λιπών;
962
Ξέρξης
ὀλοοὺς ἀπέλειπον
Τυρίας ἐκ ναὸς
ἔρροντας ἐπ᾽ ἀκταῖς
22
Σαλαμινιάσι
23
στυφελοῦ
965
θείνοντας ἐπ᾽ ἀκτᾶς.
Χορός
οἰοιοῖ, <βόα
24
>: ποῦ σοι Φαρνοῦχος
Ἀριόμαρδός τ᾽
25
ἀγαθός,
ποῦ δὲ Σευάλκης ἄναξ,
ἢ Λίλαιος εὐπάτωρ,
970
Μέμφις, Θάρυβις, καὶ Μασίστρας,
Ἀρτεμβάρης τ᾽ ἠδ᾽ Ὑσταίχμας;
τάδε σ᾽ ἐπανερόμαν.
26
974
Ξέρξης
ἰὼ ἰώ μοι,
27
τὰς ὠγυγίους κατιδόντες
975
στυγνὰς Ἀθάνας πάντες ἑνὶ πιτύλῳ,
ἐὴ ἐή, τλάμονες ἀσπαίρουσι χέρσῳ.
Χορός
ἦ καὶ τὸν Περσᾶν αὐτοῦ
τὸν σὸν πιστὸν πάντ᾽ ὀφθαλμὸν
μυρία μυρία πεμπαστὰν
980
τοῦ Σησάμα τοῦ Μεγαβάτα,
Πάρθον τε μέγαν τ᾽ Οἰβάρην
ἔλιπες ἔλιπες;
ὢ ὢ <ὢ
30
> δᾴων.
985
Πέρσαις ἀγαυοῖς κακὰ πρόκακα λέγεις.
988
ἔλιπες ἔλιπες;
Ξέρξης
ἴυγγά μοι δῆτ᾽
ἀγαθῶν ἑτάρων ὑπορίνεις,
31
<ἄλαστ᾽
32
> ἄλαστα στυγνὰ πρόκακα λέγων.
990
Χορός
καὶ μὴν ἄλλους
35
γε ποθοῦμεν,
Μάρδων ἀνδρῶν μυριοταγὸν
36
Ξάνθιν
37
ἄρειόν τ᾽ Ἀγχάρην,
Δίαιξίν τ᾽ ἠδ᾽ Ἀρσάκην
995
ἱππιάνακτας,
Κηγδαδάταν καὶ Λυθίμναν
Τόλμον τ᾽
38
αἰχμᾶς ἀκόρεστον.
ἔταφον ἔταφον,
οὐκ ἀμφὶ σκηναῖς
1000
1002
Ξέρξης
βεβᾶσι γὰρ τοίπερ
41
ἀγρέται στρατοῦ.
Χορός
Ξέρξης
ἰὴ ἰή, ἰὼ ἰώ.
44
Χορός
ἰὼ ἰώ, δαίμονες,
1005
ἔθεσθ᾽
45
ἄελπτον κακὸν
διαπρέπον, οἷον δέδορκεν Ἄτα.
1008
Ξέρξης
πεπλήγμεθ᾽ οἵᾳ δι᾽ αἰῶνος τύχᾳ:
Χορός
πεπλήγμεθ᾽: εὔδηλα γάρ:
Ξέρξης
νέᾳ νέᾳ δύᾳ δύᾳ:
46
1010
Χορός
κύρσαντες οὐκ εὐτυχῶς.
δυσπόλεμον δὴ γένος τὸ Περσᾶν.
1014
Ξέρξης
πῶς δ᾽ οὔ; στρατὸν μὲν τοσοῦ-
τον τάλας πέπληγμαι.
1015
Χορός
τί δ᾽ οὒκ ὄλωλεν, μέγ᾽ ἄλαστε,
49
Περσᾶν;
Ξέρξης
ὁρᾷς τὸ λοιπὸν τόδε τᾶς ἐμᾶς στολᾶς;
Χορός
ὁρῶ ὁρῶ.
Ξέρξης
τόνδε
50
τ᾽ ὀιστοδέγμονα—
1020
Χορός
τί τόδε λέγεις σεσωσμένον;
Ξέρξης
θησαυρὸν βελέεσσιν.
51
Χορός
βαιά γ᾽ ὡς ἀπὸ πολλῶν.
Ξέρξης
ἐσπανίσμεθ᾽ ἀρωγῶν.
Χορός
Ἰάνων
52
λαὸς οὐ φυγαίχμας.
1025
1026
Ξέρξης
ἀγανόρειος: κατεῖ-
δον δὲ πῆμ᾽ ἄελπτον.
Χορός
τραπέντα ναύφρακτον ἐρεῖς ὅμιλον;
Ξέρξης
πέπλον δ᾽ ἐπέρρηξ᾽ ἐπὶ συμφορᾷ κακοῦ.
1030
Χορός
παπαῖ παπαῖ.
Ξέρξης
καὶ πλέον ἢ παπαῖ μὲν οὖν.
Χορός
δίδυμα γάρ ἐστι καὶ τριπλᾶ.
Ξέρξης
λυπρά, χάρματα δ᾽ ἐχθροῖς.
Χορός
καὶ σθένος γ᾽ ἐκολούσθη—
53
1035
Ξέρξης
γυμνός εἰμι προπομπῶν.
Χορός
φίλων ἄταισι ποντίαισιν.
1038
Ξέρξης
δίαινε δίαινε πῆμα: πρὸς δόμους δ᾽ ἴθι.
Χορός
Ξέρξης
βόα νυν
56
ἀντίδουπά μοι.
1040
Χορός
δόσιν κακὰν κακῶν κακοῖς.
Ξέρξης
ἴυζε μέλος ὁμοῦ τιθείς.
Χορός
ὀτοτοτοτοῖ.
βαρεῖά γ᾽ ἅδε συμφορά.
οἲ μάλα καὶ τόδ᾽ ἀλγῶ.
1045
1046
Ξέρξης
ἔρεσσ᾽ ἔρεσσε καὶ στέναζ᾽ ἐμὴν χάριν.
Χορός
αἰαῖ αἰαῖ, δύα δύα.
Ξέρξης
βόα νυν
57
ἀντίδουπά μοι.
Χορός
μέλειν πάρεστι, δέσποτα.
Ξέρξης
ἐπορθίαζέ νυν
58
γόοις.
1050
Χορός
ὀτοτοτοτοῖ.
μέλαινα δ᾽ ἀμμεμίξεται,
59
οἴ,
60
στονόεσσα πλαγά.
1054
Ξέρξης
καὶ στέρν᾽ ἄρασσε καὶ βόα
61
τὸ Μύσιον.
Χορός
ἄνι᾽ ἄνια.
1055
Ξέρξης
καί μοι γενείου πέρθε
62
λευκήρη τρίχα.
Χορός
ἄπριγδ᾽ ἄπριγδα μάλα γοεδνά.
Ξέρξης
ἀύτει δ᾽ ὀξύ.
Χορός
καὶ τάδ᾽ ἔρξω.
1060
Ξέρξης
πέπλον δ᾽ ἔρεικε
63
κολπίαν ἀκμῇ χερῶν.
1060
Χορός
ἄνι᾽ ἄνια.
Ξέρξης
καὶ ψάλλ᾽ ἔθειραν καὶ κατοίκτισαι στρατόν.
Χορός
ἄπριγδ᾽ ἄπριγδα μάλα γοεδνά.
Ξέρξης
διαίνου δ᾽ ὄσσε.
Χορός
τέγγομαί τοι.
1065
1066
Ξέρξης
βόα νυν
64
ἀντίδουπά μοι.
Χορός
οἰοῖ οἰοῖ.
Ξέρξης
αἰακτὸς ἐς δόμους κίε.
Χορός
ἰὼ ἰώ, Περσὶς αἶα δύσβατος.
Ξέρξης
ἰωὰ δὴ κατ᾽ ἄστυ.
1070
Χορός
ἰωὰ δῆτα, ναὶ ναί.
Ξέρξης
γοᾶσθ᾽ ἁβροβάται.
Χορός
ἰὼ ἰώ, Περσὶς αἶα δύσβατος.
Ξέρξης
ἰὴ ἰή,
67
βάρισιν ὀλόμενοι.
1075
Χορός
πέμψω τοί σε δυσθρόοις γόοις.
Πέρσαι Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 909-931 focus
Ξέρξης
ἰώ,
δύστηνος ἐγὼ στυγερᾶς μοίρας
τῆσδε κυρήσας ἀτεκμαρτοτάτης,
910
ὡς ὠμοφρόνως δαίμων ἐνέβη
Περσῶν γενεᾷ· τί πάθω τλήμων;
λέλυται γὰρ ἐμοὶ γυίων ῥώμη
τήνδʼ ἡλικίαν ἐσιδόντʼ ἀστῶν.
εἴθʼ ὄφελεν, Ζεῦ, κἀμὲ μετʼ ἀνδρῶν
915
τῶν οἰχομένων
θανάτου κατὰ μοῖρα καλύψαι.
Χορός
ὀτοτοῖ, βασιλεῦ, στρατιᾶς ἀγαθῆς
καὶ περσονόμου τιμῆς μεγάλης,
κόσμου τʼ ἀνδρῶν,
920
οὓς νῦν δαίμων ἐπέκειρεν.
γᾶ δʼ αἰάζει τὰν ἐγγαίαν
ἥβαν Ξέρξᾳ κταμέναν Ἅιδου
σάκτορι Περσᾶν. ᾁδοβάται γὰρ
πολλοὶ φῶτες, χώρας ἄνθος,
925
τοξοδάμαντες, πάνυ ταρφύς τις
μυριὰς ἀνδρῶν, ἐξέφθινται.
αἰαῖ αἰαῖ κεδνᾶς ἀλκᾶς.
Ἀσία δὲ χθών, βασιλεῦ γαίας,
αἰνῶς αἰνῶς
930
ἐπὶ γόνυ κέκλιται.
Ξέρξης
ὅδʼ ἐγώ, οἰοῖ, αἰακτὸς
μέλεος γέννᾳ γᾷ τε πατρῴᾳ
κακὸν ἄρʼ ἐγενόμαν.
Χορός
πρόσφθογγόν σοι νόστου τὰν
935
κακοφάτιδα βοάν,
κακομέλετον ἰὰν
Μαριανδυνοῦ θρηνητῆρος
πέμψω πέμψω,
πολύδακρυν ἰαχάν.
940
Ξέρξης
ἵετʼ αἰανῆ
καὶ πάνδυρτον
δύσθροον αὐδάν. δαίμων γὰρ ὅδʼ αὖ
μετάτροπος ἐπʼ ἐμοί.
Χορός
ἥσω τοι τὰν πάνδυρτον,
σὰ πάθη τε σέβων
945
ἁλίτυπά τε βάρη,
πόλεως γέννας πενθητῆρος·
κλάγξω κλάγξω
δὲ γόον ἀρίδακρυν.
Ξέρξης
Ἰάνων γὰρ ἀπηύρα,
950
Ἰάνων ναύφρακτος
Ἄρης ἑτεραλκὴς
νυχίαν πλάκα κερσάμενος
δυσδαίμονά τʼ ἀκτάν.
Χορός
οἰοιοῖ βόα καὶ πάντʼ ἐκπεύθου.—
955
ποῦ δὲ φίλων ἄλλος ὄχλος,
ποῦ δέ σοι παραστάται,
οἷος ἦν Φαρανδάκης,
Σούσας, Πελάγων,
καὶ Δοτάμας, ἠδʼ Ἀ-
γδαβάτας, Ψάμμις, Σουσισκάνης τʼ
960
Ἀγβάτανα λιπών;
Ξέρξης
ὀλοοὺς ἀπέλειπον
Τυρίας ἐκ ναὸς
ἔρροντας ἐπʼ ἀκταῖς
Σαλαμινιάσι στυφελοῦ
965
θείνοντας ἐπʼ ἀκτᾶς.
Χορός
οἰοιοῖ,
βόα· ποῦ σοι Φαρνοῦχος
Ἀριόμαρδός τʼ ἀγαθός,
ποῦ δὲ Σευάλκης ἄναξ,
ἢ Λίλαιος εὐπάτωρ,
970
Μέμφις, Θάρυβις, καὶ Μασίστρας,
Ἀρτεμβάρης τʼ ἠδʼ Ὑσταίχμας;
τάδε σʼ ἐπανερόμαν.
Ξέρξης
ἰὼ ἰώ μοί μοι
τὰς ὠγυγίους κατιδόντες
975
στυγνὰς Ἀθάνας πάντες ἑνὶ πιτύλῳ,
ἐὴ ἐή, τλάμονες ἀσπαίρουσι χέρσῳ.
Χορός
ἦ καὶ τὸν Περσᾶν αὐτοῦ
τὸν σὸν πιστὸν πάντʼ ὀφθαλμὸν
μυρία μυρία πεμπαστὰν
980
Βατανώχου παῖδʼ Ἄλπιστον
τοῦ Σησάμα τοῦ Μεγαβάτα,
Πάρθον τε μέγαν τʼ Οἰβάρην
ἔλιπες ἔλιπες;
ὢ ὢ
ὢ δᾴων.
985
Πέρσαις ἀγαυοῖς κακὰ πρόκακα λέγεις.
Ξέρξης
ἰὼ ἰὼ δῆτα
ἴυγγʼ ἀγαθῶν ἑτάρων μοι
ὑπομιμνήσκεις
κινεῖς ἄλαστα στυγνὰ πρόκακα λέγων.
990
βοᾷ βοᾷ
μοι μελέων ἔντοσθεν ἦτορ.
Χορός
καὶ μὴν ἄλλους γε ποθοῦμεν,
Μάρδων ἀνδρῶν μυριοταγὸν
Ξάνθιν ἄρειόν τʼ Ἀγχάρην,
Δίαιξίν τʼ ἠδʼ Ἀρσάκην
995
ἱππιάνακτας,
Κηγδαδάταν καὶ Λυθίμναν
Τόλμον τʼ αἰχμᾶς ἀκόρεστον.
ἔταφον ἔταφον,
οὐκ ἀμφὶ σκηναῖς
1000
τροχηλάτοισιν ὄπιθεν
δʼ· ἑπομένους.
Ξέρξης
βεβᾶσι γὰρ τοίπερ ἀγρέται στρατοῦ.
Χορός
βεβᾶσιν, οἴ, νώνυμοι.
Ξέρξης
ἰὴ ἰή, ἰὼ ἰώ.
Χορός
ἰὼ ἰώ, δαίμονες,
1005
ἔθεθʼ ἄελπτον κακὸν
διαπρέπον, οἷον δέδορκεν Ἄτα.
Ξέρξης
πεπλήγμεθʼ οἵᾳ διʼ αἰῶνος τύχᾳ·
Χορός
πεπλήγμεθʼ· εὔδηλα γάρ·
Ξέρξης
νέᾳ νέᾳ δύᾳ δύᾳ.
1010
Χορός
κύρσαντες οὐκ εὐτυχῶς
Ἰάνων ναυβατᾶν.
δυσπόλεμον δὴ γένος τὸ Περσᾶν.
Ξέρξης
πῶς δʼ οὔ; στρατὸν μὲν τοσοῦ-
τον τάλας πέπληγμαι.
1015
Χορός
τί δʼ οὔκ; ὄλωλεν μεγάλως τὰ Περσᾶν.
Ξέρξης
ὁρᾷς τὸ λοιπὸν τόδε τᾶς ἐμᾶς στολᾶς;
Χορός
ὁρῶ ὁρῶ.
Ξέρξης
τόνδε τʼ ὀιστοδέγμονα—
1020
Χορός
τί τόδε λέγεις σεσωσμένον;
Ξέρξης
θησαυρὸν βελέεσσιν;
Χορός
βαιά γʼ ὡς ἀπὸ πολλῶν.
Ξέρξης
ἐσπανίσμεθʼ ἀρωγῶν.
Χορός
Ἰάνων λαὸς οὐ φυγαίχμας.
1025
Ξέρξης
ἀγανόρειος· κατεῖ-
δον δὲ πῆμʼ ἄελπτον.
Χορός
τραπέντα ναύφρακτον ἐρεῖς ὅμιλον;
Ξέρξης
πέπλον δʼ ἐπέρρηξʼ ἐπὶ συμφορᾷ κακοῦ.
1030
Χορός
παπαῖ παπαῖ.
Ξέρξης
καὶ πλέον ἢ παπαῖ μὲν οὖν.
Χορός
δίδυμα γάρ ἐστι καὶ τριπλᾶ—
Ξέρξης
λυπρά, χάρματα δʼ ἐχθροῖς.
Χορός
καὶ σθένος γʼ ἐκολούσθη—
1035
Ξέρξης
γυμνός εἰμι προπομπῶν.
Χορός
φίλων ἄταισι ποντίαισιν·
Ξέρξης
δίαινε δίαινε πῆμα· πρὸς δόμους δʼ ἴθι.
Χορός
αἰαῖ αἰαῖ, δύα δύα.
Ξέρξης
βόα νυν ἀντίδουπά μοι.
1040
Χορός
δόσιν κακὰν κακῶν κακοῖς.
Ξέρξης
ἴυζε μέλος ὁμοῦ τιθείς.
Χορός
ὀτοτοτοτοῖ.
βαρεῖά γʼ ἅδε συμφορά.
οἲ μάλα καὶ τόδʼ ἀλγῶ.
1045
Ξέρξης
ἔρεσσʼ ἔρεσσε καὶ στέναζʼ ἐμὴν χάριν.
Χορός
διαίνομαι γοεδνὸς ὤν.
Ξέρξης
βόα νυν ἀντίδουπά μοι.
Χορός
μέλειν πάρεστι, δέσποτα.
Ξέρξης
ἐπορθίαζέ νυν γόοις.
1050
Χορός
ὀτοτοτοτοῖ.
μέλαινα δʼ ἀμμεμείξεται,
οἴ, στονόεσσα πλαγά.
Ξέρξης
καὶ στέρνʼ ἄρασσε κἀπιβόα τὸ Μύσιον.
Χορός
ἄνιʼ ἄνια.
1055
Ξέρξης
καί μοι γενείου πέρθε λευκήρη τρίχα.
Χορός
ἄπριγδʼ ἄπριγδα μάλα γοεδνά.
Ξέρξης
ἀύτει δʼ ὀξύ.
Χορός
καὶ τάδʼ ἔρξω.
Ξέρξης
πέπλον δʼ ἔρεικε κολπίαν ἀκμῇ χερῶν.
1060
Χορός
ἄνιʼ ἄνια.
Ξέρξης
καὶ ψάλλʼ ἔθειραν καὶ κατοίκτισαι στρατόν.
Χορός
ἄπριγδʼ ἄπριγδα μάλα γοεδνά.
Ξέρξης
διαίνου δʼ ὄσσε.
Χορός
τέγγομαί τοι.
1065
Ξέρξης
βόα νυν ἀντίδουπά μοι.
Χορός
οἰοῖ οἰοῖ.
Ξέρξης
αἰακτὸς ἐς δόμους κίε.
Χορός
ἰὼ ἰώ,
Περσὶς αἶα δύσβατος.
1070
Ξέρξης
ἰωὰ δὴ κατʼ ἄστυ.
Χορός
ἰωὰ δῆτα, ναὶ ναί.
Ξέρξης
γοᾶσθʼ ἁβροβάται.
Χορός
ἰὼ ἰώ, Περσὶς αἶα δύσβατος.
Ξέρξης
ἰὴ ἰὴ τρισκάλμοισιν,
ἰὴ ἰή, βάρισιν ὀλόμενοι.
1075
Χορός
πέμψω τοί σε δυσθρόοις γόοις.
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 898 focus
ΞΕΡΞΗΣ.
ἰὼ,
δύστηνος ἐγὼ στυγερᾶς μοίρας
τῆσδε κυρήσας ἀτεκμαρτοτάτης,
910
ὡς ὠμοφρόνως δαίμων ἐνέβη
Περσῶν γενεᾷ· τί πάθω τλήμων;
λέλυται γὰρ ἐμοὶ γυίων ῥώμη
τήνδ᾽ ἡλικίαν ἐσιδόντ᾽ ἀστῶν.
εἴθ᾽ ὄφελε, Ζεῦ, κἀμὲ μετ᾿ ἀνδρῶν
915
τῶν οἰχομένων
θανάτου κατὰ μοῖρα καλύψαι.
ΧΟ.
ὀτοτοῖ, βασιλεῦ, στρατιᾶς ἀγαθῆς
καὶ Περσονόμου τιμῆς μεγάλης,
κόσμου τ᾽ ἀνδρῶν,
920
οὓς νῦν δαίμων ἐπέκειρε.
γᾶ δ᾽ αἰάζει τὰν ἐγγαίαν
ΞΕ.
ὅδ᾽ ἐγὼ, οἰοῖ, αἰακτὸς
μέλεος γέννᾳ γᾷ τε πατρώᾳ
κακὸν ἄρ᾽ ἐγενόμαν.
ΧΟ.
πρόσφθογγόν σοι νόστου τὰν
935
κακοφάτιδα βοὰν, κακομέλετον ἰαν
Μαριανδυνοῦ θρηνητῆρος
πέμψω πολύδακρυν ἰακχάν.
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. Gottfried Hermann, 1852.) — 898 focus
Ξέρξης
Χορός
ὀτοτοῖ, βασιλεῦ στρατιᾶς ἀγαθῆς
καὶ Περσονόμου τιμῆς μεγάλης,
κόσμου τ᾿ ἀνδρῶν,
900
οὓς νῦν δαίμων ἐπέκειρεν.
προῳδός.
γᾶ δ᾽ αἰάζει τὰν ἐγγαίαν
ἥβαν Ξέρξᾳ κταμέναν, Ἅιδου
σάκτορι Περσῶν· ᾅδοβάται γὰρ
118 ΑΙΣΧΥΛΟΥ
πολλοὶ φῶτες, χώρας ἄνθος,
905
τοξοδάμαντες, πάνυ γὰρ φύστις
μυριὰς ἀνδρῶν, ἐξέφθινται.
αἰαῖ, αἰαῖ κέδνας ἀλκᾶς.
Ἀσία δὲ χθών, βασιλεῦ γαίας,
αἰνῶς αἰνῶς ἐπὶ γόνυ κέκλιται.
910
Ξέρξης
στρ. α'.
Χορός
πρόςφθογγόν σοι νόστου τὴν
κακοφάτιδα βοάν, κακομέλετον ἰὰν
915
Μαριανδυνοῦ θρηνητῆρος
πέμψω πέμψω πολύδακρυν ἰαχάν.
Ξέρξης
ἀντ. α'.
ΠΕΡΣΑΙ (OCR draft) Experimental (ΠΕΡΣΑΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 898 focus
καὶ τὰς εὐκτεάνους κατὰ κλῆρον Ἰ-
895
Epod.
αόνιον
ἰόνιον πολυάνδρους
Ἑλλάνων
ἑλλάνων ἐκράτυνε σφετέραις φρεσίν,
ἀκάματον δὲ παρῆν σθένος ἀνδρῶν
τευχηστήρων
παμμείκτων
παμμίκτων τ' ἐπικούρων.
900
Νῦν δ' οὐκ ἀμφιλόγως θεότρεπτα τάδ'
αὖ φέρομεν
πολέμοιο
πολέμοισι
δμαθέντες μεγάλως πλα-
γαῖσι ποντίαισιν.
ΞΕΡΞΗΣ
Ἰώ,
905
δύστηνος ἐγὼ στυγερᾶς μοίρας
τῆσδε κυρήσας ἀτεκμαρτοτάτης,
ὡς ὠμοφρόνως δαίμων ἐνέβη
Περσῶν γενεᾷ· τί πάθω τλήμων ;
λέλυται γὰρ ἐμῶν γυίων ῥώμη
910
τήνδ' ἡλικίαν ἐσιδόντ' ἀστῶν·
εἴθ' ὄφελε, Ζεῦ, κἀμὲ μετ' ἀνδρῶν
τῶν οἰχομένων
θανάτου κατὰ μοῖρα καλύψαι.
ΠΕΡΣΑΙ
ΧΟΡΟΣ
Ὀτοτοῖ, βασιλεῦ, στρατιᾶς ἀγαθῆς
915
καὶ Περσονόμου τιμῆς μεγάλης,
κόσμου τ' ἀνδρῶν
οὓς νῦν δαίμων ἐπέκειρεν.
Γᾶ δ' αἰάζει τὰν ἐγγαίαν
ἥβαν Ξέρξᾳ κταμέναν, Ἅιδου
920
σάκτορι Περσῶν·
ᾁδοβάται
ἀγδαβάται γὰρ
πολλοὶ φῶτες, χώρας ἄνθος,
τοξοδάμαντες, πάνυ
ταρφύς τις
γὰρ φύστις
μυριὰς ἀνδρῶν, ἐξέφθινται·
αἰαῖ αἰαῖ κεδνᾶς ἀλκᾶς·
925
Ἀσία δὲ χθών, βασιλεῦ γαίας,
αἰνῶς αἰνῶς ἐπὶ γόνυ κέκλιται.
ΞΕΡΞΗΣ
Ὅδ' ἐγών, οἰοῖ, αἰακτὸς
Str. 1.
μέλεος, γέννᾳ γᾷ τε
πατρῴᾳ
πατρίαι
κακὸν ἄρ' ἐγενόμαν.
930
ΧΟΡΟΣ
Πρόσφθογγόν σοι νόστου τὰν
κακοφάτιδα βοάν, κακομέλετον ἰὰν
Μαριανδυνοῦ θρηνητῆρος
πέμψω
πέμψω πέμψω, πολύδακρυν ἰαχάν.
Πέρσαι (OCR draft) Experimental (Πέρσαι. N. Wecklein, 1885.) — 898 focus
Ξέρξης.
ἰώ, δύστηνος ἐγὼ στυγερᾶς μοίρας
τῆσδε κυρήσας ἀτεκμαρτοτάτης,
ὡς ὠμοφρόνως δαίμων ἐνέβη
Περσῶν γενεᾷ· τί πάθω τλήμων;
λέλυται γὰρ ἐμῶν γυίων ῥώμη
915
τήνδ᾽ ἡλικίαν ἐσιδόντ᾽ ἀστῶν.
ΞΕ.
εἴθ᾽ ὄφελεν, Ζεῦ, κἀμὲ μετ᾿ ἀνδρῶν
τῶν οἰχομένων
θανάτου κατὰ μοῖρα καλύψαι.
ΧΟ.
ὀτοτοῖ, βασιλεῦ, στρατιᾶς ἀγαθῆς
920
καὶ Περσονόμου τιμῆς μεγάλης,
κόσμου τ᾿ ἀνδρῶν,
οὓς νῦν δαίμων ἐπέκειρεν.
γᾶ δ᾽ αἰάζει τὴν ἐγγαίαν
ἥβαν Ξέρξᾳ κταμέναν Ἅιδου
925
σάκτορι Περσᾶν· ἀγδαβάται γὰρ
πολλοὶ φῶτες, χώρας ἄνθος,
τοξοδάμαντες, πάνυ ταρφύς τις
μυριὰς ἀνδρῶν ἐξέφθινται.
αἰαὶ αἰαὶ κεδνᾶς ἀλκᾶς.
930
Ἀσία δὲ χθών, βασιλεῦ γαίας,
αἰνῶς αἰνῶς
ἐπὶ γόνυ κέκλιται.
ΞΕ.
1
ΞΕ.
μέλεος γέννᾳ γᾷ τε πατρῴᾳ
935
κακὸν ἄρ᾽ ἐγενόμαν.
ΧΟ.
1
πρόσφθογγόν σοι νόστου τὴν
κακοφάτιδα βοάν,
κακομέλετον ἰὰν
Μαριανδυνοῦ θρηνητῆρος
940
πέμψω,
πολύδακρυν ἰαχάν.
ΞΕ.
1
Aeschyli Persae (OCR draft) Experimental (Aeschyli Persae. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 898 focus
Apparatus Criticus
ἔκτοθεν ἔκτοσθεν τ᾽ habent om. πύργον ἀμφὶ πύργον εὐχόμεναι εὐχόμεναι αὐχόμ. ἔρχομ. ἕλκ. ἐχόμ. στόμωμα στόμα στ. τοῦ πόντου ἐλαιόφυτός αἰολόφυτος Μύκονος μύκωνος Ἄνδρος ἄνδρος ἀνδρων ἀνδρός ἂν πρὸς ἄντρος μεσάκτους μεσάγκτους Ῥόδον ἰδὲ τᾶς ... ματρόπολις τὰς ... ματροπόλεις τᾶς ... ματρό- vel μητρό- vel μρόπολις στεναγμών στεναγμάτων emendasse ... Tr εὐκτεάνους εὐκταιάνους Ἰαόνιον Ἰόνιον corr. Herm. Ἑλλάνων ἐλαύνων ἑλλάνων vel ἑλλήνων σφετέραις φρεσίν σφ. χερσίν 1 ἀκάματον ἀκάμαντον ἄκαμπτον
ΧΟΡΟΣ
τευχηστήρων, παμμείκτων τ᾽ ἐπικούρων.
νῦν δ᾽ οὐκ ἀμφιλόγως θεότρεπτα τάδ᾽
αὐ φέρομεν πολέμοισι,
δμαθέντες μεγάλως πλα-
905
γαῖσι ποντίαισιν.
ΞΕΡΞΗΣ
ἰώ,
δύστηνος ἐγὼ στυγερᾶς μοίρας
τῆσδε κυρήσας ἀτεκμαρτοτάτης,
910
ὡς ὠμοφρόνως δαίμων ἐνέβη
Περσῶν γενεᾶι· τί πάθω τλήμων;
λέλυται γὰρ ἐμῶν γυίων ῥώμη
τήνδ᾽ ἡλικίαν ἐσιδόντ᾽ ἀστῶν.
εἴθ᾽ ὄφελε, Ζεῦ, κἀμὲ μετ᾿ ἀνδρῶν
915
τῶν οἰχομένων
θανάτου κατὰ μοῖρα καλύψαι.
ΧΟ.
ὀτοτοῖ βασιλεῦ στρατιᾶς ἀγαθῆς
καὶ Περσονόμου τιμῆς μεγάλης
κόσμου τ᾽ ἀνδρῶν,
920
οὓς νῦν δαίμων ἐπέκειρεν.
γᾶ δ᾽ αἰάζει τὰν ἐγγαίαν
ἥβαν Ξέρξαι κταμέναν Ἅιδου
σάκτορι Περσᾶν· ἀγδαβάται γὰρ
Apparatus Criticus
παμμείκτων παμμίκτων τ᾽ om. ἀμφιλόγως ἀμφιβόλως θεότρεπτα θεόπρεπτα θεόθρεπτα πολέμοισι πολέμοις πλαγαῖσι πλαγαῖσί τε δμαθέντες δμασθέντες δαμασθέντες ἰώ ἰὼ ἰώ ἀτεκμαρτοτάτης ἀτεκμαρτοτάτας γυίων γυ(ίζων μελέων ἐσιδόντ᾽ εἰσιδόντ᾽ -δόντι ὄφελε ὄφελε(ν) ὤφελε Ζεῦ Ζεῦ Ζεύς μοῖρα μοῖρα μοίρα(ι) ὀτοτοῖ ὀτοτοῖ ὀτ(τ)οτ(τ)οί ὀτ(τ)οτοτοί βασιλεῦ βασιλεῦς ἐπέκειρεν ἀπέκειρεν γᾶ γα γαῖα ἐγγαίαν ἀγγαίαν σάκτορι σάκτορ Περσᾶn Περσών ἀγδαβάται ἀδαγβάται ἀγδοβ.
ΧΟ.
πολλοὶ φῶτες, χώρας ἄνθος,
925
τοξοδάμαντες, πάνυ ταρφύς τις
μυριὰς ἀνδρῶν, ἐξέφθινται.
αἰαῖ (βασιλεῦ) κεδνᾶς ἀλκᾶς.
Ἀσία δὲ χθὼν [βασιλεῦ γαίας]
αἰνῶς αἰνῶς ἐπὶ γόνυ κέκλιται.
930
ΞΕ.
ὅδ᾽ ἐγών, οἰοῖ, αἰακτός·
μέλεος γένναι γᾶι τε πατρώιαι
κακὸν ἄρ᾽ ἐγενόμαν.
ΧΟ.
πέμψω πρόσφθογγόν σοι νόστου [τὰν]
κακοφάτιδα βοάν, κακομέλετον ἰάν·
935
Μαριανδυνοῦ θρηνητῆρος
πέμψω πολύδακρυν ἰαχάν. –
Translations (8)
Persians Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 909-930 focus
Xerxes
Alas, wretched am I who have met this cruel doom
which did not give the faintest sign of its coming! In what savage mood has Fortune trampled upon the Persian race? What misery is yet in store for me, unhappy wretch? The strength of my limbs is loosened as I look upon this aged group of citizens.
910
Ah, Zeus,I wish that the doom of death had buried me, too, together with the men who have been laid low!
915
Chorus
Alas, my king, for our noble army, for the high honor of
Persia
’s rule,
and for the splendor of the men now cut off by Fate! The land bewails her native youth, slaughtered for Xerxes, who has crowded Hades with Persian slain.
920
Many warriors, masters of the bow, our country’s pride, a great multitude of men, have perished. Alas, alas, for our trusty defence! The land of
Asia
, the leading power of the earth,
925
has piteously, yes piteously, been bowed to her knees.
930
Xerxes
Behold me, alas, a fitting subject for lamentation, born a source of ruin to my race and fatherland.
Chorus
As a greeting for your return home I will lift up an ill-omened cry of woe, the voice, versed in lamentation, of a Mariandynian mourner,
935
a wail attended by many a tear.
940
Xerxes
Utter a strain of lamentation, plaintive and discordant. For Fortune has now veered and turned against me.
Chorus
I will indeed utter the song of lamentation
in commemoration of your sufferings and of our strongly-manned ships, buffeted by waves; the plaintive strain of our land which mourns its sons. And I will cry aloud in lamentation, shedding many a tear.
945
Xerxes
Yes, for the Ionian naval force, turning the tide of battle, swept them away, the Ionian host, ravaging the dark sea and the shore of doom.
950
Chorus
Woe! woe! cry aloud, learn about the whole disaster. Where is the rest of the multitude of your comrades? Where are those who stood by your side, such as Pharandaces, Susas, Pelagon, Dotamas, and
955
Agdabatas, Psammis, and Susiscanes of
Agbatana
?
960
Xerxes
By the shores of
Salamis
, dashing against its rugged shore,
I left them, fallen in death from a Tyrian ship.
965
Chorus
Woe! woe! cry aloud! Where is your beloved Pharnuchus, and the courageous Ariomardus? Where is prince Seualces,
or Lilaeus of noble lineage,
Memphis
, Tharybis and Masistras, Artembares and Hystaechmas? This I ask you.
970
Xerxes
Woe, woe is me!
They beheld ancient and hateful
Athens
and with one convulsive struggle (alas, alas !) poor wretches, they lie gasping on the shore.
975
Chorus
Did you really lose your trusty eye
1
there, that which
counted tens upon tens of thousands of the Persians, Batanochus’ son Alpistus . . . son of Sesames, Megabates’ son, Parthos and mighty Oebares, did you leave these behind?
980
Alas, alas, the unhappy men! You speak of woe, surpassing woe, for noble Persians.
985
Xerxes
In truth you stir yearning in me for my gallant comrades
when you tell me of woe, surpassing woe, hateful and unforgettable. The heart within me cries out aloud for the wretched ones.
990
Chorus
And yet there are others too whom we miss: Xanthis, commander of a myriad Mardian men, and warlike Anchares,
Diaexis, too, and Arsaces, captains of the horse, Cegdadatas and Lythimnas, and Tolmus, insatiate in war. I marvel,
995
that they do not follow behind around your wheeled tent.
1000
Xerxes
Gone are they who were leaders of the host.
Chorus
Gone, alas, ingloriously.
Xerxes
Alas, alas!
Chorus
Alas, alas, you powers divine, you brought ruin upon us, unexpected, unmistakable to see, as is the glance of calamity.
1005
Xerxes
We have been stricken by misfortune such as will endure for ages.
Chorus
We have been stricken; it is abundantly clear.
Xerxes
By strange woe, strange woe!
1010
Chorus
Xerxes
How true it is. In the loss of so great an army
I have indeed been dealt a blow, wretched as I am.
1015
Chorus
What that belonged to
Persia
, unfortunate one, has not been destroyed?
Xerxes
Do you see this remnant of my royal robe?
Chorus
Yes, I do indeed.
Xerxes
And this quiver—
1020
Chorus
What is this you say has been saved?
Xerxes
Treasury for shafts?
Chorus
Truly a small remnant from an ample store.
Xerxes
We have been deprived of defenders.
Chorus
Ionia
’s people shrink not from the spear.
1025
Xerxes
They are a war-like people. I have lived to behold a calamity I never expected.
Chorus
Are you speaking of the routed multitude which manned your ships?
Xerxes
And I rent my robe at the disastrous event.
1030
Chorus
Alas, alas!
Xerxes
No, far worse than alas.
Chorus
Yes, for twofold and threefold—
Xerxes
Pain to us, but exultation to our enemies
Chorus
Yes, and our strength has been maimed.
1035
Xerxes
I am stripped of my escort.
Chorus
By the disasters of your comrades upon the sea.
Xerxes
Weep, weep over our calamity, and depart to your homes.
Chorus
Alas, alas, woe, woe!
Xerxes
Cry aloud now in response to me.
1040
Chorus
A wretched offering from the wretched to the wretched.
Xerxes
Cry out, tuning your strain to mine.
Chorus
Oh, oh! That which has happened is grievous indeed.
Alas, for I too share in your sorrow.
1045
Xerxes
Strike, strike, and groan for my sake.
Chorus
I weep in lamentation!
Xerxes
Now cry aloud in response to me.
Chorus
This care, my lord, is mine.
Xerxes
Lift up your voice now in lamentation.
1050
Chorus
Oh, oh! And with our wailing, alas, will be mingled bruising blows and shrieks of pain.
Xerxes
Beat your breast too, and raise the Mysian wail.
Chorus
Anguish, anguish!
1055
Xerxes
And tear, I beg of you, the white hair from your beard.
Chorus
With clenched nails, with clenched nails, with loud wailing.
Xerxes
And utter shrill cries.
Chorus
This too I will do.
Xerxes
And with your fingers tear the robe which drapes you.
1060
Chorus
Anguish, anguish!
Xerxes
Pluck out your locks, and lament our host.
Chorus
With clenched nails, with clenched nails, with loud wailing.
Xerxes
Let tears moisten your eyes.
Chorus
I am drenched with tears.
1065
Xerxes
Cry aloud now in response to me.
Chorus
Alas, alas!
Xerxes
With sounds of wailing go to your homes.
Chorus
Alas, alas!
1070
Xerxes
Alas! through the city.
Chorus
Alas, indeed!
Xerxes
Pour forth your wails as you move along with soft steps.
Chorus
Alas, alas, O Persian land, grievous now to walk upon!
Xerxes
Ah me!
Those that perished in three-tiered galleys, ah me!
1075
Chorus
I will escort you with dismal sounds of woe.
Exeunt omnes
The Persians. (OCR draft) Experimental (The Persians.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 898 focus
XERXES
CHORUS
Well-a-day, my liege! for the goodly armament, and the great honour accruing to the Persians from their vassal states, and the fair array of men, whom now the demon hath mowed down. And the land bewails her native youth that have been brought to death by Xerxes; who crams Hades with Persians. For to Hades are gone
2
many, for countless was the mass
3
, the flower of the realm vanquished with the bow, of men that have utterly perished.
XERXES
Alas! alas! alas! alas for the mighty force!
CHORUS
And the land of Asia, O monarch of the country, hath sunk piteously, piteously on her knee.
XERXES
CHORUS
I will utter, by way of greeting thy return, the ill-omened exclamation, the voice of a Mariandynian wailer that sings of woe, a very tearful outcry.
XERXES
LES PERSES (OCR draft) Experimental (LES PERSES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 898 focus
Salamine, dont la métropole aujourd'hui cause nos gémissements 1 !
Et les villes opulentes du domaine ionien, si peuplées de
Grecs ! Et cela, par sa seule pensée, appuyée sur l'infatigable vigueur de ses hommes d'armes, la foule confuse de ses auxiliaires ! Mais nous
Grecs ! Et cela, par sa seule pensée, appuyée sur l'infatigable vigueur de ses hommes d'armes, la foule confuse de ses auxiliaires ! Mais nous
ment clairement voulu des dieux et ployons sous les coups formidables que la guerre nous a portés sur les eaux 2 .
XERXÈS
Hélas ! infortuné, quel sort d'horreur entre
tous imprévu ai-je donc rencontré ! De quel cœur cruel le Destin s'est abattu sur la race des Perses ! Misérable, que vais-je devenir ? Je sens se rompre la force de mes membres, quand je contemple ici les vieillards de ma ville. Ah ! que
n'ai-je été, moi aussi, ô Zeus, partageant le lot de mes guerriers morts, enseveli dans le trépas
3
!
LES PERSES
tous imprévu ai-je donc rencontré ! De quel cœur cruel le Destin s'est abattu sur la race des Perses ! Misérable, que vais-je devenir ? Je sens se rompre la force de mes membres, quand je contemple ici les vieillards de ma ville. Ah ! que
n'ai-je été, moi aussi, ô Zeus, partageant le lot de mes guerriers morts, enseveli dans le trépas 3 !
LE CORYPHÉE
Hélas ! ô roi, hélas ! sur notre belle armée ! et sur le vaste éclat de la puissance perse ! sur
cette parure aussi de guerriers, aujourd'hui fauchés du Destin !
Lent et lourd.
cette parure aussi de guerriers, aujourd'hui fauchés du Destin !
LE CHŒUR
Cette terre gémit sur la jeunesse sortie d'elle, massacrée par Xerxès, le pourvoyeur d'Hadès, qu'il va gavant de Perses. Descendus chez Hadès, des hommes par
milliers, fleur de ce pays, archers triomphants, foule innombrable et compacte, ont à jamais péri — pleurez, pleurez
milliers, fleur de ce pays, archers triomphants, foule innombrable et compacte, ont à jamais péri — pleurez, pleurez
blement, pitoyablement, a fléchi le genou.
XERXÈS
C'est donc moi, hélas ! moi, lamentable et misérable, qui aurai été le fléau de ma
The Persians (OCR draft) Experimental (The Persians. Robert Potter, 1779.) — 898 focus
With ſuch unconquer'd might
His hardy warriors ſhook th' embattled fields,
Heroes that Perſia yields,
And thoſe from diſtant realms that took their way,
1105
And wedg'd in cloſe array
Beneath his glitt'ring banners claim'd the ſight.
But now theſe glories are no more;
Farewell the big war's plumed pride:
The Gods have cruſh'd this trophied pow'r,
1110
Sunk are our vanquiſh'd arms beneath th' indignant tide.
XERXES.
O Jove, that I
Had died with thoſe brave men that died in ſight!
CHORUS.
O thou afflicted monarch, once the lord
Of marſhal'd armies, of the luſtre beam'd
1125
From glory's ray o'er Perſia, of her ſons
The pride, the grace, whom ruin now hath ſunk
In blood!
Th' unpeopled land laments her youth
By Xerxes led to ſlaughter, till the realms
1130
Of death are gorg'd with Perſians;
for the flow'r
Of all the realm, thouſands, whoſe dreadful bows
With arrowy ſhow'r annoy'd the foe, are fall'n.
THE PERSIANS.
XERXES.
CHORUS.
And Aſia ſinking on her knee, O king,
Oppreſs'd, with griefs oppreſs'd, bends to the
earth.
XERXES.
And I, O wretched fortune, I was born
To cruſh, to deſolate my ruin'd country.
1140
CHORUS.
I have no voice, no ſwelling harmony,
No deſcant, ſave theſe notes of woe,
Harſh, and reſponſive to the ſullen ſigh,
Rude ſtrains, that unmelodious flow,
To welcome thy return.
1145
XERXES.
Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Persiani: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 898 focus
CORO
Ahi!, Sovrano, le fulgide schiere,
ahi!, l'onore supremo dei Persi,
1055
il fulgor dei guerrieri, che il Dèmone
avverso ha mietuto!
Ora piange la terra la sua
gioventú spinta a morte da Serse,
che di Persi riempie l'Averno.
1060
All'Averno discesero, il fiore
della patria, i valenti nell'arco:
una fitta miriade di genti
fu distrutta. Ahi valore, ahi possanza!
E la terra asïana, con grave,
1065
con grave rovina,
o mio Re, sul ginocchio procombe!
1
SERSE
CORO
Un infausto clamore, al tuo cònsono,
una voce cantrice di guai,
un lamento alzerò, come prèfica
mariàndina, misto di lai.
1
SERSE
Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persae: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 898 focus
Iuuantıŭ:nunc uerò no ambiguè à dijs nutritas
Has ferimus molestias domati bellis,
Admodumq; plagis marinis.
835
Xer.
Solutum est robur meorum membroru.hanc uerò
840
Aetatem uidens ciuium, fiue debuit Iupiter
Me cum uiris proficifcentibus mortis
Sorte occultare.
Cho.
Heu rex boni exercitus,& Perſici
Honoris, ac magni ornamenti uirorum, quos nunç
845
Prostrauit:terra uerò deplorat patriam pubem
Xerxi interfectam,ad inferos
Replendos Perfarum. Agdabatæ enim
Xer.
Arcu domantes, omnino generatio
Decem milium hominum interijt.
850
Heu heu bonum auxilium.
Cho.
Afia uerò terra, rex, terræ grauiter
Grauiter ad genu inclinata est.
Xer.
Cho.
Ad clamorem tibireditus, malè ominante clamorem,
Malè cogitata uocem luctus lugubris,
Mittameflebilem uоcem.
Xer.
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Persians — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 898 focus
Yea, and all the Ionian tract, where the Greek-born inhabitants throng,
And the cities are teeming with gold—Darius was lord of them all,
And, great by his wisdom, he ruled, and ever there came to his call,
905
In stalwart array and unfailing, the warrior chiefs of our land,
And mingled allies from the tribes who bowed to his conquering hand!
But now there are none to gainsay that the gods are against us; we lie
Subdued in the havoc of wreck, and whelmed by the wrath of the sky!
[
Enter
Xerxes
in disarray.
Xerxes
Alas the day, that I should fall
910
Into this grimmest fate of all,
This ruin doubly unforeseen!
On Persia's land what power of Fate
Descends, what louring gloom of hate?
How shall I bear my teen?
915
My limbs are loosened where they stand,
When I behold this aged band—
Oh God! I would that I too, I,
Among the men who went to die,
Were whelmed in earth by Fate's command!
920
Chorus
Ah welladay, my King! ah woe
For all our heroes' overthrow—
For all the gallant host's array,
For Persia's honour, pass'd away,
For glory and heroic sway
925
Mown down by Fortune's hand to-day!
Hark, how the kingdom makes its moan,
For youthful valour lost and gone,
By Xerxes shattered and undone!
He, he hath crammed the maw of hell
930
With bowmen brave, who nobly fell,
Their country's mighty armament,
Ten thousand heroes deathward sent!
Alas, for all the valiant band,
O king and lord! thine Asian land
935
Down, down upon its knee is bent!
Xerxes
Alas, a lamentable sound,
A cry of ruth! for I am found
A curse to land and lineage,
With none my sorrow to assuage!
940
Chorus
Alas, a death-song desolate
I send forth, for thy home-coming!
A scream, a dirge for woe and fate,
Such as the Asian mourners sing,
A sorry and ill-omened tale
945
Of tears and shrieks and Eastern wail!
Xerxes
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 898 focus
Auch in der Joner Gefilden die reichen gesegneten Städte, gedrängt von
Hellas' Volke bewohnt, zwang er mit weisem Sinn.
855
Und unermüdliche Kraft der Gewappneten, Helfer aus allen
Völkern standen ihm nahe.
Doch jetzt dulden wir das; so ward es gewandt von den Göttern: sie schlugen
Graunvoll uns mit des Krieges Noth, des Meeres Unheil.
(Von der Seite der Fremde her vernimmt man Wehgeschrei; bald darauf erscheint Xerres, von einigen Kriegern gefolgt, mit Bogen und Köcher um die Schultern.)
Weh!
Xerres.
Ich Verlorener, daß dies feindliche Loos
860
Ungeahnt mich ereilt mit zerschmetterndem Schlag!
Wie grausam wälzt sich des Schicksals Macht
Auf der Perser Geschlecht! Was beginn' ich? O Leid!
Mir schwindet erschöpft aus den Knieen die Kraft;
Denn ich sehe sie dort, die Getreuen der Stadt
865
In dem silbernen Haar: und die Jugend dahin!
Daß doch auch mich mit den Männern, o Zeus,
Die gefallen im Kampf, in die ewige Nacht
Einhüllte das Todesverhängniß!
Der Chor.
Weh, weh dir, o Fürst, um das tapfere Heer,
870
Um der Persergewalt hochstrahlenden Ruhm,
Um die Blume des Volks,
Die nun hinmähte das Schicksal !
Laut jammert das Land um die Jugend des Lands,
Die Ares erschlug, der Hades' 'Haus
875
Mit Persern erfüllt. Denn im Hades wohnt
Das unzählbare Heer und die Blüte des Volks,
Mit dem Bogen bewehrt; denn es sanken in Staub
Von dem Heldengeschlecht Myriaden dahin.
Weh, weh um die herrliche Säule des Reichs!
880
Und Asia beugt, mein König und Herr,
Schmachvoll, schmachvoll sein Knie in den Staub.
Erste Strophe.
Xerres.
Und Ich Unseliger hier, weh!
Ich Armer, wie ward ich dem Volke zum Fluch
Und dem heimischen Land!
885
Der Chor.
Mein Willkommgruß zu der Heimkehr schalt,
Ein gramvoller Laut, ein schmerzvoller Ruf,
Wie des Mariandyners Klagegesang,
Von Thränen umströmt, dir entgegen.
Erste Gegenstrophe.
Xerres.
Notes on the current edition
Persians
Commentary
Critical apparatus to The Persians (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Persians.) focus
918.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-893
919.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-894
919.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-895
920.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-896
920.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-897
921.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-hermann1852-appcrit-lat1-898
Commentary (W. S. Teuffel; revised by N. Wecklein, 1886; German; OCR draft) (Persians, explanatory commentary pp. 43–97. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus
918-921.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg002-teuffel-wecklein1886-com-ger1-139