N. Wecklein Supplices 832-1028.comm-832-1028

Supplices. N. Wecklein. . .

Current edition Experimental

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (German) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (9)
Ἱκέτιδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 776-824 focus
Ἱκέτιδες Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 776-824 focus
Greek (Editio princeps, 1518) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliants, 1518 edition. Native printed lineation, page markers, and automated correspondence to the Perseus/Smyth edition.) — 800 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Joannes Cornelius de Pauw, 1745.) — 800 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 800 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 800 focus
γένος γὰρ Αἰγύπτειον ὕβριν
785
δύςοιστον ἀρσενογενές, οἳ
μετά με δρόμοισι διόμενοι
φυγάδα μάταισι πολυθρόοις
βίαια δίζηνται λαβεῖν.
σὸν δ᾽ ἐπίπαν ζυγὸν
790
ταλάντου. τί δ' ἄνευ σέθεν
θνητοῖσι τέλειόν ἐστιν;
ΙΚΕΤΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΙΚΕΤΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 800 focus
Κυσὶν δ' ἔπειθ' ἕλωρα κἀπιχωρίοις
Ant. 2.
ὄρνισι δεῖπνον οὐκ ἀναίνομαι πέλειν
Ιυζε δ' ἶϋζευ δ᾽ ὀμφὰν οὐράνια μέλη
Str. 3.
λιτανὰ θεοῖσι καὶ θεαῖς om.,
810
τέλεα δὲ πῶς πελόμενά μοι;
Λύσιμα, μάχιμα δ' ἔπιδε, πάτερ,
βίαια μὴ φίλοις φιλεῖς ὁρῶν
ὄμμασιν, ἐνδίκως ἐνδίκοις · σεβί-
ζου δ' ἱκέτας σέθεν, γαι-
815
άρχε παγκρατές Ζεθ.
Γένος γὰρ Αἰγύπτιον, ὕβριν
Ant. 3.
δύσφορον, ἀρσενογενέσιν ἀρσενογενές
μετά με δρόμοισι διόμενοι,
φυγάδα μάταισι πολυθρόοις
820
βίαια δίζηνται λαβεῖν.
Σὸν δ' ἐπίπαν ζυγὸν ταλάν-
του· τί δ' ἄνευ σέθεν θνα-
τοῖσι τέλειόν ἐστιν;
1
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. N. Wecklein, 1885.) — 800 focus
Aeschyli Supplices (OCR draft) Experimental (Aeschyli Supplices. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 800 focus
κυσὶν δ᾽ ἔπειθ᾽ ἕλωρα κἀπιχωρίοις
800
ὄρνισι δεῖπνον οὐκ ἀναίνομαι πέλειν·
τὸ γὰρ θανεῖν ἐλευθεροῦται φιλαιάκτων κακῶν.
ἐλθέτω μόρος πρὸ κοίτας γαμηλίου τυχών.
τίνα φυγᾶς, τίν᾽ ἔτι πόρον τέμνω γάμου λυτῆρα; =
γένος γὰρ Αἰγύπτιον ὕβριν
δύσφορον ἀρσενογενές
μετά με δρόμοισι διόμενοι,
φυγάδα μάταισι πολυθρόοις
βίαια δίζηνται λαβεῖν.
820
σὸν δ᾽ ἐπίπαν ζυγὸν ταλάν-
του. τί δ᾽ ἄνευ σέθεν θνα-
τοῖσι τέλειόν ἐστιν; =
Translations (8)
Suppliant Maidens Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 776-820 focus
The Suppliant Women. (OCR draft) Experimental (The Suppliant Women.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 800 focus
And then I refuse not to become the prey of dogs, and the food of the birds of the country: for death is free from mournful ills: let fate approach, having seized me before the nuptial bed. What remedy for myself delivering me from the marriage can I yet find 5
Pour forth a voice to the heavens, supplicating strains to the gods, and such as will bring about good fortune to me, being the means of deliverance for me 6 . Father; do not love violence, seeing with just eyes and respect your suppliants, O earth-ruling, all-powerful Jove.
For the male offspring of Ægyptus intolerable in insolence pursuing me with speed, seek with foul abuse to seize me a fugitive by force. But the beam of your balance is over all: and what without you is perfected to mortals?
LES SUPPLIANTES (OCR draft) Experimental (LES SUPPLIANTES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 800 focus
Après, j'y consens, qu'on fasse de moi la proie des chiens, le festin des oiseaux d'alentour. Qui meurt se libère de dou-
tes vœux jusqu'au ciel, vers les
dieux et les déesses ! Mais par où s'accompliront-ils ? Ah ! tourne donc vers nous, père, des yeux qui nous promettent la délivrance, même au prix des combats ! Et sur la violence
jette un regard de colère : c'est celui qui lui est dû. Respecte en nous tes suppliantes, Zeus
tout-puissant, seigneur d'Argos.
Car les fils d'Égyptos intolérable démesure mâles
The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Robert Potter, 1779.) — 800 focus
Throw me, e'er that deteſted day,
To prowling dogs and rav'nous birds a prey.
No form of death affrights me now:
890
O thou, aſſign'd the wretches' friend,
To bid his miſeries end,
And in oblivion's balm to ſteep his woe;
Come, gentle death, e'er that ſad hour
Which drags me to the nuptial bed;
895
And let me find in thy ſoft pow'r
A refuge from the force I dread;
O ſpread thy ſable cloud,
And in its unpierc'd gloom our forrows ſhroud!
Higher let your voices riſe,
900
And ſwell the choral deſcant to the ſkies,
Notes of ſuch a lofty vein,
That Gods may liſten to the ſolemn ſtrain !
Eternal Sire, from Heav'n's high throne,
If thy indignant eyeballs glow
905
With vengeance at foul deeds below,
Look down, thou Sovereign of the World, look down:
Ægyptus' ſons, a ruffian race,
Our flying footſteps chace;
And on our trembling, weeping band
910
Advance to lay their vengeful hand:
Extend thy golden ſcales,
For without thee what mortal worth avails?
By land, by ſea,
They ſeek their prey;
915
Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 800 focus
Preda allora dei cani essere, e pascolo
850
non mi rifiuto dei montani aligeri.
Poi che la morte libera
d'ogni querulo male.
Morte vo', pria che simile
talamo nuzïale.
855
Quale aprirmi potrò fuggiasca via
che dalle nozze libertà mi dia?
La voce alta ne l'ètere
lancia, e supplici canti innalza ai Superi,
che salva dai perigli
860
te rimandâro. O padre, e non benevoli
su chi protervo infuria
china i tuoi giusti cigli;
ma noi prostrate al soglio tuo proteggi,
possente Re che l'universo reggi.
865
Poi che la maschia egizia
schiatta, per tracotanza insopportabile,
sull'orme mie si lancia,
che in folle fuga erro con alti gemiti,
e a forza tenta cogliermi.
870
Ma tu della bilancia
governi il giogo. E che possiamo noi
nati alla morte, quando tu non vuoi?
Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 800 focus
Canibus deinde, patrijs
Auibus cœnam non renuo eſse.
750
Morte liberatur quis ò amice à malis.
Veniat,
Veniat mors ad cubilia
Hymen aſsequens.
Aliquem pro ipſa exitum
755
Inuenit, matrimonijq; expiationes.
Clama uocem cælestem,
Carmina deprecatoria dijs,
Perfecta mihi, quomodo
Exiſtentia mihi
760
Solubilia & bellicosa uide pater, uim ſi amas uidere
Oculis iuſtis.
Honora ſupplices tuas
Terræ concuſsor præpotens Iupiter,
Genus enim Aegyptium contumelia
765
Intolerabilia uirorum genus
Me curſibus perſequens,
Exulent ſtultis & tumultuoſis.
Vi quærunt accipere
Tuum omnino iugum,
770
Miſerrima. quid uerò sine te mortalibus est perfectum?
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliant Maidens — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 800 focus
Yea, a prey to the dogs and the birds of the mount will I give me to be,—
860
From wailing and curse and pollution it is death, only death, sets me free:
Let death come upon me before to the ravisher's bed I am thrust;
What champion, what saviour but death can I find, or what refuge from lust?
I will utter my shriek of entreaty, a prayer that shrills up to the sky,
That calleth the gods to compassion, a tuneful, a pitiful cry,
865
That is loud to invoke the releaser. O father, look down on the fight;
Look down in thy wrath on the wronger, with eyes that are eager for right.
Zeus, thou that art lord of the world, whose kingdom is strong over all,
Have mercy on us! At thine altar for refuge and safety we call.
For the race of Aegyptus is fierce, with greed and with malice afire;
870
They cry as the questing hounds, they sweep with the speed of desire.
But thine is the balance of fate, thou rulest the wavering scale,
And without thee no mortal emprise shall have strength to achieve or prevail.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 800 focus
Wohl auch der Hunde Beute, wohl auch heimischer
Raubvögel Mahl zu werden, ich verweigr' es nicht:
Der Tod allein ja nimmt von uns
All das jammerschwere Leid.
765
Komme denn sein Tag, bevor
Mich das Brautgemach empfängt!
Was vermag mich sonst zu retten,
Was zu lösen diese Bande?
- Dritte Strophe.
Um Hülfe jamm're himmelan,
770
Den Göttern flehe mein Gesang,
Der diese Leiden ende, der
Mich löse! Vater, sieh den Kampf!
Dein gerechtes Auge lieb' es nicht,
Freche Gewalt zu schau'n!
775
Deinen Schüzlingen hilf, o Zeus,
Weltlenkender Gott der Allmacht!
Dritte Gegenstrophe.
Denn sieh, Aegyptos' Söhne, frech,
Mit unerträglich wildem Trok
In hastigem Laufe stürmen sie
780
Der Flüchtigen nach; mit wildem Ruf
Trachten sie gewaltsam mich zu fah'n.
Dein ist die Wage, du
Wäge! Schaffst du nicht das Gedeih'n,
Was könnte der Mensch vollenden?
785
(Geschrei der ankerwerfenden Aegypter. Die Führerin zeigt nach dem Strande hinaus; voll Entsetzen drängen sich die Jungfrauen zu einer jammernden Masse zusammen.) Schlußgesang.

Notes on the current edition

Supplices

1. Single-witness OCR: uncollated. Source layout and readings require scan review; automatic flags are not exhaustive.
2. Reference placement provisional: provisional local reference window from running Greek. Verify the printed source numbering and note scope against the scan.

Commentary

Critical apparatus to The Suppliant Women (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Suppliant Women.) focus

832. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-642

αἰαῖ, αἰαῖ: Libri
αι αι αι αι
.
832

833. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-643

εἰ γὰρ: Libri
καὶ γάρ
. Non aptum hic
και
. Recepi ab Heathio
εἰ
.
833

834. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-644

δι' ἁλίρρυτον:
δὲ ἁλλίουτον
Μ.
δ᾽ ἄλλιουτον
G.
δὲ ἁλίῤῥυτον
Rob.
834

835. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-645

NA: Si promontorium Ciliciae Sarpedon nomen accepit a tumulo regis Lyciorum, cuius corpus II. XVI. 666. seqq. in Lyciam, ut ibi sepeliretur, transportatum legimus, longius tum prolati erant fines Lyciae. Et Pomponius Mela I. 13. de isto loco,
Sarpedon, finis aliquando regni Sarpedonis
. Anachronismus nec moratus est quemquam nec morabitur.
835

836. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-646

πολύψαμμον: Libri
πολυψάμαθον
. Quod correxi.
836

837. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-647

ἀερίαισιν αὔραις:
εὐρείαις εἶν αὔραις
M. Rob.
εὐρείαις εἶναύραις
G.
εὐρυχωρείαις
pro
εὐρείαις
P. Omittit haec verba E. Nihili est
εὐρείαισιν αὔραις
. Quum Aegyptus
Ἀερία
dicta sit, posui
ἀερίαισιν
.
837

840. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-648

χέουσα καὶ πικρότερον οἰζύος νόμον: Libri
ἵζε καὶ βία πικρότερ' ἀχέων
(
ἀχθέων
ante correctionem G.)
διζύος ὄνομ᾽ ἔχων
. Videor mihi versum temere repetitis verbis foede corruptum in integrum restituisse, etiam tribracho accurate respondentem antistrophico.
840

841. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-649

οἰοῖ, οἰοῖ:
οι
vel
οἳ
quinquies libri.
841

842. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-650

λυμανθεὶς σὺ πρὸ γᾶς ὑλάσκοις:
λύμασις ὑπρογασιλάσκει
Μ.
λύμασις ὑπρογασυλάσκει
G.
λύμασις ὑπρογασυλάσκοι
E. Rob.
842

843. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-651

περίκομπα βρυάζων:
περιχαμπτὰ βράζεις
Μ. G. E. Rob. Sententia corruptorum verborum haec esse videtur,
excruciatus tu ante terram (h. e. in mari) latres grandia iactans
. Ad eum modum emendavi.
843

844. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-652

ὁ δὲ βώτας, ὁ μέγας Νεῖλος:
ὃς ἐρωτᾶς
Μ.
ὃς ἐρωτᾷς
G.
ὃς ἐρωτὰς
Rob. Latet hic fortasse ignotum nomen. Nam apud Hesychium est
Σωαγών
, quod ille non videtur
Σοβδιός
interpretatus esse: sequitur enim statim
Σοβδιός, εἶδος ἀστέρος
. Itaque explicationem nominis excidisse putandum erit. Perdoctam Valckenarius, abstrusis delectari solitus, vocat Scaligeri emendationem,
ὁ δ' Ὤγυγος
, eamque defendere studet, Diatr. p. 53. Ne cui in mentem veniat
Κηφισός δέ
coniicere, moneo non posse has virgines, quae se iam Argivas haberi volunt, Aegyptii dei auxilium requirere. Mirum est etiam, quod in margine codicis M. adscriptum est
ο Ιναχος σε
, pro quo in scholiis codicis G. scriptum est
ὁ μέγας, ὁ Νεῖλος
, quasi scholiastes
ὁ Μέλας
scriptum habuerit,
Νεῖλος
autem non legerit. Nam
Μέλας
antiquum nomen Nili fuisse traditur: v. librum Plutarcho tributum de fluviis c. 16. Eustathium ad Dionysii v. 229. p. 119, 6. interpretes Hesychii ad v.
Μέλας
. Nihil tamen isti glossae tribuam. Neque vero epitheton nihil ad sententiam conferens positum fuisse credibile est, ut
ὁ σωτῆρας
, quod quis posset ope scholiastarum Lycophronis ad v. 389. Etym. M. p. 708, 56. Zonarae p. 1631. communire. Quare quod minima mutatione indigebat,
ὁ δὲ βώτας, ὁ μέγας Νείλος
scripsi: qui te nutrivit magnus Nilus avertat te ab intolerabili ista temeritate.
844

845-846. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-653

ὑβρίζοντά σ' ἀποτρέψειεν ἄοιστον ὕβριν:
ὑβρίζοντά σε αποτρέψει ἔναιστον ὕβριν
Μ. G. E. Rob.
ἀποτρέψειεν, ἄϊστον ὕβριν
Turnebus. Monstrant libri
ἄΐστον
. Sed quum per ordinem verborum necessario coniungenda sint
ὑβρίζοντα ὕβριν
, patet praeconem quidem ipsum, sed non
ὕβριν
posse
ἄΐστον
dici. Ea caussa posui
ἄοιστον
, etsi non alibi inventum. Poterat id sane
ἄφερτον
dicere, vel ponere
ἄλαστον
.

847. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-654

ἀμφίστροφον: Libri
ἀντίστροφον
. Scholiastes
τὴν ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν ἑλισσομένην, ὃ ἐστιν ἀμφιέλισσαν
. Eum
ἀμφίστροφον
legisse patet. Quod cum Porsono recepi. Nam parum veri simile est poetam id
ἀντίστροφον
dicere maluisse.
847

848. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-655

ὅσον τάχιστα:
ὅρον τάχιστα
M. G. P. Emendate Rob.
848

848. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-656

μηδέ τις:
μηδέτι
M. Rob.
μηδ᾽ ἔτι
G.
μὴ δέτις
Turn.
μηδέ τις
Vict.
848

849. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-657

οὐδάμ᾽ ἕζεται: Libri
οὐδαμ᾽ ἕζεται
. Emendavit Pauwius.
849

850. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-658

οἰοῖ:
δι οι
Μ.
οἳ οἳ
G.
οἶ οἶ
Rob.
850

851. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-659

βρέτεος ἄρος ἄτα:
βροτιοσα ροσαται
Μ. Ε.
βροστίοσα ροσάται
G.
βρέτειος προς ἄτας
Rob.
χροτιόσα
ex P. affertur. Eustathius p. 1422, 18.
ἀπὸ δὲ τοῦ ἀρῶ καὶ ἄρος τὸ ὄφελος παρ' Αισχύλῳ ἐν Ικετίσι, βρότεος ἄρος άτα, ἤτοι τὸ εὖ τῶν βροτῶν καὶ τὸ ὄφελος ἔτη ἐστίν
. Si haec recte scripta sunt, falsam scripturam secutus est Eustathius,
βρότεος
. Veram interpretatus est scholiastes,
ἡ τῶν βρετέων ἐπικουρία βλάπτει με
.
851

852. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-660

ἀμαλάδ᾽ ἄγει μ᾽:
αμαλαδυχει
M. G.
αμαλάδ᾽ ἄγει
Rob. Dubitari potest scripseritne
ἀμαιμάκετος
, quod syllabis cum antistrophico congruit, an quod ut ad rem accommodatius praetuli
ἀμαλάδ᾽ ἄγει
.
852

853. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-661

νόαρ, νόας μέλαν: Libri
ὄναρ ὄναρ
. In sententia nihil vituperari potest, si
με
, quod non habent libri, sic inseritur,
ἀμαλάδ᾽ ἄγει ἄραχνος ὡς βάδην ὄναρ μ', ὄναρ μέλαν
. At non aptus est ille locus pronomini, praesertim quum etiam
βάδην ἄραχνος
hiatum faciat. Quare post
ὡς
pronomen inserui.
Ὄναρ
de praecone, qui spectri instar est, tam bene dictum, ut per se minime suspectum sit. Scholiastes quod scribit,
τουτέςτι μηδέν με οὖσαν
, ineptum esse patet, sed convenit ea interpretatio etiam voci quam supra v. 754. posui. Quae quum hic eodem significatu parem vim atque
ὄναρ
habeat praetereaque metro commendetur, reponendam indicavi.
853

854. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-662

ὀτοτοτοτοῖ: Libri
οτοτοτοτοί
.
854

855. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-663

μᾶ Γᾶ, μᾶ Γᾶ: Libri
βοάν
. Quod correxi. Post hunc versum Rob. ut alium versum addit
ὦ μᾶτερ γῆ
. Scilicet ad
μᾶ γᾶ
in margine codicis M. adscriptum est
ὦ μᾶτερ γῆ
.
855

857. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-664

ὦ βᾶ, Γᾶς παῖ, Ζεῦ:
ὦ βᾶ
M.
Βᾶ
significare debet
Βασιλεύς
. Choerobosco p. 16, 7, sive in Bekkeri Anecd. p. 1181.
Βᾶς
fuit rex Ponti. Scholiastes, qui
ὦ πάτερ
interpretatur, recte visus est Valckenario ad Adoniazusas p. 382.
ὦ ἄββα
invenisse. Id ibidem Choeroboscus memorat et Arcadius p. 125, 17. V. Lobeckii Paralip. p. 78. Ceterum similiter Sophocles Phil. 391.
ἀρεστέρα παμβῶτι Γα, μᾶτερ αὐτοῦ Διός
.
857

859. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-665

οὐ γάρ μ' ἔθρεψαν:
οὐ γάρ με θρέψαν
Μ. G.
οὐ γάρ μ' ἐθρέψαν
Rob. Emendate Turn.
859

859. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-666

οὐδ᾽ ἐγήρασαν:
οὐδὲ γήρασαν
Μ. G. Rob. Emendate Turn.
859

860-862. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-667

NA:
και μαι
(
μαιμᾷ
Rob.)
πέλας δίπους ὄφις
M. Rob.
μαμαι πέλας δίπου ὄφις
G.
μαῖ μαῖ
ex P. affertur. Excidisse versum stropha docet.

863. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-668

ἔχιδνα δ᾽ ὡς μέ τις πόδ᾽ ἐνδακοῦσ᾽ ἔχει:
τί ποτ' ἐνδακοῦσα ἔχει
M. G. nam
ι
potius quam
α
in utroque codice scriptum esse videtur, et adnotatum est
ενδακουσ' εχ
Ε.
τίποτ᾽ ἐνδακοῦσ' ἄγει
Rob. Aperte scribendum erat quod dedi.
863

864. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-669

ὀτοτοτοτοῖ: Libri
οτοτοτοτοί
.
864

865. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-670

μᾶ Γᾶ, μᾶ Γᾶ: Libri
βοάν
, ut v. 855.
865

867. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-671

ὦ βᾶ, Γᾶς παῖ, Ζεῦ: Hic etiam M.
ὦ βᾶ
.
867

870. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-672

ἀγοὶ πρόμοι: Libri
ἀγόνοι
. Emendavit Stanleius.
870

871-872. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-673

NA: Hoc distichon in libris post v. 873., hic autem, post v. 870, versus 874. 875. leguntur. Restituit ordinem Heathius.

872. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-674

ἐπεὶ οὐκ ἀκούετ᾽ ὀξὺ τῶν:
ἐπεὶ οὐ κακοῦ ἔξυ
(
ἔξω
Ε. Ρ.)
τῶν
M. G. E. P.
ἐπεὶ οὐκ ἀκούεις σὺ τῶν
Rob. Emendavit Porsonus.
872

873. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-675

διωλόμεσθ'· ἄελπτ', ἄναξ, πάσχομεν:
διωλόμεσθα ἐπτάναξ
Μ. G. Ε.
διωλόμεσθα ἐπτ᾽ ἄναξ
ex P. affertur. Emendate Rob.
873

875. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-676

ὄψεσθε· θαρσεῖτ', οὐκ ἐρεῖτ᾽ ἀναρχίαν:
ὄψεσθε· θάρσει τοῦ χερεῖ ταναρχίαν
Μ.
ὄψεσθε· θάρσει, τουχερεῖτ᾽ ἀναρχίαν
G. Ex E.
οὐχερεῖταναρχίαν
adnotatum est.
ὄψεσθε βασθαρσεῖτ᾽ οὐκ ἐρεῖτ᾽ ἀναρχίαν
Rob. ut
βασ.
personae signum alieno loco illatum sit.
875

876. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-677

ἐκ τίνος:
ἐκ ποίον
libri.
ἐκ τίνος
vir doctus in Diarii class. fasc. VII. p. 159.
876

878. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-678

ἀλλ᾽ ἢ: Libri
ἀλλ᾽ ἦ
. Turnebus
ἀλλ' ἡ
.
878

879. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-679

κάρβανος ὢν δ': Libri
κάρβανος δ᾽ ὤν
. Turnebus
δ'
omisit. Emendavit Porsonus.
879

879. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-680

ἐγχλίεις:
ἐγχλίοις
Rob.
879

880. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-681

ὤρθωσας φρενί:
ώρθωσα φρενεί
Μ.
ώρθωσα φρενί
G. Emendate Rob.
880

881. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-682

ἐμπλάκηται:
ἠμπλάκημε
G.
881

881. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-683

τῶνδέ μοι:
τῶν δ᾽ ἐμοὶ
libri.
881

883-884. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-684

NA: Exciderunt duo versus.

885. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-685

πῶς δ᾽ οὐχί, τἀπολωλός εὑρίσκων ἐγώ;: In Porsoni Miscellaneis p. 218. scribere ille dicitur
πῶς δ᾽ οὐχὶ τἄμ' ὀλωλόθ' εὑρίσκων ἄγω;
Vereor ne id Aeschylus non dixisset praesentis coniunctivo. Quae adscripta sunt firmandae illius coniecturae caussa, Sophocles Oed. Col. 833. et Euripides Heracl. 175.
τοὺς ἐμοὺς ἄγω
indicativo et
τἄμ' ἐῶν ἄγειν ἐμέ
dixerunt. In Aeschyli Prometheo autem 197. 198. et Aristophanis Lysistrata 713. nihil invenio quod huiusmodi locutionem praebeat. Non magis probandus est Valckenarius ad Phoen. 712. scribi volens
πῶς δ᾽ οὐχί; τἀπολωλόθ' εὑρίσκων ἔχω
. Recte libri. Non enim convenit hoc dictum cum verbis regis v. 882. Respondere debebat praeco
quomodo non? nemini enim iniuriam facio
. Tum regem dicere oportebat
at has virgines vi abducere conaris
. Sine dubio initium idem duorum versuum
πῶς δ᾽ οὐχί
caussa fuit omissionis.
885

886. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-686

προξένοις:
προσξένοις
Μ.
πρὸς ξένοις
G. E. Emendavit Victorius.
886

888. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-687

σέβει:
σέβη
Μ. Rob.
σέβῃ
G.
888

890. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-688

οὐδέν:
οἶδ'
Μ.
οἶδ'
G. Emendate Rob.
890

890. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-689

σέθεν κλύω:
σέθεν κάτω
Μ. G.
σέθεν κλύω
Rob.
890

891. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-690

εἴ τις τάςδε μὴ 'ξαιρήσεται: Tyrwhittus
οὔ τις τάςδε μὴ ἐξαιρήσεται
. Potuit ita loqui praeco, sed tamen videtur ille nonnihil territus increpatione regis iam minus confidenter loqui. Quare nihil mutandum puto, sed sic intelligenda esse haec verba,
abducam, nisi tu mihi has eripias
.
891

892. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-691

κλαίοις ἄν:
κλάεις
Μ.
κλάοις
G.
κλαίοις
Rob.
892

892. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-692

οὐ μάλ᾽:
οὐδὲ μάλ'
Μ.
οὐδὲ μάν
G.
οὐ μάλ'
Rob.
892

895. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-693

λέγοιμ᾽ ἂν: Libri
λέγοις ἄν
. Recte Heathium
λέγοιμ' ἄν
scribi iussisse docet responsio regis.
895

896. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-694

ἀβουκόλητον:
ἀβουκόλυτον
G.
896

900. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-695

NA: Post hunc versum positi sunt in libri versus 914-917. V. ad v. 913.
900

901. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-696

τοὔνομ᾽; ἐν:
τοὔνομὶ ἐν
Μ. G.
τοὔνομα ἐν
Rob.
901

902. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-697

εἴσει σύ τ' αὐτὸς χοἰ ξυνέμποροι σέθεν:
εἰσθιγαυτοσ χοιϊ
(sic)
ξυνέμποροι σέθεν
Μ.
ἴσως γ' αὐτὸς χ' οἱ ξυνέμποροι
idem in margine.
ἴσως γ' αὐτὸς χ᾽ οἱ ξυνέμποροι σέθεν
G.
ἴσθι γ' αὐτὸς
idem in margine.
ἴσθι γ' αὐτὸς χοὶ ξυνέμποροι σέθεν
Rob. Emendavit Burgesius.
902

904. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-698

πίθοι:
πείθῃ
Rob.
904

904. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-699

λόγος:
λόγοις
M. G. Rob. Emendavit Turnebus.
904

906. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-700

κέκρανται:
κέκραται
Ρ.
906

907. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-701

τῶνδ᾽ ἐφήλωται τορῶς:
τῶνδε φιλωταὶ τορῶ
M. G. E. Rob. Emendavit Turnebus.
907

909. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-702

NA: Haec, inquit, non quia leges iuberent aut pactionis esset necessitas, sed libere et sponte decreta scito.
909

913. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-703

εἴ σοι τόδ᾽ ἡδύ, πόλεμον αἴρεσθαι νέον:
ἴσθι μὲν τάδ᾽ ἤδη πόλεμον ἐρεισθενέον
M. G. Ε.Ρ.
ἴσθι μὲν τάδ᾽ ἤδη πόλεμον αἱρεῖ σθαινέον
Rob.
αἴρεσθαι νέον
Porsonus. In librorum scriptura
ἴσθι μὲν τάδ' ἤδη
absconditum latet aut
σοὶ μὲν τόδ᾽ ἡδύ
, aut
εἴ σοι τόδ᾽ ἡδύ
. Quod si
σοὶ μέν
scribitur, recte sane procedit oratio,
σοὶ μὲν τόδ᾽ ἡδύ, πόλεμον αἴρεσθαι νέον. εἴη δὲ νίκη καὶ κράτη τοῖς ἄρσεσιν
. At ea ipsa caussa suspectum est
μέν
. Ad posteriorem autem horum versuum quum statim respondeat rex, viderentur haec bene cohaerere, nisi supra post v. 900. quattuor versus legerentur, quos praeconis quidem esse non est dubium: nam huius est regem monere ne bellum provocans multorum civium vitam in periculum coniiciat: sed isto quo leguntur loco scriptos non fuisse Schützius vidit. Nam non solum interrumpunt ordinem colloquii nec quidquam rex ad eos respondet, sed etiam praeco non poterat dicere
οὔ τοι δικάζει ταῦτα μαρτύρων υπο Αρης
, nisi aut ipse aut rex de bello aliquid dixisset. Eos igitur versus quum alienos ab hoc loco esse pateat, necesse est alibi scriptos fuisse. Schützius eos post v. 912. collocari voluit. Ad id eadem quam dixi ratio prohibet. Immo non alius est locus qui iis conveniat quam hic, ubi rex ita locutus erat, ut praeco aut turpiter ut ignavus iactator abire, aut bellum minari debuerit. Propterea scripsi
εἴ σοι τόδ᾽ ἡδύ, πόλεμον αἴρεσθαι νέον
, et post hunc versum ita collocavi illos quattuor, ut et ante eos et post eos lacunae signa ponerem. Non possunt enim versui 913. statim subiuncti fuisse, sed debebat oratio hoc modo procedere,
si tibi placet bello rem committere, Aegypti quoque filios paratos ad pugnandum invenies: videbis tum rectene an secus tibi consulueris
. Credibile est lacero hic antiquissimo codice reliquam fuisse aliquam laciniam, quae cum aliquot versuum iactura illos quattuor versus continebat, quos scriba, qui fabulam ex illo codice descripsit, quum nesciret quo pertinerent, post versum 900. collocavit. Inter hos autem et versum 918. veri simile est huiusmodi sententiam intercessisse, quare vide an bene prospicias populo tuo, si eum feminarum caussa in belli discrimen coniicias.
913

916. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-704

γίγνεται: Libri
γίνεται
.
916

917. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-705

βίων: Libri
βίου
. Plutarchus de curiositate p. 517. F.
βίων
, quod Porsono ad Medeae v. 139. (VIII.) non recordanti iterum sic apud Plutarchum in libro de facie in orbe lunae p. 937. F. scriptum esse, deterius vulgato
βίου
videbatur. Plurali isto usus est Aeschylus apud Platonem de rep. p. 383. Α.
ἐνδατεῖται τὰς ἑὰς εὐπαιδίας νόσων τ᾽ ἀπείρους καὶ μακραίωνας βίους
.
917

921. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-706

φίλαις:
φίλοις
libri. Schutzius
φίλαις
.
921

922. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-707

εὐερκῆ:
ενεργή
Rob.
922

923. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-708

κεκλημένην:
κεκλημένην
Μ.
κεκλιμένην
G. Rob.
κεκλειμένην
Canterus,
923

924. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-709

ἐστὶ:
ἐπὶ
pro
ἐστὶ
Rob.
924

926. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-710

εἰ θυμός ἐστιν εὐθρόους ναίειν δόμους: Libri
εὐθυμεῖν ἔστιν ἐντυχούσηναίειν δόμοις
. Turnebus
εὔθυμόν ἐστιν, εὐτυχεῖς ναίειν δόμους
. Emendavit Βothius,
926

928. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-711

μονορρύθμους:
μονορύθμους
Μ. G. Rob. Emendate Turn.
928

930. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-712

ἀτρέστως λωτίσασθε: Libri
πάρεστι λωτίσασθαι
. Aberraverant enim veteris scribae oculi ad v. 928. litterarum similitudine decepti. Cantero scribendum videbatur
πάρεστι, λωτίσασθε
. Sententia commendat
ἀτρεστί
, quod posui, etsi neque ipse exemplo munire possum, nec novisse videtur Sturzius in commentatione de hoc genere adverbiorum.
930

931. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-713

ἀστοί τε:
αὐτοί τε
Rob.
931

933. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-714

ἀγαθοῖσι: Libri
ἀγαθοῖς
. Correxit Porsonus.
933

935. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-715

εὐθαρσῆ:
εὐθαρσῆ
, nihil periculi metuentem, ut prius v. 474-483.
935

937. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-716

προτέρα:
πρότερα
Μ.
937

937. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-717

μῆτις:
μήτις
M. Rob.
937

940. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-718

εὔτυκος: Libri
εὔτυκτος
. Turnebus
εὔτυχος
. Emendavit Spanhemius ad Callim. L. P. 3.
940

944. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-719

NA: Apertum est non potuisse regem ea quae dicturus esset sic incipere. Excidisse initium vidit Wellauerus. Perierunt autem versus tres: nam sine dubio respondebat hoc systema praecedenti.
944

945. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-720

βάξει λαῶν τῶν ἐγχώρων: Libri
λαῶν ἐν χώρῳ
. Correxi in Opusc. II. p. 325.
945

946. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-721

φίλαι, δμωΐδας: Libri
φίλαι δμωΐδες
. Sed totum versum omittit Rob. Nec famulas alloqui regem decebat neque eas
φίλας
appellare neque iubere eas
σὺν εὐκλείᾳ καὶ ἀμηνίτῳ βάξει λαῶν
heras suas sequi. Scribendum erat
δμωΐδας
. Activa potestate dictum
τάσσεσθαι
, ut in Euripidis Heracl. 664. Androm. 1099.
946

951. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-722

διχορρόπως:
διχορρόπως
litteris
ο
in litura M.
διχορρόπας
G.
951

952-953. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-723

καί μοι τὰ μὲν πραχθέντα πρὸς τοὺς ἐκγενεῖς μάλ᾽ οὐ πικρῶς ἤκουσαν αὐτανεψίους: Libri
καί μου τὰ μὲν
(
μὲν
om. Rob.)
πραχθέντα πρὸς τοὺς ἐκτενεῖς φίλου
(sic, non
φίλου
, Μ.
φίλου
Ε. Rob.
φίλους
G.)
πικρῶς ἤκουσαν αὐτανεψίους
. Nullo modo hic
φίλους
et
αὐτανεψίους
, praesertim hac collocatione verborum, dicere potuit. Neque
ἐκτενεῖς
, recentioris usus vocabulum, ab Aeschylo positum esse credibile est. Praeterea non
πικρῶς
, sed contrarium dici debuit. Ex quo intelligitur partem veri,
οὐ πικρῶς
, latere in scriptura
φίλου πικρώς
. Hinc scripsi
μάλ᾽ οὐ πικρῶς
. Plerumque
οὐ μάλα
dicitur, sed
μάλ' οὐ
legitur in Il. Ι. 241.
ἀλλὰ μάλ' οὐκ Ἀχιλῆϊ χόλος φρεσίν, ἀλλὰ μεθήμων
, et V. 407.
ὅττι μάλ' οὐ δηναιός, ὃς ἀθανάτοισι μάχηται
. Et in Aeschyli versu etiam aptissimum est
μάλ' οὐ πικρῶς
. Reliquum est
ἐκτενεῖς
, quod scripsi
ἐκγενεῖς
. Requirimus enim vocabulum quo vituperentur Aegyptiadae.
Ἐκγενεῖς
in Sophoclis Oed. R. 1506. restituit G. Dindorfius,
πτωχάς, ανάνδρους, ἐκγενεῖς ἀλωμένας
. Significat autem re gente eiectos vel eiiciendos, quos etiam degeneres hic quidem dicas.

954. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-724

ἐμοῦ δ᾽:
ἐμουσδ'
prius M. ex quo
ἐμουδ'
ab eadem manu factum.
ἐμοὺς δ'
E. Rob.
ἐμοῦ δ᾽
G.
954

954. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-725

τούςδε:
τοῦδε
G.
954

956. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-726

δοριτραγεῖ:
δορυκ ἀνημέρωση
Μ.
δόρυ κανημέρω
G.
δοουκάνη μέρα
Ρ.
δόρυκ' ἀνημέρω
Rob. Emendavit Porsonus.
956

957. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-727

χώρᾳ:
χώρας
Ρ.
957

957. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-728

ἀείζων:
ἀείζων
Μ.
ἀεὶ ζῶν
G.
ἀειζῶν
Rob.
957

958. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-729

ἐν πρύμνῃ: Libri
εὐπρυμνή
. Id mutavi in
ἐν πρύμνῃ
, quod video etiam Paleium suspicatum esse, sed male interpretatum in vestra mente, comparata
πρώρα καρδίας
in Choeph. 396. Ibi quod ante animum versatur, hic quod in intimo animo fieri debeat intelligendum est. Vt in navi potissimus locus est puppis, in qua et gubernaculum est et gubernator, sic
πρύμναν φρενός
dictam esse patet.
958

959. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-730

σέβεσθαι:
σέβεσθαι
M. E. Rob.
σέβεσθε
G. ex correctione.
959

959. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-731

τιμιωτέραν:
τιμιωτέρα
Ε. G.
959

959. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-732

θέμις: Libri
ἐμοῦ
. Scripsi
θέμις
.
959

960. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-733

καὶ ταῦθ᾽ ἅμ᾽ ἐγγράψασθε: Libri
καὶ ταῦτα μὲν γράψεσθε
(
γράψεσθαι
ante correctionem G.). Sic ταῦτα ad praecedentia pertineret, non ad sequentia. Itaque aut scripsisse poeta putandus est
καὶ ταῦτα δὲ ἐγγράψασθε
, aut, quod propius ad litteras accedit,
καὶ ταῦθ᾽ ἅμ' ἐγγράψασθε
. Imperativo enim opus est. In Prom. 790.
ἣν ἐγγράφου σὺ μνήμοσιν δέλτοις φρενῶν
.
960

960. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-734

πρὸς γεγραμμένοις:
πρὸς γεγραμμένους
Μ. G.
προσγεγραμμένοις
Rob.
πρὸς γεγραμμένα
Ε.
960

962. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-735

ὅμιλον:
όμιλος
Μ. a pr. manu.
962

963. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-736

εὔτυκον: Libri
εὔτυχον
. Emendavit Spanhemius ad Callim. L. P. 3.
963

967. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-737

τέρειν᾽ ὀπώρα δ᾽:
τερειν οπώρα δ'
, cum rasuris supra e et o et post r, M.
τέρειν δ᾽ ὁπώρα δ'
G.
τερεινοπώρα δ᾽
Ε.
τέρην οπώρα δ'
Rob.
967

968. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-738

θηρσὶν δὲ κηραίνουσί νιν βροτοί. τί μήν;: Libri
θῆρες δὲ κηραίνουσι καὶ βροτοὶ τιμήν
, nisi quod
τὶ μήν
Ε. G. Impatientissimi litterae a scribis male geminatae vel non recte positi accentus philologi immobili vultu adspexerunt feras virginibus pudicitiam eripientes. Scripsi
θήραις δὲ κηραίνουσί νιν βροτοί, τι μήν;
Et in
θήραις
quidem incidit etiam Wieselerus Coniect. in Aeschyli Eum. p. 245. Quum
νιν
visum esset
μιν
esse,
μιν
mutatum fuit in
καί
. Laedunt, inquit, teneram aetatem persequendo homines: quid vero? quum vel bestiae alatae et in solo incedentes venerem appetant. Hoc iis continetur, quae sequuntur, pessime a quibusdam tractata. Non dubitandum est quin versus exciderit post v. 969. Incredibile est enim, quum aves et quadrupedes bestiae memorentur, praeteritos esse pisces, praesertim a poeta Atheniensi. Et indicat lacunam etiam inconcinnitas dictorum. Cuiusmodi fuisse videatur versus qui excidit, indicavi interposito versu quem asteriscis inclusi. Hesychius
νηκτά, τὰ ἐν ὕδασι διαιτώμενα, τὰ ἔνυδρα, παρὰ τὸ νήχεσθαι, ὅ ἐστι κολυμβᾶν, πλεῖν
.
968

969. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-739

πεδοστιβῆ:
παιδοστιβῆ
Μ.
παιδοτριβῆ
G.
πεδοστιβή
Rob.
969

971. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-740

καρπώμαθ', ἃ στάζοντα: Libri
καρπώματα στάζοντα
. Quod correxi.
Καρπώμαθ' ἃ
in antiquissimo libro sine elisione scriptum fuisse videtur, ut v. 977. OYNEKAHPOOH.
971

972. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-741

κἄωρα κωλύουσά νιν μένειν ὅρῳ:
καλωρα κωλύουσαν θωσ μένην ἐρῶ
Μ.
κάλωρα κωλύουσαν θ᾽ ὡς μένειν ἐρῶ
G. Rob.
θωσαμένην
adnotatum ex E.
Κάωρα
scribendum esse vidit Stanleius, ego
κωλύουσαν
in
κωλύουσα
et
ἐρῶ
in
ὅρῳ
mutavi. Hoc dicit, etiam bestiae et pennigerae et in solo incedentes et natantes videas fructum captare, quem emergentem Venus nuntiat etiam immaturum et arcens ut maneant intra terminum, h. e. ne mares citius quam naturae lex permittat fructu potiantur. Arcere dicitur Venus congressum, quia etiam bestiae feminae, quum nondum maturae sunt, marem admittere detrectant. Constructum est
κωλύουσα
cum
ὡς
ut apud Thucydidem VII. 36, 4.
τὴν στενοχωρίαν κωλύσειν ὥςτε μὴ περιπλεῖν
.
972

976. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-742

πάθωμεν:
πάθομεν
G.
976

977. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-743

οἵνεκ' ἠρόθη: Libri
οὖν ἐκληρώθη
. Id fuisse
ούνεκ' ηρέθη
Heathius vidit et nemo non videat. Quum
οὖνεκα
non patiatur ut versum excidisse credamus, exemplum hoc est audacissimi zeugmatis, de qua figura multi incogitanter, cogitate Lobeckius scripsit ad Aiacis v. 1035. Communis notio sustinendi perferendique utrumque nomen regit.
977

979. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-744

πράξωμεν:
πράξομεν
G.
979

979. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-745

οἴκησις:
οἰκήσεις
Μ. G.
οἴκησις
Rob.
979

981. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-746

λάτρων: Libri
Latour
, quod Lobeckius in Proleg. pathol. p. 401. ab ignoto nominativo
λατρεύς
dictum putat, quoniam ei merces conducti domicilii, quae Schützii interpretatio est, paene ridicula videbatur. Ea dicta est
λύτρον
testibus Hesychio, Suida, Eustathio p. 1246, 9. Etym. M. p. 557, 35. 42. Non puto esse quod quis offendatur gratis oblata peregrinis habitatione.
981

982. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-747

φύλαξαι:
φυλάξαι
M. Rob.
982

988. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-748

NA: Finem tragoediae faciunt duo carmina metri genere ita discreta, ut, quum prius totum ex Ioniis a minore sit, in altero autem trochaicus numerus regnet, chorum, priusquam alterum carmen caneret, stationes mutasse appareat, brevemque inter utrumque carmen pausam canendi intercessisse oporteat. Prioris carminis tria sunt stropharum paria, quorum duo priora strophas habent in duas partes divisas, quarum quaeque in primo pari stropharum finitur versu
ἀνακλωμένῳ
, qui in priore parte spondeum, in altera puros trochaeos habet; in altero stropharum pari altera pars terminatur versu puris trochaeis
ἀνακλωμένῳ
. Tertium par stropharum duas habet virgines alternis inter se colloquentes, quae duces esse videntur hemichoriorum. Earum dicta sine anaclasi ita se excipiunt, ut omnia accuratissime inter se sint aequata. Tum sequitur alterum carmen, quod ab hemichoriis, ut prioris carminis duo priora stropharum paria, canitur.
988

989. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-749

μάκαρας θεοὺς γονυάζοντες: Libri
μακρὰς θεοὺς γανάεντες
. Emendavit
μάκαρας
Stanleius. Sed etiam
γανάεντες
aperte vitiosum est. Non potest enim participii istam terminationem, quae est
έντες
, praecedere
ā
, nisi est pars radicis, ut in
ἀέντες, δαέντες
. Quare
γανάοντες
restitui. Α
γαίω
, quod nitere potius et splendere quam gaudere esse puto,
γαίνω
, quod non est in usu, ex hoc autem
γανάω, γανόω, γανύω, γάνυμι
factum videtur. Praeter haec verba grammatici etiam
γανάσσαι
memorant, quod incertum est utrum a
γανάω
an a
γανάζω
sit, et
γανεῖν
, quod Hesychius
λευκαίνει
, Etymologicum M. p. 223, 45. et Gudianum p. 121, 25.
λευκᾶναι
interpretantur, quasi aoristi infinitivus a
γαίνω
sit.
989

990. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-750

οἳ χεῦμ᾽:
οἱ χεῦμ᾽
Μ. Rob.
οἳ χεῖρ
G.
990

991. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-751

περιναίονται:
περιναίετε
M. E. Rob. et a pr. manu G.
περιναίεται
G. ex correctione.
Περιναίονται
scripsi in Elem. doctr. metr. p. 492. Non est quod quis de medio verbo dubitet. Sic v. 390.
ῥεπομένων
dixit. Complura huiusmodi apud Sophoclem adnotavit Eustathius p. 694, 20.
991

992. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-752

ὑποδέξασθε δ᾽ ὀπαδοί: Libri
ὑποδέξασθε ὀπαδοί
. Correxit Heathius. Falsi sunt interpretes, qui haec ita distinxerunt, ut
ὀπαδοί
vocativus esset, ancillas vocari a Danaidibus putantes, quod et per se indecorum fuisset et refutatur toto carmine, in quo ubique ipsas Danaides verba facere apertum est. Immo quae hic dicunt
ὑποδέξασθε δ᾽ ὀπαδοὶ μέλος
, sese compellant hortanturque ut sociae in eandem sententiam canant, quam prioris hemichorii virgines praeierant, Argivorum iam deos colendos esse.
992

993. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-753

μέλος: Libri
μένος
. Correxit Lucas Legrandius.
993

993. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-754

αἶνος δὲ:
αἰνὸς δὲ
Μ.
ἑνὸς δὲ
G. Emendate Rob.
993

995. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-755

προχοὰς:
πρὸς χοὰς
M. G. E. P.
προχοὰς
Rob.
995

995. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-756

σέβωμεν ὕμνοις:
σέβομεν ὕμνους
G.
995

997. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-757

θελεμὸν:
θαλερὸν
P. ex coniectura, ut videtur: nam reliqui libri
θέλεμον
praebent. De accentu Arcadius p. 61, 3. v. Lob. Proleg. pathol. p. 158. Hesychius
θέλεμον, οἰκτρόν, ἥσυχον. θελέμως, ἡσύχως, οἰκτρῶς
. Apud Hesiodum, Op. 118.
οἳ δ᾽ ἐθελημοὶ ἥσυχοι ἔργα νέμοντο
, grammatici dicunt
ἐθελημοί
et
ἥσυχοι
posita esse ἐκ παραλλήλου. Altera Hesychii interpretatio ad aliud vocabulum, ut
ἐλεεινόν
, videtur referenda esse.
997

997. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-758

πῶμα:
πόμα
Ε. Inter
πῶμα
et
χέουσιν
in M. aliquid erasum.
997

999. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-759

μειλίσσοντες: Libri
μελίσσοντες
. Correxit Pauwius.
999

1002. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-760

ἔλθοι Κυθέρειος:
ἔλθει κυθερείας
Μ.
ἔλθη κυθέρειας
G.
ἔλθοι κυθερείας
P. Rob.
κυθερείας
etiam E. Non inutile est
Κυθέρειος
, sed honeste
γάμον Κυθέρειον
concubitum vocant.
1002

1003. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-761

στυγητὸν πέλοι τόδ' ἄθλον: Libri
στύγειον
. Id aut
στύγιον
aut, quod Turnebus intulit,
στυγερόν
est, utrumque languida sententia, si, ut vulgo,
πέλει τόδ᾽ ἆθλον
legitur, quod G. habet. Neque apparet cur hoc praemium dicatur. Sed M.
πέλοι τόδ' ἆθλον
habet, Rob.
πέλοιτο δ᾽ ἀθλον
. Ex quo apparet
στυγερῶν πέλοι τόδ᾽ ἆθλον
scribendum esse. Vt mos est, quod a se alienum esse cupiunt, inimicis imprecantur. Sic recte dictum est
ἆθλον
.
1003

1004. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-762

δ᾽:
δ'
addidit Pauwius.
1004

1008. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-763

θεὸς:
θεοῖς
Rob.
1008

1009. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-764

δὲ φίλᾳ:
δ' αἱ φίλαι
M. G. Rob.
δὲ φίλαι
P.
δὲ φίλα
Burgesius.
1009

1010. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-765

Πόθος, ᾧ τ' οὐδὲν:
πόθος τ' οὐδὲν
M. G. P.
πάθος τ᾽ οὐδὲν
Rob.
ᾧ
inseruit Wellauerus.
1010

1011. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-766

θέλκτορι Πειθοῖ:
θεακτορι πιθοῖ
Μ.
θέακτορι πυθοῖ
G.
θεάκτορι πυθοῖ
Rob.
θεακτορι
(super e crucis signo adscripto)
πειθοῖ
Ρ.
θέλκτορι
Bothius..
1011

1012. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-767

ἁρμονίᾳ μοῖρ᾽:
ἁρμονια μοῖρ᾽
cum rasuris post
νια
et post
μι
, Μ.
ἁρμονία μοῖρ
Rob. et ut puto G. Miror deam Harmoniam, quam recentes hic invenisse sibi visi sunt, etsi commemoratam video in suffecta parte hymni Homerici in Apollinem v. 194.
αὐτὰρ ἐϋπλόκαμοι Χάριτες καὶ εΰφρονες Ὥραι, Αρμονίη θ', Ἥβη τε, Διὸς θυγατήρ τ' Αφροδίτη, ὠρχεῦντ', ἀλλήλων ἐπὶ καρπῷ χεῖρας ἔχουσαι
. Praeterea epitheto indigere videtur
μοῖρα
. Itaque nominativum restitui, ut Suadae data esse dicatur
ἁρμονία μοῖς Αφροδίτας
, ad concorditatem cogens Veneris vis. Substantivo
τὴν Διὸς ἁρμονίαν
dicit in Prom. v. 549. Verum etiam adiectivi usum monstrat Perictiones Pythagoreae liber
περὶ γυναικὸς ἁρμονίας
, in quo apud Stobaeum LXXXV. 19.
ἁρμονία γυνή
dicta est p. 487, 19. 29. et 488, 40. Nam etsi nemo hodie Bentleii de istis Pythagoreorum scriptis sententiae refragabitur, tamen concedendum erit eos verba sermonemque antiquorum imitatos esse Pythagoreorum. Ceterum positum est
δέ
, non
τε
, quia respicitur ad praegressam negationem.
1012

1013. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-768

ψέδυροί:
ψεδέρα
, addito a secunda manu
υ
supra
δ
, M (non
ψέδρα
).
ψεδνρὰ
G.
ψέδρα
Ε.
ψυδρα
Rob. Hesychius
ψέδυρος, ψίθυρος
. Satis munitam esse arbitror hanc vocem, cuius non mirum est si variae formae fuerunt, quia ad imitationem soni facta est. Scripsit autem Aeschylus sine dubio forma feminina
ψεδυραὶ τρίβοι
, ne duo contigua vocabula in eandem diphthongum exirent.
1013

1014. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-769

φυγάδεσσιν δ᾽ ἐπινοίαις:
φυγάδες δ᾽ ἐπιπνοíαι
Μ. Ε.
φυγάδες ἐπίπνοιαι
G.
φυγὰς δ᾽ ἐπιπνοία
Rob. Potuit dici, quod a C. G. Hauptio coniectum Paleio iudice extra omnem dubitationem positum est,
φυγάδεσσιν δ᾽ ἐπιπλοίας
, etsi
ἐπίπλοια
non est aliunde cognitum. At cur
φυγάδεσσιν
maluisset Aeschylus quam
ἡμῖν
? Scripsi
φυγάδεσσιν δ᾽ ἐπινοíαις
. Propter fugiendi consilium, quod cepimus, aerumnas et bella metuo. Sic v. 17. haec nomina permutata sunt.
1014

1017. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-770

ἔκπλοιαν: Libri
εὔπλοιαν
.
Εὐπλοίας
τυγχάνειν potest quis: quid autem est
πρᾶξαι εὔπλοιαν
? Scripsi
ἔκπλοιαν
. Nam
ταχυπόμποισι διωγμοῖς
non de futura persecutione Danaidum, sed de celeri abitu Aegyptiae classis dictum est. Ex eo colligunt mox maiore cum apparatu reddituros esse.
1017

1018. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-771

διωγμοῖς:
διωγμούς
ante correctionem M.
1018

1020. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-772

παρβατός:
παραβάτας ἐστὶν
M. G. Rob.
παραβάτος ἐστὶν
Ε. Correxit Askewius.
1020

1023. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-773

προτερᾶν: Libri
προτέραν
.
1023

1027. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-774

θέλγοις:
θέλγεις
Μ. Rob.
θέλεις
G. Ε.
θέλγοις
commemorat Stephanus.
1027

1027. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-775

ἂν ἄθελκτον:
ἀνάθελκτον
Μ. Ε. Rob.
ἀναθέλκτον
vel
ἀναθέλητον
G.
ἂν ἄθελκτον
commemorat Stephanus.
1027

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

832-1028. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-520

1
2
viertes Epeisodion: 1. Die Danaiden werden mit Ent- setzen des nahenden Herolds der Ägyptiaden gewahr und flüchten zum Altare. Der Herold erscheint und herrscht die Danaiden an (832-855). 2. Kommos (856-921), eine aufgeregte Szene, in welcher der Herold die Danaiden mit Drohungen und Gewalt bewegen will ihm zu den Schiffen zu folgen. 3. Der König weist den gewalt- tätigen Herold ab, welcher vor seinem Abtreten Krieg ankündigt. Den Danaiden überläßt der König die Wahl ihres Aufenthalts (922-976). 4. Die Danaiden wollen diese Wahl ihrem Vater anheimgeben und befehlen ihren Dienerinnen neben ihnen sich aufzustellen (977-990). 5. Danaos kommt mit einer Leibwache zu- rück um seine Töchter nach Argos zu bringen (991-1028). Die Partie 832-909 ist in einer sehr verderbten Gestalt überliefert, so daß sich an mehreren Stellen kaum nur der Sinn des ursprünglichen Textes erkennen läßt. Außer Pers. 678-680 findet sich glücklicher- weise im ganzen Äschylos keine Stelle, die auch nur annähernd einen so entstellten Text hätte. Vgl.,,Über die Textüberlieferung des Aschylos" in den Sitzungsb. der Münch. Ak. d. W. 1888 II S. 347 f.

832. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-521

3
4
Sowohl der nicht anti- strophische Bau wie der Sinn legt den Gedanken nahe, daß nach- einander einzelne Choreuten oder Paare derselben (6) sprechen.
5
6
Schol. ταῦτα μετά τινος πάθους ἀναβοῶσιν, ἐξ ἀπόπτου τοὺς Αἰγυπτιάδας vielmehr den Herold ἰδοῦσαι.

833-834. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-522

7
8
ὅδε μάρπτις (so für μάρπις Turn.): Schol. ὁ ἐλθὼν ἐπὶ τὸ μάρψαι ἡμᾶς genauer als Hesych. μάρπτις· ὑβριστής. Nach Analogie von κλέπτης erwartet man die Form μάρπτης und 836 μάρπτα. νάιος γάϊος: Schol. ὁ πρώην μὲν ἐπὶ νηός, νῦν δὲ ἐπὶ γῆς γεγονώς. Es wird durch diese Zusammen- stellung die Schnelligkeit des Her- gangs bezeichnet: Siehe da, der Häscher, jetzt noch im Schiffe, jetzt schon am Lande."

836. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-523

9
10
Schol. πρότερον θάνοις, ὦ μάρπτι, πρὶν ἡμᾶς συλλαβεῖν. Es bezieht sich also πρὸ τῶν ( τούτων, zu 699) auf den in μάρπτις ent- haltenen Gedanken: ,Du kommst als Häscher; eher mögest du des Todes sein."

837-838. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-524

11
12
Für ἰὼ ἀμφαίνω bietet die Handschrift: ἰόφ ὄμ αὖθι κάκκας νυ δυΐαν βοᾶν ἀμφαίνω. Schol. οὐκέτι παρὰ τοῦ πατρὸς ἀκούσασα, ἀλλ᾽ αὐτόπτης γενομένη βοῶ, „ich habe jetzt mit eigenen Augen die Schiffsleitern (welche zum Aus- und Einsteigen dienen, ἀποβάθραι) gesehen und lasse deshalb lauten Hilferuf ertönen". Vgl. ἐν ὀφθαλμοῖς ὁρᾶν, ἐν ὄμμασιν ὁρᾶν Soph, Ant. 764, Trach. 241. κλίμακας wie Eur. Iph. Τ. 1351. Mit βοὴν ἀναφαίνω vgl. σάλπιγξ . . ὑπέρτονον γήρυμα φαινέτω στρατῷ Eum. 572, προυφάνη κτύπος Soph. Phil. 201.

841. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-525

13
14
Ich sehe da das Vorspiel (den Anfang) der Gewalttätigkeit gegen mich." φροίμια πόνων auch Αg. 1214 ὑπ᾽ αὖ με δῖνος ὀρθο μαντείας πόνων στροβεῖ ταράσσων φροιμίοις. Für πράξαν ist keine glaubhafte Verbesserung gefunden. Hermann hat das Wort getilgt; vielleicht ist es aus ἄρξαντα, einer erklärenden Beischrift zu φροίμια, entstanden.

845. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-526

15
16
βαῖνε: so kann ein Paar dem letzten Paare, das sich noch nicht zum Götteraltare geflüchtet hat, zurufen. πρὸς ἀλκήν: Schol. πρὸς τὴν τῶν θεῶν ἀλκήν. Vgl. 739 ἀλκῆς τῆσδε.

846. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-527

17
18
Das Asyndeton bei der Be- gründung. — βλοσυρός, βλοσυρῶπις sind Homerische Wörter. Vgl. Hesych. βλοσυρόν· φοβερόν, κατα- πληκτικόν. Der Gedanke hat all- gemeinen Sinn, erhält aber durch vat lokale Färbung:,,Was in seiner Uppigkeit wilden Sinn hat, unerträglich zu Wasser und Land." ναἳ καὶ ἐν γῇ s. v. a. ἐν ναἳ καὶ ἐν γᾷ. Vgl. Soph. Ο. Τ. 734 Δελφῶν κἀπὸ Δαυλίας. ist zu προ-

848. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-528

19
20
γᾶς für γᾶι Peiper. τάσσου, stelle dich vor uns zum Schutze, sei uns Schirm. Schol. ὦ Πελασγέ, πρὸ ἡμῶν παράταξαι. Vgl. Andok. myst. 107 σφᾶς αὐτοὺς προτάξαντες πρὸ τῶν Ἑλλήνων

849-850. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-529

21
22
Hesych. σοῦσθε· ἴτε, ὁρμᾶτε. βᾶρις (Schiff, Kahn) ist ein ägyptisches Wort (Herod. II 96); es hieß so das Nilschiff (aus dem Holze des Gummibaums). Das Wort findet sich auch bei Propert. III 11, 44. Davon barca, Barke. ὅπως ποδῶν ( ἔχετε) wie πῶς ἔχεις δόξης; oder ὡς τάχους ἕκαστος εἶχε. Die Ellipse von ἔχετε ist ungewöhn- lich und erklärt sich vielleicht aus dem Gebrauch des Ausdrucks als stehender Redensart, vgl. Plat. Gorg. 507 D ἀκολασίαν φευκτέον ὡς ἔχει ποδῶν ἕκαστος.

851. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-530

23
24
Die οὐκοῦν οὐκοῦν τιλμοὶ τιλμοὶ καὶ στιγμοὶ πολυαίμων φόνιος ἀποκοπὰ κρατός. Schon die Verdopplung weist auf ein anderes Wort als οὐκοῦν hin; den Akk. der Sub- stantiva deutet πολυαίμων d. i. πολύαιμον an. Das imperativische ὀκνεῖν past für den plumpen Barbaren: macht euch gefaßt auf Zerraufen des Haares und blutiges Stechen und tödliches Abhauen des Kopfes". Handschrift gibt

855. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-531

25
26
ὀλοαὶ μέγ᾽ ἐπ' ἄμαλα Her- mann für ὀλύμεναι ὀλόμεν᾽ ἐπαμίδα nach Hesych. ἄμαλα· τὴν ναῦν. μέγ' ὀλοαί wie σεμνᾶς μέγα 147.

856-921. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-532

27
28
Kommos, in welchem die Partien des Herolds bei dem ersten Strophenpaar auch melisch sind, bei dem zweiten aus drei, bei dem dritten und vierten aus zwei Trimetern bestehen. Die drei ersten Strophenpaare scheinen die drei στοίχοι, die ἐφύμνια 900-903, 910-913 und das vierte Strophenpaar der Gesamtchor vor- zutragen.

856-857. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-533

29
30
πολύρυτον steht nicht als müßiges Epitheton: die starke Be- wegung des Meeres hätte zum Untergang verhelfen sollen. ἁλμήεντα: weil ein Spondeus einem Daktylus ( ἀλφεσί - 867) entspricht, vermutet Hermann ἁλμιόεντα. Aber diese Form, für welche man auf τερμιόεις verweist, ist unsicher. Die

858. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-534

31
32
δεσποσίῳ ξὺν ὕβρει, abstr. pro concreto (samt deinen über- mütigen Herrn). — ξὺν wie 32. γομφοδέτῳ: vgl. γομφοπαγής Aristoph. Frö. 824, γεγόμφωται σκάφος oben 449. Die V. 862f. sind um der Responsion und des Sinnes willen, nach welchem die Worte nur im Munde des Chors passen, von Oberdick hierhergesetzt. Handschrift gibt κελεύω βία μεθέσθαι ἴχαρ φρενί τ' ἄταν: γλίχαρ hat Lobeck gefordert nach dem Schol. ἐπιθυμία. Für φρενὸς ἄταν vgl. das andere Schol. τὴν ἐπιθυμίαν ἴχαρ εἶπεν, τὴν ἄτην τῆς φρενός: ,,ich gebiete dir deine Gier nach Gewalttätigkeit, unter welcher dein Verstand leidet, abzulegen". Vgl. Αg. 102 ἐλπὶς ἀμύνει φροντίδ᾽ ἄπληστον λύπης, θυμοφθόρον ἄτην, ebenso als Apposition δύσφορον ἄταν Eum. 378, ρίψοπλον ἄταν Sieb. 302.

860-861. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-535

33
34
Blutrünstig werde ich dich im Laufschritt zum Schiffe jagen. Fort, fort!" Der Text dieser Verse ist ganz unsicher, da die Handschrift αἵμονες ὡς ἐπάμιδα ησυδουπιατάπιτα bietet. Vgl. Schol. ἡμαγμένον σε καθίζω, wonach Weil δίαιμόν σ᾽ ἐς ἄμαλ᾽ ἴζω σύδην ver- mutet hat. — Hesych. σύδην ταχέως καὶ ὁρμητικῶς. ἀπιτέα für ἀπι- τέον wie Soph. Ant. 677 ἀμυντέ ἐστί, 678 ἡσσητέα u. δ.

864-865. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-536

35
36
Ιω ἰοῦ für i ὼ ιόν Turn., andere schreiben ιώ ιώ oder τοῦ ἰοῦ. Verlasse die Götterstätte geh zum Schiffe die Götter- stätte, die im Land der Frommen (in Ägypten) ungeehrt ist" (da die Ägypter andere Götter verehren, wie der Herold 904f. u. 933 wieder- holt). Darin liegt der Gedanke ,,geh zum Schiffe, welches dich zur wahren Götterstätte zurückführen soll". Nach der Erklärung des Schol. μήποτε μετέχων τῆς τιμῆς ἐν τῇ πόλει τῶν εὐσεβῶν wäre ἀτίετ᾽ nicht ἀτίετα, sondern ἀτίετε und gehörten die Worte dem Chor.

867. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-537

37
38
ἀλφεσίβοιον ύδωρ: Schol. τὸ ζωοποιοῦν τὰ θρέμματα ἢ ἔντιμον μεταφορικῶς. λέγει δὲ τὸ τοῦ Νείλου. Bei Homer bedeutet ἀλφεσίβοιος Rinder einbringend ( παρθένοι ἀλφεσίβοιαι Σ 593). Da diese Bedeutung hier dem Sinne nicht entspricht, kann man ἀλδεσί- βοιον (,, das Wachstum und Ge- deihen der Rinder fördernd") er- warten, wenn auch ἀλφεσίβοιον ὕδωρ von Alex. Aetol. bei Parthen. Erot. 14 gebraucht wird: οὐδὲ Μελίσσῳ Πειρήνηςτοιόνδ' ἀλφεσίβοιον ὕδωρ θηλήσει μέγαν υἱόν. Jeden- falls darf man nicht an meta- phorischen Gebrauch ( ἔντιμον) denken. Zum Gedanken vgl. πολυθρέμμων Νεῖλος Pers. 34, Ael. anim. III 33 αἱ δὲ Αἰγύπτιαι ( αἶγες) ἔστιν αἳ πέντε ἀποτίκτουσι καὶ αἱ

868-869. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-538

39
40
durch dessen Trunk ge- stärkt sich den Sterblichen das Blut mit Lebenskraft erfüllt." Schol. ἀρρενογόνον γὰρ τὸ ὕδωρ τοῦ Νείλου ὅθεν Ζεὺς πιών ἔτεκεν " Αρεα. Strab. XV 695 καὶ τὸν Νεῖλον δ᾽ εἶναι γόνιμον μᾶλλον ἑτέρων καὶ μεγαλοφυῆ γεννᾶν καὶ τἄλλα καὶ τὰ ἀμφίβια· τάς τε γυναῖκας ἔσθ' ὅτε καὶ τετράδυμα τίκτειν τὰς Αἰγυπτίας, Plut. Is. et Osir. S. 353 Α οὐδὲν οὕτω τίμιον Αἰγυπτίοις ὡς ὁ Νεῖλος. πιαίνειν δοκεῖ καὶ μάλιστα πολυ- σαρκίαν ποιεῖν τὸ Νειλῷον ὕδωρ πινόμενον (eine irrige Vorstellung, vgl. Uhlemann Äg. Alt. II S. 284). Die Änderung von Conington βοτοῖσι scheint hiernach unnötig zu sein. Auch diese Angabe hat der Dichter wahrscheinlich der Periegese des Hekatäos entnommen, zu 769. ἀλλὰ

870-871. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-539

41
42
,,Auf diesen Sitz habe ich, Alter, als Landesangehörige, als Altadelige ein ererbtes Anrecht“, da mein Geschlecht aus diesem Lande stammt. Die Handschrift gibt ἄγειος γέγειος Lobeck) ἐγὼ βαθυχαῖος βαθείας βαρείας γέρον, worin βαθρείας nach der Vermutung Headlams von βαθείας mit e über θ d. i. βαρείας herrührt. Dieses βαθείας scheint erklärende Bei- schrift zu βαθυχαίους zu sein und das für den Sinn nötige ἔχω ἕδρας verdrängt zu haben. Möglicher- weise ist βαρείας aus βάθρων ἕδρας entstanden. Zu γεγείους vgl. Suid. γεγεῖαι βόες· αἱ ἀρχαῖαι und Steph. Βyz. γῆ ἀπὸ γέα κραθέν· ἀφ᾿ οὗ τὸ γέγειος κτητικὸν πλεονασμῷ τοῦ γε. Schol. βαθυχαῖος· ἡ μεγά λως εὐγενής· χάοι γὰρ οἱ εὐγενεῖς, Hesych. χάιος· ἀγαθός, Aristoph. Lys. 91 χαΐα (Schol. ἀντὶ τοῦ ἀγαθήν.

872. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-540

43
44
où de xtɛ. d. i. ich aber sage dir: du wirst alsbald ins Schiff, ja ins Schiff gehen, du magst wollen oder nicht." θέα λεος ἀθέλεος: diese Formen fin- den sich nur hier. Die rück- sichtslose Wendung (nolens volens) findet sich häufig, z. B. Sieb. 414 Θεοῦ θέλοντος καὶ μὴ θέλοντος, Soph. Phil. 1298 ἐάν τ' ᾿Αχιλλέως παῖς ἐάν τε μὴ θέλῃ. Das Asynde- ton bei gegensätzlichen Begriffen wie ἄνω κάτω, dicenda tacenda, docti indocti.

875. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-541

45
46
,,Ungern, ungern (d. i. wenn es dich auch schwer ankommt) mußt du fortgehen von den Stufen des Altars, bevor du das Schlimmste, gegen das du dich nicht wehren kannst, erleidest", d. i. wenn du dich nicht den schlimmsten MiB- handlungen aussetzen willst". Die Handschrift gibt: βίᾳ βίᾳ τε πολλῷ φροῦδα βάτεαι βαθυμετρικα ( βατέα βαθμίδων πρόκακα Enger) παθῶν ὀλόμεναι παλάμαις. Einen Anhalts- punkt für die Herstellung gibt die Strophe; ὀλόμεναι παλάμαις scheint eine Erklärung zu ἀπάλαμα zu ent- halten. Zu βία ( φρενῶν) vgl. Prom. 699 πρὸς βίαν πράσσειν τάδε. βατέα wie ἀπιτέα 861. ἀπάλαμα wie Eur. Kykl. 597 πρίν τι τὸν πατέρα παθεῖν ἀπάλαμνον. — πρό- κακα auch Pers. 990.

879-880. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-542

47
48
εἰ γὰρ für καὶ γὰρ Heath. Für σαλεύου (wegen des fehlenden Auguments zu 576) gibt die Hand- schrift ὄλοιο gegen den Sinn: wärest du doch rat- und hilflos vom Sturme auf der meerflutenden Flur herumgeworfen worden am Sarpedonischen Male, dem sand- reichen, herumirrend im Nebel". ἁλίρρυτον ἄλσος wie πόντιον ἄλσος Pers. 113, vgl. Plaut. Mil. glor. II 5, 3 in locis Neptuniis templisque tur- bulentis. κατὰ Σαρπηδόνιον χῶμα: Schol. κατὰ τὴν Σαρπηδονίαν ἄκραν. Den Tod des Sarpedon, welcher durch Patroklos fiel (Hom. Π 419 1.), hat Aschylos in den Κάρες behandelt. Hypnos und Thanatos tragen die Leiche des Sarpedon nach Lykien, ἔνθα ἑ ταρχύσουσι κασίγνητοί τε ἔται τε τύμβῳ τε στήλη τε (ebd. 675). Nach Strab. XIV 670 lag das Vorgebirge (80 Stadien) westlich von der Mündung des Kalykadnos (in Kili- kien). Das Epitheton πολύψαμμον (für πολυψάμαθον Emperius) deutet auf Sandbänke. ἀερίαις ἐν (für εὐρείαις εἶν Hartung) αὔραις, in nebeliger Luft, zu 77.

884. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-543

49
50
Hesych. λακάζει· λέληκε, βοᾷ, ἀπὸ τοῦ λακεῖν. Der Imperativ hat konzessive Bedeutung; daher der Schol. μάτην ληκεῖς καὶ βοᾷς.

885. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-544

51
52
οὐχ ὑπερθορῇ: Schol. οὐκ < ἂν> ἐκφύγοις. Vielleicht ist nach Hartungs Vermutung υπεκθορῇ zu schreiben.

886. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-545

53
54
,,magst du auch eine noch verbittertere Klageweise ertönen lassen". ἀχοῦσα wie Sieb. 854 ἀχεῖν. Aber der Text ist unsicher, da die Handschrift bietet: ἴυζε καὶ βόα πικρότερ᾽ ἀχέων οἰζύος νόμον ἔχων ( ἴυζε και βόα hat Hermann, welcher χέουσα καὶ πικρότερον οἰζύος νόμον schreibt, als Wieder- holung von ἴυζε καὶ λάκαζε 884 getilgt).

888-889. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-546

55
56
Kränkungen bellend du allein im Namen des Landes strotzest du in maßloser Aufge- blasenheit." Die Handschrift gibt λυμασις ὑπρογασυλάσκοι περιχαμπτὰ βρυάζεις: λύμας εἷς nach dem Schol. εἰς ὑπὲρ τῶν Αἰγυπτίων πρεσβεύοι Dindorf, σὺ πρὸ γᾶς Hermann, ὑλάσκων περίχαυνα Enger. Zu περίχαυνα ( ΑΚΚ. des inneren Ob- jekts) vgl. Eur. Andr. 931 απ μοι λέγουσαι τούσδ᾽ ἐχαύνωσαν λόγους. - Hesych. βρυάζειν· γαυριᾶν, ἥδε σθαι. Das vordringliche Wesen von Herolden, die sich im Gefühle ihrer Unverletzlichkeit als Herren aufspielten, wird öfters bei Euri- pides (Hiket., Heraklid.) gegeißelt. 8904. ὃς ἐπωπᾶ δ' (für ὃς ἐρωτᾶςMartin) . . ἄλαστον (für αιστον Her- mann) βριν: „, der mit ansieht, wie du verblendetem Übermute frönst, der hehre Nil möge mich vor dir behüten". Der Nil wurde als Gott verehrt und hatte seine besonderen Priester; in Nilopolis war ihm ein Tempel geweiht.

893. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-547

57
58
ἀμφίστροφον für ἀντίστροφον Porson nach dem Schol. τὴν ἐξ ἀμφο- τέρων τῶν μερῶν ἑλισσομένην ὅ ἐστιν ἀμφιέλισσαν (an beiden Seiten ge- schweift).

895. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-548

59
60
D. i. sonst wirst du rück- sichtslos an den Haaren hingezerrt werden".

896. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-549

61
62
,,Wehe, Vater, die Hilfe des Götterbildes ( βρέτεος ἄρος aus dem Schol. ἡ τῶν βρετέων ἐπικουρία βλάπτει με und Eustath. 1422, 19 ἀπὸ δὲ τοῦ ἀρῶ καὶ ἄρος τὸ ὄφελος παρ' Αἰσχύλῳ ἐν Ικέτισι „ βρότεος ἄρος ἄτα“ κτέ. Αbresch für βροτιοσα ροσαται) (mit welcher du mich vertröstetest, 739), ist mein Unheil geworden. Rücksichtslos ( μάλα δ' für μάλδα Bothe) führt er mich ( με 899 fehlt in der Handschrift) fort wie eine Spinne mit langen Schrit- ten, ein Nachtgespenst." ἄραχνος statt der gewöhnlichen Form ἀράχνη scheint auch Nom. zu ἀράχνου Fragm. 121 zu sein trotz der An- gabe bei Hesych. ἀράχνου· ἀπ᾿ εὐ θείας ὁ ἀράχνης. Αἰσχύλος Λαΐῳ. Über die schwarze Spinne vgl. Aristot. hist. anim. IX 39 τὸ δ' ἕτερον ( ἀράχνιον) μεῖζον, τὸ μὲν χρῶμα μέλαν, τὰ δὲ σκέλη τὰ πρό- σθια μακρὰ ἔχον, τῇ δὲ κινήσει νωθρὸν καὶ βαδίζον ἠρέμα.

901-902. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-550

63
64
μᾶ Γα: Schol. ὦ μῆτερ Γῆ. Also steht μᾶ für μᾶτερ wie nach- her πᾶ für πάτερ. — βοὴν φοβερός wie βοὴν ἀγαθός.

903. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-551

65
66
πᾶ für βᾶ Valckenaer nach dem Schol. ὦ πάτερ Ζεῦ, Γῆς παῖ. ἡ αὐτὴ γὰρ Ῥέα καὶ Γῆ. Vgl. Soph. Phil. 391 ὀρεστέρα παμβῶτι Γᾶ, μᾶτερ αὐτοῦ Διός, wo auch Rhea (Kybele) mit Ge identifiziert wird.

904. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-552

67
68
Vgl. 933.

905. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-553

69
70
ἐγήρασαν, Schol. εἰς γῆρας με ἤγαγον. Nur der erste Aor. hat faktitive Bedeutung ( γηράσκων ist Prom. 1013 ebensowenig transitiv wie Eum. 286). ἐγήρασαν τροφῇ ist s. v. a. ἐγηροτρόφησαν ( ἐγηρο- βόσκησαν): sie haben weder in der Jugend noch im Alter für mich gesorgt“. Damit soll die niedrige Denkweise des Barbaren gekennzeichnet werden. 9061. μαιμα: Schol. ἐνθουσιᾷ, Hesych. μαιμα· ἐνθουσιᾷ καὶ ὀξέως ὁρμᾷ. ἢ ὀρέγεται, προθυμεῖται: „08 es trachtet heran." δίπους ὄφις von dem Herold wie δίπους λέαινα Ag. 1257 von Klytämestra (eine Löwin eigener Art, nur der Grausamkeit, nicht der äußeren Gestalt nach). Vgl. zu κῦμα χερσαῖον στρατοῦ Sieb. 64.

908-909. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-554

71
72
Und wie eine Natter, die sich in den Fuß eingebissen hat, hält er mich fest." Vgl. Soph. Ant. 531 σὺ δ᾽ ἣ κατ' οἴκους ὡς ἔχιδν᾽ ὑφειμένη λήθουσα μ' ἐξέπινες. Die Handschrift gibt: ἔχιδνα δ' ὥς με τί ποτ᾽ ἕν δακοσάχ, verbessert von Butler u. a.

914. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-555

73
74
εἰ μή τις εἶσιν für εἰ μὴ ἴτε ist die Sprache der Drohung. αἰνέσας τάδε, sich darein fügend, damit sich begnügend (ohne Wider- streben). Vgl. Εum. 472 πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῇ τάδ᾽ αἰνέσω.

915. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-556

75
76
ἔργον, Schol. τὴν ἐργασίαν τοῦ χιτῶνος d.i. die Feinheit der Arbeit. Vgl. zu 128.

916. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-557

77
78
Der Herold zerrt einzelne Danaiden an den Kleidern. ἀγοὶ πρόμοι: vgl. Εum. 402 ᾿Αχαιῶν ἄκ- τορές τε καὶ πρόμοι.

918. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-558

79
80
οὐκ ἐρεῖτ᾽ ἀναρχίαν höhnisch, weil die Danaiden nach den Herr- schern des Landes gerufen haben: ihr werdet euch nicht über das Abhandensein von Herrschern zu beklagen haben." Die von Heath vorgenommene Vertauschung von 917f. und 920f. scheint dem Zu- sammenhange weniger zu ent- sprechen.

920-921. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-559

81
82
,,Ich muß euch ja wohl bei den Haaren fortreißen und hin- schleifen (zum Schiffe)." Für ἀποσπάσας vermutet Pierson an- sprechend ἐπισπάσας. Über den Zu Mangel der Cäsur zu 406. ὀξὺ ἀκούετε vgl. Hom. P 256 ὣς ἔφατ', ὀξὺ δ᾽ ἄκουσεν Οιλῆος ταχὺς Αἴας.

922. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-560

83
84
Die Hilferufe der Mädchen geben die Motivierung ab für das Auftreten des Königs. οὗτος (heus tu) wie Soph. Ο. Τ. 532 οὗτος σύ, πῶς δεῖρ᾽ ἦλθες; Ο. Κ. 1627, Trach. 404, Αi. 71, 1047. — ἐκ ποίου φρονήματος in dem Sinne was bildest du dir ein". In ποίου ist die erste Silbe verkürzt wie Aristoph. Wesp. 1369, häufig in τοιοῦτος, τοιόσδε, in οἷος Hom. υ 89.

923-924. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-561

85
86
Vgl. Soph. 913 ὅστις δίκαι ἀσκοῦσαν εἰσελθὼν πόλιν κἄνευ νόμου κραίνουσαν οὐδέν, εἶτ᾽ ἀφεὶς τὰ τῆσδε τῆς γῆς κύρι᾽ ὧδ᾽ ἐπεσπεσὼν ἄγεις θ᾽ ἃ χρήζεις καὶ παρίστασαι βία καί μοι πόλιν κένανδρον ἢ βουλῆς δίχα ἔδοξας εἶναι καμ᾽ ἴσον τῷ μηδενί.

925. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-562

87
88
κάρβανος, βάρβαρος: zu 124. ἐγχλίεις, ἐνυβρίζεις, Hesych. ἐγ χλίει· ἐντρυφᾷ, du nimmst dir Hel lenen gegenüber zu viel Freiheit heraus. Die Entrüstung entspricht dem Gedanken, welchen z. B. Iphi- genie ausspricht Eur. Iph. Α. 1400 βαρβάρων δ' Ελληνας ἄρχειν εἰκός, ἀλλ᾽ οὐ βαρβάρους, μῆτερ, Ελλήνων· τὸ μὲν γὰρ δοῦλον, οἳ δ᾽ ἐλεύθεροι.

927. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-563

89
90
ἠμπλάκηται

929. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-564

91
92
τἄμ' ὀλωλόθ ἄγω (für τἀπολωλόθ ἐγώ Porson) wie Eur. Ion 523 κοὐ ῥυσιάζω, τἀμὰ δ᾽ εὑρίσκω φίλα (1. εὑρίσκων ἄγω), d. h. sein Eigentum darf man nehmen, wo man es findet. Vgl. Eur. Hera- klid. 267 ἄξω γε μέντοι τοὺς ἐμοὺς ἐγὼ λαβών (gleichfalls Worte eines Herolds), Soph. Ο. Κ. 832 τοὺς ἐμοὺς ἄγω.

930. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-565

93
94
προξένοις: zu 245. Vgl. Eur. Heraklid. 364 θεῶν ἱκτῆρας ἀλάτας καὶ ἐμᾶς χθονὸς ἀντομένους ξένος ὢν βιαίως ἕλκεις οὐ βασιλεῦσι δείξας, οὐκ ἄλλο δίκαιον εἰπών.

931. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-566

95
96
,,Ich habe zu Hermes, dem Geber glücklichen Fundes ( ἑρμαῖον), gefleht und da ich das Gesuchte glücklich gefunden habe, hat er mir bessere Dienste geleistet als jeder πρόξενος. δίκης ἄτερ: Da ich mein vgl. Soph. Ant. 743 οὐ γὰρ δίκαιά σ᾿ ἐξαμαρτάνονθ᾽ ὁρῶ. Vielleicht schreibt man besser τῶνδέ μοι (mit Hermann).

928. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-567

97
98
Die gewöhnliche Stellung ist πρῶτον μὲν εἶναι ξένος ( ξεῖνος. ἐπίστασαι: vgl. Hor. carm. III 27, 73 uxor invicti Iovis esse nescis.. Zum Gedanken vgl. Soph. O. K. 924 οὐκ οὖν ἔγωγ᾽ ἂν σῆς ἐπεμβαί- νων χθονός ἄνευ γε τοῦ κραί- νοντος ὅστις ἦν πόλεως οὔθ᾽ εἷλκον οὔτ᾽ ἂν ἦγον, ἀλλ᾽ ἠπιστάμην ξένον παρ᾽ ἀστοῖς ὡς διαιτᾶσθαι χρεών, Eur. Med. 222 χρὴ δὲ ξένον μὲν κάρτα προσχωρεῖν πόλει. แ Eigentum suchte, kam es nur darauf an es zu finden. Mit μαστήριος ( ματήριος?) vgl. ἰχναία als Beiwort der Themis Hom. Hymn. I 94, der Nemesis Lykophr. 129. Diese Aus- sage hindert nicht, daß der Herold von griechischen Gottheiten nichts wissen will.

932. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-568

99
100
Vgl. Soph. Phil. 992 θεοὺς προτείνων τοὺς θεοὺς ψευδεῖς τιθεῖς.

933. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-569

101
102
Vgl. 865 und 904f.

934. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-570

103
104
ὡς σέθεν κλύω d.i. nach deinen Reden zu schließen. Vgl. Prom. 1009 κλύω σ᾽ ἐγὼ μεμηνότ᾽ οὐ σμικρὰν νόσον.

935. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-571

105
106
εἰ . . ἐξαιρήσεται: es ist ihm bei seiner Drohung gleich bange, daß er sie nicht ausführen kann.

936-937. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-572

107
108
οὐ μάλα (zu 479) ἐς μακράν d. i.,,und zwar recht bald" (,, es wird gar nicht lange auf sich war- ten lassen"). Vgl. Eur. Heraklid. 270 κλαίων ἄρ᾽ ἅψῃ τῶνδε κοὐκ ἐς ἀμβολάς, worauf der Herold er- widert: μὴ πρὸς θεῶν κήρυκα τολ- μήσῃς θενεῖν. Ähnlich hier: Du setzest dich über die Rücksichten, welche man Fremden schuldet, hin- weg."

938. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-573

109
110
,,Leute, welche Gottesraub verüben, betrachte ich nicht als Fremde, sondern als Gottesräuber."

940. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-574

111
112
Der Ausdruck des einfachen Gedankens das macht mir keine Sorge",,, darum kümmere ich mich nicht kennzeichnet den κόμπος der Äschyleischen Sprache, dem auch Worte, welche wie ἀβουκόλητον den Vers bis zur Cäsur ausfüllen ( Ζ. Β. προσπασσαλεύσω, εὐωριάζω, κατισχνανεῖσθαι, ὑψηλοκρήμνοις, ἑκατογκάρανον), besonders zusagen. Ζυ ἀβουκόλητον vgl. Ag. 674 ἐβου- κουλοῦμεν φροντίσιν νέον πάθος, Hesych. βουκολήσομεν μεριμνήσομεν.

941. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-575

113
114
Der Nachsatz zu dem Finalsatz ὡς ἂν ἐννέπω ist πῶς φῶ; in folgendem Sinne: auf daß ich auf Grund genauer Kenntnis meinem Herrn deutlichere Meldung mache, so sage mir, wie ich be- richten soll".

944. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-576

115
116
Ζυ ἥκειν (zurück kommen) ist qã zu ergänzen. αὐτανέψιος wie 995. Zwar heißt es bei Poll. III 28: οἱ αὐτανέψιοι οὐδὲν πλέον τῶν ἀνεψιῶν, ἀλλ᾽ ἄντικρυς ταὐτόν, aber doch liegt in dieser Zu- sammensetzung eine Steigerung des Begriffs, durch welche hier das den Ägyptiaden zugefügte Un- recht hervorgehoben werden soll. Vgl. αὐτάδελφος, αὐτοκασίγνητος.

945. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-577

117
118
Die vorhergehenden Worte πῶς φῶ; . . στόλον; sind in sehr nachdrücklichem Tone gesprochen, welcher die Wichtigkeit der Sache hervorheben soll. Diese Wichtig- keit wird durch οὔτοι δικάζει κτἑ. ausgeführt. Weil vermutet, daß ein Vers ausgefallen sei des In- halts, der König möge sich die Sache zwei- und dreimal überlegen.
119
120
Der Streit wird nicht in einer gerichtlichen Verhandlung ge- schlichtet und mit einer Geldbuße abgemacht, sondern Ares entschei- det ihn mit Blut und Eisen." Vgl. Αg. 804 δίκας γὰρ οὐκ ἀπὸ γλώσσης θεοὶ κλύοντες κτἑ. ὑπὸ μαρτύρων wie Demosth. 51, 22 μόνον οὐχ ὑπὸ κήρυκος πωλοῦσι τὰ κοινά. mit Geld, das die eine Partei er- hält. ἔλυσεν: Der Aor. bezeichnet die rasche und leichte Erledigung (,,man zahlt das Geld und der Streit ist zu Ende"). πολλὰ γί γνεται πάρος κτἑ., vgl. Hom. v 427 πρὶν καί τινα γαῖα καθέξει. λαβῇ, ἀπολακτισμοί: der Ausdruck bezieht sich auf das Todeszucken. Vgl. Verg. Aen. X 730 sternitur infelix Acron et calcibus atram tundit humum exspirans. Für βίου bietet Plut. Mor. 517 F und 937 F βίων.

949. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-578

121
122
Die dreiste Rede des Herolds erfährt eine stolze Erwiderung. τί . . τοὔνομα; bezieht sich auf die Frage πρὸς τίνος κτἑ. 943.

950. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-579

123
124
εἴσῃ σύ τ' αὐτὸς χοι Bothe für εἰσθιγαυτος χοιν. — οἱ ξυνέμποροι σέθεν verüchtlich von seinen Herren. ver-

952. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-580

125
126
εὐσεβής: Stadtmüller mutet εὐμενής. Doch kann εὐσεβής sich auf die Forderung beziehen, daß die Heiligkeit des Götteraltars nicht verletzt werde, wie es der Herold vorher getan hat. Nach diesem Verse vermutet Hartung eine Lücke, weil der Gegensatz zu ἑκούσας μέν fehlt; und wenn dieser auch durch μήποτ' ἐκδοῦναι βία (954) gebracht wird, so scheint doch das folgende τοιάδε auf eine ent- schiedene Abweisung gewalttätigen Vorgehens hinzuweisen. Diese Ab- weisung konnte auch mit einer Er- widerung auf die V. 945-948 ver- bunden sein.

953-954. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-581

127
128
δημόπρακτος . . κέκρανται: ,, ein von der Gemeinde gefaßter einhelliger Beschluß ist zustande gekommen", vgl. Ag. 464 δημοκράν- του ἀρᾶς. Die Änderungen von Stadtmüller ἐκ ῥοπῆς μιᾶς und Todt ἐκ γνώμης μιᾶς sind sinnig, aber unnötig. βίᾳ d.i. wenn von der anderen Seite Gewalt gebraucht wird. 955€. τῶνδε διαμπαξ ἐφήλωται γόμφος, haec trabali clavo fixa sunt, vgl. zu 449f. τορῶς hier im eigentlichen Sinne:,, durchbohrend, durchdringend". Meineke ver- mutet ὡς μένειν ἀραρότα, Herwerden ὥστ᾽ ἔχειν ἀραρότως, wie es scheint unnötig.

957. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-582

129
130
Schol. οὐκ ἐγγράφως ταῦτα εἶπον, ἀλλὰ ζώσῃ φωνῇ. Oblique notat Asiae reges epistulis mandata includentes neque ante hominum ora procedentes, ut saepius in hac fabula barbarorum instituta Grae- corum moribus opponuntur (Weil). Die Kenntnis solcher Gebräuche verdankte der Dichter wahrschein- lich der Periegese des Hekatäos.

958. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-583

131
132
ἐν πτυχαῖς βίβλων, in zu- sammengefalteten Blättern vom Bast der (ägyptischen) Papyrus- staude. Vielleicht ist auch hier die 769 überlieferte Form βύβλος herzustellen. Zu πτυχαῖς vgl. Hom. Ζ 169 γράψας ἐν πίνακι πτυκτῷ, Soph. Fragm. 144 γραμμάτων πτυχάς, τα κατεσφραγισμένα Eur. Iph. Α. 35 δέλτον τε γράφεις . . καὶ ταὐτὰ πάλιν γράμματα συγχεῖς καὶ σφραγίζεις λύεις τ᾽ ὀπίσω. Über den Mangel der Cäsur zu 406.

961-962. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-584

133
134
ἔοιγμεν (vielleicht ἔιγμεν zu schreiben, vgl. πεποίθαμεν, πέπιθμεν) . . ἀρεῖσθαι (für ἴσθι μὲν τάδ' . . ἐρισθε korr. in έρεισθε Cobet): vgl. Ag. 1160 ἀμφὶ Κωκυτὸν . . ἔοικα θεσπιωδήσειν τάχα. — πόλεμον νέον wie 344. νίκη και κράτη: vgl. Soph. Εl. 85 νίκην τε .. καὶ κράτος, Demosth. 19, 130 κράτος πολέμου καὶ νίκη, Plat. Ges. 962 Α νίκην καὶ κράτος πολεμίων. So verlangt Nauck auch hier κράτος und die Endung von víxŋ kann den Über- gang von κράτος in κράτη bewirkt haben; doch ist der Plural bei Äschylos und Sophokles ziemlich häufg. — τοῖς ἄρσεσιν wie 398. In modifiziertem Sinne (Figur der traductio) gebraucht das Wort im folgenden Verse der König. — Der Herold tritt so ab, daß er die beiden folgenden Verse des Königs noch hört.

964. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-585

135
136
ἐκ κριθῶν μέθυ: Schol. πρὸ γὰρ τῆς εὑρέσεως τοῦ οἴνου τοῦτο ἐξεῦρον Αἰγύπτιοι. λέγεται δὲ μέθυ κρίθινον, Herod. II τί οἴνῳ δὲ ἐκ κριθέων πεποιημένῳ διαχρέονται· οὐ γάρ σφι εἰσὶ ἐν τῇ χώρῃ ἄμπελοι (d. h. in Unterägypten; andere Zeugnisse und verschiedene Denk- mäler beweisen, daß den Ägyptern der Weinbau wohl bekannt war, wenn auch der Wein hinter dem Biere, dem Leibgetränk des ägyp- tischen Volkes, zurücktrat, vgl. Uhlemann, Ägypt. Altertumskunde II S. 137 f., Erman, Ägypten S. 276 ff.), Diod. I 34 κατασκευάζουσι δὲ καὶ ἐκ τῶν κριθῶν Αἰγύπτιοι πόμα λειπό- μενον οὐ πολὺ τῆς περὶ τὸν οἶνον εὐωδίας, ὃ καλοῦσι ζύθος, Athen. Χ 447 Ο τὸν δὲ κρίθινον οἶνον καὶ βρῦτόν τινες καλοῦσιν . . μνημονεύει τοῦ πώματος Αἰσχύλος ἐν Λυκούργῳ (Fragm. 124), Strab. 799. Der Ge- danke,,Männer, welche ungefälschten Wein trinken, werden eine andere Kraft zeigen als die Trinker von Gerstensaft" ist ähnlich dem Ge- danken von 769 und kennzeichnet den weinliebenden Dichter. Vgl. dagegen Diod. IV 2 u. Xen. Anab. IV 5, 26. Nach Athen. a. Ο. Εκα- ταῖος ἐν δευτέρῳ περιηγήσεως εἰπὼν περὶ Αἰγυπτίων ὡς ἀρτοφάγοι εἰσὶν ἐπιφέρει τὰς κριθὰς ἐς τὸ πῶμα καταλέουσιν (vgl. ebd. 417 ) scheint Äschylos diese Kenntnis aus der Periegese des Hekatäos entnommen zu haben.

965. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-586

137
138
ὀπάοσιν: diese Dienerinnen stehen abseits in der Orchestra.

966. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-587

139
140
θάρσος: die Handschrift bietet θράσος. Aber θάρσος θράσους διαφέρει. θάρσος γὰρ τὸ εὔλογον (Mut, Zuversicht), Θράσος δὲ τὸ μετὰ ιταμότητος (Verwegenheit, Dreistigkeit) Schol. zu Apoll. Rh. II 77. Nur um des Versmaßes willen werden θάρσος und θράσος vertauscht wie ἆρα und ἄρα, πίπτειν und πίτνειν, πάτριος und πατρῷος. εὐερκῆ: vgl. Hom. I 472 εὐερκέος αὐλῆς, Hesych. εὐερκέος· εὐτειχους, εὐπεριβόλου.

967. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-588

141
142
Mit der Türme hohem Bollwerke eingeschlossen." Vgl. Eur. Fragm. 978, 3 ἐκ βαθείας . . αἰθέρος.

968. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-589

143
144
δήμια: Hom. v 264 οὔ τοι δήμιος ἐστιν οἶκος ὅδ᾽, ἀλλ' Οδυσήος, Poll. ΙΧ 50 μέρη δὲ πόλεως καὶ πανδοκεῖον καὶ ξενὼν καὶ ὡς ἐν Ινάχῳ Σοφοκλῆς πανδόκος ξενόστασις“. πολλὰ

969. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-590

145
146
An die Stelle von δὲ καὶ τὰ ἐμά tritt der Gedanke ,, auch ich habe viele Räume in meinem Hause“. Mit σμικρᾷ χερί vgl. Cho. 256 πόθεν ἕξεις ὁμοίας χειρὸς εὔθοινον γέρας, Soph. Εl. 457 ὅπως τὸ λοιπὸν αὐτὸν ἀφνεωτέραις χερσὶ στέφωμεν. In dieser Aussage des Königs liegt eine Vorbereitung für die spätere Handlung der Trilogie: der Umfang des Palastes gestattet darin für 50 Paare θάλαμοι zu bereiten wie im Palaste des Priamos. Vgl. Einl. S. 17.

970. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-591

147
148
ἔνθ᾽ ὑμὶν für εὐθυμεῖν Kirch- hoff. Nur Eum. 349 findet sich ἁμίν in einem Chorgesange; sonst kommt diese bei Sophokles ziem- lich häufige Verkürzung bei Äschy- los wie bei Euripides nicht vor. Weil will deshalb hier ἔνθ᾽ ἔστιν ὑμῖν schreiben. — εὔτυκος hat hier die Bedeutung des Homerischen εὔτυκτος (vgl. Hesych. εὐτυκές· εὐεργές), nicht die gleiche wie 985 und 1005.

971. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-592

149
150
ἄλλων: Schol. ὡς πολλῶν ξένων ἐκεῖ οἰκούντων. χάρις, nämlich οἰκεῖν μονορρύθμους δόμους. μονορρύθμους δόμους, Räume des Palastes, in denen die Danaiden für sich allein mit ihrem Vater wohnen; μονόρρυθμος findet sich nur hier, vgl. Hesych. ιδιόρρυθμον· ἰδιότακτον.

974. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-593

151
152
πάρεστι, suppetit, licet. Herwerden vermutet dafür δόξαντα in der Annahme, daß πάρεστι aus 972 stamme. λωτίσασθε, ἕλεσθε, vgl. Fragm. 490 Αρης γὰρ οὐδὲν τῶν κακῶν λωτίζεται, Hesych. λωτίζειν· ἀπανθίζεσθαι. προστάτης heißt der Vertreter der Metöken.

976. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-594

153
154
τῶνδε: ἐμοῦ καὶ τῶν ἀστῶν. κύριος von der maßgebenden Persönlichkeit wie Soph. O. K. 288 ὅταν δ᾽ ὁ κύριος παρῇ τις ὅστις ἐστὶν ἡγεμών. Nicht unpassend vermutet Zakas τίνας τῶν für τί τῶνδε. -- Der König zieht während der folgenden Anapäste des Chors ab.

977-990. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-595

155
156
Das erste anapästische System (977-985) begleitet das Abtreten des Königs; während des zweiten stellen sich die Dienerinnen als Nebenchor zur Seite der Da- naiden auf.

977. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-596

157
158
„Für den Segen (mit dem du uns beglückt hast) mögest du reich gesegnet sein."

978. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-597

159
160
Schol. ὡς δια γυναικῶν (Hom. 6 208),,, erlauchter Pelasger".

979. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-598

161
162
πρόφρων, gnädig.

980. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-599

163
164
πρόνοον, Schol. τὸν πρό- νοιαν ἡμῶν ποιούμενον. τοῦ

981-982. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-600

165
166
βούλαρχον wie 11. ( τούτου, zu 362) .. μῆτις, er hat zunächst zu erwägen“.

983. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-601

167
168
( ὅπου) τόπος εὔφρων, de habitatione a qua procul absit invidia (Schütz), wo wir wohnen müssen, wenn wir wohlwollend beurteilt werden wollen". Mit ähnlicher Übertragung heißt Ag. 797 εὔφρων πόνος εὖ τελέσασιν. es

984-985. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-602

169
170
Schol. ἐπεὶ πᾶς ἄνθρωπός ἐστιν ἕτοιμος εἰς τὸ ψέγειν τοὺς ξένους. εὔτυκός ( ἐστι), er ist ge- schickt (beredt). Vgl. 1005f.

986. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-603

171
172
Manche schließen ovv t' εὐκλείᾳ καὶ ἀμηνίτῳ βάξει λαῶν τῶν ἐγχώρων (so Hermann) an εἴη δὲ τὰ λῷστα an. Aber nicht nur durch den Parömiakos, sondern auch durch die Form des Wunsches (vgl. Ag. 227 εὖ γὰρ εἴη, Cho. 867 εἴη δ᾽ ἐπὶ νίκῃ) gibt sich εἴη δὲ τὰ λώστα als Schluß zu erkennen. Da sich die Worte auch nicht gut mit τάσσεσθε verbinden, so scheint die Stelle lückenhaft zu sein. Es könnte der Abschreiber von λαῶν < τῶν ἐγχώρων > auf < τῷδ' > ἐν χώρῳ abgeirrt sein und der ur- sprüngliche Text ungefähr also gelautet haben: σὺν δ᾽ εὐκλείᾳ καὶ ἀμηνίτῳ βάξει λαῶν τῶν ἐγχώρων ἀθροισθῶμεν καθ᾽ ὁδοιπορίαν. ὑμεῖς δ᾽ ἡμῖν τῷδ' ἐν χώρῳ τάσσεσθε κτέ. Bei diesen Worten verlassen die Danaiden den Altar, um sich mit ihren Dienerinnen zum Abzug zu vereinigen.

990. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-604

173
174
θεραποντὶς φερνή, bedienende Ausstattung, beigegebene Dienerin. Vgl. Eur. Iph. Α. 47 σῇ γάρ μ' ἀλόχω πέμπει φερνήν (aber hier dotis nomine).

991. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-605

175
176
Danaos kommt mit der be- waffneten Macht, um deren willen er in die Stadt gegangen ist (734, 782) und die er vom Volke erwirkt hat, zurück (996 f.). Die Ökonomie des Dramas, welche vorher das Auftreten des Königs erfordert, bringt es mit sich, daß das Volk ohne den König zu handeln scheint. - Mit dem begeisterten Ausdruck der Dankbarkeit vgl. Plaut. Pseud. 326 Pseudule, arcesse hostias vic- tumas lanios, huic ut sacruficem summo Iovi; nam hic mihi nunc est multo potior Iuppiter quam Iuppiter.

992. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-606

177
178
θύειν τε λείβειν τε von Brand- und Trankopfern wie Ag. 69 οὔθ᾽ ὑποκαίων οὔθ᾽ ὑπολείβων, Soph. Phil. 8 οὔτε λοιβῆς οὔτε θυμάτων.

993. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-607

179
180
σωτῆρες wie Zeus, Apollon (Ag. 517 νῦν δ᾽ αὖτε σωτὴρ ἴσθι καὶ παιώνιος, ἄναξ Απολλον), Hermes (Cho. 2 σωτήρ γενοῦ μοι), Athena (Hesych. Σώτειρα ἡ Ἀθηνᾶ παρὰ τοῖς Ἕλλησιν), Persephone ( Κόρη Σώτειρα). — οὐ διχορρόπως wie 613, Ag. 806.

994-995. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-608

181
182
καὶ τὰ μὲν αὐτανεψίοις (für ἀτανεψίους Scaliger, d. i. ὑπ' αὐτανεψίων) πραχθέντα πρὸς τοὺς ἐγγενεῖς (für ἐκτενεῖς Heath φίλους (d. i. πρὸς ἡμᾶς) πικρῶς (mit Ent- rüstung) ἤκουσάν μου: damit wird eine Rede des Danaos in der Volksversammlung, in welcher er das Verfahren der Ägyptiaden schilderte, vorausgesetzt. Andere verbinden αὐτανεψίοις mit πικρῶς ( ἐχθρῶς).

996. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-609

183
184
ὀπαδοὺς καὶ δορυσσόους, eine bewaffnete Leibwache. Diese Angabe soll wohl auch, wie Klausen (Hallische Litztg. 1830 S. 455) und Welcker (Kl. Schr. IV S. 107 ff.) be- merkt haben, für die weitere Hand- lung der Trilogie Bedeutung haben: Danaos erhält mit der Leibwache eine fürstliche Stellung ( τίμιον γέρας) und ist deshalb geeignet nach dem Tode des Königs Pelas- gos die Herrschaft zu über- nehmen.

998. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-610

185
186
Mit δορικανής μόρος (eig. ,,lanzenmordendes Todeslos") vgl. λευστῆρα μόρον Sieb. 181, πισσοκώ- νητον μόρον Fragm. 118.

999. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-611

187
188
ἄχθος ἀείζων: die Tötung eines Schutzflehenden würde eine μίασμα für das ganze Land sein und diesem ewige Schmach bringen. ξένοισι ῥυσιασθείην βία. Ein solcher Gedanke scheint nach dem Voraus- gehenden angezeigt, so daß die Ände- rungen im vorhergehenden Verse καὶ μὴ ἐξ ἀέλπτων oder μηδ' ἐξ ἀέλπτων nicht wahrscheinlich sind.

1000-1001. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-612

189
190
τοιῶνδε δεῖ τυχόντας ( δεῖ τ. für τυγχάνοντας Lincke, δεῖ kann nach δε ausgefallen sein) .. εὐπρέμνην (in der Handschrift εὐπρυμνῆ, wie Sieb. 71, 754, 1048 πρυμνόθεν für πρεμνόθεν und πρόπρυμνα für πρόπρεμνα) σέβεσθαι αὐτοὺς) ἐμοῦ,,, nachdem man solches er- langt hat, muß man (müßt ihr) gegen sie eine festgewurzelte dankbare Ge- sinnung hegen und sie ehren mehr als mich". Wegen der Feminin- form εὐπρέμνην zu 63. χάριν (Akk. des inneren Objekts) σέβεσθαι wie χάριν τιμᾶν Soph. Ant. 514.

1002. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-613

191
192
καὶ ταῦθ᾽ ἅμ᾽ ἐγγράψασθε (für καὶ ταῦτα μὲν γράψεσθε Her- mann) κτέ, auch folgende Lehre schreibt euch ins Herz. Vgl. Prom. 815 ἣν ἐγγράφου σε μνήμοσιν δέλ- τοις φρενών.

1004. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-614

193
194
ἀγνὼς ὅμιλος ὡς ἐλέγχεται (für ἀγνῶθ᾽ ὅμιλος korr. in ὅμιλον ὡς ἐλέγχεσθαι Schwerdt, ἀγνῶθ᾽ ὅμιλον ἐξελέγχεσθαι Heimsöth):,,daß eine unbekannte Schar erst durch die Zeit erprobt wird". Man kennt euch nicht und wird euch darum eine Zeitlang beobachten, bevor man euch volles Vertrauen schenkt. erst Nach diesem Verse ist, wie das vorhergehende μήτε zeigt, ein Ge- danke ausgefallen, etwa μήτ' αὖ

1005-1006. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-615

195
196
Vgl. 984. εὔτυκον, die böse Zunge ist ihm geläufig. Wenn es nicht ursprünglich μύσαγμα ἔπους (oder ἐπῶν) geheißen hat, muß εὐπετές πως verbunden werden: einem Fremden etwas anzuhängen ist man gar schnell bei der Hand" (Schol. τὸ εἰπεῖν μυσαρόν τι κατὰ τῶν ξένων εὐχερές ἐστιν).

1007. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-616

197
198
ὑμᾶς ἐπαινῶ im Sinne von ὑμῖν παραινῶ: zu 185. Cho. 579 ὑμῖν ὑμᾶς?) δ᾽ ἐπαινῶ . . φέρειν, Eur. Andr. 553 ἀνηβητηρίαν ῥώμην μ᾿ ἐπαινῶ λαμβάνειν.

1008. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-617

199
200
ὥραν . . ἐπίστρεπτον, Schol. τὴν ἐπιστρέφουσαν εἰς θέαν, „,solche Jugendblüte, nach welcher sich die Menschen hinwenden, welche das Auge der Leute auf sich zieht". Vgl. Cho. 348 τέκνων ἐν κελεύθοις ἐπίστρεπτον αἰῶ κτίσας, Schol. ὡς τοὺς ὑπαντῶντας ἐπιστρέφεσθαι πρὸς θέαν ἡμῶν.

1009. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-618

201
202
οπώρα im Sinne von ὥρα (Jugendblüte) wie 1026, Fragm. 458 (zu Sieb. 320), Pind. Isthm. II 4, Nem. V 6 οὔπω γένυσι φαίνων τέρειναν ματέρ' οινάνθας οπώραν, Chaerem. Fragm. 12 S. 785 Ν. πολλὴν ὀπώραν Κύπριδος εἰσορᾶν παρῆν ἄκραισι ( ἁβραῖσι Meineke) περκά- ζουσαν οινάνθαις χρόνου ( γένυν?). In anderem Sinne heißt es Eur. Fragm. 162 ἀνδρὸς δ᾽ ὁρῶντος εἰς Κύπριν νεανίου ἀφύλακτος ἡ τήρησις κτέ.

1010. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-619

203
204
Θεοί (für θῆρες Jacob) σφε (für δὲ Martin): σφέ, αὐτήν wie Eum. 613. Vgl. zu Sieb. 456. κηραίνουσι: Hesych. κηραίνει. φθείρει und κηραίνειν· βλάπτειν. τί μήν; (was doch? warum auch nicht?) wie Ag. 677, Eum. 203. Zum Gedanken vgl. Soph. Fragm.855, 9 εἰσέρχεται ( Κύπρις) μὲν ἰχθύων πλωτῷ γένει, χέρσου δ᾽ ἔνεστιν ἐν τετρασκελεῖ γονῇ· νωμᾷ Ꮄ ἐν τοὐκείνης πτερόν, ἐν θηρσίν, ἐν βροτοῖσιν, ἐν θεοῖς ἄνω. Mit 1010-13 scheint ein Hinweis auf das mit der Trilogie verbundene Satyrspiel Amymone beabsichtigt zu sein. οἰωνοῖσι

1012-1013. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-620

205
206
καρπώματα. . . ἄωρα κωλύ- ουσα λωτίζειν ἔρον (die Handschrift gibt καλωρα κωλύουσαν θωσμένειν ἐρῶ), „, die reifen Früchte macht Kypris kund (bietet Kypris aus), während sie dem Eros wehrt un- reife zu pflücken". Auratus ver- mutet καρπώματ᾽ ἀκμάζοντα, aber translatio a pomis turgidis suco- que fluentibus desumpta (Weil). Vgl. μάχλον ἄμπελον Fragm. 312 τὴν δεομένην ἄμπελον ἔφη). Hesych. λωτίζειν Hesych. λωτίζειν· ἀπανθίζεσθαι, ἀπολλύειν. Die epischen Formen ἔρος, ἔρῳ, ἔρον werden bei den Tragikern nur um des Versmaßes willen gebraucht (Soph. El. 197, Eur. Hipp. 337, 449 u. ϋ.). Vgl. Suid. Ἔρον. τὸν ἔρωτα.

1014. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-621

207
208
ἔπι: dem Dativ wird ἐπί selten nachgestellt. Vgl. zu Prom. 67.

1016. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-622

209
210
ἔπεμψεν: der Aor. bezeich- net das Plötzliche und Momentane. - ἱμέρου νικώμενος ( ἡττώμενος) wie μὴ φόβου νικῶ Cho. 1050.

1017. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-623

211
212
μὴ πάθωμεν, eine mildere Form der Abmahnung für un πάθητε. Danaos meint die Ver- letzung der Jungfräulichkeit (Schol. μὴ ὑποπέσητε ἀνδράσιν). — ὧν εἵνεκα, dem zu entgehen. Ähnlich ὧν ὅπερ εὐῶπα πέμψον ἀλκάν Soph. Ο. Τ. 187. — Ζυ πολὺς πόνος ergänzt sich aus dem speziellen Ausdruck ἠρόθη ein allgemeinerer wie διεπεράθη (Zeugma). — ἠρόθη: vgl. πόντου ἀροτρευτής Anth. Ρal. ΙΧ 242, vastum maris aequor arandum Verg. Aen. II 780. Nicht gehört hierher Eur. Fragm. 670 υγρὰ δὲ μήτηρ, οὐ πεδοστιβὴς τροφὸς θάλασσα· τήνδ' ἀροῦμεν, denn hier bezeichnen Fischer das Meer als ihr Acker- land, d. h. als ihre Nahrungsquelle.

1019. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-624

213
214
αἶσχος ἡμῖν, ἡδονὴν δ᾽ ἐχθροῖς: vgl. Pers. 1034 λυπρά, χάρματα δ' ἐχθροῖς, Hom. 4 51 δυσμενέσιν μὲν χάρμα, κατηφείην δὲ σοὶ αὐτῷ, Soph. Ant. 646 αὑτῷ πόνους φῦσαι, πολὺν δὲ τοῖσιν ἐχθροῖσιν γέλων, Dio Cass. XXXVIII 23, 1 γέλωτα τοῖς ἐχθροῖς, αίσχος δὲ τοῖς οἰκείοις παρέχειν.

1021. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-625

215
216
διδοῖς, διδοῖ sind epische Formen.

1022. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-626

217
218
οἰκεῖν hängt von διδοῖ ab. λάτρων ἄτερθεν, ohne Entgelt. Vgl. Eustath. S. 1246, 9 ὡς καὶ λάτρον ὁ ῥηθεὶς μισθὸς ἐλέγετο, δηλοῦσιν οἱ παλαιοί. εὐπετῆ τάδε, per- commoda haec sunt, d. h. die Wahl der Wohnung bietet keine Schwierig- keit. Vgl. Eur. Phoen. 680 πάντα δ᾽ εὐπετῆ θεοῖς.

1023-1024. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-627

219
220
ἐπιστολάς, ἐντολάς, in diesem Sinne immer bei Äschylos. τὸ σωφρονεῖν, die Keuschheit Diese Mahnung gilt der Hyper- mestra, welche sich durch die Liebe zu Ungehorsam verleiten läßt.

1025-1026. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-628

221
222
D. i.,,mache dir um alles andere, nur nicht um unsere Keuschheit Sorge". Vgl. Soph. Ant. 1179 ὡς ὧδ᾽ ἐχόντων τἄλλα βουλεύειν πάρα, Eur. Heraklid. 693 ὥς μ᾽ οὐ μενοῦντα τἄλλα σοι λέγειν πάρα, Plaut. Mil. Gl. III 3, 60 faciemus: alia cura.

1027. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-629

223
224
νέον: zu 344. — Wegen des Mangels der Cäsur zu 406. Weil verbessert den Rhythmus mit θεοῖς γὰρ εἴ τι μὴ βεβούλευται νέον.

1028. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-630

225
226
,,Ich werde die Fußspuren, die mein Sinn in den Boden ge- drückt hat, nicht zerstören“, d. h. ich werde der bisher gezeigten Denkweise nicht untreu werden".