Aeschylus Supplices 776-824

ed. Arthur Sidgwick

Supplices. Aeschylus. ed. Arthur Sidgwick. Oxford. 1902.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Tufts University.

Current edition First1KGreek

Ἱκέτιδες (Greek) (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.)

Editions (8)
Ἱκέτιδες Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 776-824 focus
Greek (Editio princeps, 1518) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliants, 1518 edition. Native printed lineation, page markers, and automated correspondence to the Perseus/Smyth edition.) — 776 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Joannes Cornelius de Pauw, 1745.) — 776 focus
Ιὰ γὰ βουνῖτι, ἔνδικον σέβας, 1
Τί πεισόμεσθα; ποῖ φύγωμεν Απίας
Χθονός, κελαινόν εἴτι κεῦθός ἐστί που; 2
Μέλας γενοίμαν καπνός 3
785
Νέφεσι γειτονῶν Διὸς,
Τὸ πᾶν δ᾽ ἄφαντος.
Αμπτᾶσα δ᾽ ὡσεὶ
Κόνις ἄτερθε πτερύγων ἐλοίμαν.
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 776 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 776 focus
γένος γὰρ Αἰγύπτειον ὕβριν
785
δύςοιστον ἀρσενογενές, οἳ
μετά με δρόμοισι διόμενοι
φυγάδα μάταισι πολυθρόοις
βίαια δίζηνται λαβεῖν.
σὸν δ᾽ ἐπίπαν ζυγὸν
790
ταλάντου. τί δ' ἄνευ σέθεν
θνητοῖσι τέλειόν ἐστιν;
ΙΚΕΤΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΙΚΕΤΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 776 focus
῎Αφρικτον ἄφυχτον δ' οὐκέτ' ἂν πέλοι κέαρ
Ant. 1.
κελαινόχρως μελανόχρως δὲ πάλλεταί μου καρδία.
Πατρὸς σκοπαὶ δὲ μ εἶλον· οἴχομαι φόβῳ.
θέλοιμι δ' ἂν μορσίμου
βρόχου τυχεῖν ἐν ἀρτάναις ἐν σαργάναις,
790
πρὶν ἄνδρ᾽ ἀπευκτὸν τῷδε χριμ- φθῆναι χροί τῶδ᾽ ἐχρίμφθην χροῖν · πρόπαρ θανού-
σας δ' ᾿Αίδας ἀνάσσοι.
Πόθεν δέ μοι γένοιτ' ἂν αἰθέρος θρόνος,
Str. 2.
πρὸς ὃν νεφῶν νέφη δ' ὑδρηλὰ γίγνεται γείνεται χιών ;
ἢ λισσὰς αἰγίλιψ ἀπρόσ-
795
δεικτος οἰόφρων κρεμάς
γυπιὰς πέτρα, βαθύ
πτώμα μαρτυροῦσά μοι,
πρὶν δαΐκτορος βίᾳ
καρδίας γάμου κυρῆσαι;
800
Κυσὶν δ' ἔπειθ' ἕλωρα κἀπιχωρίοις
Ant. 2.
ὄρνισι δεῖπνον οὐκ ἀναίνομαι πέλειν
Ιυζε δ' ἶϋζευ δ᾽ ὀμφὰν οὐράνια μέλη
Str. 3.
λιτανὰ θεοῖσι καὶ θεαῖς om.,
810
τέλεα δὲ πῶς πελόμενά μοι;
Λύσιμα, μάχιμα δ' ἔπιδε, πάτερ,
βίαια μὴ φίλοις φιλεῖς ὁρῶν
ὄμμασιν, ἐνδίκως ἐνδίκοις · σεβί-
ζου δ' ἱκέτας σέθεν, γαι-
815
άρχε παγκρατές Ζεθ.
Γένος γὰρ Αἰγύπτιον, ὕβριν
Ant. 3.
δύσφορον, ἀρσενογενέσιν ἀρσενογενές
μετά με δρόμοισι διόμενοι,
φυγάδα μάταισι πολυθρόοις
820
βίαια δίζηνται λαβεῖν.
Σὸν δ' ἐπίπαν ζυγὸν ταλάν-
του· τί δ' ἄνευ σέθεν θνα-
τοῖσι τέλειόν ἐστιν;
1
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. N. Wecklein, 1885.) — 776 focus
ἰὼ γὰ βουνῖτι, ἔνδικον σέβας,
τί πεισόμεσθα, ποῖ φύγωμεν Ἀπίας
785
χθονός, κελαινὸν εἴ τι κευθός ἐστί που;
μέλας γενοίμαν καπνὸς
νέφεσσι γειτονῶν Διός,
τὸ πᾶν δ᾽ ἄφαντος
ἀμπετήσαις δόσως
790
κόνις ἄτερθε πτερύγων ὀλοίμαν.
ἄφυκτον δ᾽ οὐκέτ᾽ ἂν πέλοι κέαρ.
κελαινόχρως δὲ πάλλεταί μου καρδία.
πατρὸς σκοπαὶ δέ μ' εἷλον· οἴχομαι φόβῳ.
θέλοιμι δ᾽ ἂν μορσίμου
795
βρόχου τυχεῖν ἐν ὁρκάναις,
πρὶν ἄνδρ᾽ ἀπευκτὸν
τῷδε χριμφθῆν χροΐ·
πρόπαρ θανούσας δ' Ἀίδας ἀνάσσοι.
πόθεν δέ μοι γένοιτ᾽ ἂν αἰθέρος θρόνος,
800
πρὸς ὃν νέφη δ᾽ ὑδρηλὰ γίγνεται χιών,
Aeschyli Supplices (OCR draft) Experimental (Aeschyli Supplices. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 776 focus
ἄφρικτον δ᾽ οὐκέτ᾽ ἂν πέλοι κέαρ.
κελαινόχρως δὲ πάλλεταί [μου καρδία.]
πατρὸς σκοπαὶ δέ μ᾽ εἶλον· οἴχομαι φόβωι.
785
θέλοιμι δ᾽ ἂν μορσίμου βρόχου τυχεῖν ἐν ἀρτάναις,
πρὶν ἄνδρ᾽ ἀπευκτὸν τῶιδε χριμφθῆναι χροΐ·
πρόπαρ θανούσας [δ᾽] ᾿Αίδας ἀνάσσοι. =
790
πόθεν δέ μοι γένοιτ᾽ ἂν αἰθέρος θρόνος,
πρὸς ὃν κύφελλ᾽ ὑδρηλὰ γίγνεται χιών,
ἢ λισσὰς αἰγίλιψ ἀπρόσδεικτος οἰόφρων κρεμὰς
795
γυπιὰς πέτρα, βαθύ πτῶμα μαρτυροῦσά μοι,
πρὶν δαΐκτορος, βίαι καρδίας, γάμου κυρῆσαι;
κυσὶν δ᾽ ἔπειθ᾽ ἕλωρα κἀπιχωρίοις
800
ὄρνισι δεῖπνον οὐκ ἀναίνομαι πέλειν·
τὸ γὰρ θανεῖν ἐλευθεροῦται φιλαιάκτων κακῶν.
ἐλθέτω μόρος πρὸ κοίτας γαμηλίου τυχών.
τίνα φυγᾶς, τίν᾽ ἔτι πόρον τέμνω γάμου λυτῆρα; =
γένος γὰρ Αἰγύπτιον ὕβριν
δύσφορον ἀρσενογενές
μετά με δρόμοισι διόμενοι,
φυγάδα μάταισι πολυθρόοις
βίαια δίζηνται λαβεῖν.
820
σὸν δ᾽ ἐπίπαν ζυγὸν ταλάν-
του. τί δ᾽ ἄνευ σέθεν θνα-
τοῖσι τέλειόν ἐστιν; =
Translations (8)
Suppliant Maidens Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 776-820 focus
The Suppliant Women. (OCR draft) Experimental (The Suppliant Women.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 776 focus
O land of hills, just object of veneration, what shall we suffer? to what part of the Apian land shall we fly, if there is any where a dark cavern? Would I were black smoke, approaching to the clouds of Jove, and altogether invisible, and flying away without wings, might like dust be lost.
But my heart can no longer abide without flight, and my darkened spirit 1 throbs. But my father's look-out has undone me: I perish with terror. Would I could obtain death by the twistings of the noose, before the abhorred man draw nigh 2 , and, ere that, may Pluto rule us dying by our own hands.
From whence can I have a seat in the air on which the watery clouds become snow 3 , or a rock, rugged, inaccessible to goats, not pointed out, 4 lonely, desolate, the haunt of vultures, witnessing a deep fall to me, before, in spite of my heart, having met with forced nuptials.
And then I refuse not to become the prey of dogs, and the food of the birds of the country: for death is free from mournful ills: let fate approach, having seized me before the nuptial bed. What remedy for myself delivering me from the marriage can I yet find 5
Pour forth a voice to the heavens, supplicating strains to the gods, and such as will bring about good fortune to me, being the means of deliverance for me 6 . Father; do not love violence, seeing with just eyes and respect your suppliants, O earth-ruling, all-powerful Jove.
For the male offspring of Ægyptus intolerable in insolence pursuing me with speed, seek with foul abuse to seize me a fugitive by force. But the beam of your balance is over all: and what without you is perfected to mortals?
LES SUPPLIANTES (OCR draft) Experimental (LES SUPPLIANTES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 776 focus
que vais-je devenir ? Où fuir ? Sur la terre d'Apis est-il pour moi une cachette sombre ? Ah ! que je voudrais être la vapeur
noire qui approche les nuées de Zeus, pour disparaître tout entière et, comme la poussière qui, sans ailes, prend son vol et s'évanouit, mourir !
Des frissons sans cesse vont courant sur mon âme ;
mon cœur, maintenant noir, palpite 1 .
Ce qu'a vu mon père de sa guette m'a saisie : je suis morte d'effroi. Ah ! je voudrais, pendue, trouver la mort dans un lacet, avant qu'un
mari exécré portât la main sur mon corps. Plutôt, dans le trépas, avoir pour maître Hadès !
Plus vif.
Que ne puis-je m'asseoir au sein
de l'éther, là où l'eau des nuées se vient changer en neige ! Ou trouver du moins un roc
escarpé, abandonné des chèvres, inaccessible aux yeux, hautain et solitaire, suspendu dans le vide, aire de vautour, qui me garantirait une chute profonde, avant que je subisse, contre ma volonté, l'hymen d'un ravisseur !
Après, j'y consens, qu'on fasse de moi la proie des chiens, le festin des oiseaux d'alentour. Qui meurt se libère de dou-
tes vœux jusqu'au ciel, vers les
dieux et les déesses ! Mais par où s'accompliront-ils ? Ah ! tourne donc vers nous, père, des yeux qui nous promettent la délivrance, même au prix des combats ! Et sur la violence
jette un regard de colère : c'est celui qui lui est dû. Respecte en nous tes suppliantes, Zeus
tout-puissant, seigneur d'Argos.
Car les fils d'Égyptos intolérable démesure mâles
The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Robert Potter, 1779.) — 776 focus
Ye riſing hills, whoſe reverend heads
Majestic wave their awecommanding ſhades,
What woes our ſhudd'ring ſouls await ?
Or flying on the wings of fear,
855
In ſome cavern dark and drear
Deep ſhall we plunge, and hide us from our fate?
Oh that I cou'd as ſmoke ariſe,
That rolls its black wreaths thro' the air;
Mix with the clouds, that o'er the ſkies
860
Show their light forms, and diſappear:
Or like the dust be toſt
By ev'ry ſportive wind, till all be lost!
Such thoughts in deep deſpair I roll,
The gloom of ſorrow black'ning on my ſoul.
865
Ah father, the vex'd ocean round
What horrors ſtruck thy aching ſight?
Diſmay, and pale affright,
And wild amazement ſink me to the ground.
Shall then the baſe, deteſted band
870
With rude touch ſeize us for their own?
No: rather ſhall this daring hand
Prepare for death the conſcious zone;
Rather in deep diſdain
My pale ſhade ſink to Pluto's dreary reign.
875
Oh might I ſit ſublime in air,
Where watry clouds the freezing ſnows prepare!
Or on a rock whoſe threat'ning brow,
Th' aerial vulture's unreach'd ſeat,
In ſolitary ſtate
880
Frowns ruinous o'er th' affrighted waſte below:
Roll'd headlong down its rugged ſide,
A mangled carcaſs let me lie,
E'er drag'd a pale, unwilling bride,
Victim to ſad neceſſity;
885
And my indignant heart
Feel the keen wounds of ſorrow's tort'ring dart.
Throw me, e'er that deteſted day,
To prowling dogs and rav'nous birds a prey.
No form of death affrights me now:
890
O thou, aſſign'd the wretches' friend,
To bid his miſeries end,
And in oblivion's balm to ſteep his woe;
Come, gentle death, e'er that ſad hour
Which drags me to the nuptial bed;
895
And let me find in thy ſoft pow'r
A refuge from the force I dread;
O ſpread thy ſable cloud,
And in its unpierc'd gloom our forrows ſhroud!
Higher let your voices riſe,
900
And ſwell the choral deſcant to the ſkies,
Notes of ſuch a lofty vein,
That Gods may liſten to the ſolemn ſtrain !
Eternal Sire, from Heav'n's high throne,
If thy indignant eyeballs glow
905
With vengeance at foul deeds below,
Look down, thou Sovereign of the World, look down:
Ægyptus' ſons, a ruffian race,
Our flying footſteps chace;
And on our trembling, weeping band
910
Advance to lay their vengeful hand:
Extend thy golden ſcales,
For without thee what mortal worth avails?
By land, by ſea,
They ſeek their prey;
915
Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 776 focus
O terra alpestre, o d'ogni onor segnacolo,
che mai faremo? In quale mai dell'Apio
suol buio anfratto troverem ricovero?
Oh! se negra caligine
divenissi io, finitima
830
ai nugoli di Giove,
o polvere invisibile
che senza penne alto per l'aere muove!
Non giunga un mal senza riparo! Torbido
mi balza il cuor per la scoperta infausta.
835
del padre: manca nel terror lo spirito.
Strette vogliam d'un laccio
fatale esser nei vincoli,
pria che questi nefandi
mariti a noi s'appressino:
840
prima su noi defunte Ade comandi.
Come ascendere io posso un trono etèreo
dove l'acquosa neve si compagina,
o un'impervia precipite
persa nel ciel, soletta
845
rupe, rifugio ai vúlturi,
che dall'eccelsa vetta
vegga piombare me, prima che a queste
mi costringa il destin nozze funeste?
Preda allora dei cani essere, e pascolo
850
non mi rifiuto dei montani aligeri.
Poi che la morte libera
d'ogni querulo male.
Morte vo', pria che simile
talamo nuzïale.
855
Quale aprirmi potrò fuggiasca via
che dalle nozze libertà mi dia?
La voce alta ne l'ètere
lancia, e supplici canti innalza ai Superi,
che salva dai perigli
860
te rimandâro. O padre, e non benevoli
su chi protervo infuria
china i tuoi giusti cigli;
ma noi prostrate al soglio tuo proteggi,
possente Re che l'universo reggi.
865
Poi che la maschia egizia
schiatta, per tracotanza insopportabile,
sull'orme mie si lancia,
che in folle fuga erro con alti gemiti,
e a forza tenta cogliermi.
870
Ma tu della bilancia
governi il giogo. E che possiamo noi
nati alla morte, quando tu non vuoi?
Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 776 focus
O terra, cultus iuſtus.
730
Quid patiemur quò fugiemus ab Apia
Terra, ſi nigram latebram habet.
Niger fiam fumus nubibus, appropinquans Ioui.
Omnino non apparens uolans uerò tanquam
Puluis sine alis peream.
735
Inſuperabile non amplius mihi est cor.
Niger color quatit meum cor.
Patris labore uerò magis pereo metu.
Vellem fatalem laqueum aſsequi in funibus,
Priuſquam tangerem uirum deteſtandum manibus.
740
In conſpectu moriens bello regnaret.
Vnde mihi folium æthereum sit.
Ad quod nubes humida fiat nix
Ardua, alta immonſtranda, desolata, deſerta
Gypias petra, profundum
745
Casum teſtificans mihi,
Priuſquam hostis
Aſsequatur cor nuptijs.
Canibus deinde, patrijs
Auibus cœnam non renuo eſse.
750
Morte liberatur quis ò amice à malis.
Veniat,
Veniat mors ad cubilia
Hymen aſsequens.
Aliquem pro ipſa exitum
755
Inuenit, matrimonijq; expiationes.
Clama uocem cælestem,
Carmina deprecatoria dijs,
Perfecta mihi, quomodo
Exiſtentia mihi
760
Solubilia & bellicosa uide pater, uim ſi amas uidere
Oculis iuſtis.
Honora ſupplices tuas
Terræ concuſsor præpotens Iupiter,
Genus enim Aegyptium contumelia
765
Intolerabilia uirorum genus
Me curſibus perſequens,
Exulent ſtultis & tumultuoſis.
Vi quærunt accipere
Tuum omnino iugum,
770
Miſerrima. quid uerò sine te mortalibus est perfectum?
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliant Maidens — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 776 focus
O land of hill and dale, O holy land,
What shall befall us? whither shall we flee,
845
From Apian land to some dark lair of earth?
O would that in vapour of smoke I might rise to the clouds of the sky,
That as dust which flits up without wings I might pass and evanish and die!
I dare not, I dare not abide: my heart yearns, eager to fly;
And dark is the cast of my thought; I shudder and tremble for fear.
850
My father looked forth and beheld: I die of the sight that draws near.
And for me be the strangling cord, the halter made ready by Fate,
Before to my body draws nigh the man of my horror and hate.
Nay, ere I will own him as lord, as handmaid to Hades I go!
And oh, that aloft in the sky, where the dark clouds are frozen to snow,
855
A refuge for me might be found, or a mountain-top smooth and too high
For the foot of the goat, where the vulture sits lonely, and none may descry
The pinnacle veiled in the cloud, the highest and sheerest of all,
Ere to wedlock that rendeth my heart, and love that is loveless, I fall!
Yea, a prey to the dogs and the birds of the mount will I give me to be,—
860
From wailing and curse and pollution it is death, only death, sets me free:
Let death come upon me before to the ravisher's bed I am thrust;
What champion, what saviour but death can I find, or what refuge from lust?
I will utter my shriek of entreaty, a prayer that shrills up to the sky,
That calleth the gods to compassion, a tuneful, a pitiful cry,
865
That is loud to invoke the releaser. O father, look down on the fight;
Look down in thy wrath on the wronger, with eyes that are eager for right.
Zeus, thou that art lord of the world, whose kingdom is strong over all,
Have mercy on us! At thine altar for refuge and safety we call.
For the race of Aegyptus is fierce, with greed and with malice afire;
870
They cry as the questing hounds, they sweep with the speed of desire.
But thine is the balance of fate, thou rulest the wavering scale,
And without thee no mortal emprise shall have strength to achieve or prevail.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 776 focus
O du holmreiche Flur, mit Recht verehrt!
740
Was wird mit uns? In welchen Winkel Apia's
Entflieh'n wir, der uns schirmend hüllt in düstre Nacht?
Ein dunkler Rauch möcht' ich flieh'n,
Zeus' Wolkenheeren nahe zieh'n,
Entschwinden spurlos, Hauchen gleich emporgeweht,
745
Wie leiser Staub, unbeschwingt zerrinnen!
Erste Gegenstrophe.
Nicht unruhvoll mehr sänne dann mein Geist.
Jezt schlägt in dunkeln Wogen mir das Herz empor:
Des Vaters Botschaft tödtet, Angst entseelte mich.
Des Todes Arm möge denn
750
In Stranges Fesseln mich umfah'n,
Bevor der Gottverfluchte diesen Leib berührt!
Zuvor erblaßt, berge mich Grabesdunkel!
Zweite Strophe.
Wo wird in Aethers Höhe mir ein stolzer Thron,
Um den der Wolke Nebelbild zu Schnee erstarrt,
755
Ein glatter, unwirthsamer Fels,
Dede, steil, der Adler Haus,
Der, zum Abgrund schwindelud, mir
Tiefen Sturzes Zeuge sei,
Ch Gewalt, mein Herz zerreißend,
760
Mich an diese Männer kettet?
Zweite Gegenstrophe.
Wohl auch der Hunde Beute, wohl auch heimischer
Raubvögel Mahl zu werden, ich verweigr' es nicht:
Der Tod allein ja nimmt von uns
All das jammerschwere Leid.
765
Komme denn sein Tag, bevor
Mich das Brautgemach empfängt!
Was vermag mich sonst zu retten,
Was zu lösen diese Bande?
- Dritte Strophe.
Um Hülfe jamm're himmelan,
770
Den Göttern flehe mein Gesang,
Der diese Leiden ende, der
Mich löse! Vater, sieh den Kampf!
Dein gerechtes Auge lieb' es nicht,
Freche Gewalt zu schau'n!
775
Deinen Schüzlingen hilf, o Zeus,
Weltlenkender Gott der Allmacht!
Dritte Gegenstrophe.
Denn sieh, Aegyptos' Söhne, frech,
Mit unerträglich wildem Trok
In hastigem Laufe stürmen sie
780
Der Flüchtigen nach; mit wildem Ruf
Trachten sie gewaltsam mich zu fah'n.
Dein ist die Wage, du
Wäge! Schaffst du nicht das Gedeih'n,
Was könnte der Mensch vollenden?
785
(Geschrei der ankerwerfenden Aegypter. Die Führerin zeigt nach dem Strande hinaus; voll Entsetzen drängen sich die Jungfrauen zu einer jammernden Masse zusammen.) Schlußgesang.

Notes on the current edition

Supplices

1. βοῦνι Dindorf, πάνδικον Paley: βουνῖτι ἔνδικον codd.
2. νέφεσσι Arnaldus: νέφεσι codd.
3. ἀμπετὴς Enger, ἄιστος ὡς C. G. Haupt: ἀμπετήσαις δόσως M
4. ἀλυκτὸν Hermann: ἄφυκτον codd.
5. τέλος Headlam: κέαρ codd.
6. κελαινόχρως Pauw: μελανόχρως codd.
7. ita Victorius: πατροσκοπαιδὲ μεῖλον M
8. ἀρτάναις P: σαργάναις M G E
9. τῷδε χριμφθῆναι P, χροΐ E: τῶδ᾽ ἐχριμφθῆν χροῖν M
10. νεφῶν Enger: νέφη δ᾽ codd.
11. γείνεται M
12. κυσὶν Robortello: κύσειν M
13. δεῖπνον G: δείπναν M
14. ἐλθέτω seclusit Pauw
15. πᾷ addidi ( ποῖ Weil)
16. ἀμφυγᾶς duce Hermanno Weil: ἀμφ᾽ αὐτᾶς codd.
17. ἔτ᾽ οἶμον τέμω Weil: ἔτι πόρον τέμνω codd.
18. λυτῆρα Pauw: καὶ λυτήρια codd.
19. οὐρανίαν Aldina: οὐράνια codd.
20. μέλεα add. H. Voss
21. θεοῖς H. Voss: θεοῖσι καὶ codd.
22. πῶς seclusit Tucker καὶ H. Voss: μοι codd.
23. μάχαν Paley: μάχιμα codd.
24. φαιδρῶς Weil: φιλεῖς codd.
25. Αἰγύπτειον Hermann: Αἰγύπτιον codd.
26. φυγάδ᾽ ἀλαλαῖσι Tucker
27. τί δ᾽ ἄνευ Robortello: πιδανευ M

Commentary

Critical apparatus to The Suppliant Women (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Suppliant Women.) focus

775-776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-601

ἢ τίν' ἀμφυγὰν ἔτ᾽ ἢ πόρον τέμω γάμου λυτῆρα;:
τίν ἀμφ' αυτᾶς
(
τὸν ἀφ᾽ αὐτὰς
Rob.).
ἔτι πόρον τέμνω γάμου καὶ λυτήρια
M. G. E. Rob. et, ut videtur, P.
λείπει εὕρω
margo M. G. E.
εὕρω
pro
τέμνω
Turn. Addidi
ἢ
in principio versus. Ceterum non opus esse puto ut ostendam quae posui in librorum scriptura delituisse.

777. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-602

ἴυζε δ᾽:
νεν δ'
M. G. E.
νῦν δ'
Rob.
777

778-780. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-603

μέλη θεοῖσι λίτανα καὶ τέλεα δύας πελόμενά μοι λύσιμα· μάχαν δ᾽: Haec quoque sic ut feci scribenda fuisse et sententia docet et metrum.

778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-604

NA: Libri
μέλη λίτανα θεοῖσι καί
.
778

779. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-605

NA: Libri
τέλεα
(
τέλεια
Rob.)
δέ μοι πῶς πελομένα
(
πελόμένα
Rob.)
μοι
.
779

780. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-606

NA: Libri
λύσιμα μάχιμα δ'
.
780

781. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-607

μὴ στέργων ὁρῶν: Libri
βίαια μὴ φιλεῖς ὁρῶν
, nisi quod G.
ὁρᾶν
habet. Repugnans legi grammaticae
μὴ φιλεῖς
ortum credo ex interpretatione
μὴ φιλήσῃς
, adscripta ad id quod poetam scribere oportebat,
μὴ στέρξης
. Idque etiam metro comprobatur.
781

785. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-608

Αἰγύπτειον ὕβριν: Libri
αἰγύπτιον ὕβριν
. Scripsi
Αιγύπτειον ὕβριν
. Dixit
ὕβριν μέγαν
Hesiodus O. et D. 189. Eius adiectivi neutrum hic posuit Aeschylus.
785

786. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-609

δύςοιστον ... οἳ: Libri
δύσφορον
. Scripsi
δύςοιστον
, cuius interpretatio in textum erat illata, et addidi
οἳ
, quod et sententia et metrum iubebant.
786

787. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-610

διόμενοι:
διώμενοι
Ε.
787

789. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-611

δίζηνται:
διζῆνται
M. G.
δίζηνται
Rob.
789

791. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-612

τί δ' ἄνευ σέθεν:
πιδάνευ σέθεν
Μ.
πιδάνευ σέθεν
G.
τί δ᾽ ἄνευ σέθεν
Rob. qui ex codice suo
τὶ δ᾽ ἂν νευσέθεν
adnotat.
791

792. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-613

θνητοῖσι: Libri
θνατοῖς
.
792

793. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-614

ὅ ὅ, ἄ ἄ,: Libri
ὁ ὁ ὁ ἁ ἁ ἁ
.
793

794. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-615

ὁ δὲ μάρπτις ὁ νάϊος γάϊος: Libri
ὅδε μάρπις νάϊος γάϊος
. Turnebus
μάρπτις
. Si apertum est
ὁ νάϊος
ab Aeschylo scriptum fuisse, sic etiam
ὅδε
demonstrativum, quo significetur en adest, dicendum esset
ὅδ᾽ ὁ μάρπτις
. Sed tum duo dicta hic versus contineret,
ὅδ᾽ ὁ μάρπτις· ὁ νάϊος γάϊος
. Id vero inconcinnum est. Quare divisi
ὁ δέ
.
794

795. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-616

NA: Addidi
ἠέ, ἠέ
.
795

796. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-617

τῶν πρὸ σύ, μάρπτι:
προμαρπτι
Μ. G. Rob.
προμαρτι
Ε. Inserui
σύ
.
796

797-798. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-618

ὁσιόφρονα λύσιν καθ᾽ ἁβασías ὀλολυῖα βόαμα φαίνω:
λόφ ὄμ αὖθι κάκκας νυ δυϊαν βοᾶν ἀμφαίνω
Μ. Rob. Eodem modo G. praeterquam quod
ἀμφαίνω
habet et
νυ
ex correctione.
ἰὸν, ὁμοῦ αὖθι κάκκας νυ
ex E. adnotatum. Perridicule
λόφ ὄμ
pro interiectionibus habita sunt. Si ad metrorum rationem critici attendissent, vidissent, ut in antistrophico versu est
βλοσυρόφρονι
, ita hic quoque simile nomen lectum esse. Deinde quod in libris est
κάκκας
, quum scholiastes
καταβάσεις
interpretetur, patet eum
καββάσιας
legisse habuisseque pro accusativo. At est genitivus. Puto me recte ex vestigiis corruptorum verborum haec eruisse,
ὁσιόφρονα λύσιν καββασίας ὀλωλυῖα βόαμα φαίνω
, piam solutionem descensionis (ad navem) perdita imploro clamitans.
Καταβαίνειν
proprium verbum est de iis qui ad navem e litore descendunt. Vbique
ὄλωλα
, ut apud Latinos perii, interii, occidi, in magno periculo dici solitum est: raro participium de homine vivo dicitur. Sed ita apud Sophoclem Antig. 1288. de se Creon,
αἰαῖ, ὀλωλότ᾽ ἄνδρ᾽ ἐπεξειργάσω
. Ceterum chorus piam liberationem dicit, quae revereatur sanctitatem supplicantium.

799. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-619

ὁρῶ, ὁρῶ: Geminavi
ὁρῶ
.
799

800. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-620

τάδε φροίμι᾽ ἐμῶν βιαίων πόνων:
τάδε φροίμια πράξαν πόνων βιαίων ἐμῶν
M. G. E. Rob.
πούπραξα
ex Р. affert Butlerus. Non est credibile in tanto metu et terrore Aeschylum illud
πράξαν
posuisse, sed videtur interpres
ἔπραξαν
adscripsisse. Itaque eo eiecto leviter mutavi ordinem verborum ad exemplum versus strophici.
800

801. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-621

ἠέ, ἠέ:
ἠέ ἠέ
M. G. E.
ἰὲ ἰέ
Rob.
801

803-804. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-622

βλοσυρόφρονι χλιδᾷ δύςφορα ναῒ τἀγγάϊ', ἄναξ, προτάσσου:
βλοσυρόφρονα χλιδᾶι
(
χλιδᾷ
G. Rob.)
δυςφοραναῒ νὰν γᾶι γαῖ·
(
δυσφορὰν ἀὶ κ ο γαι γαῖ
G.
δυσφορὰ καὶ καν για γαῖ
Rob.)
άναξ προτάσσου
M. G. Rob.
δύςφοραν καν γεῷ
E. Haec emendavi.

805. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-623

σοῦσθε, σοῦσθ᾽:
σοῦθε σοῦθ'
Rob.
805

807. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-624

τιλμοί:
τιλμοὶ
semel Rob.
807

809. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-625

σοῦσθε, σοῦσθ᾽ ὀλοαὶ μέγ᾽ ἐπ᾽ ἄμαλα:
σοῦθε σοῦθ᾽
Rob.
ὀλύμεναι ὀλόμεν᾽ ἐπαμίδα
Μ.
ὀλυμεναι ὀλύμενα ἐπαμίδα
G.
ὀλλύμεναι ἐπ' ἀμίδα
Rob.
ὀλλύμεναι
adnotatum ex E. Etym. Μ. p. 75, 22. in v.
ἀμάδιος
insertam habet glossam, quam codex 2720. in Crameri Anecd. Paris. IV. p. 7, 28. omittit,
ἀμάδα, τὴν ναῦν, Αἰσχύλος
. Veram scripturam praebet Hesychius,
ἄμαλα, τὴν ναῦν, ἀπὸ τοῦ ἀμῶν τὴν ἅλα. Αισχύλος Πρωτεῖ σατυρικῷ
. Nominativum
ἄμαλς
ne quis in usu fuisse putaret, scite admonuit Lobeckius in Paralip. p. 275. Cur corrupta
ὀλύμεναι ὀλόμεν'
in
ὀλοαὶ μέγα
mutaverim patet.
809

810. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-626

εἴθ' ἀνὰ:
εἰθάνα
Μ. G. E.
εἶτ᾽ ἀνὰ
Rob.
εἶτ᾽ ἀνὰ
Vict. Non aptum hic videtur
εἶτα
, quae vox ratiocinantis est, quasi dicat, tum ergo, si navem nos iubes conscendere, pereas. Quare
εἴθε
posui.
810

810. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-627

πολύρυτον:
πολύρρυτον
Μ. Rob.
πολύρρογον
G.
πολύρροτον
Ε.
810

811. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-628

ἁλμυρόεντα: Libri
ἁλμήεντα
. In nomine proprio, ut supra v. 536. in
Παμφύλων
, venia est spondeo in hoc metro, non in alio vocabulo. Quare non dubitandum est quin poeta
ἁλμιόεντα
scripserit.
811

813. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-629

γομφοδέτῳ τε δόρει διώλου: In
γομφοδέτῳ
litterae
οις
supra versum additae in M.
δορὶ δὲ ὅλου
G.
δορὶ διόλου
Rob. et fortasse M. nisi is
δορὶ διόπλου
habet. Meam emendationem
δόρει διώλου
memoravit Erfurdtius in editione maiore Aiacis p. 628.
813

814-815. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-630

αἵμον᾽ ἴσως σέ γ' ἐπ' ἄμαλα ἥσει δουπίαν τἀπὶ γᾷ:
αἵμονες ὡς ἐπάμιδα
(
ἐπαμίδα
G. E.
ἐπ᾽ ἀμίδα
Rob.)
ησοδουπια
(
ήσυδουπία
G. E. Rob.)
τάπιτα
M. G. E. Rob. Scholiastes
ᾑμαγμένον σε καθίζω
. Inde Turnebus
αἵμον ἵζω σ' ἐπ' ἀμίδα
. Apparere puto scriptum fuisse quod posui.
Αἵμονα
dicit sanguinolentum, cruentum, ut in Agam. v. 1450. et Euripides in Hecuba v. 89. Cruentum te, inquit, fortasse millent in navem copiae terrestres Argivorum. Navem
δουπίαν
utrum cum strepitu aufugientem, an, ut fere
δουπεῖν
usurpatur, perituram dicat, incertum est.

816. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-631

μεθέσθαι σ᾽ ἔχαρ:
βίαμε θέσθαι
Μ. Inserui
σε
. Lobeckius, qui in Paralip. p. 205.
ἔχαρ
apud Theognostum
τῷ α παραληγόμενα δύο πίαρ καὶ ἔλεαρ
dicentem reponi volebat, vocabulum illud suspectum habuit in
Ρηματικῷ
p. 313. ut, quoniam scholiastes
ἐπιθυμίαν
interpretatur, quaereret an ille
λίγαρ
vel
γλίχας
scriptum invenisset. Videtur scholiastes recte sensisse. Apud Homerum
ἰσχανάαν
et cohibere et cupere significare putant. Sed fuerunt qui
ἰχανάαν
ab
ἰσχανάαν
distinguerent. Choeroboscus in Crameri Anecd. Oxon. II. p. 222, 6.
ἰχανόω· ῖ κατὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ λ παρὰ τὸ λίαν ἔχεσθαι
. ἢ
ἰσχανόω ἦν, καὶ ἐπὶ τῇ ἐνδείᾳ τοῦ σ τέταται τὸ ι, ὡς καὶ τὸ γινώσκω, γνώσκω
. Multa nugatur Etym. Μ. p. 478, 44. in quo p. 568, 7.
ἰχαίνειν, ὃ ἐστιν ἐπιθυμεῖν
, ut. ex
λίαν χαίνειν
factum affertur. Apud Hesychium habemus
ἰχανάᾳ, ἐπιθυμεῖ. ἰχανάαν, ἐπιθυμεῖν, γλίχεσθαι, θέλειν, ἥδεσθαι
, sed etiam
ἰσχανόων, ἀσθμαίνων, πνευστιῶν, ἐπιθυμῶν, γλιχόμενος. ἰσχανῶν, ἐπιθυμῶν. ἰσχανῶσα, ἐπιθυμοῦσα. ἰσχανῶ, ἐπιθυμῶ
. Accedit his Stephanus Byzantius, apud quem legimus,
Ἴχανα, πολίχνιον τῆς Σικελίας, διὰ τὸ τῇ αὐτοῦ ἁλώσει πολλὰ προςλιπαρῆσαι τοὺς Συρακουσίους. ἰχανᾶν δὲ τὸ ἐπιθυμεῖν
. Credo ego quidem ut
ἰσχανῶν
, sic etiam
ἰχανᾶν
cum
ἔχειν
vel
ἴσχειν
, cognatum esse, sed tamen ut forma inter se differant haec verba: confirmatque id non solum
ἔχαρ
, sed etiam affinis significationis vocabulum
ίχνος
. Atque ut aliquo modo, si
ἰσχανῶν
sit aliquid firmiter et cupide tenere, dici potuerit, tamen non videtur isto significatu hoc verbum recte construi cum infinitivo. Quod si Il. XVII. 572. de musca potius
ἠχανάᾳ δακέειν
quam
ἰσχανάᾳ
dictum est, probandum erit etiam XXIII. 300. de equa
μέγα δρόμου ἐχανόωσαν
, et od. VIII. 288. de Vulcano
'χανόων φιλότητος εϋστεφάνου Κυθερείης
.
816

817. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-632

φρενὸς ἄφρονά τ' ἄγαν: Libri
φρενὶ τ᾿ ἄταν
, versu tribus syllabis quam debebat breviore. Quum scholiastes scribat
τὴν ἐπιθυμίαν ἔχαρ εἶπεν, τὴν ἄτην τῆς φρενός
, nec dubitari possit quin, ut in antistrophico
θέλεος ἀθέλεος
, hic quoque similia inter se verba composita fuerint, posui
φρενὸς ἄφρονά τ' ἄγαν
. Significat autem
ἄγη
invidiam, indignationem, et quae his cognata sunt. In tali loco non potest dici quid scripserit poeta, sed quiescendum est in eo quod potuerit scribere, donec verum certo indicio reperiatur.
817

818. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-633

ἰοὺ, ἰοὺ:
ἰὼ τὸν
Μ. G.
ἰὼ ἰοὺ
Rob.
ἰὼ τοῦ
Turn.
818

819. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-634

λεῖφ᾽ ἕδρανα, κι' ἐς δόρυ:
λεῖρ᾽ ἵδρανα κι ἐς
Μ.
λεῖς ἱδρανακίδες
G. Emendate Rob.
819

820. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-635

ἀτίετος ἀνὰ πόλιν ἀσεβῶν:
ἀτιέτανα πόλιν εὐσεβῶν
Μ.
ἀτίετ᾽ ἀναπόλιν εὐσεβῶν
G.
ἀτίταν ἄπολιν εὐσεβῶν
ex P. Fachsius affert.
ἀτίετ᾽ ἀνάπολιν εὐσεβῶν
Rob. Quum hi tres versus praeconis esse putarentur, non mirandum est quod emendari non potuerunt. Scripsi
ἀτίετος
, quod est impune, et
ἀσεβῶν
. Abire iubent ab sedibus suis praeconem, impune in urbe sacratas sedes violantem.
820

821. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-636

ἴδοιμ᾽:
εἴδοι
Μ. G.
ίδοι
Ε. P. Correxit Butlerus.
821

822. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-637

ἀλφεσίβοιον ὕδωρ:
ἀλφεσίβοιον ὕδωρ
dixit etiam Alexander Aetolus in Parthenii Eroticis cap. 14. v. 8.
822

823. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-638

ἀεξόμενον: Libri
δεξόμενον
, praeter Rob. qui
δεξώμενον
habet. Correxerunt Scaliger et Porsonus.
823

825. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-639

γεῖος ἔχω βαθυχάϊος βαθρείας, βαθρείας, γέρον:
ἅγειος ἐγὼ βαθυχαῖος
Μ.
ἄγειος ἐγὼ βαθχαῖος
G. unde
βακχαῖος
Ald.
ἄγειος ἐγὼ βαθυχαῖος
Rob.
ἄγειος ἐγὼ
etiam E. Scholiastes
ἐγὼ ἡ βαθυχαῖος ἀναξία ταύτης τῆς βαθρείας, ὦ γέρον
. Patet eum
βαθρείας
pro genitivo habuisse, ut
βαρείαν
chorus vel accessionem ad se praeconis, vel suam ab simulacris discessionem dixerit. Videtur enim illud
ἅγειος
putasse per errorem scriptum esse pro
ἁγνός
. At id
ἁγνά
dictum esset. Dubitari non potest quin
αὐθρείας
idem quod
βάθρα
significet, gradus in quibus et signa deorum posita erant et virgines consederant, scriptumque fuerit
ἔχω βαθρείας
. Nam ut sacrum esse hunc quem tenent locum asseverent, iterant hanc vocem: ad quod respondens praeco acerba cum ironia
ἐν ναΐ, καΐ
dicit, ipse quoque
βαθρείας
nominans eum locum in quo mox sint sessurae.
Ἄγειος
Lobeckius in Paralip. p. 552. in
γέγειος
mutandum suspicabatur. At id metro non convenit. Ego
γεῖος
scripsi. Stephanus Byzantius
γῆ ἀπὸ τοῦ γέα κραθέν· ἀφ' ου τὸ γέγειος κτητικὸν πλεονασμῷ τοῦ γε
. Antiquum κτητικόν necesse est
γεῖος
fuerit, possessorem terrae et in ea natum significans, diversumque a
γάϊος
, quod oppositum est marino, ut supra v. 794.
ὁ νάϊος γάϊος
. Debent autem hae virgines caussam memorare, cur iure suo istos gradus teneant: itaque dicunt
γεῖος βαθυχάϊος ἔχω βαθρείας
, ut indigenae ab antiquissima nobilitate generis hunc locum sibi vindicantes.
825

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

718-783. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-446

1
2
drittes Epeisodion: 1. Danaos, welcher bisher auf dem Götteraltare stand und nach der Meerseite spähte (721), kündigt das Nahen der Ägyptischen Flotte an und gibt seine Absicht kund Hilfe zu holen. 2. In dem Kommos 742-769 drücken die Danaiden dem Vater ihre Angst aus, während dieser sie zu beruhigen sucht. 3. Danaos bleibt bei seinem Ent- schlusse in der Hoffnung vor dem Ausschiffen der ägyptischen Mann- schaft mit Hilfe zurückzukommen. (Der Dichter braucht eben den Schauspieler, welcher den Danaos gegeben hat, für den Herold der Ägyptiaden.)

776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-487

3
4
ἀλίμενον: die Strandebene von Kyberi, wo Apobathmoi, der Landungsplatz des Danaos, lag, ist hafenlos bis hinab zum Thyreatischen Meerbusen. Überhaupt ist Nauplia der einzige Hafen an der Küste von Argolis.

777. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-488

5
6
ἐς νύκτ᾽ ἀποστείχοντος ἡλίου: vgl. Cho. 656 τάχυνε δ᾽, ὡς καὶ νυκτὸς ἅρμ᾽ ἐπείγεται σκοτεινόν. Man sieht aus solchen Stellen, daß sich die Zuschauer der dramatischen Darstellung ebenso wie dem An- hören einer epischen Erzählung hingaben und sich nicht daran stießen, daß von Nachtwerden ge- sprochen wurde, während sie in Wirklichkeit im Theater hellen Tag um sich hatten. φιλεῖ· εἴωθεν Hesych. Das Asyndeton bei der Erläuterung. ὠδῖνα peinlicher Sorge wie Cho. 210 πάρεστι δ᾽ ὠδὶς καὶ φρενῶν κατα- φθορά von quälender Unent- schlossenheit. von 7791. οὐδ᾽ ἂν ἔκβασις, geschweige στολὴ στρατοῦ. Das doppelte av ist bei Äschylos weit seltener als bei Sophokles. — γένοιτο ἂν καλή, dürfte sich als ratsam erweisen. Schol. πριν καταθαρρῆσαι τῷ ὅρμῳ τὰς ναῦς, d. h. bevor man für das Landen eine Vertrauen erweckende Bucht findet.

781. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-489

7
8
Sei in Anbetracht deiner Angst darauf bedacht die Götter nicht außeracht zu lassen, d. h. laß dich durch deine Aufregung nicht verleiten den Götteraltar zu verlassen. φρόνει wie μέμνησο. μέν gehört eigentlich zu σύ und hat nur wegen de eine andere Stellung erhalten. ἀμελεῖν θεῶν wie 733.

782. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-490

9
10
Daß vor πράξας ἀρωγήν ein Vers, welcher mit ἐγὼ δέ begann, ausgefallen ist, hat Hartung wahr- genommen. Der Vers kann etwa ἐγὼ δὲ θάσσον δεῦρ᾽ ὑποστρέψω πόσα gelautet haben. Mit πράξας ἀρωγήν (sobald ich Hilfe erwirkt habe) vgl. 1056 und πράσσειν εἰρήνην, φιλίαν, κατάλυσιν τοῦ δήμου. ἄγγελον, weil er die An- kunft der Ägyptiaden meldet.

783. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-491

11
12
Vgl. zu 631.

784-831. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-492

13
14
drittes Stasimon, in welchem die Danaiden ihrer höchsten Angst und ihrem In- grimm gegen die Ägyptiaden Aus- druck geben und Zeus selbst da- für verantwortlich machen, wenn jene ihre Freveltat ausführen: Wohin im apischen Lande soll ich mich verkriechen? Könnte ich als Rauch in die Höhe steigen! Was der Vater erspäht hat, er- schreckt mich zu Tode; lieber will ich mich aufhängen als an der Seite des vermaledeiten Mannes ruhen. Könnte ich mich in den hohen Äther erheben oder auf einen steilen Felsen um mich von ihm hinabzustürzen, bevor ich die unselige Ehe eingehe! Würde ich dann auch den Hunden und Vögeln zur Speise, lieber als das Ehelager ist mir der Tod.. · Höre mein Flehen, Vater Zeus; verab- scheue in deiner Gerechtigkeit die Gewalttätigkeit, erbarme dich der Schutzflehenden. Mich verfolgen die Söhne des Ägyptos. Du hast Macht gegen alles: was erfüllt sich den Sterblichen gegen deinen "Willen?" Der Parallelismus im Inhalt der beiden ersten Strophen- paare legt den Gedanken nahe, daß der eine Halbchor das erste, der andere das zweite, der Ge- samtchor das dritte Strophenpaar vorzutragen hat.

784. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-493

15
16
γᾶ βοῦνι, πάνδικον (für βουνῖτι ἔνδικον Dindorf u. Paley) σέβας: Hochland, mit vollem Recht verehrt". Vgl. zu 123.

786. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-494

17
18
,, Vielleicht ist irgendwo ein versteckter Schlupfwinkel zu finden." κελαινόν: Schol. ἀφανές (eine Höhle, die niemand findet). κεῦθος: vgl. Hes. Theog. 483 ἄντρῳ ἐν ήλιβάτῳ ζαθέης ὑπὸ κεύθεσι γαίης.

788. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-495

19
20
D. i.,,emporsteigend bis zu den Wolken des Himmels". νέφεσσι wie φυγάδεσσιν 1054; vgl. ὅσσας Pers. 866, πέλασσον, μέσσος bei Sophokles. Das Particip γειτονῶν hat sich an καπνός angeschlossen wie Soph. Ο. Κ. 1081 εὔθ᾽ ἀελλαία ταχύρρωστος πελειὰς αιθερίας νεφέλας κύρσαιμ' αὐτῶν ἄνωθεν αἰωρήσασα το μὸν ὄμμα an πελειάς.

790-791. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-496

21
22
ἀμπετὴς αἰόλος (so für ἀμπετήσαις δόσως, d. i. ἀμπετὴς ΑΙΣΔΟΣ <= ΑΙΟΛΟΣ> ὡς) κόνις: „in die Höhe fliegend als leicht- beweglicher Staub". Das in der Überlieferung hinzugefügte ås kann der Dichter entbehren. Vgl. zu 110 ff., 449 f., Pers. 88 ff. Zu alólos vgl. Sieb. 481 λιγνὺν μέλαιναν, αἰόλην πυρὸς κάσιν mit dem Schol. τὴν εὐκίνητον καὶ ταχεῖαν. Zweier Endungen ist αιόλος auch Aristot. Probl. 26, 13 αἰόλοι ἡμέραι. In αἰόλος liegt gewissermaßen die Begründung für ἄτερθε πτερύγων. κόνις: zu 186. ὀροίμαν für ὀλοίμαν Dindorf.

792. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-497

23
24
κακόν ist für κέαρ nach einer Vermutung von Schütz ge- setzt; κέαρ scheint aus dem folgenden Verse zu stammen, wo Schwerdt κελαινόχρων δὲ πάλλεται φίλον κέαρ schreibt. W. Headlam Vermutet ἄλυκτον (mit Hermann) δ᾽ οὐκέτ᾽ ἂν πέλοι τέλος.

793. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-498

25
26
κελαινόχρως (für μελανόχρως Pauw): Schol. ἀντὶ τοῦ τεταραγμένη. ἡ μεταφορὰ ἀπὸ τῆς θαλάσσης, ἥτις ἐν τῷ ταράσσεσθαι μελαίνεται. Man könnte hierfür auf Hom. H 63 oin δὲ ζεφύροιο ἐχεύατο πόντον ἔπι φρὶς ὀρνυμένοιο νέον, μελάνει δέ τε πόντος ὑπ᾽ αὐτῆς verweisen, aber näher liegt es an das Homerische φρένες ἀμφίμελαιναι zu denken, vgl. μελαγχίτων φρήν Pers. 117.

794. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-499

27
28
σκοπαί hier von dem Ergeb- nis der Handlung wie πόνος Cho. 137 ἐν τοῖσι σοῖς πόνοισι χλίουσιν μέγα.

795-796. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-500

29
30
μορσίμου: Schol. μόρον μοι ἐπάγοντος. – ὁρκάναις (um des Versmaßes willen gesetzt für o αg- γάναις nach Hesych. ὁρκάνη· ἔνιοι κρεμάστραν· ἄλλοι σαργάνην) von den erdrosselnden Stricken.

798. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-501

31
32
χριμφθῆν (diese Form steht vereinzelt, wenn nicht Sieb. 1070 κατακλυσθῆν für κατακλυσθῆναι τὰ μάλιστα zu schreiben ist) χροΐ: die gehässige Bezeichnung verrät den bitteren Haß.

799. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-502

33
34
θανούσης ( μου) ανάσσοι: lieber soll Hades mein Herr sein als ein Sohn des Ägyptos. δ'. welches Hartung getilgt hat, ist für den Sinn fast störend.

800. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-503

35
36
πόθεν γένοιτ' ἄν dient eben- so zum Ausdruck eines Wunsches ( εἴθε γένοιτό ποθεν) wie häufig πῶς und τίς mit dem Potentialis. Vgl. Ag. 627, 1449. - αἰθέρος θρόνος wie ἕδρα χθονός oder γῆς oder τάφου Eum. 808, Soph. Ο. Κ. 45, Eur. Hel. 797.

801. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-504

37
38
an den sich nasses Ge- wölk als Schnee ansetzt“, d.h.„ein von Schnee umgebener Sitz im Äther". Der Text dieses Verses ist sehr unsicher: κύφελλ' für νέφη δ' hat Dindorf geschrieben nach Hesych. κύφελλα· τὰ νέφη.. ὁμίχλη. Das Wort findet sich sonst bei Kallimachos und Lykophron. Andere vermuten νεφῶν ὑδρηλά oder νέφη δίυγρα oder νέφη κάθυδρα (nach Hesych. υδρηλοί. κάθυδροι); πήγνυται hat Burges für γίγνεται gesetzt. Dem Sinn würde eher πηγνύοιτο entsprechen. Aber auch Hom. P 629 ἤδη μέν κε, καὶ ὃς μάλα νήπιός ἐστιν, γνοίη könnte man εἴη für ἐστίν erwarten. 8021. λισσάς . . πέτρα: durch die zahlreichen Epitheta heben die Jungfrauen mit einer Art von Wollust die für das Sichhinab- stürzen günstigen Eigenschaften hervor. Vgl. Ag. 202 ff., Pers. 638 ff. λισσὰς πέτρα wie Eur. Andr. 533 λισσάδος πέτρας, bei Homer λισσὴ πέτρη. αἰγίλιψ, das Homerische Epitheton, dessen Ableitung un- sicher ist, von dem nur feststeht, daß die Etymologie von Eustathios (733, 35) ἥτις διὰ τὸ τοῦ ὕψους δυσανάβατον καὶ ὑπὸ αἰγὸς λείπεται abstrus ist. Der Stelle ὥς τε κρήνη μελάνυδρος, ἥ τε κατ᾽ αἰγίλιπος πέτρης δνοφερὸν χέει ὕδωρ ( Ι 15, II 4) entspricht die Bedeutung ,, wassertriefend" (vgl. alyes Wogen und λείβω). — ἀπρόσδεικτος, weil dessen Gipfel in die Wolken hinein- ragt. οἰόφρων personifziert die in einsamer Höhe stolz empor- ragende Kuppe. Das Epitheton kennzeichnet den Natursinn des Dichters. — κρεμάς, abschüssig. γυπιάς, WO die Geier horsten. Plin. H. N. X 6 nidos (volturum) nemo attingit .. nidificant in ex- celsissimis rupibus.

805. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-505

39
40
μαρτυροῦσα, verbürgend.

806-807. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-506

41
42
πρὶν κυρῆσαι schließt sich an βαθύ πτῶμα an. δαΐκτωρ γάμος, funestae nuptiae. Vgl. δαϊ κτήρ Sieb. 900. — βία καρδίας (zwei- silbig wie 74) wie βία φρενῶν Sieb. 599, mit innerem Widerstreben.

808-809. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-507

43
44
ἔπειτα . . οὐκ ἀν. πέλειν, d.i. ,,dann will ich gerne.. werden" oder ,,mag ich auch hinterher.. werden". ἕλωρα: vgl. Hom. γ 271 οἰωνοῖσιν ἕλωρ καὶ κύρμα γενέσθαι. Die Mehr- zahl ἕλωρα wie ἑλώρια Hom. A 4 αὐτοὺς δὲ ἑλώρια τεῦχε κύνεσσιν οἰωνοῖσί τε πᾶσι.

810-811. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-508

45
46
Schol. ἀντὶ τοῦ ἐλευθεροῦ. Darnach muß ἐλευθεροῦται als dynamisches Medium betrachtet werden, wenn nicht der Text ge- litten hat: Schütz vermutet τῷ γὰρ θανεῖν ἐλευθεροῦμαι, näher liegt τὸ γὰρ θανεῖν ἐλευθεροῦ τοι. Der Gedanke ist sprichwörtlich, vgl. Prom. 775, Fragm. 255, 353, Soph. Fragm. 636, Trach. 1173, El. 1170, O. K. 955, Eur. Heraklid. 595, Hipp. 1373, Or. 1522, Fragm. 449. φιλαιάκτων („jammerselig", von der leidenden Person übertragen): vgl. φιλόδυρτος 70, φίλοικτος Ag.252, φιλόκλαυτος, φιλόστομος, φιλοικτίρ- μων, φιλόθρηνος.

812-813. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-509

47
48
ἐλθέτω μόρος: vgl. Soph. Ant. 1329 ἔτω, ἴτω, φανήτω μόρων ὁ κάλλιστ᾽ ἔχων ἐμοὶ τερμίαν ἄγων ἡμέραν. — „indem er mir eher als das eheliche Lager zuteil wird“ wie Pers. 708 ἀνθρώπεια δ᾽ ἄν τοι πήματ᾽ ἂν τύχοι βροτοῖς, Prom. 362 θέλοιμ᾽ ἂν ὡς πλείστοισι πημονὰς τυχεῖν, nicht τυχὼν ἐμοῦ (Schol.).

814-815. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-510

49
50
ἢ τίν' ἀμφυγᾶς πόρον (für τίν ἀμφ' αὐτᾶς ἔτι πόρον) .. λυτῆρα ( λυτῆρα für και λυτήρια Pauw): oder welchen Weg des Ent- rinnens, der mich von der Ehe er- löst, soll ich einschlagen?" Zu ἀμφυγᾶς (wie ἀμφαίνω 841) vgl. Cho. 942 ἀναφυγᾷ κακῶν, zu πόρον τέμνειν die Redensarten ὁδὸν τέμνειν, κέλευθον τέμνειν.

816. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-511

51
52
ἴυζε.. ὀρθίαν (für οὐράνια um der Responsion willen): vgl. Pers. 283 ἴυς᾽ ἄποτμον . . βοάν, Cho. 747 ὀρθίων κελευμάτων.

817. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-512

53
54
μέλη θεοῖσι λιτανά (für μέλη λιτανὰ θεοῖσι καὶ Hermann und Turnèbe): μέλη λιτανά (Hehende Weisen) steht als Apposition zu ὀμφάν, während θεοῖσι von ἴυζε abhängt. Vgl. Schol. ἐπεξηγήσατο ὀμφάν. ἑαυταῖς δὲ παρακελεύονται.

818-819. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-513

55
56
τέλεα δὲ (für δέ μοι Burney) πῶς . . μαχᾶν (für μάχιμα δ): ,,Bitten, die aber in Erfüllung gehen erlösend von Kämpfen wie?" In ihrer Verzweiflung glauben sie nicht an die Möglich- keit der Erfüllung ihrer Bitte, da das zum Kampfe bereite Heer in der Nähe ist.— ἔπιδε wie Sieb. 472 Ζεὺς νεμέτωρ ἐπίδοι κοταίνων, zu 1.

820-821. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-514

57
58
βιαια μὴ φαιδροῖς (für φιλεῖς Weil, vgl. den antistr. V. 828) ἐνδίκοις: „Sieh die Gewalttätig keit nicht mit heiterem Blick deiner gerechten Augen an." Vgl. φαιδροῖσι . . ὄμμασιν Ag. 525.

822-823. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-515

59
60
σεβίζου wie 649 αἰδοῦνται ἱκέτας Διός. Das Wort soll den heiligen und gerechten Gott zwingen ihre Bitte zu erhören. γαιάρχε παγκρατές: Schol. ὦ πάσης γῆς κρατῶν Ζεῦ. Dieses eine Attribut hat sich in zwei selbständige auf- gelöst.

824. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-516

61
62
γένος Αἰγύπτιον wie Τηρείας ἀλόχου 61. ὕβριν ist Akk. des Bezugs zu δύσοιστον (an Übermut unerträglich). Wenn nicht der Text gelitten und dieser etwa ur- sprünglich ὕβριν γὰρ Αἰγύπτου γένος gelautet hat, so muß die mangel- hafte Responsion durch den Eigen- namen entschuldigt werden.

825. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-517

63
64
δύσοιστον für δύσφορον Her- mann. 8261. μεταδιόμενοι (Schol. διώ- κοντες) δίζηνται, weil Αἰγύπτιον γένος s. v. a. οἱ Αἰγύπτου παῖδες. μάταισι: Schol. ταῖς ζητήσεσιν. πολυθρόοις von der geräuschvollen Verfolgung. Man könnte πολυδρό μοις (745) erwarten und annehmen, daß das vorhergehende δρόμοισι als erklärende Überschrift über μάταισι ein anderes Wort˙ (etwa πλάταισι) verdrängt hat. βίαια steht ad- verbiell. — δίζηνται ist ein ionisches Wort.