Aeschylus Supplices 800

Ioannes Sanravius (Translator)

Canibus deinde, patrijs
Auibus cœnam non renuo eſse.
750
Morte liberatur quis ò amice à malis.
Veniat,
Veniat mors ad cubilia
Hymen aſsequens.
Aliquem pro ipſa exitum
755
Inuenit, matrimonijq; expiationes.

Supplices. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (9)
Ἱκέτιδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 776-824 focus
Ἱκέτιδες Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 776-824 focus
Greek (Editio princeps, 1518) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliants, 1518 edition. Native printed lineation, page markers, and automated correspondence to the Perseus/Smyth edition.) — 800 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Joannes Cornelius de Pauw, 1745.) — 800 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 800 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 800 focus
ΙΚΕΤΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΙΚΕΤΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 800 focus
Κυσὶν δ' ἔπειθ' ἕλωρα κἀπιχωρίοις
Ant. 2.
ὄρνισι δεῖπνον οὐκ ἀναίνομαι πέλειν
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. N. Wecklein, 1885.) — 800 focus
Aeschyli Supplices (OCR draft) Experimental (Aeschyli Supplices. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 800 focus
κυσὶν δ᾽ ἔπειθ᾽ ἕλωρα κἀπιχωρίοις
800
ὄρνισι δεῖπνον οὐκ ἀναίνομαι πέλειν·
τὸ γὰρ θανεῖν ἐλευθεροῦται φιλαιάκτων κακῶν.
ἐλθέτω μόρος πρὸ κοίτας γαμηλίου τυχών.
τίνα φυγᾶς, τίν᾽ ἔτι πόρον τέμνω γάμου λυτῆρα; =
Translations (7)
Suppliant Maidens Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 776-820 focus
The Suppliant Women. (OCR draft) Experimental (The Suppliant Women.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 800 focus
And then I refuse not to become the prey of dogs, and the food of the birds of the country: for death is free from mournful ills: let fate approach, having seized me before the nuptial bed. What remedy for myself delivering me from the marriage can I yet find 5
LES SUPPLIANTES (OCR draft) Experimental (LES SUPPLIANTES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 800 focus
Après, j'y consens, qu'on fasse de moi la proie des chiens, le festin des oiseaux d'alentour. Qui meurt se libère de dou-
The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Robert Potter, 1779.) — 800 focus
Throw me, e'er that deteſted day,
To prowling dogs and rav'nous birds a prey.
No form of death affrights me now:
890
O thou, aſſign'd the wretches' friend,
To bid his miſeries end,
And in oblivion's balm to ſteep his woe;
Come, gentle death, e'er that ſad hour
Which drags me to the nuptial bed;
895
And let me find in thy ſoft pow'r
A refuge from the force I dread;
O ſpread thy ſable cloud,
And in its unpierc'd gloom our forrows ſhroud!
Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 800 focus
Preda allora dei cani essere, e pascolo
850
non mi rifiuto dei montani aligeri.
Poi che la morte libera
d'ogni querulo male.
Morte vo', pria che simile
talamo nuzïale.
855
Quale aprirmi potrò fuggiasca via
che dalle nozze libertà mi dia?
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliant Maidens — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 800 focus
Yea, a prey to the dogs and the birds of the mount will I give me to be,—
860
From wailing and curse and pollution it is death, only death, sets me free:
Let death come upon me before to the ravisher's bed I am thrust;
What champion, what saviour but death can I find, or what refuge from lust?
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 800 focus
Wohl auch der Hunde Beute, wohl auch heimischer
Raubvögel Mahl zu werden, ich verweigr' es nicht:
Der Tod allein ja nimmt von uns
All das jammerschwere Leid.
765
Komme denn sein Tag, bevor
Mich das Brautgemach empfängt!
Was vermag mich sonst zu retten,
Was zu lösen diese Bande?
- Dritte Strophe.

Commentary

Critical apparatus to The Suppliant Women (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Suppliant Women.) focus

749. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-581

κευθμός ἐστί που:
κεῦθος ἔτι που
Ε.
749

751. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-582

νέφεσσι: Libri
νέφεσι
. Correxit Arnaldus.
751

752. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-583

ἀφανὴς ἀμπετὴς ὡς ἀος, ὡς:
ἀφαντος ἀμπήσαισ δύσως κόνις
Μ.
ἀφαντος ἀμπετήσας δόσως
(
δόσας
G.)
κόνις
E. G.
ἄραντος ἀμπετήσασ᾽ ὡς κόνις
Rob.
ἄφαντος ἀμπετάσας δὲ κόνις
P. Latet
ἀφάντως ἀμπετὴς εἰς ἄος, ὡς κόνις
. Quum alternent in antistrophico iambi et spondei, vel hac caussa scribendum erat
ἀφάντως ἀμπετής
. Nam
ἀναπετής
est expansus. Sic apud Heliodorum Stobaei C. 6.
ὄμμα ἀμπετὲς ἀκλήιστον
. Εt glandulae
αναπετέες
apud Hippocratem de glandulis 3. Deinde Hesychius
ἄος, πνεῦμα ἢ ἴαμα
. Videtur
ἢ ἄημα
scripsisse. Grammatici quidem, Etym. M. p. 248, 3. regulae prosodicae a me editae p. 443. Draco p. 34, 22.
υς
in neutris bisyllabis breve esse dictitant, sed, ut dictum sit
ἄος
, non dubitandum puto quin fuerit etiam
ἄος
usurpatum, pariter ut
δῶς
et
δῶρ
dixerunt poetae.
752

753. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-584

ἄτερθε:
ἄτερθεν
Μ. G. Rob.
753

754. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-585

ἀλυκτὸν δ᾽ οὐκ ἔτ᾽ ἂν πέλοι νόαρ: Libri
ἀφυκτον οι κέαρ
.
πέλει
G. Perabsurde legebatur
ἀφυκτον δ᾽ οὐκ ἔτ᾽ ἂν πέλοι κέαρ
. Scribendum erat
ἀλυκτόν
. Nam quidquid hoc versu diceretur, absonum erat dici, non posse id non evitari. Adnotatum est
ἄλυκτον
a Suida, qui interpretatur
τὸ ἄφυκτον
, de quo tacent editores. Zonaras etiam distinctius p. 133.
ἄλυκτον, ὃ οὐ δύναταί τις φυγεῖν
. Quae interpretatio quum significationi vocis plane contraria sit, videri potest ex scholio ad hunc ipsum Aeschyli locum esse excerpta: minus enim veri simile est ex Hesiodeo
ἀλυκτοπέδησε
fictam esse, quod grammatici pro
ἀλυτοπέδησε
dictum volunt epenthesi etiam Lobeckio iudice in Proleg. pathol. p. 34. parum probabili. Porro
κέαρ
aperte vitiosum est. Posui ego
νόαρ
, quod vocabulum Lobeckius in Paralip. p. 176. quo loco diligentissime nomina in
αρ
desinentia enumeravit, pro corrupto habendum censuit. Videtur ab
νοεῖν
dictum esse
νόαρ
de eo quod quis animo teneret vel sibi fingeret, de simulacro, spectro, quo nomine hic significatur praeco, qui abstractum ab aris virgines venit. Ad Minervae verba in Sophoclis Aiace v. 51.
ἐγώ σφ' ἀπείργω δυςφόρους ἐπ᾿ ὄμμασιν γνώμας βαλοῦσα τῆς ἀνηκέστου χαρᾶς
, scite haec adnotavit scholiastes,
χαρὰν φησὶ τὴν ἐπὶ τῷ δοκεῖν τοὺς Ἕλληνας ἀνῃρῆσθαι· ταύτης οὖν αὐτὸν τῆς χαρᾶς ἀπεῖρξα, δυςφόρους γνώμας ἐμβαλοῦσα τοῖς ὄμμασι. καλῶς δὲ εἶπεν γνώμας· οὐ γὰρ κλέψαι φησὶ τὴν ὄψιν, ὥςτε μὴ ὁρᾶν, ἀλλ' ἐπ' αὐτῇ γνώμην δύςφορον ἐπιβαλεῖν, ὡς οἴεσθαι ἰδεῖν τὰ μὴ ὄντα· τοῦτο δὲ οὐ τῶν ὀφθαλμῶν ἁμάρτημα, ἀλλὰ πολὺ πρότερον τῆς διανοίας
. Ac Sophocles quidem de vera fraude, qua Aiax pecudes pro Achivis habuerat. Lobeckius ibi "
γνῶμαι
sunt ludibria oculorum, quibus dea Aiacem a proposito itinere deflectebat. Quidam imaginibus falluntur, qualem insanientem Aiacem vel Orestem poetarum fabulae ferunt Celsus L. IV. c. 8.
Δόξας
vocat Aeschylus Choeph. 1044. quas a mentis alienatione seiunctas esse posse vel ex Eur. Hel. 583.
ή γὰρ φρονῶ μὲν εὖ, τὸ δ' ὄμμα μου νοσεῖ
intelligitur." Alibi haec
φάσματα
dicuntur, ut in Agam. 397.
φάσμα δόξει δόμων ἀνάσσειν
. Sic
φάσματα
de somniis saepius apud Euripidem, et
φαντάσματα
de umbris mortuorum, ut in Hecuba 54.95. 390. ac de visis per insaniam, ut in Oreste 407.
φαντασμάτων δὲ τάδε νοσεῖς ποίων υπο;
Furias enim cernere sibi visus erat, ut in iis quae v. 255-276. dicit.
Δόκας
dixit Aeschylus in Agam. 402.
ὀνειροφαντοι δὲ πενθήμονες πάρεισιν δόκαι φέρουσαι χάριν ματαίαν
.
754

755. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-586

κελαινόχρων δὲ πάλλεται πρὸ καρδίας: Libri
μελανόχρως δὲ πάλλεται μου καρδία
. Haec bonos dochmios praebent, si
μου
, quod inutiliter additum est, deletur. Quum in stropha trimeter iambicus sit, recte Lachmannus
κελαινόχρως
. Sed
μου
etiam trimetrum facit tam turpem, ut eiusmodi versus non possit ab Aeschylo profectus putari. Neque vero est quod apte in locum pronominis succedere possit. Quare aut putandus erit versus ex tribus iambis et dochmio constare, ut in strophico scribendum sit
τί πεισόμεσθα; ποῖ φύγω δ᾽ Ἀπίας
, aut, si versus est trimeter iambicus, alia opus est emendatione. Hoc iudicavi veri similius, etsi scholiastes adscripsit
αντὶ τεταραγμένη. ἡ μεταφορὰ ἀπὸ τῆς θαλάσσης, ἥτις ἐν τῷ ταράσσεσθαι μελαίνεται
. Ac dixit sane Aeschylus
μελαγχίτων φρήν
in Persis 113. et
σπλάγχνα δέ μοι κελαινοῦται
in Choeph. 408. Sed non minus ei usitatum est
πρὸ καρδίας
. Quod si recte
νόαρ
posui in praecedente versu, facile intelligi poterit, quo modo
μελανόχρως δὲ πάλλεταί μου καρδία
scribendum esse putaverint librarii, qui non intelligerent quid esset
κελαινόχρων δὲ πάλλεται πρὸ καρδίας
, de spectro isto praecone dictam. In Agam. 166.
στάζει ἐν ὕπνῳ πρὸ καρδίας μνησιπήμων πόνος
. 943.
δεῖμα προστατήριον καρδίας τερασκόπου ποτᾶται
. Choeph. 385.
φρενὸς οἷον ἔμπας ποτᾶται πάροιθε πρώρας δριμυστάκτου κραδίας θύματος ἔγκοτον στύγος
.
755

756. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-587

πατρὸς σκοπαὶ δέ μ' εἷλον:
πατροσκοπαι δὲ
(
δε
Ε.)
μειλον
Μ. Ε.
πατρὸς κόπω δὲ μείλον
G.
πατρὸς κώπαι δὲ μ' είλον
Rob. Emendate Victorius.
756

758. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-588

ἀρτάναις:
σαργάνεις
libri praeter P. qui
ἀρτάναις
praebet.
758

759. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-589

τῷδε χριμφθῆναι χροΐ:
τῶδ᾽ ἐχριμφθῆν χροῖν
Μ.
τῷδ᾽ ἐγκριμφθῆναι χεροῖν
G. Rob.
τῷδ᾽ ἐγκριμφθῆναι χροΐ
Ε.
τῷδε χριμφθῆναι
omissa ultima voce P.
759

760. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-590

Ἅιδας:
δάιδας
Μ.
δαΐδας
G.
δᾄδας
E. Rob. Emendate Victorius.
760

762. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-591

πρὸς ὃν χύδην ὑδρηλὰ γίγνεται χιών:
πρὸς ὃν νέφη δ᾽ ὑδρηλὰ γείνεται
(
γίνεται
Rob.)
χιών
(
χιων
Μ.) M. G. E. Rob.
δι' υδρηλὰ
Turn. Illud
νέφη δ᾽ ὑδρηλά
quum Porsonus in praefatione Hecubae p. IX. probasset, in fine supplementi, ne se errasse confiteretur, in alios graviores errores incidit, ut fit, quum quis sibi potius consulendum existimat. Nam quum istud suum iudicium male defendisset, videns ipse defendi non posse ad panaceam suam, traiectionem verborum confugit scribique voluit
πρὸς ὃν κατὰ ὑδρηλὰ γίγνεται νέφη
. Id probans Schaeferus ridicule
δ'
existimavit numeri notam esse, qua
νέφη
quarto loco ponendum significaretur. Illud ambo non viderunt, rhetoricum vitium orationi inferri, si
χιών
eo loco poneretur, ubi collocatum opponi nives imbri aut nescio cui alii rei significaret. G. Dindorfius
κύφελα ὑδρηλά
coniecit, in Thesauro Stephani magis probans
νέφη δένδρα
. Recipiendum duxi
κύφελλα
, licet, quod sciam, ex Alexandrinis tantum poetis Callimacho et Lycophrone allatum. Hesychius
κύφελλα, τὰ νέφη, νεφέλη γνοφώδης, ὁμίχλη, ὁμιχλῶδες κατάστημα
. V. Suidam, Etym. Μ. p. 90, 42. 549, 17. Zonar. p. 1270. Crameri Anecd. Oxon. II. p. 453, 28. Schol. Lycophr. ad v. 1426.
762

763. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-592

ἢ λισσὰς:
ήλισσας
Μ.
ἡλίσσας
G. E.
ἥλισσας
Rob.
ἢ λισσὰς
Turn. Haec divina immensae altitudinis descriptio ita excessit captum quorundam
χαμαιζήλων
criticorum, ut
ἀπρόςδεικτος
alius in
ἀπρόςδεκτος
, alius in
ἀπρόστειπτος
, alius in
ἀπρόστικτος
mutari vellent, non videntes, ubi
αἰγίλιψ
dicta esset rupes, ineptissime vocabula adiungi, quibus significaretur homines altius quam rupicapras adscendere.
Ἀπρόςδεικτος
est cuius cacumen ne commonstrari quidem potest: cogitandum est enim de eo qui prope ad ipsam praeruptam rupem adstat.
763

764. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-593

κρεμὰς:
κρέμας
Μ. E. Rob.
ἡρέμας
G.
764

767. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-594

NA: Addidi
με
. Observandus est numerus huius distichi, afflictioni per versuum
ἀκαταληξίαν
convenientissimus.
767

769. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-595

κυσὶν:
κύσε
M. G. et codex Robortelli.
κυσὶν
Rob.
769

769. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-596

δ᾽:
δ'
abesse a P. dicitur.
769

770. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-597

ἕλωρα:
ἕλωρ
M. G. Rob. Correctum in Aldina.
770

770. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-598

δεῖπνον:
δείπναν
Μ.
δεῖπνα
Rob.
δεῖπνον
G.
770

772. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-599

φιλαιάκτων:
φιλαιακτων
M. Rob. Accentum correxit Lobeckius Paralip. p. 497.
φίλαι ἐκ τῶν
G.
772

773. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-600

ἐλθέτω: Libri bis
ἐλθέτω
. Correxit Pauwius.
773

775-776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-601

ἢ τίν' ἀμφυγὰν ἔτ᾽ ἢ πόρον τέμω γάμου λυτῆρα;:
τίν ἀμφ' αυτᾶς
(
τὸν ἀφ᾽ αὐτὰς
Rob.).
ἔτι πόρον τέμνω γάμου καὶ λυτήρια
M. G. E. Rob. et, ut videtur, P.
λείπει εὕρω
margo M. G. E.
εὕρω
pro
τέμνω
Turn. Addidi
ἢ
in principio versus. Ceterum non opus esse puto ut ostendam quae posui in librorum scriptura delituisse.

777. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-602

ἴυζε δ᾽:
νεν δ'
M. G. E.
νῦν δ'
Rob.
777

778-780. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-603

μέλη θεοῖσι λίτανα καὶ τέλεα δύας πελόμενά μοι λύσιμα· μάχαν δ᾽: Haec quoque sic ut feci scribenda fuisse et sententia docet et metrum.

778. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-604

NA: Libri
μέλη λίτανα θεοῖσι καί
.
778

779. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-605

NA: Libri
τέλεα
(
τέλεια
Rob.)
δέ μοι πῶς πελομένα
(
πελόμένα
Rob.)
μοι
.
779

780. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-606

NA: Libri
λύσιμα μάχιμα δ'
.
780

781. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-607

μὴ στέργων ὁρῶν: Libri
βίαια μὴ φιλεῖς ὁρῶν
, nisi quod G.
ὁρᾶν
habet. Repugnans legi grammaticae
μὴ φιλεῖς
ortum credo ex interpretatione
μὴ φιλήσῃς
, adscripta ad id quod poetam scribere oportebat,
μὴ στέρξης
. Idque etiam metro comprobatur.
781

785. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-608

Αἰγύπτειον ὕβριν: Libri
αἰγύπτιον ὕβριν
. Scripsi
Αιγύπτειον ὕβριν
. Dixit
ὕβριν μέγαν
Hesiodus O. et D. 189. Eius adiectivi neutrum hic posuit Aeschylus.
785

786. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-609

δύςοιστον ... οἳ: Libri
δύσφορον
. Scripsi
δύςοιστον
, cuius interpretatio in textum erat illata, et addidi
οἳ
, quod et sententia et metrum iubebant.
786

787. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-610

διόμενοι:
διώμενοι
Ε.
787

789. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-611

δίζηνται:
διζῆνται
M. G.
δίζηνται
Rob.
789

791. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-612

τί δ' ἄνευ σέθεν:
πιδάνευ σέθεν
Μ.
πιδάνευ σέθεν
G.
τί δ᾽ ἄνευ σέθεν
Rob. qui ex codice suo
τὶ δ᾽ ἂν νευσέθεν
adnotat.
791

792. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-613

θνητοῖσι: Libri
θνατοῖς
.
792

793. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-614

ὅ ὅ, ἄ ἄ,: Libri
ὁ ὁ ὁ ἁ ἁ ἁ
.
793

794. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-615

ὁ δὲ μάρπτις ὁ νάϊος γάϊος: Libri
ὅδε μάρπις νάϊος γάϊος
. Turnebus
μάρπτις
. Si apertum est
ὁ νάϊος
ab Aeschylo scriptum fuisse, sic etiam
ὅδε
demonstrativum, quo significetur en adest, dicendum esset
ὅδ᾽ ὁ μάρπτις
. Sed tum duo dicta hic versus contineret,
ὅδ᾽ ὁ μάρπτις· ὁ νάϊος γάϊος
. Id vero inconcinnum est. Quare divisi
ὁ δέ
.
794

795. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-616

NA: Addidi
ἠέ, ἠέ
.
795

796. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-617

τῶν πρὸ σύ, μάρπτι:
προμαρπτι
Μ. G. Rob.
προμαρτι
Ε. Inserui
σύ
.
796

797-798. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-618

ὁσιόφρονα λύσιν καθ᾽ ἁβασías ὀλολυῖα βόαμα φαίνω:
λόφ ὄμ αὖθι κάκκας νυ δυϊαν βοᾶν ἀμφαίνω
Μ. Rob. Eodem modo G. praeterquam quod
ἀμφαίνω
habet et
νυ
ex correctione.
ἰὸν, ὁμοῦ αὖθι κάκκας νυ
ex E. adnotatum. Perridicule
λόφ ὄμ
pro interiectionibus habita sunt. Si ad metrorum rationem critici attendissent, vidissent, ut in antistrophico versu est
βλοσυρόφρονι
, ita hic quoque simile nomen lectum esse. Deinde quod in libris est
κάκκας
, quum scholiastes
καταβάσεις
interpretetur, patet eum
καββάσιας
legisse habuisseque pro accusativo. At est genitivus. Puto me recte ex vestigiis corruptorum verborum haec eruisse,
ὁσιόφρονα λύσιν καββασίας ὀλωλυῖα βόαμα φαίνω
, piam solutionem descensionis (ad navem) perdita imploro clamitans.
Καταβαίνειν
proprium verbum est de iis qui ad navem e litore descendunt. Vbique
ὄλωλα
, ut apud Latinos perii, interii, occidi, in magno periculo dici solitum est: raro participium de homine vivo dicitur. Sed ita apud Sophoclem Antig. 1288. de se Creon,
αἰαῖ, ὀλωλότ᾽ ἄνδρ᾽ ἐπεξειργάσω
. Ceterum chorus piam liberationem dicit, quae revereatur sanctitatem supplicantium.

799. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-619

ὁρῶ, ὁρῶ: Geminavi
ὁρῶ
.
799

800. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-620

τάδε φροίμι᾽ ἐμῶν βιαίων πόνων:
τάδε φροίμια πράξαν πόνων βιαίων ἐμῶν
M. G. E. Rob.
πούπραξα
ex Р. affert Butlerus. Non est credibile in tanto metu et terrore Aeschylum illud
πράξαν
posuisse, sed videtur interpres
ἔπραξαν
adscripsisse. Itaque eo eiecto leviter mutavi ordinem verborum ad exemplum versus strophici.
800

801. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-621

ἠέ, ἠέ:
ἠέ ἠέ
M. G. E.
ἰὲ ἰέ
Rob.
801

803-804. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-622

βλοσυρόφρονι χλιδᾷ δύςφορα ναῒ τἀγγάϊ', ἄναξ, προτάσσου:
βλοσυρόφρονα χλιδᾶι
(
χλιδᾷ
G. Rob.)
δυςφοραναῒ νὰν γᾶι γαῖ·
(
δυσφορὰν ἀὶ κ ο γαι γαῖ
G.
δυσφορὰ καὶ καν για γαῖ
Rob.)
άναξ προτάσσου
M. G. Rob.
δύςφοραν καν γεῷ
E. Haec emendavi.

805. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-623

σοῦσθε, σοῦσθ᾽:
σοῦθε σοῦθ'
Rob.
805

807. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-624

τιλμοί:
τιλμοὶ
semel Rob.
807

809. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-625

σοῦσθε, σοῦσθ᾽ ὀλοαὶ μέγ᾽ ἐπ᾽ ἄμαλα:
σοῦθε σοῦθ᾽
Rob.
ὀλύμεναι ὀλόμεν᾽ ἐπαμίδα
Μ.
ὀλυμεναι ὀλύμενα ἐπαμίδα
G.
ὀλλύμεναι ἐπ' ἀμίδα
Rob.
ὀλλύμεναι
adnotatum ex E. Etym. Μ. p. 75, 22. in v.
ἀμάδιος
insertam habet glossam, quam codex 2720. in Crameri Anecd. Paris. IV. p. 7, 28. omittit,
ἀμάδα, τὴν ναῦν, Αἰσχύλος
. Veram scripturam praebet Hesychius,
ἄμαλα, τὴν ναῦν, ἀπὸ τοῦ ἀμῶν τὴν ἅλα. Αισχύλος Πρωτεῖ σατυρικῷ
. Nominativum
ἄμαλς
ne quis in usu fuisse putaret, scite admonuit Lobeckius in Paralip. p. 275. Cur corrupta
ὀλύμεναι ὀλόμεν'
in
ὀλοαὶ μέγα
mutaverim patet.
809

810. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-626

εἴθ' ἀνὰ:
εἰθάνα
Μ. G. E.
εἶτ᾽ ἀνὰ
Rob.
εἶτ᾽ ἀνὰ
Vict. Non aptum hic videtur
εἶτα
, quae vox ratiocinantis est, quasi dicat, tum ergo, si navem nos iubes conscendere, pereas. Quare
εἴθε
posui.
810

810. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-627

πολύρυτον:
πολύρρυτον
Μ. Rob.
πολύρρογον
G.
πολύρροτον
Ε.
810

811. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-628

ἁλμυρόεντα: Libri
ἁλμήεντα
. In nomine proprio, ut supra v. 536. in
Παμφύλων
, venia est spondeo in hoc metro, non in alio vocabulo. Quare non dubitandum est quin poeta
ἁλμιόεντα
scripserit.
811

813. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-629

γομφοδέτῳ τε δόρει διώλου: In
γομφοδέτῳ
litterae
οις
supra versum additae in M.
δορὶ δὲ ὅλου
G.
δορὶ διόλου
Rob. et fortasse M. nisi is
δορὶ διόπλου
habet. Meam emendationem
δόρει διώλου
memoravit Erfurdtius in editione maiore Aiacis p. 628.
813

814-815. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-630

αἵμον᾽ ἴσως σέ γ' ἐπ' ἄμαλα ἥσει δουπίαν τἀπὶ γᾷ:
αἵμονες ὡς ἐπάμιδα
(
ἐπαμίδα
G. E.
ἐπ᾽ ἀμίδα
Rob.)
ησοδουπια
(
ήσυδουπία
G. E. Rob.)
τάπιτα
M. G. E. Rob. Scholiastes
ᾑμαγμένον σε καθίζω
. Inde Turnebus
αἵμον ἵζω σ' ἐπ' ἀμίδα
. Apparere puto scriptum fuisse quod posui.
Αἵμονα
dicit sanguinolentum, cruentum, ut in Agam. v. 1450. et Euripides in Hecuba v. 89. Cruentum te, inquit, fortasse millent in navem copiae terrestres Argivorum. Navem
δουπίαν
utrum cum strepitu aufugientem, an, ut fere
δουπεῖν
usurpatur, perituram dicat, incertum est.

816. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-631

μεθέσθαι σ᾽ ἔχαρ:
βίαμε θέσθαι
Μ. Inserui
σε
. Lobeckius, qui in Paralip. p. 205.
ἔχαρ
apud Theognostum
τῷ α παραληγόμενα δύο πίαρ καὶ ἔλεαρ
dicentem reponi volebat, vocabulum illud suspectum habuit in
Ρηματικῷ
p. 313. ut, quoniam scholiastes
ἐπιθυμίαν
interpretatur, quaereret an ille
λίγαρ
vel
γλίχας
scriptum invenisset. Videtur scholiastes recte sensisse. Apud Homerum
ἰσχανάαν
et cohibere et cupere significare putant. Sed fuerunt qui
ἰχανάαν
ab
ἰσχανάαν
distinguerent. Choeroboscus in Crameri Anecd. Oxon. II. p. 222, 6.
ἰχανόω· ῖ κατὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ λ παρὰ τὸ λίαν ἔχεσθαι
. ἢ
ἰσχανόω ἦν, καὶ ἐπὶ τῇ ἐνδείᾳ τοῦ σ τέταται τὸ ι, ὡς καὶ τὸ γινώσκω, γνώσκω
. Multa nugatur Etym. Μ. p. 478, 44. in quo p. 568, 7.
ἰχαίνειν, ὃ ἐστιν ἐπιθυμεῖν
, ut. ex
λίαν χαίνειν
factum affertur. Apud Hesychium habemus
ἰχανάᾳ, ἐπιθυμεῖ. ἰχανάαν, ἐπιθυμεῖν, γλίχεσθαι, θέλειν, ἥδεσθαι
, sed etiam
ἰσχανόων, ἀσθμαίνων, πνευστιῶν, ἐπιθυμῶν, γλιχόμενος. ἰσχανῶν, ἐπιθυμῶν. ἰσχανῶσα, ἐπιθυμοῦσα. ἰσχανῶ, ἐπιθυμῶ
. Accedit his Stephanus Byzantius, apud quem legimus,
Ἴχανα, πολίχνιον τῆς Σικελίας, διὰ τὸ τῇ αὐτοῦ ἁλώσει πολλὰ προςλιπαρῆσαι τοὺς Συρακουσίους. ἰχανᾶν δὲ τὸ ἐπιθυμεῖν
. Credo ego quidem ut
ἰσχανῶν
, sic etiam
ἰχανᾶν
cum
ἔχειν
vel
ἴσχειν
, cognatum esse, sed tamen ut forma inter se differant haec verba: confirmatque id non solum
ἔχαρ
, sed etiam affinis significationis vocabulum
ίχνος
. Atque ut aliquo modo, si
ἰσχανῶν
sit aliquid firmiter et cupide tenere, dici potuerit, tamen non videtur isto significatu hoc verbum recte construi cum infinitivo. Quod si Il. XVII. 572. de musca potius
ἠχανάᾳ δακέειν
quam
ἰσχανάᾳ
dictum est, probandum erit etiam XXIII. 300. de equa
μέγα δρόμου ἐχανόωσαν
, et od. VIII. 288. de Vulcano
'χανόων φιλότητος εϋστεφάνου Κυθερείης
.
816

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

718-783. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-446

1
2
drittes Epeisodion: 1. Danaos, welcher bisher auf dem Götteraltare stand und nach der Meerseite spähte (721), kündigt das Nahen der Ägyptischen Flotte an und gibt seine Absicht kund Hilfe zu holen. 2. In dem Kommos 742-769 drücken die Danaiden dem Vater ihre Angst aus, während dieser sie zu beruhigen sucht. 3. Danaos bleibt bei seinem Ent- schlusse in der Hoffnung vor dem Ausschiffen der ägyptischen Mann- schaft mit Hilfe zurückzukommen. (Der Dichter braucht eben den Schauspieler, welcher den Danaos gegeben hat, für den Herold der Ägyptiaden.)

742-769. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-461

3
4
Kommos. Jede Strophe und Antistrophe beginnt mit zwei Trimetern, welche, wie es scheint, der κορυφαῖος vorträgt, während die melische Partie der Chor singt. Jeder Strophe und Antistrophe folgen zwei Trimeter des Danaos.

749. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-467

5
6
ἐξῶλες (ganz unselig, ganz verkommen) wie πανώλεις 103. eine

750. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-468

7
8
λέγω πρὸς εἰδότα, sprichwörtliche Redensart, vgl. zu εἰδυίαισιν ἂν ὑμῖν λέγοιμι Prom. 457. Dieser Zusatz führt der Phan- tasie eine Vergangenheit vor voll von Streit und Kämpfen, von denen das epische Gedicht Aavats erzählte und der Zuschauer wahrscheinlich in den folgenden Stücken der Tri- logie erfuhr. Vgl. Einl. S. 2.

751. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-469

9
10
δοριπαγεῖς, festgezimmerte. κυανώπιδας wie Pers. 562, dem Homerischen κυανόπρῳρος ent- sprechend. Vgl. κυανώπιδος Αμφι- τρίτης Hom. μ 60.

752. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-470

11
12
Um der genauen Responsion willen setzt Meineke die ionische Form νέας. ὧδε, δεῦρο. ἐπι τυχεῖ κότῳ, in ihrem Ingrimme, der sie hierher ans Ziel führte. Man könnte an ἐπιτυχεί πότμῳ (wie Pers. 711 εὐτυχεῖ πότμῳ) denken.

753. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-471

13
14
πολεῖ wie πολέα Ag. 724, Pers. 272. μελαγχίμῳ: vgl. 727.

754-755. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-472

15
16
γέ hebt die Beziehung auf πολεῖ μελαγχίμῳ hervor: wenn ihrer viele sind, so werden sie auch hier viele Gegner finden, die gleich- falls dunkelfarbig sind, weil die Mittagsonne sie bei ihren körper- lichen Übungen verbrannt hat". μεσημβρίας für μεσημβρία Schütz. κατερρινωμένους (wie mit Leder überzogen hat H. Voß für κατερρι- νημένους geschrieben nach Hesych. κατερρινωμένον καταπεπυκασμένον, καταδεδερματωμένον. Für κατερρι- νημένους (ausgefeilt) verweist man auf Quint. or. VIII 3, 12 quorum lacertos exercitatio expressit ac constrinxit, Tac. Germ. 30 strictos artus, Lucret. III 214 nil ibi lima- tum de toto corpore cernas. Aber κατερρινωμένους eignet sich beson- ders gut wegen der Beziehung auf die schwarze Haut der Ägypter. Mit Stolz hebt der Grieche die Wirkung der Gymnastik hervor, während σκιατραφής, σκιατροφία verächtliche Bezeichnung einer ver- weichlichten Lebensweise ist. Vgl. Eur. Bakch. 458, Plat. Phaedr. S. 239 C. οὐκ

757. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-473

17
18
Ein Weib allein vermag nicht viel" Goethe. Vgl. Eum. 38 δείσασα γὰρ γραῦς οὐδέν. ἔνεστ᾽ Αρης: vgl. Soph. Εl. 1244 ὅρα γε μὲν δὴ καν γυναιξὶν ὡς Αρης ἔνεστιν.

758. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-474

19
20
οὐλόφρονες (30 Valckenaer für δουλόφρονες), εἰσίν. Vgl. das Homerische όλοόφρων. δολιομή- τιδες, heimtückischen Sinnes.

759-760. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-475

21
22
Sie, die in ihrem gottlosen Sinne um die Heiligkeit von Götter- altären sich nicht kümmern wie Raben, welche von Altären Opfer- stücke rauben. Vgl. Paus. V 14, 1. — ἀλέγειν (gewöhnlich mit οὐκ ist ein episches Wort.

762. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-476

23
24
σοί τε καὶ θεοῖσιν, den Göt- tern ebenso wie dir. Vgl. Hom. Χ 41 αἴθε θεοῖσι φίλος τοσσόνδε γένοιτο ὅσσον ἐμοί.

763. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-477

25
26
τριαίνας: der Plural bedeutet ,,Abzeichen der Götter wie den Drei- zack des Poseidon (224)“. στέφη (so Nauck für σέβη), στέμματα, die Zweige der Schutzflehenden, welche auf dem Altare liegen. Vgl. Soph. Ο. Τ. 913 στέφη λαβοῦσα κἀπιθυμιά ματα.

765. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-478

27
28
περίφρονες, Schol. ἀντὶ τοῦ ὑπέρφρονες (übermütig) wie περί- φρονα Ag. 1427. Dindorf schreibt φυσίφρονες nach Hesych. φυσίφρονες πεφυσημένοι τὰς φρένας, μάταιοι. Es ergänzt sich wieder εἰσίν. ἀνιέρῳ μένει (Drang) gehört zu μεμαργωμένοι.

766. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-479

29
30
κυνοπρασεῖς: der Hund war den Orientalen das Symbol der Un- verschämtheit und xvov ist bei den Griechen ein Schimpfwort zur Be- zeichnung schamloser Frechheit. Vgl. Hom. X 345.

767. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-480

31
32
ἐπαΐοντες mit der gleichen Quantität wie 59, Soph. Ai. 1263 τὴν βάρβαρον γὰρ γλῶσσαν οὐκ ἐπαΐω, während ἀΐων Ag. 55, ἀΐει Pers. 636 einen Anapäst bildet.

768. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-481

33
34
Sind jene Hunde, so wer- den ihnen gegenüber die Argiver Wölfe sein, welche den Hunden überlegen sind". Die Anwendung des sprichwörtlichen κρείσσονες λύκοι κυνῶν hat Bezug auf die Verehrung des Apollon Λύκειος in Argos (694). Dagegen braucht man nicht (mit Stanley) an Anubis mit dem Hundskopfe zu denken. Den Rhythmus des Verses verbessert Hermann mit κρείσσονας λύκους, womit auch der störende Artikel wegfällt, den Burges mit φήμη τις beseitigen wollte.

769. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-482

35
36
βύβλου, hier mit kurzer erster Silbe (vgl. zu 726), sonst mit langer (Hom. φ 391, Prom. 837). Schol. ἐπεὶ παπυροφάγοι οἱ Αἰγύπτιοι, die Frucht der Papyrosstaude ist der Kornähre nicht gewachsen" d. i. ,,wer sich von Papyros nährt, kann nicht so kräftig sein wie ein Ge- treideesser“. Theophr. π. φυτ. ἱστ. IV 8 (nachdem er den vielfachen Gebrauch des Papyros dargelegt) μάλιστα δὲ καὶ πλείστη βοήθεια πρὸς τὴν τροφὴν ἀπ᾿ αὐτοῦ γίνεται. μασῶνται γὰρ ἅπαντες οἱ ἐν τῇ χώρᾳ τὸν πάπυρον καὶ ὠμὸν καὶ ἑφθὸν καὶ ὀπτόν, καὶ τὸν μὲν χυλὸν καταπίνουσι, τὸ δὲ μάσημα ἐκβάλ- λουσιν, Plin. H. N. XIII 22 8 72 papyrum.. mandunt quoque crudum decoctumque, sucum tantum devo- rantes. Diese Kenntnis verdankte Äschylos wahrscheinlich der Peri- egese des Hekatäos, vgl. zu 964. In Kontrast zu dieser Vorstellung des Dichters steht die Angabe, daß die Ägypter spottweise ἀρτοφάγοι ge- nannt wurden. Das Brot war ein Hauptnahrungsmittel derselben (vgl. Uhlemann, Äg. Alt. II S. 281f., Erman, Ägypten S. 267 ff.). Eras- mus gibt die Erklärung,,fructus papyri haud sustinet spicam gravem“ nach Zenob. Ι 73 ἐπὶ τῶν οὐ δυνα μένων τοῖς ἰδίοις χρῆσθαι καλοῖς, παρόσον ἀσθενὴς ἡ βύβλος πρὸς τὸ φέρειν σίτον. στάχυας γὰρ ἀνατέλ λουσα οὐ τρέφει. Auch die Er- klärung von Stanley „tanto Aegyptii imbelliores sunt Graecis quanto minus robusta est papyrus, eorum cibus, quam frumentum Graecorum, quippe cum non valeat spicam ferre" kann nicht befriedigen. Richtiger Schütz: papyri fructus non est spica praestabilior h. e. extra metaphoram: Aegyptii non sunt Argivis fortiores. Vgl. 964. sogar

770-771. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-483

37
38
Nach ὡς ἔχοντες (min Anbetracht, daß sie die Heftigkeit frivoler und gottloser Bestien, nicht bloß die Wut frecher Hunde haben“) sollte τάχα ἂν κρα- τήσειαν folgen. Aber dieser Aus- druck von schlimmer Vorbedeutung wird vermieden und dafür χρὴ φυλ. κράτος gesagt (,,man mus auf der Hut sein, daß sie die Oberhand gewinnen"). Vgl. zu 456, Cho. 787 f., 1057. Ohne Not also schreibt man mit Turn ἔχοντας (als acc. absol.). Es scheint von Wichtigkeit für die Fortsetzung der Trilogie, daß der Dichter die Möglichkeit eines Sieges der Ägyptiaden andeutet.

772. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-484

39
40
Wie Ag. 790, Pers. 180 στέλλειν στρατόν bedeutet ein Heer ausrüsten, in Bereitschaft setzen", so ist hier der Sinn: es geht nicht so rasch, bis sich ein Flottenheer in Bereitschaft setzt".

773-774. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-485

41
42
Ζη όρμος ergänzt sich ταχύς wie ταχύ zu ( τὸ ἐς γῆν ἐνεγκεῖν πείσματα ευνατήρια ( πείσματ᾽ εὐναστήρια für πεισμάτων σωτηρίου Merkel) : „, auch das Vorankergehen und das Verbringen der Halttaue ans Land geht nicht so rasch von- statten ". όρμος wie Herod. VII 193 ἐν τούτῳ ὅρμον οἱ Ξέρξεω ἐποιεῦντο. แ · πείσματ᾽ εὐνατήρια (vgl. Pers. 163 εὐνατήριον), πρυμνήσια, sind die Taue mit denen das Heckbord am Lande befestigt wird, welche das Schiff zur Ruhe bringen, wie bei Homer evvaí die Senk- oder Lager- steine heißen, welche als Anker dienten. Zuerst wird die Haupt- sache angeführt, wiewohl der Zeit nach die Ordnung des Heeres zu- letzt kommt. Vgl. zu Eur. Med. 1 ff. – Die Bemerkung, daß das Landen Zeit beanspruche und daß man möglicherweise wegen des nahen Einbruchs der Nacht nicht einmal vor Anker zu gehen wagen werde, soll weiter zur Beruhigung der Danaiden beitragen und ihnen die Hoffnung erwecken, daß zunächst nicht einmal die Ausschiffung des Heeres werde versucht werden (779 f.).

774-775. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-486

43
44
ἐν ἀγκυρουχίαις, wenn es sich darum handelt, daß der Anker das Schiff halte (beim Suchen eines geeigneten Ankerplatzes). - ναῶν ποιμένες, Schol. κυβερνῆται. Vgl. Eur. Hik. 674 ποιμένες ὄχων τετραόρων.

776. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-487

45
46
ἀλίμενον: die Strandebene von Kyberi, wo Apobathmoi, der Landungsplatz des Danaos, lag, ist hafenlos bis hinab zum Thyreatischen Meerbusen. Überhaupt ist Nauplia der einzige Hafen an der Küste von Argolis.

777. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-488

47
48
ἐς νύκτ᾽ ἀποστείχοντος ἡλίου: vgl. Cho. 656 τάχυνε δ᾽, ὡς καὶ νυκτὸς ἅρμ᾽ ἐπείγεται σκοτεινόν. Man sieht aus solchen Stellen, daß sich die Zuschauer der dramatischen Darstellung ebenso wie dem An- hören einer epischen Erzählung hingaben und sich nicht daran stießen, daß von Nachtwerden ge- sprochen wurde, während sie in Wirklichkeit im Theater hellen Tag um sich hatten. φιλεῖ· εἴωθεν Hesych. Das Asyndeton bei der Erläuterung. ὠδῖνα peinlicher Sorge wie Cho. 210 πάρεστι δ᾽ ὠδὶς καὶ φρενῶν κατα- φθορά von quälender Unent- schlossenheit. von 7791. οὐδ᾽ ἂν ἔκβασις, geschweige στολὴ στρατοῦ. Das doppelte av ist bei Äschylos weit seltener als bei Sophokles. — γένοιτο ἂν καλή, dürfte sich als ratsam erweisen. Schol. πριν καταθαρρῆσαι τῷ ὅρμῳ τὰς ναῦς, d. h. bevor man für das Landen eine Vertrauen erweckende Bucht findet.

781. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-489

49
50
Sei in Anbetracht deiner Angst darauf bedacht die Götter nicht außeracht zu lassen, d. h. laß dich durch deine Aufregung nicht verleiten den Götteraltar zu verlassen. φρόνει wie μέμνησο. μέν gehört eigentlich zu σύ und hat nur wegen de eine andere Stellung erhalten. ἀμελεῖν θεῶν wie 733.

782. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-490

51
52
Daß vor πράξας ἀρωγήν ein Vers, welcher mit ἐγὼ δέ begann, ausgefallen ist, hat Hartung wahr- genommen. Der Vers kann etwa ἐγὼ δὲ θάσσον δεῦρ᾽ ὑποστρέψω πόσα gelautet haben. Mit πράξας ἀρωγήν (sobald ich Hilfe erwirkt habe) vgl. 1056 und πράσσειν εἰρήνην, φιλίαν, κατάλυσιν τοῦ δήμου. ἄγγελον, weil er die An- kunft der Ägyptiaden meldet.

783. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-491

53
54
Vgl. zu 631.

784-831. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-492

55
56
drittes Stasimon, in welchem die Danaiden ihrer höchsten Angst und ihrem In- grimm gegen die Ägyptiaden Aus- druck geben und Zeus selbst da- für verantwortlich machen, wenn jene ihre Freveltat ausführen: Wohin im apischen Lande soll ich mich verkriechen? Könnte ich als Rauch in die Höhe steigen! Was der Vater erspäht hat, er- schreckt mich zu Tode; lieber will ich mich aufhängen als an der Seite des vermaledeiten Mannes ruhen. Könnte ich mich in den hohen Äther erheben oder auf einen steilen Felsen um mich von ihm hinabzustürzen, bevor ich die unselige Ehe eingehe! Würde ich dann auch den Hunden und Vögeln zur Speise, lieber als das Ehelager ist mir der Tod.. · Höre mein Flehen, Vater Zeus; verab- scheue in deiner Gerechtigkeit die Gewalttätigkeit, erbarme dich der Schutzflehenden. Mich verfolgen die Söhne des Ägyptos. Du hast Macht gegen alles: was erfüllt sich den Sterblichen gegen deinen "Willen?" Der Parallelismus im Inhalt der beiden ersten Strophen- paare legt den Gedanken nahe, daß der eine Halbchor das erste, der andere das zweite, der Ge- samtchor das dritte Strophenpaar vorzutragen hat.

784. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-493

57
58
γᾶ βοῦνι, πάνδικον (für βουνῖτι ἔνδικον Dindorf u. Paley) σέβας: Hochland, mit vollem Recht verehrt". Vgl. zu 123.

786. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-494

59
60
,, Vielleicht ist irgendwo ein versteckter Schlupfwinkel zu finden." κελαινόν: Schol. ἀφανές (eine Höhle, die niemand findet). κεῦθος: vgl. Hes. Theog. 483 ἄντρῳ ἐν ήλιβάτῳ ζαθέης ὑπὸ κεύθεσι γαίης.

788. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-495

61
62
D. i.,,emporsteigend bis zu den Wolken des Himmels". νέφεσσι wie φυγάδεσσιν 1054; vgl. ὅσσας Pers. 866, πέλασσον, μέσσος bei Sophokles. Das Particip γειτονῶν hat sich an καπνός angeschlossen wie Soph. Ο. Κ. 1081 εὔθ᾽ ἀελλαία ταχύρρωστος πελειὰς αιθερίας νεφέλας κύρσαιμ' αὐτῶν ἄνωθεν αἰωρήσασα το μὸν ὄμμα an πελειάς.

790-791. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-496

63
64
ἀμπετὴς αἰόλος (so für ἀμπετήσαις δόσως, d. i. ἀμπετὴς ΑΙΣΔΟΣ <= ΑΙΟΛΟΣ> ὡς) κόνις: „in die Höhe fliegend als leicht- beweglicher Staub". Das in der Überlieferung hinzugefügte ås kann der Dichter entbehren. Vgl. zu 110 ff., 449 f., Pers. 88 ff. Zu alólos vgl. Sieb. 481 λιγνὺν μέλαιναν, αἰόλην πυρὸς κάσιν mit dem Schol. τὴν εὐκίνητον καὶ ταχεῖαν. Zweier Endungen ist αιόλος auch Aristot. Probl. 26, 13 αἰόλοι ἡμέραι. In αἰόλος liegt gewissermaßen die Begründung für ἄτερθε πτερύγων. κόνις: zu 186. ὀροίμαν für ὀλοίμαν Dindorf.

792. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-497

65
66
κακόν ist für κέαρ nach einer Vermutung von Schütz ge- setzt; κέαρ scheint aus dem folgenden Verse zu stammen, wo Schwerdt κελαινόχρων δὲ πάλλεται φίλον κέαρ schreibt. W. Headlam Vermutet ἄλυκτον (mit Hermann) δ᾽ οὐκέτ᾽ ἂν πέλοι τέλος.

793. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-498

67
68
κελαινόχρως (für μελανόχρως Pauw): Schol. ἀντὶ τοῦ τεταραγμένη. ἡ μεταφορὰ ἀπὸ τῆς θαλάσσης, ἥτις ἐν τῷ ταράσσεσθαι μελαίνεται. Man könnte hierfür auf Hom. H 63 oin δὲ ζεφύροιο ἐχεύατο πόντον ἔπι φρὶς ὀρνυμένοιο νέον, μελάνει δέ τε πόντος ὑπ᾽ αὐτῆς verweisen, aber näher liegt es an das Homerische φρένες ἀμφίμελαιναι zu denken, vgl. μελαγχίτων φρήν Pers. 117.

794. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-499

69
70
σκοπαί hier von dem Ergeb- nis der Handlung wie πόνος Cho. 137 ἐν τοῖσι σοῖς πόνοισι χλίουσιν μέγα.

795-796. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-500

71
72
μορσίμου: Schol. μόρον μοι ἐπάγοντος. – ὁρκάναις (um des Versmaßes willen gesetzt für o αg- γάναις nach Hesych. ὁρκάνη· ἔνιοι κρεμάστραν· ἄλλοι σαργάνην) von den erdrosselnden Stricken.

798. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-501

73
74
χριμφθῆν (diese Form steht vereinzelt, wenn nicht Sieb. 1070 κατακλυσθῆν für κατακλυσθῆναι τὰ μάλιστα zu schreiben ist) χροΐ: die gehässige Bezeichnung verrät den bitteren Haß.

799. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-502

75
76
θανούσης ( μου) ανάσσοι: lieber soll Hades mein Herr sein als ein Sohn des Ägyptos. δ'. welches Hartung getilgt hat, ist für den Sinn fast störend.

800. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-503

77
78
πόθεν γένοιτ' ἄν dient eben- so zum Ausdruck eines Wunsches ( εἴθε γένοιτό ποθεν) wie häufig πῶς und τίς mit dem Potentialis. Vgl. Ag. 627, 1449. - αἰθέρος θρόνος wie ἕδρα χθονός oder γῆς oder τάφου Eum. 808, Soph. Ο. Κ. 45, Eur. Hel. 797.

801. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-504

79
80
an den sich nasses Ge- wölk als Schnee ansetzt“, d.h.„ein von Schnee umgebener Sitz im Äther". Der Text dieses Verses ist sehr unsicher: κύφελλ' für νέφη δ' hat Dindorf geschrieben nach Hesych. κύφελλα· τὰ νέφη.. ὁμίχλη. Das Wort findet sich sonst bei Kallimachos und Lykophron. Andere vermuten νεφῶν ὑδρηλά oder νέφη δίυγρα oder νέφη κάθυδρα (nach Hesych. υδρηλοί. κάθυδροι); πήγνυται hat Burges für γίγνεται gesetzt. Dem Sinn würde eher πηγνύοιτο entsprechen. Aber auch Hom. P 629 ἤδη μέν κε, καὶ ὃς μάλα νήπιός ἐστιν, γνοίη könnte man εἴη für ἐστίν erwarten. 8021. λισσάς . . πέτρα: durch die zahlreichen Epitheta heben die Jungfrauen mit einer Art von Wollust die für das Sichhinab- stürzen günstigen Eigenschaften hervor. Vgl. Ag. 202 ff., Pers. 638 ff. λισσὰς πέτρα wie Eur. Andr. 533 λισσάδος πέτρας, bei Homer λισσὴ πέτρη. αἰγίλιψ, das Homerische Epitheton, dessen Ableitung un- sicher ist, von dem nur feststeht, daß die Etymologie von Eustathios (733, 35) ἥτις διὰ τὸ τοῦ ὕψους δυσανάβατον καὶ ὑπὸ αἰγὸς λείπεται abstrus ist. Der Stelle ὥς τε κρήνη μελάνυδρος, ἥ τε κατ᾽ αἰγίλιπος πέτρης δνοφερὸν χέει ὕδωρ ( Ι 15, II 4) entspricht die Bedeutung ,, wassertriefend" (vgl. alyes Wogen und λείβω). — ἀπρόσδεικτος, weil dessen Gipfel in die Wolken hinein- ragt. οἰόφρων personifziert die in einsamer Höhe stolz empor- ragende Kuppe. Das Epitheton kennzeichnet den Natursinn des Dichters. — κρεμάς, abschüssig. γυπιάς, WO die Geier horsten. Plin. H. N. X 6 nidos (volturum) nemo attingit .. nidificant in ex- celsissimis rupibus.

805. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-505

81
82
μαρτυροῦσα, verbürgend.

806-807. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-506

83
84
πρὶν κυρῆσαι schließt sich an βαθύ πτῶμα an. δαΐκτωρ γάμος, funestae nuptiae. Vgl. δαϊ κτήρ Sieb. 900. — βία καρδίας (zwei- silbig wie 74) wie βία φρενῶν Sieb. 599, mit innerem Widerstreben.

808-809. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-507

85
86
ἔπειτα . . οὐκ ἀν. πέλειν, d.i. ,,dann will ich gerne.. werden" oder ,,mag ich auch hinterher.. werden". ἕλωρα: vgl. Hom. γ 271 οἰωνοῖσιν ἕλωρ καὶ κύρμα γενέσθαι. Die Mehr- zahl ἕλωρα wie ἑλώρια Hom. A 4 αὐτοὺς δὲ ἑλώρια τεῦχε κύνεσσιν οἰωνοῖσί τε πᾶσι.

810-811. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-508

87
88
Schol. ἀντὶ τοῦ ἐλευθεροῦ. Darnach muß ἐλευθεροῦται als dynamisches Medium betrachtet werden, wenn nicht der Text ge- litten hat: Schütz vermutet τῷ γὰρ θανεῖν ἐλευθεροῦμαι, näher liegt τὸ γὰρ θανεῖν ἐλευθεροῦ τοι. Der Gedanke ist sprichwörtlich, vgl. Prom. 775, Fragm. 255, 353, Soph. Fragm. 636, Trach. 1173, El. 1170, O. K. 955, Eur. Heraklid. 595, Hipp. 1373, Or. 1522, Fragm. 449. φιλαιάκτων („jammerselig", von der leidenden Person übertragen): vgl. φιλόδυρτος 70, φίλοικτος Ag.252, φιλόκλαυτος, φιλόστομος, φιλοικτίρ- μων, φιλόθρηνος.

812-813. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-509

89
90
ἐλθέτω μόρος: vgl. Soph. Ant. 1329 ἔτω, ἴτω, φανήτω μόρων ὁ κάλλιστ᾽ ἔχων ἐμοὶ τερμίαν ἄγων ἡμέραν. — „indem er mir eher als das eheliche Lager zuteil wird“ wie Pers. 708 ἀνθρώπεια δ᾽ ἄν τοι πήματ᾽ ἂν τύχοι βροτοῖς, Prom. 362 θέλοιμ᾽ ἂν ὡς πλείστοισι πημονὰς τυχεῖν, nicht τυχὼν ἐμοῦ (Schol.).

814-815. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-510

91
92
ἢ τίν' ἀμφυγᾶς πόρον (für τίν ἀμφ' αὐτᾶς ἔτι πόρον) .. λυτῆρα ( λυτῆρα für και λυτήρια Pauw): oder welchen Weg des Ent- rinnens, der mich von der Ehe er- löst, soll ich einschlagen?" Zu ἀμφυγᾶς (wie ἀμφαίνω 841) vgl. Cho. 942 ἀναφυγᾷ κακῶν, zu πόρον τέμνειν die Redensarten ὁδὸν τέμνειν, κέλευθον τέμνειν.

816. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-511

93
94
ἴυζε.. ὀρθίαν (für οὐράνια um der Responsion willen): vgl. Pers. 283 ἴυς᾽ ἄποτμον . . βοάν, Cho. 747 ὀρθίων κελευμάτων.