Sophocles Ajax 74

ΑΘΗΝΑ

Ἀεὶ μὲν, ὦ παῖ Λαρτίου, δἐδορκά σε

1

πεῖράν τιν’ ἐχθρῶν ἁρπάσαι θηρώμενον.

καὶ νῦν ἐπὶ σκηναῖς σε ναυτικαῖς ὁρῶ

Αἴαντος, ἔνθα τάξιν ἐσχάτην ἔχει,

πάλαι κυνηγετοῦντα καὶ μετρούμενον

5

ἴχνη τὰ κείνου νεοχάραχθ’, ὅπως ἴδῃς

εἴτ’ ἔνδον, εἴτ’ οὐκ ἔνδον· εὑ δέ σ’ ἐκφέρει

κυνὸς Λακαίνης ὥς τις εὔρινος βάσις.

ἔνδον γὰρ ἁνὴρ ἄρτι τυγχάνει κάρα

στάζων ἱδρῶτι καὶ χέρας ζιφοκτόνους,

10

καί σ’ οὐδὲν εἴσω τἧςδε παπταίνειν πύλης

ἔτ’ ἔργον ἐστὶν, ἐννέπειν δ’ ὅτου χάριν

σπουδὴν ἔθου τήνδ’, ὡς παρ’ εἰδυίας μάθης.

ΟΔΥΣΣΕΥΣ

ὦ φθέγμ’ Ἀθανᾶς, φιλτάτης ἐμοὶ θεῶν,

ὡς εὔμαθές σου, κἂν ἄποπτος ᾖς, ὅμως

15

φώνημ’ ἀκούω καὶ ξυναρπάζω φρενὶ,

χαλκοστόμου κώδωνος ὡς Τυρσηνικῆς.

καὶ νῦν ἐπέγνως εὖ μ’ ἐπ’ ἀνδρὶ δυςμενῖ

βάσιν κυκλοῦντ’, Αἴαντι τῷ σακεσφόρῳ.

κεῖνον γὰρ, οὐδἐν’ ἄλλον, ἰχνεύω πάλαι.

20

νυκτὸς γὰρ ἡμᾶς τἧςδε πρᾶγος ἄσκοπον

ἔχει περάνας, εἴπερ εἴργασται τάδε.

ἴσμεν γὰρ οὐδὲν τρανὲς ἀλλ’ ἀλώμεθα.

κἀγὼ ’θελοντὴς τῷδ’ ὑπεζύγην πόνῳ.

ἐφθαρμένας γὰρ ἀρτίως εὑρίσκομεν

25

λείας ἁπάσας καὶ κατηναρισμένας·

ἐκ χειρὸς, αὐτοῖς ποιμνίων ἐπιστάταις.

τήνδ’ οὖν ἐκείνῳ πᾶς τις αἰτίαν νέuει.

καὶ μοί τις ὀπτὴρ αὐτὸν εὶςιδὼν μόνον

πηδῶντα πεδία σὺν νεορράντῳ ξίφει,

30

φράζει τε κἀδήλωσεν· εὐθέως δ’ ἐγὼ

κατ’ ἴχνος ᾄσσω· καὶ τὰ μὲν σημαίνομαι,

τὰ ὸ’ ἐκπέπληγμαι, κοὐκ ἔχω μαθεῖν ὅτου·

καιρὸν δ’ ἐφήκεις· πάντα γὰρ, τά τ’ οὖν πάρος,

τά τ’ εὶσἐπειτα, σῇ κυβερνῶμαι χερί.

35

ΑΘΗΝΑ

ἐγνων, Ὀδυσσεῦ, καὶ πάλαι φύλαξ ἔβην

τῇ σῇ πρόθυμος εἰς ὁδὸν κυνηγίᾳ.

ΟΔΥΣΣΕΥΣ

ἦ καὶ, φίλη δέσποινα, πρὸς καιρὸν πονῶ;

ΑΘΗΝΑ

Ὡς ἔστιν ἀνδρὸς τοῦδε τἄργα ταῦτά σοι.

ΟΔΥΣΣΕΥΣ

Καὶ πρὸς τί δυςλόγιστον ὧδ’ ᾖξεν χέρα;

40

ΑΘΗΝΑ

Χόλῳ βαρυνθεὶς τῶν Ἀχιλλείων ὅπλων.

ΟΔΥΣΣΕΥΣ

Τί δῆτα ποίμναις τήνδ’ ἐπεμπίπτει βάσιν;

ΑΘΗΝΑ

Δοκῶν ὲν ὑμῖν χεῖρα χραίνεσθαι φόνῳ.

ΟΔΥΣΣΕΥΣ

ἦ καὶ τὸ βούλευμ’ ὡς ἐπ’ Ἀργείοις τόδ’ ἦν;

ΑΘΗΝΑ

Κὰν ὲξἐπραξεν, εἰ κατημέλησ’ ἐγώ.

45

ΟΔΥΣΣΕΥΣ

Ποίαισι τόλμαις ταῖςδε καὶ φρενῶν θράσει;

ΑΘΗΝΑ

Νύκτωρ ὲφ’ ὑμάς δόλιος ὁρμᾶται μόνος.

ΟΔΥΣΣΕΥΣ

Ἡ καὶ παρέστη κἀπὶ τἐρμ’ ἀφίκετο;

ΑΘΗΝΑ

Καὶ δὴ ’πὶ δισσαῖς ἦν στρατηγίσιν πύλαις.

ΟΔΥΣΣΕΥΣ

Καὶ πῶς ἐπέσχε χεῖρα μαιμῶσαν φόνου;

50

ΑΘΗΝΑ

Ἐγώ σφ’ ἀπείργω δυςφόρους ἐπ’ ὄμμασι

γνώμας βαλοῦσα τῆς ἀνηκέστου χαράς,

καὶ πρός τε ποίμνας ὲκτρέπω σύμμικτά τε

λείας, ἄδαστα βουκόλων φρουρήματα·

ἔνθ’ εkπεσὼν ἔκειρε πολύκερων φόνον,

55

κύκλῳ ῥαχίζων· κἀδόκει μὲν ἔσθ’ ὅτε

δισσοὺς Ἀτρείδας αὐτόχειρ κτείνειν ἔχων,

ὅτ’ ἄλλοτ’ ἄλλον, ἐμπίτνων, στρατηλατῶν.

ἐγὼ δὲ φοιτῶντ’ ἄνδρα μανιάσιν νόσοις

ὤτρυνον, εἰςέβαλλον εἰς ἕρκη κακά.

60

κἀπειτ , ἐπειδὴ τοῦδ’ ἐλώφησεν πόνου,

τοὺς ζῶντας αὖ δεσμοῖσι συνδήσας βοῶν

ποίμνας τε πάσας εἰς δόμους κομίζεται,

ὡς ἄνδρας, οὐχ ὡς εὔκερων ἄγραν ἔχων.

καὶ νῦν κατ’ οἴκους ζυνδέτους αἰκίζεται.

65

δείξω δὲ καὶ σοὶ τήνδε περιφανῆ νόσον,

ὡς πᾶσιν Ἀργείοισιν εἰσιδὼν θροῇς.

θαρσῶν δὲ μίμνε μηδὲ συμφορὰν δέχου

τὸν ἄνδρ’· ἐγὼ γὰρ ὀμμάτων ἀποστρόφους

αὐγὰς ἀπείρξω, σὴν πρόςοψιν εἰςιδεῖν.

70

οὗτος, σὲ, τὸν τὰς αἰχμαλωτίδας χέρας

δεσμοῖς ἀπευθύνοντα, προςμολεἷν καλῶ.

Αἴαντα φωνῶ· στεῖχε δωμάτων πάρος,

ΟΔΥΣΣΕΥΣ

Τί δρᾷς, Ἀθάνα; μηδαμῶς σφ’ ἔξω κάλει.

ΑΘΗΝΑ

Οὐ σῖγ’ ἀνέξει, μηδὲ δειλίαν ἀρεῖς;

75

ΟΔΥΣΣΕΥΣ

μὴ πρὸς θεῶν· ἀλλ’ ἔνδον ἀρκείτω μένων.

ΑΘΗΝΑ

Τί μὴ γένηται; πρόςθεν οὐκ ἀνὴρ ὅδ’ ἦν;

ΟΔΥΣΣΕΥΣ

ἐχθρός γε τῷδε τἀνδρὶ καὶ τανῦν ἔτι.

ΑΘΗΝΑ

Οὔκουν γέλως ἥδιστος εἰς ἐχθροὺς γελᾷν;

ΟΔΥΣΣΕΥΣ

ἐμοὶ μὲν ἀρκεῖ τοῦτον ὲν δόμοις μένειν.

80

ΑΘΗΝΑ

Μεμῃνότ’ ἄνδρα περιφανῶς ὀκνεῖς ἰδεῖν;

ΟΔΥΣΣΕΥΣ

Φρονοῦντα γάρ νιν οὐκ ἂν ἐξέστην ὄκνῳ.

ΑΘΗΝΑ

Ἀλλ’ οὐδὲ νῦν σε μὴ παρόντ’ ἴδῃ πέλας.

ΟΔΥΣΣΕΥΣ

Πῶς, εἴπερ ὀφθαλμοῖς γε τοῖς αὐτοῖς ὁρᾷ;

ΑΘΗΝΑ

ἐγὼ σκοτώσω βλέφαρα καὶ δεδορκότα.

85

ΟΔΥΣΣΕΥΣ

Γένοιτο μέντ’ ἂν πᾶν, θεοῦ τεχνωμένου.

ΑΘΗΝΑ

Σίγα νυν ἑστὼς καὶ μέν’ ὡς κυρεῖς ἔχων.

ΟΔΥΣΣΕΥΣ

Μένοιμ’ ἄν· ἤθελον δ’ ἂν ἐκτὸς ὢν τυχεῖν.

ΑΘΗΝΑ

ὦ οὗτος, Αἴας, δεύτερόν σε προςκαλῶ.

τί βαιὸν οὕτως ἐντρέπει τῆς ξυμμάχου;

90

ΑΙΑΣ

ὦ χαῖρ’, Ἀθάνα, χαῖρε Διογενὲς τέκνον,

ὡς εὖ παρέστης· καί σε παγχρύσοις ἐγὼ

στέψω λαφύροις τἡςδε τῆς ἄγρας χάριν.

ΑΗΝΛ. Καλῶς ἔλεξας· ἀλλ’ ἐκεῖνό μοι φράσον,

ἔβαψας ἔγχος εὖ πρὸς Ἀργείων στρατῷ;

95

ΑΙΑΣ

Κόμπος πάρεστι κοὐκ ἀπαρνοῦμαι τὸ μή.

ΑΘΗΝΑ

ἦ καὶ πρὸς Ἀτρείδαισιν ᾔχμασας χέρα;

ΑΙΑΣ

ὥστ’ οὔποτ’ Αἴαντ’ οἵδ’ ἀτιμάσουσ’ ἔτι.

ΑΘΗΝΑ

τεθνᾶσιν ἅνδρες, ὡς τὸ σὸν ζυνὴκ’ ἐγώ;

ΑΙΑΣ

Θανόντες ἤδη τἄμ’ ἀφαιρείσθων ὅπλα.

100

ΑΘΗΝΑ

εἶεν· τί γὰρ δὴ παῖς ὁ τοῦ Λαερτίου;

ποῦ σοι τύχης ἕστηκεν; ἢ πέφευγέ σε;

ΑΙΑΣ

ἦ τοὐπίτριπτον κίναδος ἐξήρου μ’, ὅπου;

ΑΘΗΝΑ

Ἔγωγ’· Ὀδυσσέα, τὸν σὸν ἐνστάτην, λέγω.

ΑΙΑΣ

ἥδιστος, ὦ δέσποινα, δεσμώτης ἔσω

105

θακεῖ· θανεῖν γὰρ αὐτὸν οὔ τί πω θέλω.

ΑΘΗΝΑ

Πρὶν ἂν τί δρόσης ἢ τί κερδάνῃς πλέον;

ΑΙΑΣ

Πρὶν ἂν δεθεὶς πρὸς κίον’ ἑρκείου στέγης —

ΑΘΗΝΑ

Τί δῆτα τὸν δύστηνον ἐργάσει κακόν;

ΑΙΑΣ

Μάστιγι πρῶτον νῶτα φοινιχθεὶς θάνῃ.

110

ΑΘΗΝΑ

Mὴ δῆτα τὸν δύστηνον ὧδέ γ’ αἰκίσῃ.

ΑΙΑΣ

Χαίρειν, Ἀθάνα, τἄλλ’ ἐγώ σ’ ἐφίεμαι,

κεῖνος δὲ τίσει τήνδε κοὐκ ἄλλην δίκην.

ΑΘΗΝΑ

Σὺ δ’ οὖν, ἐπειδὴ τέρψις ἥδε σοι τὸ δρᾷν,

χρῶ χειρί· φείδου μηδὲν ὧνπερ ὲννοεῖς.

115

ΑΙΑΣ

Χωρῶ πρὸς ἔργον· τοῦτό σοι δ’ ἐφίεμαι,

τοιάνδ’ ἀεί μοι ξύμμαχον παρεστάναι.

ΑΘΗΝΑ

Ὁρᾷς, Ὀδυσσεῦ, τὴν θεῶν ἰσχὺν, ὅση;

τούτου τις ἄν σοι τἀνδρὸς ἢ προνούστερος,

ἢ δρᾷν ἀμείνων εὑρέθη τὰ καίρια;

120

ΟΔΥΣΣΕΥΣ

ἐγὼ μὲν οὐδέν’ οἶδ’· ἐποικτείρω δέ νιν

δύστηνον ἔμπας, καίπερ ὄντα δυςμενὴ,

ὁθούνεκ’ ἄτῃ ξυγκατέζευκται κακῇ,

οὐδὲν τὸ τούτου μᾶλλον ἢ τοὐμὸν σκοπῶν.

ὁρῶ γὰρ ἡμάς οὐδὲν ὄντας ἄλλο πλὴν

125

εἴδωλ’, ὅσοιπερ ζῶμεν, ἢ κούφην σκιάν.

ΑΘΗΝΑ

Τοιαῦτα τοίνυν εἰσορῶν, ὑπέρκοπον

μηδέν ποτ’ εἴπῃς αὐτὸς εἰς θεοὺς ἔπος,

μηδ’ ὄγκον ἄρῃς μηδέν’, εἴ τινος πλέον

ἢ χειρὶ βρίθεις ἢ μακροῦ πλούτου βάθει.

130

ὡς ἡμέρα κλίνει τε κἀνάγει πάλιν

ἅπαντα τἀνθρώπεια· τοὺς δὲ σώφρονας

θεοὶ φιλοῦσι καὶ στυγοῦσι τοὺς κακούς.

ΠΑΡΟΛΟΣ ΧΟΡΟΥ

Τελαμώνιε πaῖ, τῆς ἀμφιρύτου

Σαλαμῖνος ἔχων βάθρον ἀγχιάλου,

135

σὲ μὲν εὖ πράσσοντ’ ἐπιχαίρω·

σὲ δ’ ὅταν πληγὴ Δῖός ἢ ζαμενὴς

λόγος ἐκ Δαναῶν κακόθρους ἐπιβῇ,

μέγαν ὄκνον ἔχω καὶ πεφόβημαι

πτηνῆς ὡς ὄμμα πελείας.

140

Ὡς καὶ τῆς νῦν φθιμένης νυκτὸς

ιιεγάλοι θόρυβοι κατέχουσ’ ἡμᾶς

ἔπι δυςκλείᾳ, σὲ τὸν ἱππομανῆ

λειμῶν’ ὲπιβάντ’ ὀλέσαι Δαναῶν

βοτὰ καὶ λείαν,

145

ἥπερ δορίληπτος ἔτ’ ἦν λοιπὴ,

κτείνοντ’ αἴθωνι σιδήρῳ.

Τοιούςδε λόγους ψιθύρους πράσσων

εἰς ὦτα φέρει πᾶσιν Ὀδυσσεὺς,

καὶ σφόδρα πείθει· περὶ γὰρ σοῦ νῦν

150

εὔπειστα λέγει· καὶ πᾶς ὁ κλύων

τοῦ λἐξαντος χαίρει μᾶλλον,

τοῖς σοῖς ἄχεσιν καθυβρίζων.

Τῶν γὰρ μεγάλων ψυχῶν ἱεὶς

οὐκ ἂν ἁμάρτοι· κατὰ δ’ ἄν τις ἐμοῦ

155

τοιαῦτα λέγων οὐκ ἂν πείθοι·

πρὸς γὰρ τὸν ἔχονθ’ ὁ φθόνος ἕρπει.

καίτοι σμικροὶ μεγάλων χωρὶς

σφαλερὸν πύργου ῥῦμα πέλονται·

μετὰ γὰρ μεγάλων βαιὸς ἄριστ’ ἂν,

160

καὶ μέγας ὀρθοῖθ’ ὑπὸ μικροτέρων.

ἀλλ’ οὐ δυνατὸν τοὺς ἀνοήτους

τούτων γνώμας προδιδάσκειν.

ὑπὸ τοιούτων ἀνδρῶν θορυβεῖ,

χἠμεῖς οὐδὲν σθένομεν πρὸς ταῦτ’

165

ἀπαλέξασθαι σοῦ χωρὶς, ἄναξ.

ἀλλ’, ὅτε γὰρ δὴ τὸ σὸν ὄμμ’ ἀπέδρav,

παταγοῦσιν ἅτε πτηνῶν ἀγέλαι,

μέγαν αἰγυπιὸν δ’ ὑποδείσαντες

τάχ’ ἂν, ἐξαίφνης εἰ σὺ φανείης,

170

σιγῇ πτήξειαν ἄφωνοι.

Ἀθήνα

Ἀεὶ μέν, ὦ παῖ Λαρτίου, δέδορκά σε

1

πεῖράν τινʼ ἐχθρῶν ἁρπάσαι θηρώμενον·

καὶ νῦν ἐπὶ σκηναῖς σε ναυτικαῖς ὁρῶ

Αἴαντος, ἔνθα τάξιν ἐσχάτην ἔχει,

πάλαι κυνηγετοῦντα καὶ μετρούμενον

5

ἴχνη τὰ κείνου νεοχάραχθʼ, ὅπως ἴδῃς

εἴτʼ ἔνδον εἴτʼ οὐκ ἔνδον. εὖ δέ σʼ ἐκφέρει

κυνὸς Λακαίνης ὥς τις εὔρινος βάσις.

ἔνδον γὰρ ἁνὴρ ἄρτι τυγχάνει, κάρα

στάζων ἱδρῶτι καὶ χέρας ξιφοκτόνους.

10

καί σʼ οὐδὲν εἴσω τῆσδε παπταίνειν πύλης

ἔτʼ ἔργον ἐστίν, ἐννέπειν δʼ ὅτου χάριν

σπουδὴν ἔθου τήνδʼ, ὡς παρʼ εἰδυίας μάθῃς.

Ὀδυσσεύς

ὦ φθέγμʼ Ἀθάνας, φιλτάτης ἐμοὶ θεῶν,

ὡς εὐμαθές σου, κἂν ἄποπτος ᾖς ὅμως,

15

φώνημʼ ἀκούω καὶ ξυναρπάζω φρενὶ

χαλκοστόμου κώδωνος ὡς Τυρσηνικῆς.

καὶ νῦν ἐπέγνως εὖ μʼ ἐπʼ ἀνδρὶ δυσμενεῖ

βάσιν κυκλοῦντʼ, Αἴαντι τῷ σακεσφόρῳ.

κεῖνον γάρ, οὐδένʼ ἄλλον, ἰχνεύω πάλαι.

20

νυκτὸς γὰρ ἡμᾶς τῆσδε πρᾶγος ἄσκοπον

ἔχει περάνας, εἴπερ εἴργασται τάδε·

^{1 2}

ἴσμεν γὰρ οὐδὲν τρανές, ἀλλʼ ἀλώμεθα·

κἀγὼ ʼθελοντὴς τῷδʼ ὑπεζύγην πόνῳ.

ἐφθαρμένας γὰρ ἀρτίως εὑρίσκομεν

25

λείας ἁπάσας καὶ κατηναρισμένας

ἐκ χειρὸς αὐτοῖς ποιμνίων ἐπιστάταις.

τήνδʼ οὖν ἐκείνῳ πᾶς τις αἰτίαν νέμει.

καί μοί τις ὀπτὴρ αὐτὸν εἰσιδὼν μόνον

πηδῶντα πεδία σὺν νεορράντῳ ξίφει

30

φράζει τε κἀδήλωσεν· εὐθέως δʼ ἐγὼ

κατʼ ἴχνος ᾄσσω, καὶ τὰ μὲν σημαίνομαι,

τὰ δʼ ἐκπέπληγμαι, κοὐκ ἔχω μαθεῖν ὅτου.

καιρὸν δʼ ἐφήκεις· πάντα γὰρ τά τʼ οὖν πάρος

τά τʼ εἰσέπειτα σῇ κυβερνῶμαι χερί.

35

Ἀθήνα

ἔγνων, Ὀδυσσεῦ, καὶ πάλαι φύλαξ ἔβην

τῇ σῇ πρόθυμος εἰς ὁδὸν κυναγίᾳ.

Ὀδυσσεύς

ἦ καί, φίλη δέσποινα, πρὸς καιρὸν πονῶ;

Ἀθήνα

ὡς ἔστιν ἀνδρὸς τοῦδε τἄργα ταῦτά σοι.

Ὀδυσσεύς

καὶ πρὸς τί δυσλόγιστον ὧδʼ ᾖξεν χέρα;

40

Ἀθήνα

χόλῳ βαρυνθεὶς τῶν Ἀχιλλείων ὅπλων.

Ὀδυσσεύς

τί δῆτα ποίμναις τήνδʼ ἐπεμπίπτει βάσιν;

Ἀθήνα

δοκῶν ἐν ὑμῖν χεῖρα χραίνεσθαι φόνῳ.

Ὀδυσσεύς

ἦ καὶ τὸ βούλευμʼ ὡς ἐπʼ Ἀργείοις τόδʼ ἦν;

Ἀθήνα

κἂν ἐξέπραξεν, εἰ κατημέλησʼ ἐγώ.

45

Ὀδυσσεύς

ποίαισι τόλμαις ταῖσδε καὶ φρενῶν θράσει;

Ἀθήνα

νύκτωρ ἐφʼ ὑμᾶς δόλιος ὁρμᾶται μόνος.

Ὀδυσσεύς

ἦ καὶ παρέστη κἀπὶ τέρμʼ ἀφίκετο;

^{3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14}

Ἀθήνα

καὶ δὴ ʼπὶ δισσαῖς ἦν στρατηγίσιν πύλαις.

Ὀδυσσεύς

καὶ πῶς ἐπέσχε χεῖρα μαιμῶσαν φόνου;

50

Ἀθήνα

ἐγώ σφʼ ἀπείργω, δυσφόρους ἐπʼ ὄμμασι

γνώμας βαλοῦσα, τῆς ἀνηκέστου χαρᾶς,

καὶ πρός τε ποίμνας ἐκτρέπω σύμμεικτά τε

λείας ἄδαστα βουκόλων φρουρήματα·

ἔνθʼ εἰσπεσὼν ἔκειρε πολύκερων φόνον

55

κύκλῳ ῥαχίζων, κἀδόκει μὲν ἔσθʼ ὅτε

δισσοὺς Ἀτρείδας αὐτόχειρ κτείνειν ἔχων,

ὅτʼ ἄλλοτʼ ἄλλον ἐμπίτνων στρατηλατῶν.

ἐγὼ δὲ φοιτῶντʼ ἄνδρα μανιάσιν νόσοις

ὤτρυνον, εἰσέβαλλον εἰς ἕρκη κακά.

60

κἄπειτʼ ἐπειδὴ τοῦδʼ ἐλώφησεν πόνου,

τοὺς ζῶντας αὖ δεσμοῖσι συνδήσας βοῶν

ποίμνας τε πάσας εἰς δόμους κομίζεται,

ὡς ἄνδρας, οὐχ ὡς εὔκερων ἄγραν ἔχων.

καὶ νῦν κατʼ οἴκους συνδέτους αἰκίζεται.

65

δείξω δὲ καὶ σοὶ τήνδε περιφανῆ νόσον,

ὡς πᾶσιν Ἀργείοισιν εἰσιδὼν θροῇς.

θαρσῶν δὲ μίμνε μηδὲ συμφορὰν δέχου

τὸν ἄνδρʼ· ἐγὼ γὰρ ὀμμάτων ἀποστρόφους

αὐγὰς ἀπείρξω σὴν πρόσοψιν εἰσιδεῖν.

70

οὗτος, σὲ τὸν τὰς αἰχμαλωτίδας χέρας

δεσμοῖς ἀπευθύνοντα προσμολεῖν καλῶ·

Αἴαντα φωνῶ· στεῖχε δωμάτων πάρος.

Ὀδυσσεύς

τί δρᾷς, Ἀθάνα; μηδαμῶς σφʼ ἔξω κάλει.

Ἀθήνα

οὐ σῖγʼ ἀνέξῃ μηδὲ δειλίαν ἀρῇ

75

^{15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25}

Ὀδυσσεύς

μὴ πρὸς θεῶν· ἀλλʼ ἔνδον ἀρκείτω μένων.

Ἀθήνα

τί μὴ γένηται; πρόσθεν οὐκ ἀνὴρ ὅδʼ ἦν;

Ὀδυσσεύς

ἐχθρός γε τῷδε τἀνδρὶ καὶ τανῦν ἔτι.

Ἀθήνα

οὔκουν γέλως ἥδιστος εἰς ἐχθροὺς γελᾶν;

Ὀδυσσεύς

ἐμοὶ μὲν ἀρκεῖ τοῦτον ἐν δόμοις μένειν.

80

Ἀθήνα

μεμηνότʼ ἄνδρα περιφανῶς ὀκνεῖς ἰδεῖν;

Ὀδυσσεύς

φρονοῦντα γάρ νιν οὐκ ἂν ἐξέστην ὄκνῳ.

Ἀθήνα

ἀλλʼ οὐδὲ νῦν σε μὴ παρόντʼ ἴδῃ πέλας.

Ὀδυσσεύς

πῶς, εἴπερ ὀφθαλμοῖς γε τοῖς αὐτοῖς ὁρᾷ;

Ἀθήνα

ἐγὼ σκοτώσω βλέφαρα καὶ δεδορκότα.

85

Ὀδυσσεύς

γένοιτο μέντἂν πᾶν θεοῦ τεχνωμένου.

Ἀθήνα

σίγα νυν ἑστὼς καὶ μένʼ ὡς κυρεῖς ἔχων.

Ὀδυσσεύς

μένοιμʼ ἄν· ἤθελον δʼ ἂν ἐκτὸς ὢν τυχεῖν.

Ἀθήνα

ὦ οὗτος, Αἴας, δεύτερόν σε προσκαλῶ.

τί βαιὸν οὕτως ἐντρέπῃ τῆς συμμάχου;

90

Αἴας

ὦ χαῖρʼ Ἀθάνα, χαῖρε Διογενὲς τέκνον,

ὡς εὖ παρέστης· καί σε παγχρύσοις ἐγὼ

στέψω λαφύροις τῆσδε τῆς ἄγρας χάριν.

Ἀθήνα

καλῶς ἔλεξας. ἀλλʼ ἐκεῖνό μοι φράσον,

ἔβαψας ἔγχος εὖ πρὸς Ἀργείων στρατῷ;

95

Αἴας

κόμπος πάρεστι κοὐκ ἀπαρνοῦμαι τὸ μή.

Ἀθήνα

ἦ καὶ πρὸς Ἀτρείδαισιν ᾔχμασας χέρα;

Αἴας

ὥστʼ οὔποτʼ Αἴανθʼ οἵδʼ ἀτιμάσουσʼ ἔτι.

Ἀθήνα

τεθνᾶσιν ἅνδρες, ὡς τὸ σὸν ξυνῆκʼ ἐγώ.

Αἴας

θανόντες ἤδη τἄμʼ ἀφαιρείσθων ὅπλα.

100

Ἀθήνα

εἶεν· τί γὰρ δὴ παῖς ὁ τοῦ Λαερτίου;

^{26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38}

ποῦ σοι τύχης ἕστηκεν; ἢ πέφευγέ σε;

Αἴας

ἦ τοὐπίτριπτον κίναδος ἐξήρου μʼ ὅπου;

Ἀθήνα

ἔγωγʼ· Ὀδυσσέα τὸν σὸν ἐνστάτην λέγω.

Αἴας

ἥδιστος, ὦ δέσποινα, δεσμώτης ἔσω

105

θακεῖ· θανεῖν γὰρ αὐτὸν οὔ τί πω θέλω.

Ἀθήνα

πρὶν ἂν τί δράσῃς ἢ τί κερδάνῃς πλέον;

Αἴας

πρὶν ἂν δεθεὶς πρὸς κίονʼ ἑρκείου στέγης

Ἀθήνα

τί δῆτα τὸν δύστηνον ἐργάσῃ κακόν;

Αἴας

μάστιγι πρῶτον νῶτα φοινιχθεὶς θάνῃ.

110

Ἀθήνα

μὴ δῆτα τὸν δύστηνον ὧδέ γʼ αἰκίσῃ.

Αἴας

χαίρειν, Ἀθάνα, τἄλλʼ ἐγώ σʼ ἐφίεμαι·

κεῖνος δὲ τείσει τήνδε κοὐκ ἄλλην δίκην.

Ἀθήνα

σὺ δʼ οὖν, ἐπειδὴ τέρψις ἥδε σοι τὸ δρᾶν,

χρῶ χειρί, φείδου μηδὲν ὧνπερ ἐννοεῖς.

115

Αἴας

χωρῶ πρὸς ἔργον· τοῦτο σοὶ δʼ ἐφίεμαι,

τοιάνδʼ ἀεί μοι σύμμαχον παρεστάναι.

Ἀθήνα

ὁρᾷς, Ὀδυσσεῦ, τὴν θεῶν ἰσχὺν ὅση;

τούτου τίς ἄν σοι τἀνδρὸς ἢ προνούστερος

ἢ δρᾶν ἀμείνων ηὑρέθη τὰ καίρια;

120

Ὀδυσσεύς

ἐγὼ μὲν οὐδένʼ οἶδʼ· ἐποικτίρω δέ νιν

δύστηνον ἔμπας, καίπερ ὄντα δυσμενῆ,

ὁθούνεκʼ ἄτῃ συγκατέζευκται κακῇ,

οὐδὲν τὸ τούτου μᾶλλον ἢ τοὐμὸν σκοπῶν.

ὁρῶ γὰρ ἡμᾶς οὐδὲν ὄντας ἄλλο πλὴν

125

εἴδωλʼ ὅσοιπερ ζῶμεν ἢ κούφην σκιάν.

Ἀθήνα

τοιαῦτα τοίνυν εἰσορῶν ὑπέρκοπον

μηδέν ποτʼ εἴπῃς αὐτὸς ἐς θεοὺς ἔπος,

μηδʼ ὄγκον ἄρῃ μηδένʼ, εἴ τινος πλέον

^{39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51}

ἢ χειρὶ βρίθεις ἢ μακροῦ πλούτου βάθει.

130

ὡς ἡμέρα κλίνει τε κἀνάγει πάλιν

ἅπαντα τἀνθρώπεια· τοὺς δὲ σώφρονας

θεοὶ φιλοῦσι καὶ στυγοῦσι τοὺς κακούς.

Χορός

Τελαμώνιε παῖ, τῆς ἀμφιρύτου

Σαλαμῖνος ἔχων βάθρον ἀγχιάλου,

135

σὲ μὲν εὖ πράσσοντʼ ἐπιχαίρω·

σὲ δʼ ὅταν πληγὴ Διὸς ἢ ζαμενὴς

λόγος ἐκ Δαναῶν κακόθρους ἐπιβῇ,

μέγαν ὄκνον ἔχω καὶ πεφόβημαι

πτηνῆς ὡς ὄμμα πελείας.

140

ὡς καὶ τῆς νῦν φθιμένης νυκτὸς

μεγάλοι θόρυβοι κατέχουσʼ ἡμᾶς

ἐπὶ δυσκλείᾳ, σὲ τὸν ἱππομανῆ

λειμῶνʼ ἐπιβάντʼ ὀλέσαι Δαναῶν

βοτὰ καὶ λείαν,

145

ἥπερ δορίληπτος ἔτʼ ἦν λοιπή,

κτείνοντʼ αἴθωνι σιδήρῳ.

τοιούσδε λόγους ψιθύρους πλάσσων

εἰς ὦτα φέρει πᾶσιν Ὀδυσσεύς,

καὶ σφόδρα πείθει. περὶ γὰρ σοῦ νῦν

150

εὔπειστα λέγει, καὶ πᾶς ὁ κλύων

τοῦ λέξαντος χαίρει μᾶλλον

τοῖς σοῖς ἄχεσιν καθυβρίζων.

τῶν γὰρ μεγάλων ψυχῶν ἱεὶς

οὐκ ἂν ἁμάρτοι· κατὰ δʼ ἄν τις ἐμοῦ

155

τοιαῦτα λέγων οὐκ ἂν πείθοι.

πρὸς γὰρ τὸν ἔχονθʼ ὁ φθόνος ἕρπει.

^{52 53 54 55 56 57 58 59}

καίτοι σμικροὶ μεγάλων χωρὶς

σφαλερὸν πύργου ῥῦμα πέλονται·

μετὰ γὰρ μεγάλων βαιὸς ἄριστʼ ἂν

160

καὶ μέγας ὀρθοῖθʼ ὑπὸ μικροτέρων.

ἀλλʼ οὐ δυνατὸν τοὺς ἀνοήτους

τούτων γνώμας προδιδάσκειν.

ὑπὸ τοιούτων ἀνδρῶν θορυβῇ

χἡμεῖς οὐδὲν σθένομεν πρὸς ταῦτʼ

165

ἀπαλέξασθαι σοῦ χωρίς, ἄναξ.

ἀλλʼ ὅτε γὰρ δὴ τὸ σὸν ὄμμʼ ἀπέδραν,

παταγοῦσιν ἅπερ πτηνῶν ἀγέλαι·

μέγαν αἰγυπιὸν δʼ ὑποδείσαντες

τάχʼ ἄν, ἐξαίφνης εἰ σὺ φανείης,

170

σιγῇ πτήξειαν ἄφωνοι.

Ἀθήνα

ἀεὶ μέν, ὦ παῖ Λαρτίου, δέδορκά σε

1

πεῖράν τινʼ ἐχθρῶν ἁρπάσαι θηρώμενον·

καὶ νῦν ἐπὶ σκηναῖς σε ναυτικαῖς ὁρῶ

Αἴαντος, ἔνθα τάξιν ἐσχάτην ἔχει,

πάλαι κυνηγετοῦντα καὶ μετρούμενον

5

ἴχνη τὰ κείνου νεοχάραχθʼ, ὅπως ἴδῃς

εἴτʼ ἔνδον εἴτʼ οὐκ ἔνδον. εὖ δέ σʼ ἐκφέρει

κυνὸς Λακαίνης ὥς τις εὔρινος βάσις.

ἔνδον γὰρ ἁνὴρ ἄρτι τυγχάνει, κάρα

στάζων ἱδρῶτι καὶ χέρας ξιφοκτόνους.

10

καί σʼ οὐδὲν εἴσω τῆσδε παπταίνειν πύλης

ἔτʼ ἔργον ἐστίν, ἐννέπειν δʼ ὅτου χάριν

σπουδὴν ἔθου τήνδʼ, ὡς παρʼ εἰδυίας μάθῃς.

Ὀδυσσεύς

ὦ φθέγμʼ Ἀθάνας, φιλτάτης ἐμοὶ θεῶν,

ὡς εὐμαθές σου, κἂν ἄποπτος ᾖς ὅμως,

15

φώνημʼ ἀκούω καὶ ξυναρπάζω φρενὶ

χαλκοστόμου κώδωνος ὡς Τυρσηνικῆς.

καὶ νῦν ἐπέγνως εὖ μʼ ἐπʼ ἀνδρὶ δυσμενεῖ

βάσιν κυκλοῦντʼ, Αἴαντι τῷ σακεσφόρῳ·

κεῖνον γάρ, οὐδένʼ ἄλλον, ἰχνεύω πάλαι.

20

νυκτὸς γὰρ ἡμᾶς τῆσδε πρᾶγος ἄσκοπον

ἔχει περάνας, εἴπερ εἴργασται τάδε·

ἴσμεν γὰρ οὐδὲν τρανές, ἀλλʼ ἀλώμεθα·

κἀγὼ ʼθελοντὴς τῷδʼ ὑπεζύγην πόνῳ.

ἐφθαρμένας γὰρ ἀρτίως εὑρίσκομεν

25

λείας ἁπάσας καὶ κατηναρισμένας

ἐκ χειρὸς αὐτοῖς ποιμνίων ἐπιστάταις.

τήνδʼ οὖν ἐκείνῳ πᾶς τις αἰτίαν νέμει.

καί μοί τις ὀπτὴρ αὐτὸν εἰσιδὼν μόνον

πηδῶντα πεδία σὺν νεορράντῳ ξίφει

30

φράζει τε κἀδήλωσεν· εὐθέως δʼ ἐγὼ

κατʼ ἴχνος ᾄσσω, καὶ τὰ μὲν σημαίνομαι,

τὰ δʼ ἐκπέπληγμαι κοὐκ ἔχω μαθεῖν ὅτου.

καιρὸν δʼ ἐφήκεις· πάντα γὰρ τά τʼ οὖν πάρος

τά τʼ εἰσέπειτα σῇ κυβερνῶμαι χερί.

35

Ἀθήνα

ἔγνων, Ὀδυσσεῦ, καὶ πάλαι φύλαξ ἔβην

τῇ σῇ πρόθυμος εἰς ὁδὸν κυναγίᾳ.

Ὀδυσσεύς

ἦ καί, φίλη δέσποινα, πρὸς καιρὸν πονῶ;

Ἀθήνα

ὡς ἔστιν ἀνδρὸς τοῦδε τἄργα ταῦτά σοι.

Ὀδυσσεύς

καὶ πρὸς τί δυσλόγιστον ὧδʼ ᾖξεν χέρα;

40

Ἀθήνα

χόλῳ βαρυνθεὶς τῶν Ἀχιλλείων ὅπλων.

Ὀδυσσεύς

τί δῆτα ποίμναις τήνδʼ ἐπεμπίπτει βάσιν;

Ἀθήνα

δοκῶν ἐν ὑμῖν χεῖρα χραίνεσθαι φόνῳ.

Ὀδυσσεύς

ἦ καὶ τὸ βούλευμʼ ὡς ἐπʼ Ἀργείοις τόδʼ ἦν;

Ἀθήνα

κἂν ἐξεπράξατʼ, εἰ κατημέλησʼ ἐγώ.

45

Ὀδυσσεύς

ποίαισι τόλμαις ταῖσδε καὶ φρενῶν θράσει;

Ἀθήνα

νύκτωρ ἐφʼ ὑμᾶς δόλιος ὁρμᾶται μόνος.

Ὀδυσσεύς

ἦ καὶ παρέστη κἀπὶ τέρμʼ ἀφίκετο;

Ἀθήνα

καὶ δὴ ʼπὶ δισσαῖς ἦν στρατηγίσιν πύλαις.

Ὀδυσσεύς

καὶ πῶς ἐπέσχε χεῖρα μαιμῶσαν φόνου;

50

Ἀθήνα

ἐγώ σφʼ ἀπείργω, δυσφόρους ἐπʼ ὄμμασι

γνώμας βαλοῦσα τῆς ἀνηκέστου χαρᾶς,

καὶ πρός τε ποίμνας ἐκτρέπω σύμμικτά τε

λείας ἄδαστα βουκόλων φρουρήματα·

ἔνθʼ εἰσπεσὼν ἔκειρε πολύκερων φόνον

55

κύκλῳ ῥαχίζων· κἀδόκει μὲν ἔσθʼ ὅτε

δισσοὺς Ἀτρείδας αὐτόχειρ κτείνειν ἔχων,

ὅτʼ ἄλλοτʼ ἄλλον ἐμπίτνων στρατηλατῶν.

ἐγὼ δὲ φοιτῶντʼ ἄνδρα μανιάσιν νόσοις

ὤτρυνον, εἰσέβαλλον εἰς ἕρκη κακά.

60

κἄπειτʼ ἐπειδὴ τοῦδʼ ἐλώφησεν πόνου,

τοὺς ζῶντας αὖ δεσμοῖσι συνδήσας βοῶν

ποίμνας τε πάσας εἰς δόμους κομίζεται,

ὡς ἄνδρας, οὐχ ὡς εὔκερων ἄγραν ἔχων,

καὶ νῦν κατʼ οἴκους συνδέτους αἰκίζεται.

65

δείξω δὲ καὶ σοὶ τήνδε περιφανῆ νόσον,

ὡς πᾶσιν Ἀργείοισιν εἰσιδὼν θροῇς.

θαρσῶν δὲ μίμνε μηδὲ συμφορὰν δέχου

τὸν ἄνδρʼ· ἐγὼ γὰρ ὀμμάτων ἀποστρόφους

αὐγὰς ἀπείρξω σὴν πρόσοψιν εἰσιδεῖν.

70

οὗτος, σὲ τὸν τὰς αἰχμαλωτίδας χέρας

δεσμοῖς ἀπευθύνοντα προσμολεῖν καλῶ·

Αἴαντα φωνῶ· στεῖχε δωμάτων πάρος.

Ὀδυσσεύς

τί δρᾷς, Ἀθάνα; μηδαμῶς σφʼ ἔξω κάλει.

Ἀθήνα

οὐ σῖγʼ ἀνέξει μηδὲ δειλίαν ἀρεῖ;

75

Ὀδυσσεύς

μὴ πρὸς θεῶν, ἀλλʼ ἔνδον ἀρκείτω μένων.

Ἀθήνα

τί μὴ γένηται; πρόσθεν οὐκ ἀνὴρ ὅδʼ ἦν;

Ὀδυσσεύς

ἐχθρός γε τῷδε τἀνδρὶ καὶ τανῦν ἔτι.

Ἀθήνα

οὔκουν γέλως ἥδιστος εἰς ἐχθροὺς γελᾶν;

Ὀδυσσεύς

ἐμοὶ μὲν ἀρκεῖ τοῦτον ἐν δόμοις μένειν.

80

Ἀθήνα

μεμηνότʼ ἄνδρα περιφανῶς ὀκνεῖς ἰδεῖν;

Ὀδυσσεύς

φρονοῦντα γάρ νιν οὐκ ἂν ἐξέστην ὄκνῳ.

Ἀθήνα

ἀλλʼ οὐδὲ νῦν σε μὴ παρόντʼ ἴδῃ πέλας.

Ὀδυσσεύς

πῶς, εἴπερ ὀφθαλμοῖς γε τοῖς αὐτοῖς ὁρᾷ;

Ἀθήνα

ἐγὼ σκοτώσω βλέφαρα καὶ δεδορκότα.

85

Ὀδυσσεύς

γένοιτο μέντἂν πᾶν θεοῦ τεχνωμένου.

Ἀθήνα

σίγα νυν ἑστὼς καὶ μένʼ ὡς κυρεῖς ἔχων.

Ὀδυσσεύς

μένοιμʼ ἄν· ἤθελον δʼ ἂν ἐκτὸς ὢν τυχεῖν.

Ἀθήνα

ὦ οὗτος, Αἴας, δεύτερόν σε προσκαλῶ.

τί βαιὸν οὕτως ἐντρέπει τῆς συμμάχου;

90

Αἴας

ὦ χαῖρʼ Ἀθάνα, χαῖρε Διογενὲς τέκνον,

ὡς εὖ παρέστης· καί σε παγχρύσοις ἐγὼ

στέψω λαφύροις τῆσδε τῆς ἄγρας χάριν.

Ἀθήνα

καλῶς ἔλεξας· ἀλλʼ ἐκεῖνό μοι φράσον,

ἔβαψας ἔγχος εὖ πρὸς Ἀργείων στρατῷ;

95

Αἴας

κόμπος πάρεστι κοὐκ ἀπαρνοῦμαι τὸ μή.

Ἀθήνα

ἦ καὶ πρὸς Ἀτρείδαισιν ᾔχμασας χέρα;

Αἴας

ὥστʼ οὔποτʼ Αἴανθʼ οἵδʼ ἀτιμάσουσʼ ἔτι.

Ἀθήνα

τεθνᾶσιν ἄνδρες, ὡς τὸ σὸν ξυνῆκʼ ἐγώ.

Αἴας

θανόντες ἤδη τἄμʼ ἀφαιρείσθων ὅπλα.

100

Ἀθήνα

εἶεν, τί γὰρ δὴ παῖς ὁ τοῦ Λαερτίου,

ποῦ σοι τύχης ἕστηκεν; ἢ πέφευγέ σε;

Αἴας

ἦ τοὐπίτριπτον κίναδος ἐξήρου μʼ ὅπου;

Ἀθήνα

ἔγωγʼ· Ὀδυσσέα τὸν σὸν ἐνστάτην λέγω.

Αἴας

ἥδιστος, ὦ δέσποινα, δεσμώτης ἔσω

105

θακεῖ· θανεῖν γὰρ αὐτὸν οὔ τί πω θέλω.

Ἀθήνα

πρὶν ἂν τί δράσῃς ἢ τί κερδάνῃς πλέον;

Αἴας

πρὶν ἂν δεθεὶς πρὸς κίονʼ ἑρκείου στέγης.

Ἀθήνα

τί δῆτα τὸν δύστηνον ἐργάσει κακόν;

Αἴας

μάστιγι πρῶτον νῶτα φοινιχθεὶς θάνῃ.

110

Ἀθήνα

μὴ δῆτα τὸν δύστηνον ὧδέ γʼ αἰκίσῃ.

Αἴας

χαίρειν, Ἀθάνα, τἄλλʼ ἐγώ σʼ ἐφίεμαι·

κεῖνος δὲ τίσει τήνδε κοὐκ ἄλλην δίκην.

Ἀθήνα

σὺ δʼ οὖν, ἐπειδὴ τέρψις ἥδε σοι τὸ δρᾶν,

χρῶ χειρί, φείδου μηδὲν ὧνπερ ἐννοεῖς.

115

Αἴας

χωρῶ πρὸς ἔργον· σοὶ δὲ τοῦτʼ ἐφίεμαι,

τοιάνδʼ ἀεί μοι σύμμαχον παρεστάναι.

Ἀθήνα

ὁρᾷς, Ὀδυσσεῦ, τὴν θεῶν ἰσχὺν ὅση;

τούτου τίς ἄν σοι τἀνδρὸς ἢ προνούστερος

ἢ δρᾶν ἀμείνων ηὑρέθη τὰ καίρια;

120

Ὀδυσσεύς

ἐγὼ μὲν οὐδένʼ οἶδʼ· ἐποικτίρω δέ νιν

δύστηνον ἔμπας, καίπερ ὄντα δυσμενῆ,

ὁθούνεκʼ ἄτῃ συγκατέζευκται κακῇ,

οὐδὲν τὸ τούτου μᾶλλον ἢ τοὐμὸν σκοπῶν·

ὁρῶ γὰρ ἡμᾶς οὐδὲν ὄντας ἄλλο πλὴν

125

εἴδωλʼ ὅσοιπερ ζῶμεν ἢ κούφην σκιάν.

Ἀθήνα

τοιαῦτα τοίνυν εἰσορῶν ὑπέρκοπον

μηδέν ποτʼ εἴπῃς αὐτὸς εἰς θεοὺς ἔπος,

μηδʼ ὄγκον ἄρῃ μηδένʼ, εἴ τινος πλέον

ἢ χειρὶ βρίθεις ἢ μακροῦ πλούτου βάθει.

130

ὡς ἡμέρα κλίνει τε κἀνάγει πάλιν

ἅπαντα τἀνθρώπεια· τοὺς δὲ σώφρονας

θεοὶ φιλοῦσι καὶ στυγοῦσι τοὺς κακούς.