Eumenides. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by Schmidt Sciences.
Eumenides. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by Schmidt Sciences.
Aeschylus, Eumenides: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Eumenides: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)
Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.
No corresponding passage available
319. πράκτορες , avengers, from πράσσειν in the special sense 'to exact a debt.' So τὸν πατρὸς φόνον πράξαντα 1. 624, χερὶ πράκτορι Ag. 111. For the masc. form πράκτωρ with fem. substantive cf. line 186.
320. τελέως , unfailingly: it goes with παραγιγ. πρακ. and expresses the persistent and complete vengeance.
322. ἀλαοῖσι καὶ δεδορκόσιν , the sightless and the seeing, i. e. the dead and the living. So δερκομένοισι καὶ δυσομμάτοις 1. 388.
326. ματρῷον ἅγνισμα κύριον φόνου , rightful atonement for a mother's blood ματρῷον poetically transferred from φόνου to ἄγνισμα, as the thought comes naturally in that order 'expiation for a mother for her blood.' ...
329-332. αὐονά is also found (Simon. Iamb. vii. 20) in the sense of cry, [from root αϝ, shout] and it may be so taken here by joining it with
329-332. ἀφόρμικτος , a cry unmusical to men: but the other sense from
329-332. αὐαίνω , to wither or waste, is more forcible, and so the Schol. Med. takes it: ὁ ξηραίνων τοὺς βροτούς.
374.
κατὰ γᾶν
,
on earth, is the MS. reading: but as Hermann said, the sense
below the earth, κατὰ γᾶs, is required in antithesis to ὑπ᾿ αἰθέρι. The same mistake occurs again 11. 838, 871. 11. 375, 376. Bold and imaginative expressions :
mvp-comment-223-1 τοὺς μὲν καθαρὰς ... χεῖρας προνέμοντας: τοὺς μὲν καθαρὰς | χεῖρας προσνέμοντας M. G. Ald. Rob. Turn. nisi quod Ald. πρὸς νέμοντας habet. τοὺς μὲν καθαρὰς (καθαρᾷ Farn.) χεῖρας προνέμοντας Ven. Flor. Farn. Quod Turnebus inter τὰ ἄλλως εὑρεθέντα ἐν τισὶν ἀντιγράφοις affert, χεῖρας ἔχοντας, id, quum ille in Orestea nullo codice praeter Aldinam editionem usus sit, non dubito quin coniectura sit, quam in textum non ausus est recipere. Bis tantum ille in Eumenidibus aliam scripturam adnotavit, hie et mox v. 358. sed etiam hoc altero loco talem quae coniecturae speciem prae se ferat. Non recte olim scripsi τὸν μὲν καθαρὰς χεῖρας προνέμοντο. Etenim non veri simile est librarios pluralem posuisse, quum singulari numero sequatur ἀσινὴς δ᾽ αἰῶνα διοιχνεῖ. Sed, ut strophica horum anapaestorum ratio docet, scribendum potius est, τοὺς μὲν καθαρὰς * καθαρῶς* χεῖρας προνέμοντας.
mvp-comment-224-1 οὔτις ἐφέρπει μῆνις ἀφ᾿ ἡμῶν: Libri οὔτις ἀφ᾿ ἡμῶν μῆνις ἐφέρπει. Hiatum, qui ita inter hunc et sequentem versum est, Porsonus emendata verborum collocatione removit.
mvp-comment-225-1 ἀλιτών, ὥςπερ ὅδ᾽ ἀνήρ: Libri αλιτρῶν. Recepi olim Stanleii coniecturam ἀλιτῶν. Neque dubitari potest quin verum sit hoc verbum: sed scribi debet akıτών, ut Auratus voluerat. Nam praesens huius verbi neque exstat, neque hic commodum est. Libri ἀνήρ. Correxit Porsonus.
mvp-comment-226-1 φονίας: φονίους Par.
mvp-comment-227-1 θανοῦσιν: θανοῦσιν M. G. Par. Ven. Flor. Ald. Rob. v abiecit Turn.
mvp-comment-228-1 παραγιγνόμεναι: Libri παραγινόμεναι. Deinde κράκτορες Par.
mvp-comment-229-1 ἔτικτες: Huic versui in Ven. Flor. Orestis nomen adscriptum est. ἔτεκες Ald. Turn. sed G. ut ceteri ἔτικτες.
mvp-comment-230-1 ἀλαοῖσι ... δεδορκόσιν ποινάν: ἀλαοῖσι Pauwius et sic Par. ἀλαοῖς Ven. Flor. Farn. αλαοῖσιν Μ. G. Ald. Rob. Turn. Deinde και omissum in Farn. Deinde δεδορκόσι Turn. δεδορκῶσιν Ven. Flor. Ceteri recte δεδορκόσιν. Μox ποινᾶν posuit Turnebus. ποινὰν recte M. G. Ald. Rob. In Ven. Flor. Farn. omissa sunt haec verba, ποινών, κλῦθ᾽. ὁ Λατούς γὰρ ἦνίς μ' ἄτιμον τίθησιν. Adscriptum in Farn. λξ β'.
mvp-comment-231-1 κλῦθι· ὁ Λατοῦς: κλῦθ᾽ ὁ λατους M. G. Rob. κλύθ᾽ ἑλατους vitium Ald. Inde Turn. κλύθι. Λατούς.
mvp-comment-232-1 τίθησιν: τίθησιν M. G. Ald. Rob. v omisit Turn.
mvp-comment-233-1 τόνδ᾽: τόνδε γ' ἀφαιρούμενος Farn.
mvp-comment-234-1 πτῶκα, ματρῷον: πτῶκα Rob. ex emendatione Sophiani et Turn. πτάκα M. G. Ald. codex Robortelli. πτᾶκα Ven. Flor. Deinde ματρῷον Arnaldus. Libri ματρώϊον. In Farn. adscriptum συνίζησις.
mvp-comment-235-1 ἐπὶ δὲ τῷ τεθυμένῳ: ἐπὶ δὲ τῷ τεθυμένῳ M. G. Ald. Turn. ἐπὶ δὲ τῷ τεφθυμένω Rob. ἐπὶ δὲ τῶ τότε θυμένῳ Flor. ἐπὶ δὲ τῶ τότε θυμουμένω Ven. (Bekkero teste et Farn.
mvp-comment-236-1 μέλος παρακοπά: μένος Ven. Flor. Farn. παράκοπα Ven. Flor.
mvp-comment-237-1 παραφορὰ φρενοδαλής: παραφορά M. G. Ald. Rob. Τurn. παραφοραὶ Par. παράφρονα Ven. Flor. Farn. Deinde φρενοδαλής M. G. Ven. Flor. Ald. Rob. In margine M. adscriptum οἶμαι φρενοδαής. Id habet Par. φρενοδαλὶς Turn. Scholion enim in Rob. sic scriptum Φρενοδαλίς.) παρακίνησις τῶν φρενών. Sed M. non habet lemma.
mvp-comment-238-1 Ἐρινύων: ἐρινύων Μ. G. Ald. Rob. ἐριννύων Ven. Flor. Turn.
mvp-comment-239-1 αὐονὰ βροτοῖς: αὐονὰ βροτοῖς M. G. Par. Ald. Rob. Turn. αὔονα βροτοῖς Ven. Flor. Farn. Scholion in M. nullo praefixo lemmate, ὁ ξηραίνων τοὺς βροτούς. Hinc Victorius αὔων βροτούς. Εtym. Μ. p. 170. 45. αυόνη, ή ξηρότης, παρὰ τὸ αὔω, τὸ ξηραίνω, αυόνη, ὡς ἔχω ἐχόνη καὶ ἀμπεχόνη, καὶ πείρω περόνη, καὶ βάλλω βελόνη. Idem p. 171, 52. αὐόνη, λύπη, κραυγή, αυχμός, φθορά, κακοπάθεια, ξηρασία. Strepitum hoc vocabulum significat apud Simonidem in carmine de mulieribus v. 20. ἀλλ' ἐμπεδῶς ἄπρηκτον αὐονὴν ἔχει. Eam significationem si hic admittimus, ἀφάρμακτος αὐονὰ βροτοῖς hymnus dicetur dissonus clamor mortalibus. Sed illa significatio lonica esse videtur, ut apud Atticum poetam alteri posthaberi debeat. Et multo gravius ὕμνος ἀφόρμικτος dicitur esse tabes mortalibus.
mvp-comment-108-1 Ας προνέμειν is to hold out, for all to see, 8ο ἐπικρύπτειν is to muffle a blood-stained hand within a garment in order to conceal the crime.
mvp-comment-109-1 ἄγνισμα κύριον] ‘Our own proper (or lawful) victim for expiating a mother's murder.'
mvp-comment-110-1
τεθυμένῳ]
Schol.
mvp-comment-125-1 ἐπεὶ ὑπὲρ τῆς μητρὸς Ὀρέστου ἀγωνίζονται, εἰκότως τὴν μητέρα ἑαυτῶν ὀνομάζουσιν.
mvp-comment-126-1 ζῶσι καὶ θανοῦσιν ἔκδικον.
mvp-comment-127-1 τὸν τῶι ἰδίωι θανάτωι ἀφαγνιοῦντα τὸν φόνον τῆς μητρός· ἅγνισμα δέ τινες εὐφήμως τὸ μόλυσμα.
mvp-comment-128-1 ἐπὶ Ὀρέστηι δὲ μέλλοντι θύεσθαι λεχθήσεται ὕμνος ἐξ ἡμῶν ὡς ἐπὶ ἱερείωι, ὃς αὐτοῦ τὰς φρένας παρακόψει.
mvp-comment-129-1 παρακίνησις τῶν φρενῶν.
mvp-comment-130-1 ὁ δεσμεύων αὐτοῦ τὰς φρένας.
mvp-comment-131-1 ὁ ξηραίνων τοὺς βροτούς.
mvp-comment-161-1 Wecklein 1888, p. 272
mvp-comment-161-2 zweites Epeisodion. Orestes ruft Athena zu Hilfe. Die Chorführerin weist jeden Beistand zurück.
mvp-comment-182-1 Wecklein 1888, p. 275
mvp-comment-182-2 Unter der Begleitung der Anapäste, welche der Koryphaios vorträgt, ordnet sich der Chor in Reih und Glied, um sein Bannlied (322 ff.) zu singen und mit entsprechendem Tanz zu begleiten, indem die Figuren ( σχήματα) des Reigens, besonders bei den Ephymnien, die Idee des Bannenden und Bestrickenden zum Ausdruck bringen.
mvp-comment-186-1 Wecklein 1888, p. 275
mvp-comment-186-2 ,,Wohl dem, der frei von Schuld und Fehle" u. s. w.
mvp-comment-187-1 Wecklein 1888, p. 275
mvp-comment-187-2
ἀσινὴς
. . διοιχνεί scil.
ἕκα στος wie 340. Vgl.
Plat. Prot. p. 324
mvp-comment-188-1 Wecklein 1888, p. 275
mvp-comment-188-2 ἐπικρύπτει, wer verstohlen des Mordes schwere That vollbracht".
mvp-comment-189-1 Wecklein 1888, p. 275
mvp-comment-189-2
μάρτυρες
ορθοί (deren Zeugnis sich aufrecht erhält), vgl.
Soph. Ai. 354
ὀρθὰ (was sich als wahr bestätigt)
μαρτυρείν,
Ant. 1195
mvp-comment-190-1 Wecklein 1888, p. 275
mvp-comment-190-2 πράκτορες, vgl. χερὶ πράκτορι Ag. 113 und φόνου πράκτορα Soph. El. 953 . τελέως: τα 954.
mvp-comment-190-3 1
mvp-comment-191-1 Wecklein 1888, p. 276
mvp-comment-191-2 erstes Stasimon, welches besonders in den Ephymnien den Charakter des ὕμνος δέσμιος hat. ,, Apollon beraubt uns unseres Rechtes, indem er uns diesen Flüchtling entzieht, der uns zur Sühne des Muttermords zukommt und dem unser grauser Gesang gilt. Denn SO hat das Schicksal bestimmt, dafs wir die Mörder verfolgen und peinigen. Drum weil Umsturz von Häusern unser Los ist, haben die Götter des Lichts keine Gemeinschaft mit uns und Feste der Freude sind uns versagt. Dafür sind die Götter dieser traurigen Sorge überhoben und brauchen sich nicht mit Blutbefleckten zu befassen. Wir verfolgen den Mörder und stürzen ihn von der Höhe seines Ruhms. Er wird, ohne dessen in seiner Geistesnacht inne zu werden, von der Stimme des Volkes verurteilt und allgemeine Mifsachtung umnachtet sein Haus (vgl. Cho. 53 ff. , Ag. 463 ff. ). So steht es fest: Geniessen wir auch nicht die Ehre, den oberen Göttern gesellt zu sein, so haben doch die Sterblichen die vom Schicksal gegebene Satzung, auf der unser altheiliges Amt beruht, zu fürchten und zu verehren." Wenn man aus den drei Ephymnien schliefsen darf, wird jedes der drei ersten Strophenpaare von einem Stoichos, die Ephymnien und das vierte Strophenpaar von dem Gesamtchore vorgetragen.
mvp-comment-192-1 Wecklein 1888, p. 276
mvp-comment-192-2
Nicht unpassend ist die Bemerkung des
Schol.
:
mvp-comment-193-1 Wecklein 1888, p. 276
mvp-comment-193-2 Νύξ: zu 69. ποινὰν (abstr. pro concr.) ἀλαοῖσι καὶ δεδορκόσιν steht prädikativ zu μέ. ἀλαοῖσι καὶ δεδορκόσιν, Schol. ζῶσι καὶ θανοῦσιν. Vgl. 391.
mvp-comment-194-1 Wecklein 1888, p. 276
mvp-comment-194-2 ἄτιμόν με τίθησιν d. i. macht mich rechtlos.
mvp-comment-195-1 Wecklein 1888, p. 276
mvp-comment-195-2 πτῶκα κτἑ., den feigen Flüchtling (vgl. πτώσσοντας ὑφ᾽ Ἕκτορι Hom. Η 129 ), der nach Fug und Recht als Reinigungsmittel des Muttermords herhalten mufs, also uns nicht entzogen werden darf. Zu 292. Mit κύριον vgl. κύριοι 127.
mvp-comment-196-1 Wecklein 1888, p. 276
mvp-comment-196-2
τεθυμένῳ, der so gut wie geschlachtet, ein dem Tode geweihtes Schlachtopfer ist. Vgl.
Eur. Med. 1264
mvp-comment-197-1 Wecklein 1888, p. 276
mvp-comment-197-2 Geistzerstörende Verrückung. Um das gleiche Versmafs wie vorher (-) zu gewinnen, vermutet Rauchenstein φρενοβλαβής, Herwerden φρενομανής, Weil φρενοπλανής. Aber vgl. das Versmals in Cho. 802 – 804.
mvp-comment-198-1 Wecklein 1888, p. 277
mvp-comment-198-2 ἀφορμικτος (duldet nicht der Leier Klang"): zu_Ag. 980. αὐονά (Ausdörrung): Schol. ὁ ξηραίνων τοὺς βροτούς. Vgl. 138, 267.
mvp-sidgwick-159-1-1 I take Hermann's original correction προνέμοντα, that puts forth for all to see: opposed to the action of the guilty man who hides ( l. 317 ) his bloody hands.
mvp-sidgwick-160-1-1
I take Hermann's corr. εὐθυδίκαιοι (justified by
πράκτορες
,
avengers, from πράσσειν in the special sense
to exact a debt. So
τελέως , unfailingly: it goes with παραγιγ. πρακ. and expresses the persistent and complete vengeance.
ἀλαοῖσι καὶ δεδορκόσιν
,
the sightless and the seeing, i. e. the
dead and the living. So
ματρῷον ἅγνισμα κύριον φόνου , rightful atonement for a mother's blood ματρῷον poetically transferred from φόνου to ἄγνισμα, as the thought comes naturally in that order expiation for a mother for her blood. ...
αὐονά is also found (Simon. Iamb. vii. 20) in the sense of cry, [from root αϝ, shout] and it may be so taken here by joining it with
ἀφόρμικτος , a cry unmusical to men: but the other sense from
αὐαίνω , to wither or waste, is more forcible, and so the Schol. Med. takes it: ὁ ξηραίνων τοὺς βροτούς.