Aeschylus Libation Bearers 1010

Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff (Translator)

Table of Contents

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →
War sie auch schuldig? Wirklich schuldig? Das
Gewand
bezeugt es. Diese Stelle hat Aigisthos' Dolch
gefärbt. Der Blutfleck, der des Purpurs Glanz zerstört,
1313 ist alt, so alt wie ihr Verbrechen. Damals war
ich ahnungslos, sie hielten mich der Heimat fern.
1314 Jetzt steh' ich hier, begreif' es, jetzt bewein' ich es,
1015 und blick' ich hin auf meines Vaters Mordgewand,
dann kommen mir die Schmerzen der Erinnerung
an mein Geschlecht, an alles, was es that und litt,
und meines Sieges Blutschuld fällt mir schwer aufs
Herz.

Libation Bearers. Aeschylus. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff (Translator). Berlin. 1919–1923.

Sponsored by University of Leipzig.

Current edition Experimental

Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) (German) (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (6)
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 1010 focus
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 1010 focus
ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1010 focus
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 1010 focus
ἔδρασεν ἢ οὐκ ἔδρασε; μαρτυρεῖ δέ μοι
φᾶρος τόδ᾽, ὡς ἔβαψεν Αἰγίσθου ξίφος.
φόνου δὲ χηκὶς ξὺν χρόνῳ ξυμβάλλεται,
1010
πολλὰς βαφὰς φθείρουσα τοῦ ποικίλματος.
νῦν αὐτὸν αἰνῶ, νῦν ἀποιμώζω παρὼν
πατροκτόνον θ᾽ ὕφασμα προσφωνῶν τόδε
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 1010 focus
Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 1010 focus
Translations (7)
The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 1010 focus
Did he or did he not do it? but this vest bears witness to me that the sword of Aegisthus stained it. The stain of the gore too coincides with the time [of the deed,] damaging the various hues of the embroidery. Now I praise him 3
, now upon the spot I bemoan him; and addressing his vestment, that wrought my father's fall, I grieve for the offences and the suffering, and the entire family, having the unenviable pollutions of this victory which I have achieved.
LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1010 focus
terrible!
The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 1010 focus
Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 1010 focus
Uccise o non uccise? Ecco la prova:
questo mantello cui d'Egisto il ferro
la tinta die'. La macchia della strage
s'accorda al tempo: assai corroso è il ricco
930
variar dei colori. Ora m'esalto,
ed ora gemo, e parlo a questo peplo
che uccise il padre; e colpe io piango, e pene.
e la progenie tutta. E la vittoria
mi contamina sí, che niun m'invidia!
935
Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 1010 focus
Cædis uerò fructus cum tempore conducet,
Multas tincturas corrumpens textura.
Nunc ipſum laudo, nunc lugeo præſens,
Parricidamq; texturam uocans hanc
Doleo quidem propter opus, affectum eſt genus omne.
940
Non æmulanda huius uictoriæ habeo piacula.
Nullus mortalium innocuam uitam per omnia ignominioſus
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 1010 focus
Did she the deed or not? this robe gives proof,
Imbrued with blood that bathed Ægisthus' sword:
Look, how the spurted stain combines with time
1125
To blur the many dyes that once adorned
Its pattern manifold! I now stand here,
Made glad, made sad with blood, exulting, wailing—
Hear, thou woven web that slew my sire!
I grieve for deed and death and all my home—
1130
Victor, pollution's damnèd stain for prize.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 1010 focus
Hat sie's verschuldet oder nicht? Bezeugt es mir
Doch dies Gewand hier, das Aegisthos' Schwert gefärbt!
Noch hat die Zeit des Mordes Flecken nicht getilgt,
1005
Der dieses Purpurs farbenreiche Pracht entweiht.
Bald preis' ich selber meine That, bald jammr' ich laut,
Und rede dieses Mordgespinnst des Vaters an.
Graunvoll befleckt durch dieses Sieges blut'ge Schuld,
Beklag' ich meine That, mein Leid, mein ganzes Haus!
1010

Commentary

Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus

1013-1016. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-659

οὔτις μερόπων ἀσινῆ βίοτον διὰ παντὸς ἄμοχθος ἀμείψει. ... ἰὼ πόνος, ὁ μὲν αὐτίχ', ὁ δ᾽ ... ἥξει: Chori nomen in libris omissum est. οὔτις μερόπων ἀσινῇ βίοτον διὰ πάντ᾽ ἄτιμος ἀμείψεται· ἐς μόχθος δ᾽ ὁ μὲν αὐτίχ᾽ ὅδ᾽ ἦξε (ita mihi relatum est: ήξεν alert Franzius) ita M. in quo ἤ in ἀσινῆ ex et factum et ultima littera in μόχθος ab alia manu scripta est. Etiam quae sequuntur d'ò µèv ήξε ab alia manu scripla esse videntur. ἐς μόχθον δ' habent ceteri libri. ὅδ᾽ ἦξε G. ὅδ᾽ εἶξαι Ald. ὁ δ᾽ ἥξει Turn. ὁ δ᾽ ᾖξεν Rob. Excidisse ὕστερον iure putavit Schützius. Sed in reliquis etiam et metrum et sententia laborat. Scholiastes adnotavit ή διά πρὸς τὸ ἀμείψεται, et ἄτιμος interpretatur ἀτιμώρητος. Mihi ita fere scripsisse videtur Aeschylus, οὔτις μερόπων ἀσινῆ βίοτον διὰ πάντ' εὔθυμος ἀμείψει, * τέκνον,* ἐς μόχθον δ' ὃ μὲν αὐτίχ, ὃ δ' *ὕστερον * ήξεν.

1017. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-660

ἀλλ᾽ ὡς ἂν εἰδῆτ', οὐ γὰρ οἶδ' ὅπῃ τελεῖ: Orestis nomen adscripsit Turn. Omissum est in M. G. Ald. Rob. ἄλλος ἂν εἰδὴ (sic mihi relatum: ἂνειδῆ Franzius) τοῦτ᾽ ἄρ᾽ οἶδ' ὅπη τελεῖ Μ. ἄλλος ἂν εἰδὴ τοῦτ᾽ ἄρ᾽ οἱ δ᾽ ὅπη τελεῖ Rob. ἄλλος ἂν εἰδὶ τοῦτ᾽ ἂς οἶδ᾽ ὅπη τελεῖ G. ἄλλος ἂν εἰδῆ τού τ' ἀρ' οἶδ' ὅπη τελεῖ Ald. ἄλλος γ᾽ ἂν εἰδῇ, τοῦτ᾽ ἄρ᾽ οἶδ' ὅπη τελεῖ Turn. Inutiles emendandi conatus tacere praestat. Blomfieldius ita scripsit, ἀλλ᾽, ὡς ἂν εἰδῇς, τοῦτ᾽ ἄρ᾽ οἶδ᾽ ὅποι τελεῖ. Vera esse videtur Emperii et I. Fr. Martini emendatio, ἀλλ' ὡς ἂν εἰδῆτ', οὐ γὰρ οἶδ' ὅπῃ τελεῖ, ώςπερ etc.
1017

1018-1019. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-661

ἡνιοστρόφου δρόμου ἐξωτέρω: Libri ἡνιοστρόφου, nisi quod Rob. ἠνιοστρόφου habet. Schutzius in posterioribus editionibus Stanleii coniecturam, ήνιοστροφώ, probatam etiam Blomfieldio, admisit. Recepi ἡνιοστρόφον, quod in prima editione Schützius scripserat. Interpungitur vulgo post εξωτέρω, quam interpunctionem sola Robortelli editio non habet. Neque interpungendum ibi est. Γάρ ab initio longius remotum nullam hic offensionem habet, quoniam statim post φέρουσι, ex quo sententia pendet, positum est. V. ad Ag. v. 1106.

1021. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-662

ᾄδειν ... ἠδ᾽ ὑπορχεῖσθαι κότῳ: άδειν Αld. ἣ δ' Abreschius. Libri ήδ'. Libri deinde ὑπορχεῖσθαι κότῳ, nisi quod Ald. habet ὑπ᾿ ἀρχῆσθαι κότω. Eliam M. κότων, non κότων. Schutzius scribendum esse putavit πρὸς δὲ καρδίᾳ κότος ᾄδειν ἕτοιμος, ἥδ᾽ ὑπορχεῖσθαι φόβῳ, ut dictum est ν. 161. ἀρχεῖται δὲ καρδία φόβῳ. Recepi emendationem Emperii, ἣ δ' ὑπαρχεῖσθαι κρότῳ.
1021

1022. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-663

δ᾽ ἔτ᾽: δ᾽ ἔτ᾽ Rob. Τurn. δέ τ' Μ. G. Ald.
1022

1026. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-664

χρήσαντ᾽ ἐμοὶ: χρηδ' αντ' ἐμοί vitium Ald.
1026

1027. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-665

παρέντα δ': παρέντα δ' M. Rob. παρόντα δ' G. Ald. παρέντι Turn. Portus v. 1027. πράξαντα et hic παρέντα scribendum putavit. Blomfieldius edidit πράξαντα εἰ παρέντι δ᾽ οὐκ etc. Servandum erat et πράξαντι et παρέντα δ'. Aposiopesis est, sed ex eo genere quo tragici utuntur.
1027

1029. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-666

τόξῳ ... προςíξεται: τόξῳ Rob. Turn. τόξωι Μ. τόξων G. Ald. In fine versus libri habent προσέξεται. Scholiastes τοσαύτη γάρ ἐστιν ὡς μηδὲ τουξότην (τοξότη Μ. G.) ἐφικέσθαι τοῦ μήκους. Non credibile hic quidem est Aeschylum idem verbum iterasse. Schützii coniecturam, ἐφίξεται, probavit Blomfieldius. Recepi Meinekii emendationem, προςθíξεται.
1029

1030. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-667

ὁρᾶτέ μ' ... παρεσκευασμένος: ὁρᾶτα μ' Αld. παρασκευασμένος G. Ald.
1030

1032. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-668

μεσόμφαλόν θ': μετόμφαλον θ' Ald.
1032

1034-1035. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-669

φεύγων τόδ' ... οὐδ᾽ ἐφέστιον ἄλλῃ: φεύγων τόδ' M. G. Rob. φεύγοιντο δ᾽ Ald. Hinc φεύγειν τόδ' ο Turnebo illatum. Deinde οὐδ᾽ ἐφέστιον ἄλλην Μ. G. Ald. Rob. A Turnebo profectum οὐδ᾽ ἐφ᾽ ἐστίαν ἄλλην. Ε vetere scriptura restituendum erat οὐδ᾽ ἐφέστιον ἄλλῃ.

1036. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-670

τὰ δ᾽: τὰ δ' Canterus. Libri τάδ'.
1036

1037. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-671

ἐκμαρτυρεῖν ᾗ μελέ᾽ ἐπορσύνθη κακά: καὶ μαρτυρεῖν μοι μενέλεως ἐπορσύνθη κακά M. G. Ald. καὶ μαρτυρεῖν μοι μενέλεως ἐπορσύνθη κακά Rob. qui in corrigendis μοι ὅσ' scribendum dicit pro μοι μενέλαας (sic). καὶ μαρτυρεῖν μοι, λεὼς ἐπορσύνθη κακά Turn. Frustra haec critici emendare conati sunt, neque probari potest quod ego olim proposui. Scribendum videtur τὰ δ᾽ ἐν χρόνῳ μοι πάντας Αργείους λέγω ἐκμαρτυρεῖν ᾗ μέλὲ ἐπορσύνθη κακά. Ἐκμαρτυρεῖν ut in Ag. v. 1155. ᾗ μέλε ἐπορσύνθη κακά ut in Persis ν. 262. φράσαιμι ἂν οἱ ἐπορσύνθη κακά. Potest tamen dubitari an aliquid exciderit.
1037

1038. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-672

ἀλήτης τῆσδε γῆς ἀπόξενος: Simillimus versus Ag. 1241. φυγὰς δ᾽ ἀλήτης τῆςδε γῆς ἀπόξενος.
1038

1039. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-673

λιπών: Neque aposiopesis esse potest post λιπών, neque intelligi εἰμί vel ἔσομαι, neque τῆςδε in εἶμ mutandum est, quod Dobraeo Adv. II. p. 29. in mentem venit, sed manca oratio docet versum excidisse.
1039

1040. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-674

ἀλλ᾽ εὖ γ᾽ ἔπραξας, μηδ᾽ ἐπιζευχθῇς: Nulla personae nota in libris. Choro haec tribuenda esse vidit Heathius. ἀλλ' εὖ γ᾽ ἔπραξας Tyrwhittus. Libri ἀλλ᾽ εἰ τε πράξας. Porsonus ἀλλ' εὖ γε πράξας, quod etiam Portus et in secundis curis Stanleius coniecerant, scripsit, et μήτ - μήτ'. Libri μὴ δ' - μὴ δ'. Deinde ἐπιζευχθῇς Heathius. ἐπιζεύχθη M. G. Ald. Rob. ἐπιζευ797 Turn.
1040

1041. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-675

φήμῃ πονηρᾷ ... ἐπιγλωσσῶ: φήμη πονηρᾷ Heathius. Libri φῆμαι πονηραί. Auratus φήμαις πονηραῖς. Deinde ἐπιγλωσσῶ Rob. ἐπιγλωσσω sine accentu Μ. ἐπιγλώσσω G. Ald. Turn. Hesychius ἐπιγλωσσῶ (ἐπιγλώσσω codex), ἐποιωνίζου διὰ γλώττης. Αισχύλος Ηρακλείδαις.
1041

1042. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-676

Ἀργείαν: Male Blomfieldius, plena interpunctione post κακά posita, scripsit ἠλευθερώσας. Deinde Αργείαν Porsonus. ἀργείην M. Ald. Rob. Turn. et e correctione G. αργείων G. ante correctionem.
1042

1044. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-677

ἄ ἄ.: Lineola praefixa in G. Nulla nota in M. Ald. Rob. Turn. Orestis nomen adscripsit Porsonus.
1044

1045. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-678

ὁποῖαι γυναῖκες: Libri δμωαὶ γυναῖκες. Quis vero sibi persuadeat Oresten, quum Furias conspicere sibi videtur, tam frigida uti posse chori compellatione? Prima littera 4 e praegresso 4 orta, reliquum est ΜΩΑΙ, unde facili mutatione fiet ПOIAI. Haec tantum dignam Aeschylo vim habent, ποῖαι γυναῖκες αίδε. Sic tacens emendavi iam in dissertatione adiecta arti poeticae Aristotelis p. 224.
1045

1046. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-679

φαιοχίτωνες ... πεπλεκτανημέναι: φαιοχίτωνες M. G. Ald. Rob. φαιοχíτωνες Turnebus. Tzetzes in scholiis ad Chil. in Crameri Anecd. Ox. III. p. 358. seq. ἀχαριτόγλωττος – καὶ ἓν τῶν δασέων ἐκτείνει ὡς παρ' Ἱππώνακτι τόδε “ὴν αὐτὸν ὄφις τωντικνήμιον δάκοι,” καὶ παρ' Αἰσχύλῳ “φαιοχίτωνες (sic cod. Par. φαινοχίτωνες cod. Bodl.) καὶ πεπλεκτανημέναι δεινοῖς δράκουσιν· οὐκ ἔτ᾽ ἂν μείναιμι ἐγώ.” Scripturam, quam me auctore Schutzius in posterioribus editionibus recepit, φαιοχίτωνες, veriorem illam fortasse, si pronuntiationem spectes, nunc non ausim admittere, quia ista consonantis duplicatio tragicis non videtur nisi in certis quibusdam verbis concessa esse. Malo veterem scripturam φαιοχίτωνες exemplo tueri illorum, quae in Septem adversus Thebas producta altera syllaba dixit Aeschylus, Παρθενοπαῖος et Ἱππομέδοντος.
1046

1047. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-680

πυκνοῖς ... οὐκέτ᾽ ἂν μείναιμ᾽ ἐγώ: πυκνοῦς vitium Ald. δεινοῖς Tzetzes. Deinde οὐκ ἔτ᾽ ἂν μείναιμι ἐγώ Tzetzes et Turnebus. οὐκ ἔτ᾽ ἀμμείνοιμ᾽ ἐγὼ M. (sic M.) Rob. οὐκ ἔτ᾽ ἀμείνοιμ' ἐγὼ G. Ald. Pausanias I. 8, 6. πλησίον δὲ ἱερὸν θεῶν ἐστὶν ἃς καλοῦσιν Ἀθηναῖοι Σεμνάς, Ἡσίοδος δὲ Ἐρινῦς ἐν Θεογονίᾳ. πρῶτος δέ σφισιν Αισχύλος δράκοντας ἐποίησεν ὁμοῦ ταῖς ἐν τῇ κεφαλῇ θριξὶν εἶναι· τοῖς δὲ ἀγάλμασιν οὔτε τούτοις ἔπεστιν οὐδὲν φοβερόν, οὔτε ὅσα ἄλλα κεῖται θεῶν τῶν ὑπογαίων.
1047

1048. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-681

φίλτατ᾽ ἀνθρώπων πατρί: Per hoc colloquium in M. G. personae lineolis distinctae sunt, nisi quod versui 1058. Orestis nomen adscriptum est in G. et in Ald. quae ceteris notis caret. Recte personas distinxerunt Rob. et Turn. nisi quod in Rob. editione huic versui 1048. πυ. adscriptum est. Libri φίλτατ' ἀνθρώπων πατρί. Non debebat πατρί olim a me et a Schützio mutari in πάτρας. Erfurdtio scribendum videbatur πάλιν στροβοῦσιν, retro. Facilius credam Aeschylum scripsisse τίνες σὲ δόξαι, φίλτατ' ἀνθρώπων, κέαρ στροβοῦσιν;
1048

1049. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-682

στροβοῦσιν; ἴσχε, μὴ φόβου νικῶ πολύ: στροβᾶσιν Ald. Deinde libri ἴσχε, μὴ φοβοῦ νικῶν πόλη. Recte Porsonus ἴσχε, μὴ φόβου νικῶ πολύ.
1049

1050. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-683

οὐκ εἰσὶ δόξαι: οὐκ εἰὰ δόξαι vitiose Ald. Hinc οὐκ, εἴα, δόξαι Turn.
1050

1053. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-684

ἐκ τῶνδέ σοι ... πίτνει: Libri ἐκ τῶνδέ τοι. Scribendum erat ἐκ τῶνδέ σοι. Deinde libri πιτνεῖ.
1053

1054. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-685

πληθύουσι: πληθύουσι Turn. πληθύουσαι M. G. Ald. Turn.
1054

1056. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-686

εἷς σοι καθαρμός· Λοξίου δὲ προςθιγὼν: εἰσσ᾽ ὁ καθαρμός Μ. in quo σ' ὁ in litura scriptum est. εἰς σ᾽ ὁ καθαρμὸς Rob. εἰσ σ᾽ ὁ καθαρμὸς G. εἰσ᾽ ὁ καθαρμὸς Ald. εἴσω καθαρμὸς Turn. Veram lectionem ex antiqua scriptura eruerunt Erfurdtius et H. L. Ahrens, εἷς σοι καθαρμός. Quam expiationem intelligat, statim exponit chorus. Deinde λοξίου δὲ προσθίγων M. Rob. Turn. λοξίου δὲ προθίγων Ald. Correcto accentu προςθιγών Blomfieldius. Auratus Mogías scribendum putabat, Ritschelius in Schedis criticis p. 25. in proximo versu κτίσεις. Neutrum probandum est.
1056

1059. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-687

κοὐκέτ᾽ ἂν μείναιμ᾽ ἐγώ: κοὐκ ἔτ᾽ ἂν μείναι μὲ ἐγὼ Rob. κοὐκ ἔτ᾽ ἀμμείναι μὲ ἐγὼ Μ. κοὐκ ἔτ᾽ ἀμμείβομ᾽ ἐγὼ G. in quo pro ultimo e, quod e correctione est, antea at fuerat. κοὐκ ἔτ᾽ ἀμείβομ᾽ ἐγὼ Ald. Turn.
1059

1061. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-688

φυλάσσοι καιρίοισι συμφοραῖς: φυλάσσοι M. Rob. Turn. et e correctione G. φυλάσσει Αld. et G. ante correctionem, quae facile poterat oculos effugere. Deinde καιρίοισι συμφοραῖς Μ. G. Rob. καὶ ῥύοισι συμφορᾶς codex Robortelli. καὶ ῥίοισι συμφοραῖς Ald. καιρίοις ἐν συμφοραῖς Turn. fortasse ex scholio, καιρίοις εγκαίροις συντυχίας (sic Rob. Sine lemmate ἐγκαίροις σ. Μ. εὐκαίροις σ. G.). Legit autem etiam scholiastes καιρίοισι συμφοραῖς, i. e. felici eventu.
1061

1064. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-689

πνεύσας: πνεύσας Scaliger et Porsonus, πνεούσας Μ. πνεούσας (. Ald. Rob. Turn. Scholiastes γονίας ἄνεμος, ὅταν ἐξ εὐδίας κινηθῇ χαλεπὸν πνεῦμα. Hesychius γονίας, ευχερής. Αισχύλος Αγαμέμνονι. Videtur γονίας ventus dici secundo flamine spirans,
1064

1065. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-690

παιδοβόροι: παιδοβόροι Auratus et Valckenarius ad Phoen. v. 1576. Libri παιδόμοροι.
1065

1066. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-691

μόχθοι τάλανες: Libri μόχθοι τάλανές τε θυέστου. Ineptum τέ, quod prorsus frigidam reddit orationem, iam Heathio displicuit: cui quidem in promptu fuit panacea ista γέ. Auratus τάλανός γε Θυέστου, quod Blomfieldius recepit. Verba haee τε Θυέστου lacens eieci in dissertatione adiecta libro Aristotelis de arte poetica p. 261. eiicienda esse indicavi in Opusc. I. p. 112.
1066

1070. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-692

ἦλθέ: ἦνθε scriptum esse videtur in M.
1070

1072. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-693

ποῖ καταλήξει: πῆ καταλήξει Ald. Turn.
1072

1073. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-694

μετακοιμισθὲν ... ἄτης: Valckenarius ad Phoen. v. 1576. scribendum iudicavit μέγα κοιμισθέν. Quantumvis hoc elegans sit, tamen quod libri habent, μετακοιμισθέν, defendendum esse puto. Μετακοιμίζεσθαι est alio in loco, alia in persona quiescere. Similiter μεταπτοιοῦσαν dixit in Suppl. ν. 317. ἄτην vitium Ald.
1073

1073. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-695

Subscriptum in M. ΑΙΣΧΥ ΧΟΗΦΟΡΟΙ, in G. τέλος αἰσχύλου δράματος χοηφόροι.
1073

Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

1015. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-553

1
2
μιάσματα tritt für σκυλεύματα ein.

1017. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-554

3
4
ἄνατος, ohne Unheil, vgl. Soph. Ant. 614
οὐδὲν ἕρπει θνατῶν βιότῳ πάμπολις ἐκτὸς ἄτας
. So spricht der Chor, um Orestes zu trösten.

1018. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-555

5
6
D. i. wenn die Gegenwart frei von Mühsal ist, so bringt gewifs solche die Zukunft.

1019. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-556

7
8
Ζυ ὡς ἂν εἰδῆτε gehört κτανεῖν τέ φημι κτέ. 1025, welchen Worten ein der Parenthese entsprechender Satz ἕως .. φίλοις vorausgeschickt wird. όποι τελεί: vgl. 1073, Sept. 646
τάχ᾽ εἰσόμεσθα τἀπίσημ᾽ ὅποι τελεῖ
, Suppl. 611
που κεκύρωται τέλος
, Eur. Tro. 1029 ἵν᾽ εἰδῇς οἱ τελευτήσω λόγον und oben zu 526.

1020-1021. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-557

9
ἡνιοστρόφου δρόμου ἔξω, aufserhalb der Bahn, in welcher der Wagenlenker das Rofs lenkt. Vgl. zu Ag. 1244
ἐκ δρόμου πεσὼν τρέχω
.

1022-1023. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-558

10
δύσαρκτοι: vgl. Pers. 196
ἐν ἡνίαισί τ᾽ εἶχεν εὔαρκτον στόμα
. πρὸς δὲ καρδίᾳ κτέ: zu 166. κρότος vom Tanz auch Eur. Herakleid.783 παννυχίοις ποδῶν κρότοισιν, Tro. 546 ἀέριον ἀνὰ κρότον ποδῶν u. a

1026. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-559

11
μίασμα und στύγος von einer Person wie Eum. 647
ὦ παντομισῆ κνώδαλα
, στύγη θεῶν.

1027. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-560

12
φίλτρα, Liebeszauber, Lockung. πλειστηρίζομαι oder πλειστηριάζομαι, ich schlage am höchsten an, ich halte am höchsten (Schol. καυχώμαι). Besonderes Gewicht lege ich darauf, dafs Apollon mich zu dem Wagnis bestimmt hat.

1028. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-561

13
πυθόμαντιν : Soph. Oed. T. 965
τὴν πυθόμαντιν ἑστίαν
.

1030. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-562

14
παρέντα: der Akk. im Anschlufs an den unterdrückten Infin.

1031. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-563

15
16
τόξῳ γὰρ κτέ, weil himmelhoch, ungeheuer grofs. Suppl. 482
μίασμ᾽ ἔλεξας οὐχ ὑπερτοξεύ σιμον
, Hom. μ 84 οὐδέ κεν ἐκ νηὸς γλαφυρῆς αἰζήιος ἀνὴρ τόξῳ ἀιστεύ σας κόιλον σπέος εἰσαφίκοιτο.

1033. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-564

17
18
Θαλλῷ: Hesych. θαλλός κλάδος ἐλαίας. So erscheint Orestes in Delphi Eum. 43 . Vgl. Eur. Suppl. 10
ἱκτῆρι θαλλῷ
. στέφει von der Umwicklung des Olivenzweigs mit Wolle, vgl. Eum. 44 , Suppl. 197
λευκοστεφεῖς ἱκετηρίας
, Liv. 24, 30 ramos oleae ac velamenta alia supplicum porrigentes.

1034. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-565

19
μεσόμφαλον: zu 953. Λοξίου πέδον wie Eur. Androm. 1085, Iph. Τ. 972 Φοίβου πέδον.

1035. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-566

20
Von dem ewigen Feuer im delphischen Tempel spricht Plut. Num. c. 9 τῆς Ἑλλάδος ὅπου πῦρ ἄσβεστόν ἐστιν, ὡς Πυθοῖ καὶ ᾿Αθή νησιν, οὐ παρθένοι, γυναίκες δὲ πεπαυμέναι γάμων ἔχουσι τὴν ἐπιμέλειαν, Mor. p. 385 οἷον ἐπὶ τοῦ πυρὸς τοῦ ἀθανάτου, τὸ καίεσθαι μόνον αὐτόθι τῶν ξύλων ἐλάτην. Also nicht τὸ ἐν Παρνασσῷ (vgl. zu Eum. 24 ), wie der Schol. meint. Denn dieses nächtliche Leuchten kann nicht als φέγγος ἄφθιτον bezeichnet werden.

1036. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-567

21
φεύγων αἷμα (die Blutschuld durch Verbannung büfsend) wie Eur. Suppl. 148
αἷμα συγγενὲς φεύγων χθονός
, Hipp. 35 μίασμα φεύγων αἵματος, Med. 795 παίδων φόνον φεύγουσα. Vgl. Hom. ψ 1181. αἷμα κοινόν, αἷμα συγγενές, wie Soph. Αnt. 202 αἵματος κοινοῦ.

1039. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-568

22
23
Der Vers enthält die Reste zweier Verse, die etwa gelautet haben können: καὶ μαρτυρεῖν ὡς τόνδε σὺν δίκῃ μόρον μητρὸς μετῆλθον, καὶ συναίρεσθαι κακά.

1040. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-569

24
Der V. lautet fast ebenso wie Ag. 1281 . Das Fehlen des verb. fin. weist auf eine Lücke nach 1040 hin. Wahrscheinlich sind zwei Verse ausgefallen: vgl. zu 971.

1041. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-570

25
τάσδε κληδόνας, den Ruf eines Muttermörders. Es scheint übrigens κληδόνας durch ein Wort, welches in der vorhergehenden Lücke ausgefallen (z. Β. μητροκτόvos), näher bestimmt gewesen zu sein. Auch φήμῃ πονηρᾷ 1043 läfst den Ausfall eines solchen Wortes vermuten.

1042-1043. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-571

26
μηδ᾽ ἐπιζευχθῇς κτἑ., und nicht werde dir der Mund an schlimme Rede angespannt. Vgl. 672. Hesych. ἐπιγλωσσῶ· ἐποιω· νίζου διὰ γλώσσης. Αἰσχύλος Ηρακλείδαις.

1046. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-572

27
28
Γοργόνων: zu Eum. 48 , Prom. 825
δρακοντόμαλλοι Γοργό νες
, Apollod. II 4, 2, 7 εἶχον δὲ αἱ Γοργόνες κεφαλὰς μὲν περιεσπειραμένας φολίσι δρακόντων κτἑ.

1047. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-573

29
φαιοχίτωνες wie Sept. 475
Ιππομέδοντος
, 534 Παρθενοπαῖος. Vgl. 653. Einen solchen Trochäus im Anfang des Verses Αλφεσίβοιαν erwähnt Priscian vol. II p. 428 aus Sophokles (frg. 785 D.). In Cramers Anecd. Oxon. III S. 358 wird auch der V. des Hipponax ἂν αὐτὸν ὄφις τωντικνήμιον δάκνη dafür, dafs eine einzige Aspirata Position macht, angeführt. Man mufs wohl φαιοκχίτωνες, ὄπφις, Ιππομμέδοντος u. s. w. wie Soph. Αi. 210 Τελλεύ ταντος sprechen. Statthafter erscheint eine solche Licenz in Eigennamen. In betreff des dunklen Gewandes der Erinyen vgl. Eum. 52 , 353, 372, Sept. 686
μελάναιγις
 . Ερινύς.

1048. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-574

30
δράκουσιν: Paus. I 28, 6 πρῶτος δέ σφισιν (den Erinyen) Al- σχύλος δράκοντας ἐποίησεν ὁμοῦ ταῖς ἐν τῇ κεφαλῇ θριξὶν εἶναι· τοῖς δὲ ἀγάλμασιν οὔτε τούτοις (in dem athenischen Heiligtum) ἔπεστιν οὐδὲν φοβερὸν οὔτε ὅσα ἄλλα κεῖται θεῶν τῶν ὑπογαίων. Vgl. Einl. S. 10 N. 2.

1049. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-575

31
32
πάλιν (retro) wie 97.

1050. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-576

33
34
μὴ φόβου νικῶ (lafs dich nicht von der Furcht überwältigen): vgl. Eum. 88 , Soph. Ai. 1353 tav φίλων νικώμενος, Krüger II § 47,

1052. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-577

35
ἔγκοτοι κύνες wie 923.

1054. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-578

36
Zu Ag. 1428 .

1055. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-579

37
Es erscheinen ihm immer mehr Erinyen. Damit wird die Zwölfzahl der Erinyen, welche der Chor im folgenden Stücke erfordert, vorbereitet.

1056. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-580

38
Vgl. Εum. 56. στάζουσιν ist nicht als transitiv, sondern αἷμα als Akk. des inneren Objekts zu betrachten.

1057. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-581

39
40
Es giebt dafür die bestimmten Reinigungen. προσθιγών: κα Ag. 653 . Vgl. Eur. Iph. Τ. 947 ἐλθὼν δ᾽ ἐκεῖσε, πρῶτα μέν μ᾿ οὐδεὶς ξένων ἑκὼν ἐδέξαθ᾽ ὡς θεοῖς στυγούμενον, Hom. E 135 καὶ πρίν περ θυμῷ μεμαὼς Τρώεσσι μάχεσθαι, δὴ τότε μὲν τρὶς τόσσον ἕλεν μένος. Krüger I § 56, 9, 4.

1058. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-582

41
κτίσει: zu Eum. 17 .

1060. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-583

42
Orestes ab.

1061. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-584

43
Soph. Oed. Τ. 1478 ἀλλ᾽ εὐτυχοίης, Eur. Iph. Α. 716 ἀλλ᾽ εὐτυχοίτην.

1062. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-585

44
συμφοραῖς wie Eum. 1021
συμφορὰς βίου
. Schol. εὐκαίροις συντυχίαις.

1065. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-586

45
γονίας: Schol. ἄνεμος ὅταν ἐξ εὐδίας κινηθῇ χαλεπὸν πνεῦμα, Hesych. γονίας· εὐχερής. Αἰσχύλος ᾿Αγαμέμνονι (irrtümlich für Χοηφό ροις). Videtur γονίας ventus dici secundo flamine spirans (Hermann). Das Wort ist nicht weiter bekannt. Die Endung ías eignet sich für die Bezeichnung des Windes, vgl. Ελλησποντίης, Στρυμονίης (bei Herodot), Καικίας, auch ὀρνιθίας Aristoph. Ach. 877. Hartung vermutet πνοιᾶς φονίας. ἐτελέσθη, weil der Sturm eben vorüber ist.

1067. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-587

46
47
Das ungeschickte τε zeigt, dafs die Worte τε Θυέστου nachträglich hinzugefügt sind.

1068. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-588

48
ἀνδρὸς βασίλεια πάθη für ἀνδρὸς βασιλείου πάθη. Vgl. 720.

1072. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-589

49
50
,Oder soll ich Verderben ihn nennen?", weil Orestes Tod und Verderben ins Haus gebracht hat.

1073. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-590

51
52
ποῖ κρανεῖ (intransitiv) wie ποὺ τελεῖ. Ζu 1019.

1074. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-591

53
μετακοιμισθέν, wieder (abwechselnd) beschwichtigt. Vgl. µɛ ταστένομαι Eur. Med. 996, μετακλαίομαι Hek.214. Franz vermutet κατακοιμισθέν. Der Chor ab in den Palast.