Aeschylus Libation Bearers 1010

Ioannes Sanravius (Translator)

Cædis uerò fructus cum tempore conducet,
Multas tincturas corrumpens textura.
Nunc ipſum laudo, nunc lugeo præſens,
Parricidamq; texturam uocans hanc
Doleo quidem propter opus, affectum eſt genus omne.
940
Non æmulanda huius uictoriæ habeo piacula.
Nullus mortalium innocuam uitam per omnia ignominioſus

Libation Bearers. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (6)
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 1010 focus
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 1010 focus
ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1010 focus
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 1010 focus
ἔδρασεν ἢ οὐκ ἔδρασε; μαρτυρεῖ δέ μοι
φᾶρος τόδ᾽, ὡς ἔβαψεν Αἰγίσθου ξίφος.
φόνου δὲ χηκὶς ξὺν χρόνῳ ξυμβάλλεται,
1010
πολλὰς βαφὰς φθείρουσα τοῦ ποικίλματος.
νῦν αὐτὸν αἰνῶ, νῦν ἀποιμώζω παρὼν
πατροκτόνον θ᾽ ὕφασμα προσφωνῶν τόδε
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 1010 focus
Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 1010 focus
Translations (7)
The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 1010 focus
Did he or did he not do it? but this vest bears witness to me that the sword of Aegisthus stained it. The stain of the gore too coincides with the time [of the deed,] damaging the various hues of the embroidery. Now I praise him 3 , now upon the spot I bemoan him; and addressing his vestment, that wrought my father's fall, I grieve for the offences and the suffering, and the entire family, having the unenviable pollutions of this victory which I have achieved.
LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1010 focus
terrible!
The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 1010 focus
Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 1010 focus
Uccise o non uccise? Ecco la prova:
questo mantello cui d'Egisto il ferro
la tinta die'. La macchia della strage
s'accorda al tempo: assai corroso è il ricco
930
variar dei colori. Ora m'esalto,
ed ora gemo, e parlo a questo peplo
che uccise il padre; e colpe io piango, e pene.
e la progenie tutta. E la vittoria
mi contamina sí, che niun m'invidia!
935
Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 1010 focus
War sie auch schuldig? Wirklich schuldig? Das
Gewand
bezeugt es. Diese Stelle hat Aigisthos' Dolch
gefärbt. Der Blutfleck, der des Purpurs Glanz zerstört,
1313 ist alt, so alt wie ihr Verbrechen. Damals war
ich ahnungslos, sie hielten mich der Heimat fern.
1314 Jetzt steh' ich hier, begreif' es, jetzt bewein' ich es,
1015 und blick' ich hin auf meines Vaters Mordgewand,
dann kommen mir die Schmerzen der Erinnerung
an mein Geschlecht, an alles, was es that und litt,
und meines Sieges Blutschuld fällt mir schwer aufs
Herz.
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 1010 focus
Did she the deed or not? this robe gives proof,
Imbrued with blood that bathed Ægisthus' sword:
Look, how the spurted stain combines with time
1125
To blur the many dyes that once adorned
Its pattern manifold! I now stand here,
Made glad, made sad with blood, exulting, wailing—
Hear, thou woven web that slew my sire!
I grieve for deed and death and all my home—
1130
Victor, pollution's damnèd stain for prize.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 1010 focus
Hat sie's verschuldet oder nicht? Bezeugt es mir
Doch dies Gewand hier, das Aegisthos' Schwert gefärbt!
Noch hat die Zeit des Mordes Flecken nicht getilgt,
1005
Der dieses Purpurs farbenreiche Pracht entweiht.
Bald preis' ich selber meine That, bald jammr' ich laut,
Und rede dieses Mordgespinnst des Vaters an.
Graunvoll befleckt durch dieses Sieges blut'ge Schuld,
Beklag' ich meine That, mein Leid, mein ganzes Haus!
1010

Commentary

Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus

936. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-608

ἔθιγε δ᾽ ἐν μάχῃ χερὸς ἐτήτυμος: ἔθιγε δὲ μάχαι Μ. ἔθιγε δὲ μάχα G. Rob. ἔθιγε δὲ μάλα Ald. Turn. ἔθιγε δὲ μάχα Victorius. Recte Pauwius ἔθιγε δ᾽ ἐν μάχα. Libri ἐτήτυμος, nisi quod ἐτίτυμος Ald. Recte Blomfieldius recepit Scaligeri emendationem, ἐτητύμως.
936

937. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-609

κόρα: κόρα M. G. Ald. κούρα Turn. κόρας Rob.
937

940. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-610

ὀλέθριον πνέουσ᾽ ἐπ' ἐχθροῖς κότον: ὀλεύθριον Ald. Deinde libri πνέουσ' ἐν ἐχθροῖς κότον, nisi quod πνέουσα ἐν plene scriptum est in editione Robortelli, qui in corrigendis πνέουσαν pro πνέουσα legendum dicit. Non recte Auratus πνέουσαν ἐχθροῖς κότον scribendum putavit. Nam haec tantum, Λίχαν δέ νιν προςαγορεύομεν βροτοὶ τυχόντες καλῶς, in parenthesi posita sunt. Scribendum est, ut Schiitzius quoque vidit, πνέουσ' ἐπ' ἐχθροῖς κότον. Nam ἐπί hic quidem multo rectius dicitur quam ἐν.
940

941-944. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-611

ἅπερ ὁ Λοξίας ὁ Παρνάσσιος μέγαν ἔχων μυχὸν χθονός, ...: Libri sine lacunae indicio τάπερ ὁ λοξίας ὁ παρνάσσιος | μέγαν ἔχων μυχὸν χθονὸς ἐπ᾽ ὄχθει | ἄξεν ἀδόλως δολίας (sic, ut videtur, etiam M.) | βλαπτομέναν ἐν χρόνοις θεῖσαν ἐποίχεται. Videtur post μέγαν ἔχων μυχὸν χθονὸς intercidisse finis antistrophae primae atque initium strophae secundae. Mirum est autem post χθονός et ad sensum et ad metrum verba locum habere, quae ut iambicum tetrametrum brachycatalecticum nescio unde affert Marius Plotius p. 2645. ὁ Πύθιος μεσομφάλοις (scriptum est μεσομφάλιος) θεὸς παρ' ἐσχάραις. Alium Aeschyli versum (Sept. c. Th. 270.) idem grammaticus paullo ante p. 2643. attulerat. Itaque quum strophae versibus ἀναφυγὰς κακῶν καὶ κτεάνων τριβᾶς ὑπαὶ δυοῖν * λύσιν* μαστόροιν haec bene respondeant μέγαν ἔχων μυχὸν χθονός, * ὁ Πύθιος μεσομφάλοις θεὸς παρ' ἐσχάραις*, ausus sum hoc carminis complementum recipere. Vltimus huius antistrophae versus talis fuisse videtur, πιφαύσκων ἔφα. Similia leguntur in Sept. e. Th. v. 726. Ἀπόλλωνος — τρὶς εἰπόντος ἐν μεσομφάλοις Πυθικοῖς χρηστηρίοις.

Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

934-970. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-507

1
drittes Stasimon, ein Jubelgesang über den Sieg des Rechts und die Befreiung des königlichen Hauses: Wie dem Hause des Priamos, so ist auch dem Hause des Agamemnon der Rächer erschienen, in der Person des ins Elend verstofsenen Orestes, den Apollon hersandte, dem Hermes und Dike im Kampfe beistanden. Jubel erschalle, dafs das herrschaftliche Haus dem Unheil und dem Zustande, wo sein Besitztum von zwei Mördern vergeudet wurde, entronnen ist. Der Spruch des Apollon ging dem alten Schaden zu Leibe. Die Gottheit dient nicht den Schlechten. Es ziemt sich, das himmlische Walten zu ehren. Hell ist es geworden, frei sind wir wieder. Bald wird das Haus vollständig gesühnt und gereinigt sein und die günstige Wendung des Geschicks läfst auf den Ruf hoffen: „Usurpatoren des Hauses werden gestürzt werden. Hell ist es geworden, frei sind wir wieder." Der Vortrag jedes Strophenpaares scheint einem Halbchore, der der Ephymnien dem Gesamtchore zuzukommen. An diesen Gesang erinnert in mehrfacher Hinsicht das dritte Stasimon der Soph. Elektra 1384—1397.

937. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-509

2
διπλοῦς λέων: der Rächer erscheint in der Doppelperson des Orestes und Pylades. Vgl. Eur. Or. 1400 ἦλθον δόμους λέοντες Ελλανες δύο διδύμω (gleichfalls von Orestes und Pylades), Hom. K 297 Odysseus und Diomedes βάν ῥ᾽ ἴμεν ὥς τε λέοντε δύω διὰ νύκτα μέλαι ναν ἀμ φόνον, ἀν νέκυας, διά τ' ἔντεα καὶ μέλαν αἷμα. Αρης: zu Ag. 1512 .

938. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-510

3
Schol. ἤλασεν δὲ εἰς τὸ τέλος τοῦ δρόμου, ἐστιν, ἤνυσε τὸν ἀγῶνα.

939. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-511

4
5
πυθόχρηστος, Schol. ὁ ὑπὸ Πυθοῦς χρησθεὶς Ὀρέστης, d. h. durch den Spruch des Gottes angewiesen. Vgl. Eur. Ion 1218 ὁ πυθόχρηστος Λοξίου νεανίας, Plut. Mor. p. 163 Β πυθόχρηστον τῆς ἀποικίας ἡγεμόνα.

940. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-512

6
θεόθεν εὖ φραδαῖσιν ὡρμημένος s. v. a. θεῶν φραδαῖς εὖ ὡρ μημένος. Hesych. φραδαῖσι· βουλαῖς. Orestes war durch Ratschlüsse der Götter, nicht durch böse Leidenschaft angetrieben.

941-942. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-513

7
δόμων ist von ἀναφυγᾷ κακῶν κτέ. abhängig. Wie κακῶν wird auch τριβᾶς von ἀναφυγᾷ regiert und ὑπὸ δυοῖν μαστόροιν gehört zu κτεάνων τριβᾶς wie zu κτεάνων τριβομένων. - Zu κτεάνων τριβᾶς vgl. Soph. Εl. 1290 πατρώαν κτῆσιν Αίγισθος δόμων ἀντλεῖ, τὰ ροιν. δ᾽ ἐκχεῖ, τὰ δὲ διασπείρει μάτην. δυσοίμου τύχας ist Apposition zu τριβᾶς, beziehungsweise zu dem ganzen Ausdruck κτεάνων .. μιαστόHesych. μάστωρ μιαρός, λυμεών. Eur. Εl. 683 χώσοι στυγοῦ σιν ἀνοσίους μάστορας. — δύσοιμος leiten der Schol. ( δυσπορεύτου) und Hesych. ( δύσοδος) von οἶμος ab, Blomfield von οἴμη oder οἶμος (cantus), s. v. a. δύσθροος, δυσβάϋκτος, δυσκέλαδος.