Aeschylus Libation Bearers 1018

Ioannes Sanravius (Translator)

Table of Contents

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →
Ad laborem hunc ſtatim ueniet.

Libation Bearers. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (6)
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 1018 focus
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 1018 focus
ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1018 focus
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 1018 focus
οὔτις μερόπων ἀσινῆ βίοτον
διὰ πάντ᾽ ἄτιμος ἀμείψεται,
ἔ ἔ,
μόχθος δ᾽ ὃ μὲν αὐτίχ᾽, ἃ δ᾽ ἥξει.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 1018 focus
οὔτις μερόπων ἀσινῆ βίοτον
διὰ πάντ’ ⟨ἂν⟩ ἄτιμος ἀμείψαι·
ἐέ· μόχθος δ’ ὃ μὲν αὐτίκ᾽, ὃ δ’ ἥξε⟨ι⟩.
1020
Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 1018 focus
Translations (7)
The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 1018 focus
No one of human kind shall spend unscathed a life free from ill throughout its whole length. Alas! alas! of troubles one is this very instant upon us, and another will come.
LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1018 focus
qu'une atroce souillure 1 .
The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 1018 focus
Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 1018 focus
Senza danno veruno degli uomini
non vivrà mai, né scevro d'affanno.
Ahimè, ahimè!
Questi or soffrono, quei soffriranno.
Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 1018 focus
Rein verrinnet keines Menschen Leben,
jeder zahlet einen schweren Preis.
wehe!
Seine Plage hat das Heut, es hat sie
jeder Tag.
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 1018 focus
Alas, that none of mortal men
Can pass his life untouched by pain!
Behold, one woe is here—
Another loometh near.
1135
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 1018 focus
Kein Sterblicher wallt, frei jeglicher Schuld,
Stets harmlos, die Bahn durch das Leben.
In Trübsal stürzt
Der bald, und der Andere später.

Commentary

Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus

941-944. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-611

ἅπερ ὁ Λοξίας ὁ Παρνάσσιος μέγαν ἔχων μυχὸν χθονός, ...: Libri sine lacunae indicio τάπερ ὁ λοξίας ὁ παρνάσσιος | μέγαν ἔχων μυχὸν χθονὸς ἐπ᾽ ὄχθει | ἄξεν ἀδόλως δολίας (sic, ut videtur, etiam M.) | βλαπτομέναν ἐν χρόνοις θεῖσαν ἐποίχεται. Videtur post μέγαν ἔχων μυχὸν χθονὸς intercidisse finis antistrophae primae atque initium strophae secundae. Mirum est autem post χθονός et ad sensum et ad metrum verba locum habere, quae ut iambicum tetrametrum brachycatalecticum nescio unde affert Marius Plotius p. 2645. ὁ Πύθιος μεσομφάλοις (scriptum est μεσομφάλιος) θεὸς παρ' ἐσχάραις. Alium Aeschyli versum (Sept. c. Th. 270.) idem grammaticus paullo ante p. 2643. attulerat. Itaque quum strophae versibus ἀναφυγὰς κακῶν καὶ κτεάνων τριβᾶς ὑπαὶ δυοῖν * λύσιν* μαστόροιν haec bene respondeant μέγαν ἔχων μυχὸν χθονός, * ὁ Πύθιος μεσομφάλοις θεὸς παρ' ἐσχάραις*, ausus sum hoc carminis complementum recipere. Vltimus huius antistrophae versus talis fuisse videtur, πιφαύσκων ἔφα. Similia leguntur in Sept. e. Th. v. 726. Ἀπόλλωνος — τρὶς εἰπόντος ἐν μεσομφάλοις Πυθικοῖς χρηστηρίοις.

945-951. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-612

... ἃ δόλιά σε δολίαν βλαπτομένα χρονισθεῖσαν ἐποίχεται: Si recte hoc carmen descripsi, excidit initium alterius strophae, i. e. versus quattuor et pars quinti. In libris, ut dixi, post χθονός statim haec sequuntur, ἐπ᾽ ὄχθει | ἄξεν ἀδόλως δολίας [ βλαπτομέναν ἐν χρόνοις ] θεῖσαν ἐποίχεται. In his δολίαν recte scriptum est in editione Victorii, et dicit Franzius doλíar esse etiam in M. quem librum doλías ut ceteros habere mihi relatum est. Legit autem δολίαν scholiastes, qui haec adnotavit, τὴν Κλυταιμήστραν τὴν δολίως βλάπτουσαν καὶ ἐπὶ πολὺν χρόνον τὸν οἶκον ἐποίχεται ἡ δίκη. Alia adnotatio haec est, ἐπέξηλθε τὴν δίκην βλαπτομένην ἐκ πολλοῦ Ὀρέστης. Olim conieci scripsisse Aeschylum . . . . ἐπ' ἐχθροξένοις δόλοισιν δόλια βλαπτομέναν χρονισθεῖσαν ἐποίχεται. Nunc veri similius puto ita fere haec scripta fuisse, . . . . ἐπ' ἐχθρόφρον ἔταξεν, ἃ δόλιά σε δολίαν βλαπτομένα χρονισθεῖσαν ἐποίχεται. Sed quum primorum verborum emendatio prorsus incerta sit, ea tantum recepi quae certiora sunt, ů δόλια σε δολίαν βλαπτομένα χρονισθεῖσαν ἐποίχεται.

952-953. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-613

κρατείτω δ᾽ ἔπος τὸ θεῖον, τὸ μή με ὑπουργεῖν κακοῖς: κρατεῖται πως (sic Μ. κρατεῖται πῶς G. Ald. Rob. κρατεῖται πως Turn.) τὸ θεῖον παρὰ τὸ μὴ ὑπουργεῖν κακοῖς Μ. G. Ald. Rob. Turn. Scholiastes συμβάλλεται οὖν τὸ θεῖον τοῖς μὴ ὑπουργοῦσι τοῖς κακοῖς. Scribendum videtur κρατείτω δ᾽ ἔπος τὸ θεῖον, τὸ μή μ' ὑπουργεῖν κακοῖς. Vincat divina sententia, ne opem feram improbis.
ZZZ

954. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-614

ἄξια δ᾽: Omnes άξιον δ'. Scripsi ἄξια δ'.
954

955. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-615

πάρα τὸ φῶς ἰδεῖν: πάρα τὸ φῶς ἰδεῖν Schutzius. πάρα τε φῶς ἰδεῖν M. Rob. παρά τε φῶς ἰδεῖν G. Ald. παρὰ τὸ φῶς ἰδεῖν Turn.
955

956. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-616

μέγα τ' ἀφῃρέθην ψάλιον οἰκιῶν: Libri μέγαν τ' ἀφηρέθην ψάλιον οἴκων. Recte Porsonus μέγα τ' ἀφῃρέθην. Scriptum fuerat μέγα etiam in G. sed postea librarius ν addidit. Deinde libri ψάλιον οἴκων. Scribendum esse ψάλιον οἰκετῶν vidit etiam Franzius.
956

957. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-617

ἄναγε μάν, δόμοι· πολὺν: ἀναγεμὰν δόμοις M. G. Ald. ἄναγε μὴν δόμοις Rob. ἀνὰ γεμὼν Turn. Scribendum ἄναγε μάν, δόμοι. Blomfieldius, recepto quod conieceram δόμοι, scripsit ἄνα γε μάν. Versum γε μάν hic non satis aptum, ἄναγε autem, erige te vel erigile vos, similiter dictum est ut άπαγε. Deinde πολύν M. G. Turn. πολλὺν Ald. πλὴν Rob.
957

958. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-618

χαμαιπετεῖς ἔκεισθ᾽ ἀεί: χαμαιπετεῖσε κεῖσθ᾽ αἰεὶ Μ. G. χαμαιπετεῖσε κεῖθ᾽ αἰεὶ Rob. χαμαιπετεῖσε κεῖσθ᾽ ἀεὶ Ald. χαμαιπετῆ σε κεῖσθ᾽ ἀεὶ Turn. Scribendum erat χαμαιπετεῖς ἔκεισθ' αεί. Viderunt hoc etiam Wellauerus et Blomfieldius.
958

959. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-619

χρόνος ἀμείψεται: Elmsleio ad Med. p. 86. audacter, ut ait, χρόνος in χορός mutanti assensus est Blomfieldius. Nihil mutandum. Scholiastes non male, quamquam non satis accurate, ὁ πάντα τελῶν χρόνος τὰ πρόθυρα τῶν οίκων ἀλλάξει ἀπὸ κατηφείας εἰς λαμπρότητα. Aliud scholion ad ἀμείψεται adscriptum, ἀλλαγήσεται, οὐχ ὁμοίως ἔσται τοῖς πρώην ἐν τῷ οἴκῳ ἡμῶν.
959

960. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-620

δωμάτων, ὅταν ... ἀφ': δομάτων G. Deinde ὅτ' ἂν M. G. Ald. Rob. Deinde ἀμφ' M. Ceteri ἀφ'.
960

961-962. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-621

μύσος ἅπαν ἐλάσῃ καθαρμοῖσιν ἀτᾶν ἐλατηρίοις: μύσος πᾶν ἐλάσει, ad et supra adscripto η, M. Ceteri μύσος πᾶν ἐλάσῃ. Deinde omnes καθαρμοῖς ἅπαν ἐλατήριον. Scholiastes τὸ ἐλαῦνον τοὺς ἀσεβεῖς, ἢ τὸ ἀπελαθῆναι ὀφεῖλον. ἐλατήριον δὲ τὸ καθαρτικόν φάρμακον. Stanleius corrigebat καθαρμὸς ἄτας ἐλατήριος. Melius Schutzius καθαρμοῖς ἀτῶν ἐλατηρίοις. Scribendum μύσος ἅπαν ἐλάσῃ καθαρμοῖσιν ἀτᾶν ἐλατηρίοις.

963-965. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-622

τύχα δ᾽ εὐπροςωποκοίτᾳ τὸ πᾶν ἰδεῖν, θρεομένοις μέτοικοι δόμων πεσοῦνται πάλιν: τύχα δ᾽ εὐπροσώπωικοίται Μ. τύχα δ᾽ εὐπροσώπω κοίτα G. Ald. sed in G. τύχα sic scriptum est, ut aut a in et, aut et in a mutatum esse videatur. τύχα δ᾽ εὐπροσώπῳ κοίτα Rob. Turn. Scholiastes ἡ δὲ τύχη νῦν ἐν εὐόπτῳ κοίτῃ, τοῦτ' ἔστιν ἐν ἀγαθῇ καταστάσει πρὸς τὸ ἰδεῖν τὰ νῦν γεγονότα καὶ ἑτέρων λεγόντων ἀκοῦσαι. λείπει τὸ ἐστί. Scribendum τύχα δ᾽ εὐπροςωποκοίτα. Deinde post τὸ πᾶν libri habent ἰδεῖν ἀκοῦσαι θρεομένοις. Scripsi ἰδεῖν θρευμένοις, de qua forma dixi ad Sept. c. Theb. v. 78. deleto ἀκοῦσαι, quod interpretis verbum est, haec ita intelligentis, ac si scriptum esset ἰδεῖν θρεομένων. Ita scholiastam haec intellexisse apparet. Deinde μετοικοδόμων πεσοῦνται πάλιν M. Rob. μετ' οἰκοδόμων πεσοῦνται πάλιν G. Ald, Turn, Apertum erat scribi debere μέτοικοι δόμων, et vidit id ante me Scaliger. Legit hoc scholiastes, quamquam non recte sie interpretatur, οἱ νῦν τοὺς δόμους οἰκοῦντες πεσοῦνται εἰς τὸ ἔμπα- λιν τῆς πρώτης τύχης. τοῦτο δὲ ἀπὸ τῶν κύβων μετήγαγεν. Παque scripsi τύχα δ' εὐπροςωκοίτα τὸ πᾶν ἰδεῖν θρευμένοις μέτοικοι δόμων πεσοῦνται πάλιν. Prospera ad videndum narrantibus fortuna revertentur restituti aedibus.

966. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-623

πάρα τὸ φῶς ἰδεῖν: πάρα τὸ φῶς ἰδεῖν Schutzius. Libri παρὰ τὸ φῶς ἰδεῖν.
966

967. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-624

ἴδεσθε: Linea praefixa est in M. Scholiastes ἀνοίγεται ἡ σκηνὴ καὶ ἐπὶ ἐγκυκλήματος ὁρᾶται τὰ σώματα· ἃ λέγει διπλῆν τυραννίδα. Immo corpora Aegisthi et Clytaemnestrae non conspiciuntur. Conspiciuntur ἐκκυκλήματος ope Orestes, viridem ramum tenens, et pallium Agamemnoni mortiferum ferentes famuli, quibus dicit ἐκτείνατ' αυτό.
967

970. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-625

μέν ... τε: Coniuncta hic sunt, et recte, μέν et τé, neque scribendum φίλοι δέ, ut Abreschius volebat.
970

971. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-626

πιστώμασιν: πιστώμασιν M. G. Ald. Rob. πιστώμασι Turn.
971

972. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-627

ἀθλίῳ: ἀθλίῳ, Stanleius sive potius Portus, ut mox dicitur v. 975. Libri ἀθλίως.
972

973. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-628

καὶ ξυνθανεῖσθαι· καὶ τάδ᾽ εὐόρκως ἔχει: καὶ ξὺν θανεῖσθαι, καὶ τάδε ὄρκως έχει vitiose Ald.
973

976. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-629

χειροῖν ... ξυνωρίδα: χειροῖν Μ. G. Ald. Rob. χερσὶ Turn. Iacobsio ad Leontis philosophi epigr. III. Anthol. t. XI. p. 248. scribendum videbatur ξυνωρίδι. Praestaret ξυνωρίδος. Servandum tamen duxi ξυνωρίδα, ut propria significatione dictum pro συζυγίαν.
976

977-984. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-630

τί νιν προςείπω ... πολλὰ θερμαíνοι φρένα.: Hos octo versus, qui in libris post versum 998. leguntur, huc revocandos esse vidit Meinekius in Diurnis antiquariis a. 1843. p. 183.

977. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-631

κἂν τύχω: καὶ τύχω Portus et Porsonus, eosque secutus Blomfieldius. Non mutandum est quod libri habent κἂν τύχω.
977

979. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-632

δροίτης ... κατασκήνωμα: δροίτης, ad of supra adscripto ύ, Μ. δροίτης Turn. δρυοίτης G. Ald. δρύτης Rob. V. ad Ag. v. 1506. Deinde κατὰ σκήνωμα G. Ald.
979

980. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-633

ἄρκυν τ' ... ποδιστῆρας: ἄρην δ' Rob. Ceteri άρκυν δ'. Scripsi ἄρκυν τ', interpunctione deleta quae post μὲν οὖν erat. ποδιτῆρας Αld.
980

981. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-634

τοιοῦτον ἂν ... φηλήτης: τοιοῦτον ἂν Turn. τοιοῦτο μὲν M. G. Rob. τοιοῦτο μὲ ἂν Αld. φηλήτης Scaliger. Libri φιλήτης.
981

982. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-635

ξένων: ξένον et antea αρὴρ pro ἀνὴρ vitia Rob.
982

983-984. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-636

νομίζων, τῷδέ γ᾽ ἂν δολώματι πολλὰ θερμαíνοι φρένα: νομίζων Turn. νομίζω M. G. Ald. νομίζοι Rob. Deinde τῷδε τἀνδολώματα Rob. Ceteri τῷδέ τ᾽ ἂν δολώματι. Post τοιοῦτον non potuit τῷδε dici, ut id similiter intelligeretur: deberet enim τοιῷδε. Itaque remota quae post νομίζων vulgo ponitur interpunctione, sie scribendum et interpungendum est, τοιοῦτον ἂν κτήσαιτο φηλήτης ἀνὴρ ξένων ἀπαιόλημα, καργυροστερῆ βίον νομίζων τῷδέ γ᾽ ἂν δολώματι πολλοὺς ἀναιρῶν πολλὰ θερμαίνοι φρένα. Talem fur aliquis acquiral hospitum defraudationem, et pecuniae rapacem vitam colens hac arte multos perimens multum se oblecte!. θερμαίνει φρενί per errorem Ald. Ceteri omnes θερμαίνοι φρενί. Dindorfius θέρμ' ἄνοι φρενί. Veram puto Lobeckii ad Soph. Αi. ed. pr. p. 302. emendationem, θερμαίνοι φρένα.

985. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-637

ἐκτείνατ' αὐτὸ: ἐκτείνατ' αὐτὸ Auratus. ἐκτείνατ' αὐτὸν Turn. et, ut videtur, M. ἔκτεινα τ' αὐτὸν G. A. ἔκτειν αὐτὸν Rob.
985

986. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-638

ἀνδρὸς ... δείξαθ', ὡς ἴδῃ: ἀνδρὸς Μ. (sic M.) Rob. et e correctione G. ἀνδρῶν G. ante correctionem et Ald. Turn. Deinde δείξασθ' Rob. Deinde ὡς ίδη M. Rob. et e correctione G. ώς ίδοι G. ante correctionem et Ald. Turn.
986

987. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-639

οὐχ οὑμός: οὐχ οὐμὸς Turn. et, ut puto, Μ. οὐχ ὑμὸς Rob. οὐχ ὁμὸς G. οὐχ ὁ μὸς Ald.
987

988. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-640

μητρὸς: μερος G. ματρός Ald. Turn.
988

991. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-641

λέγω: ψέγω M. G. Ald. Rob. In G. hic versus, quum antea omissus esset, eodem quo scholia atramento inter praecedentem ac sequentem versum scriptus est. Recte Turnebus λέγω, ex scholio, quod hoc est, Αιγίσθου γὰρ οὐ λέγω μόρον, μητρὸς δέ, ἥτις ἐπὶ ἀνδρὶ τοῦτο μήσατο στύγος.
991

992. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-642

αἰσχυντῆρος, ὡς νόμος,: αἰσχυντῆρος, ὡς νόμος, Portus. αἰσχυντῆρος ὡς νόμου M. G. Ald. αἰσχυντῆρος ὡς νόμου Turn. αἰσχυντῆρος νόμου Rob.
992

994. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-643

ἐξ οὗ τέκνων ἤνεγχ᾽: ἐξ οὗ Rob. ἐκ σοῦ M. G. Ald. Turn. codex Robortelli. Deinde τέκνων ήνεγχ' Victorius. τέκνωνηνέχη Μ. τέκνων ἠνέχῃ ἠνέχη Rob.) G. Ald. Rob. τέκνω νῦν ἔχει codex Rob. τέκνων ἀνέχῃ coniecit Rob. τέκνων ἤνεγκε Turn.
994

995. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-644

κακόν,: Vulgo post κακόν plene interpungebatur.
995

996-997. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-645

τί σοι δοκεῖ; μύραινα γ᾽ εἴτ᾽ ἔχιδν᾽ ἔφυ, σήπειν θιγοῦσ᾽ ἂν μᾶλλον, οὐ δεδηγμένη: Vulgo τί σοι δοκεῖ; Recte Meinekius 7 σοι δοκεῖ, continuata oratione. Deinde μύραινά τ᾽ ἦτ᾽ ἔχιδν᾽ ἔφυ, ad τ' supra adscripto γ, Μ. μύραινά γ᾽ ἦτ᾽ ἔχιδν ἔφυ G. μύραινα τ᾽ ἦτ᾽ ἔχιδν ἔφυ Rob. μύραινα γ' ἢ ἔχιδν ἔφυ Ald. Turn. Proximo versu θίγουσαν ἄλλον M. G. Ald. θίγουσ᾽ ἂν ἄλλον Rob. Turn. Deinde omnes οὐ δεδηγμένον. Scholiastes haec adnotavit, ὑπερβολή· ὅτι καὶ τὸν μὴ δηχθέντα, ἀλλὰ μόνον ἁψάμενον σήπει, quasi θιγόντ᾽ ἂν legisset. Mira de his versibus protulit Fritzschius ad Aristoph. Ranas p. 204. Blomfieldio scribendum videbatur μύραινά γ' εἶτ᾽ ἔχιδν ἔφυ σήπειν θιγοῦσα μᾶλλον οὐ δεδηγμένον, non recte. Ita hi versus scribendi erant, ἥτις δ᾽ ἐπ᾽ ἀνδρὶ τοῦτ᾽ ἐμήσατο στύγος, ἐξ οὗ τέκνων ἤνεγχ᾽ ὑπὸ ζώνην βάρος, φίλον τέως, νῦν δ᾽ ἐχθρόν, ὡς φαίνει, κακόν, ή σοι δοκεῖ, μύραινά γ' εἶτ᾽ ἔχιδν ἔφυ, σήπειν θιγοῦσ᾽ ἂν μᾶλλον, οὐ δεδηγμένη, τόλμης ἕκατι καδίκου φρονήματος; quae autem marito tale machinata est scelus, ex quo liberorum onus sub zona gestavit, tum carum, nunc, ut ostendit, odiosum, num tibi videtur, sive muraena sive vipera essel, tactu suo magis labem illatura esse, non laesa? Οὐ δεδηγμένη, sed ἐξ οὗ τέκνων ἤνεγχ᾽ ὑπὸ ζώνην βάρος. Hoc igitur dicit, non potuisset magis laedere innocentem, si bellua fuisset.

998. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-646

κἀδίκου: κἀδίκου Turn. κανδίκου M. G. Ald. Rob. Post hunc versum in libris collocati sunt versus 977 - 984.
998

999. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-647

τοιάδ᾽ ἐμοὶ: τοιᾶδ᾽ ἐμοι Μ. τοιᾶδ᾽ ἐμοὶ G. Rob. τοῖαδε μοι Αld. τοιάδε μοι Turn. Scribendum τοιάδ᾽ ἐμοί.
999

1000. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-648

πρόσθεν: πρόσθεν Turn. πρόσθ' M. G. Ald. Rob.
1000

1001. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-649

αἰαῖ, αἰαῖ: Chori nomen omissum in M. G. Ald. at at M. G. Ald. Turn. α? α? Rob. Scribendum αἰαῖ, αἰαῖ. Vidit hoe Bothius.
1001

1003. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-650

αἰαῖ, αἰαῖ,: ἐ ὲ Μ. ἐ G. Ald. Turn. ἐ ἐ Rob. Scribendum aἰαῖ, αἰαῖ. Vidit hoc Wellauerus.
1003

1004. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-651

μίμνοντι: Scholiastes τῷ τοιαῦτα πράξαντι χρόνῳ πάθος ἀνθεῖ. Hine Schutzius μίμνοντι in δράσαντι mutavit. Recte vero μίμνοντι Wellauerus interpretatur ci qui in vita remanet. Neque scholiastes non legit μίμνοντι.
1004

1005. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-652

ἔδρασεν ἢ οὐκ ἔδρασε;: Lineola praefixa in M. G. Nulla nota in ceteris. Oresti haec tribuenda esse vidit Stanleius. ἢ οὐκ ἔδρασε Turn. ἢ οὐκ ἔδρασεν M. G. Ald. Rob.
1005

1007. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-653

κηκὶs ... ξυμβάλλεται: κηκίς Rob. Turn. et e correctione M. κικὶς G. Ald. et ante correctionem M. In ξυμβάλλεται prius a postea additum in M. λ
1007

1008. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-654

βαφὰς: βαφάς omissum in Rob.
1008

1009. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-655

νῦν αὐτὸν ... νῦν δ᾽ ἀποιμώζω παρών: Libri νῦν αὐτόν. Schutzius ex mea emendatione νῦν αὑτόν, me ipsum. Id Graece dictum esse negans Blomfieldius scribendum coniecit νῦν ταὐτὸν αἰνῶ, νῦν ἀποιμώξω παρόν. Sed de αυτόν satis dictum est ad Soph. Trach. v. 451. Scribendum autem νῦν δ᾽ ἀποιμώζω παρών. Libri νῦν ἀποιμώζω παρών, nisi quod παρόν habet Rob. In παρών nihil vitii est.
1009

1010. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-656

προςφωνῶν: πρὸς φωνῶν Ald.
1010

1011. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-657

ἀλγῶ: Hic demum Orestis personam adnotavit Rob.
1011

1012. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-658

νίκης τῆσδ᾽ ἔχων μιάσματα: νίκης M. Rob. νίκας, supra scripto η, G. νίκας Ald. Turn. Deinde τῆσδ᾽ ἔχων μιάσματα M. Rob. τῆσδ᾽ ἔχω μιάσματα G. Turn. τῆς δ᾽ ἐχομιάσματα Ald.
1012

1013-1016. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-659

οὔτις μερόπων ἀσινῆ βίοτον διὰ παντὸς ἄμοχθος ἀμείψει. ... ἰὼ πόνος, ὁ μὲν αὐτίχ', ὁ δ᾽ ... ἥξει: Chori nomen in libris omissum est. οὔτις μερόπων ἀσινῇ βίοτον διὰ πάντ᾽ ἄτιμος ἀμείψεται· ἐς μόχθος δ᾽ ὁ μὲν αὐτίχ᾽ ὅδ᾽ ἦξε (ita mihi relatum est: ήξεν alert Franzius) ita M. in quo ἤ in ἀσινῆ ex et factum et ultima littera in μόχθος ab alia manu scripta est. Etiam quae sequuntur d'ò µèv ήξε ab alia manu scripla esse videntur. ἐς μόχθον δ' habent ceteri libri. ὅδ᾽ ἦξε G. ὅδ᾽ εἶξαι Ald. ὁ δ᾽ ἥξει Turn. ὁ δ᾽ ᾖξεν Rob. Excidisse ὕστερον iure putavit Schützius. Sed in reliquis etiam et metrum et sententia laborat. Scholiastes adnotavit ή διά πρὸς τὸ ἀμείψεται, et ἄτιμος interpretatur ἀτιμώρητος. Mihi ita fere scripsisse videtur Aeschylus, οὔτις μερόπων ἀσινῆ βίοτον διὰ πάντ' εὔθυμος ἀμείψει, * τέκνον,* ἐς μόχθον δ' ὃ μὲν αὐτίχ, ὃ δ' *ὕστερον * ήξεν.

1017. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-660

ἀλλ᾽ ὡς ἂν εἰδῆτ', οὐ γὰρ οἶδ' ὅπῃ τελεῖ: Orestis nomen adscripsit Turn. Omissum est in M. G. Ald. Rob. ἄλλος ἂν εἰδὴ (sic mihi relatum: ἂνειδῆ Franzius) τοῦτ᾽ ἄρ᾽ οἶδ' ὅπη τελεῖ Μ. ἄλλος ἂν εἰδὴ τοῦτ᾽ ἄρ᾽ οἱ δ᾽ ὅπη τελεῖ Rob. ἄλλος ἂν εἰδὶ τοῦτ᾽ ἂς οἶδ᾽ ὅπη τελεῖ G. ἄλλος ἂν εἰδῆ τού τ' ἀρ' οἶδ' ὅπη τελεῖ Ald. ἄλλος γ᾽ ἂν εἰδῇ, τοῦτ᾽ ἄρ᾽ οἶδ' ὅπη τελεῖ Turn. Inutiles emendandi conatus tacere praestat. Blomfieldius ita scripsit, ἀλλ᾽, ὡς ἂν εἰδῇς, τοῦτ᾽ ἄρ᾽ οἶδ᾽ ὅποι τελεῖ. Vera esse videtur Emperii et I. Fr. Martini emendatio, ἀλλ' ὡς ἂν εἰδῆτ', οὐ γὰρ οἶδ' ὅπῃ τελεῖ, ώςπερ etc.
1017

1018-1019. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-661

ἡνιοστρόφου δρόμου ἐξωτέρω: Libri ἡνιοστρόφου, nisi quod Rob. ἠνιοστρόφου habet. Schutzius in posterioribus editionibus Stanleii coniecturam, ήνιοστροφώ, probatam etiam Blomfieldio, admisit. Recepi ἡνιοστρόφον, quod in prima editione Schützius scripserat. Interpungitur vulgo post εξωτέρω, quam interpunctionem sola Robortelli editio non habet. Neque interpungendum ibi est. Γάρ ab initio longius remotum nullam hic offensionem habet, quoniam statim post φέρουσι, ex quo sententia pendet, positum est. V. ad Ag. v. 1106.

1021. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-662

ᾄδειν ... ἠδ᾽ ὑπορχεῖσθαι κότῳ: άδειν Αld. ἣ δ' Abreschius. Libri ήδ'. Libri deinde ὑπορχεῖσθαι κότῳ, nisi quod Ald. habet ὑπ᾿ ἀρχῆσθαι κότω. Eliam M. κότων, non κότων. Schutzius scribendum esse putavit πρὸς δὲ καρδίᾳ κότος ᾄδειν ἕτοιμος, ἥδ᾽ ὑπορχεῖσθαι φόβῳ, ut dictum est ν. 161. ἀρχεῖται δὲ καρδία φόβῳ. Recepi emendationem Emperii, ἣ δ' ὑπαρχεῖσθαι κρότῳ.
1021

1022. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-663

δ᾽ ἔτ᾽: δ᾽ ἔτ᾽ Rob. Τurn. δέ τ' Μ. G. Ald.
1022

1026. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-664

χρήσαντ᾽ ἐμοὶ: χρηδ' αντ' ἐμοί vitium Ald.
1026

1027. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-665

παρέντα δ': παρέντα δ' M. Rob. παρόντα δ' G. Ald. παρέντι Turn. Portus v. 1027. πράξαντα et hic παρέντα scribendum putavit. Blomfieldius edidit πράξαντα εἰ παρέντι δ᾽ οὐκ etc. Servandum erat et πράξαντι et παρέντα δ'. Aposiopesis est, sed ex eo genere quo tragici utuntur.
1027

1029. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-666

τόξῳ ... προςíξεται: τόξῳ Rob. Turn. τόξωι Μ. τόξων G. Ald. In fine versus libri habent προσέξεται. Scholiastes τοσαύτη γάρ ἐστιν ὡς μηδὲ τουξότην (τοξότη Μ. G.) ἐφικέσθαι τοῦ μήκους. Non credibile hic quidem est Aeschylum idem verbum iterasse. Schützii coniecturam, ἐφίξεται, probavit Blomfieldius. Recepi Meinekii emendationem, προςθíξεται.
1029

1030. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-667

ὁρᾶτέ μ' ... παρεσκευασμένος: ὁρᾶτα μ' Αld. παρασκευασμένος G. Ald.
1030

1032. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-668

μεσόμφαλόν θ': μετόμφαλον θ' Ald.
1032

Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

934-970. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-507

1
drittes Stasimon, ein Jubelgesang über den Sieg des Rechts und die Befreiung des königlichen Hauses: Wie dem Hause des Priamos, so ist auch dem Hause des Agamemnon der Rächer erschienen, in der Person des ins Elend verstofsenen Orestes, den Apollon hersandte, dem Hermes und Dike im Kampfe beistanden. Jubel erschalle, dafs das herrschaftliche Haus dem Unheil und dem Zustande, wo sein Besitztum von zwei Mördern vergeudet wurde, entronnen ist. Der Spruch des Apollon ging dem alten Schaden zu Leibe. Die Gottheit dient nicht den Schlechten. Es ziemt sich, das himmlische Walten zu ehren. Hell ist es geworden, frei sind wir wieder. Bald wird das Haus vollständig gesühnt und gereinigt sein und die günstige Wendung des Geschicks läfst auf den Ruf hoffen: „Usurpatoren des Hauses werden gestürzt werden. Hell ist es geworden, frei sind wir wieder." Der Vortrag jedes Strophenpaares scheint einem Halbchore, der der Ephymnien dem Gesamtchore zuzukommen. An diesen Gesang erinnert in mehrfacher Hinsicht das dritte Stasimon der Soph. Elektra 1384—1397.

945-946. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-514

2
ᾧ μέλει.. ποινά, derjenige, dem die listig ersonnene Bufse trugvollen Kampfes am Herzen liegt, d. i. Hermes.

947. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-515

3
4
Dike hat die Hand des Orestes geleitet: δικαίως γὰρ Ορέ στης ἠμύνατο Schol. — ἐτήτυμος Διὸς κόρα Δίκα: ἐτήτυμος sowie das folgende τυχόντες καλῶς (verum nomen adsecuti, vgl. zu Ag. 690
γλῶσσαν ἐν τύχᾳ νέμων
) zeigt, dafs der Dichter mit der Etymologie Διός) κόρ) α = Δίκα spielt und das Verhältnis der Dike zu Zeus idealer auffafstals Hesiod Theog. 901 δεύτερον ἠγάγετο λιπαρὴν Θέμιν, ἣ τέκεν Ὥρας Εὐνομίην τε Δίκην τε καὶ Εἰρήνην τεθαλυίαν. Mit ἐτήτυμος κορα vgl. Soph. Trach. 1064
γενοῦ μοι παῖς ἐτήτυμος γεγώς
. ἐν ἐχθροῖς: vgl. γέλωτ᾽ ἐν σοὶ γελῶ Soph. Ant. 551 , ἐν θανοῦσιν ὑβρι στὴς γένῃ Αi. 1092. Schütz vermutet ἐπ᾿ ἐχθροῖς.

952-953. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-516

5
6
τάπερ .. θρίαξεν, ἐποίχεται s. v. a. ὁ χρησμὸς Λοξίου ἐποίχεται. Vgl. Soph. Οed. Τ. 469 ἔνοπλος γὰρ ἐπ᾿ αὐτὸν ἐπενθρώσκει πυρὶ καὶ στεροπαῖς ὁ Διὸς γενέτας κτέ. μυχόν: vgl. Eum. 39 , 170, 180, Eur. Οr. 331 μεσόμφαλοι μυχοί. χθονὸς ἐπ' ὀμφαλῷ : vgl. 1034, Eum. 40
ἐπ᾽ ὀμφαλῷ
, 166 γᾶς ὀμφαλόν, Sept. 733
ἐν μεσομφάλοις Πυθικοῖς χρηστηρίοις
, Pind. Pyth. V 74 μέτ σον ὀμφαλόν, Soph. Oed. Τ. 898 γᾶς ἐπ᾽ ὀμφαλόν, Eur. Ion 223 ἆρ' ὄντως μέσον ὀμφαλόν γᾶς Φοίβου κατέχει δόμος; Med. 668 ομφαλόν γῆς θεσπιῳδόν. Einen weilsen Stein von der Form eines abgestumpften Kegels, der im Tempel des Apollon lag, erklärten die Delpher als Mittelpunkt der Erde (Strabon IX p. 420, Paus. X 16, 3). Vgl. die Darstellung desselben auf einem Vasengemälde Rochette, Monum. inéd. pl. 37 oder Baumeister, Denkm. d. kl. Altert. II S. 1110. θρίαξεν, ἐμαντεύσατο. Hesych. θριάζειν· φυλλολογεῖν, ἐνθουσιᾶν, ἐνθουσιά ζειν. Εὐριπίδης Λικυμνίῳ καὶ Σοφοκλῆς Ὀδυσσεῖ μαινομένῳ, Zenob. VIII 14 τί σοι ὁ ᾿Απόλλων κεκιθάρικεν ( τεθρίακεν Meineke, ἐντεθρίακεν Nauck): τὸ κεκιθάρικεν οἷον ἐμαντεύσατο κτέ., Εtym. Μ. p. 455, 45. Die dorische Form wie Suppl. 38
σφετεριξάμενοι
. δολίαν βλάβαν, den heimtückischen Schaden, dem schwer beizukommen ist. Mit ἐγχρονισθεῖσαν vgl. Plat. Gorg. 480 Α΄ ὅπως μὴ ἐγχρονισθὲν τὸ νόσημα τὴν ψυχὴν ἀνίατον ποιήσει.

956-957. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-517

7
8
Der Text ist unsicher. Vgl. Anhang. κρατεῖται ( ὥστε ὑπουρ γεῖν.

959. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-518

9
10
πάρα τὸ φῶς ἰδεῖν im Gegensatz zu 51 δνόφοι καλύπτουσι δόμους. Vgl. Soph. Αi. 708 πάρα λευκὸν εὐάμερον πελάσαι φάος .. νεῶν.

960. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-519

11
12
ψάλιον (frenum) wie Ag. 137
στόμιον μέγα Τροίας
. οἰκίων, οἴκων.

961. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-520

13
ἄνα (auf!) wie Hom. Σ 178 ἀλλ᾽ ἄνα μηδ᾽ ἔτι κεῖσο, Soph. Αi. 178 ἀλλ᾽ ἕνα ἐξ ἑδράνων. ἄνα γε μήν wie ὅρα γε μήν Soph. Οed. Κ. 587. Vgl. auch εὖ γε (brav!).

963-964. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-521

14
,,Bald wird die alles vollendende Zeit über die Schwelle des Hauses treten" d. h. bald wird die Zeit dem Hause volle Sühne und Reinheit bringen. Vgl. Soph. Εl. 1510 ὦ σπέρμ' Ατρέως, ὡς πολλὰ παθὸν δι' ἐλευθερίας μόλις ἐξῆλθες τῇ νῦν ὁρμῇ τελεωθέν. (Anders der Scholiast: ἀλλάξει ἀπὸ κατηφείας εἰς λαμπρότητα.)

966. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-522

15
ἀτᾶν ἐλατηρίοις wie πόνων θελκτήριος 666.

967-968. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-523

16
17
,,Der Gang der Dinge weht freundlich durchaus um den Ruf zu vernehmen." Vgl. ἀμοιβαί και κῶν· μετατροποι πνέουσιν αὔραι δόμων Eur. Εl. 1147, ἁδυπνόων .. ὀνειράτων Soph. Εl. 480, ὕπνος εὐαής Phil. 828 . Ζη εὐπρόσωπα (mit heiterem Antlitze) vgl. Soph. Ant. 149
ἦλθε Νίκα τα πολυαρμάτω ἀντιχαρεῖσα Θήβα
, Αi. 1009 δέξαιτ ἂν εὐπρόσωπος ἵλεως τ᾽ ἴσως. ἰδεῖν θρευμένους, ἀκοῦσαι θρεομέμων. Vgl. εἰσοιχνεῦσιν Prom. 123 . Ζα ἰδεῖν vgl. παιὰν λάμπει Soph. Oed. Τ. 186.

969. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-524

18
μέτοικοι im Gegensatz zu dem rechtmässigen Besitzer, wie μέτοικος Soph. Oed. Τ. 452 dem ἐγγενής entgegensteht.

970. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-525

19
Das Ephymnion schliefst sich bei der Antistrophe (hier mit μέτοικοι πάλιν) an θρευμένους an wie Ag. 1475 an ὕμνον ὑμνεῖν ἐπεύχεται, Suppl. 181 an καλούμενος.

971. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-526

20
Exodos. Dem im Hochgefühle vollbrachter Rachethat auftretenden Orestes trübt allmählich das Bewusstsein der Blutschuld den Geist (1053 f.). Während er noch gegen die Umnachtung ankämpft, beteuert er die Gerechtigkeit seiner That und erklärt er die Absicht, schutzflehend sich an den delphischen Gott zu wenden. Endlich aber verliert er die Klarheit des Sinnes, er sieht die Erinyen nahen und in dem Wahne von ihnen fortgetrieben zu werden, eilt er von dannen. So weist, wie der Schlufs des Agamemnon auf die Choephoren, der Schlufs des zweiten Stücks auf das dritte hin. Das Innere des Hauses, wo Orestes (mit blutbefleckten Händen), einen mit Wolle umwickelten Zweig tragend (1033), und Pylades neben den Leichen des Ägisthos und der Klytämestra stehen und das Gewand liegt, welches Klytämestra bei der Ermordung des Gatten benützt hat, wird durch das Ekkyklem sichtbar. Die Illusion wird nicht in gleicher Weise wie Ag. 1370 gewahrt, da sich der Chor nicht den Anschein giebt in den Palast zu treten. Die Motivierung dessen wäre kaum möglich Der um das Strophenpaar 1005 ff., 1016 ff. herumliegende Dialog scheint symmetrische Gliederung gehabt zu haben: 26. Strophe 8 Antistrophe. 26.

973-974. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-527

21
22
εὖνοι ( ἀλλήλοις) oder φίλοι μὲν ἦσαν, φίλοι δὲ καὶ νῦν s. v. a. ὡς φίλοι ἦσαν, οὕτω καὶ νῦν φίλοι εἰσί. πάθει: daraus, dafs sie neben einander tot liegen, läfst es sich entnehmen.

975. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-528

23
ὅρκος: ihr Eid bleibt dem Bunde treu und wird nicht zum Meineide. Vgl. 894.

976. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-529

24
ξυνώμοσαν μέν, als ob folgen sollte ξυνώμοσαν δὲ ξυνθα νεῖσθαι.

980. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-530

25
ξυνωρίς, gewöhnlich das Zweigespann, das Paar, hier das zwei Dinge Verknüpfende und Fesselnde.

981. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-531

26
ἐκτείνατε: πρὸς τὸν χορόν (Schol.). In der That kann man nach 978 und wegen der Worte κύκλῳ παρασταδόν („indem ihr herantretet und euch um dasselbe herumstellet") nur an den Chor, nicht an Diener denken. Der Chor mufs also auf die Bühne treten, wie er sich im Agam. von 1370 an dort befindet. Ζη παρασταδόν vgl. Hom. Ο 22 λῦσαι δ᾽ οὐκ ἐδύναντο παρασταδόν, κ 173 ἀνέγειρα δ᾽ ἑταίρους μειλιχίοισι ἔπεσσι παρασταδὸν ἄνδρα ἕκαστον.

983-984. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-532

27
ἐποπτεύων: zu 1. Vgl. Ἠέλιος θ᾽ ὃς πάντ᾽ ἐφορᾶς καὶ πάντ᾽ ἐπακούεις Hom. Γ 277. ἔργα ist abhängig von ἴδῃ. Zum Gedanken vgl. Eur. Οr. 822 ξίφος ἐς αὐγὰς ἀελίοιο δεῖξαι und dazu Schol. ειώθασι γὰρ οἱ ἀνελόντες τινὰ δικαίως ὡς οἴονται τῷ ἡλίῳ τὸ ξίφος δεικνύναι, σύμβολον του δικαίως πεφονευκέναι.

985. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-533

28
Vorbereitung auf Eun. 579 καὶ μαρτυρήσων ἦλθον κτἑ. Die Identität des Apollon und Helios ist bei Aschylos auch Sept. 844
τὰν ἀστιβῆ ᾿Απόλλωνι
, τὰν ἀνάλιον ausgesprochen. Vgl. Eur. frg. 781, 11 ὦ καλ λιφεγγὲς Ἥλι', ὥς μ᾿ ἀπώλεσας καὶ τόνδ'· Απόλλων δ᾽ ἐν βροτοῖς ὀρθῶς καλῇ κτέ.

987. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-534

29
οὐ λέγω d.i. kommt für mich nicht in Betracht, bringe ich nicht in Anschlag.

988. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-535

30
αἰσχυντῆρος (des Eheschänders) δίκην: vgl. das Demosth. g. Aristokr. § 55 angeführte Gesetz: ἄν τις ἀποκτείνῃ τινὰ ἐπὶ δάμαρτι ἢ ἐπὶ μητρὶ ἢ ἐπ᾽ ἀδελφῇ ἢ ἐπὶ θυγατρὶ ( τοῦτον καθαρὸν εἶναι).

989. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-536

31
32
Die V. 989-994 unterbrechen den Zusammenhang: um das Truggewand handelt es sich, nicht darum welchen Namen die Mutter verdient. Von der zutreffenden Bezeichnung der Klytämestra ist ohnedies schon Ag. 1231 ff. die Rede gewesen. Zudem hat der Ausdruck etwas Fremdartiges. Mit diesen Versen stehen 1003, 1004 in Zusammenhang, die also gleichfalls als interpoliert erscheinen.

990. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-537

33
ὑπὸ ζώνην wie Eum. 398
ὑπὸ χθόνα τάξιν ἔχουσα
, Sept. 548
πυκνοῦ κροτησμου τυγχάνουσ᾽ ὑπὸ πτόλιν
.

991. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-538

34
ὡς φαίνει, ut ostendit vulneribus a me acceptis (Bothe).

992-993. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-539

35
36
,,Glaubst du, dafs, mag sie eine Muräne oder eine Natter sein, gegebenen Falls durch blofse Berührung ohne Bifs einen anderen in Faulnis bringt?" μύραινα: ἐπὶ τοῦ κακοῦ ἐλέγετο ὡς ἔχιδνα Hesych. Vgl. Aristoph. Fr. 473 ἔχιδνά θ ἑκατογκέφαλος ἢ τὰ σπλάγχνα σου διασπαράξει πλευμόνων θ᾿ ἀνθά ψεται Ταρτησία μύραινα. εἴτε für εἴτε εἴτε wie Ag. 1402 . θι γοῦσα: Aristot. περὶ θαυμασίων ἀκουσμάτων p. 845 ἐν Θεσσαλία φασὶ τὸν ἱερὸν καλούμενον ὄφιν πάντας ἀπολλύειν οὐ μόνον ἐὰν δάκῃ ἀλλὰ καὶ ἐὰν θίγῃ.

995. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-540

37
Welche Bezeichnung soll ich ihm geben, wenn ich auch sehr zurückhaltend reden mufs ?" d. h. wie soll ich das Gewand bezeichnen, wenn ich den mildesten Ausdruck gebrauchen will? εὐστομεῖν ist das gleiche wie εὐφημεῖν. Aristoph. Wo. 833 εὐστόμει καὶ μηδὲν εἴπῃς φλαῦρον ἄνδρας δεξιούς.

996-997. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-541

38
39
νεβροῦ .. δυσέκλυτον, ein einem Hirschkalbe die Fülse verstrickendes Listwerk, aus welchem man sich nicht helfen und losmachen kann. Vgl. Schol. zu Eur. Or. 23 ἡ γὰρ Κλυταιμήστρα χιτῶνα ὕφανεν οὔτε ταῖς χερσὶν οὔτε τῇ κεφαλῇ ἔκδυσιν ἔχοντα.

998. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-542

40
ποδιστῆρας πέπλους, ein Gewand in welchem die Füfse verstrickt und gefesselt werden.

999. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-543

41
φηλήτης: vgl. Hes. W. u. T. 373 ὃς δὲ γυναικὶ πέποιθε, πέποιθ᾽ ὅ γε φηλήτῃσι, Hesych. φηλήτῃσι λῃσταῖς.

1000. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-544

42
ἀπαιόλημα (Schol. ἀπάτημα) ist abhängig von νομίζων (im Gebrauch habend, übend, vgl. 100, Pind. Isthm. II 38 ἱπποτροφίας τε νομίζων). Mit αργυροστερής (zu252) vgl. ὀμματοστερής Eum. 941 .

1002. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-545

43
44
θερμαίνοι: Eur. El. 402
χαρᾷ θερμαινόμεσθα καρδίαν
 und Αg. 487 πυρωθέντα καρδίαν.

1005-1006. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-546

45
So ruft der Chor aus bei der Betrachtung des Truggewandes. διεπράχθη, Agamemnon.

1007. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-547

46
μίμνοντι . . ἀνθεῖ, einem Zuwartenden erblüht nur auch üppig die Strafe d. h. wenn die Rache auf sich warten läfst, wird sie nur um so heftiger, wie sie jetzt nach einiger Zeit zwar, aber fürchterlich über die Mörder des Agamemnon hereingebrochen ist. Über den Gedanken zu 381 f. ἀνθεῖ wie βρύειν 68.

1008. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-548

47
ἔδρασεν, Κλυταιμήστρα.

1009. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-549

48
Haec vestis testatur, se ab Aegisthi ense tinctam esse (Butler). Das Schwert also, mit welchem Klyt. den Agamemnon getötet, war ihr von Agisthos gegeben. Vgl. Ag. 1608 f.

1010. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-550

49
50
Der Blutflecken (65) unterstützt die Zeit in der Zerstörung der Farbe des bunten Gewandes.

1012. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-551

51
νῦν .. νῦν παρών ( παρών wie Soph. Αi. 338 ἔοικεν τοῖς πάλαι νοσήμασι ξυνοῦσι λυπεῖσθαι παρών): jetzt - jetzt augenblicklich d. h.,,so eben erst spendete ich meiner That Beifall, jetzt muss ich sie beklagen." αὐτόν, ἐμαυ τόν, vgl. 220.

1014. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-552

52
ἀλγῶ μὲν: darnach scheint ἀλγῶ δὲ gefolgt, also ein Vers ausgefallen zu sein. ἀλγῶ mit Akk. wie Soph. Αi. 790 πρᾶξιν ἣν ἤλγησ᾽ ἐγώ. — ἔργα καὶ πάθος, mein Thun und Leiden d.i. alles was mit mir ist.

1015. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-553

53
54
μιάσματα tritt für σκυλεύματα ein.

1017. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-554

55
56
ἄνατος, ohne Unheil, vgl. Soph. Ant. 614
οὐδὲν ἕρπει θνατῶν βιότῳ πάμπολις ἐκτὸς ἄτας
. So spricht der Chor, um Orestes zu trösten.

1018. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-555

57
58
D. i. wenn die Gegenwart frei von Mühsal ist, so bringt gewifs solche die Zukunft.

1019. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-556

59
60
Ζυ ὡς ἂν εἰδῆτε gehört κτανεῖν τέ φημι κτέ. 1025, welchen Worten ein der Parenthese entsprechender Satz ἕως .. φίλοις vorausgeschickt wird. όποι τελεί: vgl. 1073, Sept. 646
τάχ᾽ εἰσόμεσθα τἀπίσημ᾽ ὅποι τελεῖ
, Suppl. 611
που κεκύρωται τέλος
, Eur. Tro. 1029 ἵν᾽ εἰδῇς οἱ τελευτήσω λόγον und oben zu 526.

1020-1021. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-557

61
ἡνιοστρόφου δρόμου ἔξω, aufserhalb der Bahn, in welcher der Wagenlenker das Rofs lenkt. Vgl. zu Ag. 1244
ἐκ δρόμου πεσὼν τρέχω
.

1022-1023. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-558

62
δύσαρκτοι: vgl. Pers. 196
ἐν ἡνίαισί τ᾽ εἶχεν εὔαρκτον στόμα
. πρὸς δὲ καρδίᾳ κτέ: zu 166. κρότος vom Tanz auch Eur. Herakleid.783 παννυχίοις ποδῶν κρότοισιν, Tro. 546 ἀέριον ἀνὰ κρότον ποδῶν u. a

1026. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-559

63
μίασμα und στύγος von einer Person wie Eum. 647
ὦ παντομισῆ κνώδαλα
, στύγη θεῶν.

1027. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-560

64
φίλτρα, Liebeszauber, Lockung. πλειστηρίζομαι oder πλειστηριάζομαι, ich schlage am höchsten an, ich halte am höchsten (Schol. καυχώμαι). Besonderes Gewicht lege ich darauf, dafs Apollon mich zu dem Wagnis bestimmt hat.

1028. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-561

65
πυθόμαντιν : Soph. Oed. T. 965
τὴν πυθόμαντιν ἑστίαν
.

1030. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-562

66
παρέντα: der Akk. im Anschlufs an den unterdrückten Infin.

1031. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-563

67
68
τόξῳ γὰρ κτέ, weil himmelhoch, ungeheuer grofs. Suppl. 482
μίασμ᾽ ἔλεξας οὐχ ὑπερτοξεύ σιμον
, Hom. μ 84 οὐδέ κεν ἐκ νηὸς γλαφυρῆς αἰζήιος ἀνὴρ τόξῳ ἀιστεύ σας κόιλον σπέος εἰσαφίκοιτο.

1033. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-564

69
70
Θαλλῷ: Hesych. θαλλός κλάδος ἐλαίας. So erscheint Orestes in Delphi Eum. 43 . Vgl. Eur. Suppl. 10
ἱκτῆρι θαλλῷ
. στέφει von der Umwicklung des Olivenzweigs mit Wolle, vgl. Eum. 44 , Suppl. 197
λευκοστεφεῖς ἱκετηρίας
, Liv. 24, 30 ramos oleae ac velamenta alia supplicum porrigentes.