Libation Bearers. Aeschylus. Ettore Romagnoli (Translator). Bologna. 1922.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by Schmidt Sciences.
Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) (Italian) (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.)
Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.
936.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-608
ἔθιγε δ᾽ ἐν μάχῃ χερὸς ἐτήτυμος: ἔθιγε δὲ μάχαι Μ. ἔθιγε δὲ μάχα G. Rob. ἔθιγε δὲ μάλα Ald. Turn. ἔθιγε δὲ μάχα Victorius. Recte Pauwius ἔθιγε δ᾽ ἐν μάχα. Libri ἐτήτυμος, nisi quod ἐτίτυμος Ald. Recte Blomfieldius recepit Scaligeri emendationem, ἐτητύμως.
936
937.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-609
κόρα: κόρα M. G. Ald. κούρα Turn. κόρας Rob.
937
940.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-610
ὀλέθριον πνέουσ᾽ ἐπ' ἐχθροῖς κότον: ὀλεύθριον Ald. Deinde libri πνέουσ' ἐν ἐχθροῖς κότον, nisi quod πνέουσα ἐν plene scriptum est in editione Robortelli, qui in corrigendis πνέουσαν pro πνέουσα legendum dicit. Non recte Auratus πνέουσαν ἐχθροῖς κότον scribendum putavit. Nam haec tantum, Λίχαν δέ νιν προςαγορεύομεν βροτοὶ τυχόντες καλῶς, in parenthesi posita sunt. Scribendum est, ut Schiitzius quoque vidit, πνέουσ' ἐπ' ἐχθροῖς κότον. Nam ἐπί hic quidem multo rectius dicitur quam ἐν.
940
941-944.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-611
ἅπερ ὁ Λοξίας ὁ Παρνάσσιος μέγαν ἔχων μυχὸν χθονός, ...: Libri sine lacunae indicio τάπερ ὁ λοξίας ὁ παρνάσσιος | μέγαν ἔχων μυχὸν χθονὸς ἐπ᾽ ὄχθει | ἄξεν ἀδόλως δολίας (sic, ut videtur, etiam M.) | βλαπτομέναν ἐν χρόνοις θεῖσαν ἐποίχεται. Videtur post μέγαν ἔχων μυχὸν χθονὸς intercidisse finis antistrophae primae atque initium strophae secundae. Mirum est autem post χθονός et ad sensum et ad metrum verba locum habere, quae ut iambicum tetrametrum brachycatalecticum nescio unde affert Marius Plotius p. 2645. ὁ Πύθιος μεσομφάλοις (scriptum est μεσομφάλιος) θεὸς παρ' ἐσχάραις. Alium Aeschyli versum (Sept. c. Th. 270.) idem grammaticus paullo ante p. 2643. attulerat. Itaque quum strophae versibus ἀναφυγὰς κακῶν καὶ κτεάνων τριβᾶς ὑπαὶ δυοῖν * λύσιν* μαστόροιν haec bene respondeant μέγαν ἔχων μυχὸν χθονός, * ὁ Πύθιος μεσομφάλοις θεὸς παρ' ἐσχάραις*, ausus sum hoc carminis complementum recipere. Vltimus huius antistrophae versus talis fuisse videtur, πιφαύσκων ἔφα. Similia leguntur in Sept. e. Th. v. 726. Ἀπόλλωνος — τρὶς εἰπόντος ἐν μεσομφάλοις Πυθικοῖς χρηστηρίοις.
945-951.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-612
... ἃ δόλιά σε δολίαν βλαπτομένα χρονισθεῖσαν ἐποίχεται: Si recte hoc carmen descripsi, excidit initium alterius strophae, i. e. versus quattuor et pars quinti. In libris, ut dixi, post χθονός statim haec sequuntur, ἐπ᾽ ὄχθει | ἄξεν ἀδόλως δολίας [ βλαπτομέναν ἐν χρόνοις ] θεῖσαν ἐποίχεται. In his δολίαν recte scriptum est in editione Victorii, et dicit Franzius doλíar esse etiam in M. quem librum doλías ut ceteros habere mihi relatum est. Legit autem δολίαν scholiastes, qui haec adnotavit, τὴν Κλυταιμήστραν τὴν δολίως βλάπτουσαν καὶ ἐπὶ πολὺν χρόνον τὸν οἶκον ἐποίχεται ἡ δίκη. Alia adnotatio haec est, ἐπέξηλθε τὴν δίκην βλαπτομένην ἐκ πολλοῦ Ὀρέστης. Olim conieci scripsisse Aeschylum . . . . ἐπ' ἐχθροξένοις δόλοισιν δόλια βλαπτομέναν χρονισθεῖσαν ἐποίχεται. Nunc veri similius puto ita fere haec scripta fuisse, . . . . ἐπ' ἐχθρόφρον ἔταξεν, ἃ δόλιά σε δολίαν βλαπτομένα χρονισθεῖσαν ἐποίχεται. Sed quum primorum verborum emendatio prorsus incerta sit, ea tantum recepi quae certiora sunt, ů δόλια σε δολίαν βλαπτομένα χρονισθεῖσαν ἐποίχεται.
952-953.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-613
ZZZ
κρατείτω δ᾽ ἔπος τὸ θεῖον, τὸ μή με ὑπουργεῖν κακοῖς: κρατεῖται πως (sic Μ. κρατεῖται πῶς G. Ald. Rob. κρατεῖται πως Turn.) τὸ θεῖον παρὰ τὸ μὴ ὑπουργεῖν κακοῖς Μ. G. Ald. Rob. Turn. Scholiastes συμβάλλεται οὖν τὸ θεῖον τοῖς μὴ ὑπουργοῦσι τοῖς κακοῖς. Scribendum videtur κρατείτω δ᾽ ἔπος τὸ θεῖον, τὸ μή μ' ὑπουργεῖν κακοῖς. Vincat divina sententia, ne opem feram improbis.
954.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-614
ἄξια δ᾽: Omnes άξιον δ'. Scripsi ἄξια δ'.
954
955.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-615
πάρα τὸ φῶς ἰδεῖν: πάρα τὸ φῶς ἰδεῖν Schutzius. πάρα τε φῶς ἰδεῖν M. Rob. παρά τε φῶς ἰδεῖν G. Ald. παρὰ τὸ φῶς ἰδεῖν Turn.
955
956.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-616
μέγα τ' ἀφῃρέθην ψάλιον οἰκιῶν: Libri μέγαν τ' ἀφηρέθην ψάλιον οἴκων. Recte Porsonus μέγα τ' ἀφῃρέθην. Scriptum fuerat μέγα etiam in G. sed postea librarius ν addidit. Deinde libri ψάλιον οἴκων. Scribendum esse ψάλιον οἰκετῶν vidit etiam Franzius.
956
957.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-617
ἄναγε μάν, δόμοι· πολὺν: ἀναγεμὰν δόμοις M. G. Ald. ἄναγε μὴν δόμοις Rob. ἀνὰ γεμὼν Turn. Scribendum ἄναγε μάν, δόμοι. Blomfieldius, recepto quod conieceram δόμοι, scripsit ἄνα γε μάν. Versum γε μάν hic non satis aptum, ἄναγε autem, erige te vel erigile vos, similiter dictum est ut άπαγε. Deinde πολύν M. G. Turn. πολλὺν Ald. πλὴν Rob.
957
958.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-618
χαμαιπετεῖς ἔκεισθ᾽ ἀεί: χαμαιπετεῖσε κεῖσθ᾽ αἰεὶ Μ. G. χαμαιπετεῖσε κεῖθ᾽ αἰεὶ Rob. χαμαιπετεῖσε κεῖσθ᾽ ἀεὶ Ald. χαμαιπετῆ σε κεῖσθ᾽ ἀεὶ Turn. Scribendum erat χαμαιπετεῖς ἔκεισθ' αεί. Viderunt hoc etiam Wellauerus et Blomfieldius.
958
959.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-619
χρόνος ἀμείψεται: Elmsleio ad Med. p. 86. audacter, ut ait, χρόνος in χορός mutanti assensus est Blomfieldius. Nihil mutandum. Scholiastes non male, quamquam non satis accurate, ὁ πάντα τελῶν χρόνος τὰ πρόθυρα τῶν οίκων ἀλλάξει ἀπὸ κατηφείας εἰς λαμπρότητα. Aliud scholion ad ἀμείψεται adscriptum, ἀλλαγήσεται, οὐχ ὁμοίως ἔσται τοῖς πρώην ἐν τῷ οἴκῳ ἡμῶν.
959
960.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-620
δωμάτων, ὅταν ... ἀφ': δομάτων G. Deinde ὅτ' ἂν M. G. Ald. Rob. Deinde ἀμφ' M. Ceteri ἀφ'.
960
961-962.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-621
μύσος ἅπαν ἐλάσῃ καθαρμοῖσιν ἀτᾶν ἐλατηρίοις: μύσος πᾶν ἐλάσει, ad et supra adscripto η, M. Ceteri μύσος πᾶν ἐλάσῃ. Deinde omnes καθαρμοῖς ἅπαν ἐλατήριον. Scholiastes τὸ ἐλαῦνον τοὺς ἀσεβεῖς, ἢ τὸ ἀπελαθῆναι ὀφεῖλον. ἐλατήριον δὲ τὸ καθαρτικόν φάρμακον. Stanleius corrigebat καθαρμὸς ἄτας ἐλατήριος. Melius Schutzius καθαρμοῖς ἀτῶν ἐλατηρίοις. Scribendum μύσος ἅπαν ἐλάσῃ καθαρμοῖσιν ἀτᾶν ἐλατηρίοις.
963-965.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-622
τύχα δ᾽ εὐπροςωποκοίτᾳ τὸ πᾶν ἰδεῖν, θρεομένοις μέτοικοι δόμων πεσοῦνται πάλιν: τύχα δ᾽ εὐπροσώπωικοίται Μ. τύχα δ᾽ εὐπροσώπω κοίτα G. Ald. sed in G. τύχα sic scriptum est, ut aut a in et, aut et in a mutatum esse videatur. τύχα δ᾽ εὐπροσώπῳ κοίτα Rob. Turn. Scholiastes ἡ δὲ τύχη νῦν ἐν εὐόπτῳ κοίτῃ, τοῦτ' ἔστιν ἐν ἀγαθῇ καταστάσει πρὸς τὸ ἰδεῖν τὰ νῦν γεγονότα καὶ ἑτέρων λεγόντων ἀκοῦσαι. λείπει τὸ ἐστί. Scribendum τύχα δ᾽ εὐπροςωποκοίτα. Deinde post τὸ πᾶν libri habent ἰδεῖν ἀκοῦσαι θρεομένοις. Scripsi ἰδεῖν θρευμένοις, de qua forma dixi ad Sept. c. Theb. v. 78. deleto ἀκοῦσαι, quod interpretis verbum est, haec ita intelligentis, ac si scriptum esset ἰδεῖν θρεομένων. Ita scholiastam haec intellexisse apparet. Deinde μετοικοδόμων πεσοῦνται πάλιν M. Rob. μετ' οἰκοδόμων πεσοῦνται πάλιν G. Ald, Turn, Apertum erat scribi debere μέτοικοι δόμων, et vidit id ante me Scaliger. Legit hoc scholiastes, quamquam non recte sie interpretatur, οἱ νῦν τοὺς δόμους οἰκοῦντες πεσοῦνται εἰς τὸ ἔμπα- λιν τῆς πρώτης τύχης. τοῦτο δὲ ἀπὸ τῶν κύβων μετήγαγεν. Παque scripsi τύχα δ' εὐπροςωκοίτα τὸ πᾶν ἰδεῖν θρευμένοις μέτοικοι δόμων πεσοῦνται πάλιν. Prospera ad videndum narrantibus fortuna revertentur restituti aedibus.
966.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-623
πάρα τὸ φῶς ἰδεῖν: πάρα τὸ φῶς ἰδεῖν Schutzius. Libri παρὰ τὸ φῶς ἰδεῖν.
966
967.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-624
ἴδεσθε: Linea praefixa est in M. Scholiastes ἀνοίγεται ἡ σκηνὴ καὶ ἐπὶ ἐγκυκλήματος ὁρᾶται τὰ σώματα· ἃ λέγει διπλῆν τυραννίδα. Immo corpora Aegisthi et Clytaemnestrae non conspiciuntur. Conspiciuntur ἐκκυκλήματος ope Orestes, viridem ramum tenens, et pallium Agamemnoni mortiferum ferentes famuli, quibus dicit ἐκτείνατ' αυτό.
967
970.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-625
μέν ... τε: Coniuncta hic sunt, et recte, μέν et τé, neque scribendum φίλοι δέ, ut Abreschius volebat.
970
971.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-626
πιστώμασιν: πιστώμασιν M. G. Ald. Rob. πιστώμασι Turn.
971
972.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-627
ἀθλίῳ: ἀθλίῳ, Stanleius sive potius Portus, ut mox dicitur v. 975. Libri ἀθλίως.
972
973.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-628
καὶ ξυνθανεῖσθαι· καὶ τάδ᾽ εὐόρκως ἔχει: καὶ ξὺν θανεῖσθαι, καὶ τάδε ὄρκως έχει vitiose Ald.
973
976.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-629
χειροῖν ... ξυνωρίδα: χειροῖν Μ. G. Ald. Rob. χερσὶ Turn. Iacobsio ad Leontis philosophi epigr. III. Anthol. t. XI. p. 248. scribendum videbatur ξυνωρίδι. Praestaret ξυνωρίδος. Servandum tamen duxi ξυνωρίδα, ut propria significatione dictum pro συζυγίαν.
976
977-984.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-630
τί νιν προςείπω ... πολλὰ θερμαíνοι φρένα.: Hos octo versus, qui in libris post versum 998. leguntur, huc revocandos esse vidit Meinekius in Diurnis antiquariis a. 1843. p. 183.
977.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-631
κἂν τύχω: καὶ τύχω Portus et Porsonus, eosque secutus Blomfieldius. Non mutandum est quod libri habent κἂν τύχω.
977
979.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-632
δροίτης ... κατασκήνωμα: δροίτης, ad of supra adscripto ύ, Μ. δροίτης Turn. δρυοίτης G. Ald. δρύτης Rob. V. ad Ag. v. 1506. Deinde κατὰ σκήνωμα G. Ald.
979
980.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-633
ἄρκυν τ' ... ποδιστῆρας: ἄρην δ' Rob. Ceteri άρκυν δ'. Scripsi ἄρκυν τ', interpunctione deleta quae post μὲν οὖν erat. ποδιτῆρας Αld.
980
981.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-634
τοιοῦτον ἂν ... φηλήτης: τοιοῦτον ἂν Turn. τοιοῦτο μὲν M. G. Rob. τοιοῦτο μὲ ἂν Αld. φηλήτης Scaliger. Libri φιλήτης.
981
982.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-635
ξένων: ξένον et antea αρὴρ pro ἀνὴρ vitia Rob.
982
983-984.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-636
νομίζων, τῷδέ γ᾽ ἂν δολώματι πολλὰ θερμαíνοι φρένα: νομίζων Turn. νομίζω M. G. Ald. νομίζοι Rob. Deinde τῷδε τἀνδολώματα Rob. Ceteri τῷδέ τ᾽ ἂν δολώματι. Post τοιοῦτον non potuit τῷδε dici, ut id similiter intelligeretur: deberet enim τοιῷδε. Itaque remota quae post νομίζων vulgo ponitur interpunctione, sie scribendum et interpungendum est, τοιοῦτον ἂν κτήσαιτο φηλήτης ἀνὴρ ξένων ἀπαιόλημα, καργυροστερῆ βίον νομίζων τῷδέ γ᾽ ἂν δολώματι πολλοὺς ἀναιρῶν πολλὰ θερμαίνοι φρένα. Talem fur aliquis acquiral hospitum defraudationem, et pecuniae rapacem vitam colens hac arte multos perimens multum se oblecte!. θερμαίνει φρενί per errorem Ald. Ceteri omnes θερμαίνοι φρενί. Dindorfius θέρμ' ἄνοι φρενί. Veram puto Lobeckii ad Soph. Αi. ed. pr. p. 302. emendationem, θερμαίνοι φρένα.
985.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-637
ἐκτείνατ' αὐτὸ: ἐκτείνατ' αὐτὸ Auratus. ἐκτείνατ' αὐτὸν Turn. et, ut videtur, M. ἔκτεινα τ' αὐτὸν G. A. ἔκτειν αὐτὸν Rob.
985
986.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-638
ἀνδρὸς ... δείξαθ', ὡς ἴδῃ: ἀνδρὸς Μ. (sic M.) Rob. et e correctione G. ἀνδρῶν G. ante correctionem et Ald. Turn. Deinde δείξασθ' Rob. Deinde ὡς ίδη M. Rob. et e correctione G. ώς ίδοι G. ante correctionem et Ald. Turn.
986
987.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-639
οὐχ οὑμός: οὐχ οὐμὸς Turn. et, ut puto, Μ. οὐχ ὑμὸς Rob. οὐχ ὁμὸς G. οὐχ ὁ μὸς Ald.
987
988.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-640
μητρὸς: μερος G. ματρός Ald. Turn.
988
991.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-641
λέγω: ψέγω M. G. Ald. Rob. In G. hic versus, quum antea omissus esset, eodem quo scholia atramento inter praecedentem ac sequentem versum scriptus est. Recte Turnebus λέγω, ex scholio, quod hoc est, Αιγίσθου γὰρ οὐ λέγω μόρον, μητρὸς δέ, ἥτις ἐπὶ ἀνδρὶ τοῦτο μήσατο στύγος.
991
992.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-642
αἰσχυντῆρος, ὡς νόμος,: αἰσχυντῆρος, ὡς νόμος, Portus. αἰσχυντῆρος ὡς νόμου M. G. Ald. αἰσχυντῆρος ὡς νόμου Turn. αἰσχυντῆρος νόμου Rob.
992
994.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-643
ἐξ οὗ τέκνων ἤνεγχ᾽: ἐξ οὗ Rob. ἐκ σοῦ M. G. Ald. Turn. codex Robortelli. Deinde τέκνων ήνεγχ' Victorius. τέκνωνηνέχη Μ. τέκνων ἠνέχῃ ἠνέχη Rob.) G. Ald. Rob. τέκνω νῦν ἔχει codex Rob. τέκνων ἀνέχῃ coniecit Rob. τέκνων ἤνεγκε Turn.
994
995.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-644
κακόν,: Vulgo post κακόν plene interpungebatur.
995
996-997.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-645
τί σοι δοκεῖ; μύραινα γ᾽ εἴτ᾽ ἔχιδν᾽ ἔφυ, σήπειν θιγοῦσ᾽ ἂν μᾶλλον, οὐ δεδηγμένη: Vulgo τί σοι δοκεῖ; Recte Meinekius 7 σοι δοκεῖ, continuata oratione. Deinde μύραινά τ᾽ ἦτ᾽ ἔχιδν᾽ ἔφυ, ad τ' supra adscripto γ, Μ. μύραινά γ᾽ ἦτ᾽ ἔχιδν ἔφυ G. μύραινα τ᾽ ἦτ᾽ ἔχιδν ἔφυ Rob. μύραινα γ' ἢ ἔχιδν ἔφυ Ald. Turn. Proximo versu θίγουσαν ἄλλον M. G. Ald. θίγουσ᾽ ἂν ἄλλον Rob. Turn. Deinde omnes οὐ δεδηγμένον. Scholiastes haec adnotavit, ὑπερβολή· ὅτι καὶ τὸν μὴ δηχθέντα, ἀλλὰ μόνον ἁψάμενον σήπει, quasi θιγόντ᾽ ἂν legisset. Mira de his versibus protulit Fritzschius ad Aristoph. Ranas p. 204. Blomfieldio scribendum videbatur μύραινά γ' εἶτ᾽ ἔχιδν ἔφυ σήπειν θιγοῦσα μᾶλλον οὐ δεδηγμένον, non recte. Ita hi versus scribendi erant, ἥτις δ᾽ ἐπ᾽ ἀνδρὶ τοῦτ᾽ ἐμήσατο στύγος, ἐξ οὗ τέκνων ἤνεγχ᾽ ὑπὸ ζώνην βάρος, φίλον τέως, νῦν δ᾽ ἐχθρόν, ὡς φαίνει, κακόν, ή σοι δοκεῖ, μύραινά γ' εἶτ᾽ ἔχιδν ἔφυ, σήπειν θιγοῦσ᾽ ἂν μᾶλλον, οὐ δεδηγμένη, τόλμης ἕκατι καδίκου φρονήματος; quae autem marito tale machinata est scelus, ex quo liberorum onus sub zona gestavit, tum carum, nunc, ut ostendit, odiosum, num tibi videtur, sive muraena sive vipera essel, tactu suo magis labem illatura esse, non laesa? Οὐ δεδηγμένη, sed ἐξ οὗ τέκνων ἤνεγχ᾽ ὑπὸ ζώνην βάρος. Hoc igitur dicit, non potuisset magis laedere innocentem, si bellua fuisset.
998.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-646
κἀδίκου: κἀδίκου Turn. κανδίκου M. G. Ald. Rob. Post hunc versum in libris collocati sunt versus 977 - 984.
998
999.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-647
τοιάδ᾽ ἐμοὶ: τοιᾶδ᾽ ἐμοι Μ. τοιᾶδ᾽ ἐμοὶ G. Rob. τοῖαδε μοι Αld. τοιάδε μοι Turn. Scribendum τοιάδ᾽ ἐμοί.
999
1000.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-648
πρόσθεν: πρόσθεν Turn. πρόσθ' M. G. Ald. Rob.
1000
1001.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-649
αἰαῖ, αἰαῖ: Chori nomen omissum in M. G. Ald. at at M. G. Ald. Turn. α? α? Rob. Scribendum αἰαῖ, αἰαῖ. Vidit hoe Bothius.
1001
1003.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-650
αἰαῖ, αἰαῖ,: ἐ ὲ Μ. ἐ G. Ald. Turn. ἐ ἐ Rob. Scribendum aἰαῖ, αἰαῖ. Vidit hoc Wellauerus.
1003
1004.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-651
μίμνοντι: Scholiastes τῷ τοιαῦτα πράξαντι χρόνῳ πάθος ἀνθεῖ. Hine Schutzius μίμνοντι in δράσαντι mutavit. Recte vero μίμνοντι Wellauerus interpretatur ci qui in vita remanet. Neque scholiastes non legit μίμνοντι.
1004
1005.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-652
ἔδρασεν ἢ οὐκ ἔδρασε;: Lineola praefixa in M. G. Nulla nota in ceteris. Oresti haec tribuenda esse vidit Stanleius. ἢ οὐκ ἔδρασε Turn. ἢ οὐκ ἔδρασεν M. G. Ald. Rob.
1005
1007.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-653
κηκὶs ... ξυμβάλλεται: κηκίς Rob. Turn. et e correctione M. κικὶς G. Ald. et ante correctionem M. In ξυμβάλλεται prius a postea additum in M. λ
1007
1008.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-654
βαφὰς: βαφάς omissum in Rob.
1008
1009.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-655
νῦν αὐτὸν ... νῦν δ᾽ ἀποιμώζω παρών: Libri νῦν αὐτόν. Schutzius ex mea emendatione νῦν αὑτόν, me ipsum. Id Graece dictum esse negans Blomfieldius scribendum coniecit νῦν ταὐτὸν αἰνῶ, νῦν ἀποιμώξω παρόν. Sed de αυτόν satis dictum est ad Soph. Trach. v. 451. Scribendum autem νῦν δ᾽ ἀποιμώζω παρών. Libri νῦν ἀποιμώζω παρών, nisi quod παρόν habet Rob. In παρών nihil vitii est.
1009
1010.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-656
προςφωνῶν: πρὸς φωνῶν Ald.
1010
1011.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-657
ἀλγῶ: Hic demum Orestis personam adnotavit Rob.
1011
1012.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-658
νίκης τῆσδ᾽ ἔχων μιάσματα: νίκης M. Rob. νίκας, supra scripto η, G. νίκας Ald. Turn. Deinde τῆσδ᾽ ἔχων μιάσματα M. Rob. τῆσδ᾽ ἔχω μιάσματα G. Turn. τῆς δ᾽ ἐχομιάσματα Ald.
1012
1013-1016.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-659
οὔτις μερόπων ἀσινῆ βίοτον διὰ παντὸς ἄμοχθος ἀμείψει. ... ἰὼ πόνος, ὁ μὲν αὐτίχ', ὁ δ᾽ ... ἥξει: Chori nomen in libris omissum est. οὔτις μερόπων ἀσινῇ βίοτον διὰ πάντ᾽ ἄτιμος ἀμείψεται· ἐς μόχθος δ᾽ ὁ μὲν αὐτίχ᾽ ὅδ᾽ ἦξε (ita mihi relatum est: ήξεν alert Franzius) ita M. in quo ἤ in ἀσινῆ ex et factum et ultima littera in μόχθος ab alia manu scripta est. Etiam quae sequuntur d'ò µèv ήξε ab alia manu scripla esse videntur. ἐς μόχθον δ' habent ceteri libri. ὅδ᾽ ἦξε G. ὅδ᾽ εἶξαι Ald. ὁ δ᾽ ἥξει Turn. ὁ δ᾽ ᾖξεν Rob. Excidisse ὕστερον iure putavit Schützius. Sed in reliquis etiam et metrum et sententia laborat. Scholiastes adnotavit ή διά πρὸς τὸ ἀμείψεται, et ἄτιμος interpretatur ἀτιμώρητος. Mihi ita fere scripsisse videtur Aeschylus, οὔτις μερόπων ἀσινῆ βίοτον διὰ πάντ' εὔθυμος ἀμείψει, * τέκνον,* ἐς μόχθον δ' ὃ μὲν αὐτίχ, ὃ δ' *ὕστερον * ήξεν.
1017.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-660
ἀλλ᾽ ὡς ἂν εἰδῆτ', οὐ γὰρ οἶδ' ὅπῃ τελεῖ: Orestis nomen adscripsit Turn. Omissum est in M. G. Ald. Rob. ἄλλος ἂν εἰδὴ (sic mihi relatum: ἂνειδῆ Franzius) τοῦτ᾽ ἄρ᾽ οἶδ' ὅπη τελεῖ Μ. ἄλλος ἂν εἰδὴ τοῦτ᾽ ἄρ᾽ οἱ δ᾽ ὅπη τελεῖ Rob. ἄλλος ἂν εἰδὶ τοῦτ᾽ ἂς οἶδ᾽ ὅπη τελεῖ G. ἄλλος ἂν εἰδῆ τού τ' ἀρ' οἶδ' ὅπη τελεῖ Ald. ἄλλος γ᾽ ἂν εἰδῇ, τοῦτ᾽ ἄρ᾽ οἶδ' ὅπη τελεῖ Turn. Inutiles emendandi conatus tacere praestat. Blomfieldius ita scripsit, ἀλλ᾽, ὡς ἂν εἰδῇς, τοῦτ᾽ ἄρ᾽ οἶδ᾽ ὅποι τελεῖ. Vera esse videtur Emperii et I. Fr. Martini emendatio, ἀλλ' ὡς ἂν εἰδῆτ', οὐ γὰρ οἶδ' ὅπῃ τελεῖ, ώςπερ etc.
1017
1018-1019.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-661
ἡνιοστρόφου δρόμου ἐξωτέρω: Libri ἡνιοστρόφου, nisi quod Rob. ἠνιοστρόφου habet. Schutzius in posterioribus editionibus Stanleii coniecturam, ήνιοστροφώ, probatam etiam Blomfieldio, admisit. Recepi ἡνιοστρόφον, quod in prima editione Schützius scripserat. Interpungitur vulgo post εξωτέρω, quam interpunctionem sola Robortelli editio non habet. Neque interpungendum ibi est. Γάρ ab initio longius remotum nullam hic offensionem habet, quoniam statim post φέρουσι, ex quo sententia pendet, positum est. V. ad Ag. v. 1106.
1021.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-662
ᾄδειν ... ἠδ᾽ ὑπορχεῖσθαι κότῳ: άδειν Αld. ἣ δ' Abreschius. Libri ήδ'. Libri deinde ὑπορχεῖσθαι κότῳ, nisi quod Ald. habet ὑπ᾿ ἀρχῆσθαι κότω. Eliam M. κότων, non κότων. Schutzius scribendum esse putavit πρὸς δὲ καρδίᾳ κότος ᾄδειν ἕτοιμος, ἥδ᾽ ὑπορχεῖσθαι φόβῳ, ut dictum est ν. 161. ἀρχεῖται δὲ καρδία φόβῳ. Recepi emendationem Emperii, ἣ δ' ὑπαρχεῖσθαι κρότῳ.
1021
1022.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-663
δ᾽ ἔτ᾽: δ᾽ ἔτ᾽ Rob. Τurn. δέ τ' Μ. G. Ald.
1022
934-970.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-507
drittes Stasimon, ein Jubelgesang über den Sieg des Rechts und die Befreiung des königlichen Hauses: Wie dem Hause des Priamos, so ist auch dem Hause des Agamemnon der Rächer erschienen, in der Person des ins Elend verstofsenen Orestes, den Apollon hersandte, dem Hermes und Dike im Kampfe beistanden. Jubel erschalle, dafs das herrschaftliche Haus dem Unheil und dem Zustande, wo sein Besitztum von zwei Mördern vergeudet wurde, entronnen ist. Der Spruch des Apollon ging dem alten Schaden zu Leibe. Die Gottheit dient nicht den Schlechten. Es ziemt sich, das himmlische Walten zu ehren. Hell ist es geworden, frei sind wir wieder. Bald wird das Haus vollständig gesühnt und gereinigt sein und die günstige Wendung des Geschicks läfst auf den Ruf hoffen: „Usurpatoren des Hauses werden gestürzt werden. Hell ist es geworden, frei sind wir wieder." Der Vortrag jedes Strophenpaares scheint einem Halbchore, der der Ephymnien dem Gesamtchore zuzukommen. An diesen Gesang erinnert in mehrfacher Hinsicht das dritte Stasimon der Soph. Elektra 1384—1397.
937.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-509
διπλοῦς λέων: der Rächer erscheint in der Doppelperson des Orestes und Pylades. Vgl. Eur. Or. 1400
ἦλθον δόμους λέοντες Ελλανες δύο διδύμω (gleichfalls von Orestes und Pylades), Hom. K 297 Odysseus und Diomedes
βάν ῥ᾽ ἴμεν ὥς τε λέοντε δύω διὰ νύκτα μέλαι ναν ἀμ φόνον,
ἀν νέκυας,
διά τ'
ἔντεα καὶ μέλαν αἷμα.
Αρης: zu
Ag. 1512
.
938.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-510
Schol.
ἤλασεν δὲ εἰς τὸ τέλος τοῦ δρόμου,
ἐστιν,
ἤνυσε τὸν ἀγῶνα.
939.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-511
πυθόχρηστος, Schol.
ὁ ὑπὸ Πυθοῦς χρησθεὶς Ὀρέστης, d. h. durch den Spruch des Gottes angewiesen. Vgl. Eur. Ion 1218
ὁ πυθόχρηστος Λοξίου νεανίας, Plut. Mor. p. 163
Β πυθόχρηστον τῆς ἀποικίας ἡγεμόνα.
940.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-512
θεόθεν εὖ φραδαῖσιν ὡρμημένος s. v. a.
θεῶν φραδαῖς εὖ ὡρ μημένος. Hesych.
φραδαῖσι·
βουλαῖς. Orestes war durch Ratschlüsse der Götter, nicht durch böse Leidenschaft angetrieben.
941-942.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-513
δόμων ist von
ἀναφυγᾷ κακῶν κτέ. abhängig. Wie
κακῶν wird auch
τριβᾶς von
ἀναφυγᾷ regiert und
ὑπὸ δυοῖν μαστόροιν gehört zu
κτεάνων τριβᾶς wie zu
κτεάνων τριβομένων. - Zu
κτεάνων τριβᾶς vgl. Soph.
Εl. 1290
πατρώαν κτῆσιν Αίγισθος δόμων ἀντλεῖ,
τὰ ροιν.
δ᾽ ἐκχεῖ,
τὰ δὲ διασπείρει μάτην.
δυσοίμου τύχας ist Apposition zu
τριβᾶς, beziehungsweise zu dem ganzen Ausdruck
κτεάνων ..
μιαστόHesych.
μάστωρ μιαρός,
λυμεών. Eur.
Εl. 683
χώσοι στυγοῦ σιν ἀνοσίους μάστορας. —
δύσοιμος leiten der Schol. (
δυσπορεύτου) und Hesych. (
δύσοδος) von
οἶμος ab, Blomfield von
οἴμη oder
οἶμος (cantus), s. v. a.
δύσθροος,
δυσβάϋκτος,
δυσκέλαδος.
945-946.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-514
ᾧ μέλει..
ποινά, derjenige, dem die listig ersonnene Bufse trugvollen Kampfes am Herzen liegt, d. i. Hermes.
947.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-515
Dike hat die Hand des Orestes geleitet:
δικαίως γὰρ Ορέ στης ἠμύνατο Schol. —
ἐτήτυμος Διὸς κόρα Δίκα:
ἐτήτυμος sowie das folgende
τυχόντες καλῶς (verum nomen adsecuti, vgl. zu
Ag. 690
γλῶσσαν ἐν τύχᾳ νέμων) zeigt, dafs der Dichter mit der Etymologie
Διός)
κόρ)
α =
Δίκα spielt und das Verhältnis der Dike zu Zeus idealer auffafstals Hesiod Theog. 901
δεύτερον ἠγάγετο λιπαρὴν Θέμιν,
ἣ τέκεν Ὥρας Εὐνομίην τε Δίκην τε καὶ Εἰρήνην τεθαλυίαν. Mit
ἐτήτυμος κορα vgl.
Soph. Trach. 1064
γενοῦ μοι παῖς ἐτήτυμος γεγώς.
ἐν ἐχθροῖς: vgl.
γέλωτ᾽ ἐν σοὶ γελῶ
Soph. Ant. 551
,
ἐν θανοῦσιν ὑβρι στὴς γένῃ
Αi. 1092. Schütz vermutet
ἐπ᾿ ἐχθροῖς.
952-953.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-516
τάπερ ..
θρίαξεν,
ἐποίχεται s. v. a.
ὁ χρησμὸς Λοξίου ἐποίχεται. Vgl. Soph.
Οed.
Τ. 469
ἔνοπλος γὰρ ἐπ᾿ αὐτὸν ἐπενθρώσκει πυρὶ καὶ στεροπαῖς ὁ Διὸς γενέτας κτέ.
μυχόν: vgl.
Eum. 39
, 170, 180, Eur.
Οr. 331
μεσόμφαλοι μυχοί.
χθονὸς ἐπ'
ὀμφαλῷ : vgl. 1034,
Eum. 40
ἐπ᾽ ὀμφαλῷ, 166
γᾶς ὀμφαλόν,
Sept. 733
ἐν μεσομφάλοις Πυθικοῖς χρηστηρίοις, Pind. Pyth. V 74
μέτ σον ὀμφαλόν, Soph. Oed.
Τ. 898
γᾶς ἐπ᾽ ὀμφαλόν, Eur. Ion 223
ἆρ'
ὄντως μέσον ὀμφαλόν γᾶς Φοίβου κατέχει δόμος; Med. 668
ομφαλόν γῆς θεσπιῳδόν. Einen weilsen Stein von der Form eines abgestumpften Kegels, der im Tempel des Apollon lag, erklärten die Delpher als Mittelpunkt der Erde (Strabon IX p. 420, Paus. X 16, 3). Vgl. die Darstellung desselben auf einem Vasengemälde Rochette, Monum. inéd. pl. 37 oder Baumeister, Denkm. d. kl. Altert. II S. 1110.
θρίαξεν,
ἐμαντεύσατο. Hesych.
θριάζειν·
φυλλολογεῖν,
ἐνθουσιᾶν,
ἐνθουσιά ζειν.
Εὐριπίδης Λικυμνίῳ καὶ Σοφοκλῆς Ὀδυσσεῖ μαινομένῳ, Zenob. VIII 14
τί σοι ὁ ᾿Απόλλων κεκιθάρικεν (
τεθρίακεν Meineke,
ἐντεθρίακεν Nauck):
τὸ κεκιθάρικεν οἷον ἐμαντεύσατο κτέ.,
Εtym.
Μ. p. 455, 45. Die dorische Form wie
Suppl. 38
σφετεριξάμενοι.
δολίαν βλάβαν, den heimtückischen Schaden, dem schwer beizukommen ist. Mit
ἐγχρονισθεῖσαν vgl. Plat. Gorg. 480
Α΄ ὅπως μὴ ἐγχρονισθὲν τὸ νόσημα τὴν ψυχὴν ἀνίατον ποιήσει.
956-957.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-517
Der Text ist unsicher. Vgl. Anhang.
κρατεῖται (
ὥστε ὑπουρ γεῖν.
959.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-518
πάρα τὸ φῶς ἰδεῖν im Gegensatz zu 51
δνόφοι καλύπτουσι δόμους. Vgl. Soph.
Αi. 708
πάρα λευκὸν εὐάμερον πελάσαι φάος ..
νεῶν.
960.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-519
ψάλιον (frenum) wie
Ag. 137
στόμιον μέγα Τροίας.
οἰκίων,
οἴκων.
961.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-520
ἄνα (auf!) wie Hom.
Σ 178
ἀλλ᾽ ἄνα μηδ᾽ ἔτι κεῖσο, Soph.
Αi. 178
ἀλλ᾽ ἕνα ἐξ ἑδράνων.
ἄνα γε μήν wie
ὅρα γε μήν Soph.
Οed.
Κ. 587. Vgl. auch
εὖ γε (brav!).
963-964.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-521
,,Bald wird die alles vollendende Zeit über die Schwelle des Hauses treten" d. h. bald wird die Zeit dem Hause volle Sühne und Reinheit bringen. Vgl. Soph.
Εl. 1510
ὦ σπέρμ'
Ατρέως,
ὡς πολλὰ παθὸν δι'
ἐλευθερίας μόλις ἐξῆλθες τῇ νῦν ὁρμῇ τελεωθέν. (Anders der Scholiast:
ἀλλάξει ἀπὸ κατηφείας εἰς λαμπρότητα.)
966.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-522
ἀτᾶν ἐλατηρίοις wie
πόνων θελκτήριος 666.
967-968.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-523
,,Der Gang der Dinge weht freundlich durchaus um den Ruf zu vernehmen." Vgl.
ἀμοιβαί και κῶν·
μετατροποι πνέουσιν αὔραι δόμων Eur.
Εl. 1147,
ἁδυπνόων ..
ὀνειράτων Soph.
Εl. 480,
ὕπνος εὐαής
Phil. 828
.
Ζη εὐπρόσωπα (mit heiterem Antlitze) vgl.
Soph. Ant. 149
ἦλθε Νίκα τα πολυαρμάτω ἀντιχαρεῖσα Θήβα,
Αi. 1009
δέξαιτ ἂν εὐπρόσωπος ἵλεως τ᾽ ἴσως.
ἰδεῖν θρευμένους,
ἀκοῦσαι θρεομέμων. Vgl.
εἰσοιχνεῦσιν
Prom. 123
.
Ζα ἰδεῖν vgl.
παιὰν λάμπει Soph. Oed.
Τ. 186.
969.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-524
μέτοικοι im Gegensatz zu dem rechtmässigen Besitzer, wie
μέτοικος Soph. Oed.
Τ. 452 dem
ἐγγενής entgegensteht.
970.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-525
Das Ephymnion schliefst sich bei der Antistrophe (hier mit
μέτοικοι πάλιν) an
θρευμένους an wie
Ag. 1475
an
ὕμνον ὑμνεῖν ἐπεύχεται,
Suppl. 181
an
καλούμενος.
971.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-526
Exodos. Dem im Hochgefühle vollbrachter Rachethat auftretenden Orestes trübt allmählich das Bewusstsein der Blutschuld den Geist (1053 f.). Während er noch gegen die Umnachtung ankämpft, beteuert er die Gerechtigkeit seiner That und erklärt er die Absicht, schutzflehend sich an den delphischen Gott zu wenden. Endlich aber verliert er die Klarheit des Sinnes, er sieht die Erinyen nahen und in dem Wahne von ihnen fortgetrieben zu werden, eilt er von dannen. So weist, wie der Schlufs des Agamemnon auf die Choephoren, der Schlufs des zweiten Stücks auf das dritte hin. Das Innere des Hauses, wo Orestes (mit blutbefleckten Händen), einen mit Wolle umwickelten Zweig tragend (1033), und Pylades neben den Leichen des Ägisthos und der Klytämestra stehen und das Gewand liegt, welches Klytämestra bei der Ermordung des Gatten benützt hat, wird durch das Ekkyklem sichtbar. Die Illusion wird nicht in gleicher Weise wie
Ag. 1370
gewahrt, da sich der Chor nicht den Anschein giebt in den Palast zu treten. Die Motivierung dessen wäre kaum möglich Der um das Strophenpaar 1005 ff., 1016 ff. herumliegende Dialog scheint symmetrische Gliederung gehabt zu haben: 26. Strophe 8 Antistrophe. 26.
973-974.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-527
εὖνοι (
ἀλλήλοις) oder
φίλοι μὲν ἦσαν,
φίλοι δὲ καὶ νῦν s. v. a.
ὡς φίλοι ἦσαν,
οὕτω καὶ νῦν φίλοι εἰσί.
πάθει: daraus, dafs sie neben einander tot liegen, läfst es sich entnehmen.
975.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-528
ὅρκος: ihr Eid bleibt dem Bunde treu und wird nicht zum Meineide. Vgl. 894.
976.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-529
ξυνώμοσαν μέν, als ob folgen sollte
ξυνώμοσαν δὲ ξυνθα νεῖσθαι.
980.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-530
ξυνωρίς, gewöhnlich das Zweigespann, das Paar, hier das zwei Dinge Verknüpfende und Fesselnde.
981.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-531
ἐκτείνατε:
πρὸς τὸν χορόν (Schol.). In der That kann man nach 978 und wegen der Worte
κύκλῳ παρασταδόν („indem ihr herantretet und euch um dasselbe herumstellet") nur an den Chor, nicht an Diener denken. Der Chor mufs also auf die Bühne treten, wie er sich im Agam. von 1370 an dort befindet.
Ζη παρασταδόν vgl. Hom.
Ο 22
λῦσαι δ᾽ οὐκ ἐδύναντο παρασταδόν,
κ 173
ἀνέγειρα δ᾽ ἑταίρους μειλιχίοισι ἔπεσσι παρασταδὸν ἄνδρα ἕκαστον.
983-984.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-532
ἐποπτεύων: zu 1. Vgl.
Ἠέλιος θ᾽ ὃς πάντ᾽ ἐφορᾶς καὶ πάντ᾽ ἐπακούεις Hom.
Γ 277.
ἔργα ist abhängig von
ἴδῃ. Zum Gedanken vgl. Eur.
Οr. 822
ξίφος ἐς αὐγὰς ἀελίοιο δεῖξαι und dazu Schol.
ειώθασι γὰρ οἱ ἀνελόντες τινὰ δικαίως ὡς οἴονται τῷ ἡλίῳ τὸ ξίφος δεικνύναι,
σύμβολον του δικαίως πεφονευκέναι.
985.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-533
Vorbereitung auf Eun. 579
καὶ μαρτυρήσων ἦλθον κτἑ. Die Identität des Apollon und Helios ist bei Aschylos auch
Sept. 844
τὰν ἀστιβῆ ᾿Απόλλωνι,
τὰν ἀνάλιον ausgesprochen. Vgl. Eur. frg. 781, 11
ὦ καλ λιφεγγὲς Ἥλι',
ὥς μ᾿ ἀπώλεσας καὶ τόνδ'·
Απόλλων δ᾽ ἐν βροτοῖς ὀρθῶς καλῇ κτέ.
987.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-534
οὐ λέγω d.i. kommt für mich nicht in Betracht, bringe ich nicht in Anschlag.
988.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-535
αἰσχυντῆρος (des Eheschänders)
δίκην: vgl. das Demosth. g. Aristokr. § 55 angeführte Gesetz:
ἄν τις ἀποκτείνῃ τινὰ ἐπὶ δάμαρτι ἢ ἐπὶ μητρὶ ἢ ἐπ᾽ ἀδελφῇ ἢ ἐπὶ θυγατρὶ (
τοῦτον καθαρὸν εἶναι).
989.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-536
Die V. 989-994 unterbrechen den Zusammenhang: um das Truggewand handelt es sich, nicht darum welchen Namen die Mutter verdient. Von der zutreffenden Bezeichnung der Klytämestra ist ohnedies schon
Ag. 1231 ff.
die Rede gewesen. Zudem hat der Ausdruck etwas Fremdartiges. Mit diesen Versen stehen 1003, 1004 in Zusammenhang, die also gleichfalls als interpoliert erscheinen.
990.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-537
ὑπὸ ζώνην wie
Eum. 398
ὑπὸ χθόνα τάξιν ἔχουσα,
Sept. 548
πυκνοῦ κροτησμου τυγχάνουσ᾽ ὑπὸ πτόλιν.
991.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-538
ὡς φαίνει, ut ostendit vulneribus a me acceptis (Bothe).
992-993.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-539
,,Glaubst du, dafs, mag sie eine Muräne oder eine Natter sein, gegebenen Falls durch blofse Berührung ohne Bifs einen anderen in Faulnis bringt?"
μύραινα:
ἐπὶ τοῦ κακοῦ ἐλέγετο ὡς ἔχιδνα Hesych. Vgl. Aristoph. Fr. 473
ἔχιδνά θ ἑκατογκέφαλος ἢ τὰ σπλάγχνα σου διασπαράξει πλευμόνων θ᾿ ἀνθά ψεται Ταρτησία μύραινα.
εἴτε für
εἴτε εἴτε wie
Ag. 1402
.
θι γοῦσα: Aristot.
περὶ θαυμασίων ἀκουσμάτων p. 845
ἐν Θεσσαλία φασὶ τὸν ἱερὸν καλούμενον ὄφιν πάντας ἀπολλύειν οὐ μόνον ἐὰν δάκῃ ἀλλὰ καὶ ἐὰν θίγῃ.
995.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-540
Welche Bezeichnung soll ich ihm geben, wenn ich auch sehr zurückhaltend reden mufs ?" d. h. wie soll ich das Gewand bezeichnen, wenn ich den mildesten Ausdruck gebrauchen will?
εὐστομεῖν ist das gleiche wie
εὐφημεῖν. Aristoph. Wo. 833
εὐστόμει καὶ μηδὲν εἴπῃς φλαῦρον ἄνδρας δεξιούς.
996-997.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-541
νεβροῦ ..
δυσέκλυτον, ein einem Hirschkalbe die Fülse verstrickendes Listwerk, aus welchem man sich nicht helfen und losmachen kann. Vgl. Schol. zu Eur. Or. 23
ἡ γὰρ Κλυταιμήστρα χιτῶνα ὕφανεν οὔτε ταῖς χερσὶν οὔτε τῇ κεφαλῇ ἔκδυσιν ἔχοντα.
998.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-542
ποδιστῆρας πέπλους, ein Gewand in welchem die Füfse verstrickt und gefesselt werden.
999.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-543
φηλήτης: vgl. Hes. W. u. T. 373
ὃς δὲ γυναικὶ πέποιθε,
πέποιθ᾽ ὅ γε φηλήτῃσι, Hesych.
φηλήτῃσι λῃσταῖς.
1000.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-544
ἀπαιόλημα (Schol.
ἀπάτημα) ist abhängig von
νομίζων (im Gebrauch habend, übend, vgl. 100, Pind. Isthm. II 38
ἱπποτροφίας τε νομίζων). Mit
αργυροστερής (zu252) vgl.
ὀμματοστερής
Eum. 941
.
1002.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-545
θερμαίνοι: Eur.
El. 402
χαρᾷ θερμαινόμεσθα καρδίαν und
Αg. 487
πυρωθέντα καρδίαν.
1005-1006.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-546
So ruft der Chor aus bei der Betrachtung des Truggewandes.
διεπράχθη, Agamemnon.
1007.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-547
μίμνοντι . .
ἀνθεῖ, einem Zuwartenden erblüht nur auch üppig die Strafe d. h. wenn die Rache auf sich warten läfst, wird sie nur um so heftiger, wie sie jetzt nach einiger Zeit zwar, aber fürchterlich über die Mörder des Agamemnon hereingebrochen ist. Über den Gedanken zu 381 f.
ἀνθεῖ wie
βρύειν 68.
1008.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-548
ἔδρασεν,
Κλυταιμήστρα.
1009.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-549
Haec vestis testatur, se ab Aegisthi ense tinctam esse (Butler). Das Schwert also, mit welchem Klyt. den Agamemnon getötet, war ihr von Agisthos gegeben. Vgl.
Ag. 1608 f.
1010.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-550
Der Blutflecken (65) unterstützt die Zeit in der Zerstörung der Farbe des bunten Gewandes.
1012.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-551
νῦν ..
νῦν παρών (
παρών wie Soph.
Αi. 338
ἔοικεν τοῖς πάλαι νοσήμασι ξυνοῦσι λυπεῖσθαι παρών): jetzt - jetzt augenblicklich d. h.,,so eben erst spendete ich meiner That Beifall, jetzt muss ich sie beklagen."
αὐτόν,
ἐμαυ τόν, vgl. 220.
1014.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-552
ἀλγῶ μὲν: darnach scheint
ἀλγῶ δὲ gefolgt, also ein Vers ausgefallen zu sein.
ἀλγῶ mit Akk. wie Soph.
Αi. 790
πρᾶξιν ἣν ἤλγησ᾽ ἐγώ. —
ἔργα καὶ πάθος, mein Thun und Leiden d.i. alles was mit mir ist.
1015.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-553
μιάσματα tritt für
σκυλεύματα ein.
1017.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-554
ἄνατος, ohne Unheil, vgl.
Soph. Ant. 614
οὐδὲν ἕρπει θνατῶν βιότῳ πάμπολις ἐκτὸς ἄτας. So spricht der Chor, um Orestes zu trösten.
1018.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-555
D. i. wenn die Gegenwart frei von Mühsal ist, so bringt gewifs solche die Zukunft.
1019.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-556
Ζυ ὡς ἂν εἰδῆτε gehört
κτανεῖν τέ φημι κτέ. 1025, welchen Worten ein der Parenthese entsprechender Satz
ἕως ..
φίλοις vorausgeschickt wird.
όποι τελεί: vgl. 1073,
Sept. 646
τάχ᾽ εἰσόμεσθα τἀπίσημ᾽ ὅποι τελεῖ,
Suppl. 611
που κεκύρωται τέλος, Eur. Tro. 1029
ἵν᾽ εἰδῇς οἱ τελευτήσω λόγον und oben zu 526.
1020-1021.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-557
ἡνιοστρόφου δρόμου ἔξω, aufserhalb der Bahn, in welcher der Wagenlenker das Rofs lenkt. Vgl. zu
Ag. 1244
ἐκ δρόμου πεσὼν τρέχω.
1022-1023.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-558
δύσαρκτοι: vgl.
Pers. 196
ἐν ἡνίαισί τ᾽ εἶχεν εὔαρκτον στόμα.
πρὸς δὲ καρδίᾳ κτέ: zu 166.
κρότος vom Tanz auch Eur. Herakleid.783
παννυχίοις ποδῶν κρότοισιν, Tro. 546
ἀέριον ἀνὰ κρότον ποδῶν u. a