Search the Perseus Catalog for:

View: By Scene

← Previous Next →

Aegisthus

You speak like that, you who sit at the lower oar when those upon the higher bench control the ship?¹Old as you are, you shall learn how bitter it is

at your age to be schooled when prudence is the lesson set before you. Bonds and the pangs of hunger are far the best doctors of the spirit when it comes to instructing the old. Do you have eyes and lack understanding? Do not kick against the goads lest you strike to your own hurt.
1620

Chorus

Woman that you are! Skulking at home and awaiting the return of the men from war, all the while defiling a hero’s bed, did you contrive this death against a warrior chief?
1625

Aegisthus

These words of yours likewise shall prove a source of tears. The tongue of Orpheus is quite the opposite of yours.

He led all things by the rapture of his voice; but you, who have stirred our wrath by your silly yelping, shall be led off yourself. You will appear tamer when put down by force.
1630

Chorus

As if you would ever truly be my master here in Argos , you who did contrive our king’s death, and

then had not the courage to do this deed of murder with your own hand!
1635

Aegisthus

Because to ensnare him was clearly the woman’s part; I was suspect as his enemy of old. However, with his gold I shall endeavor to control the people; and whoever is unruly,

him I’ll yoke with a heavy collar, and in truth he shall be no well-fed trace-horse!² No! Loathsome hunger that houses with darkness shall see him gentle.
1640

Chorus

Why then, in the baseness of your soul, did you not kill him yourself, but leave his slaying to a woman,

a plague to her country and her country’s gods? Oh, does Orestes perhaps still behold the light, that, with favoring fortune, he may come home and be the slayer of this pair with victory complete?
1645

Agamemnon. Aeschylus. Herbert Weir Smyth (Translator). New York. 1926.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by The Annenberg CPB/Project.

Current edition Perseus

Agamemnon (English) (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.))

Editions (7)

Ἀγαμέμνων Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 1617 focus

Αἴγισθος

σὺ ταῦτα φωνεῖς νερτέρᾳ προσήμενος

κώπῃ, κρατούντων τῶν ἐπὶ ζυγῷ δορός;

γνώσῃ γέρων ὢν ὡς διδάσκεσθαι βαρὺ

τῷ τηλικούτῳ, σωφρονεῖν εἰρημένον.
1620

δεσμὸς δὲ καὶ τὸ γῆρας αἵ τε νήστιδες

δύαι διδάσκειν ἐξοχώταται φρενῶν

ἰατρομάντεις. οὐχ ὁρᾷς ὁρῶν τάδε;

πρὸς κέντρα μὴ λάκτιζε, μὴ παίσας μογῇς.

Χορός

γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης μένων
1625

οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνων ἅμα

ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδʼ ἐβούλευσας μόρον;

Αἴγισθος

καὶ ταῦτα τἄπη κλαυμάτων ἀρχηγενῆ.

Ὀρφεῖ δὲ γλῶσσαν τὴν ἐναντίαν ἔχεις.

ὁ μὲν γὰρ ἦγε πάντʼ ἀπὸ φθογγῆς χαρᾷ,
1630

σὺ δʼ ἐξορίνας νηπίοις ὑλάγμασιν

ἄξῃ· κρατηθεὶς δʼ ἡμερώτερος φανῇ.

Χορός

ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσῃ,

ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδʼ ἐβούλευσας μόρον,

δρᾶσαι τόδʼ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως.
1635

Αἴγισθος

τὸ γὰρ δολῶσαι πρὸς γυναικὸς ἦν σαφῶς·

ἐγὼ δʼ ὕποπτος ἐχθρὸς ἦ παλαιγενής.

ἐκ τῶν δὲ τοῦδε χρημάτων πειράσομαι

ἄρχειν πολιτῶν· τὸν δὲ μὴ πειθάνορα

ζεύξω βαρείαις οὔτι μοι σειραφόρον
1640

κριθῶντα πῶλον· ἀλλʼ ὁ δυσφιλὴς σκότῳ

λιμὸς ξύνοικος μαλθακόν σφʼ ἐπόψεται.

Χορός

τί δὴ τὸν ἄνδρα τόνδʼ ἀπὸ ψυχῆς κακῆς

οὐκ αὐτὸς ἠνάριζες, ἀλλά νιν γυνὴ

χώρας μίασμα καὶ θεῶν ἐγχωρίων
1645

ἔκτεινʼ;Ὀρέστης ἆρά που βλέπει φάος,

ὅπως κατελθὼν δεῦρο πρευμενεῖ τύχῃ

ἀμφοῖν γένηται τοῖνδε παγκρατὴς φονεύς;

Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 1617 focus

ΑΙ.

σὺ ταῦτα φωνεῖς νερτέρα προσήμενος

κώπη, κρατούντων τῶν ἐπὶ ζυγῷ δορός;

γνώσει γέρων ὢν ὡς διδάσκεσθαι βαρύ

τῷ τηλικούτῳ, σωφρονεῖν εἰρημένον.
1620

δεσμὸς δὲ καὶ τὸ γῆρας αἵ τε νήστιδες

δύαι διδάσκειν ἐξοχώταται φρενῶν

ἰατρομάντεις, οὐχ ὁρᾶς ὁρῶν τάδε;

πρὸς κέντρα μὴ λάκτιζε, μὴ πταίσας μογῆς.

ΧΟ.

γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης νέου
1625

οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνουσ᾽ ἅμα

ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδ᾽ ἐβούλευσας μόρον;

ΑΙ.

καὶ ταῦτα τἄπη κλαυμάτων ἀρχηγενῆ.

Ὀρφεῖ δὲ γλῶσσαν τὴν ἐναντίαν ἔχεις.

ὁ μὲν γὰρ ἦγε πάντ᾽ ἀπὸ φθογγῆς χαρᾶ,
1630

σὺ δ᾽ ἐξορίνας νηπίοις ὑλάγμασιν

ἄξει· κρατηθεὶς δ᾽ ἡμερώτερος φανεῖ.

ΧΟ.

ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσει,

ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδ᾽ ἐβούλευσας μόρου,

δρᾶσαι τόδ᾽ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως;
1635

ΑΙ.

τὸ γὰρ δολῶσαι πρὸς γυναικὸς ἦν σαφῶς·

ἐγὼ δ᾽ ὕποπτος ἐχθρὸς ἡ παλαιγενής.

ἐκ τῶν δὲ τοῦδε χρημάτων πειράσομαι

ἄρχειν πολιτῶν· τὸν δὲ μὴ πειθάνορα

ζεύξω βαρείαις οὔτι μοι σειραφόρον
1640

κριθῶντα πῶλον· ἀλλ᾽ ὁ δυσφιλής σκότῳ

λιμὸς ξύνοικος μαλθακόν σφ᾽ ἐπόψεται.

ΧΟ.

τί δὴ τὸν ἄνδρα τόνδ᾽ ἀπὸ ψυχῆς κακῆς

οὐκ αὐτὸς ἠνάριζες, ἀλλά νιν γυνὴ

χώρας μίασμα καὶ θεῶν ἐγχωρίων
1645

ἔκτειν; Ορέστης ἆρά που βλέπει φάος,

ὅπως κατελθὼν δεῦρο πρευμενεῖ τύχῃ

ἀμφοῖν γένηται τοῖνδε παγκρατὴς φονεύς;

Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 1617 focus

Αἴγισθος

σὺ ταῦτα φωνεῖς νερτέρᾳ προςήμενος

κώπῃ, κρατούντων τῶν ἐπὶ ζυγῷ δορός;

γνώσει, γέρων ὤν, ὡς διδάσκεσθαι βαρὺ

τῷ τηλικούτῳ σωφρονεῖν εἰρημένον.

Αἴγισθος

δεσμὸς δὲ καὶ τὸ γῆρας αἵ τε νήστιδες
1590

δύαι διδάσκειν ἐξοχώταται φρενῶν

ἰατρομάντεις. οὐχ ὁρᾷς ὁρῶν τάδε;

πρὸς κέντρα μὴ λάκτιζε, μὴ 'παίσας μογῇς.

Ἡμιχόριον Β

γύναι, σὺ τοῦδ᾽ ἥκοντος ἐκ μάχης νέον

οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνουσ᾽ ἅμα
1595

ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδ᾽ ἐβούλευσας μόρον;

Αἴγισθος

καὶ ταῦτα τἄπη κλαυμάτων ἀρχηγενῆ.

Ὀρφεῖ δὲ γλῶσσαν τὴν ἐναντίαν ἔχεις.

ὃ μὲν γὰρ ἦγε πάντ᾽ ἀπὸ φθογγῆς χαρᾷ,

σὺ δ᾽ ἐξορίνας νηπίοις ὑλάγμασιν
1600

ἄξει· κρατηθεὶς δ᾽ ἡμερώτερος φανεῖ.

Ἡμιχόριον Β

ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσει,

ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδ᾽ ἐβούλευσας μόρον,

δρᾶσαι τόδ᾽ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως;

Αἴγισθος

τὸ γὰρ δολῶσαι πρὸς γυναικὸς ἦν σαφῶς·
1605

ἐγὼ δ᾽ ὕποπτος ἐχθρὸς ἦ παλαιγενής.

ἐκ τῶνδε τοῦδε χρημάτων πειράσομαι

ἄρχειν πολιτῶν· τὸν δὲ μὴ πειθάνορα

ζεύξω βαρείαις, οὔτι μὴ σειραφόρον
1610

κριθῶντα πῶλον· ἀλλ᾽ ὁ δυςφιλὴς σκότῳ

λιμὸς ξύνοικος μαλθακόν σφ᾽ ἐπόψεται.

Ἡμιχόριον Α

τί δὴ τὸν ἄνδρα τόνδ' ἀπὸ ψυχῆς κακῆς

οὐκ αὐτὸς ἠνάριζες; ἀλλά νιν γυνὴ

χώρας μίασμα καὶ θεῶν ἐγχωρίων
1615

ἔκτειν'. Ὀρέστης ἆρά που βλέπει φάος,

ὅπως κατελθὼν δεῦρο πρευμενεῖ τύχῃ

ἀμφοῖν γένηται τοῖνδε παγκρατὴς φονεύς;

ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) Experimental (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1617 focus

ΑΙΓΙΣθΟΣ

Σὺ ταῦτα φωνεῖς νερτέρα προσήμενος

κώπῃ, κρατούντων τῶν ἐπὶ ζυγῷ δορός ;
1615

γνώσῃ γέρων ὢν ὡς διδάσκεσθαι βαρὺ

τῷ τηλικούτῳ, σωφρονεῖν εἰρημένον·

δεσμὸς -μὸν δὲ καὶ τὸ γῆρας αἵ τε νήστιδες

δύαι διδάσκειν ἐξοχώταται φρενῶν

ἰατρομάντεις. Οὐχ ὁρᾷς ὁρῶν τάδε ;
1620

πρὸς κέντρα μὴ λάκτιζε, μὴ παίσας πήσας μογῇς.

ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ

ΧΟΡΟΣ

Γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης μένων νέον
1625

οἰκουρός, εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνας -νουσ' ἅμα

ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδ' ἐβούλευσας μόρον ;

ΑΙΓΙΣθΟΣ

Καὶ ταῦτα τἄπη κλαυμάτων ἀρχηγενῆ.

Ὀρφεῖ δὲ γλῶσσαν τὴν ἐναντίαν ἔχεις·

ὃ μὲν γὰρ ἦγε πάντ' ἀπὸ φθογγῆς χαρᾷ,
1630

σὺ δ' ἐξορίνας νηπίοις ἠπίοις ὑλάγμασιν

ἄξῃ· κρατηθεὶς δ' ἡμερώτερος φανῇ.

ΧΟΡΟΣ

Ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσῃ,

ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδ' ἐβούλευσας τῷδε βουλεύσας μόρον,

δρᾶσαι τόδ' ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως ;
1635

ΑΙΓΙΣθΟΣ

Τὸ γὰρ δολῶσαι πρὸς γυναικὸς ἦν σαφῶς·

ἐγὼ δ' ὕποπτος ἐχθρὸς ἦ ἢ παλαιγενής.

Ἐκ τῶν δὲ τοῦδε τῶνδε χρημάτων πειράσομαι

ἄρχειν πολιτῶν· τὸν δὲ μὴ πειθάνορα

ζεύξω βαρείαις, οὔτι μὴ σειραφόρον
1640

κριθῶντα πῶλον, ἀλλ' ὁ δυσφιλὴς σκότῳ κότῳ

λιμὸς ξύνοικος σύν- μαλθακόν σφ' ἐπόψεται.

ΧΟΡΟΣ

Τί δὴ τὸν ἄνδρα τόνδ' ἀπὸ ψυχῆς κακῆς

οὐκ αὐτὸς ἠνάριζες, ἀλλά νιν σὺν γυνή,

χώρας μίασμα καὶ θεῶν ἐγχωρίων,
1645

ἔκτειν' ; Ὀρέστης ἆρά που ἆρα ποῦ βλέπει φάος,

ὅπως κατελθὼν δεῦρο πρευμενεῖ τύχῃ

ἀμφοῖν γένηται τοῖνδε παγκρατὴς φονεύς ;

Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 1617 focus

σὺ ταῦτα φωνεῖς νερτέρᾳ προσήμενος

κώπῃ, κρατούντων τῶν ἐπὶ ζυγῷ δορός;

γνώσῃ γέρων ὢν ὡς διδάσκεσθαι βαρὺ

τῷ τηλικούτῳ σωφρονεῖν εἰρημένον.
1620

δεσμὸς δὲ καὶ τὸ γῆρας αἵ τε νήστιδες

δύαι διδάσκειν ἐξοχώταται φρενῶν

ἰατρομάντεις. οὐχ ὁρᾷς ὁρῶν τάδε;

πρὸς κέντρα μὴ λάκτιζε, μὴ πταίσας μογῇς.

ΧΟ.

γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης νέον
1625

οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνων ἅμα

ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδ᾽ ἐβούλευσας μόρον;

ΑΙ.

καὶ ταῦτα τἄπη κλαυμάτων ἀρχηγενῆ.

Ὀρφεῖ δὲ γλῶσσαν τὴν ἐναντίαν ἔχεις·

ὃ μὲν γὰρ ἦγε πάντ᾽ ἀπὸ φθογγῆς χαρᾷ,
1630

σὺ δ᾽ ἐξορίνας νηπίοις ὑλάγμασιν

ἄξῃ· κρατηθεὶς δ᾽ ἡμερώτερος φανῇ.

¹²

ἰδόντι τόνδε φὴς τόνδ᾽ ἔφης³ νετέρᾳ δεσμόν τὸ ῥῖγος ἐξοχώτατε πταίσας πήσας παίσας scribendum videtur γυνὴ σύ. μάχης μένων αἰσχύνων αἰσχύνουσ' (αἰσχύνας) ήγε corr. ex ἦσε (ut vid.) νηπίοις ηπίοις

ΧΟ.

ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσῃ,

ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδ᾽ ἐβούλευσας μόρον,

δρᾶσαι τόδ᾽ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως;
1635

ΑΙ.

τὸ γὰρ δολῶσαι πρὸς γυναικὸς ἦν σαφῶς·

ἐγὼ δ᾽ ὕποπτος ἐχθρὸς ἢ παλαιγενής.

ἐκ τῶν δὲ τοῦδε χρημάτων πειράσομαι

ἄρχειν πολιτῶν· τὸν δὲ μὴ πειθάνορα

ζεύξω βαρείαις οὔτι μὴ σειραφόρον
1640

κριθῶντα πῶλον· ἀλλ᾽ ὁ δυσφιλεῖ σκότῳ

λιμὸς ξύνοικος μαλθακόν σφ᾽ ἐπόψεται.

ΧΟ.

τί δὴ τὸν ἄνδρα τόνδ' ἀπὸ ψυχῆς κακῆς

οὐκ αὐτὸς ἠνάριζες, ἀλλά νιν γυνὴ

χώρας μίασμα καὶ θεῶν ἐγχωρίων
1645

ἔκτειν᾽; Ὀρέστης ἆρά που βλέπει φάος,

ὅπως κατελθὼν δεῦρο πρευμενεῖ τύχῃ

ἀμφοῖν γένηται τοῖνδε παγκρατὴς φονεύς.

ΑΙ.

Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 1617 focus

ΑΙΓΙΣθΟΣ

σὺ ταῦτα φωνεῖς νερτέραι προσήμενος

κώπηι, κρατούντων τῶν ἐπὶ ζυγῶι δορός;

γνώσηι γέρων ὢν ὡς διδάσκεσθαι βαρύ

τῶι τηλικούτωι, σωφρονεῖν εἰρημένον.
1620

δεσμοὶ δὲ καὶ τὸ γῆρας αἵ τε νήστιδες

δύαι διδάσκειν ἐξοχώταται φρενῶν

ἰατρομάντεις. οὐχ ὁρᾶις ὁρῶν τάδε;

πρὸς κέντρα μὴ λάκτιζε, μὴ παίσας μογῆις.

ΧΟΡΟΣ

γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης νέον
1625

οἰκουρός, εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνων ἅμα,

ἀνδρὶ στρατηγῶι τόνδ᾽ ἐβούλευσας μόρον;

ΑΙΓΙΣθΟΣ

καὶ ταῦτα τἄπη κλαυμάτων ἀρχηγενῆ.

Ὀρφεῖ δὲ γλῶσσαν τὴν ἐναντίαν ἔχεις·

ὃ μὲν γὰρ ἦγε πάντ᾽ ἀπὸ φθογγῆς χαρᾶι,
1630

σὺ δ᾽ ἐξορίνας νηπίοις ὑλάγμασιν

ἄξηι· κρατηθεὶς δ᾽ ἡμερώτερος φανῆι.

ΧΟΡΟΣ

ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσηι,

ὃς οὔκ, ἐπειδὴ τῶιδ᾽ ἐβούλευσας μόρον,

δρᾶσαι τόδ᾽ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως.
1635

ΑΙΓΙΣθΟΣ

τὸ γὰρ δολῶσαι πρὸς γυναικὸς ἦν σαφῶς,

ἐγὼ δ᾽ ὕποπτος ἐχθρὸς ἦ παλαιγενής.

ἐκ τῶν δὲ τοῦδε χρημάτων πειράσομαι

ἄρχειν πολιτῶν· τὸν δὲ μὴ πειθάνορα

ζεύξω βαρείαις, οὔ τι δὴ σειραφόρον
1640

κριθῶντα πῶλον, ἀλλ᾽ ὁ δυσφιλὴς xótot σκότωι

λιμὸς ξύνοικος μαλθακόν σφ᾽ ἐπόψεται.

ΧΟΡΟΣ

τί δὴ τὸν ἄνδρα τόνδ᾽ ἀπὸ ψυχῆς κακῆς

οὐκ αὐτὸς ἠνάριζες, ἀλλὰ σὺν γυνή,

χώρας μίασμα καὶ θεῶν ἐγχωρίων,
1645

ἔκτειν; Ὀρέστης ἆρά που βλέπει φάος,

ὅπως κατελθὼν δεῦρο πρευμενεῖ τύχηι

ἀμφοῖν γένηται τοῖνδε παγκρατὴς φονεύς;

Aeschyli Agamemnon (OCR draft) Experimental (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 1617 focus

ΑΙ.

σὺ ταῦτα φωνεῖς νερτέραι προσήμενος

κώπηι, κρατούντων τῶν ἐπὶ ζυγῶι δορός;
1620

γνώσηι γέρων ὢν ὡς διδάσκεσθαι βαρύ

τῶι τηλικούτωι, σωφρονεῖν εἰρημένον.

δεσμὸς δὲ καὶ τὸ γῆρας αἵ τε νήστιδες

Testim.:

1602 Tzetzes Cram. An. Ox. III 378 ... καὶ Αἰσ. λέγων ἀρᾶτ᾽ ὀλέσθαι – γένος

Apparatus Criticus

ἀμπίπτει δ᾽ ἀπὸ σφαγὴν ἐρῶν ἄν· πίπτει ... σφαγῆς μόρον δ᾽ ἄφερτον Πελοπίδαις ἐπεύχεται, dittographiam ... delevi ξυνδίκωι ξυνδίκως ὀλέσθαι ὀλέσθη τοι σοι ¹ ξυνάψας συνάψας ἰδόντα ἰδόντι τόνδε φὴς τόνδ᾽ ἔφης νερτέραι νετέραι δεσμὸς δεσμόν

ΑΙ.

δύαι διδάσκειν ἐξοχώταται φρενῶν

ἰατρομάντεις. οὐχ ὁρᾶις ὁρῶν τάδε;
1625

πρὸς κέντρα μὴ λάκτιζε, μὴ πταίσας μογῆις.

ΧΟ.

γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης νέον

οἰκουρὸς εὐνήν (τ᾽) ἀνδρὸς αἰσχύνουσ᾽ ἅμα

ἀνδρὶ στρατηγῶι τόνδ᾽ ἐβούλευσας μόρον;

ΑΙ.

καὶ ταῦτα τἄπη κλαυμάτων ἀρχηγενῆ.
1630

Ὀρφεῖ δὲ γλῶσσαν τὴν ἐναντίαν ἔχεις·

ὃ μὲν γὰρ ἦγε πάντ᾽ ἀπὸ φθογγῆς χαρᾶι,

σὺ δ᾽ ἐξορίνας νηπίοις ὑλάγμασιν

ἄξηι· κρατηθεὶς δ᾽ ἡμερώτερος φανῆι.

ΧΟ.

ὡς δὴ σύ μοι τύραννος ᾿Αργείων ἔσηι,
1635

ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῶιδ᾽ ἐβούλευσας μόρον,

δρᾶσαι τόδ᾽ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως.

ΑΙ.

τὸ γὰρ δολῶσαι πρὸς γυναικὸς ἦν σαφῶς,

ἐγὼ δ᾽ ὕποπτος ἐχθρὸς ἢ παλαιγενής.

ἐκ τῶν δὲ τοῦδε χρημάτων πειράσομαι
1640

ἄρχειν πολιτῶν· τὸν δὲ μὴ πειθάνορα

Ζεύξω βαρείαις οὔτι μοι σειραφόρον

κριθῶντα πῶλον· ἀλλ᾽ ὁ δυσφιλής σκότωι

λιμὸς ξύνοικος μαλθακόν σφ᾽ ἐπόψεται.

ΧΟ.

τί δὴ τὸν ἄνδρα τόνδ᾽ ἀπὸ ψυχῆς κακῆς
1645

οὐκ αὐτὸς ἠνάριζες, ἀλλά νιν γυνή,

χώρας μίασμα καὶ θεῶν ἐγχωρίων,

ἔκτειν᾽; Ορέστης ἀρά που βλέπει φάος,

ὅπως κατελθὼν δεῦρο πρευμενεῖ τύχηι

ἀμφοῖν γένηται τοῖνδε παγκρατὴς φονεύς.
1650

Testim.:

1624 Schol. Pind. Pyth. 2, 173 Αἰσ. ᾿Αγ. πρὸς-μογῆις Zenob. Par. V 70 πρὸς κέντρα λακτ. ..... καὶ Αἰσ. μέμνηται, cf. Prom. 329

1637 Hesych. ὕποπτος ἐχθρός sine explicatione

1640 Pollux 7, 23 Αἰσ. σειραφόρον καὶ κριθῶντα πῶλον.

Apparatus Criticus

πταίσας πήσας παίσας (τ᾽) supplevi τόνδ᾽ ἐβούλευσας τώδε βουλεύσας νηπίοις ἠπίοις ² σκότωι κότωι νιν γυνή σὺν γυνή

Translations (10)

Agamemnon Perseus (Aeschylus. The poetical works of Robert Browning, Volume 13. Browning, Robert, translator; Berdoe, Edward, editor. London: Smith, Elder and Co., 1889.) — 1617 focus

AIGISTHOS.

Thou such things soundest — seated at the lower

Oarage to those who rule at the ship’s mid-bench?

Thou shalt know, being old, how heavy is teaching

To one of the like age — bidden be modest!
1620

But chains and old age and the pangs of fasting

Stand out before all else in teaching, — prophets

At souls’-cure! Dost not, seeing aught, see this too?

Against goads kick not, lest tript-up thou suffer!

CHOROS.

Woman, thou, — of him coming new from battle
1625

Houseguard — thy husband’s bed the while disgracing, —

For the Army-leader didst thou plan this fate too?

AIGISTHOS.

These words too are of groans the prime-begetters!

Truly a tongue opposed to Orpheus hast thou:

For he led all things by his voice’s grace-charm,
1630

But thou, upstirring them by these wild yelpings,

Wilt lead them! Forced, thou wilt appear the tamer!

CHOROS.

So — thou shalt be my king then of the Argeians —

Who, not when for this man his fate thou plannedst,

Daredst to do this deed — thyself the slayer!
1635

AIGISTHOS.

For, to deceive him was the wife’s part, certes:

I was looked after — foe, ay, old-begotten!

But out of this man’s wealth will I endeavour

To rule the citizens: and the no-man-minder

— Him will I heavily yoke — by no means trace-horse,
1640

A corned-up colt! but that bad friend in darkness,

Famine its housemate, shall behold him gentle.

CHOROS.

Why then, this man here, from a coward spirit,

Didst not thou slay thyself? But, — helped, — a woman,

The country’s pest, and that of gods o’ the country,
1645

Killed him! Orestes, where may he see light now?

That coming hither back, with gracious fortune,

Of both these he may be the all-conquering slayer?

The Agamemnon (OCR draft) Experimental (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 1617 focus

Dost thou say these things sitting at the lower oar, while those upon the middle bench of the vessel bear sway? Thou shalt know, old as thou art, how bitter it is for a man of thy years to be schooled, when discretion is prescribed him. But bondage and the pangs of starvation are the best physicians of the mind to school even old age. Having eyes seest thou not this? Kick not against the pricks, lest thou, stumbling, suffer.

CHORUS

Woman! didst thou, guardian of the house of this man just arrived from battle 2

, having at the same time defiled his bed, resolve on the destruction of this warrior-chief here?

AEGISTHUS

These words too are the first parents of mourning. Thou hast a tongue quite opposite to that of Orpheus; for he. indeed, led all things along for joy of his voice. whereas thou having angered us by thy silly yelpings 3

, shalt be dragged away: but when overpowered thou wilt show thyself more tame.

CHORUS

As if thou forsooth shouldst be sovereign of the Argives, thou, that when thou hadst resolved on his destruction, daredst not to do this deed by a stroke of thine own hand 4

?

AEGISTHUS

Aye! for to plot was plainly a woman's part; and I, an ancient foe, was a suspicious object. However, by means of this man's wealth, I will try to rule the citizens; and the over-fed colt that is unruly, and draws not as I direct, I will yoke in heavy harness 1

; but famine, that dwells with hated darkness, shall see him softened.

CHORUS

O why didst not thou thyself with thy dastard heart slay this man here? but his wife, a pollution of her country and her country's gods, killed him. Does then Orestes anywhere behold the light, so that, returning hither under the guidance of gracious Fortune, he may become the mastering slayer of these twain?

AEGISTHUS

AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1617 focus

me révolte. Tu dis que tu as, délibérément, tué cet homme, et,
seul, machiné ¹ ce meurtre lamentable : je dis, moi, que ta tête n'échappera pas — sache-le — à la juste vengeance du peuple, chargée de pierres et d'imprécations.

ÉGISTHE

C'est toi qui, du dernier banc des rameurs, oses ainsi élever la voix qui commande donc à bord, sinon ceux qui sont sur le pont ? Malgré ton âge, tu vas
voir comme il est dur à un vieux d'être mis au dressage, quand l'ordre est d'être raisonnable. Pour dresser même la vieillesse, les fers, les tourments de la faim sont des magiciens sans rivaux. Tes yeux ne s'ouvrent pas à voir ce que tu vois ? Ne regimbe donc pas contre l'aiguillon : si tu t'enferres, il t'en cuira.

AGAMEMNON

LE CORYPHÉE

Et c'est toi — une femme ! puisque tu restes à la maison attendant que les hommes reviennent du combat — c'est toi qui tout ensemble souillas la couche d'un héros et machinas la mort d'un chef d'armée !

ÉGISTHE

Voilà encore des mots qui vont faire naître des larmes. Ta voix est le contraire de la voix d'Orphée :
lui, par ses accents, enchaînait la nature charmée ; toi, pour nous provoquer par de sots hurlements, tu seras enchaîné, et la force t'apprivoisera.

LE CORYPHÉE

Quoi ! je te verrais roi d'Argos, toi
qui machinas le meurtre de cet homme, sans même oser agir ni frapper de ton bras !

ÉGISTHE

La ruse clairement revenait à la femme. Moi, le vieil ennemi, j'aurais été suspect. Mais, avec les biens de cet homme, je compte maintenant commander
aux citoyens. Le rebelle, je l'attellerai sous un joug pesant : qu'il ne compte pas être nourri d'orge comme un poulain de volée ! La faim cruelle associée aux ténèbres le verra devenir plus doux.

LE CORYPHÉE

Et pourquoi, dans ta lâcheté, ne frappais-tu pas toi-même le héros ? pourquoi est-ce une
femme, souillure du pays et des dieux du pays, qui a été sa meurtrière ? Mais Oreste — Oreste ne vit-il pas toujours, pour revenir guidé par quelque heureuse chance et les tuer

Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 1617 focus

From thee, who laboureſt at the loweſt oar,

This language, and to him that holds the helm!

Thou ſhalt be taught, old man, what at thy age

Is an hard leſſon, prudence.
1805

Chains and hunger,

Beſides the load of age, have ſovereign virtue

To phyfic the proud heart.

Behold this ſight x

;

Does it not ope thine eyes? Reſt quiet then;
1810

Contend not with the ſtrong; there’s danger in it.

CHORUS.

And cou’d thy ſoſter ſex, whilſt the rough war

Demands its chieftain, violate his bed,

And on his firſt return contrive his death?

ÆGISTHUS.

No more: this ſounds th' alarm to rude complaints.
1815

The voice of Orpheus with its ſoothing notes

Attracted e’en the ſavage; whilſt thy yells

To rage inflame the gentle: but take heed;

Dungeons and chains may teach thee moderation.

CHORUS.

Shalt thou reign king in Argos? Thou, whoſe ſoul
1820

Plotted this murder; whilſt thy coward hand

Shrunk back, nor dared to execute the deed?

ÆGISTHUS.

Wiles and deceit are female qualities:

The memory of my ancient enmity

Had wak’d ſuſpicion.
1825

Maſter of his treaſures,

Be it my next attempt to gain the people:

Whome’er I find unwilling to ſubmit,

Him, like an high-fed and unruly horſe

Reluctant to the harness, rigor ſoon
1830

Shall tame: confinement, and her meagre comrade

Keen hunger, will abate his firey mettle.

CHORUS.

Did not the baſeneſs of thy coward ſoul

Unman thee to this murder, that a woman,

Shame to her country and her country’s Gods,
1835

Muſt dare the horrid deed?

But when Oreſtes,

Where’er he breathes the vital air, returns,

Good fortune be his guide, ſhall not his hand

Take a bold vengeance in the death of both?
1840

ÆGISTHUS.

Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 1617 focus

Tu dici questo, tu che arranchi agli ultimi

banchi dei remi, quando alto sul ponte

c'è chi governa?

1910

Vecchio, ben saprai

quanto è duro imparare a questa età,

quando altri impone di far senno.

I ceppi

e le torture del digiuno, sono
1915

medici portentosi a rinsavire

sin la mente dei vecchi.

Hai gli occhi aperti,

e non distingui ciò? Non calcitrare

al pungolo, ché il cozzo non ti fiacchi!
1920

CORIFEO

Ah! Femminetta! E tu, seduto in casa,

dopo macchiato il letto dall'eroe,

che ritornato appena era dal campo,

questa sorte hai tramata al nostro duce!

EGISTO

Anche queste parole saran fonte
1925

di lagrime. La tua voce è l'opposto

EGISTO

della voce d'Orfeo; quegli traeva

con la dolcezza del suo canto ogni uomo:

tu che m'incíti coi latrati stolti,

sarai nei ceppi trascinato;
1930

e sotto

l'altrui potere, sembrerai men fiero.

CORIFEO

Come sarai signore d'Argo tu,

che, tramata l'insidia, non osasti

neppure di tua man compier l'eccidio?
1935

EGISTO

Tramar l'inganno, compito di femmina

era di certo: ero io da lungo tempo

inimico sospetto.

Ora, padrone

dei beni di costui, sui cittadini
1940

tenterò comandare.

E chi men docile

sarà, lo aggraverò di duro giogo,

non lo terrò puledro di volata,

satollo d'orzo.
1945

Fame, della tenebra

aspra compagna, l'ammorbidirà.

CORIFEO

Perché non ti bastò l'animo tristo

a ucciderlo? Una donna lo sgozzò,

lordura d'Argo e dei paterni Numi.
1950

Ah! Ma la luce vede ancora Oreste!

Con la prospera sorte giunga, abbatta

ogni ostacolo, e tutte e due vi scanni!

AGAMENNONE

EGISTO

Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 1617 focus

Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 1617 focus

spricht dich frei von dem Morde.

Nein, nein.

1620

Nur Mithelfer der Untat

sind die Sünden der Väter.

1510 In Strömen des Verwandtenblutes stürmt einher

der schwarze Mord, und überall, wo er erscheint,

wird Wetters Wut die Kinder fressen.
1625

Wehe!

Weh mein König, welche Totenklage,

welchen Scheidegruß aus treuer Seele

1515 bring' ich dir? Mein König, wie du daliegst

in der Spinne Netz verstrickt, verhauchend
1630

deinen Odem in verruchtem Mord.

Wie liegst du so schmählich

gefällt durch Verrat.

Es schlug dich das Beil

mit doppelter Schneide.
1635

Es führte den Streich

1520 dein eigenes Weib.

108

Klytaimestra.

Was ist schmählich denn an seinem Tode?

was verräterisch an meinen Künsten?

Auch das Leid, das er den Seinen anthat,
1640

war ja nicht Verrat, noch war es Tücke.

1525 Nur die Blume, die aus meinem Schoße

ihm emporgeblüht, Iphigeneia,

seine Tochter, schlachtete der Vater.

Was er that, das war sein Recht; sein Recht ist,
1645

was er leidet. Nein, er soll im Hades

über List und Mord sich nicht beschweren,

denn er erntet nur, was er gesät.

Chor.

1530

Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Anna Swanwick, 1886.) — 1617 focus

ÆGISTHOS

Plying the lowest oar, dost menace us

Who from the upper benches sway the helm ?

Being old thou know’st how bitter at thy years

Wisdom by stern necessity to learn.

But bonds and hunger-pangs, to cure the mind

Of stubborn old, are skilful leeches found.

Hast eyes, yet seest not this? Against the pricks

Kick not, lest stumbling, thou shouldst come to grief.

Chorus

Woman, house-mate to him from recent war

Return’d,— defiler of thy husband's bed,

Death thou didst plot against this warrior chief.

ÆGISTHOS

These words will fountains be of bitter tears.

Thy tongue the opposite to Orpheus is;

For he drew all by rapture of his voice,

While thou, by idle bark, dost all things stir

†To hate ; — when conquered, thou wilt tamer

show.

Chorus

Shalt thou be ruler of the Argives, thou,

Who, when that thou hadst plotted this man's death,

Didst courage lack to strike the blow thyself?

ÆGISTHOS

To spread the snare was plainly woman's part,

For I, his ancient foeman, was suspect;

But armed with this man's treasure, be it mine

To rule the citizens. Th' unruly colt

That, barley-fed, turns restive, I will bind

†With heavier thong than yokes the trace-horse;

—him,

Darkness' grim comrade, Famine, shall see tamed.

Chorus

This man why didst thou not, O base of soul,

Slaughter thyself? But him his wife, with thee,

The land polluting, and her country's gods,

Hath slain. Orestes, sees he still the light,

That, home-returning with auspicious Fate,

He may, with mighty stroke, deal death to both ?

Trochaic

English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 1617 focus

This word from thee, this word from one who rows

Low at the oars¹ beneath, what time we rule,

We of the upper tier? Thou'lt know anon,

'Tis bitter to be taught again in age,
1905

By one so young, submission at the word.

But iron of the chain and hunger's throes,

Can minister unto an o'erswoln pride

Marvellous well, ay, even in the old.

Hast eyes, and seest not this? Peace—kick not thus
1910

Against the pricks, unto thy proper pain!

Chorus.

Woman, home-watcher for thy lord who came

But now from war, didst thou his couch defile

And for the chief himself devise this doom?

Ægisthus.

Bold words again! but they shall end in tears.
1915

The very converse, thine, of Orpheus' tongue:

He roused and led in ecstasy of joy

All things that heard his voice melodious;

But thou as with the futile cry of curs

Wilt draw men wrathfully upon thee. Peace!
1920

Or strong subjection soon shall tame thy tongue.

Chorus.

Ay, thou art one to hold an Argive down,

Thou, skilled to plan the murder of the king,

But not with thine own hand to smite the blow!

Ægisthus.

That fraudful force was woman's very part,
1925

Not mine, whom deep suspicion from of old

Would have debarred. Now by his treasure's aid

My purpose holds to rule the citizens.

But whoso will not bear my guiding hand,

Him for his corn-fed mettle I will drive
1930

Not as a trace-horse, light-caparisoned,

But to the shafts with heaviest harness bound.

Famine, the grim mate of the dungeon dark,

Shall look on him and shall behold him tame.

Chorus.

Thou losel soul, was then thy strength too slight
1935

To deal in murder, while a woman's hand,

Staining and shaming Argos and its gods,

Availed to slay him? Ho, if anywhere

The light of life smite on Orestes' eyes,

Let him, returning by some guardian fate,
1940

Hew down with force her paramour and her!

Ægisthus.

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.) — 1617 focus

Das drohest du, der auf der letzten Ruderbank

Des Schiffes sitzt, dem Herrscher, der das Steuer lenkt?

Als Greis erkenne, daß in solchen Jahren noch
1570

Weisheit zu lernen schwierig sei nach altem Spruch.

Doch auch das Alter können Band und Fesseln ja

Und Hungerqualen bessern, auserlesene

Lehrzauberinnen. Sehend stehst du dieses nicht?

Nicht nach dem Stachel löcke; Schmerzen bringt es dir!
1575

Der Chorführer.

Weib, das dem Helden, welcher jüngst heimkam vom Streit,

Das Haus gehütet und entweiht des Mannes Bett,

Du hast dem Feldherrn ausgedacht dies Todesloos?

Aegifthos.

Auch diese Worte werden Quell der Thränen dir.

Du hast von Orpheus' Zunge ganz das Widerspiel.
1580

Er riß bezaubernd durch Gesang einst Alles fort:

Du regst mit kühnem Schmähen auch die Milden auf,

Und wirst dahingerissen, bis die Zucht dich zähmt!

Der Chorführer.

Und also du willst Herrscher mir in Argos sein,

Der, ihm den Tod ersinnend, doch mit eigner Hand
1585

Die That hinauszuführen nicht den Muth besaß?

Aegisthos.

Ihn überlisten ziemte ja dem Weibe nur:

Ich schien verdächtig als des Mannes alter Feind.

Doch nun mit seinem reichen Schas versuch' ich es

Das Bürgervolk zu knechten! Wer mir nicht gehorcht,
1590

Den will ich zäumen, daß das überkecke Noß

Der Hafer nicht mehr steche; düstrer Kerkernacht

Unholder Gast, der Hunger, soll bald zahm ihn seh'n!

Der Chorführer.

Warum so feigen Sinnes hast du diesen Mann

Nicht selbst erschlagen? Morden mußt' ihn dir ein Weib,
1595

Des Landes Scheusal und der Landesgötter Schmach!

Schaut nicht Orestes irgendwo die Sonne noch,

Auf daß er, heimwärts kehrend auf des Glückes Pfad,

Mit starkem Arme Mörder sei der beiden hier?

Aegifthos.

Notes on the current edition

Agamemnon

1. In a bireme, the rowers on the lower tier were called θαλαμῖται ; those on the upper tier, ζευγῖται.

2. The trace-horse bore no collar, and was harnessed by the side of the pair under the yoke.

Commentary

Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus

1619. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-927

κοὺ λέγειν Libri

ἀλλ' ἐπεὶ δοκεῖς τάδ᾽ ἔρδειν καὶ λέγειν, γνώσῃ τάχα

. Auratus

δοκεῖ

, quod recepit Blomfieldius. Non mutandum esse

δοκεῖς

intellexissent, si considerassent verba quae languidissima ac plane inepta in libris leguntur,

καὶ λέγειν

. Scripsit Aeschylus

κοὺ λέγειν

. At, inquit Aegisthus, quoniam factis, non dictis pugnaturus videris, statim cognosces —. Non eloquitur sententiam, gestu se gladium stringere velle significans. Excidit autem post hunc versum is quo chorus ad haec respondebat.

1619

1621. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-928

NA Libri hunc et sequentem versum choro tribuunt. Quos quum olim sequerer, erravi quum inter eos medium interiisse putavi Aegisthi versum, quo ille quod dicere occoeperat ad finem perduceret. Stanleius versus 1619-1622. Aegistho, 1623. choro, 1624. rursum Aegistho tribuendos censebat. Eum secutus est Boissonadus,

λοχίτας

satellites esse Aegisthi monens ut in Choephoris v. 755. afferensque etiam Soph. Oed. R. v. 751. Adnotaverat, opinor, tale quid Hesychius, apud quem quod legitur

λοχίτης, ἐνεδρευτής, βασιλεύς

, sic corrigendum videtur,

λοχίτης, ἐνεδρευτής, ὑπηρέτης βασιλέως

. Illud recte Stanleius et Boissonadus viderunt, hunc versum Aegisthi esse: sed in ceteris libros sequi debebant. Absurdum est enim Argivis mortem portendi, quod omen in Aegisthum expetere, qui Agamemnonis necem capite luiturus erat, oportebat.

1621

1623. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-929

ἀλλὰ μὴν κἀγὼ

Porsonus. Libri

ἀλλὰ κἀγὼ μήν

. πρόκωπος Deinde

πρόκωπος

Ven. Vict.

πρόκοπος

Flor.

πρόκοπτος

Farn.

1623

1624. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-930

αἱρούμεθα Libri

ἐρούμεθα

. Servavit hanc inusitatam futuri formam Porsonus. Stephanus male

ἑλούμεθα

. Schützius

αἱρώμεθα

, quod receperunt Blomfieldius et Scholefieldius. Verissime Auratus, Canterus, Tyrwhittus

αἱρούμεθα

, sed Tyrwhittus tamen falso argumento usus, quod scholiastes ad

τὴν τύχην

adscripserit

τὸν οἰωνὸν δηλονότι

. Nam ista scholiastae adnotatio non ad

τὴν τύχην

, sed ad

δεχομένοις

pertinet. Id Elmsleius si animadvertisset, non adnotasset ad Tyrwhitti observationem pro

θανεῖν

hoc in versu scribendum videri

κτανεῖν

. Immo necessario repetendum est verbum illud quod dixerat Aegisthus: accipimus omen, quod te mori non dubitare dixisti, et capimus nobis fortunam. Activo verbo Aeschylus usus est in Suppl. v. 365.

ἀμηχανῶ δὲ καὶ φόβος μ' ἔχει φρένας δρᾶσαί τε μὴ δρᾶσαί τε, καὶ τύχην ἑλεῖν.

1624

1625-1628. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-931

NA In libris hi versus hoc ordine leguntur,

μηδαμῶς ὦ φίλτατ' ἀνδρῶν ἄλλα δράσωμεν κακά. ἀλλὰ καὶ τάδ᾽ ἐξαμῆσαι πολλὰ δύστηνον ὁ ἔρως, πημονῆς δ᾽ ἅλις γ᾽ ὑπάρχει· μηδὲν ἡματώμεθα.

Emendavi hunc versuum ordinem et huc retraxi versum qui in libris post v. 1635. alienissima in sede positus est,

σώφρονος γνώμης δ᾽ ἁμαρτεῖν τὸν κρατοῦντα.

Versu 1625.

δράσωμεν

Vict. Codices

δράσομεν

. Proximo versu libri

πημονῆς δ᾽ ἅλις γ᾽ ὕπαρχει· μηδὲν ἡματώμεθα

. Auratus

ὑπάρχει

αἱματώμεθα

. Et

ὑπάρχει

Scaliger quoque. Receperunt haec Porsonus aliique. Vossius cum eoque Stanleius legendum putabant

μηκέθ' αἱματώμεθα

, Blomfieldius

μηδ᾽ ἔθ' αἱματώμεθα

. In adnotatione ad interpretationem Humboldti, quoniam hi trochaei aperte ex lacero atque attrito codice descripti sunt, ut qui descripsit non omnia legere potuisse videatur, scribendum conieceram

πημονῆς δ᾽ ἅλις γ᾽ ὑπάρχει μηδὲν ᾑματωμένοις

, non recte: nam id

μηδὲν αἱματουμένοις

potius scribendum esset. Nunc, loco versus mutato, scripsi

πημονῆς ἅλις δ᾽ ὑπάρχει· μηδὲν αἱματώμεθα.

Versu 1627. Libri

δύστηνον ὁ ἔρως

. Egregia Schützii emendatio,

δύστηνον θέρος

, merito assensum tulit editorum, quamquam quae sententia esset horum verborum omnes iuxta Schützium non satis intellexisse video. Omnes enim, prorsus neglecto

πολλά

, sic interpretantur ac si diceret Clytaemnestra haec quoque perpetrasse tristis messis est. At hoc illa dicit,

ἀλλὰ καὶ τάδε πολλά ἐστιν ἐξαμῆσαι δύστηνον θέρος

, sed haec quoque satis multa sunt, ut inde tristem messem metamus. Praesagit enim vindictam interfecti Agamemnonis. Absolvitur sententia eo versu quem huc revocatum addidi. Is in Flor. Farn. Vict. ita scriptus est,

σώφρονος γνώμης δ᾽ ἁμαρτεῖν τὸν κρατοῦντα

. In Ven. etiam in medio versu lacuna est, hoc modo,

σώφρονος γνώμης κρατοῦντα.

Stanleius, quum Casaubonus

ἁμαρτεῖν τὸν κρατοῦντα

scribendum coniecisset, hunc versum ita explebat,

σώφρονος γνώμης δ᾽ ἁμαρτεῖν τὸν κρατοῦντα δύςφορον

. Pro hoc ultimo verbo Porsonus aliique asteriscos posuerunt. Ac profecto

δύςφορον

non scripsit Aeschylus. Posui quod eum scripsisse veri non dissimile est,

σώφρονος γνώμης δ᾽ ἁμαρτεῖν τὸν κρατοῦντ᾽ αἶσχος μέγα.

Itaque haec est sententiarum ratio, nequaquam faciamus alia mala, sed vel haec satis multa sunt ut malam messem metamus, prudentis autem consilii expertem esse regnantem probrum est.

1629. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-932

στεῖχε καὶ σὺ χοὶ γέροντες πρὸς δόμους πεπρωμένους Libri

στείχετε δ᾽ οἱ γέροντες πρὸς δόμους πεπρωμένους τούσδε

. Scaliger, deleto

τούσδε

, legebat

στείχεθ' οἱ γέροντες εἴσω

. Pro illo

εἴσω

Porsonus

ἤδη

posuit. Auratus

στείχεθ' οἵδε δ᾽ οἱ γέροντες

. Wakefieldii in Silva critica I. p. 60. aliorumque coniecturas sciens praetereo. Blomfieldio placebat

στείχετ᾽ ἤδη δ᾽ οἱ γέροντες

, quod recepit Scholefieldius. Illud vero mirum est, quod idem Blomfieldius Heathii inventum amplexus est,

πρὸς δόμους, τετρωμένους πρὶν παθεῖν

, probatum Elmsleio quoque. At

πρὸς δόμους πεπρωμένους

non dubitandum videtur quin verum sit: sed hoc participium, quo destinata cuique et propria domicilia significantur, non aliter aptum est huic loco nisi si simul ad regiam domum refertur, quae iam Aegistho, ut regi, sicuti senibus privatae domus, iusta sit habitatio. Ex quo colligi potest, id quod etiam res ipsa docet, Aegisthum non minus quam senes in suas quosque domos se recipere iuberi, plane ut in Oedipo rege v. 637.

οὐκ εἶ σύ τ' οἴκους, σύ τε, Κρέων, κατὰ στέγας;

Itaque scribendum erat

στεῖχε καὶ σὺ χοὶ γέροντες πρὸς δόμους πεπρωμένους.

Vidit hoc etiam Franzius.

1629

1630. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-933

πρὶν παθεῖν ἔρξαντες. ἀρκεῖν χρῆν τάδ᾽ ὡς ἐπράξαμεν.

πρὶν παθεῖν. ἔρξαντες καιρὸν

Flor.

πρὶν παθεῖν. ἔρξαντα καιρὸν

Ven. Farn. Vict. Deinde

ἐπράξαμεν

Flor. Farn. Vict.

ἐπραξάμην

Ven. Heathius ingeniose

στέρξαντας αἰνεῖν χρῆν τάδ᾽ ὡς ἐπράξαμεν

. Et

στέρξαντας

probabat Elmsleius, assentiens ille Blomfieldio in

αἴρειν

, qui sic scripsit,

πρὶν παθεῖν ἔρξαντας· αἴρειν χρῆν τάδ᾽ ὡς ἐπράξαμεν

, obsequentem nactus Scholefieldium. Nimia profecto mira. Quis enim haec intelligat? Adhibuit quidem Blomfieldius Euripideae Electrae versum 942.

ἢ μὲν γὰρ ἀεὶ παραμένουσ' αἴρει κακά

. Sed haec verba sunt sine sententia. Recte Tyrwhittus scribendum vidit

αἴρει κάρα

. De natura loquitur Euripides, praestantiore divitiis, quae caput tollat, quod stabilis sit et permanens. In Aeschyli versu olim conieci scribendum esse

πρὶν παθεῖν ἔρξαντ' ἄκαιρα

, et nullius litterae mutatione facta Bothius

πρὶν παθεῖν ἔρξαντ᾽ ἄκαιρον

. Verum tamen neque haec vera esse, nec, si quis, quod haud inelegans est,

ἄρξαντ' ἀκαίρων

scribi vellet, codicis Florentini scriptura,

ἔρξαντες

, monstrat, quae quin vera sit vix dubitari posse arbitror. Nam et nominativus magis quam accusativus cum praecedentibus congruit, et pluralis positus est aptissime, quo ad solos senes haec admonitio referatur, et tritissimum illud

παθεῖν ἔρξαντα

recte caret inutili additamento

ἄκαιρα

, et denique iste

ἔρξαντες

efficitur ut illa nimis superba sententia,

χρῆν τάδ᾽ ὡς ἐπράξαμεν

, molliri debeat alius vocabuli intercedente vinculo. Ac valde quidem arrideat fortasse quod Lobeckio Pathol. proleg. p. 248. placuit,

πρὶν παθεῖν ἔρξαντες· αἰνεῖν χρῆν τάδ᾽ ὡς ἐπράξαμεν

. Probabilius tamen mihi videtur scripsisse Aeschylum

πρὶν παθεῖν ἔρξαντες. ἀρκεῖν χρῆν τάδ᾽ ὡς ἐπράξαμεν.

Sic loquitur mulier, i et tu et vos, senes, vestras domos, priusquam vim patiamini. Sufficere oportebat quae passi sumus. Sin nondum satis est hisce malis, accipiemus, dei si nos gravis ira infortunio plectet. Hoc modo quum loquitur, neque asseverat oportuisse Agamemnonem interfici, sed permittit iudicio aliorum, et, si iniuste necatus sit, diis relinquendum esse vindictam monet.

1630

1631. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-934

εἰ δ᾽ ἔτ᾽ οὐ μόχθων γένοιτο τῶνδ᾽ ἅλις, δεχοίμεθ᾽ ἂν Libri

εἰ δέ τοι μόχθων γένοιτο τῶνδ᾽ ἅλις γ' ἐχοίμεθ' ἄν

. Auratus

εἰ δέ τῳ μόχθων δέοιτο

vel

μέλοιτο

. Alii quae coniecerunt adeo nec Graeca sunt neque intelligi possunt, ea ut referre pigeat. Humboldtus quid vertendo expressisset non recte assecutus est Wellauerus. Expressit ille meam emendationem, quam ad eius interpretationem non adscripsi,

εἰ δ᾽ ἔτ᾽ οὐ μόχθων γένοιτο τῶνδ᾽ ἅλις, δεχοίμεθ᾽ ἂν δαίμονος χολῇ βαρείᾳ δυςτυχῶς πεπληγμένοι.

De sententia dictum est ad versum praecedentem.

Ἔτ' οὐ

habet Sophocles Trach. v. 116.

ἔτ' οὐδέν

idem in Philocteta v. 1217.

Οὐ

vero hic, non

μή

, dici debuit, quia

οὐχ ἅλις

per se unam notionem efficiunt, neque negatio ad particulam conditionalem pertinet.

1631

1632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-935

χολῇ

recte Vict. et, ut Franzius ait, Flor.

χηλῇ

Farn. et, ut Franzius ait, Ven. quod videtur monachi esse cui imago diaboli obversabatur. Neque enim potest defendi his quae in Persis v. 510. leguntur,

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς ποδοῖν ἐνήλλου παντὶ Περσικῷ γένει

. πεπληγμένοι

πεπληγμένοις

Ven.

1632

1634. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-936

ἀπανθίσαι Non inepta est Wakefieldii coniectura

ἀκοντίσαι

. Sed recte tamen dictum videtur

ἀπανθίσαι

, quod idem fere est ac

δρέψασθαι

1634

1635. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-937

δαίμονος Libri

δαίμονας

. Casauboni et, nisi fallor, Aurati quoque emendatio

δαίμονος

inde a Schützio merito recepta est. Post hunc versum in libris hic versus legitur,

σώφρονος γνώμης δ᾽ ἁμαρτεῖν τὸν κρατοῦντα

, quem post v. 1627. collocavi.

1635

1636. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-938

προσσαίνειν

Ven. Farn.

προσαίνειν

Flor. Vict.

1636

1637. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-939

NA Huic versui in Flor. Clytaemnestrae persona praefixa est. Aegistho recte eum tribuunt Farn. Vict.

1637

1639. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-940

θνῄσκοντος ἀνδρός Speciosa, nec tamen necessaria est Aurati coniectura,

φεύγοντος ἀνδρός

1639

1640. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-941

NA V. ad v. 1249.

1640

1642. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-942

θαρρῶν

θαρσῶν

Porsonus. Libri

θαρρῶν

. ὥςτε Deinde

ὥςτε

Canterus et Scaliger. Libri

ὥςτε

. De proverbio v. ad Pers. v. 757.

1642

1643-1644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-943

ἐγὼ ... καλῶς In libris hi versus sic scripti sunt,

μὴ προτιμήσῃς ματαίων τῶνδ᾽ ὑλαγμάτων καὶ σὺ θήσομεν κρατοῦντε τῶνδε δωμάτων.

omissis postremis utriusque versus vocibus. Ex scholiasta et ipsa iubente sententia addendum viderunt

ἐγὼ

Canterus,

καλῶς

Heathius. Facit Clytaemnestra finem tragoediae, quoniam chorus, cuius alias hoc officium esse solet, susceptis hac in scena actoris partibus non recte potuit ad perorandum adhiberi. Ad id aptior erat Clytaemnestra, quae nunc quidem, postquam explevit suum in Agamemnonem odium, vacuum motu animum habens, idonea videbatur ad componendam rixam quae est inter Aegisthum et chorum exorta. Subscriptum in Flor.

καὶ νῦν πάρεστιν ἀγαμέμνονος τέλος

, in Ven.

τέλος ἀγαμέμνονος

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

1617-1618. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-865

οἱ ζύγιοι τῶν θαλαμίων ἄνωθέν εἰσι Schol. Man hat an einen Zweiruderer zu denken, wo die θαλαμίται die unteren, die ζυγῖ ται die oberen Ruderer waren und jene sich nach diesen richten mufsten. Vgl. Schol. zu Aristoph. Frö. 1101. Δορός gehört zu ζυγῷ, nicht zu κρατούντων.

1620. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-866

σωφρονεῖν κεχρημένῳ, es ist hart für einen so alten Mann sich belehren zu lassen, wenn man (in so hohem Alter) noch Verstand braucht (des Verstandes entbehrt). Vgl. Pers. 831 ἐκείνον σωφρονεῖν κεχρημένον (wenn diese Emendation von Schütz für κεχρημένοι richtig ist).

1621. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-867

Der Vortrag vermittelt die richtige Verbindung δεσμὸς αἵ τε νήστιδες δύαι ἐξ. φρενῶν ἰατρομάντεις διδάσκειν (konsekutiv) καὶ τὸ γῆρας.

1623. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-868

ἰατρόμαντις auch Eum. 62 (von Apollon), Suppl. 269 . Hier steigert das Wort den sarkastischen Ton der Drohung. – οὐχ ὁρᾶς ὁρῶν τάδε, siehst du nicht (kommst du nicht zur Einsicht, welcher Gefahr du dich aussetzest), wenn du die Leiche des Agamemnon siehst.

1624. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-869

Zu dem sprichwörtlichen πρὸς κέντρα λακτίζειν (wider den Stachel lecken) vgl. Prom. 339 οὔκουν ἔμοιγε χρώμενος διδασκάλω πρὸς κέντρα κῶλον ἐκτενεῖς und die dazu a. St.

1625. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-870

„Du Weib (Memme), der du zu Hause bleibend die aus der Schlacht Kommenden abwartest." Vgl. Hom. В 235 κάκ᾿ ἐλέγχε᾽, Ἀχαιίδες, οὐκέτ᾽ Αχαιοί, γ 262 ἡμεῖς μὲν γὰρ κεῖθι πολέας τελέοντες ἀέθλους ἤμεθ᾽· ὃ δ᾽ εὔκηλος μυχῷ Ἄργεος ἱπποβότοιο πόλλ᾽ Αγαμεμνονέην ἄλοχον θέλγεσκε ἔπεσσιν, Pers. 756 λέγουσιν ὡς σὺ μὲν μέγαν τέκνοις πλοῦτον ἐκτήσω σὺν αἰχμῇ, τὸν δ᾽ ἀνανδρίας ὕπο ἔνδον αἰχμάζειν, Soph. Εl. 302 ὁ σὺν γυναιξὶ τὰς μάχας ποιούμενος, Eur. Or. 754 οὐ γὰρ αἰχμητὴς πέφυκεν, ἐν γυναιξὶ δ᾽ ἄλκιμος, Eur. Herakl. 700 αἰσχρὸν γὰρ οἰκούρημα γίγνεται τόδε, τοὺς μὲν μάχεσθαι, τοὺς δὲ δειλίᾳ μένειν. 1643 ff. Wenn du doch einmal dem Manne den Untergang bereitetest, so hättest du ihn gleich selber töten sollen; dann wäre dem Lande wenigstens der Greuel, dafs die eigene Gattin ihn mordete, erspart geblieben; aber du hast es nicht gethan von wegen deiner Feigheit. μίασμα ist Apposition zum Inhalt des Satzes, zu 236. Ὀρέστης ἆρά που βλέπει φάος; spricht der Chorführer für sich, daher nachher ἀμφοῖν τοῖνδε. παγκρατὴς wie Soph. El. 455 ἐξ ὑπερτέρας χερός.

1628. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-871

Vgl. Eur. Hipp. 881 αἰαὶ, κακῶν ἀρχηγὸν ἐκφαίνεις λόγον. Der Hinweis auf Orestes erbittert vor allem Ägisthos; darum erwidert er vorderhand nicht auf den Vorwurf τί δὴ . . ἔκτεινε; und wiederholt deshalb der Chorführer nachher (1634 f.) diesen Vorwurf.

1629. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-872

Ὀρφεῖ (Krüger I § 48, 13, 9): vgl. Eur. Alk. 357 εἰ δ᾽ Ὀρφέως μοι γλῶσσα καὶ μέλος παρῆν, Med. 543 Ὀρφέως κάλλιον ὑμνῆσαι μέλος, Iph. Α. 1211 εἰ μὲν τὸν Ὀρφέως εἶχον, ὦ πάτερ, λόγον, πείθειν ἐπάδουσ᾽, ὥστ᾽ ὁμαρτεῖν μοι πέτρας, Plat. Prot. p. 315 Α κηλῶν τῇ φωνῇ ὥσπερ Ὀρφεύς. Bei γλῶσσα und βλαστάνω, selten bei anderen Wörtern ( βύβλου Suppl. 769 ) unterbleibt öfter die Position vor ya und βλ,während sonst βγδ mit λμν die vorhergehende Silbe verlängern. τὴν ἐναντίαν d. i. von ganz entgegengesetzter Wirkung.

1630. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-873

ἀπὸ φθογγῆς χαρᾶ, mit der Freude die durch seinen Gesang bewirkt wurde.

⁴

1631-1632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-874

Zu dem Gegensatz dessen, was die Zunge bewirkt (jener fesselte mit seinem Gesang du regst auf mit kindischem Gebell) kommt noch der Gegensatz der Folgen: Orpheus fesselte wirst gefesselt werden ( ἄξῃ passivisch). du

⁵

1633. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-875

ὡς δὴ (tu scilicet mihi rex Argivorum eris).. ἔσῃ, weil Ägisth. vorher den Ausdruck κρατηθείς gebraucht hat. Vgl. Soph. Oed. K. 808 ΚΡ. χωρὶς τὸ τ᾽ εἰπεῖν πολλὰ καὶ τὰ καίρια. ΟΙ1. ὡς δὴ (quasi vero) σὺ βραχέα, ταῦτα δ᾽ ἐν καιρῷ λέγεις, Eur. Androm. 235 ὡς δὴ σὺ σώφρων, τἀμὰ δ᾽ οὐχὶ σώφρονα, Plat. Gorg. p. 468 Ε ὡς δὴ σὺ οὐκ ἂν δέξαιο ἐξεῖναί σοι ποιεῖν ὅτι δοκεῖ σοι.

1635. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-876

οὐκ ist nach dem Zwischensatze wiederholt wie Herod. VII 101 οὐ γὰρ οὐδ᾽ εἰ πάντες συλλεχθείησαν, οὐκ ἀξιόμαχοί εἰσι, Soph. Trach. 158 πρόσθεν οὐκ ἔτλη ποτέ, πολλοὺς ἀγῶνας ἐξιών, οὔπω φράσαι. Das Adverbium αὐτοκτόνως wie Sept. 721 αὐτοκτόνως αὐτοδάικτοι θάνωσι. - er-

⁶

1636. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-877

Das Überlisten kam augenscheinlich dem Weibe zu, während mein Hervortreten Verdacht weckt und die List vereitelt hätte.

1637. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-878

ή (aus ἕα kontrahiert) wie Cho. 521 παρῆ, die altattische Form.

1638. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-879

ἐκ τῶν τοῦδε χρημάτων: ante omnia enim locatis satellitibus opus erat tyranno neque adhuc habuerat Aegisthus, quo his stipendium solveret (Klausen).

1639. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-880

Vgl. Soph. Εl. 1461 ὡς .. νῦν ὁρῶν νεκρὸν στόμια δέχηται τἀμά, μηδὲ πρὸς βίαν ἐμοῦ κολαστοῦ προστυχὼν φύσῃ φρένας.

1640. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-881

⁷

ζεύξω βαρείαις ( ζεύγλαις): zu 229. οὔτι πῶλον, nicht fürwahr (werde ich ihn halten) wie ein Handpferd das der Hafer sticht; nein, Hunger zusammen mit finsterem Gefängnis wird ihn zahm sehen. Ζα σειραφόρον, welches das rechte Handpferd im Gegensatz zu den unter das Joch ( ζεύγλη) gespannten Rossen bezeichnet, vgl. Hesych. σειραφόρον· ἡγεμονικόν· μετῆκται δὲ ἀπὸ τῶν δεξιοσείρων ἵππων. Zu solchen Handpferden nahm besonders mutige und kräftige Tiere, weil beim Umbiegen um die νύσσα das rechts laufende Pferd den gröfsten Bogen zu beschreiben hatte. – ἐπόψεται, als dessen Gesellschafter. ὁ σκότῳ λιμὸς ξύνοικος: die Stellung wie Soph. Phil. 1316 τὰς ἐκ θεῶν τύχας δοθείσας. man

⁸

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Chorus Woman that you are! Skulking at home and awaiting the return of the men from war, all the while defiling a hero’s bed, did you contrive this death against a warrior chief? 1625

Chorus As if you would ever truly be my master here in Argos , you who did contrive our king’s death, and then had not the courage to do this deed of murder with your own hand! 1635

Current edition Perseus

Χορός γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης μένων 1625 οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνων ἅμα ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδʼ ἐβούλευσας μόρον;

Χορός ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσῃ, ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδʼ ἐβούλευσας μόρον, δρᾶσαι τόδʼ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως. 1635

ΧΟ. γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης νέου 1625 οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνουσ᾽ ἅμα ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδ᾽ ἐβούλευσας μόρον;

ΧΟ. ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσει, ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδ᾽ ἐβούλευσας μόρου, δρᾶσαι τόδ᾽ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως; 1635

ΧΟ. τί δὴ τὸν ἄνδρα τόνδ᾽ ἀπὸ ψυχῆς κακῆς οὐκ αὐτὸς ἠνάριζες, ἀλλά νιν γυνὴ χώρας μίασμα καὶ θεῶν ἐγχωρίων 1645 ἔκτειν; Ορέστης ἆρά που βλέπει φάος,

Αἴγισθος σὺ ταῦτα φωνεῖς νερτέρᾳ προςήμενος κώπῃ, κρατούντων τῶν ἐπὶ ζυγῷ δορός; γνώσει, γέρων ὤν, ὡς διδάσκεσθαι βαρὺ τῷ τηλικούτῳ σωφρονεῖν εἰρημένον.

Ἡμιχόριον Β γύναι, σὺ τοῦδ᾽ ἥκοντος ἐκ μάχης νέον οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνουσ᾽ ἅμα 1595 ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδ᾽ ἐβούλευσας μόρον;

Ἡμιχόριον Β ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσει, ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδ᾽ ἐβούλευσας μόρον, δρᾶσαι τόδ᾽ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως;

ΧΟΡΟΣ Γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης μένων νέον 1625 οἰκουρός, εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνας -νουσ' ἅμα ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδ' ἐβούλευσας μόρον ;

ΧΟΡΟΣ Ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσῃ, ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδ' ἐβούλευσας τῷδε βουλεύσας μόρον, δρᾶσαι τόδ' ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως ; 1635

ΧΟ. γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης νέον 1625 οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνων ἅμα ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδ᾽ ἐβούλευσας μόρον;

ΧΟ. ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσῃ, ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδ᾽ ἐβούλευσας μόρον, δρᾶσαι τόδ᾽ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως; 1635

ΑΙ.

ΧΟΡΟΣ γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης νέον 1625 οἰκουρός, εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνων ἅμα, ἀνδρὶ στρατηγῶι τόνδ᾽ ἐβούλευσας μόρον;

ΧΟΡΟΣ ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσηι, ὃς οὔκ, ἐπειδὴ τῶιδ᾽ ἐβούλευσας μόρον, δρᾶσαι τόδ᾽ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως. 1635

Testim.:

Apparatus Criticus

ΑΙ. δύαι διδάσκειν ἐξοχώταται φρενῶν ἰατρομάντεις. οὐχ ὁρᾶις ὁρῶν τάδε; 1625 πρὸς κέντρα μὴ λάκτιζε, μὴ πταίσας μογῆις.

ΧΟ. γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης νέον οἰκουρὸς εὐνήν (τ᾽) ἀνδρὸς αἰσχύνουσ᾽ ἅμα ἀνδρὶ στρατηγῶι τόνδ᾽ ἐβούλευσας μόρον;

ΧΟ. ὡς δὴ σύ μοι τύραννος ᾿Αργείων ἔσηι, 1635 ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῶιδ᾽ ἐβούλευσας μόρον, δρᾶσαι τόδ᾽ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως.

Testim.:

Apparatus Criticus

CHOROS. Woman, thou, — of him coming new from battle 1625 Houseguard — thy husband’s bed the while disgracing, — For the Army-leader didst thou plan this fate too?

AIGISTHOS. These words too are of groans the prime-begetters! Truly a tongue opposed to Orpheus hast thou: For he led all things by his voice’s grace-charm, 1630 But thou, upstirring them by these wild yelpings, Wilt lead them! Forced, thou wilt appear the tamer!

CHOROS. So — thou shalt be my king then of the Argeians — Who, not when for this man his fate thou plannedst, Daredst to do this deed — thyself the slayer! 1635

CHORUS Woman! didst thou, guardian of the house of this man just arrived from battle 2 , having at the same time defiled his bed, resolve on the destruction of this warrior-chief here?

CHORUS As if thou forsooth shouldst be sovereign of the Argives, thou, that when thou hadst resolved on his destruction, daredst not to do this deed by a stroke of thine own hand 4 ?

AEGISTHUS

LE CORYPHÉE Et c'est toi — une femme ! puisque tu restes à la maison attendant que les hommes reviennent du combat — c'est toi qui tout ensemble souillas la couche d'un héros et machinas la mort d'un chef d'armée !

ÉGISTHE Voilà encore des mots qui vont faire naître des larmes. Ta voix est le contraire de la voix d'Orphée : lui, par ses accents, enchaînait la nature charmée ; toi, pour nous provoquer par de sots hurlements, tu seras enchaîné, et la force t'apprivoisera.

LE CORYPHÉE Quoi ! je te verrais roi d'Argos, toi qui machinas le meurtre de cet homme, sans même oser agir ni frapper de ton bras !

LE CORYPHÉE Et pourquoi, dans ta lâcheté, ne frappais-tu pas toi-même le héros ? pourquoi est-ce une femme, souillure du pays et des dieux du pays, qui a été sa meurtrière ? Mais Oreste — Oreste ne vit-il pas toujours, pour revenir guidé par quelque heureuse chance et les tuer

CHORUS. And cou’d thy ſoſter ſex, whilſt the rough war Demands its chieftain, violate his bed, And on his firſt return contrive his death?

ÆGISTHUS. No more: this ſounds th' alarm to rude complaints. 1815 The voice of Orpheus with its ſoothing notes Attracted e’en the ſavage; whilſt thy yells To rage inflame the gentle: but take heed; Dungeons and chains may teach thee moderation.

CHORUS. Shalt thou reign king in Argos? Thou, whoſe ſoul 1820 Plotted this murder; whilſt thy coward hand Shrunk back, nor dared to execute the deed?

ÆGISTHUS.

Vecchio, ben saprai quanto è duro imparare a questa età, quando altri impone di far senno. I ceppi e le torture del digiuno, sono 1915 medici portentosi a rinsavire sin la mente dei vecchi. Hai gli occhi aperti, e non distingui ciò? Non calcitrare al pungolo, ché il cozzo non ti fiacchi! 1920

CORIFEO Ah! Femminetta! E tu, seduto in casa, dopo macchiato il letto dall'eroe, che ritornato appena era dal campo, questa sorte hai tramata al nostro duce!

EGISTO Anche queste parole saran fonte 1925 di lagrime. La tua voce è l'opposto

EGISTO della voce d'Orfeo; quegli traeva con la dolcezza del suo canto ogni uomo: tu che m'incíti coi latrati stolti, sarai nei ceppi trascinato; 1930 e sotto l'altrui potere, sembrerai men fiero.

CORIFEO Come sarai signore d'Argo tu, che, tramata l'insidia, non osasti neppure di tua man compier l'eccidio? 1935

CORIFEO Perché non ti bastò l'animo tristo a ucciderlo? Una donna lo sgozzò, lordura d'Argo e dei paterni Numi. 1950 Ah! Ma la luce vede ancora Oreste! Con la prospera sorte giunga, abbatta ogni ostacolo, e tutte e due vi scanni!

EGISTO

Chor. 1530

Chorus Woman, house-mate to him from recent war Return’d,— defiler of thy husband's bed, Death thou didst plot against this warrior chief.

ÆGISTHOS These words will fountains be of bitter tears. Thy tongue the opposite to Orpheus is; For he drew all by rapture of his voice, While thou, by idle bark, dost all things stir †To hate ; — when conquered, thou wilt tamer show.

Chorus Shalt thou be ruler of the Argives, thou, Who, when that thou hadst plotted this man's death, Didst courage lack to strike the blow thyself?

Chorus This man why didst thou not, O base of soul, Slaughter thyself? But him his wife, with thee, The land polluting, and her country's gods, Hath slain. Orestes, sees he still the light, That, home-returning with auspicious Fate, He may, with mighty stroke, deal death to both ?

Trochaic

Chorus. Woman, home-watcher for thy lord who came But now from war, didst thou his couch defile And for the chief himself devise this doom?

Chorus. Ay, thou art one to hold an Argive down, Thou, skilled to plan the murder of the king, But not with thine own hand to smite the blow!

Ægisthus.

Der Chorführer. Weib, das dem Helden, welcher jüngst heimkam vom Streit, Das Haus gehütet und entweiht des Mannes Bett, Du hast dem Feldherrn ausgedacht dies Todesloos?

Aegifthos. Auch diese Worte werden Quell der Thränen dir. Du hast von Orpheus' Zunge ganz das Widerspiel. 1580 Er riß bezaubernd durch Gesang einst Alles fort: Du regst mit kühnem Schmähen auch die Milden auf, Und wirst dahingerissen, bis die Zucht dich zähmt!

Der Chorführer. Und also du willst Herrscher mir in Argos sein, Der, ihm den Tod ersinnend, doch mit eigner Hand 1585 Die That hinauszuführen nicht den Muth besaß?

Aegifthos.

Notes on the current edition

Commentary

Stable identifiers

Chorus

Woman that you are! Skulking at home and awaiting the return of the men from war, all the while defiling a hero’s bed, did you contrive this death against a warrior chief?
1625

Chorus

As if you would ever truly be my master here in Argos , you who did contrive our king’s death, and

then had not the courage to do this deed of murder with your own hand!
1635

Χορός

γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης μένων
1625

οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνων ἅμα

ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδʼ ἐβούλευσας μόρον;

Χορός

ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσῃ,

ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδʼ ἐβούλευσας μόρον,

δρᾶσαι τόδʼ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως.
1635

ΧΟ.

γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης νέου
1625

οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνουσ᾽ ἅμα

ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδ᾽ ἐβούλευσας μόρον;

ΧΟ.

ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσει,

ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδ᾽ ἐβούλευσας μόρου,

δρᾶσαι τόδ᾽ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως;
1635

ΧΟ.

τί δὴ τὸν ἄνδρα τόνδ᾽ ἀπὸ ψυχῆς κακῆς

οὐκ αὐτὸς ἠνάριζες, ἀλλά νιν γυνὴ

χώρας μίασμα καὶ θεῶν ἐγχωρίων
1645

ἔκτειν; Ορέστης ἆρά που βλέπει φάος,

Αἴγισθος

σὺ ταῦτα φωνεῖς νερτέρᾳ προςήμενος

κώπῃ, κρατούντων τῶν ἐπὶ ζυγῷ δορός;

γνώσει, γέρων ὤν, ὡς διδάσκεσθαι βαρὺ

τῷ τηλικούτῳ σωφρονεῖν εἰρημένον.

Ἡμιχόριον Β

γύναι, σὺ τοῦδ᾽ ἥκοντος ἐκ μάχης νέον

οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνουσ᾽ ἅμα
1595

ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδ᾽ ἐβούλευσας μόρον;

Ἡμιχόριον Β

ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσει,

ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδ᾽ ἐβούλευσας μόρον,

δρᾶσαι τόδ᾽ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως;

ΧΟΡΟΣ

Γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης μένων νέον
1625

οἰκουρός, εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνας -νουσ' ἅμα

ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδ' ἐβούλευσας μόρον ;

ΧΟΡΟΣ

Ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσῃ,

ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδ' ἐβούλευσας τῷδε βουλεύσας μόρον,

δρᾶσαι τόδ' ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως ;
1635

ΧΟ.

γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης νέον
1625

οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνων ἅμα

ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδ᾽ ἐβούλευσας μόρον;

ΧΟ.

ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσῃ,

ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδ᾽ ἐβούλευσας μόρον,

δρᾶσαι τόδ᾽ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως;
1635

ΧΟΡΟΣ

γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης νέον
1625

οἰκουρός, εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνων ἅμα,

ἀνδρὶ στρατηγῶι τόνδ᾽ ἐβούλευσας μόρον;

ΧΟΡΟΣ

ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσηι,

ὃς οὔκ, ἐπειδὴ τῶιδ᾽ ἐβούλευσας μόρον,

δρᾶσαι τόδ᾽ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως.
1635

ΑΙ.

δύαι διδάσκειν ἐξοχώταται φρενῶν

ἰατρομάντεις. οὐχ ὁρᾶις ὁρῶν τάδε;
1625

πρὸς κέντρα μὴ λάκτιζε, μὴ πταίσας μογῆις.

ΧΟ.

γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης νέον

οἰκουρὸς εὐνήν (τ᾽) ἀνδρὸς αἰσχύνουσ᾽ ἅμα

ἀνδρὶ στρατηγῶι τόνδ᾽ ἐβούλευσας μόρον;

ΧΟ.

ὡς δὴ σύ μοι τύραννος ᾿Αργείων ἔσηι,
1635

ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῶιδ᾽ ἐβούλευσας μόρον,

δρᾶσαι τόδ᾽ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως.

CHOROS.

Woman, thou, — of him coming new from battle
1625

Houseguard — thy husband’s bed the while disgracing, —

For the Army-leader didst thou plan this fate too?

AIGISTHOS.

These words too are of groans the prime-begetters!

Truly a tongue opposed to Orpheus hast thou:

For he led all things by his voice’s grace-charm,
1630

But thou, upstirring them by these wild yelpings,

Wilt lead them! Forced, thou wilt appear the tamer!

CHOROS.

So — thou shalt be my king then of the Argeians —

Who, not when for this man his fate thou plannedst,

Daredst to do this deed — thyself the slayer!
1635

CHORUS

Woman! didst thou, guardian of the house of this man just arrived from battle 2

, having at the same time defiled his bed, resolve on the destruction of this warrior-chief here?

CHORUS

As if thou forsooth shouldst be sovereign of the Argives, thou, that when thou hadst resolved on his destruction, daredst not to do this deed by a stroke of thine own hand 4

?

LE CORYPHÉE

Et c'est toi — une femme ! puisque tu restes à la maison attendant que les hommes reviennent du combat — c'est toi qui tout ensemble souillas la couche d'un héros et machinas la mort d'un chef d'armée !

ÉGISTHE

Voilà encore des mots qui vont faire naître des larmes. Ta voix est le contraire de la voix d'Orphée :
lui, par ses accents, enchaînait la nature charmée ; toi, pour nous provoquer par de sots hurlements, tu seras enchaîné, et la force t'apprivoisera.

LE CORYPHÉE

Quoi ! je te verrais roi d'Argos, toi
qui machinas le meurtre de cet homme, sans même oser agir ni frapper de ton bras !

LE CORYPHÉE

Et pourquoi, dans ta lâcheté, ne frappais-tu pas toi-même le héros ? pourquoi est-ce une
femme, souillure du pays et des dieux du pays, qui a été sa meurtrière ? Mais Oreste — Oreste ne vit-il pas toujours, pour revenir guidé par quelque heureuse chance et les tuer

CHORUS.

And cou’d thy ſoſter ſex, whilſt the rough war

Demands its chieftain, violate his bed,

And on his firſt return contrive his death?

ÆGISTHUS.

No more: this ſounds th' alarm to rude complaints.
1815

The voice of Orpheus with its ſoothing notes

Attracted e’en the ſavage; whilſt thy yells

To rage inflame the gentle: but take heed;

Dungeons and chains may teach thee moderation.

CHORUS.

Shalt thou reign king in Argos? Thou, whoſe ſoul
1820

Plotted this murder; whilſt thy coward hand

Shrunk back, nor dared to execute the deed?

CORIFEO

Ah! Femminetta! E tu, seduto in casa,

dopo macchiato il letto dall'eroe,

che ritornato appena era dal campo,

questa sorte hai tramata al nostro duce!

EGISTO

Anche queste parole saran fonte
1925

di lagrime. La tua voce è l'opposto

EGISTO

della voce d'Orfeo; quegli traeva

con la dolcezza del suo canto ogni uomo:

tu che m'incíti coi latrati stolti,

sarai nei ceppi trascinato;
1930

e sotto

l'altrui potere, sembrerai men fiero.

CORIFEO

Come sarai signore d'Argo tu,

che, tramata l'insidia, non osasti

neppure di tua man compier l'eccidio?
1935

CORIFEO

Perché non ti bastò l'animo tristo

a ucciderlo? Una donna lo sgozzò,

lordura d'Argo e dei paterni Numi.
1950

Ah! Ma la luce vede ancora Oreste!

Con la prospera sorte giunga, abbatta

ogni ostacolo, e tutte e due vi scanni!

Chor.

1530

Chorus

Woman, house-mate to him from recent war

Return’d,— defiler of thy husband's bed,

Death thou didst plot against this warrior chief.

ÆGISTHOS

These words will fountains be of bitter tears.

Thy tongue the opposite to Orpheus is;

For he drew all by rapture of his voice,

While thou, by idle bark, dost all things stir

†To hate ; — when conquered, thou wilt tamer

show.

Chorus

Shalt thou be ruler of the Argives, thou,

Who, when that thou hadst plotted this man's death,

Didst courage lack to strike the blow thyself?

Chorus

This man why didst thou not, O base of soul,

Slaughter thyself? But him his wife, with thee,

The land polluting, and her country's gods,

Hath slain. Orestes, sees he still the light,

That, home-returning with auspicious Fate,

He may, with mighty stroke, deal death to both ?

Chorus.

Woman, home-watcher for thy lord who came

But now from war, didst thou his couch defile

And for the chief himself devise this doom?

Chorus.

Ay, thou art one to hold an Argive down,

Thou, skilled to plan the murder of the king,

But not with thine own hand to smite the blow!

Der Chorführer.

Weib, das dem Helden, welcher jüngst heimkam vom Streit,

Das Haus gehütet und entweiht des Mannes Bett,

Du hast dem Feldherrn ausgedacht dies Todesloos?

Aegifthos.

Auch diese Worte werden Quell der Thränen dir.

Du hast von Orpheus' Zunge ganz das Widerspiel.
1580

Er riß bezaubernd durch Gesang einst Alles fort:

Du regst mit kühnem Schmähen auch die Milden auf,

Und wirst dahingerissen, bis die Zucht dich zähmt!

Der Chorführer.

Und also du willst Herrscher mir in Argos sein,

Der, ihm den Tod ersinnend, doch mit eigner Hand
1585

Die That hinauszuführen nicht den Muth besaß?