Aeschylus Agamemnon 1617

Theodore Alois Buckley (Translator)

Dost thou say these things sitting at the lower oar, while those upon the middle bench 1 of the vessel bear sway? Thou shalt know, old as thou art, how bitter it is for a man of thy years to be schooled, when discretion is prescribed him. But bondage and the pangs of starvation are the best physicians of the mind to school even old age. Having eyes seest thou not this? Kick not against the pricks, lest thou, stumbling, suffer.

Agamemnon. Aeschylus. Theodore Alois Buckley (Translator). London. 1849.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Volunteer.

Current edition Experimental

The Agamemnon (OCR draft) (English) (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (6)
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 1617 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 1617 focus
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) Experimental (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1617 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 1617 focus
σὺ ταῦτα φωνεῖς νερτέρᾳ προσήμενος
κώπῃ, κρατούντων τῶν ἐπὶ ζυγῷ δορός;
γνώσῃ γέρων ὢν ὡς διδάσκεσθαι βαρὺ
τῷ τηλικούτῳ σωφρονεῖν εἰρημένον.
1620
δεσμὸς δὲ καὶ τὸ γῆρας αἵ τε νήστιδες
δύαι διδάσκειν ἐξοχώταται φρενῶν
ἰατρομάντεις. οὐχ ὁρᾷς ὁρῶν τάδε;
πρὸς κέντρα μὴ λάκτιζε, μὴ πταίσας μογῇς.
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 1617 focus
Aeschyli Agamemnon (OCR draft) Experimental (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 1617 focus
Translations (7)
AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1617 focus
me révolte. Tu dis que tu as, délibérément, tué cet homme, et,
seul, machiné 1 ce meurtre lamentable : je dis, moi, que ta tête n'échappera pas — sache-le — à la juste vengeance du peuple, chargée de pierres et d'imprécations.
Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 1617 focus
From thee, who laboureſt at the loweſt oar,
This language, and to him that holds the helm!
Thou ſhalt be taught, old man, what at thy age
Is an hard leſſon, prudence.
1805
Chains and hunger,
Beſides the load of age, have ſovereign virtue
To phyfic the proud heart.
Behold this ſight x ;
Does it not ope thine eyes? Reſt quiet then;
1810
Contend not with the ſtrong; there’s danger in it.
Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 1617 focus
Tu dici questo, tu che arranchi agli ultimi
banchi dei remi, quando alto sul ponte
c'è chi governa?
1910
Vecchio, ben saprai
quanto è duro imparare a questa età,
quando altri impone di far senno.
I ceppi
e le torture del digiuno, sono
1915
medici portentosi a rinsavire
sin la mente dei vecchi.
Hai gli occhi aperti,
e non distingui ciò? Non calcitrare
al pungolo, ché il cozzo non ti fiacchi!
1920
Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 1617 focus
Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 1617 focus
spricht dich frei von dem Morde.
Nein, nein.
1620
Nur Mithelfer der Untat
sind die Sünden der Väter.
1510 In Strömen des Verwandtenblutes stürmt einher
der schwarze Mord, und überall, wo er erscheint,
wird Wetters Wut die Kinder fressen.
1625
Wehe!
Weh mein König, welche Totenklage,
welchen Scheidegruß aus treuer Seele
1515 bring' ich dir? Mein König, wie du daliegst
in der Spinne Netz verstrickt, verhauchend
1630
deinen Odem in verruchtem Mord.
Wie liegst du so schmählich
gefällt durch Verrat.
Es schlug dich das Beil
mit doppelter Schneide.
1635
Es führte den Streich
1520 dein eigenes Weib.
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 1617 focus
This word from thee, this word from one who rows
Low at the oars 1 beneath, what time we rule,
We of the upper tier? Thou'lt know anon,
'Tis bitter to be taught again in age,
1905
By one so young, submission at the word.
But iron of the chain and hunger's throes,
Can minister unto an o'erswoln pride
Marvellous well, ay, even in the old.
Hast eyes, and seest not this? Peace—kick not thus
1910
Against the pricks, unto thy proper pain!
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.) — 1617 focus
Das drohest du, der auf der letzten Ruderbank
Des Schiffes sitzt, dem Herrscher, der das Steuer lenkt?
Als Greis erkenne, daß in solchen Jahren noch
1570
Weisheit zu lernen schwierig sei nach altem Spruch.
Doch auch das Alter können Band und Fesseln ja
Und Hungerqualen bessern, auserlesene
Lehrzauberinnen. Sehend stehst du dieses nicht?
Nicht nach dem Stachel löcke; Schmerzen bringt es dir!
1575

Commentary

Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus

143. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-97

μνάμων
μνάμην
Ald. Turn. sed G. cum ceteris
μνάμων
.
143

145. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-98

ἀπέκλαγξεν
ἀπέκλαιξεν
Μ. G. Ald. Ceteri
ἀπέκλαγξεν
.
145

146. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-99

οἴκοις
οἶκος
Flor.
146

147. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-100

τοῖς δ᾽ Vict. ὁμόφωνον
ὠμόφωνον
Bess.
ὁμόφρονον
Ald. unde Turn.
ὁμόφρων ὤν
. Sed G. cum ceteris
ὁμόφωνον
.
147

148. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-101

αἴλινον αἴλινον
αἴλινον
semel Flor. τὸ δ'
τόδ'
G. Ald. Rob. Turn.
148

149-150. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-102

εἰ τόδ᾽ αὐτῷ Incipit carmen universi chori trochaeo semanto.
εἰ τό δ᾽ αὖ τῷ
Αld.
εἰ τὸ δ᾽ αὐτῷ
Rob.

151. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-103

τοῦτό νιν
τοῦτον νίν
G. Ald. προςεννέπω
προςἐννέπω
G.
πρὸς ἐννέπω
Rob.
151

154. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-104

Διός, εἰ τὸ μάταν
Διὰ
Ald.
Δία
Turn. Sed
Διός
ut ceteri G. Deinde libri
εἰ τόδε μάταν
, praeter Farn. in quo ex Triclinii emendatione
εἶχε μάταν
est.
εἰ τό γε μάτας
Auratus, et
μάτας
vel
ματᾶν
placet Blomfieldio. Legisse videtur
μάτας
scholiastes, cuius haec interpretatio est,
εἰ τὸ τῆς ματαιότητος ὀφείλει τις ἀποσείσασθαι τῆς γνώμης, Δία νομιζέτω
. Habuit
μάταν
alius scholiastes, cuius explicationem (quae non est in Rob. neque in codicibus M. G.) edidit Stephanus,
ἐγώ, φησί, πάντα ἐρευνῶν καὶ πάντα ἐξετάζων ὡς ἐν σταθμῷ τινί, οὐκ ἔχω ὁμοιόν τι εὑρεῖν τῷ Διῒ, εἰ χρὴ ἀληθῶς ἀποβαλεῖν ἀπὸ τῆς φροντίδος καὶ τοῦ λογισμοῦ μάταιον ἄλλο ἄχθος, τὸ γὰρ περί τινων ἄλλων διαλογίζεσθαι μάταιον ἐστὶν ὄντως ἄχθος. ἡ δέ γε περὶ θεοῦ ἔννοια καὶ τὸ διὰ μνήμης ἐκεῖνον ἔχειν ἀεί, οὐ μόνον ἄχθους παντός ἐστιν ἀπηλλαγμένον, ἀλλὰ καὶ χαρᾶς ἀφάτου τὴν καρδίαν πληροῖ. ὡς καὶ Εὐριπίδης φησίν, “ἦ μέγα μοι τὰ θεῶν μελεδήμαθ', ὅταν φρένας ἔλθῃ, λύπας παραιρεῖ.” τοῦτο δὲ ὅμοιόν ἐστι τῷ “ἐμνήσθην τοῦ θεοῦ, καὶ εὐφράνθην.” ταῦτα δὲ ἄγαν ἐστὶν εὐσεβῆ.
Quae adnotatio ita comparata est, ut suspiceris, qui eam scripsit, in codice suo legisse
εἴ τι μάταν ἄλλο φροντίδος ἄχθος
. Sed quidquid ille legit, a poetae mente longe aberravit. Recte Porsonum ex Pauwii coniectura scripsisse puto
εἰ τὸ μάταν
. Vocat chorus suam sollicitudinem
τὸ μάταν ἄχθος
, quia caussam eius non idoneam esse videt.
154

155. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-105

ἐτητύμως
ἐτυτήμως
G. Ald.
155

158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-106

οὐδὲ λέξεται πρὶn ὤν
οὐδὲν λέξαι
M. G. Bess. Flor. Ald. Rob. Turn.
οὐδέν τι λέξαι
Farn. Vict. Deinde
πρὶν ἄν
Turn. Ceteri
πρὶν ὤν
. Schutzius scripsit
οὐδὲν ἂν λέξαι
, quod non recte interpretatus est
nec quicquam nobis dicere possit
, quum deberet,
nullius momenti est
. Monui in addendis ad Eur. Suppl. v. 612. et ad Vigerum adn. 189. Aristophanes Eq. v. 334.
νῦν δεῖξον ὡς οὐδὲν λέγει τὸ σωφρόνως τραφῆναι
. Athenaeus XIV. p. 628. D.
εἰ δέ τις ἀμέτρως διαθείη τὴν σχηματοποιΐαν καὶ ταῖς ᾠδαῖς ἐπιτυγχάνων μηδὲν λέγοι κατὰ τὴν ὄρχησιν, οὗτος δ᾽ ἦν ἀδόκιμος
. Non recte haec intellecta erant. Hoc dicit, si quis cantu probaretur, nihil autem valeret saltando, contemnebatur. Blomfieldius, qui
οὐδὲν ἂν δείξαι πρὶν ὤν
legendum coniecit, id ut esset, non se quicquam fuisse ostendet, non videtur animum neque ad
πρίν
attendisse, neque ad totam sententiam, quae haec potius esse deberet, non se nunc aliquid esse ostendet, nec denique ad numeros, in quibus dubitari non potest quin vitiosus sit spondeus. Isque etiam Schützianae emendationi refragatur, praesertim quum vel praeter numeros poeta rectius
λέγοι
dicturus fuisse videatur. Scribendum puto
οὐ λελέξεται πρὶν ὤν
, neque, qui antea potens erat, non dicetur fuisse, i. e. ille dicetur non amplius esse. Ceterum recte haec interpretatus est Schützius, Vranum et Saturnum dici videns, qui ante Iovem regnaverint, recteque quum illa comparans in Prometheo v. 960.
οὐκ ἐκ τῶνδ᾽ ἐγὼ δισσοὺς τυράννους ἐκπεσόντας ᾔσθόμην, τρίτον δὲ τὸν νῦν κοιρανοῦντ᾽ ἐπόψομαι αἴσχιστα καὶ τάχιστα
, tum quae de Vrano Hesiodus narrat in Theog. v. 154. seqq. Nam hunc
παμμάχῳ θράσει βρύοντα
dicit Aeschylus propter saevitiam, qua quiqui ei nati sunt filii, eos non sivit in lucem prodire, sed sub terra occuluit.
158

162. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-107

φρενῶν
φρονῶν
Rob.
162

164. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-108

τῷ πάθει μάθος Libri omnes
τῷ πάθει
, ad quod in M. adscriptum est
τῷ παθεῖν
. Deinde
μάθος
M. Bess. Farn. Ald. Rob. Turn.
μάθος
, ultima syllaba punctis notata, supra autem scripto
ος
, G.
μά
, supra scripto
ο
, et super ea littera
η
, Flor.
τῷ πάθει μάθον
Vict. Schützius
τὸ
pro
τῷ
, quod receperunt Porsonus et Blomfieldius. Recte se habere
τῷ πάθει μάθος θέντα
vidit Wellauerus. Iuppiter dicitur
βροτοὺς φρονεῖν ὁδῶσαι θεὶς τῷ πάθει μάθος κυρίως ἔχειν
.
164

166. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-109

πρὸ καρδίας
πρὸς καρδίας
Turn. Gravissima, sed obscurius expressa sententia non videtur satis percepta esse. Ad
στάζει
ex sequentibus, ut particula post posita ostendit, accusativus
τὸ σωφρονεῖν
supplendus est.
Μνησιπήμων πόνος
, etsi conscientiam malefactorum significari patet, tamen utrum, ut Blomfieldio placuit, angor sit ex recordatione malorum, an quod mihi et aptius et fortius dictum videtur, angor excitans vel recordationem peccatorum vel cogitationem poenarum, valde ambigi potest. Certe
μνησιπήμων
similiter ut in contrariam partem
λαθικήδης
dictum videtur. Vtcumque est, eadem ambiguitate Latine dicas
instillat et in somno cordi moderationem admonitor malorum labor, et venit illa ad invitos
.
166

169. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-110

δέ που
δε που
Ald. Rob. βίαιος
βίαιος
M. Bess. Flor. Farn. Ald. Vict. et e correctione G.
βιαίῳ
Rob.
βίαιος
Turn. et ante correctionem G. Quod Schützius in ultima editione posuit,
βίαια
, sensu carere visum Wellauero, verissima est Bothii emendatio.
Βίαια
sic adverbialiter dictum est in Suppl. v. 789. Versus harum stropharum ultimus recte a Bothio factus est trimeter brachycatalectus, neque credibile est in antistrophico versu Aeschylum non
παλιρρόθοις
scripsisse, sed aliud quid, veluti
παλιρροθίοις
, quo vocabulo Oppianus Hal. V. 220. utitur. Ab sensu autem loci Bothius aeque ut alii aberravit, quum
βίαια
potenter vertit. Hoc dicit poeta, malis ut corrigantur homines deorum forsitan benignitate institutum esse, per vim imperia sua exsequentium, si sponte sua virtutem colere mortales negligant. Blomfieldio
δαιμόνων χάρις
ab interpretibus mirum in modum pro dono deorum accepta esse visa est. Magis mirum est ipsum non sic, sed de reverentia diis adhibenda accepisse.
169

172. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-111

Ἀχαιϊκῶν
ἀχαιικῶν
M. G. Bess. Flor. Farn. Ald. Rob.
ἀχαιικῶν
Turn. Vict.
172

174. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-112

ἐμπαίοις τύχαισι
ἐκπαίοις τύχεσι
Ald. unde
ἐμπαίοις τείχεσι
Turn.
ἐμπαίοις τύχαισι
G. ut ceteri praeter Flor. qui
ἐμπαίοις τύχαις
habet. συμπνέων
συμπνέει
Farn.
174

175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-113

ἀπλοίᾳ
ἀπλοΐᾳ
M. G. Bess. Farn.
ἀπλοίῳ
Ald.
ἀπλοίᾳ
Rob. Turn. Vict. κεναγγεῖ
κενάγει
Ald.
κεναγγεῖ
Turn.
175

176. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-114

Ἀχαιϊκὸς
ἀχαικὸς
M. G. Bess. Farn. Ald. Rob. Turn.
ἀχαιικὸς
Vict.
176

178. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-115

NA Livius XXVIII. 6. de Chalcide,
ex patenti utrimque coactum in angustias mare speciem intuenti primo gemini portus in ora duo versi praebuerit: sed haud facile alia infestior classi statio est. nam et venti ab utriusque terrae praealtis montibus subiti ac procellosi se deiiciunt, et fretum ipsum Euripi non septies die, sicut fama fert, temporibus statis reciprocat, sed temere in modum venti nunc huc nunc illuc verso mari velut monte praecipiti devolutus torrens rapitur. ita nec nocte nec die quies navibus datur.
178

182. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-116

νεῶν τε καὶ Porsonus. Libri
ναῶν καί
.
182

183. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-117

παλιμμήκη
πολυμήκη
Flor. et supra adscripto
παλίμμ
Farn.
183

184. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-118

τρίβῳ exquisitius dictum pro
τριβῇ
. V. Steph. Thes. κατέξαινον
κατέξενον
, sed
αι
ad penultimam syllabam superscripto, M.
κατάξενον
Bess. Ἄργους Libri
ἀργείων
. Scribendum
Ἄργους
.
184

185. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-119

ἐπεὶ
ἐπειδὴ καὶ
Rob.
185

187. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-120

πρόμοισιν
πρόμοις
M. G. Bess. Ald. Rob.
πρόμοισι
Flor. Turn. Vict.
187

188. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-121

ἔκλαγξεν Porsonus. Libri
ἔκλαγξε
.
188

189. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-122

Ἄρτεμιν, ὥςτε
ὡς τε
Farn. Rob. Turn.
ὅς τε
Ald. Recte ceteri. βάκτροις
μάκτροις
Rob.
189

192. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-123

τότ᾽ Libri
τόδ᾽ εἶπε φωνῶν
, nisi quod
τό δ᾽ εἶπε φρωνῶν
est in Ald. Haec verba quum aperte repetant quod v. 171. dici coeptum erat,
καὶ τόθ᾽ ἡγεμὼν ὁ πρέσβυς
, non
τόδε
, sed
τότε
dici postulant. Vidit hoc Stanleius, cuius emendationem eo minus dubitavi recipere, quod, pronomine si uti voluisset poeta, credibilius est
τάδε
dicturum fuisse.
192

193. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-124

πιθέσθαι Turn.
πειθέσθαι
M. G. Bess. Ald. Rob.
πείθεσθαι
Farn. Vict.
193

196. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-125

παρθενοσφάγοισιν M. G. Ald. Rob. Turn.
παρθενοσφάγοισι
Farn. Vict.
παρθενοσφάγοις
Flor.
196

197. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-126

ῥεέθροις πατρῴους χέρας πέλας βωμοῦ Vulgo legitur
ῥεέθροις πατρῴους χέρας βωμοῦ πέλας
. Quod Porsonus scripsit,
ῥεέθροις
, habet Farn. ex Triclinii, ut patet, coniectura. Deinde
πατρῴοις
G.
πατρώοις
Ald.
πατρώας
Bess. Tum
πέλας
mendose Ald.
Βωμοῦ
credibile est ab interprete profectum esse. Deleto hoc vocabulo et mutato verborum ordine usitatum metrum sic restitui,
πέλας πατρῴους χέρας ῥεέθροις
. Ῥέεθρα, quae forma multo usitatior tragicis est quam contracta, ad profusum sanguinem rettulit Aeschylus, quum alibi, saltem apud tragicos, tantum de fluviis dictum inveniatur.
197

199. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-127

πῶς
τί πῶς
Μ. G. Bess. Flor.
τὶ πῶς
Rob.
τί; πῶς
Vict.
τί πως
Ald. Turn. λιπόναυς γένωμαι
λιπόναυς τε γένωμαι
M. G. Ald. Rob. Turn. In Bess.
τε
supra adscriptum est.
λειπόναυς τὲ γένωμαι
Flor. Vict. Veram scripturam
πῶς λιπόναυς γένωμαι
, quam Porsonus restituit, habet Farn. Male plerique interpretes
λιπόναυς
active dictum putarunt. Hoc dicit, quomodo a classe destituar, orbatus sociis? Nam si nolet immolare filiam, destituent eum qui se socios praebuerunt expeditioni in ipsius et fratris gratiam susceptae.
199

200. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-128

ἁμαρτών
ἁμαρτῶν
G.
200

202-204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-129

αὐδᾷ περιόργως ἐπιθυμεῖν θέμις
ὀργᾷ
M.
ὀργᾷ
vel
ὀργᾷ
G. Bess. Flor. Ald. Turn. Vict.
ὀργαὶ
Rob. In G.
αὐδᾷ
ad
ὀργᾷ
superscriptum.
αὐδᾷ
, cum glossa
λέγει ὁ μάντις
, Farn. In M. G. hoc scholion est,
τῷ τρόπῳ γὰρ αὐδᾷ ὁ μάντις δηλονότι. Scribendum ὀργᾷ, τῷ τρόπῳ. γρ. αὐδᾷ, ὁ μάντις δὴ λοιπόν
. Ex iis, qui vulgatum
ὀργᾷ
explicare studuerunt, fuere qui verba haec,
ὀργᾷ περιόργως
, fortasse quod
περιόργως
etiam
ὑπεροργῶντως
significat, de Diana, quae irata eiusmodi sacrificium exigeret, dictum existimarent. Quo factum ut Casaubonus adscripserit
ἐπιθυμεῖ Ἄρτεμις
et Ruhnkenius ad Timaeum p. 194. tacens posuerit
παρθενίου θ' αἵματος ὀργῇ, περιέργως τ᾽ ἐπιθυμεῖ Ἄρτεμις
, non laudabili levitate metrorum negligens. Sed ne sententiam quidem haec ratio aptam praebet, propter adiectum
παυσανέμου
, quod hic aperte non ornatus caussa, sed significanter ob rem ipsam est additum. Sacrificium si sibi poscit Diana, poscit, ipsa ut placetur, non ut cessent adversi venti. Illi vero interpretes, quibus
ὀργᾷ
cum scholiasta non pro verbo, sed pro nomine accipere placuit, quod fecerunt H. Vossius, Blomfieldius, Wellauerus, quam moleste inutili additamento oneraverint orationem, non opus est demonstrari. Ὀργᾷ nihil aliud est quam error librarii, ad sequens vocabulum
περιόργως
aberrantis. Recte vero se habet
αὐδᾷ περιόργως ἐπιθυμεῖν θέμις
, vales dicit fas esse avide expetere ventos pacans sacrificium virgineumque sanguinem. De indeclinabili
θέμις
dixi ad Soph. Oed. Col. v. 1189. Non intellectus hic usus fecit ut
εὖ γὰρ εἴη
in
θέμις γὰρ εὖ
scriberetur in Flor. Farn. Quod reliqui libri habent,
εὖ γὰρ εἴη
, ita explicandum est, ut omissa censeatur sententia, ad quam
γάρ
referatur: sic fiat. Ita quod brevissime dixit poeta, accipiendum est hunc in modum, nam, quoniam evitari non potest, optandum ut bene vertat.

205. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-130

λέπαδνον
λέδαπνον
Bess.
205

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-131

δυςσεβῆ
δυσεβῆ
Flor. τροπαίαν
τρόπαιαν
G. Ald.
206

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

40-269. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-26

Parodos, bestehend (wie die Parodos der Perser und der Hiketides) aus drei Teilen, dem Recitativ des Chorführers in Anapästen 40-103, dem Gesang des Chorführers mit ἐπιφθέγματα (124) des Gesamtchores 104-169, dem Chorgesang 170-269. Der erste Teil beginnt mit der Schuld und Sühne der Trojaner, legt die äufseren Verhältnisse dar und giebt mit dem Verlangen zu erfahren, was die überall auf den Altären der Stadt angezündeten Opferfeuer zu bedeuten haben (83-87) die Motivierung für das Auftreten des Chors. Der zweite Teil berichtet eine Weissagung des Kalchas, welche ängstliche Besorgnis in betreff des Heerführers weckt. Der dritte begründet diese Besorgnis mit sittlichen Grundsätzen und erklärt das Leiden, das den siegreichen Agamemnon erwartet, als Sühne für eine Schuld, für die unerhörte Opferung der eigenen Tochter.

144. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-90

1
στυγῶ, mir ist nicht recht; es erweckt mir Grauen. καλά
2

146. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-91

3
εὔφρων scil. ούσα. (Vok.), vgl. Eur. Hipp. 66 ὦ κόρα Λατοῦς Αρτεμι καὶ Διός, καλλίστα πολὺ παρθένων. In Arkadien hatte auf einem Hügel des Mänalischen Gebirges " Αρτεμις Καλλίστη einen Tempel (Paus. VIII 35, 8) und der alte Sänger Pamphos feierte in einem Hymnus Artemis unter dem Namen Καλλίστη. Vielleicht hat es ursprünglich τόσον περ ευφρον ὦ καλὰ Διὸς κόρα geheifsen.

147. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-92

4
δρόσοι wie ἕρσαι bei Homer (1 222) von neugeborenen Lämmern. – ἄλπνος, ἡδύς. Das Wort findet sich noch Pind. Pyth. VIII 120 τοῖς οὔτε νόστος ὁμῶς ἐπ᾿ ἄλπνος ἐν Πυθιάδι κρίθη, der Superlativ ἄλπνιστος ist Pind. Isthm. IV 14 erhalten und Aesch. Pers. 985 wiederhergestellt. Das zarte Wild steht unter dem Schutze der Jagdgöttin Artemis, die einen guten Wildstand fördert. Als λοχεία wacht sie über die Einhaltung der Schonzeit.
5

150. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-93

6
Lafs trotz deiner zärtlichen Fürsorge für das junge Wild die Wahrzeichen, die hievon erfreulich sind, in Erfüllung gehen, nämlich die günstigen, die ungünstigen Erscheinungen aber mache gut. Der absol. Inf. κρᾶναι ἀνορθοῦν im Gebete wie bei Homer. Vgl. Cho. 306 , Sept. 239 θεοὶ πολῖται, μή με δουλείας τυχεῖν, ebd. 75 und zu Cho. 365 . Zum Gedanken (das Gute erfülle, das Schlimme stelle her) vgl. Pers. 220 εἴ τι φλαῦρον εἶδες, αὐτοῦ τῶνδ᾽ ἀποτροπὴν τελεῖν, τὰ δ᾽ ἀγάθ᾽ ἐκτελῆ γενέσθαι κτέ., Soph. Εl. 644 ἃ γὰρ προσεῖδον νυκτὶ τῇδε φάσματα δισσῶν ὀνείρων, ταῦτά μοι .. εἰ μὲν πέφηνεν ἐσθλά, δὸς τελεσφόρα, εἰ δ᾽ ἐχθρά, τοῖς ἐχθροῖσιν ἔμπαλιν μέθες.

153. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-94

7
ἰήιον Παιᾶνα: vgl. Soph. Oed. Τ. 154 ἰήτε Δάλιε Παιάν. Wie εὔιος dem Rufe εὐοῖ, so entspricht ἰήιος der Anrufung ἰὴ ἰὴ ( παιῆον).

155. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-95

χρονίας ἐχενηΐδας αὔρας d.i. χρονίαν ἄπλοιαν.

157-158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-96

σπευδομένα, für sich betreibend. Das Medium kommt in transitivem Sinne sonst nicht vor ( Eum. 361 ist das überlieferte σπευδόμεναι δ᾽ τη σπεύδομεν αΐδ᾽ ver ἑτέραν θυσίαν, ein anbessert). deres Schlachtopfer (die Opferung der Iphigenie) für die Vertilgung ( θυομένοισιν 143) der Hasen. θυσίαν ἄδαιτον wie θυσίαν ἄθυτον. Mit ἄνομον ἄδαιτον vgl. ἄναγνον ἀνίερον 230, ἀτίμους ἀλοιδόρους 421, ἄμαχον ἀπόλεμον ἀνίερον 763, ἀκέλευστος ἄμισθος 969.
8

159. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-97

νεικέων τέκτονα σύμφυτον, Stifter von Hader unter den Angehörigen, vgl. Soph. Ant. 794 νεῖκος οὐ δεισήνορα: ἀνδρῶν ξύναιμον. der durch die Opferung der Iphigenie erzeugte Stifter des Haders geht so weit, dafs er sich am Manne vergreift, weil dieser Hader zum Gattenmorde treibt.
9

161. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-98

10
μίμνει οἰκονόμος: während der Mann in den Krieg zieht, bleibt die Gattin als treue (611) Besorgerin des Hauswesens ( οἰκουρός, vgl. 1224) zurück, um alles für die Rückkehr des Gemahls wohl zu bestellen. Hier bleibt die Rachsucht (memor ira Verg. Aen. I 4) zurück nicht als πιστή, sondern als δολία οἰκονόμος und bereitet alles vor, um Buſse für die Kinder (Tochter) zu fordern. δνοφερὰ παλίνορτος, in der Dunkelheit schleichend, aber aus der Dunkelheit wieder hervorbrechend.
11

165. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-99

ἀπέκλαγξεν wie μάντις ἔκλαγξεν 211.

168. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-100

ὁμόφωνον prädikativ zu a ἴλινον.

170. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-101

Im dritten Teile der Parodos wird die Besorgnis des Kalchas durch eine Art Syllogismus begründet: Der machtvoll waltende Gott hat das Gebot festgesetzt: ,,wer nicht hören will, muſs fühlen" ( πάθει μάθος), „wer frevelt, muſs büfsen" (170-193). Nun aber hat Agamemnon, den Eingebungen seines Ehrgeizes folgend, gefrevelt (194-258). Also muſs er büfsen und die schlimme Weissagung des Kalchas wird sich erfüllen (259 bis 266). Vgl. Soph. Ant. 604 ff. - Ζεύς wird durch τόδε wieder aufgenommen, wie μηκέτ᾽ ἐσέλθῃς 1333 durch τάδε, u. τόδε ist Nom. (,,wenn dieser Name ihm, damit benannt, gefällig ist"). Den Brauch bei Gebeten an die Götter εὔχεσθαι οἵτινές τε καὶ ὁπόθεν χαίρουσιν ὀνομαζόμενοι (Plat. Krat. p. 400 E, vgl. Serv. zu Verg. Aen. IV 577 pontificum more qui sic precantur: Iuppiter omnipotens vel quo alio nomine appellari volueris) befolgend löst der Dichter die Idee der Gottheit von der Zufälligkeit des Namens und den mit dem Namen verknüpften, mit der höheren Vorstellung göttlichen Wesens aber unvereinbaren Mythen ab.

173. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-102

προσεικάσαι, αὐτῷ: mit Zeus kann ich nur Zeus vergleichen, ihm kommt niemand gleich.

175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-103

. τὸ μάταν φροντίδος ἄχθος ἀποβαλεῖν ( ἀποσείσασθαι Schol.), die nichtige Last des Grübelns d. i. die Last unnützen Grübelns abschütteln. Wer sich nicht unnütz mit Zweifeln quälen will, mufs kurzweg und ergeben ( προφρόνως 183) Zeus als höchsten Herrscher anerkennen. Ähnliche Gedanken Eur. Bakch. 424 ff., 893 κούφα γὰρ δαπάνα νομίζειν ἰσχὺν τόδ᾽ ἔχειν, ὅ τι ποτ᾽ ἄρα τὸ δαιμόνιον, το τ ἐν χρόνῳ μακρῷ νόμιμον φύσει τε πεφυκός, Hipp. 1111 ff.

178. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-104

οὐδὲ knüpft an den Gedanken,, Zeus ist der höchste" an. ὅστις allgemein und unbestimmt, da es nachher heifst οὐδὲ λέξεται πρὶν ὧν (von seinem Dasein wird nicht einmal mehr die Rede sein). Der Dichter deutet damit wohl an, dafs der Mythus von Uranos ziemlich verblafst und verschollen war. Von dem Sturze des Uranos und Kronos ist auch Prom. 989 οὐκ ἐκ τῶνδ᾽ (von der Burg des Himmels) ἐγὼ δισσοὺς τυράννους ἐκπεσόντας ἠσθόμην die Rede. Der Schol. setzt für Uranos den Typhos und die Titanen. Zu ὤν vgl. οὖσαν 281. παμμάχῳ θράσει βρύων wegen der rohen Vernichtung seiner Kinder (Hes. Theog. 157). πάμμαχος von roher und rücksichtsloser Streitlust (,, Kampfhahn "). Vgl. Prom. 223 καρτεροῖς φρονήμασιν ὤοντ᾽ ἀμοχθὶ πρὸς βίαν τε δεσπόσειν (nämlich Τιτᾶνες, Οὐρανοῦ τε καὶ Χθονὸς τέκνα).
12

181. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-105

τριακτήρ (Sieger) ist hergenommen vom Ringkampfe, in welchem man Sieger war, wenn man den Gegner dreimal niederwarf ( τριάζειν, ἀποτριάζειν). Vgl. Cho. 338 , Eum. 592 u. Suid. τριαχθῆναι λέγουσιν οἱ παλαιστρικοὶ ἀντὶ τοῦ τρὶς πεσεῖν, Poll. III 30 ἐπὶ πεντάθλου τὸ νικῆσαι ἀποτριάξαι λέγουσιν.

184. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-106

Ζῆνα ἐπινίκια κλάζειν (Zeus Siegesjubel entgegenjauchzen) wie λέγειν τί τινα.

185. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-107

ὁλοσχερῶς φρόνιμος ἔσται Schol. Das adverbiale τὸ πᾶν (prorsus, omnino) liebt Äschylos (437, 982, 1167, Cho. 330 , Eum. 163 u. a.).

186. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-108

Der grammatische Anschluſs an die vorhergehende Strophe ist ähnlich wie 67.

187. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-109

πάθει μάθος: vgl. Hom. P32 ῥεχθὲν δέ τε νήπιος ἔγνω, Hes. W. υ. Τ. 218 παθὼν δὲ τε νήπιος ἔγνω, Herod. 1 207 τὰ δέ μοι παθήματα ἐόντα ἀχάριτα μαθήματα ἐγεγόνεε, Plat. Symp. p. 222 Β μὴ κατὰ τὴν παροιμίαν, ὥσπερ νήπιον, παθόντα γνωναι. So

189. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-110

13
Es wird ausgeführt, wie Zeus dem Spruche, Lehre durch Leid" Geltung verschafft. ,, Im Schlafe bedrückt wie ein Alp das Herz die aus der Erinnerung an böse That hervorgehende Angst." wird im Anfang der Choephoren (33 ff.) erwähnt, wie Klyt. von schlimmen Träumen gequält aufgeschrieen habe. Vgl. ebd. 521 ff. (Hermann erklärt μνησιπήμων πόvos als die Angst, durch welche die Erinnerung an böse Thaten oder der Gedanke an Strafe geweckt wird).
14

190-191. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-111

ἄκοντας enthält den Hauptgedanken: „sie mögen wollen oder nicht, sie müssen Vernunft lernen." Vgl. Eum. 524 ξυμφέρει σωφρονεῖν ὑπὸ στένει. ἦλθε ist gnom. Aor.

192-193. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-112

Der Fragesatz steht statt eines verneinenden Satzes: ,,und nirgends zeigt sich Gnade der Götter, die mit Gewalt das Steuerruder lenken." σέλμα: ὑψίζυγος (nach Hom. H 69) γὰρ ὁ Ζεύς Schol. Mit σέλμα ἡμένων vgl. Eum. 3 τὸ μαντεῖον ἕζετο, Pers. 143 τόδ᾽ ἐνεζόμενοι στέγος, Prom. 405 θακοῦντι παγκρατεῖς ἕδρας. Krüger II § 46, 6, 2.

194. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-113

καὶ schliefst die ganze folgende Ausführung, den speziellen Fall an den allgemeinen Satz an (auch bei Agamemnon wird sich das bestätigen). - τότε weist zurück auf das Adlerzeichen und die daran geknüpfte Weissagung des Kalchas. Darauf bezieht sich auch μάντιν – συμπνέων. Der Gedanke ist: „und während damals der Heerfürst keinen Seher tadelte und sich in die (geweissagten) Schicksalsschläge ergab, wurde er, als Windstille eintrat u. gar der Seher die Forderung der Artemis, die Tochter zu opfern, verkündete, von Unwillen übermannt und sprach." Weil aber statt einer participialen Wendung, wie etwa μέγ᾽ ὀχθήσας, der Konsekutivsatz ὥστε κατασχεῖν (212) eintritt, wird im Gegensatz zu ᾿Ατρείδας das Subjekt mit ἄναξ ὁ πρέσβυς und der durch diesen Gegensatz geforderten Partikel δὲ 215 wiederholt.

196. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-114

οὔτινα wie 1084 οὔτινας. ψέγων: jetzt wäre die Entrüstung am Platze gewesen, mit welcher er den Seher anliefs, als es sich um die Rückgabe der Chryseis handelte: μάντι κακῶν, οὐ πώ ποτέ μοι τὸ κρήγυον εἶπας Hom. A 106.

197. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-115

ἐμπαίοις, ἐμπαισάσαις Schol., wie Wellen über das Schiff hereinschlagen. Vgl. Eur. Hek. 116 συνέπαισε κλύδων und unten 359 πρόσπαια.

198. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-116

κεναγγεῖ: vgl. Hom. μ 329 νηῶν ἐξέφθιτο ἤτα πάντα.

199. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-117

15
( ἐ) βαρύνοντο λεώς wie 582 ἑλόντες στόλος ἐπασσάλευσαν.

200. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-118

πέραν steht hier als Akk. von πέρα (das jenseits gelegene Land) abhängig von ἔχων. Vgl. Suppl. 268 ἐκ πέρας Ναυπακτίας. παλιρρόχθοις: Anthol. ΙΧ 73 Εύβοικοῦ κόλποιο παλινδίνητε θάλασσα, πλαγκτὸν ὕδωρ, ἰδίοις ῥεύμασιν ἀντίπαλον κτέ., Liv. 28, 6 fretum Euripi non septies die, sicut fama fert, temporibus statis reciprocat, sed temere in modum venti nunc huc nunc illuc verso mari sicut monte praecipiti devolutus torrens rapitur, daher Soph. Ant. 1145 στονόεντα πορθμόν.

202. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-119

ἀπὸ Στρυμόνος: der ἄνεμος Στρυμονίης, wie bei Herod. VIII 118 der aus dem Norden wehende und für Schiffe auf dem Ägäischen Meere gefährliche Sturm heifst. Vgl. auch Demosth. IV § 31 Φίλιππος φυλάξας τοὺς ἐτησίας ἢ τὸν χειμῶνα ἐπιχειρεῖ, ἡνίκ᾽ ἂν ἡμεῖς μὴ δυναίμεθα ἐκεῖσε ἀφικέσθαι.
16

203. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-120

κακόσχολοι: ἐπὶ κακῶ ποιοῦσαι σχολάζειν Schol. νήστιδες von den Menschen, auf welche die ἄπλοια κεναγγής ihre Wirkung übt, übertragen. Vgl. νῆστις λιμός Cho. 249 . – δύσορμοι: die Schiffe werden auf der Reede hin- und hergestofsen.

204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-121

17
Irrsal für die Menschen, weil der fortdauernde Wind Befangenheit des Kopfes erzeugt.

205. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-122

Hom. B 135 καὶ δὴ δοῦρα σέσηπε νεῶν καὶ σπάρτα λέλυνται.
18