Aeschylus Seven Against Thebes 521

Ioannes Sanravius (Translator)

Confido iam Iouis imagině habentě contraria
Inuifum in ſcuto terreftris corpus
Demonis inimicum fimulachrum,mortalibusq;
Aclongeuis dijs.
495
Ante caput portas confracturum.

Seven Against Thebes. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 417-630 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 417-630 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 521 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 521 focus
ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 521 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 521 focus
πέποιθα τὸν Διὸς ἀντίτυπον ἔχοντ᾽
ἄφιλον ἐν σάκει τοῦ χθονίου δέμας
δαίμονος, ἐχθρὸν εἴκασμα βροτοῖς τε καὶ
510
δαροβίοισι θεοῖσι,
πρόσθε πυλῶν κεφαλὰν κάψειν.
Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) Experimental (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 521 focus
Translations (7)
Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 417-630 focus
The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 521 focus
I feel confident that he who hath upon his shield the adversary of Jove, the hateful form of the subterranean fiend, a semblance hateful both to mortals and the everliving gods, will have to leave his head before our gates.
LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 521 focus
s'abattre le front en avant.
The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 521 focus
If ought of truth my ſoul inſpires,
580
This chief, that tow'ring o'er th' affrighted field
Bears on his ſculptur'd ſhield
Th' enormous monster, buried deep
Beneath a mountainous heap,
Rolling in vain his turbid fires,
585
Monster accurs'd, abhor'd
By Gods above, by men below;
This chief his head ſhall bow
Low at the gate beneath the victor's ſword.
Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 521 focus
Questi che sovra lo scudo il terrigeno
580
Dèmone infesto, rivale di Giove,
ha impresso, insegna nemica ai mortali
ed ai longevi Celesti, deh!, gitti
la testa mozza dinanzi alle porte !
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 521 focus
High faith is mine that he whose shield
Bears, against Zeus, the thing of hate.
500
The giant Typhon, thus revealed,
A monster loathed of gods eterne
And mortal men—this doom shall earn
A shattered skull, before the gate!
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 521 focus
Der Stolze dort, der den verhaften Feind
Des Zeus im Schild trägt, das Graun, in Erdklüften tief
Hausend, ein Gräuelbild sterblichen Menschen und
Ewigen Göttern, - am Thore
Wird er, ich hoffe, das Haupt zerschellen.
500

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

492. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-593

πυρπνόον:
πυρίπνοον
Vit.
πυρπνόων
Ald.
492

493. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-594

Ζεὺς ... ἐπ᾽ ἀσπίδος:
Ζεὺς
omittit G.
ὑπ' ἀσπίδος
Vit Colb. 1.
493

494. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-595

σταδαῖος ἧσται, διὰ χερὸς βέλος φλέγων:
σταδαίως
Lips. Rob.
ἧστε
Lips.
χειρὸς
Lips. Cantabr. 1. Ask. A. Ald. Rob.
φλέγον
, cum glossa
καίον
, Taur. In Lips.
φλέγον
radendo ex
φλέγων
factum, supra autem scriptum est γρ.
φέρων
. Habent
φέρων
Par. F. L. Ask. A. Rob. et a sec. manu Colb. 2. Idem adscriptum in Par. Β.
φέρον
commemorat Turnebus.
ἔχων
Cantabr. 1. et adscriptum in Vind. 3.
494

495-501. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-596

NA: Dindorfius versus 496 - 501. (
τοιάδε ... τυχών
) ab interpolatore profectos censet. Assentior ita ut versus 495.498-501. non putem esse Aeschyli. Recte enim procedunt haec,
Ὑπερβίῳ δὲ Ζεὺς πατὴρ ἐπ᾽ ἀσπίδος σταδαῖος ἦσται, διὰ χερὸς βέλος φλέγων. τοιάδε μέν τις προςφίλεια δαιμόνων· πρὸς τῶν κρατούντων δ᾽ ἐσμέν, οἳ δ᾽ ἡσσωμένων.
Sic etiam apparet, quid interpolatorem moverit, ut cetera adderet.

495. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-597

κοὔπω τις εἶδε Ζῆνά που νικώμενον:
κἄπω
Taur.
εἶδεν
Μ.
οἶδε
Lips. Cantabr. 1. Par. L. Rob.
Ζηνά του νικώμενον
probabiliter Elmsleius ad Eur. Iph. Aul. v. 1265. in Censuris trimestribus XIV. p. 461.
495

496. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-598

τοιάδε μέν τις προςφίλεια:
τοιαύτη
γρ.
τοιάδε
Vit.
τοιαῦτα
Colb. 1. idemque ad
τοιάδε
supra adscriptum in G. Libri
μέντοι
. Ιd quid sibi velit hoc loco, non intelligo. Scripsi
μέν τις
.
προσφίλια
G.
496

497. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-599

ἡσσωμένων:
ἡσσομένων
G.
497

498-499. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-600

NA: Vulgo hi duo versus ordine inverso leguntur. Mutavit ordinem Brunckius secutus Par. A. B. In M. hi duo versus et duo sequentes hoc ordine leguntur, 498. (
εἰ Ζεύς γε
) 500. (
Ὑπερβίῳ τε
) 499. (
εἰκός γε
) 501. (
σωτήρ
): sed a recentiore manu adscriptae sunt litterae β γ α δ, quae hunc vulgarem versuum ordinem restituendum esse indicant, 499. 498. 500. 501.

498. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-601

εἰ Ζεύς γε ... καρτερώτερος:
εἰ ζεύς γε
Μ. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 1. Par. A. B. E. Turn.
εἰ ζεύς τε
G. Οx. Aid. Rob.
καρτερώτατος
Ox. Par. E. Ald.
498

499. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-602

εἰκὸς δὲ πράξειν ... ἀντιστάτας:
εἰκός γε
, ad
γε
a recentiore manu
δὲ
supra adscripto, M.
499

499. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-603

πράξειν ... ἀντιστάτας:
πρᾶξιν
a pr. manu M. recentior acutum accentum et alteri syllabae
ειν
supra adscripsit.
πράξιν
Ald.
ἀντηρέτας
Mosc. 1. Par. K. L. Ven. B. Sic erat v. 266.
499

500. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-604

Ὑπερβίῳ τε:
ὑπερβίῳ γε
Rob. Vict.
500

501. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-605

σωτὴρ γένοιτ' ἂν ... ἐπ᾽ ἀσπίδος:
γένοιτ' ἂν
M. G. Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.
γένοιτο
, omisso
ἂν
, Cantabr. 2. Colb. 2. Par. L. Ven. B.
σώματος
Lips.
ὑπ' ἀσπίδος
Rob.
501

502. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-606

δὴ:
δ'
, quod reliqui hibri omittunt, ex Rob. recepi.
διὸς γρα
δορὸς
Par. B.
502

503. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-607

ἔχοντ᾽:
ἔχοντ'
Brunckius. Libri
ἔχοντα
.
503

504. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-608

δαίμονος ... ἐχθρὸν ... βροτοῖς τε καὶ:
δαίμονος
Brunckius. Libri
δαίμοσιν
. Sed scholiastes
πιστεύω ἀπολεῖσθαι τὸν ἔχοντα ἐν τῷ σάκει τὸν ἐχθρὸν Διὸς δαίμονα
. Deinde
ἐχθρῶν
Vit. Οx.
βροτοῖς τε καὶ
Brunckius.
βροτοῖσί τε καὶ
M. G. Vit. Lips. Par. L. Taur. Vind. 1. 3. Ald. Turn.
βροτοῖσί γε καὶ
Ox. Par. C. Vind. 2. 4.
βροτοῖσι καὶ
Rob.
504

505. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-609

θεοῖσιν: Libri
θεοῖσι
.
505

506. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-610

πρόσθε πυλᾶν κεφαλὴν:
πρόσθε
Brunckius, et sic M.
πρόσθεν
ceteri.
πυλῶν
Ven. 1. et ex correctione G. in quo
πυλῶν
fuerat.
κεφαλὴν
G.
506

507. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-611

οὕτως γένοιτο:
οὕτω
Lips. Arund. Vind. 2. 4. Rob.
γένοιτ' ἂν
G. Taur. Vind. 1.
507

508. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-612

πέμπταισι προςταχθέντα ... Βορραίαις:
πέμπαισι
Vit.
προταχθέντα
Ven. Β.
προσταγέντα
Cantabr. 1. 2. Rob.
προσταθέντα
Vit.
Βορραίαις
Porsonus.
βορρέαις
Par. L.
βορρέας
M. Vit. Cantabr. 2. Colb. 1. Ox. Par. A. B. Rob.
βορέαις
G. Lips. Cantabr. 1. Par. C. Taur. Vind. 1. 2. 3. 4. Ald.
βορρίαις
Par. N.
βορέαισι
Turn. V. Vngeri Theb. Parad. I. p. 333.
508

509. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-613

Ἀμφίονος:
ἀμφιόνης
Lips.
509

511. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-614

ὀμμάτων θ᾽:
ὀμμάτων δ'
Vit. et
θ'
superscripto Par. L. Omittit particulam Rob.
511

513. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-615

δορός· ... μητρὸς: Vulgo
Διός
. Ex G. Cantabr. 2. Ask. A. Rob. recepi
δορός
. Ita haec simillima sunt versui 47. ubi septem duces simpliciter dicebantur coniurasse
λαπάξειν ἄστυ Καδμείων βίᾳ
.
μητρὸς
Vit. Ox.
ματρός
, minio supra adscripto η, G.
ματρός
Μ. et ceteri.
513

514. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-616

καλλίπρῳρον, ἀνδρόπαις:
καλίπρωρον
G. Ald. Tzetzes ad Lycophr. v. 1345.
μετέφρασε δὲ τὸ Αἰσχύλειον. ὃν γὰρ ἀνδρόπαιδα φησιν Αισχύλος, οὗτος νέανδρον ὡς μεταφράζων λέγει
.
514

516. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-617

ταρφὺς ἀντέλλουσα:
ταρφὺς
ab initio etiam Lips. sed factum inde
ταρφύς
.
φυούσης
ἀντέλουσα
Lips. Cantabr. 1. Par. G. N.
ἀνατέλλουσα
Vind. 2.
516

517. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-618

ὃ δ᾽:
ὃ δ'
Vit. Ald. Rob. Τurn.
ὃ δ'
, supra scripto ὦ, Lips.
ὁ δ’
ceteri.
517

518. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-619

γοργὸν δ᾽ ὄμμ᾽:
γοργόν τ'
Colb. 2.
καὶ γοργὸν δ’
Ald.
καὶ γόργον
etiam ex Par. E. affertur.
ὁμ'
pro
ὄμμ'
G.
518

519. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-620

οὐ μὴν ἀκόμπαστός γ' ἐφίσταται:
οὐ μὴν δ'
Vit.
ἀκόμαστός γ'
Par. E.
ἀκόλαστός γ'
Colb. 1.
ἀκόλαστός τ'
Par. N.
ἐπίσταται
Vit. Colb. 1. Par. N.
519

521. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-621

κυκλωτῷ ... προβλήματι:
κύκλῳ τῷ
Μ.
κύκλῳ τῷ
Αld.
κυκλώτου
Cantabr. 2.
προβλήματι
Colb. 1. Par. N.
521

522. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-622

προςμεμηχανημένην:
προςμεμηχανημένην
M. Vit. Lips. Arund. Cantabr. 2. Mosc. 1. Par. B. N. Ask. A. Rob. et supra scripto ευ Cantabr. 1. γρ.
προςμεμηχανευομένην
Par. B.
προςμεμηχανευμένη
Ald.
προςμεμηχανευμένην
G. Turn. V. v. 624.
522

523. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-623

γόμφοις ἐνώμᾳ, λαμπρὸν ἔκκρουστον: Non opus est Wakefieldii coniectura Silv. crit. III. p.75.
γόμφοισι νωμᾷ
.
λαπρὸν
Vit.
ἔκρουστον
Lips. Eustathius p. 1160, 49.
ἴσως δὲ καὶ μηχανῇ τινὶ ἐκινοῦντο, ἔκκρουστα ὄντα καὶ οὐ διόλου προςηλωμένα τῷ σάκει. καὶ οὕτω ἐφάνταζον τοῖς ὁρῶσι τὸ αὐτοκίνητον, ὁποῖον δή τι πλάττει καὶ Αἰσχύλος ἐν τοῖς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας
.
523

524. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-624

ὑφ᾽ αὐτῇ:
ὑπ' αὐτῇ
Vit. Lips. Vind. 2. 4. Rob.
ὑφ᾽ αὑτὴν
sic G. Wakefieldius
ὑφ' ἑαυτῇ
scribendum putavit. Erunt fortasse, qui hanc coniecturam firmari putent eo quod scholiastes haec ita explicat,
φέρει δὲ ἡ Σφίγξ ἕνα τῶν Καδμείων ἐν τοῖς ὄνυξιν ἑαυτῆς οὕτως ὥςτε δοκεῖν ἐπ' αὐτῷ πλεῖστα βέλη ἰάπτεσθαι καὶ πέμπεσθαι
. Similis est alterius scholiastae interpretatio. Vterque scholiastes videtur
ὡς
ad infinitivum rettulisse, quod fieri non potest. Sensus est, fert Sphinx virum Thebanum, quo is quam plurimis telis petatur.
'Yφ' αὑτῇ
recte se habere videbitur, modo recte animo informaveris effigiem Sphingis Thebanum ferentis. Non in superiore scuti parte Sphinx, in inferiore Thebanus erat, sed omnem scuti orbem obtinebat Sphinx ita, ut ante eam esset Thebanus, a quo maximam partem tegeretur: gestus autem Sphingis erat is, ut sub se ferret Thebanum. Sic demum fieri poterat, quod volebat Parthenopaeus, ut tela, quae scuto illo exciperet, Thebanum istum ferirent.
524

525. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-625

ἰάπτεσθαι:
ἰάπτηται
Taur. Vind. 3. et in rasura, sed a pr. manu, G. Adscriptum in G. Taur.
πέμπωνται
.
525

527. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-626

μακρᾶς ... καταισχυνεῖ:
μακρᾶς τε
Vit. Libri
καταισχυνεῖν
, nisi quod
καταισχύνειν
habet Lips.
κατ' αἰσχυνεῖν
G. Scripsi
καταισχυνεῖ
. Nam infinitivus pro particulis
δ' οὐ
exigere videtur
οὐδέ
. Confirmavit hanc coniecturam M. in quo hoc ipsum scriptum est
καταισχυνεῖ
.
527

528. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-627

Παρθενοπαῖος:
ὁ παρθενοπαῖος
Par. F. non M. qui articulum non magis habet quam ceteri. In G. ὁ minio supra adscriptum.
528

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

356-706. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-238

1
2
zweites Epeiso- dion. Eteokles tritt auf mit Me- II lanippos (395), Megareus (459), Lasthenes (607f.), um die Mit- teilung des Kundschafters (66 ff.) entgegenzunehmen, vgl. Einl. S. 9 f. Die erste Szene, der Mittelpunkt des Stückes, gibt eine glänzende Schilderung der sieben feindlichen und der ihnen an den sieben Toren entgegenstehenden Thebanischen Heerführer. In der zweiten Szene macht der Chor den vergeblichen Versuch Eteokles von dem greuel- vollen Zweikampf mit dem Bruder zurückzuhalten. Damit gibt dieses Epeisodion die ethische Moti- vierung für den Untergang der argivischen Heerführer und der feindlichen Brüder. Wie auch sonst bei Äschylos da, wo dem Dialoge antistrophische Chorika eingefügt sind, Symmetrie des Dialogs sich nachweisen läßt, so hat Ritschl (Jahrb. f. Philol. Bd. 77. 1858. S. 761.) symmetrische An- lage auch in den sieben Reden des Boten und Erwiderungen des Eteokles wahrgenommen. Da an einigen Stellen der Text unsicher oder lückenhaft ist, läßt sich die Verszahl nicht bei allen Partien mit voller Bestimmtheit feststellen. Doch scheint mit Beiseitelassung der zwei ankündigenden Verse des Boten 362f., denen die zwei zur nächsten Szene überleitenden Verse des Eteokles 662 f. entsprechen, die Gliederung der ganzen Partie 364 661 folgende zu sein: Π IV ΑΓ20- ΕΤ20 | στρ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | ἀντ. α' | ΑΓ14- ΕΤ14 | στρ. β' | ΑΓ20- ΕΤ20| αντ. β|| V VI VII ΑΓ22- ΕΤ 22 | στρ. γ΄ | ΑΓ 29- ΕT 29 | αντ. γ΄ | ΑΓ 22- ΕΤ 22.

492. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-338

3
4
κατ' ἄνδρα τοῦτον, er ward für den Platz, wo dieser Mann steht, ausersehen. Vgl. Soph. Αi. 775 καθ' ἡμᾶς δ᾽ οὔποτ' ἐκρήξει μάχη.

493. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-339

5
6
ἐξιστορῆσαι von ἱστορῆσαι der Bedeutung nach nicht sehr ver- schieden wie ἐξιστορήσας Cho. 674. μοῖραν, seinen Anteil, sein Ge- schick. ἐν χρεία τύχης, nicht mit prahlerischen Schildzeichen, vgl. Soph. Αi. 963 ἐν χρείᾳ δορός ( πο es gilt zu kämpfen), was auch hier geeigneter erscheint.

494. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-340

7
8
Vgl. Hom. Α 114 οὔ ἑθέν ἐστι χερείων, οὐ δέμας οὐδὲ φυήν, οὔτ᾽ ἂρ φρένας οὔτε τι ἔργα.

495. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-341

9
10
D. i. der Zufall hätte sie nicht besser zusammenbringen kön- nen“. Schol. τὰ ἀπὸ τῆς τύχης Ἑρμῇ ἀναφέρουσιν. Hermes, der Gott des Gewinnes und glücklichen Fundes ( Ερμαιον), lenkt auch das Los.

496-497. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-342

11
12
„, Denn wie der eine Mann dem andern feindlich gegenüber- treten wird, so werden sie auch feindliche Götter auf ihren Schilden gegeneinander tragen". τῷ: zu

500. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-343

13
14
σταδαῖος, Jupiter stator. διὰ . . φλέγων, in der Hand das flammende Geschoß haltend.

502. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-344

15
16
Die dem Zusammenhang der Gedanken entsprechende Ord- nung der Verse ist in der hand- schriftlichen Überlieferung gestört.

502-503. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-345

17
18
Bei solchem Liebesver- hältnis der sich gegenüberstehenden Götter wird voraussichtlich der Er- folg der einander entgegengestellten Menschen entsprechend sein“.

503. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-346

19
20
,,Wir gehören zur siegen- den Partei". Vgl. Eur. Rhes. 320 Ζεὺς πρὸς ἡμῶν ἐστιν. Ζεύς γε d. i. auch ein anderer Gott ist stärker als Typhos geschweige Zeus". του (so Elmsley für που) νικώμενον wie μὴ φόβου νικῶ Cho. 1050, ἱμέρου νικώμενος Hik. 1016, τῶν φίλων νικώμενος Soph. Αi. 1853. Diese Stelle ahmt Eur. Heraklid. 347 nach: θεοῖσι δ' οὐ κακίοσιν χρώ- μεσθα συμμάχοισιν Αργείων, ἄναξ. τῶν μὲν γὰρ Ἥρα προστατεῖ Διὸς δάμαρ, ἡμῶν δ' Αθάνα· φημὶ δ᾽ εἰς εὐπραξίαν καὶ τοῦθ᾽ ὑπάρχειν θεῶν ἀμεινόνων τυχεῖν· νικωμένη γὰρ Παλλὰς οὐκ ἀνέξεται. Vgl. übrigens Hom. Υ 104 ήρως (Äneas), ἀλλ' ἄγε καὶ σὺ θεοῖς αἰειγενέτησιν εὔχεο· καὶ δὲ σέ φασι Διὸς κούρης Αφροδίτης ἐκγεγάμεν, κεῖνος (Achil- leus) δὲ χερείονος ἐκ Θεοῦ ἐστιν.

507. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-347

21
22
Für τυχών vermutet Stadt- müller κυρῶν, sehr ansprechend.

508-509. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-348

23
24
πέποιθα τὸν ἔχοντα ἐν σάκει ἄφιλον (widerwärtig) τοῦ χθονίου δαίμονος δέμας ἀντίτυπον Διός (d. i. Gegenbild zum Bilde des Zeus). Bei ἄφιλον konnten die Athener an das Bild des dreileibigen Typhon ( τρισωμάτους Τυφῶνας Eur. Herk. 1272) auf der Akropolis er- innert werden. χθόνιος wie Prom. 367 Typhos als γηγενής bezeichnet wird. Der erste Vers stimmt metrisch mit dem strophischen 468 nicht überein. Ein Trimeter, wenn auch nicht mit gleichem Rhythmus, wird gewonnen mit πέποιθα τὸν τὸ Ζηνὸς ἀντίτυπον ἔχοντ'.

511. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-349

25
26
δαρόβιοι heißen die Götter in Gegensatz zu den εφήμεροι (Prom. 83 u. ϋ.). Vgl. Soph. Ant. 987 Μοῖραι μακραίωνες.

512. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-350

27
28
ἰάψειν, zerschmettern.

515-516. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-351

29
30
Vgl. Paus. ΙΧ 17, 3 Ζήθῳ μνῆμα καὶ Ἀμφίονι ἐν κοινῷ γῆς χώματι, Eur. Phoen. 145 ΑΝΤ. τίς δ' οὗτος ἀμφὶ μνῆμα το Ζήθου περᾷ καταβόστρυχος, ὄμμασι γοργὸς εἰσιδεῖν νεανίας; ΠΑΙΔ. ὅδ' ἐστὶ Παρθενοπαῖος, Αταλάντης γόνος. Den folgenden Vers hat Dindorf (dieser nach 513) ergänzt, weil das 519 ff. Gesagte unverständlich wäre, wenn der Name des Helden erst 534 genannt würde. Der Vers ist gebildet nach 534, nach der an- geführten Stelle von Eur. Phoen., nach Eur. Hik. 888 ὁ τῆς κυναγοῦ δ' ἄλλος Αταλάντης γόνος und Soph. Ο. Κ. 1320 ἕκτος δὲ Παρθενοπαῖος Αρκάς πιστὸς Αταλάντης γόνος. Über die Verlängerung der zweiten Silbe von Παρθενοπαῖος zu 475.

516. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-352

31
32
So schwört Antigone Eur. Phoen. 1677 ἔστω σίδηρος ὅρκιόν τέ μοι ξίφος. Vgl. Apoll. Rh. I 466 ἔστω νῦν δόρυ τοῦρον, ὅτῳ περιώ- σιον ἄλλων κύδος ἐνὶ πτολέμοισιν ἀείρομαι οὐδέ μ' ὀφέλλει Ζεὺς τόσον, ὁσσατιόν περ ἐμὸν δόρυ, Verg. Αen. X 773 dextra mihi deus et telum, quod missile libro, nunc adsint.

517. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-353

33
34
Für πεποιθώς erwartet man ἐπαυχῶν. - Ζα ὀμμάτων υπέρτερον vgl. Catull. III 5 quem plus illa oculis suis amabat, XIV 1 ni te plus oculis meis amarem.

518-519. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-354

35
36
Vgl. 47. — βίᾳ Διός, wie Kapa- neus (415). ὀρεσκόου d.i. κυναγοῦ.

520. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-355

37
38
καλλίπρῳρον, Schol. καλλι- πρόσωπον. Hesych. καλλίπρωρον· εὐ πρόσωπον, vgl. Ag. 245 στόματος καλλιπρώρου, Soph. Τrach. 13 ἀν- δρείω κύτει βούπρῳρος.. Die Schönheit (Eur. Hik. 889 παῖς Παρ- θενοπαῖος εἶδος ἐξοχώτατος) und jugendliche Zartheit des Helden tritt in Gegensatz zu seinen ent- setzlichen Drohungen. Ubrigens merkt man dieser wie anderen Stellen des Äschylos (Fragm. 135, 136, Athen. XIII S. 601 A) die Neigung zur Knabenliebe an. — άv- δρόπαις: Schol. ὁ ἐν παιδικῇ ἡλικίᾳ ἀνδρεῖος, Schol. zu Pind. Pyth. it 121 ὑπὲρ τὴν νεότητα βουλεύῃ. καὶ Σοφοκλῆς ἐπὶ τοῦ Τρωίλου τὸν ανδρόπαιδα δεσπότην ἀπώλεσα, παῖδα μὲν τῇ ἡλικίᾳ, ἄνδρα δὲ τῷ φρονήματι. Hiernach bedeutet ἀνήρ wenig, man erwartet dyós (Führer trotz seiner Jugend), wie es Eur. Phoen. 148 von Parthenopãos heißt: νεανίας, λοχαγός, ὡς ὄχλος νιν ὑστέρῳ ποδὶ πάνοπλος ἀμφέπει (d. i. sonst würde man einen solchen Jüng- ling nicht für einen Führer halten).

521. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-356

39
40
Für στείχει könnte man θάλλει erwarten nach Eur. Bakch. 1185 νέος ὁ μόσχος ἄρτι γένυν ὑπὸ κόρυθ' απαλότριχα κατάκομον θάλ λει. Blaydes vermutet ἕρπει nach Xen. Symp. IV 23 τούτῳ μὲν παρὰ τὰ ὦτα ἄρτι ἴουλος καθέρπει, Κλει νίᾳ δὲ πρὸς τὸ ὄπισθεν ἤδη ἀνα- βαίνει, doch kann wie καθέρπει und ἀναβαίνει wohl auch στείχει gebraucht sein. - Hesych. ἴουλοι· αἱ πρῶται τῶν τριχῶν ἐκφύσεις zu Hom. λ 319 πρίν σφωιν ὑπὸ κροτάφοισιν ιούλους ἀνθῆσαι πυ κάσαι τε γένυς εὐανθέι λάχνῃ.

522. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-357

41
42
ὥρας φυούσης: die Jugend- blüte läßt (den Flaum) hervor- keimen. Vgl. Hom. κ 278 Ερμείας .. νεηνίῃ ἀνδρὶ ἐοικώς, πρῶτον ὑπη- νήτῃ, τοῦ περ χαριεστάτη ἥβη und den Anfang von Plat. Prot. ET. πόθεν, ὦ Σώκρατες, φαίνει; ἢ δῆλα δή, ὅτι ἀπὸ κυνηγεσίου τοῦ περὶ τὴν ᾿Αλκιβιάδου ὥραν; καὶ μήν μοι καὶ πρώην ἰδόντι καλὸς μὲν ἐφαί- νετο ἀνὴρ ἔτι, ἀνὴρ μέντοι .:. καὶ πώγωνος ἤδη ὑποπιμπλάμενος . ΣΩ. εἶτα τί τοῦτο; οὐ σὺ μέντοι Ὁμήρου ἐπαινέτης εἶ, ὃς ἔφη χαριεστάτην ἥβην εἶναι τοῦ ὑπηνήτου; φύς: Schol. πεπυκνωμένη. Neben einem Fem. ( μυριάς) auch Pers. 928, wie sich θῆλυς für θήλεια fndet. ταρ- ἀντέλλειν von dem Sprossen des Haares wie Cho. 287 λευκὰς δὲ κόρσας τῇδ᾽ ἐπαντέλλειν νόσῳ.

523. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-358

43
44
Schol. οὐ σύμφωνον τῇ κλή- σει τῆς παρθένου τὸ φρόνημα ἔχων, ἀλλὰ ὠμόν, vgl. Cho. 189 ἐμή γε μήτηρ, οὐδαμῶς ἐπώνυμον φρόνημα παισὶ . . πεπαμένη.

524. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-359

45
46
Wenn γοργόν δ' richtig ist und es nicht, wie eine jüngere Handschrift bietet, γοργόν τ' heißen mus, so ist γοργὸν ὄμμα dem παρ- θένων ἐπώνυμον φρόνημα entgegen- gesetzt, während eigentlich γοργόν ὄμμα mit ὠμὸν φρόνημα verbunden sein sollte. Für προσίσταται (vor ἐφίσταται) hat es vielleicht προσχρίμ- πτεται geheißen, vgl. Cho. 185 δό- τοῖσδε χρίμπτεσθαι (sich nähern), Eur. Hel. 526 παντοδαποῖσι γύαις ποτιχριμπτόμενος, Rhes. 644 ἐχθρῶν τις ἡμῖν χρίμπτεται στρα- τεύματι. μοισι

525. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-360

47
48
ἀκόμπαστος wie ἄκομπος 541, doch hier von dem prahlerischen Bildwerk des Schildes.

526. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-361

49
50
ὄνειδος (Schimpf): Schol. ἐπειδὴ Οἰδίπους ἐμίγη τῇ μητρὶ λύσας τὸ αἴνιγμα τῆς Σφιγγός, viel- mehr weil die Sphinx die höchste Not über Theben brachte.

527. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-362

51
52
πρόβλημα Deckung, Schutz hier für, 663 gegen etwas.

528-529. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-363

53
54
ὠμόσιτος wie ὠμοβρώς, ώμου φάγος, weil sie ihre Opfer zer- feischte. Eur. Phoen. 1024 φοιτάσι πτεροῖς χαλαῖσί τ᾽ ὠμοσίτοις, 1760 Σφιγγὸς τῆς μιαιφόνου. προσμετ μηχανημένην γόμφοις, mit Nägeln geschickt daran befestigt. ἐνώμα, als ich ihn sah. Wakefield vermutet γόμφοισι νωμᾷ. — ἔκκρουστον d. i. eine freie Figur, nicht Relief. Eu- stathios (zu Il. S. 1160, 49) scheint etwas in den Text zu legen, was nicht ausdrücklich gesagt ist, wenn er schreibt: ἴσως δὲ καὶ μηχανῇ τινι ἐκινοῦντο (die am Schilde an- gebrachten Figuren), ἔκκρουστα ὄντα καὶ οὐ διόλου προσηλωμένα τῷ σά κει. καὶ οὕτω ἐφάνταζον τοῖς ὁρῶσι τὸ αὐτοκίνητον, ὁποῖον δή τι πλάτ- τει καὶ Αἰσχύλος ἐν τοῖς Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας. Wirklich ist dies der Fall bei dem Schildzeichen des Polynikes Eur. Phoen. 1124 Ποτνιάδες δ᾽ ἐπ᾿ ἀσπίδι ἐπίσημα πῶλοι δρομάδες ἐσ- κίρτων φόβῳ, εὖ πως στρόφιγξιν ἔνδοθεν κυκλούμεναι πόρπαχ᾽ ὑπ' αὐτὸν ὥστε μαίνεσθαι δοκεῖν. Vgl. Hes. Ασπ. 161 ἐν δ᾽ ὀφίων κεφαλαί δεινῶν ἔσαν, οὔτι φατειῶν, δώδεκα, ταὶ φοβέεσκον ἐπὶ χθονὶ φῦλ' ἀν- θρώπων, οἵτινες ἀντιβίην πόλεμον Διὸς υἷι φέροιεν· τῶν καὶ ὀδόντων μὲν καναχὴ πέλεν, εὖτε μάχοιτο Αμφιτρυωνιάδης, τὰ δὲ δαίετο δαί- δαλα?) θαυματὰ ἔργα.