Aeschylus Supplices 643

Ioannes Sanravius (Translator)

Neq; cum uiris
Calculum poſuerunt contemnentes
Contentionem mulierum.
Diuinum inſpicientes
Actorem & speculatorem
610
Inexpugnabilem, quem nulla
Domus habebit tectum
Inquinantem, grauis uerò ſedet.
Venerantur enim fratres
Iouis puri ſupplices,
615
Certè puris aris
Placabunt deos.

Supplices. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (9)
Ἱκέτιδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 630-709 focus
Ἱκέτιδες Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 630-709 focus
Greek (Editio princeps, 1518) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliants, 1518 edition. Native printed lineation, page markers, and automated correspondence to the Perseus/Smyth edition.) — 643 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Joannes Cornelius de Pauw, 1745.) — 643 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 643 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 643 focus
ΙΚΕΤΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΙΚΕΤΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 643 focus
οὐδὲ μετ' ἀρσένων
640
ψῆφον ἔθεντ᾽ ἀτιμώ
σαντες ἔριν γυναικών,
Δῖον ἐπιδόμενοι πράκτορ᾽ ἐπίσκοπον πράκτορά τε σκοπὸν
δυσπολέμητον, ὃν τίς οὔτις ἂν δόμος ἔχοι
ἐπ' ὀρόφων μιαί
645
νοντα; βαρὺς δ' ἐφίζει·
ἅζονται γὰρ ὁμαίμους
Ζηνὸς ἵκτορας ἁγνοῦ·
τοιγάρτοι καθαροίσι βο
μοῖς θεοὺς ἀρέσονται.
650
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. N. Wecklein, 1885.) — 643 focus
Aeschyli Supplices (OCR draft) Experimental (Aeschyli Supplices. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 643 focus
οὐδὲ μετ᾿ ἀρσένων
ψῆφον ἔθεντ᾽ ἀτιμώσαντες ἔριν γυναικῶν,
Δῖον ἐπιδόμενοι πράκτορά [τε] σκοπόν
δυσπολέμητον, ὃν [οὐ]τίς ἂν δόμος ἔχοι
645
ἐπ᾿ ὀρόφων μιαίνοντα; βαρὺς δ᾽ ἐφίζει.
ἅζονται γὰρ ὁμαίμους
Ζηνὸς ἵκτορας ἁγνοῦ·
τοιγάρτοι καθαροῖσι βω-
650
μοῖς θεοὺς ἀρέσονται. =
Translations (7)
Suppliant Maidens Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 630-705 focus
The Suppliant Women. (OCR draft) Experimental (The Suppliant Women.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 643 focus
nor have they passed a decree in favor of the men, having slighted the cause of women: reverencing the divine avenger and beholder not to be contented with, whom no house would wish to have upon its roofs in his wrath, for heavily he sits on it. For they reverence us their kindred, the holy suppliants of Jove; therefore they shall please the gods at pure altars.
LES SUPPLIANTES (OCR draft) Experimental (LES SUPPLIANTES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 643 focus
rendu un vote de bonté; ils respectent les suppliants de Zeus dans ce troupeau pitoyable.

Ils n'ont pas, par dédain de la cause des femmes, voté en fa- veur des mâles; ils ont entrevu le vengeur vigilant de Zeus contre qui on ne lutte pas et que nulle maison ne saurait écarter,
quand, pour marquer son
The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Robert Potter, 1779.) — 643 focus
Softey'd humanity dwells here,
That melting to the ſuppliant's tear
725
Aſſerts our hopeleſs cauſe;
And ſpotleſs piety, whoſe breast
Submiſs reveres Jove's high beheſt,
And hoſpitable laws.
Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 643 focus
A favore degli uomini
695
il voto essi non diedero,
negando onore al nostro stato afflitto.
Anzi, al vigile invitto
Signor delle vendette
ebber riguardo. Qual mai tetto d'uomini,
700
s'egli vi poggi in vetta,
andrà dal cruccio illeso?
Essi le consanguinee
di Zeus supplici onorano.
Perciò saranno cari
705
dei Numi ai puri altari.
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliant Maidens — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 643 focus
They scornèd not the pleas of maidenhood,
705
Nor with the young men's will hath their will stood.
They knew right well
Th' unearthly watching fiend invincible,
The foul avenger—let him not draw near!
For he, on roofs ill-starred,
710
Defiling and polluting, keeps a ghastly ward!
They knew his vengeance, and took holy heed
To us, the sister suppliants, who cry
To Zeus, the lord of purity:
Therefore with altars pure they shall the gods revere.
715
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 643 focus
Nicht zu der Vettern Gunst
Fällte die Stadt den Spruch; sie
Chrte der Frauen Klage,
Und zu dem Nächer Zeus blickte sie auf, dem all-
siegenden Wächter, dessen Fluch, traun, kein Haus
620
Ueber dem Dache sich wünscht; denn er lastet schwer dort.
Uns Verwandte, des heil'gen
Zeus Schußflehende, scheut sie;
Darum lächeln die Götter ihr
Stets an reinen Altären.
625
Zweite Strophe.

Commentary

Critical apparatus to The Suppliant Women (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Suppliant Women.) focus

606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-467

ἔκραν' ἄνευ κλητῆρος:
ἔκλαναν εὐκλήτορος
Μ. G.
ἔκλαν ἄνευ κλήτορος
Ε.
ἔκραναν εὐκλήτορος
Rob. Correxit Turnebus.
606

607-608. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-468

ἔπεισαν ... Ζεὺς δὲ κράναιεν τέλος: Libri
δημηγόρους δ᾽ ἤκουσεν εὐπειθεῖς στροφὰς δῆμος Πελασγῶν· Ζεὺς δ᾽ ἐπέκρανεν τέλος
. Mirum vero, auditis oratoribus factoque decreto, rursum audiri disceptationes deliberantium. Apertum est solvi contionem debuisse. Itaque
ἔπεισαν
scribendum erat. Deinde qui scire potuit Danaus comprobasse haec Iovem? Accedit quod id dictum est cum insolenti productione augmenti. Immo optare debebat, ut comprobaret Iuppiter. Ob eam caussam
κράνειεν
scripsi.
Εὐπιθεῖς
Blomfieldius ad Prom. 341.

609. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-469

λέξωμεν:
λέξομεν
Μ. G. Rob.
λέξωμεν
Turnebus.
609

609. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-470

Ἀργείοις:
ἀργείους
M. ante correctionem et Rob.
609

611. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-471

ξένιος ξενίου:
ξενίοις ξενίου
G.
611

613. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-472

ἄμεμπτον:
ἀμέμπτων
M. Rob.
ἀμέμπτος
G. Optimi libri scriptura non minus quam sententia
ἀμεμπτον
scribendum esse indicabat.
613

614. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-473

NA: Sept. ad Th. 686.
νῦν ὅτε σοι παρέστηκεν
. V. ad Soph. Ai. 802.
614

614. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-474

εὐκταῖα:
εὐκτέα
Rob.
614

615. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-475

γένει:
γένη
G.
615

616. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-476

πυρίφατον:
πυρέφατον
Μ. G. Rob. Correxit Turnebus.
616

616. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-477

τάνδε Πελασγίαν: Libri
τὰν πελασγίαν πόλιν
. Metri indicio posui
τάνδε Πελασγίαν
, deleto
πόλιν
. Trimetrum iambicum fecerat aliquis grammaticus.
616

617. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-478

τὰν ἄχορον: Libri
τὸν ἄχορον
. At et metrum et sententia postulabat
τάν
. Optat ne urbs incensa deploret caedes proeliantium. Verborum ordo ostendit haec recta oratione enuntiata sic procedere,
μήποτε δὲ Πελασγία τὴν ἄχορον βοὴν κτίσειε, βοῶσα μάχλον Αρη
.
617

617. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-479

βοὰν:
βοᾶν
G. Rob.
617

617. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-480

κτίσαι:
κτίσαι
, non
κτίσαι
, Μ. G. Rob.
617

618. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-481

ἐν ἄλλοις:
ἐν ἄλλους
, ut supra v. 385.
εἴ πού τι μὴ τοῖον τύχοι
, pro adverso, malo. Non male tamen Pauwius
ενάλλοις
. Theocritus I. 132.
πάντα δ᾽ ἔναλλα γένοιτο
.
618

619. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-482

ᾤκτισαν:
ὤκτεισαν
Μ.
619

620. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-483

εὔφρον᾽:
εὔφρον
G.
620

625. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-484

πράκτορα πάνσκοπον: Libri
πράκτορά τε σκοπόν
. Scholiastes
Διὸς σκοπόν, τὸν Διὸς ὀφθαλμὸν τὸν πάντα σκοποῦντα
, ut
πάνσκοπον
legisse videatur. Certe id probum est.
625

626-627. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-485

δυςπολέμητον, ὅςτις ἂν δόμος ἔχῃ σφ' ἐπ' ὀρόφων ἰαύοντα: Libri
δυςπολέμητον ὃν οὔτις ἂν δόμος ἔχοι ἐπ' ὀρόφων μιαίνοντα
, nisi quod
ὃν
in G. puncto subscripto delendum significatur et M. G.
ἐπορόφων
habent.
Μιαίνοντα
, quod sane ferri non potest, Schutzius in
κοταίνοντα
mutari volebat. Haud male: sed quoniam
βαρὺς δ᾽ ἐφίζει
sequitur, credibilius est simpliciter verbum quod commorationem indicaret positum fuisse. Ea caussa scripsi
δυςπολέμητον, ὅςτις ἂν δόμος ἔχῃ σφ᾽ ἐπ' ὀρόφων ἰαύοντα
. Pronomen
σφέ
addi etiam hiatus postulabat.

630. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-486

τοιγάρτοι:
τοιγάρτι
M. a m. prima.
630

632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-487

ὑποσκίων:
ὑποσκίων
Μ.
632

635. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-488

τάνδε: Libri
τῶνδε
. Scribendum erat
τάνδε
, ut v. 653.
635

635. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-489

κενώσαι:
κενῶσαι
G.
635

636. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-490

NA:
στάσις
excidisse vidit Bambergerus, conferens Pers. 716.
τίνι τρόπῳ ; λοιμοῦ τις ἦλθε σκηπτὸς ἢ στάσις πόλει;
Magis etiam conveniunt haec in Eum. 961.
τὴν δ᾽ ἄπληστον κακῶν μήποτ' ἐν πόλει στάσιν τᾷδ᾽ ἐπεύχομαι βρέμειν, μηδὲ πιοῦσα κόνις μέλαν αἷμα πολιτῶν δι᾽ ὀργὴν ποινᾶς ἀντιφόνους ἄτας ἁρπαλίσαι πόλεως
.
636

637-638. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-491

πέδον γᾶς. ἥβας δ᾽:
πέδον τᾶς ἥβας δ'
Μ. Ε.
πέδον τὰς ἥβας δ'
G.
πέδον, ἥβας
Rob. Emendavit Porsonus.

639. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-492

μήδ' Ἀφροδίτας:
μηἀφροδίτας
M. sed postea
δ
post
μη
additum.
μὴ ἀφροδίτας
ceteri.
μηδ' Αφρ.
Heathius.
639

642-644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-493

καὶ γεραροῖσι πρεσβυτοδόκοι προβούλοις θυμέλαι φλεόντων. τὼς πόλις εὖ νέμοιτο: Legebatur
καὶ γεραροῖσι πρεσβυτοδόκοι γεμόντων θυμέλαι, φλεγόντων θ', ὡς πόλις εὖ νέμοιτο
. Sed
θ' ὡς πόλις
mala est coniectura Turnebi: nam
τῶς πόλεις
M. ut e litteris aliquid supra adscriptum fuisse videatur, et G. E.
Τοις πόλις
, supra adscripto
πόλεις
, P.
τως πόλις
Rob. Apertum est
γεραροῖσι
carere substantivo, et aut
γεμόντων
aut
φλεγόντων
redundare. Nimirum
φλεγόντων
per errorem scriptum erat pro
φλεόντων
, quo verbo usus est Aeschylus in Agam. 361. 1377. Eius interpretatio
γεμόντων
fecit ut omitteretur substantivum. Id quum videretur
προβούλοις
fuisse, ad eum modum ista emendavi.

645. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-494

μέγαν:
μέγα
M. G. P. E. Rob.
μέγαν
Aldina.
645

646. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-495

δ᾽ ὑπέρτατον: Libri
δ' ὑπέρτατον
. Canterus ex mala coniectura
Δί' ὑπέρτατον
. Colant, inquit, Iovem, praecipue autem Iovem hospitalem. Nulla offensio est in brevi syllaba finali, alio sequente numero. Scholiastes, stulte quidem
σεβόντων
participium esse ratus, adscripsit
τῶν γερόντων σεβόντων τὸν Δία τὸν ξένιον ὑπερτάτως
.
646

647. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-496

ὃς:
ὡς
M. Rob.
ως
G.
ὃς
Turnebus.
647

648. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-497

δὲ φόρους γᾶς:
δ᾽ ἐφόρους γᾶς
Μ. G.
δ' ἐμφόρους γᾶς
Rob.
δ᾽ ἐφ᾽ ὁρ γως
Ald. Inde
δ᾽ εὐόρως
Turnebus. Veram scripturam
δὲ φόρους γᾶς
restituerunt Erfurdtius et H. L. Ahrens.
Τίκτεσθαι δὲ φόρους γᾶς ἄλλους εὔχομεθ᾽ ἀεί
, ne inutile sit
ἄλλους
, sic est intelligendum, ut neque agros steriles fieri neque arbores exarescere optet.
648

651. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-498

λόχους:
λόγους
M. G. E.
λόχους
Robortellus ex emendatione Sophiani.
651

652. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-499

μηδέ τις:
μὴ θέτις
G.
652

653. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-500

δαΐζων:
δαΐζων
M. G. Rob.
δαΐζων
Aldina, et
δαΐζων
in M. prius scriptum fuisse videtur.
653

654-656. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-501

NA: Libri
ἄχορος ἀκίθαρις
. Tum
δακνογόνου
Ε.
ἄρην
M. Rob.
βοάν
(
βοᾶν
Μ. a m. prima)
τε δῆμον
(
δήμων
Rob.)
έξω παίζων
M. G. E. P. Rob. Sed apud Plutarchum in Amatorio c. 16. p. 758. F. legitur
ἄχαριν ἀκίθαριν δακ... γόνον ἀρ….. τᾶτε δῆμον ἐξοπλίζουσα
, scilicet
μανία
, quam quum
ἀρειμάνιον
et
πολεμικήν
dicat scriptor, apparet eum quoque
Ἄρη
legisse, ut est in codicibus Aeschyli. Ex Plutarcho
ἄχορον ἀκιθαριν
recepit Porsonus. Scholiastes ad
βοάν τε δῆμον
adscripsit
ἐμφύλιον μάχην. τὴν ἐπὶ τοῖς ἀπολωλόσι βοήν
. Quae apertum est duo scholia esse, quorum prius ad
βοάν τ' ἔνδημον
ducit, quod Pauwius ponendum esse vidit.
Ἐξοπλίζων
Stanleius restituit. Vbi et verba singula recte se habent et constructio eorum non impedita est, intelligi putatur sententia, etiam si est obscurissima. Certant inter se hemichoria Argivis bona a diis precantes, ut non mirandum sit, si quando similia et propemodum eadem dicant. Non decebat tamen prorsus eadem repeti. Nunc v. 616. optaverant ne urbs ab hoste incensa periret, v. 652. ne peste vastaretur, v. 636. ne per seditionem mutuae caedes fierent, v. 656. optant ut morbi arceantur. Quis igitur est qui hic
λοιγός
dicitur? Istorum, credo, nihil, sed aliud quid. Iam quum
λοιγός
et
ανδροκμής
εἰ
πόλιν δαΐζων
οι
ἐξοπλίζων Αρη
dicatur, pugnarum et caedium caussas contineat necesse est. At et hostium invasio et civile bellum iam sunt memorata. Accedunt aliae dubitationes. Omne bellum per se est
ἄχορον ἀκίθαρι
, ut non apta bello haec epitheta videantur. Itaque videri fortasse poterit rectius ipse
λοιγός
in Aeschyli libris
ἄχορος ἀκίθαρις
dici, ut qui finem faciat laetitiae. Magis autem verba ista clamori conveniunt, ut iungenda quis coniiciat
ἄχορον ἀκιθαριν βοάν
, sicuti v. 617.
τὰν ἄχορον βοάν
dictum est. Tum vero delendum erit
τε
post
βοάν
, verbaque construenda hoc modo,
ἐξοπλίζων ἄχορον ἀκίθαριν βοάν Αρη δακρυογόνον
, hoc est excitans lugubres clamores propter lacrimabile bellum. Denique quid sibi vult
βοὰν ἔνδημον
? Nam quis alius quam populus lamentetur? Omnino, si
βοή
luctum significat, plane ineptum est eam
ἔνδημον
dici, quod non potest fieri quin referatur ad aliquam
ἔκδημον βοήν
, de qua hic cogitari non posse patet, quia peregrini atque exteri utrum doleant necne, nihil ad rem pertinet. Videntur tamen omnia recte se habere. Nam praeter bellum ab externo hoste illatum et civile bellum, quae iam commemorata sunt, relinquitur hoc, ut vel per subitas rixas vel per odia privatorum aut familiarum caedes fiant iisque etiam qui utrivis parti faveant implicentur. Eiusmodi tumultus recte
λοιγός
dicitur, et is quidem illaetabilem Martem et domesticum auxilium armans. Quod si haec sic intelliguntur,
βοὰν ἔνδημον
auxilium potius domesticum, quam luctus est, nisi forte
βίαν τ' ἔνδημον
scripsit. De auxilio
βοή
v. 700. Agam. 1309.

656. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-502

ἑσμὸς:
δεσμὸς
M. G. E. Rob.
ἑσμὸς
Turnebus.
656

657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-503

κρατὸς:
κράτος
Μ. G. E. Rob.
κράτους
Turnebus.
657

658. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-504

ὁ Λύκειος:
ὁ λύκιος
Μ. G. E. Rob.
ὄλβιος
P. Emendavit Arnaldus.
658

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

533-607. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-337

1
2
erstes Stasimon: Gebet zu Gott (Zeus). Schütze uns gegen den Übermut der Männer; als Nachkommen der Io rufen wir zu dir als unserem Stammvater. Wir stehen jetzt wieder auf der Flur, von welcher Io fortgetrieben wurde hinauf zum Bosporus, über diesen nach Klein- asien, durch Phrygien, Mysien, Lydien, Pamphylien, Kilikien, Phönikien nach Ägypten, wo sie erschien zum Staunen der Be- wohner, welche sich über das niegesehene Wesen, halb Kuh, halb Frau, entsetzten. Dort in Ägypten aber legtest du deine heilende Hand auf sie und sie erhielt wieder ihre Gestalt und gebar von dir den Epaphos, den Ahnherrn unseres Geschlechts. Wir haben also ein Anrecht auf deine Hilfe, und du kannst helfen; denn wer ist mäch- tiger als Zeus, dessen Wort sofort zur Tat wird!" Auch hier benutzt der Dichter die Gelegenheit seine geographischen Kenntnisse zu ver- werten. Vgl. zu 261.

606-607. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-380

3
4
πάρεστι δ' . . στεῦταί (die Handschrift bietet σπεῦσαι) τι τῶν ( ὧν, zu 177) . . φρήν: „Fertig ist die Tat, sobald ein Wort von ihm etwas als von ihm gewollt zu er- kennen gibt, was der beratende Sinn hervorbringt", d. h.,,wenn aus seinen Erwägungen ein Entschluß hervorgeht, so setzt sich dieser so- fort in Tat um". Vgl. Hom. T 242 αὐτίκ᾽ ἔπειθ᾽ ἅμα μῦθος ἔην, τετέ- λεστο δὲ ἔργον. στοῦται auch Pers. 50, ein Homerisches Wort, vgl. Hesych. στεῦτο· κατὰ διάνοιαν ἵστατο καὶ διωρίζετο ἢ διεβεβαιοῦτο. - βούλιος: vgl. βουλεώτερον Cho.

608-632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-381

5
6
zweites Epeisodion: Danaos kommt zurück und be- richtet, daß sich das Volk der Pelasger einstimmig für die Auf- nahme und die Beschützung der Danaiden entschieden habe.

608-609. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-382

7
8
εὖ (günstig für uns) gehört zu δέδοκται. τῶν ἐγχωρίων λαῶν ( λαῶν für δήμου Heimsöth) wie 526, 987. — παντελῆ, vollgültig, souverän. Vgl. παντελῆ μοναρχίαν Soph. Ant.

611. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-383

9
10
ἔνισπε: von diesem epischen Verbum findet sich bei den Tragikern noch ἐνισπεῖν Eur. Hik. 435. ποῖ κεκύρωται τέλος (zu welchem endgültigen Beschlusse man gelangt ist?) wie ποῖ τελευτᾶν Pers. 737, ποῖ τελευτᾷ καὶ καρα- νοῦται λόγος; Cho. 526. • 612. δήμου . . χείρ θ' ὅση πληθύ- νεται (die Handschrift gibt χειρο- πληθύεται, verbessert von Dindorf, Paley und Blomfield), wie groß sich die Zahl der obsiegenden Hände gestaltete" d. i. ob die Majorität eine beträchtliche ist. Schol. πότερον πλείους οἱ συμμα χοῦντες ἡμῖν ἢ ὀλίγοι. Statt ὅση setzt Dobree ὅπῃ. Mit der Cheirotonie, der ältesten und ein- fachsten Art der Abstimmung, steht ψηφίσματα 609 nicht in Wider- spruch, da ψηφίζεσθαι allgemeiner Ausdruck für Abstimmung ge- worden ist.

614. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-384

11
12
Ähnlich drückt Danaos seine Freude aus in den Danaiden Fragm. 45 καθαίρομαι τὸ γῆρας. Wie die Freude verjüngt, so ist die Trübsal,,senium".

615. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-385

13
14
πανδημίας (für πανδημία H. Voß): vgl. Plat. Ges. S. 829 B πανδημίαν ἐξάγειν. δεξιωνύμοις gebildet nach εὐώνυμος, Schol. δεξιοῖς ( δεξιαῖς).

616. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-386

15
16
ἔφριξεν: vgl. Hom. Ψ 599 φρίσσουσιν ἄρουραι von den empor starrenden Ähren. κραινόντων verbindet sich mit πανδημίας wie mit πάντων τῶν πολιτῶν.

617. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-387

17
18
Der Schol. macht μετοικεῖν von ἔδοξεν (613) abhängig. Obwohl μετοικεῖν bei ἔδοξεν vorschwebt, ist nach dem längeren Zwischensatz der Infnitiv von τόνδε κραινόντων λόγου abhängig. Der Gen. τῆσδε γῆς ist auffallend. Burges ver- mutet deshalb μετασχεῖν für μετοικεῖν.

618. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-388

19
20
ἀρρυσιάστους: sie dürfen nicht gewaltsam fortgeschleppt werden. Vgl. zu 430. · ξὺν ἀσυλία βροτῶν, d. i. ,soda uns die Menschen nicht berauben dürfen". Vgl. die Formel in delphischen Freilassungsurkunden ἐφ᾽ ὧτε ἐλεύ θερον εἶμεν τὸν δεῖνα καὶ ἀνέφαπτον ἀπὸ πάντων.

619. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-389

21
22
ἐνοίκων: Schol. πολιτῶν. ἐπηλύδων steht hier anders als 406 einfach für ξένων. aus

620. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-390

23
24
ἄγειν im Sinne von ῥυσιάζειν wie 736, Eur. Med. 736. — προστιθῇ: das Subjekt ergibt sich ἐνοίκων . . τινά (,, wenn der Be- treffende mit Gewalt vorgeht"). Ansprechend vermutet Hartung προστεθῇ.

621. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-391

25
26
γαμόρων, ἐγχωρίων.

622. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-392

27
28
φυγὴ δημήλατος ist die Ver- bannung, bei welcher das Volk vertreibt, vgl. φόνος δημόλευστος Soph. Ant. 36 von dem Tod durch öffentliche Steinigung. Die Ver- bannung ist eine Verschärfung der ἄτιμία, des Verlustes der bürger- lichen Ehrenrechte.

623. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-393

29
30
τοιάνδε ῥῆσιν λέγων ἔπειθεν, d. i. eine so eindringliche Sprache führte zu unseren Gunsten der König, daß er das Volk zu dem für uns s0 günstigen Beschluß überredete. Doch erwartet man für λέγων etwa κτίσαι (einen solchen Beschluß zu fassen). 6241. προφωνῶν μήποτε πόλιν παχῦναι κότον Ζηνὸς μέγαν (pro- leptisches Prädikat wie in μέγαν αὐξῆσαι), feierlich davor warnend, daß die Gemeinde den Groll des Zeus, des Hortes der Schutzflehen- den, zu einem mächtigen sich aus- wachsen lasse. εἰσόπιν χρόνου, Schol. εἰς τὸν μετέπειτα χρόνον. Die Gottheit straft nicht gleich, die Strafe wird aber um so schärfer, je länger sie aufgeschoben wird. — Burges schreibt Ζηνὸς ἱκεσίου um des Rhythmus willen. · Mit προφωνῶν vgl. Soph. Ai 1089 καί σοι προφωνῶ τόνδε μὴ θάπτειν.

626. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-394

31
32
Er führte aus, daß die doppelte Befleckung, welche von der Gemeinde ausgebe ( πρὸς für πρό Paley), insofern die Preis- gegebenen zugleich Schutzbefohlene wie Angehörige des Landes seien, eine fortdauernde Quelle ratlosen Unheils werde. Schol. διπλοῦν καθὸ καὶ ξένους (d.i. ἱκέτας) ὄντας παρο- ρῶμεν καὶ συγγενεῖς δειχθέντας οὐκ ἐλεοῦμεν. — ἀμηχάνου für ἀμήχανον Stanley.

630. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-395

33
34
ἄνευ κλητῆρος: Schol. ταῖς χερσὶν ἐπέκρανεν (fabte durch Handaufheben endgültigen Be- schluß), πρὶν εἰπεῖν τὸν κήρυκα ἀράτω τὰς χεῖρας ὅτῳ ταῦτα δοκεῖ (ein Kennzeichen ihres Eifers). Ζη κλητῆρος vgl. κήρυκα καλήτορα Hom. 2 577. ὡς ( ώστε) εἶναι τόδε wie Eum. 202 ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν, Soph. Phil. 901 ἔπεισεν ὥστε μή μ' ἄγειν ναύτην ἔτι.

637. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-396

35
36
37
τέρμονα νωμῶν πρὸς ἄμεμπτον ist für das überlieferte τέρμον᾽ ἀμέμπτων πρὸς ἅπαντα gesetzt nach Ag. 773 nav sinì τέρμα νωμᾷ. Zeus möge unsere Segenswünsche zu erfreulichem Ziele lenken.

631-632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-397

38
39
40
,,Soweit ist die Sache gut ξενίου, ἱκέσιος ἱκεσίου. Vgl. ξενικόν abgelaufen: das Volk hat sich durch die geschickten Wendungen der Rede (des Königs) überreden lassen; möge nunmehr Zeus alles zu gutem Ende führen" ( ἐπικράναι für Enéngavev Dindorf, Hermann κράνειεν). εὐπιθεῖς aktivisch wie Ag. 286 ὀνείρων φάσματ᾽ εὐπιθῆ κ. a. Ohne Not Bothe sunions. Der Ge- danke δημηγόρους.. εὐπιθεῖς στροφάς kennzeichnet ebenso wie V. 783 das Interesse für eine wohlgesetzte Rede, das Interesse für Rhetorik vor dem Aufkommen der rhetorischen Theorie. ἐπικράναι wie ἀπο- τρолý ν Рers. 220; wegen der Optativ- form vgl. κενώσαι 668, αἱματίσαι 670. Danaos steigt während des folgen- den Chorgesangs auf den Altar, um nach der Seeseite zu spähen (vgl. 721).

633-637. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-398

41
42
43
Während der xoqv- qatos dieses anapästische System rezitiert, ordnet sich der Chor zu dem folgenden Stasimon in drei o τoiyoi (zu 638). Vgl. Eum. 307 ἄγε δὴ καὶ χορὸν ἅψωμεν κτέ.

633. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-399

44
45
46
ἐπί: vgl. ἐπ' (zu Ehren) ἀνδρὶ θείῳ Ag. 1547, τοιόνδ᾽ ἐπ᾿ ἀνδρὶ κομπάζεις λόγον ebd. 1399.

634. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-400

47
48
49
ἀγαθὰς ἀγαθῶν wie im folgenden Vers ξένιος ξενίου, eine bei Dichtern beliebte Zusammen- stellung, vgl. zu Prom. 19. Toivás, Schol. &uoißás (als Lohn, zur Ver- geltung). Vgl. Pind. Pyth. 1, 59 ποινὰν τεθρίππων, Nem.1, 70 ἡσυχίαν καμάτων μεγάλων ποινάν.

635-636. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-401

50
51
52
ἐφορεύοι (vgl. 685).. ἐπ' ἀληθείᾳ, er möge auf unsere Segenswünsche achten und sorgen, daß sie sich erfüllen. ξένιος

638-717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-402

53
54
55
zweites Stasimon: ,,Möge Argos verschont bleiben von Krieg, Hungersnot und inneren Unruhen, damit nicht die Blüte der Jugend hingerafft werde; der kluge Rat der Alten zusammen mit dem Wirken treuer Leiter des Volkes soll die bürgerliche Ein- tracht wahren. Möge Kindersegen dem Lande zuteil werden und nicht Pest und Krankheit das Land ent- völkern, Mögen die Feldfrüchte gedeihen und die Herden sich reichen Nachwuchses erfreuen, da- mit mit dem Wohlstande die Pflege der Musen das Land beglücke. Eine weise Regierung wahre im Innern das Recht und sei nach außen gerecht und freundlich ge- sinnt. Möge Gottesfurcht im Lande herrschen und Vater und Mutter geehrt werden, damit die drei Hauptgebote (Ehre die Götter, die Gesetze, die Eltern) erfüllt werden." Der Inhalt (1. Friede und Eintracht. 2. Gesundheit und Wohlstand des Volkes. 3. Geistige und sittliche Güter), welcher an die Segens- wünsche für Athen Eum. 917 ff. (Wachstum und Gedeihen der Früchte und Herden; Gesundheit des Volkes und bürgerliche Ein- tracht; Wohlwollen und Segen der Götter) und auch an Hes. W. u. T. 225-237 erinnert, gilt mehr den Zuhörern im Theater als den Argivern. Die drei ersten Strophen- paare schließen mit einer Partie, welche das gleiche Versmaß auf- weist: Diese rhythmischen Ephymnien (zu 134) lassen schließen, daß die ersten Teile dieser drei Strophen- paare von den drei στοῖχοι des Chors, die Ephymnien und das vierte Strophenpaar von dem Ge- samtchor vorgetragen wurden. nunc cum

638. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-403

56
57
νῦν ὅτε wie Sieb. 692 d. i. νῦν ἔστιν ὅτε, jetzt ist der Augen- blick gekommen wo, maxime. Vgl. Plaut. Rud. 664 nunc id est, quom omnium copiarum viduitas tenet. nos Die Er- klärung des Schol. ὅτε ἀντὶ τοῦ εἴποτε gibt nur den Sinn richtig wieder: εἴ ποτε ( πρότερον), καὶ νῦν.

640. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-404

58
59
Schol. χεούσης ἐμοῦ εὐκταῖα γένει ἤτοι τῷ < δε > γένει. - γένει wie γένος 207. Ζυ χεούσης (aus- strömen, voll ertönen lassen) vgl. Sieb. 73 Ελλάδος φθόγγον χέουσαν, Hom. Τ 521 χέει πολυηχέα φωνήν.

641-642. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-405

60
61
πυρίφατον (Schol. πυρὶ ἀναλωθεῖσαν) steht prädikativ zu τάνδε Πελασγίαν. Vgl. Cho. 1058 ἐλεύθερόν σε τῶνδε πημάτων κτίσει, Eum. 716 χρησμούς . . ἀκαρπώτους κτίσαι. τάνδε Πελασγίαν für τὰν Πελασγίαν πόλιν Klausen. Πελασγία wie Prom. 886 von Argos, dessen Bewohner nach 259 Πελασγοί heißen.

643-644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-406

62
63
τὸν ἀχόρων (für ἄχορον) βοᾶν μάχλον Αρη (Subjekt zu κτίσαι), der dem Geschrei, das nicht zu Reigen einlädt, wollüstig frönende Ares. Vgl. 689, Eur. Phoen. 784 ὦ πολύμοχθος Αρης.. οὐκ ἐπὶ καλλι- χόροις στεφάνοισι νεάνιδος ὥρας . . λωτοῦ κατὰ πνεύματα μέλπῃ μοῦσαν ἐν ᾧ χάριτες χοροποιοί. βοᾶν μάχλον wie φόνου μαργῶντα Eur. Herc. 1005. — κτίσαι braucht Aschy- los für das prosaische ποιῆσαι. nicht

645-646. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-407

64
65
ἀρότοις ἐν ἄλλοις, auf dem Ackerfelde gewöhnlichen werden nicht Ähren, sondern Menschen gemäht. Ares ist ein Schnitter anderer Art.- θερίζοντα: vgl. βίον θερίζειν ὥστε κάρπιμον στάχυν, Hor. epist. II 2, 178 metit Orcus grandia cum parvis. Vielleicht hat es εναίμοις für ἐν ἄλλοις ge- heißen, da es Äschylos liebt dem bildlichen Ausdruck ein das Bild aufhebendes Epitheton beizugeben. Vgl. zu κῦμα χερσαῖον στρατοῦ Sieb. 65.

649. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-408

66
67
αἰδοῦνται wie 366: zu 198.

650. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-409

68
69
ποίμναν, Schol. τὴν ἡμῶν σύστασιν.— ἀμέγαρτον, Schol. ἀφθό- νητον (bejammernswert) διὰ τὸ ἀτελές, vielmehr wegen der Ver- folgung.

651. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-410

70
71
ἀρσένων wie 398.

652-653. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-411

72
73
ἀτιμώσαντες ἕδραν (für ἔριν Stadtmüller) γυναικῶν, nicht achtend das (durch den Sitz am Altare zu- erkennengegebene) Flehen der Jungfrauen. Vgl. Soph. Ο. Τ. 13 δυσάλγητος γὰρ ἂν εἴην τοιάνδε μὴ οὐ κατοικτείρων ἕδραν.

654-655. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-412

74
75
Δῖον πράκτορ᾽ ἐπίσκοπον (so Paley für πράκτορά τε σκοπόν), den von Zeus bestellten ahndenden Rächer, d. i. den Alastor (nach 419f.). — ἐπίσκοπον: zu 1. Reinh Michaelis vermutet πράκτορ᾽ ἀρᾶς σκοπόν.

656-657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-413

76
77
τίς für οὔτις Burges. But- ler vermutet δυσπόλεμον τὸν οὔτις, Meineke und Oberdick δυσπάλαμον τὸν οὔτις, vgl. Hesych. δυσπάλαμον· δυσχερές, κακότεχνον, Εum. 849 θεῶν δυσπάλαμοι . . δόλοι.

657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-414

78
79
ἔχων . . ἰαίνοιτο (so Weil für ἔχοι .. μιαίνοντα): vgl. Hom. ζ 155 μάλα που σφισι θυμὸς αἰὲν ευφροσύνῃσιν ἰαίνεται, Hesych. ἰαίνομαι· εὐφραίνομαι. Wegen der Vorstellung ἐπ' ὀρόφων ἔχων vgl. 419f., doch bemerkt der Schol. richtig: ἐφιζάνει γὰρ βαρὺς καὶ ἐρείπει τὸν οἶκον.