Aeschylus Supplices 656

Ioannes Sanravius (Translator)

Certè enim ex umbroſis
Oribus uolent charæ preces,
Ne fortè pestis uirorum
620
Hanc urbem euacuet,
Neq; patrijs casibus
Cruentet campum.
Pubis flos non decerptus
Sit, ne Veneris
625
Concubitor mortalium destrutor Mars
Metat florem.

Supplices. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (9)
Ἱκέτιδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 630-709 focus
Ἱκέτιδες Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 630-709 focus
Greek (Editio princeps, 1518) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliants, 1518 edition. Native printed lineation, page markers, and automated correspondence to the Perseus/Smyth edition.) — 656 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Joannes Cornelius de Pauw, 1745.) — 656 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 656 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 656 focus
ΙΚΕΤΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΙΚΕΤΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 656 focus
Τοιγὰρ ὑποσκίων ἐκ στομάτων ποτά-
σθω φιλότιμος εὐχά·
μήποτε λοιμὸς ἀνδρῶν
τάνδε τῶνδε πόλιν κενώσαι·
μηδ' ἐπιχωρίοις δόρυ
655
πτώμασιν αἱματίσαι πέδον γᾶς·
ἥβας δ' ἄνθος ἄδρεπτον
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. N. Wecklein, 1885.) — 656 focus
Aeschyli Supplices (OCR draft) Experimental (Aeschyli Supplices. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 656 focus
τοιγὰρ ὑποσκίων
ἐκ στομάτων ποτάσθω φιλότιμος εὐχά·
μήποτε λοιμὸς ἀνδρῶν
τάνδε πόλιν κενώσαι·
μηδ᾽ ἐπιχωρίοις (Ἔρις)
660
πτώμασιν αἱματίσαι πέδον γᾶς.
ἥβας δ᾽ ἄνθος ἄδρεπτον
ἔστω· μηδ᾽ ᾿Αφροδίτας
εὐνάτωρ βροτολοιγὸς ῎Α-
ρης κέρσειεν ἄωτον.
665
Translations (7)
Suppliant Maidens Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 630-705 focus
The Suppliant Women. (OCR draft) Experimental (The Suppliant Women.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 656 focus
Therefore from our mouths shaded [by boughs] let the honoring prayer fly. Never let pestilence make empty the city of these men: nor let [discord 1 ] make bloody the plain of the land with corses of the natives. And let the flower of youth be uncropped; nor let the paramour of Venus, man-destroying Mars mow the blossom.
LES SUPPLIANTES (OCR draft) Experimental (LES SUPPLIANTES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 656 focus
toit, il s'y abat d'un poids irrésistible.
(Plus calme.) Ils honorent des frères dans ces suppliants de Zeus très saint; et c'est pourquoi les autels seront purs, où ils
appelleront la faveur des dieux.
Ainsi donc qu'à l'ombre du pieux rameau nos lèvres donnent l'essor à des vœux épris de leur gloire. Que la peste jamais
The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Robert Potter, 1779.) — 656 focus
Your ſacred ſpirit inſpires the free
730
To form the gen'rous, bold decree,
And man's rude force diſdain;
To cast on Heav'n's dread Lord their eye,
The terrors of his vengeance fly,
Nor ſcorn our female train :
735
He o'er the impious roof his thunders rolls, c
And aweful in his wrath appalls the guilty ſouls.
Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 656 focus
Su via, dai labbri nostri, all'ombra volino
delle supplici rame,
queste mie devotissime
preci. Non mai la fame
710
renda questa città deserta d'uomini,
né cittadina guerra
mai di caduti insanguini la terra.
Non mietuto rimanga il fior dei giovani:
né Marte, d'Afrodite
715
l'omicida amator, strappi il rigoglio
delle giovani vite.
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliant Maidens — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 656 focus
Thus, through the boughs that shade our lips, fly forth in air,
Fly forth, O eager prayer!
May never pestilence efface
This city's race,
Nor be the land with corpses strewed,
720
Nor stained with civic blood!
The stem of youth, unpluckt, to manhood come,
Nor Ares rise from Aphrodité's bower,
The lord of death and bane, to waste our youthful flower.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 656 focus
Darum empor von laubschattender Lippe fromm
Schwebe, Gebet der Ehren!
Möge die Seuche niemals
Ihnen die Stadt veröden,
Nie mit gefall'ner Bürger Blut
630
Tränken den heimischen Grund der Ausruhr,
Ungebrochen der Jugend
Blume blüh'n, Aphrodita's
Menschenmordender Buhle nie,
Ares, mähen die Blüte!
635
Zweite Gegenstrophe.

Commentary

Critical apparatus to The Suppliant Women (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Suppliant Women.) focus

618. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-481

ἐν ἄλλοις:
ἐν ἄλλους
, ut supra v. 385.
εἴ πού τι μὴ τοῖον τύχοι
, pro adverso, malo. Non male tamen Pauwius
ενάλλοις
. Theocritus I. 132.
πάντα δ᾽ ἔναλλα γένοιτο
.
618

619. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-482

ᾤκτισαν:
ὤκτεισαν
Μ.
619

620. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-483

εὔφρον᾽:
εὔφρον
G.
620

625. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-484

πράκτορα πάνσκοπον: Libri
πράκτορά τε σκοπόν
. Scholiastes
Διὸς σκοπόν, τὸν Διὸς ὀφθαλμὸν τὸν πάντα σκοποῦντα
, ut
πάνσκοπον
legisse videatur. Certe id probum est.
625

626-627. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-485

δυςπολέμητον, ὅςτις ἂν δόμος ἔχῃ σφ' ἐπ' ὀρόφων ἰαύοντα: Libri
δυςπολέμητον ὃν οὔτις ἂν δόμος ἔχοι ἐπ' ὀρόφων μιαίνοντα
, nisi quod
ὃν
in G. puncto subscripto delendum significatur et M. G.
ἐπορόφων
habent.
Μιαίνοντα
, quod sane ferri non potest, Schutzius in
κοταίνοντα
mutari volebat. Haud male: sed quoniam
βαρὺς δ᾽ ἐφίζει
sequitur, credibilius est simpliciter verbum quod commorationem indicaret positum fuisse. Ea caussa scripsi
δυςπολέμητον, ὅςτις ἂν δόμος ἔχῃ σφ᾽ ἐπ' ὀρόφων ἰαύοντα
. Pronomen
σφέ
addi etiam hiatus postulabat.

630. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-486

τοιγάρτοι:
τοιγάρτι
M. a m. prima.
630

632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-487

ὑποσκίων:
ὑποσκίων
Μ.
632

635. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-488

τάνδε: Libri
τῶνδε
. Scribendum erat
τάνδε
, ut v. 653.
635

635. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-489

κενώσαι:
κενῶσαι
G.
635

636. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-490

NA:
στάσις
excidisse vidit Bambergerus, conferens Pers. 716.
τίνι τρόπῳ ; λοιμοῦ τις ἦλθε σκηπτὸς ἢ στάσις πόλει;
Magis etiam conveniunt haec in Eum. 961.
τὴν δ᾽ ἄπληστον κακῶν μήποτ' ἐν πόλει στάσιν τᾷδ᾽ ἐπεύχομαι βρέμειν, μηδὲ πιοῦσα κόνις μέλαν αἷμα πολιτῶν δι᾽ ὀργὴν ποινᾶς ἀντιφόνους ἄτας ἁρπαλίσαι πόλεως
.
636

637-638. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-491

πέδον γᾶς. ἥβας δ᾽:
πέδον τᾶς ἥβας δ'
Μ. Ε.
πέδον τὰς ἥβας δ'
G.
πέδον, ἥβας
Rob. Emendavit Porsonus.

639. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-492

μήδ' Ἀφροδίτας:
μηἀφροδίτας
M. sed postea
δ
post
μη
additum.
μὴ ἀφροδίτας
ceteri.
μηδ' Αφρ.
Heathius.
639

642-644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-493

καὶ γεραροῖσι πρεσβυτοδόκοι προβούλοις θυμέλαι φλεόντων. τὼς πόλις εὖ νέμοιτο: Legebatur
καὶ γεραροῖσι πρεσβυτοδόκοι γεμόντων θυμέλαι, φλεγόντων θ', ὡς πόλις εὖ νέμοιτο
. Sed
θ' ὡς πόλις
mala est coniectura Turnebi: nam
τῶς πόλεις
M. ut e litteris aliquid supra adscriptum fuisse videatur, et G. E.
Τοις πόλις
, supra adscripto
πόλεις
, P.
τως πόλις
Rob. Apertum est
γεραροῖσι
carere substantivo, et aut
γεμόντων
aut
φλεγόντων
redundare. Nimirum
φλεγόντων
per errorem scriptum erat pro
φλεόντων
, quo verbo usus est Aeschylus in Agam. 361. 1377. Eius interpretatio
γεμόντων
fecit ut omitteretur substantivum. Id quum videretur
προβούλοις
fuisse, ad eum modum ista emendavi.

645. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-494

μέγαν:
μέγα
M. G. P. E. Rob.
μέγαν
Aldina.
645

646. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-495

δ᾽ ὑπέρτατον: Libri
δ' ὑπέρτατον
. Canterus ex mala coniectura
Δί' ὑπέρτατον
. Colant, inquit, Iovem, praecipue autem Iovem hospitalem. Nulla offensio est in brevi syllaba finali, alio sequente numero. Scholiastes, stulte quidem
σεβόντων
participium esse ratus, adscripsit
τῶν γερόντων σεβόντων τὸν Δία τὸν ξένιον ὑπερτάτως
.
646

647. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-496

ὃς:
ὡς
M. Rob.
ως
G.
ὃς
Turnebus.
647

648. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-497

δὲ φόρους γᾶς:
δ᾽ ἐφόρους γᾶς
Μ. G.
δ' ἐμφόρους γᾶς
Rob.
δ᾽ ἐφ᾽ ὁρ γως
Ald. Inde
δ᾽ εὐόρως
Turnebus. Veram scripturam
δὲ φόρους γᾶς
restituerunt Erfurdtius et H. L. Ahrens.
Τίκτεσθαι δὲ φόρους γᾶς ἄλλους εὔχομεθ᾽ ἀεί
, ne inutile sit
ἄλλους
, sic est intelligendum, ut neque agros steriles fieri neque arbores exarescere optet.
648

651. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-498

λόχους:
λόγους
M. G. E.
λόχους
Robortellus ex emendatione Sophiani.
651

652. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-499

μηδέ τις:
μὴ θέτις
G.
652

653. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-500

δαΐζων:
δαΐζων
M. G. Rob.
δαΐζων
Aldina, et
δαΐζων
in M. prius scriptum fuisse videtur.
653

654-656. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-501

NA: Libri
ἄχορος ἀκίθαρις
. Tum
δακνογόνου
Ε.
ἄρην
M. Rob.
βοάν
(
βοᾶν
Μ. a m. prima)
τε δῆμον
(
δήμων
Rob.)
έξω παίζων
M. G. E. P. Rob. Sed apud Plutarchum in Amatorio c. 16. p. 758. F. legitur
ἄχαριν ἀκίθαριν δακ... γόνον ἀρ….. τᾶτε δῆμον ἐξοπλίζουσα
, scilicet
μανία
, quam quum
ἀρειμάνιον
et
πολεμικήν
dicat scriptor, apparet eum quoque
Ἄρη
legisse, ut est in codicibus Aeschyli. Ex Plutarcho
ἄχορον ἀκιθαριν
recepit Porsonus. Scholiastes ad
βοάν τε δῆμον
adscripsit
ἐμφύλιον μάχην. τὴν ἐπὶ τοῖς ἀπολωλόσι βοήν
. Quae apertum est duo scholia esse, quorum prius ad
βοάν τ' ἔνδημον
ducit, quod Pauwius ponendum esse vidit.
Ἐξοπλίζων
Stanleius restituit. Vbi et verba singula recte se habent et constructio eorum non impedita est, intelligi putatur sententia, etiam si est obscurissima. Certant inter se hemichoria Argivis bona a diis precantes, ut non mirandum sit, si quando similia et propemodum eadem dicant. Non decebat tamen prorsus eadem repeti. Nunc v. 616. optaverant ne urbs ab hoste incensa periret, v. 652. ne peste vastaretur, v. 636. ne per seditionem mutuae caedes fierent, v. 656. optant ut morbi arceantur. Quis igitur est qui hic
λοιγός
dicitur? Istorum, credo, nihil, sed aliud quid. Iam quum
λοιγός
et
ανδροκμής
εἰ
πόλιν δαΐζων
οι
ἐξοπλίζων Αρη
dicatur, pugnarum et caedium caussas contineat necesse est. At et hostium invasio et civile bellum iam sunt memorata. Accedunt aliae dubitationes. Omne bellum per se est
ἄχορον ἀκίθαρι
, ut non apta bello haec epitheta videantur. Itaque videri fortasse poterit rectius ipse
λοιγός
in Aeschyli libris
ἄχορος ἀκίθαρις
dici, ut qui finem faciat laetitiae. Magis autem verba ista clamori conveniunt, ut iungenda quis coniiciat
ἄχορον ἀκιθαριν βοάν
, sicuti v. 617.
τὰν ἄχορον βοάν
dictum est. Tum vero delendum erit
τε
post
βοάν
, verbaque construenda hoc modo,
ἐξοπλίζων ἄχορον ἀκίθαριν βοάν Αρη δακρυογόνον
, hoc est excitans lugubres clamores propter lacrimabile bellum. Denique quid sibi vult
βοὰν ἔνδημον
? Nam quis alius quam populus lamentetur? Omnino, si
βοή
luctum significat, plane ineptum est eam
ἔνδημον
dici, quod non potest fieri quin referatur ad aliquam
ἔκδημον βοήν
, de qua hic cogitari non posse patet, quia peregrini atque exteri utrum doleant necne, nihil ad rem pertinet. Videntur tamen omnia recte se habere. Nam praeter bellum ab externo hoste illatum et civile bellum, quae iam commemorata sunt, relinquitur hoc, ut vel per subitas rixas vel per odia privatorum aut familiarum caedes fiant iisque etiam qui utrivis parti faveant implicentur. Eiusmodi tumultus recte
λοιγός
dicitur, et is quidem illaetabilem Martem et domesticum auxilium armans. Quod si haec sic intelliguntur,
βοὰν ἔνδημον
auxilium potius domesticum, quam luctus est, nisi forte
βίαν τ' ἔνδημον
scripsit. De auxilio
βοή
v. 700. Agam. 1309.

656. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-502

ἑσμὸς:
δεσμὸς
M. G. E. Rob.
ἑσμὸς
Turnebus.
656

657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-503

κρατὸς:
κράτος
Μ. G. E. Rob.
κράτους
Turnebus.
657

658. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-504

ὁ Λύκειος:
ὁ λύκιος
Μ. G. E. Rob.
ὄλβιος
P. Emendavit Arnaldus.
658

659. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-505

πάσᾳ νεολαίᾳ:
πάσαι νεολαίαι
, ut prius
πᾶσαι νεολαιαι
scriptum fuerit, Μ.
πᾶσαν νεολέα
G.
πᾶσα νεολέα
Ρ.
πάσα νεολέα
Rob.
πάσα νεολαίᾳ
Turnebus.
659

660. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-506

καρποτελῆ: Libri
καρποτελεῖ
. Emendavit Stanleius.
660

662. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-507

βοτὰ γᾶς:
βοτὰνος
M. G. P. E. Rob.
βοτὰνος
Turnebus. Scribendum erat
βοτὰ γῆς
. Scholiastes ad
πρόνομα
adscripsit
πρὸ τῆς πόλεως νεμόμενα
. Significantur potius pecudes huc illuc, dum pabulum quaerunt, vagantes.
662

663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-508

τὸ πᾶν τ᾽:
τὸ
(eraso accentu M.)
πάντ'
M. G. Rob.
τὸ πᾶν τ'
Turnebus.
663

663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-509

θάλοιεν: Libri
λάβοιεν
. Inepte. Turnebus praeivit vulgatam scripturam
τὸ πᾶν τ᾽ ἐκ δαιμόνων λάβοιεν
. Similiter in Horatii carmine saeculari legimus
di senectutis placidae quietem Romulae genti date remque prolemque et decus omne
. Scripsi
θάλοιεν
, etsi huius aoristi non aliud prolatum video exemplum quam
θάλε
ex Homerico hymno in Pana v. 33. Pluralis non ad
βοτά
, sed ad idem significantia nomina boum, ovium, caprarum referendus est.
663

664. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-510

εὐφήμοις δ᾽ ἐπὶ βωμοῖς:
εὐφήμοις δ᾽ ἐπὶ βωμοῖς
Μ. G. E. P.
ἀφήμοις δ᾽ ἐπὶ βωμοῖς
Rob.
εὔφημαν δ᾽ ἐπιβωμάν
Ald. Hinc Turn.
εὔφημον δ᾽ ἐπιβοῷεν
.
664

665. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-511

μοῦσαν θείατ᾽ ἀοιδοί: Libri
μοῦσαι θεαί τ' ἀοιδοί
. Haec a me emendata esse nesciens H. L. Ahrens similiter correxit,
εὔφημον
et
μοῦσαν θεῖεν
scribens. Indicavi emendationem in Iahnii Annalibus a. 1832. vol. VI. p. 41. Marckscheffelius, qui p. 172. in eo me falsum esse scripsit, quod in codice Guelferbytano
εὐφήμοις
esse dixerim, vidisset, si ipse codicem inspexisset, errasse illos qui eum librum
εὔφημον
habere adnotarunt. Est enim in eo
οις
eodem compendio scriptum, quo in
βωμοῖς
, h. e.
βωμο[ις]
, habetque accentus notam in
η
. Illud compendium quoniam non multum ab eo differt, quo
αν
significatur, erratum est in Aldina.
665

666. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-512

τ᾽:
τ'
om. Rob.
666

668. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-513

ἀστέμεια:
ἀτιμίας τιμὰς
Μ. G.
ἀσφαλίας
margo M.
ἀσφαλίας τιμὰς
P. Sententia et metrum dubitare non sinebant quin scribendum esset
ἀρτέμεια
.
668

669. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-514

τὸ δήμιον, τὸ πτόλιν κρατύνει:
τὸ δήμον τὸ
, (
τὸ δήμον, τὸ
Rob.)
πτόλιν κρατύνει
Μ. G. Rob.
τὸ πτόλιν
etiam P. habere videtur. Ex E. adnotatum
δήμον, τὸ πτόλιν
. Turnebus ex coniectura
τὸ δήμιον. τὴν πτόλιν κρατύνει
. Quum Canterus
κρατύνοι
scripsisset, Bambergerus coniecit
τὸ δημιόν τ' εὖ πόλιν κρατύνοι
. Satis erat, si hanc sententiam adsciscens
τε
solum posuisset, quodque per
εὖ
significatur dictum statuisset sequente versu. Et brevem vocalem testatur
πτόλιν
librorum. Ego quidem servandam iudicavi veterem scripturam. Nam quod dicit, incolumitas servet honores, id explicare videtur, indicans honores intelligendos esse popularis imperii. Quippe id, ut Atheniensis, ita effert, ut etiam regem Argivorum nihil nisi quod populus scivisset decernentem fecerit.
669

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

608-632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-381

1
2
zweites Epeisodion: Danaos kommt zurück und be- richtet, daß sich das Volk der Pelasger einstimmig für die Auf- nahme und die Beschützung der Danaiden entschieden habe.

618. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-388

3
4
ἀρρυσιάστους: sie dürfen nicht gewaltsam fortgeschleppt werden. Vgl. zu 430. · ξὺν ἀσυλία βροτῶν, d. i. ,soda uns die Menschen nicht berauben dürfen". Vgl. die Formel in delphischen Freilassungsurkunden ἐφ᾽ ὧτε ἐλεύ θερον εἶμεν τὸν δεῖνα καὶ ἀνέφαπτον ἀπὸ πάντων.

619. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-389

5
6
ἐνοίκων: Schol. πολιτῶν. ἐπηλύδων steht hier anders als 406 einfach für ξένων. aus

620. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-390

7
8
ἄγειν im Sinne von ῥυσιάζειν wie 736, Eur. Med. 736. — προστιθῇ: das Subjekt ergibt sich ἐνοίκων . . τινά (,, wenn der Be- treffende mit Gewalt vorgeht"). Ansprechend vermutet Hartung προστεθῇ.

621. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-391

9
10
γαμόρων, ἐγχωρίων.

622. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-392

11
12
φυγὴ δημήλατος ist die Ver- bannung, bei welcher das Volk vertreibt, vgl. φόνος δημόλευστος Soph. Ant. 36 von dem Tod durch öffentliche Steinigung. Die Ver- bannung ist eine Verschärfung der ἄτιμία, des Verlustes der bürger- lichen Ehrenrechte.

623. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-393

13
14
τοιάνδε ῥῆσιν λέγων ἔπειθεν, d. i. eine so eindringliche Sprache führte zu unseren Gunsten der König, daß er das Volk zu dem für uns s0 günstigen Beschluß überredete. Doch erwartet man für λέγων etwa κτίσαι (einen solchen Beschluß zu fassen). 6241. προφωνῶν μήποτε πόλιν παχῦναι κότον Ζηνὸς μέγαν (pro- leptisches Prädikat wie in μέγαν αὐξῆσαι), feierlich davor warnend, daß die Gemeinde den Groll des Zeus, des Hortes der Schutzflehen- den, zu einem mächtigen sich aus- wachsen lasse. εἰσόπιν χρόνου, Schol. εἰς τὸν μετέπειτα χρόνον. Die Gottheit straft nicht gleich, die Strafe wird aber um so schärfer, je länger sie aufgeschoben wird. — Burges schreibt Ζηνὸς ἱκεσίου um des Rhythmus willen. · Mit προφωνῶν vgl. Soph. Ai 1089 καί σοι προφωνῶ τόνδε μὴ θάπτειν.

626. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-394

15
16
Er führte aus, daß die doppelte Befleckung, welche von der Gemeinde ausgebe ( πρὸς für πρό Paley), insofern die Preis- gegebenen zugleich Schutzbefohlene wie Angehörige des Landes seien, eine fortdauernde Quelle ratlosen Unheils werde. Schol. διπλοῦν καθὸ καὶ ξένους (d.i. ἱκέτας) ὄντας παρο- ρῶμεν καὶ συγγενεῖς δειχθέντας οὐκ ἐλεοῦμεν. — ἀμηχάνου für ἀμήχανον Stanley.

630. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-395

17
18
ἄνευ κλητῆρος: Schol. ταῖς χερσὶν ἐπέκρανεν (fabte durch Handaufheben endgültigen Be- schluß), πρὶν εἰπεῖν τὸν κήρυκα ἀράτω τὰς χεῖρας ὅτῳ ταῦτα δοκεῖ (ein Kennzeichen ihres Eifers). Ζη κλητῆρος vgl. κήρυκα καλήτορα Hom. 2 577. ὡς ( ώστε) εἶναι τόδε wie Eum. 202 ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν, Soph. Phil. 901 ἔπεισεν ὥστε μή μ' ἄγειν ναύτην ἔτι.

637. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-396

19
20
21
τέρμονα νωμῶν πρὸς ἄμεμπτον ist für das überlieferte τέρμον᾽ ἀμέμπτων πρὸς ἅπαντα gesetzt nach Ag. 773 nav sinì τέρμα νωμᾷ. Zeus möge unsere Segenswünsche zu erfreulichem Ziele lenken.

631-632. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-397

22
23
24
,,Soweit ist die Sache gut ξενίου, ἱκέσιος ἱκεσίου. Vgl. ξενικόν abgelaufen: das Volk hat sich durch die geschickten Wendungen der Rede (des Königs) überreden lassen; möge nunmehr Zeus alles zu gutem Ende führen" ( ἐπικράναι für Enéngavev Dindorf, Hermann κράνειεν). εὐπιθεῖς aktivisch wie Ag. 286 ὀνείρων φάσματ᾽ εὐπιθῆ κ. a. Ohne Not Bothe sunions. Der Ge- danke δημηγόρους.. εὐπιθεῖς στροφάς kennzeichnet ebenso wie V. 783 das Interesse für eine wohlgesetzte Rede, das Interesse für Rhetorik vor dem Aufkommen der rhetorischen Theorie. ἐπικράναι wie ἀπο- τρолý ν Рers. 220; wegen der Optativ- form vgl. κενώσαι 668, αἱματίσαι 670. Danaos steigt während des folgen- den Chorgesangs auf den Altar, um nach der Seeseite zu spähen (vgl. 721).

633-637. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-398

25
26
27
Während der xoqv- qatos dieses anapästische System rezitiert, ordnet sich der Chor zu dem folgenden Stasimon in drei o τoiyoi (zu 638). Vgl. Eum. 307 ἄγε δὴ καὶ χορὸν ἅψωμεν κτέ.

633. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-399

28
29
30
ἐπί: vgl. ἐπ' (zu Ehren) ἀνδρὶ θείῳ Ag. 1547, τοιόνδ᾽ ἐπ᾿ ἀνδρὶ κομπάζεις λόγον ebd. 1399.

634. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-400

31
32
33
ἀγαθὰς ἀγαθῶν wie im folgenden Vers ξένιος ξενίου, eine bei Dichtern beliebte Zusammen- stellung, vgl. zu Prom. 19. Toivás, Schol. &uoißás (als Lohn, zur Ver- geltung). Vgl. Pind. Pyth. 1, 59 ποινὰν τεθρίππων, Nem.1, 70 ἡσυχίαν καμάτων μεγάλων ποινάν.

635-636. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-401

34
35
36
ἐφορεύοι (vgl. 685).. ἐπ' ἀληθείᾳ, er möge auf unsere Segenswünsche achten und sorgen, daß sie sich erfüllen. ξένιος

638-717. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-402

37
38
39
zweites Stasimon: ,,Möge Argos verschont bleiben von Krieg, Hungersnot und inneren Unruhen, damit nicht die Blüte der Jugend hingerafft werde; der kluge Rat der Alten zusammen mit dem Wirken treuer Leiter des Volkes soll die bürgerliche Ein- tracht wahren. Möge Kindersegen dem Lande zuteil werden und nicht Pest und Krankheit das Land ent- völkern, Mögen die Feldfrüchte gedeihen und die Herden sich reichen Nachwuchses erfreuen, da- mit mit dem Wohlstande die Pflege der Musen das Land beglücke. Eine weise Regierung wahre im Innern das Recht und sei nach außen gerecht und freundlich ge- sinnt. Möge Gottesfurcht im Lande herrschen und Vater und Mutter geehrt werden, damit die drei Hauptgebote (Ehre die Götter, die Gesetze, die Eltern) erfüllt werden." Der Inhalt (1. Friede und Eintracht. 2. Gesundheit und Wohlstand des Volkes. 3. Geistige und sittliche Güter), welcher an die Segens- wünsche für Athen Eum. 917 ff. (Wachstum und Gedeihen der Früchte und Herden; Gesundheit des Volkes und bürgerliche Ein- tracht; Wohlwollen und Segen der Götter) und auch an Hes. W. u. T. 225-237 erinnert, gilt mehr den Zuhörern im Theater als den Argivern. Die drei ersten Strophen- paare schließen mit einer Partie, welche das gleiche Versmaß auf- weist: Diese rhythmischen Ephymnien (zu 134) lassen schließen, daß die ersten Teile dieser drei Strophen- paare von den drei στοῖχοι des Chors, die Ephymnien und das vierte Strophenpaar von dem Ge- samtchor vorgetragen wurden. nunc cum

638. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-403

40
41
νῦν ὅτε wie Sieb. 692 d. i. νῦν ἔστιν ὅτε, jetzt ist der Augen- blick gekommen wo, maxime. Vgl. Plaut. Rud. 664 nunc id est, quom omnium copiarum viduitas tenet. nos Die Er- klärung des Schol. ὅτε ἀντὶ τοῦ εἴποτε gibt nur den Sinn richtig wieder: εἴ ποτε ( πρότερον), καὶ νῦν.

640. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-404

42
43
Schol. χεούσης ἐμοῦ εὐκταῖα γένει ἤτοι τῷ < δε > γένει. - γένει wie γένος 207. Ζυ χεούσης (aus- strömen, voll ertönen lassen) vgl. Sieb. 73 Ελλάδος φθόγγον χέουσαν, Hom. Τ 521 χέει πολυηχέα φωνήν.

641-642. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-405

44
45
πυρίφατον (Schol. πυρὶ ἀναλωθεῖσαν) steht prädikativ zu τάνδε Πελασγίαν. Vgl. Cho. 1058 ἐλεύθερόν σε τῶνδε πημάτων κτίσει, Eum. 716 χρησμούς . . ἀκαρπώτους κτίσαι. τάνδε Πελασγίαν für τὰν Πελασγίαν πόλιν Klausen. Πελασγία wie Prom. 886 von Argos, dessen Bewohner nach 259 Πελασγοί heißen.

643-644. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-406

46
47
τὸν ἀχόρων (für ἄχορον) βοᾶν μάχλον Αρη (Subjekt zu κτίσαι), der dem Geschrei, das nicht zu Reigen einlädt, wollüstig frönende Ares. Vgl. 689, Eur. Phoen. 784 ὦ πολύμοχθος Αρης.. οὐκ ἐπὶ καλλι- χόροις στεφάνοισι νεάνιδος ὥρας . . λωτοῦ κατὰ πνεύματα μέλπῃ μοῦσαν ἐν ᾧ χάριτες χοροποιοί. βοᾶν μάχλον wie φόνου μαργῶντα Eur. Herc. 1005. — κτίσαι braucht Aschy- los für das prosaische ποιῆσαι. nicht

645-646. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-407

48
49
ἀρότοις ἐν ἄλλοις, auf dem Ackerfelde gewöhnlichen werden nicht Ähren, sondern Menschen gemäht. Ares ist ein Schnitter anderer Art.- θερίζοντα: vgl. βίον θερίζειν ὥστε κάρπιμον στάχυν, Hor. epist. II 2, 178 metit Orcus grandia cum parvis. Vielleicht hat es εναίμοις für ἐν ἄλλοις ge- heißen, da es Äschylos liebt dem bildlichen Ausdruck ein das Bild aufhebendes Epitheton beizugeben. Vgl. zu κῦμα χερσαῖον στρατοῦ Sieb. 65.

649. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-408

50
51
αἰδοῦνται wie 366: zu 198.

650. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-409

52
53
ποίμναν, Schol. τὴν ἡμῶν σύστασιν.— ἀμέγαρτον, Schol. ἀφθό- νητον (bejammernswert) διὰ τὸ ἀτελές, vielmehr wegen der Ver- folgung.

651. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-410

54
55
ἀρσένων wie 398.

652-653. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-411

56
57
ἀτιμώσαντες ἕδραν (für ἔριν Stadtmüller) γυναικῶν, nicht achtend das (durch den Sitz am Altare zu- erkennengegebene) Flehen der Jungfrauen. Vgl. Soph. Ο. Τ. 13 δυσάλγητος γὰρ ἂν εἴην τοιάνδε μὴ οὐ κατοικτείρων ἕδραν.

654-655. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-412

58
59
Δῖον πράκτορ᾽ ἐπίσκοπον (so Paley für πράκτορά τε σκοπόν), den von Zeus bestellten ahndenden Rächer, d. i. den Alastor (nach 419f.). — ἐπίσκοπον: zu 1. Reinh Michaelis vermutet πράκτορ᾽ ἀρᾶς σκοπόν.

656-657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-413

60
61
τίς für οὔτις Burges. But- ler vermutet δυσπόλεμον τὸν οὔτις, Meineke und Oberdick δυσπάλαμον τὸν οὔτις, vgl. Hesych. δυσπάλαμον· δυσχερές, κακότεχνον, Εum. 849 θεῶν δυσπάλαμοι . . δόλοι.

657. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-414

62
63
ἔχων . . ἰαίνοιτο (so Weil für ἔχοι .. μιαίνοντα): vgl. Hom. ζ 155 μάλα που σφισι θυμὸς αἰὲν ευφροσύνῃσιν ἰαίνεται, Hesych. ἰαίνομαι· εὐφραίνομαι. Wegen der Vorstellung ἐπ' ὀρόφων ἔχων vgl. 419f., doch bemerkt der Schol. richtig: ἐφιζάνει γὰρ βαρὺς καὶ ἐρείπει τὸν οἶκον.

660. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-415

64
65
ἄζονται, αἰδοῦνται, σέβονται, vgl. Hesych. άζεσθαι· σέβεσθαι, Eum. 1003. γάρ: οὐδὲ μετ᾿ ἀρσένων ψῆφον ἔθεντο wird begründet.

662-663. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-416

66
67
τοιγάρτοι bedeutet wie τοιγάρ (664) zum Lohne, zur Strafe dafür". καθαροῖσι enthält das Hauptgewicht des Gedankens: drum werden ihnen die Altäre nicht befleckt werden (wird keine Schuld auf ihrer Stadt ruhen)". Vgl. διπλοῦν μίασμα 627. ἀρέσονται (sich gnädig machen) wie Xen. Mem. IV 3, 16 ἱεροῖς θεοὺς ἀρέσκεσθαι.

664-665. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-417

68
69
ὑπόσκιον στόμα bezeichnet den Mund des Schutzflehenden, dem die Heiligkeit seiner Zweige besondere Achtung zuwendet. Wenn auch nach 515f. die Zweige auf dem Götteraltare zurück- gelassen sind, stehen die Danaiden doch noch unter der Wirkung der- selben, wie wenn sie sie in Händen hielten und damit den Mund be- schatteten. Ähnlich ist ἀφύλλου στόματος ἐξάπτων λιτάς Eur. Or. 383 von den Bitten gesagt, welche aus dem Mund eines Schutzflehenden kommen, der keine Zweige trägt (Hesych. ἀφύλλου στόματος· ἄνευ ἱκετηρίας). ποτάσθω wie βοὰ ποτᾶται Sieb. 84.

666. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-418

70
71
φιλότιμος εὐχή ist das Ge- bet, welches Segen erfleht. Vgl. 636.

667. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-419

72
73
λιμὸς für λοιμός Schütz, da von der Pest in 686ff. die Rede ist.

669. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-420

74
75
στάσις ist von Bamberger ergänzt nach Pers. 717 τίνι τρόπῳ; λοιμοῦ τις ἦλθε σκηπτὸς ἢ στάσις πόλει; Εum. 977 τὴν δ᾽ ἄπληστον κακῶν μήποτ' ἐν πόλει στάσιν τᾷδ᾽ ἐπεύχομαι βρέμειν. Heath ergänzt ἔρις.