N. Wecklein Supplices 533-607.comm-533-607

Supplices. N. Wecklein. . .

Current edition Experimental

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (German) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (9)
Ἱκέτιδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 524-599 focus
Ἱκέτιδες Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 524-599 focus
Greek (Editio princeps, 1518) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliants, 1518 edition. Native printed lineation, page markers, and automated correspondence to the Perseus/Smyth edition.) — 524 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Joannes Cornelius de Pauw, 1745.) — 524 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 524 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 524 focus
ΙΚΕΤΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΙΚΕΤΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 524 focus
"Αναξ ἀνάκτων, μακάρων
μακάρτατε καὶ τελέων τελει
525
ότατον κράτος, ὄλβιε Ζεῦ,
πιθοῦ πείθου τε καὶ γένει σῷ γενέσθω
ἄλευσον ἀνδρῶν ὕβριν εὖ στυγήσας·
λίμνα δ' ἔμβαλε πορφυροειδεῖ
τὰν μελανόζυγ' ἄταν.
530
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. N. Wecklein, 1885.) — 524 focus
ἄναξ ἀνάκτων, μακάρων
μακάρτατε καὶ τελέων
τελειότατον κράτος, ὄλβιε Ζεῦ,
535
πιθοῦ τε καὶ γενέσθω
ἄλευσον ἀνδρῶν ὕβριν εὖ στυγήσας
λίμνᾳ δ᾽ ἔμβαλε πορφυροειδεῖ
τὰν μελανόζυγ᾽ ἄταν.
Aeschyli Supplices (OCR draft) Experimental (Aeschyli Supplices. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 524 focus
Translations (8)
Suppliant Maidens Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 524-595 focus
The Suppliant Women. (OCR draft) Experimental (The Suppliant Women.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 524 focus
King of kings, most blest of the blest, and most perfect might of the perfect, blessed Jove, be persuaded, and may it come to pass 3 —avert from thy race the insolence of men, justly hating it, and plunge into the purple deep the black-benched pest 4 .
LES SUPPLIANTES (OCR draft) Experimental (LES SUPPLIANTES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 524 focus
Seigneur des seigneurs 1 , Bienheureux entre
les bienheureux, Puissance souveraine entre les puissances, du haut de ta félicité, Zeus, entends-nous ! Éloigne de ta race la démesure mâle, digne objet de ta haine, et dans la sombre
mer plonge le Malheur aux
The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Robert Potter, 1779.) — 524 focus
Might of the mighty, king of kings,
605
Supremely bleſt amidſt the bleſt above,
Enthron'd in glory, righteous Jove,
From whom perfection to the perfect ſprings,
Hear us, O hear our fond request,
To pity melt each gen'rous breast;
610
View this bold outrage with indignant eye,
And shield us from the injury:
O'ertake their proud bark on the purple main,
Sink it with all its ſable train;
Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 524 focus
Re dei re, beatissimo
tu fra i Beati, adempî
i voti miei: l'ingiuria
frena, come l'aborri, di questi empî.
570
Tu che il poter supremo
possiedi, o Giove, nei purpurei vortici
inabissa il flagel negro del remo.
Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 524 focus
Rex regum, beatorum
490
Beatiſsime & perfectorum
Perfectiſsime robore felix Iupiter,
Approba, & ſic fiat,
Vita uirorum contumeliam odio habens.
Nauem mari purpureo inijce tetricam,
495
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliant Maidens — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 524 focus
O King of Kings, among the blest
Thou highest and thou happiest,
Listen and grant our prayer,
And, deeply loathing, thrust
Away from us the young men's lust,
580
And deeply drown
In azure waters, down and ever down,
Benches and rowers dark,
The fatal and perfidious bark!
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 524 focus
Der Götter Gott, Seligster du der Seligen,
Aller Gewalt Gewaltigster, ewiger Zeus, erhör' uns!
505
Wend' ab von deinen Kindern
Der Männer Frechheit in gerechtem Zorne!
Stürz' in die brandenden Wogen das Fluchschiff
Dieser verruchten Schwarzen!
Erste Gegenstrophe.

Notes on the current edition

Supplices

1. Single-witness OCR: uncollated. Source layout and readings require scan review; automatic flags are not exhaustive.
2. Reference placement provisional: 1885 correspondence corroborated by source Greek on this page. Verify the printed source numbering and note scope against the scan.

Commentary

Critical apparatus to The Suppliant Women (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Suppliant Women.) focus

533. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-417

Μυσῶν:
μουσῶν
M. G. Rob. Correxit Turnebus.
533

534. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-418

Λύδιά τ᾽ ἂγ γύαλα: Libri
λύγιά τε γύαλα
. Scripsi
Λύδια τ' ἂγ γύαλα
. Εt
Λύδια
quidem iam Turnebus.
534

535. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-419

ὅρων:
ὁρῶν
M. a m. prima et Rob.
ορον
M. a m. secunda.
ὁρῶν
G. E. Scripsi
ὁρῶν
ex margine codicis E. Nam in melicis tragici non
ὁρῶν
, sed
ὀρέων
dicunt.
535

535. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-420

Κιλίκων:
κυλίκων
G.
535

536. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-421

Παμφύλων τε διορνυμένα: Quod libri habent,
παμφύλων τε γένη διορνυμένα
, ortum videtur adscripto
γένη
ad corruptum
παμφύλ
, in quo quis
φύλα
sibi visus erat legere. Eiiciendum esse
γένη
Heathius vidit. Spondeum defendit nomen proprium.
536

537. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-422

γᾶς:
τὰν
M. G. Ρ.
ἂν
ex codice suo affert Robortellus ipse
πὰρ
voluit, sed in textu eius
o
excidit.
τοὺς
Turnebus. Scripsi
γᾶς
.
537

537. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-423

ποταμοὺς: Post
ποταμοὺς
M. Rob.
δ'
habent, non G.
537

537. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-424

ἀενάους:
ἀεννάους
M. G. antequam corrigerentur. Nobiles fluvii sunt Pamphyliae Cestrus, Catarrhactes, Melas, Eurymedon.
537

538. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-425

τὰν Ἀφροδίτας:
τὰς ἀφροδίτης
Μ. G. Rob.
τῆς Αφροδίτας
Turn. Scribi debebat
τὰν Αφροδίτας
.
538

540. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-426

ἐγκεχριμένα:
ἰσικνουμένου
M. sed ut ultimae duae vocales in rasura scriptae sint a m. secunda, et P. E. Rob.
εἰσικνουμένη
G. Nimis inepte coniuncta sunt
ἱκνεῖται δ᾽ εἰςικνουμένου βουκόλου
, quod scholiastes explicat
ἱκνεῖται δὲ δῖον πάμβοτον ἄλσος, τοῦ οἴστρου τῷ κέντρῳ αὐτὴν διατρυπῶντος
. Defenderunt tamen Marckscheffelius p. 188. et Paleius scripturam aperte a dormitante librario profectam. Lusui in similitudine verborum ibi tantum locus est, ubi aliquid ad sententiam confert. Dictioni poeticae magis hic convenit participium quo Io, quam quo asilus significetur. Talia complura inveniri possunt. Rei aptissimum videtur
ἐγκεχριμένα
. Prom. 564.
χρίει τις αὖ με τὰν τάλαιναν οίστρος
.
540

543. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-427

ὅντ᾽:
τ'
pro
όντ'
Rob.
543

544. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-428

Τυφῶ:
τυφώμενος
G.
544

545. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-429

ὕδωρ τὸ Νείλου: Schutzius
ὕδωρ τε Νείλου
. Tenendam duxi librorum scripturam, de qua recte scholiastes,
ἐπεξηγήσατο δὲ τί ἐστι τὸ μένος τοῦ τυφῶ, εἰπὼν τὸ ὕδωρ τοῦ Νείλου
. Tueri videtur ipse Aeschylus in versibus de incremento Nili (fr. 305.) apud Athenaeum in fine libri II.
ἔνθα Νεῖλος ἑπτάρους γάνος κυλίνδει πνευμάτων ἐπομβρία, ἐν δ᾽ ἥλιος πυρωπὸς ἐκλάμψας χθονὶ τήκει πετραίαν χιόνα, πᾶσα δ᾽ εὐθαλὴς Αἴγυπτος ἁγνοῦ νάματος πληρουμένη φερέσβιον Δήμητρος ἀντέλλει στάχυν
.
545

547-548. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-430

κεντροδαλήτισι θυιὰς Ἥρας:
κεντροδαλήτοις θείας ἥρας
Rob. Sed in M.
θυΐας
scriptum est, ita ut post
ς
aliquid erasum sit, et
θυίας
etiam G. habet. Aberratum est solo accentu. Scribendum enim erat
θυιάς
. Heathius
κεντροδαλήμοσι
. Erfurdtius
κεντροδαλήτισι
, quod recepi.

550. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-431

χλωρῷ δείματι:
χλωρω δεικματι
Μ.
χλωρῷ δείμακτι
G.
χλωρῷ δείματι
Rob.
550

552. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-432

βοτὸν κακόχαρι δυςχερὲς μιξόμβροτον: Vulgo ut est apud Rob.
βοτὸν ἐφορῶντες δυςχερὲς μιξόμβροτον
. Talem versum non scripsit Aeschylus. Genuinum vocabulum, quod nescio an assecutus sim quum non inventum alibi
κακόχαρι
posui, ab interpretatione expulsum esse, quoniam non intellectum erat accusativos pendere ex
θυμὸν πάλλοντο
, ostendit a scholiasta ad
ὄψιν ἀήθη
adscriptum
ὄψιν ἀήθη ὁρῶντες
, quod metri caussa in
ἐφορῶντες
esse mutatum prodit scriptura codicum M. et G.
ἐσ ὁρῶντες
.
552

554. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-433

τὰ δ᾽: Libri
τὰν δ'
, sed G. ex correctione, nam prius scriptum erat
τὰ δ'
. Ita vel sine libro corrigendum erat.
554

554. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-434

δ᾽ ἐθάμβουν:
δὲ θαμβοῦν
Μ. G. Rob. Correxit Turnebus.
554

555. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-435

τίς: Libri
τόδε
. Correxit Canterus.
555

558-559. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-436

δι' αἰῶνος κρέων ἀπαύστου πράκτωρ τῶνδ᾽ ἐφάνη Ζεύς:
ζεὺς αἰῶνος κρέων ἀπαύστου
Μ.
ζεὺς αἰῶνος κρεῶν ἀπαύστου
G. Ε.
κραίνων
margo M. Ε.
ζεὺς αἰῶνος κραίνων ἀπαύστον
Ρ.
ζεῦς αἰῶνος κραίνων ἀπαύστου
Rob. Inter v. 557. et 558. rasurae in M. Pessimo numero legebatur
Ζεὺς αἰῶνος κρέων ἀπαύστου
. Nimirum quod sequens versus exciderat, nomen Iovis addendum esse vidit librarius. At id fuerat in altero versu: hunc, ut antistrophicum,
δι' αἰῶνος
habere oportebat. Supplevi quae deerant usitata formula. Sic in Eumen. v. 317.
πράκτορες αἵματος αὐτῷ τελέως ἐφάνημεν
. Sophocles Trach. 251.
Ζεὺς ὅτου πράκτωρ φανῇ
. 862.
Κύπρις τῶνδ᾽ ἐφάνη πράκτωρ
.

560. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-437

δύναμις: Libri
βία
. Non vim, quae si esset vis ab Iunone illata, indicatum id oportebat, sed miseriam desisse dicendum erat. Quare
δύναμις
posui.
560

562-563. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-438

δακρύων δ᾽ ἀποσταλάζει πένθιμον αἰδῶ: Frustra laboratum est in explicanda scriptura librorum,
δακρύων δ᾽ ἀποστάζει πένθιμον αἰδῶ
. Nam
ἀποστάζειν
non ea dicuntur, quae aliquid abiiciunt et removent, sed potius quae id conspiciendum praebent. Scribendum erat
ἀποσχάζει
.
Πένθιμος αἰδὼς δακρύων
est pudor cum dolore et lacrimis coniunctus, quod forma humana privata erat io. Vnde in Prometheo v. 643. dicit
καίτοι καὶ λέγουσ᾿ αἰσχύνομαι θεόσσυτον χειμῶνα καὶ διαφθορὰν μορφῆς, ὅθεν μοι σχετλία προςέπτατο
.

568. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-439

φυσιζόον:
φυσίζωον
G.
568

568. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-440

τόδε: Libri
τὸ δή
. Sensum perspexit Turnebus, qui hoc in
τοδι
mutavit. Nam v. 568 - 573. sunt verba, quae omnes homines dicere chorus ait. Recte Porsonus
τόδε
.
568

573. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-441

κυρήσαις:
κυρήσας
ante correctionem P.
573

574. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-442

ἐνδικωτέροισιν:
ἐνδικωτέροισιν
libri. ν abiecit Turnebus.
574

576. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-443

NA: Non in fine huius versus duas syllabas debebant excidisse dicere critici, sed dactylum in principio versus,
εὖτέ γε
, ut ex antistropha apparet.
576

578. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-444

μῆχαρ οὔριος:
μήχα οὔριος
G.
578

579. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-445

ὑπ᾽ ἀρχᾶς: Libri
ὑπ' ἀρχάς
. Correxit Schutzius. Perdidit operam Wunderus in censura Aiacis ab Lobeckio editi pag. 103. seqq. evicisse se ratus
θοάζειν
sedere significare. Redit ista opinio ad duo exempla, quorum unum hoc, alterum in principio Oedipi regis est, neutrum recte intellectum. Vt supra v. 86. seqq. chorus deos nullo labore solo nutu suo et voluntate omnia perficere dixit, in eandem sententiam hic dicit Iovem ad nullius imperium properantem,
ὑπ᾿ ἀρχῆς οὔτινος θοάζοντα
(properare enim debet qui imperia potentioris exsequitur), tamen celerrime efficere decreta sua:
πάρεστι δ᾽ ἔργον ὡς ἔπος σπεῦσαί τι τῶν βούλιος φέρει φρήν
. Referuntur ad se invicem
θοάζων
et
σπεῦσαι
. Quoniam autem ipse talis est Iuppiter, gaudet etiam facere ut debilior potentiorem vincat, neque alio superiorem locum tenente infra sit positus. Vt ipsa verba reddam, hoc dicit, sub nullius imperio properans, probat debiliorem fortioris compotiri infra, nullo superius sedente.
Σέβειν
probandi significatu dixit in Agam. v. 1580.
Αἴγισθ᾽, ὑβρίζειν ἐν κάκοισιν οὐ σέβω
, et in Eum. v. 741.
τὸ μὴ ἀδικεῖν σέβοντες ἐν διαιρέσει
.
579

580. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-446

κρεισσόνων:
κρεῖσσον ὢν
M. G. Rob.
κρεῖσον ὢν
E. Correxit Turnebus.
580

581. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-447

οὔτινος:
οἵτινος
Μ. G.
οὔτινος
Rob.
581

581. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-448

ἡμένου σέβει:
ἠμέν οὐ
Μ.
ἦμεν οὐ
G. E.
ἡ μὲν οὐ
Rob.
ἡμένου εἰ σέβῃ
Turn. Emendate Vict.
581

583. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-449

βούλιος: Libri
δούλιος
. Emendavit Auratus.
583

584. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-450

NA: Non puto construendum esse
εὖ
cum
θαρσεῖτε
, ut sit
εὐθαρσεῖτε τὰ τῶν ἐγχωρίων
. Illud vero non contendam, non intercidisse versum inter hos duos.
584

586. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-451

ἀγγέλλων:
ἀγγέλλων
Μ. a m. secunda et E.
ἀγγέλων
M. a m. prima et G. Rob.
586

587. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-452

ἔνισπε δ᾽ ἡμῖν:
ἑνόσπερ ἡμῖν
Μ. Ρ. Ε.
ἔνεπε δ᾽ ἡμῖν
G.
ἔνισπε δ᾽ ἡμῖν
Rob.
587

587. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-453

ποῖ κεκύρωται:
ποι
(sine acc.)
κεκύρτωται
Μ.
ποῦ κεκύρτωται
G. Ε.
κεκύρτωται
etiam P.
ποῖ κεκύρωται
Rob.
587

588. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-454

χεὶρ ὅπου πληθύνεται:
χειροπληθύεται
M. P. E. Rob.
χειροπλη· θύεται
G. Qui
χεὶρ ὅπως
coniecerunt ut Turnebus, vel
χεὶς ὅποι
ut Victorius, vel
χείρ ὅπῃ
ut Dobraeus, vel
χείρ θ' ὅπῃ
ut Dindorfius, bis idem dici fecerunt. Quare
χεὶρ ὅπερ πληθύνεται
scripsi.
588

590. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-455

ὡς τ᾿ ἀνηβῆσαί με:
ὥστ᾽ ἂν ἡβήσαιμι
Μ. G.
ὡς τ᾿ ἂν ἡυλήσαιμι
Rob.
ὥστ᾽ ἂν ἡγήσαιμι
Ε.
ἀνηβῆσαί με
Tyrwhittus.
590

590. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-456

γηραιᾷ:
γηραιῶ
Rob.
590

592. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-457

λόγον:
λόγων
Μ.
592

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-458

κἀρουσιάστους:
καρυσιάστους
Μ. G.
καὶ ῥυσιάστους
Rob.
βαρυσιάστους
Ε.
594

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-459

ξύν τ᾽:
ξύν τε
Rob.
ξὺν
Ε.
594

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-460

ἀσυλίᾳ:
ἀσυλία
Rob.
594

598. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-461

δημηλάτῳ:
δημηλάτον
editio Aldina Stephani Byz. in v.
δῆμος
.
598

599. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-462

ἔπειθε:
ἔπειθεν
Μ. G. Rob.
έπειθε
Turn.
599

600. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-463

Διὸς:
ζηνός
Μ. E. Rob.
διός
G.
600

601. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-464

προφωνῶν: Libri
πρόφρων ὤν
. Emendavit Canterus. Edicens, ne civitas magnam in futurum tempus Iovis iram augeat, quippe duplex a civitate piaculum aeque in hospites atque in ipsos cives commissum insanabile nutrimentum malorum fore. Nimirum et hospites supplicantes non revereri et genus cognatum repudiare impium est.
601

602. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-465

παχῦναι: γρ.
πλατῦναι
M. in margine et P.
602

603. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-466

πρὸς πόλεως:
προπόλεως
Μ.
πρὸ πόλεως
ceteri. Id hic nihili est. Quare correxi.
603

606. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-467

ἔκραν' ἄνευ κλητῆρος:
ἔκλαναν εὐκλήτορος
Μ. G.
ἔκλαν ἄνευ κλήτορος
Ε.
ἔκραναν εὐκλήτορος
Rob. Correxit Turnebus.
606

607-608. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-468

ἔπεισαν ... Ζεὺς δὲ κράναιεν τέλος: Libri
δημηγόρους δ᾽ ἤκουσεν εὐπειθεῖς στροφὰς δῆμος Πελασγῶν· Ζεὺς δ᾽ ἐπέκρανεν τέλος
. Mirum vero, auditis oratoribus factoque decreto, rursum audiri disceptationes deliberantium. Apertum est solvi contionem debuisse. Itaque
ἔπεισαν
scribendum erat. Deinde qui scire potuit Danaus comprobasse haec Iovem? Accedit quod id dictum est cum insolenti productione augmenti. Immo optare debebat, ut comprobaret Iuppiter. Ob eam caussam
κράνειεν
scripsi.
Εὐπιθεῖς
Blomfieldius ad Prom. 341.

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

533-607. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-337

1
2
erstes Stasimon: Gebet zu Gott (Zeus). Schütze uns gegen den Übermut der Männer; als Nachkommen der Io rufen wir zu dir als unserem Stammvater. Wir stehen jetzt wieder auf der Flur, von welcher Io fortgetrieben wurde hinauf zum Bosporus, über diesen nach Klein- asien, durch Phrygien, Mysien, Lydien, Pamphylien, Kilikien, Phönikien nach Ägypten, wo sie erschien zum Staunen der Be- wohner, welche sich über das niegesehene Wesen, halb Kuh, halb Frau, entsetzten. Dort in Ägypten aber legtest du deine heilende Hand auf sie und sie erhielt wieder ihre Gestalt und gebar von dir den Epaphos, den Ahnherrn unseres Geschlechts. Wir haben also ein Anrecht auf deine Hilfe, und du kannst helfen; denn wer ist mäch- tiger als Zeus, dessen Wort sofort zur Tat wird!" Auch hier benutzt der Dichter die Gelegenheit seine geographischen Kenntnisse zu ver- werten. Vgl. zu 261.

533. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-338

3
4
ἄναξ ἀνάκτων vom höchsten Herrn, wie der Perserkönig als König der Könige bezeichnet wurde. Vgl. die Strab. S. 730 zitierte Grabschrift ἐνθάδ' ἐγὼ κεῖμαι Κῦρος βασιλεὺς βασιλήων und Pers. 24.

534-535. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-339

5
6
τελέων τελειώτατον κράτος (der Gewaltigen höchste Macht) für τελέων τελεώτατε.

536-537. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-340

7
8
γυναικῶν (für γενέσθω Todt) ἄλευσον ὕβριν, wehre den Frevelmut ab von uns Frauen. Schütz vermutete γένει σῷ (für γενέσθω) mit bedenklichem Hiatus. εὖ στυγήσας, mit dem Hasse, der solchem Übermute gebührt. Vgl. 80.

538. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-341

9
10
πορφυροειδεῖ wie Hom. Π391 ἅλα πορφυρέην, Eur. Tro. 124 ἅλα πορφυροειδέα. Das Epitheton weist hier auf Sturm hin, vgl. Hom. Ξ 16 ὡς δ᾽ ὅτε πορφύρῃ πέλαγος μέγα κύματι κωφῷ.

539. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-342

11
12
An die Stelle von τὴν μελανόζυγα (mit schwarzen Ruder- bänken, weil schwarze Ruderer darauf sitzen, 727 f.) vaõv tritt τ. μ. ἄταν, weil das Schiff das Ver- derben der Danaiden werden soll.

540. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-343

13
14
προστρόπαιον δ' (so für πρὸς γυναικῶν wie ποτιτρόπαιον (supplicem) 366.

541. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-344

15
16
παλαίφατον, altgefeiert, alt.

542. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-345

17
18
γένος φιλίας προγόνου (43) γυναικός, Stamm der geliebten Ahnfrau. Der

543-544. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-346

19
20
Erneuere in deinem Ge- dächtnis die uns freundliche Kunde; der du einst Io in Liebe berührtest, sei des wohl eingedenk." Vokativ πολυμνᾶστορ steht prädi- kativ wie in ὄλβιε, κῶρε, γένοιο Theokr. XVII 66, ἰὼ δύστηνε σύ, δύστηνε δῆτα .. φανείς Soph. Phil. 761 u. a.

545. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-347

21
22
Δίον (so Butler für δίας) γένος: vgl. 41, 588, 1068.

546. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-348

23
24
ἄποικοι (so Schütz für ἔνοικοι) wie Prom. 840 χθόνα Νειλῶτιν, οὗ τὴν μακρὰν ἀποικίαν, Ἰοῖ, πέπρωται σοί τε καὶ τέκνοις κτίσαι. Tournier vermutet τάσδ' ἀπὸ γᾶς μέτοικοι.

547-548. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-349

25
26
,,Dahin, wo vorzeiten die Mutter wandelte, auf die Blumen- weide, wo sie (von Argos) be- obachtet wurde." Wie nach Steph. Byz. Akrokorinth Επώπη hieß, weil Sisyphos von dort nach Ägina ausschaute, 50 bedeutet έπωπαί hier die Ortlichkeit, wo Argos mit den zahllosen Augen nach Io blickte.

549. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-350

27
28
λειμῶνα βούχιλον, λειμῶνα βούβοτον, Rinderweide.

550. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-351

29
30
ἐρεσσομένα, Schol. ἐλαυνομένη. Paley vermutet ἐρεθομένα s. V. a. ἐρεθιζομένη (und behält 559 Λύδια τε γύαλα bei).

551. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-352

31
32
ἁμαρτίνοος, Schol. μανεῖσα.

552. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-353

33
34
Um der genaueren Respon- sion willen vermutet Meineke πόλλ' ἀνδρῶν. Aber die mangelhafte Responsion entschuldigt der Eigen- name Παμφύλων 561.- διαμειβομένα, • durchwandernd. 5531. διχῇ ὁρίζει ἀντίπορον γαῖαν (Schol. Ασίαν καὶ Εὐρώπην), πόρον κυματίαν ἐν αἴσα (Schol. ἐν εἱμαρμένῃ) διατέμνουσα, sie grenzte gegeneinander die gegenüber- liegenden Länder ab, indem sie nach der Bestimmung des Schick- sals den wogenden Sund durch- schwamm", d. i.,,sie schwamm über den Bosporus, welcher die Grenze von Europa und Asien bildet". Nach Prom. 756ff. schwimmt Io über den kimmerischen Bosporus, welcher gleichfalls als Grenze von Europa und Asien bezeichnet wird. Hier dehnt Io ihre Wanderung nur bis zum thrakischen Bosporus aus, dessen Name mit unrichtiger Ab- leitung ( βοὸς πόρος) auf Io zurück- geführt wurde (Prom. 759). — ἀντί- πορον wie Pers. 67, Eur. Iph. Α. 149 Αρτεμιν (in Aulis) Χαλκίδος ἀντί- πορον. — διχῇ ὁρίζει: vgl. Eur. Med. 432 διδύμους ὁρίσασα πόντου πέτρας, Heraklid. 16 φεύγομεν δ᾽ ἀλώμενοι ἄλλην ἀπ᾽ ἄλλης ἐξορίζοντες πόλιν.

556. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-354

35
36
ἰάπτει (,,stürmt") intransitiv wie ἵησι Pers. 473. Ασίδος wie Pers. 273, 765.

557. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-355

37
38
Nach dem Ganzen werden die Teile Asiens aufgezählt. Es fehlt also kein καί, wie der Schol. meint. μηλοβότου wie Pers. 765 Ασίδος μηλοτρόφου nach Archil. Fragm. 26 ὃ δ' Ασίδος γῆς καρτερὸς μηλοτρόφου. Phrygien war durch seine Schafe und seine Wolle be- kannt, vgl. Aristoph. Vö. 493 χλαῖ- ναν .. Φρυγίων ἐρίων, Strab. S. 578 φέρει δ᾽ ὁ περὶ τὴν Λαοδίκειαν τόπος προβάτων ἀρετὰς εὐκ εἰς μαλακότητα μόνον τῶν ἐρίων, ᾗ καὶ τῶν Μιλησίων διαφέρει, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν κοραξὴν χρόαν. Φρυγίας διαμπάξ wie στέρνων διαμπάξ Prom. 65, λαιμῶν διαμπαξ Bakch. 994. Eur.

558. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-356

39
40
Teuthras, König von Mysien, war Adoptivvater des Telephos, Apollod. III 9, 1. Vgl. Τεύθραντος πεδίον Pind. Οl. Χ 71. 5591. Λύδια τ᾽ ἂν ( τ᾽ ἂγ für τε Hermann; ἄγ wie ἄμ 354) κτέ. Und die lydischen Talschluchten hinauf und über die Marken der Kilikier und durch das Land der Pamphylier stürmend setzt sie ( περᾷ) über immerfließende Ströme und durch- wandert ( περᾷ) ein reichgesegnetes Land" u. s. w. Zu Λύδια ἀνὰ γύαλα καὶ δι᾽ ὅρων ist ὀρνυμένα aus dem folgenden διορνυμένα zu entnehmen. Daß Kilikien vor Pamphylien ge- nannt wird, hat seinen Grund wohl nur im Versmaße.

562. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-357

41
42
γᾶν: die Handschrift bietet τὰν. κενάους im Gegensatz zu den in der heißen Zeit versiegenden χειμάρροι. Es können die Flüsse Kleinasiens, Hermos, Paktolos, Kaystros, Mäander, Eurymedon, Kalykadnos, oder auch die Flüsse Syriens wie der Orontes gemeint sein.

564. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-358

43
44
τᾶς (Hermann τὰν) Αφροδίτας αἶαν: Schol. Φοινίκην· ἣν ἱερὰν Αφροδίτης διὰ βίβλον καὶ λίβανον (d. i. Βύβλον και Λίβανον). Vgl. Paus. I 14, 6 πρώτοις ἀνθρώπων Ασσυρίοις κατέστη σέβεσθαι τὴν Οὐρανίαν, μετὰ δὲ Ἀσσυρίους Κυπρίων Παφίοις καὶ Φοινίκων τοῖς Ασκά- λωνα ἔχουσιν ἐν τῇ Παλαιστίνη. παρὰ δὲ Φοινίκων Κυθήριοι μαθόντες σέβουσιν. Eur. Bakch. 401 heißt Zypern νάσος τᾶς Ἀφροδίτας und vielleicht ist unter βαθύπλουτον χθόνα Phönizien zu verstehen. Ge- nauere Angaben kann der Dichter beiseite lassen.

565. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-359

45
46
f.,,Sie gelangt, da mit seinem Stachel auf sie lossticht der geflügelte Hirte." Mit εἰσικνουμένου Kann man Ausdrücke wie μέσον κάρα διπλοῖς κέντροισί μου καθίκετο Soph. O. T. 809 vergleichen. βουκόλου, weil der οίστρος an die Stelle des Argos (308) getreten ist.

567. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-360

47
48
Δῖον . . ἄλσος: Schol. τὴν Αἴγυπτον.

568-569. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-361

49
50
Die Fruchtbarkeit Ägyptens wird von dem Schnee Äthiopiens, welcher durch die heißen Winde ( Τυφώ μένος) schmilzt und die Überschwemmungen des Nil her- beiführt, abgeleitet. Vgl. Fragm. 300 γύας μὲν αἰνεῖν ἐκμαθὼν ἐπί- σταμαι Αιθιοπίδος γῆς, ἔνθα Νεῖλος ἑπτάρους γάνος κυλίνδει πνευμάτων ἐπομβρίᾳ, ἐπεὶ πυρωπὸν φέγγος ἐκ- λάμψαν φλόγα τήκει πετραίαν χιόνα πᾶσα δ᾽ εὐθαλής Αίγυπτος ἁγνοῦ νάματος πληρουμένη φερέσβιον Δή μητρος ἀντέλλει στάχυν, Diod. Sic. I 38, 4 Αναξαγόρας ὁ φυσικὸς ἀπε- φήνατο τῆς ἀναβάσεως αἰτίαν εἶναι τὴν τηκομένην χιόνα κατὰ τὴν Αἰ θιοπίαν, ᾧ καὶ ὁ ποιητὴς Εὐριπίδης μαθητὴς ἂν ἠκολούθηκε (Fragm. 228). Τυφῶ: der gleiche Gen. von τυφώς Sieb. 504; vgl. Hesych. Τυφῶ· ἀντὶ τοῦ Τυφώνος Σοφοκλῆς. Inbetreff der Wirksamkeit des Typhos (Typhon, Typhoeus) vgl. Hes. Theog. 869 ἐκ δὲ Τυφωέος ἔστ' ἀνέμων μένος ὑγρὸν ἀέντων.

570. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-362

51
52
ὕδωρ τε (so Pauw für τὸ).. νόσοις (man erwartet νόσων) ἔθι- κτον (nämlich ἱκνεῖται): vgl. Prom. 838 ίησι σεπτὸν Νεῖλος εὔποτον ρέος, Eur. Fragm. 228, 2 Νείλου λιπὼν κάλλιστον ἐκ γαίας (vielleicht ἀρωγὸν εὐσοίας) ὕδωρ, Plut. d. Is. et Os. S. 353 Α πιαίνειν δοκεῖ καὶ μάλιστα πολυσαρκίαν ποιεῖν τὸ Νειλῶον ὕδωρ πινόμενον. Beim Schwellen des Ni erlischt die Pest, welche in alter Zeit ebenso in Ägypten wütete wie in neuer.

571. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-363

53
54
,,wahnsinnig ob des ent- ehrenden Leids (d. i. wegen der Verwandlung in eine Kuh) und rasend infolge der aufreibenden Schmerzen des Stachels, welchen Hera ihr angesetzt hatte (310f.)".

574. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-364

55
56
ἔννομοι, Schol. οικήτορες.

575-576. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-365

57
58
χλωρὸν δεῖμα wie bei Homer χλωρὸν δέος. Für θυμὸν ἐπάλ- λοντο könnte es θυμὸς αὐτοῖς ἐπάλ- λετο heißen wie Cho. 409 πέπαλται δ' αυτέ μοι φίλον κέαρ. Vgl. Soph. Ο. Τ. 153 ἐκτέταμαι δνοφερὰν φρένα δείματι πάλλων. Das syllabische Augment fehlt häufig in lyrischen Partien und in Botenreden. Vgl. γείνατο 589.

577. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-366

59
60
βοτόν ist Apposition zu ὄψιν. Im Trimeter fehlt hier die ge- nauere Responsion. Mit μιξόμ- βροτος (gebildet wie ἄμβροτος) vgl. μιξοπάρθενος Eur. Phoen. 1023 von der Sphinx, μιξοβάρβαρος ebd. 138, μιξόθηρας φῶτας von den Kentauren Eur. Ion 1161.

578. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-367

61
62
τὰν μὲν, nämlich ὄψιν. V. 303 ist bloß von der Verwand- lung in eine Kuh die Rede.

580-581. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-368

63
64
θέλξας, θεραπεύσας (durch Berührung mit der Hand). — οίστρο- δόνητον: zu 16.

583-584. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-369

65
66
δι' αἰῶνος (wie 590) < πράκτωρ τῶνδ' ἐφάνη> Ζεύς (für Ζεὺς αἰῶνος κρέων ἀπαύστου Her- mann) gibt die Antwort auf die vorausgehende Frage. κρέων (Schol. κραίνων) wie Pind. Ρyth. ΙΧ 99 κρέοντι σὺν Αἰακῷ. Die Worte πράκτωρ τῶνδ᾽ ἐφάνη sind dem Sinne entsprechend ergänzt nach Soph. Τr. 251 Ζεὺς ὅτου πράκτωρ φανῇ, 862 Κύπρις τῶνδ᾽ ἐφάνη πράκτωρ.

584. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-370

67
68
,,Durch die sanfte Gewalt seiner Hand und den göttlichen Anhauch wird ihrer Not (der Tier- gestalt und der Plage des οίστρος) ein Ende gemacht. Und vor Weh- mut und Scham bricht sie in Trä- nen aus." χειρός ist ergänzt für βία d. i. βίᾳ, die Erklärung zu σθένει. Vgl. Prom. 875 ἐπαφῶν ἀταρβεί χειρί. Mit πένθιμον αἰδῶ wird Rührung bei dem plötzlichen Wechsel ihres Schicksals und züch- tige Scham vor Zeus als Grund der Tränen bezeichnet.

588. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-371

69
70
ἕρμα von dem Ballast des Schiffes auf die Leibesfrucht der Io übertragen. Schol. τὸ βάρος (vgl. Cho.990 ἐξ οὗ τέκνων ἤνεγχ᾽ ὑπὸ ζώνην βάρος). Eine genauere Responsion stellt Heimsöth her, in- dem er ἀτρεκεῖ für ἀψευδεῖ schreibt.

591. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-372

71
72
Vgl. Prom. 422 πρόπασα δ' ἤδη στονόεν λέλακε χώρα.

592. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-373

73
74
φυσίζουν: vgl. Hom. Γ 243 φυσίζους αἷα, aber hier nicht „, Ge- treide hervorbringend", sondern Leben erzeugend". Genauere Responsion mit 584 würde gewonnen, wenn τέρχνος für γένος stünde; vgl. Hesych. τέρχνεα· φυτὰ νέα. Der Gedanke ist:,, ein so lebenskräftiges Geschlecht kann nur aus dem Samen des Zeus stammen".

595. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-374

75
76
Die von der Arglist der Hera verhängte Krankheit ist die Kuh- gestalt mit dem οἶστρος, wie die Herstellung der ursprünglichen Ge- stalt 1077 als Heilung bezeichnet wird. Unnötig erscheint die Ände- rung μόγους (Oberdick) oder πόνους.

596-597. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-375

77
78
Unvermerkt tritt an die Stelle der Rede aller Welt ( βοᾷ χών) die Rede der Danaiden: ,Wer unser Geschlecht von Epaphos ableitet, trifft das Richtige." κυ ρήσαις, τύχοις wie Soph. Εl. 663 καὶ δάμαρτα τήνδ' ἐπεικάζων κυρῶ κείνου;

598-599. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-376

79
80
Welcher Gott gibt uns durch das, was er getan hat, mehr einen Anspruch, daß wir ihn mit Gebühr anrufen?" Über die Form κεκλοίμαν zu 40.

600. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-377

81
82
τοῦδε δέ ist unsichere Er- gänzung zur Herstellung der Re- sponsion. Unseres Geschlechts Vater, mit eigener Hand pflanzen- der Herr, alter hehrer Schöpfer ist Zeus der Allhelfende, Segensreiche". τὸ πᾶν μῆχαρ (Schol. ἡ πάντων μηχανή) erinnert an Ζεὺς Μαχανεύς, welcher in Argos und auf der Insel Kos verehrt wurde, vgl. Paus. II 22, 2 und Journal of Hellenic Studies 1888 S. 328. - οὔριος heißt Zeus als Beherrscher der Elemente, der günstigen Fahrwind verleiht. So beginnt ein in Chalkedon gefunde- nes Epigramm (C. J. Gr. II S. 975): οὔριον ἐκ πρύμνης τις ὁδηγητῆρα καλείτω Ζῆνα, κατὰ προτόνων ἱστίον ἐκπετάσας. Vgl. Cic. in Verr. IV

603-604. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-378

83
84
Nicht nimmt er unter der Herrschaft eines Mächtigeren sitzend eine untergeordnete Stellung ein." θοάζειν in der Bedeutung sitzen" auch Soph. Ο. Τ. 2 τίνας ποθ᾽ ἕδρας τάσδε μοι θοάζετε; vgl. Plut. Mor. S. 22 E.

605. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-379

85
86
,Keiner thront über ihm, zu dem er aus der Tiefe mit Ehr- furcht aufblickt." Stanley vermutet οὔτινα δ᾽ ἄνωθεν ἥμενον σέβει κάτω, Heath οὔτινος ἄνωθεν ἡμένου σέβει κράτος.

606-607. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-380

87
88
πάρεστι δ' . . στεῦταί (die Handschrift bietet σπεῦσαι) τι τῶν ( ὧν, zu 177) . . φρήν: „Fertig ist die Tat, sobald ein Wort von ihm etwas als von ihm gewollt zu er- kennen gibt, was der beratende Sinn hervorbringt", d. h.,,wenn aus seinen Erwägungen ein Entschluß hervorgeht, so setzt sich dieser so- fort in Tat um". Vgl. Hom. T 242 αὐτίκ᾽ ἔπειθ᾽ ἅμα μῦθος ἔην, τετέ- λεστο δὲ ἔργον. στοῦται auch Pers. 50, ein Homerisches Wort, vgl. Hesych. στεῦτο· κατὰ διάνοιαν ἵστατο καὶ διωρίζετο ἢ διεβεβαιοῦτο. - βούλιος: vgl. βουλεώτερον Cho.