Aeschylus Supplices 524-595

Herbert Weir Smyth (Translator)

View: By Card

Supplices. Aeschylus. Herbert Weir Smyth (Translator). New York. 1922.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by The Annenberg CPB/Project.

Current edition Perseus

Suppliant Maidens (English) (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.))

Editions (9)
Ἱκέτιδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 524-599 focus
Ἱκέτιδες Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 524-599 focus
Greek (Editio princeps, 1518) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliants, 1518 edition. Native printed lineation, page markers, and automated correspondence to the Perseus/Smyth edition.) — 524 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Joannes Cornelius de Pauw, 1745.) — 595 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 524 focus
τὸ πρὸς γυναικῶν ἐπιδὼν
παλαίφατον ἁμέτερον
γένος φιλίας προγόνου γυναικὸς
νέωσον εὔφρον αἶνον,
γενοῦ πολυμνᾶστορ ἔφαπτορ Ἰοῦς,
535
δι ἷς τοι γένος εὐχόμεθ᾽ εἶναι
γᾶς ἀπὸ τᾶσδ᾽ ἔνοικοι.
παλαιὸν δ᾽ εἰς ἴχνος μετέσταν
ματέρος ἀνθονόμους ἐπωπὰς,
λειμῶνα βούχιλον, ἔνθεν Ἰὼ
540
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 524 focus
τὸ πρὸς γυναικῶν ἐπιδὼν
515
παλαίφατον ἁμέτερον
γένος φιλίας προγόνου γυναικός,
νέωσον εὔφρον αἶνον,
γενοῦ πολυμνῆστορ, ἐφάπτορ Ἰοῦς.
δίας τοι γένος εὐχόμεθ᾽ εἶναι
520
γᾶς ἀπὸ τᾶσδ᾽ ἔνοικοι.
3
παλαιὸν δ᾽ εἰς ἴχνος μετέσταν
ματέρος ἀνθονόμους ἐπωπάς,
λειμῶνα βούχιλον, ἔνθεν Ἰὼ
οἴστρῳ ἐρεσσομένα
525
φεύγει ἁμαρτίπνοος,
πολλὰ βροτῶν διαμειβομένα
ἰάπτει δ᾽ Ἀσίδος δι' αἴας
μηλοβότου Φρυγίας διαμπάξ,
περᾷ δὲ Τεύθραντος ἄστυ Μυσῶν
Λύδιά τ᾽ ἂγ γύαλα
καὶ δι᾽ ὅρων Κιλίκων,
535
Παμφύλων τε διορνυμένα
γᾶς ποταμοὺς ἀενάους
καὶ βαθύπλουτον χθόνα, καὶ τὰν Ἀφροδί-
τας πολύπυρον αἶαν.
5
ἱκνεῖται δ᾽ ἐγκεχριμένα βέλει
540
βουκόλου πτερόεντος
Δῖον πάμβοτον ἄλσος,
λειμῶνα χιονόβοσκον, ὅντ᾽ ἐπέρχεται
Τυφῶ μένος,
ὕδωρ τὸ Νείλου νόσοις ἄθικτον,
545
μαινομένα πόνοις ἀτί-
μοις ὀδύναις τε κεντροδα-
λήτισι θυιὰς Ἥρας.
6
βροτοὶ δ', οἳ γᾶς τότ᾽ ἦσαν ἔννομοι,
χλωρῷ δείματι θυμὸν
550
πάλλοντ' ὄψιν ἀήθη,
βοτὸν 7 δυςχερὲς μιξόμβροτον,
τὰν μὲν βοός,
τὰ δ᾽ αὖ γυναικός· τέρας δ᾽ ἐθάμβουν.
καὶ τότε δὴ τίς ἦν ὁ θέλ-
555
ξας πολύπλαγκτον ἀθλίαν
οἰστροδόνητον Ἰώ;
δι' αἰῶνος μακροῦ πάνολβον·
ἔνθεν πᾶσα βοᾷ χθών·
φυσιζόον γένος τόδε
Ζηνός ἐστιν ἀληθῶς·
τίς γὰρ ἂν κατέπαυσεν Ἥ-
570
ρας νόσους ἐπιβούλους;
Διὸς τόδ᾽ ἔργον· καὶ τόδ᾽ ἂν γένος λέγων
ἐξ Ἐπάφου κυρήσαις.
11
τίν᾽ ἂν θεῶν ἐνδικωτέροισιν
κεκλοίμαν εὐλόγως ἐπ᾽ ἔργοις;
575
12 πατὴρ φυτουργὸς αὐτόχειρ ἄναξ
γένους παλαιόφρων μέγας
τέκτων, τὸ πᾶν μῆχαρ οὔριος Ζεύς.
13
ὑπ᾽ ἀρχᾶς δ᾽ οὔτινος θοάζων,
τὸ μεῖον κρεισσόνων κρατύνει,
580
οὔτινος ἄνωθεν ἡμένου σέβει κάτω.
πάρεστι δ᾽ ἔργον ὡς ἔπος
σπεῦσαί τι τῶν βούλιος φέρει φρήν.
ΙΚΕΤΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΙΚΕΤΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 524 focus
"Αναξ ἀνάκτων, μακάρων
μακάρτατε καὶ τελέων τελει
525
ότατον κράτος, ὄλβιε Ζεῦ,
πιθοῦ πείθου τε καὶ γένει σῷ γενέσθω
ἄλευσον ἀνδρῶν ὕβριν εὖ στυγήσας·
λίμνα δ' ἔμβαλε πορφυροειδεῖ
τὰν μελανόζυγ' ἄταν.
530
Τὸ πρὸς γυναικῶν ἐπιδὼν
παλαίφατον ἁμέτερον γένος
φιλίας προγόνου γυναικὸς
νέωσον εὔφρον αΐνον·
γενοῦ πολυμνήστωρ, ἔφαπτορ ἐφάπτωρ Ἰοῦς·
535
Διαί δίας τοι γένος εὐχόμεθ' είναι
γᾶς ἀπὸ τᾶσδ᾽ ἄποικοι ἔνοικοι.
Παλαιὸν δ' εἰς ἴχνος μετέσταν
ματέρος ἀνθονόμους ἐπωπάς.
λειμῶνα βούχιλον, ἔνθεν Ἰὼ
540
οἴστρῳ ἐρεσσομένα
φεύγει ἁμαρτίνοος,
πολλὰ βροτῶν διαμειβομένα
φύλα, διχῇ δ' ἀντίπορον
γαῖαν ἐν αἴσα διατέμνουσα πόρον
545
κυματίαν ὁρίζει·
ἰάπτει δ' om. Ἀσίδος δι' αἴας
μηλοβότου Φρυγίας διαμπάζ
1
ἱκνεῖται δ' ἐγκεχριμένα εἰσ ἱκνουμένου 2 βέλει
βουκόλου πτερόεντος
Δῖον πάμβοτον ἄλσος,
λειμώνα χιονόβοσκον ὅντ'
ἐπέρχεται Τυφῶ μένος
560
ὕδωρ τε τὸ Νείλου νόσοις ἄθικτον,
μαινομένα πόνοις ἀτί-
μοις οδύναις τε κεντροδα- κεντροδα-
λήτισι λήτοις θυιὰς Ἥρας·
βροτοί δ' οἳ γᾶς τότ' ἦσαν ἔννομοι
565
χλωρῷ δείματι δείμακτι θυμὸν
πάλλοντ' ὄψιν ἀήθη,
βοτὸν ἐσορῶντες δυσχερὲς
μειξόμβροτον μιξο-, τὰ μὲν τὰν μὲν βοός,
τὰ δ᾽ τὰν δ' αὖ γυναικός· τέρας δ' ἐθάμβουν.
570
Καὶ τότε τόδε δὴ τίς ἦν ὁ θέλ-
ξας πολύπλαγκτον ἀθλίαν
οἰστροδόνητον Ιώ;
Δι' Ζεὺς αἰῶνος κρέων ἀπαύστου
δι' αἰῶνος μακροῦ πάνολβον·
ἔνθεν πᾶσα βοᾷ χθών
« Φυσίζουν γένος τόδε
Ζηνός ἐστιν ἀληθῶς ».
Τίς γὰρ ἂν κατέπαυσεν Η-
585
ρας νόσους ἐπιβούλους;
Διὸς τόδ' τὸ δὴ ἔργον· καὶ τόδ' ἂν γένος λέγων
ἐξ Επάφου κυρήσαις.
Τίν' ἂν θεῶν ἐνδικωτέροισιν
κεκλοίμαν εὐλόγως ἐπ' ἔργοις ;
590
<αὐτὸς ὁ 4 πατὴρ φυτουργὸς αὐτόχειρ ἄναξ
γένους παλαιόφρων μέγας
τέκτων, τὸ πᾶν μήχαρ, οὔριος Ζεύς.
Ὑπ᾿ ἀρχᾶς δ᾽ οὔτινος θοάζων
τὸ μεῖον κρεισσόνων κρατύνει
595
οὔτινος ἄνωθεν ἡμένου σέβει κάτω·
πάρεστι δ' ἔργον ὡς ἔπος
σπεῦσαί τι τῶν βούλιος δούλιος φέρει φρήν.
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. N. Wecklein, 1885.) — 524 focus
ἄναξ ἀνάκτων, μακάρων
μακάρτατε καὶ τελέων
τελειότατον κράτος, ὄλβιε Ζεῦ,
535
πιθοῦ τε καὶ γενέσθω
ἄλευσον ἀνδρῶν ὕβριν εὖ στυγήσας
λίμνᾳ δ᾽ ἔμβαλε πορφυροειδεῖ
τὰν μελανόζυγ᾽ ἄταν.
τὸ πρὸς γυναικῶν ἐπιδὼν
540
παλαίφατον ἁμέτερον
γένος φιλίας προγόνου γυναικὸς
νέωσον εὔφρον᾽ αἶνον,
γενοῦ πολυμνῆστορ ἔφαπτορ Ἰοῦς·
Δίας τοι γένος εὐχόμεθ᾽ εἶναι
545
γᾶς ἀπὸ τᾶσδ᾽ ἔνοικοι.
παλαιὸν δ᾽ εἰς ἴχνος μετέσταν
ματέρος ἀνθονόμους ἐπωπάς,
λειμῶνα βούχιλον, ἔνθεν Ἰὼ
οἴστρῳ ἐρεσσομένα
550
φεύγει ἁμαρτίνοος,
πολλὰ βροτῶν διαμειβομένα
φῦλα, διχῇ δ᾽ ἀντίπορον
γαῖαν ἐν αἴσᾳ διατέ-
μνουσα πόρον κυματίαν ὁρίζει.
555
βροτοὶ δ᾽ οἳ γᾶς τότ᾽ ἦσαν ἔννομοι
χλωρῷ δείματι θυμὸν
575
πάλλοντ᾽ ὄψιν ἀήθη
βοτὸν ἐσορῶντες δυσχερὲς μιξόμβροτον,
τὰν μὲν βούς,
τὴν δ᾽ αὖ γυναικός· τέρας δ᾽ ἐθάμβουν.
καὶ τότε δὴ τίς ἦν ὁ θέλ-
580
ξας πολύπλαγκτον ἀθλίαν
οἰστροδόνητον Ἰώ;
Ζεὺς αἰῶνος κρέων ἀπαύστου
βία δ᾽ ἀπημάντῳ σθένει
καὶ θείαις ἐπιπνοίαις
585
παύεται, δακρύων δ᾽ ἀπο-
στάζει πένθιμον αἰδῶ.
λαβοῦσα δ᾽ ἕρμα Δῖον ἀψευδεῖ λόγῳ
γείνατο παῖδ᾽ ἀμεμφῆ,
δι' αἰῶνος μακροῦ πάνολβον·
590
ἔνθεν πᾶσα βοᾷ χθών·
φυσίζουν γένος τόδε
Ζηνός ἐστιν ἀληθῶς.
τίς γὰρ ἂν κατέπαυσεν Ἥ-
ρας νόσους ἐπιβούλους;
595
Διὸς τόδ᾽ ἔργον· καὶ τόδ᾽ ἂν γένος λέγων
Aeschyli Supplices (OCR draft) Experimental (Aeschyli Supplices. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 524 focus
τὸ πρὸς γυναικῶν (δ᾽) ἐπιδών
παλαίφατον ἁμέτερον γέ-
νος φιλίας προγόνου γυναικός,
νέωσον εὔφρον᾽ αἶνον,
γενοῦ πολυμνῆστορ ἔφαπτορ Ἰοῦς.
535
Δίας τοι γένος εὐχόμεθ᾽ εἶναι
γᾶς ἀπὸ τᾶσδ᾽ ἔνοικοι. –
παλαιὸν δ᾽ εἰς ἴχνος μετέσταν
ματέρος ἀνθονόμους ἐπωπάς,
λειμῶνα βούχιλον, ἔνθεν Ἰώ
540
ἰάπτει δ᾽ ᾿Ασίδος δι᾽ αἴας
μηλοβότου Φρυγίας διαμπάξ,
περᾶι δὲ Τεύθραντος ἄστυ Μυσόν
†Λύγιά τε γύαλα
550
καὶ δι᾽ ὀρῶν Κιλίκων
Παμφύλων τε [γένη] διορνυμένα
καὶ ποταμοὺς [δ᾽] ἀενάους
καὶ βαθύπλουτον χθόνα καὶ
τὰν ᾿Αφροδίτας πολύπυρον αἰαν.
555
ἱκνεῖται δ᾽ †εἰσικνουμένου βέλει
βουκόλου πτερόεντος
Δῖον πάμβοτον ἄλσος,
βροτοὶ δ᾽ οἳ γᾶς τότ᾽ ἦσαν ἔννομοι
565
χλωρῶι δείματι θυμόν
πάλλοντ᾽, ὄψιν ἀήθη
βόσκημ᾽ ὁρῶντες δυσχερὲς μειζόμβροτον,
τὰν μὲν βοός,
τὰν δ᾽ αὖ γυναικός· τέρας δ᾽ ἐθάμβουν.
570
καὶ τότε δὴ τίς ἦν ὁ θέλ-
ξας πολύπλαγκτον ἀθλίαν
οἰστροδόνητον Ἰώ; =
δι᾽ αἰῶνος κρέων ἀπαύστου
Ζεὺς –
575
βία δ᾽ ἀπημάντωι σθένει
καὶ θείαις ἐπιπνοίαις
παύεται, δακρύων δ᾽ ἀπο-
στάζει πένθιμον αἰδῶ.
λαβούσα δ᾽ ἕρμα Δῖον ἀψευδεῖ λόγωι
580
γείνατο παῖδ᾽ ἀμεμφῆ, –
δι᾽ αἰῶνος μακροῦ πάνολβον·
ἔνθεν πᾶσα βοᾶι χθών·
„φυσιζόου γένος τόδε
Ζηνός ἐστιν ἀληθῶς.
585
τίς γὰρ ἂν κατέπαυσεν Ἥ-
ρας νόσους ἐπιβούλους;“
Διὸς τόδ᾽ ἔργον· καὶ τόδ᾽ ἂν γένος λέγων
ἐξ Ἐπάφου κυρήσαις. =
τίν᾽ ἂν θεῶν ἐνδικωτέροισιν
590
κεκλοίμαν εὐλόγως ἐπ᾿ ἔργοις;
αὐτὸς ὁ πατήρ φυτουργὸς αὐτόχειρ ἄναξ,
γένους παλαιόφρων μέγας
τέκτων, τὸ πᾶν μῆχαρ, οὔριος Ζεύς. –
ὑπ᾿ ἀρχᾶς δ᾽ οὔτινος θοάζων
595
τὸ μεῖον κρεισσόνων κρατῦνον
οὔτινος ἄνωθεν ἡμένου σέβει κάτω.
πάρεστι δ᾽ ἔργον ὡς ἔπος
σπεύσαντι τῶν βούλιος φέρει φρήν. =
Translations (7)
The Suppliant Women. (OCR draft) Experimental (The Suppliant Women.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 524 focus
King of kings, most blest of the blest, and most perfect might of the perfect, blessed Jove, be persuaded, and may it come to pass 3 —avert from thy race the insolence of men, justly hating it, and plunge into the purple deep the black-benched pest 4 .
Regarding the woman's side, renew the pleasing story of the beloved woman our ancestress; be mindful O you who embraced Io, 1 by whom we boast ourselves to be your race, settlers from this land.
But I have returned into the ancient track, and the flowery scenes of the watchings of our mother, the herd-feeding mead, from whence Io driven 2 by the brize, flies distracted, passing through many tribes of mortals: and twice by fate having cut through the billowy way she reaches the opposite continent.
She hastens through the Asian land, through sheep-feeding Phrygia: and she passes the city of Teuthras of the Mysians, and the Lydian plains, and through the Cilician and Pamphylian mountains with furious haste; and the ever-flowing rivers, and the wealthy region, and the corn-abounding land of Venus.
She arrives, driven along by the sting of the winged herdsman, at the divine all-fostering grove, the snow-fed mead, and on which comes [with] 3 the might of Typho, the water of Nile untouched by diseases, maddened by her ignominious toils, and by the stinging pains of raging Juno.
But the mortals who then were dwellers in the land, were seized in their minds by pale fear, beholding an unwonted sight, an intractable heifer mingled with a mortal, in part a heifer, and in part again a woman, and they were astonished at the prodigy. And then who was it in truth who soothed the much-wandering wretched Io, driven by the brize?
Jove, lord of ceaseless time but the violence [of Juno] ceases by unwasted strength, and by divine influence, but she drops the mournful modesty of tears. But having received the divine load, in true story, she produced her blameless son,
all-happy for length of time; whence all the earth exclaims, this is truly the offspring of life-giving Jove: for who could have made to cease the pest inflicted by wily Juno? this is the work of Jove; and saying that that race is sprung from Epaphus you will hit the truth.
Whom of the gods could I more rightly invoke than you for just deeds? the creative sire who by the touch of your hand became lord of Io, great all-prudent author of our race, Jove wafting every needful device.
But neither subject to the rule of any one are you less mighty than the powerful, nor from above do you revere any inferior. But the deed is at hand with the word 1 , quickly to perform what your deep-counseling 2 mind intends.
LES SUPPLIANTES (OCR draft) Experimental (LES SUPPLIANTES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 524 focus
Seigneur des seigneurs 1 , Bienheureux entre
les bienheureux, Puissance souveraine entre les puissances, du haut de ta félicité, Zeus, entends-nous ! Éloigne de ta race la démesure mâle, digne objet de ta haine, et dans la sombre
mer plonge le Malheur aux
flancs noirs 2 .
Propice à la cause des femmes, vois l'antiquité de leur race ; leur aïeule jadis te fut chère : renouvelle la légende de ta
bonté. Souviens-toi, toi dont la main toucha Io! Nous sommes filles de Zeus, et c'est de ce rivage qu'est
partie notre colonie.
Une trace ancienne me ramène aujourd'hui aux lieux où
sous l'œil d'un gardien jadis paissait ma mère. C'est là la prairie qui nourrit les génisses, d'où Io, pourchassée par le taon, s'enfuit un jour, l'esprit perdu, traverse cent peuples divers,
et, fendant le détroit houleux, sur l'ordre du destin, dépasse la limite des deux continents
qui s'affrontent.
Elle se lance à travers l'Asie, coupe par la Phrygie moutonnière, arrive à la cité de Teuthras en Mysie, puis,
riche en froment 4 .
Et voici que les mortels qui lors habitaient ces contrées soudain ont senti leurs cœurs bondir d'épouvante pâle devant un spectacle inconnu: à leurs yeux s'offrait,repoussante, une bête mêlée d'être humain, partie génisse, partie femme, et
devant ce prodige ils demeuraient stupides. — Mais, alors, quel magicien vint donc guérir l'errante et misérable Io, tournoyante au vol du taon?
Celui dont
le règne remplit l'éternité,
parfait,
Un fils dont le bonheur a rempli de longs jours! Aussi la terre entière le proclame : « Ce fils, source de vie 8 , est bien de
Zeus, en vérité! » Qui eût pu d'ailleurs apaiser un délire voulu par Héra? L'œuvre est de Zeus, et qui dit ensuite cette race fille d'Épaphos dit encore la vérité
.
remède à tout mal, le dieu des souffles propices, Zeus.

Aucun pouvoir ne siège au-dessus du sien. Sa loi n'obéit pas à une loi plus forte. Nul ne trône plus haut que lui qu'il doive adorer d'en bas. Aussi prompt que le mot, l'acte est à ses ordres pour achever sur l'heure ce que lui propose
The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Robert Potter, 1779.) — 524 focus
Might of the mighty, king of kings,
605
Supremely bleſt amidſt the bleſt above,
Enthron'd in glory, righteous Jove,
From whom perfection to the perfect ſprings,
Hear us, O hear our fond request,
To pity melt each gen'rous breast;
610
View this bold outrage with indignant eye,
And shield us from the injury:
O'ertake their proud bark on the purple main,
Sink it with all its ſable train;
Our female band with pity view,
615
And think from whoſe rich blood our honour'd
race we drew.
If Argive lö's blooming grace
Cou'd e'er thy fond enamour'd boſom move
To warm deſire, and rapt'rous love,
620
The pleaſing memory of her charms retrace.
From her our race divine we boaſt,
Not foreign to this Argive coaft.
Her foot, in times of old, where now we tread,
Trod the flow'renamell'd mead;
625
And made with lowings loud the forests ring,
As from the bryze's tort'ring ſting
O'er many' a realm ſhe wander'd wide,
And dar'd the bounding waves, that world from
world divide y .
630
Found her foot reſt on Aſia's ſhore,
On paſtoral Phrygia's, or on Lydia's plains,
Or Myſian Teuthra's wide domains?
Wildly Cilicia's rugged mountains o'er,
Pamphilia's various tribes among,
635
Each ceaſeleſsflowing ſtream along,
Thro' cornclad fields, and vallies ever green,
The hallow'd haunts of beauty's queen,
That winged peſt impell'd her foot to rove,
To the divine, all ſoft'ring grove,
640
Thro' whoſe rich meads, impregn'd with
ſnow, z
Temper'd with torrid beams Nile's healthful waters flow.
The race that then poſſeſs'd the land,
Struck with aſtoniſhment and pale affright,
645
Beheld the ſtrange, prodigious ſight:
Diſdaining to be touch'd ſhe trod the ſtrand,
The likeneſs of the lowing race
Now ſoft'ning ſweet to virgin grace a :
They ſaw, and trembled. All her toils at laſt,
650
Her wand'rings wild, her tortures paſt,
What gentle handEternal Lord 'twas thine;
Thy gentle hand, thy pow'r divine b
Sooth, ſoftly ſooth'd her frantic fear,
And from her glowing cheek wip'd ſorrow's modeſt tear.
655
Now thy pleaſing force employ,
All be love, and all be joy.
Rifing from the ſweet embrace,
Worthy of his radiant race,
Smiles the auſpicious boy.
660
Time prepares to ſtamp his name
Glorious in the roll of fame;
Earth, thro' ev'ry raptur'd ſcene,
Hails th' ætherial ſon of Jove.
Who cou'd charm Heav'n's angry queen?
665
Who her hoſtile hate remove ?
This the deed of Jove alone,
And this his genuine ſon.
To whom, for juſtice when I raiſe the ſtrain,
To whom, ſave Jove, ſhou'd I complain?
670
Great, aweful author of our ancient line,
Creative parent, independent lord,
Diſpoſer of the world, righteous, benign,
Sovereign, above the highest high ador'd;
Whene'er he deigns to grace ſome favour'd head,
675
Eaſy alike to him the will, the word, the deed.
Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 524 focus
Re dei re, beatissimo
tu fra i Beati, adempî
i voti miei: l'ingiuria
frena, come l'aborri, di questi empî.
570
Tu che il poter supremo
possiedi, o Giove, nei purpurei vortici
inabissa il flagel negro del remo.
Gli occhi volgi alla supplice
progenie antica nostra:
575
l'amor che alla nostra avola
portavi un giorno, anche una volta mostra,
memore ivi di quando
lo disfiorasti. D'esser tua progenie
ci glorïam, dal nostro suolo in bando.
580
E impressi i pie', dell'avola
su l'orme antiche, per vedette floride
e sovra erbosi pascoli,
donde lo, punta dall'estro,
fugge nel suo delirio
585
per molte tribú d'uomini,
e, limitando il confin manco e il destro
d'opposte terre, il tramite marino
scende, com'è destino.
E per la terra d'Asia,
590
per la Frigia di greggi alma precipita,
di Teutrante alla misia
rocca eccelsa perviene,
ai Lidî campi, ai culmini
cilici, alla Panfilia
595
terra, dei fiumi alle perenni arene:
e d'Afrodite al pingue suolo, al piano
opulento di grano.
E va, poi che l' aligero
pastor la punge col suo dardo, al fertile
600
bosco di Giove, al pascolo
cui la neve feconda, ove s'abbatte
la furia di Tifone,
ed all' acque del Nil dai morbi intatte,
come furente Mènade
605
per il pungolo d'Era che la stermina,
per l'obbrobrio, che il suo viso scompone.
Le genti che dominio
su quella terra aveano allor, per livido
terrore sbigottirono,
610
di quella fiera all'insuëta vista:
ché aveva ella figura
di giovenca e di donna insiem commista.
E innanzi al mostro, stettero
meravigliate. D'lo raminga e misera
615
punta dall' estro, allor chi si die' cura?
Giove, signor degl'infiniti secoli
compie' tale prodigio.
Ei con l'onnipotente
sua forza, egli con l'alito
620
suo divin, delle lagrime
vituperose estinse la sorgente.
Ed lo grave del germine celeste
un impeccabil pargolo
a luce die'. Non son favole queste.
625
Beato ei fu lunghi anni. Ed ogni popolo
gridò: questa progenie
che sí vivace alligna,
certo è di Giove. E termine
chi mai porre all'insidia
630
poteva d'Era, alla follia maligna ?
Fu di Giove tale opra. E se tu germi
dici che furon d'Epafo
queste vergini erranti, il vero affermi.
Quale s' addice piú chiamar dei Superi
635
a cosí giuste imprese? Il Dio sovrano
che piantò di sua mano
la stirpe nostra, il sommo fabbro, il saggio
di sapïenza antica, il rifugio unico
Giove, che guida ogni mortal viaggio.
640
Di nessuno s' inchina egli al dominio:
non gode ciò che ai piú possenti avanza.
Non deve umile orranza
a chi segga di lui piú alto. Ratto,
come parola espresse ciò che medita
645
il suo volere, è già compiuto il fatto.
Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 524 focus
Rex regum, beatorum
490
Beatiſsime & perfectorum
Perfectiſsime robore felix Iupiter,
Approba, & ſic fiat,
Vita uirorum contumeliam odio habens.
Nauem mari purpureo inijce tetricam,
495
Ad mulierum reſpiciens
Diu uocatum noſtrum
Genus charæ progenitricis mulieris.
Renoua laudem lætam.
Esto multam habens memoriam attrectator Ius.
500
Diuum genus optamus eſse
Terræ, à qua incolæ
Antiquum ad uestigium tranſmiſerunt
Matris inspectores contrarios
In pratum bubus præbens cibum, inde Io
505
Oestro impulſa
Fugit errans,
Multas mortalium lustrans
Nationes, bifariam uerò contra uadam
Terram fatò disſecans,
510
Vadum tempeſtuoſum metitur.
Mittit ab Aſiatica terra
Per uniuerſum Phrygiæ desertæ,
Transit uerò Teuthramis urbem Mufarum
Lydiæq; ualles,
515
Et per fines Cilicum,
Pamphyliorumq; genus progreſsa,
Fluuiosq; perennes,
Et ditiſsimam terram,
Et Veneris multum ignis habentem terram
520
Peragrat
Peragrat telō bubulci impulſa aligeri,
Diuum omnia paſcens nemus.
Pratum niuem paſcens, inde proficiſcitur
Typhonis furor,
525
Aqua Nili morbis non illibata,
Furens laboribus ignominioſis,
Doloribus pungentibus
Diuæ Iunonis.
Mortales uerò qui terræ tunc erant incolæ,
530
Pallido terriculo animum
Quatientem, uiſione inſolita
Bouem uidentes difficulter mixthominem,
Hanc quidem bouis,
Hanc rurſus mulieris participem monstrum uerò ti-
535
Et hoc iam aliquis erat demulgens,
Errantem miſeram
Oestro iſtam Io.
Iupiter imperans æuo inquieto
Vi, innocuo robore,
540
Et diuinis inſpirationibus
Sedat, lachrymarum uerò luctuoſum pudore ſtillat.
Accipiens pondus diuinum uero sermone.
Concepit puerum irreprehendendum,
Longo æuo felicem.
545
Inde omnis boat terra
Viuificans genus,
Hoc Iouis uerè est.
Quis uerò Iunonis sedauit
Morbos impetuoſos?
550
Bouis hoc opus & hoc genus dicens
Ex Epapho, aſsecuta es.
Quem deorum iuſtioribus
Inuocarem meritò operibus?
Pater plantator ipſa manu rex
555
Gereris antiqua magnus
Artifex omni machinamento Iupiter.
In principio nullius feſtinans.
Potentioribus imperat,
Nullum ſedentem ſub cælis deorfum,
560
Adest uerò opus quemadmodum ſermo.
Feſtinare aliquid, horum fraudulenta mens fert.
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliant Maidens — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 524 focus
O King of Kings, among the blest
Thou highest and thou happiest,
Listen and grant our prayer,
And, deeply loathing, thrust
Away from us the young men's lust,
580
And deeply drown
In azure waters, down and ever down,
Benches and rowers dark,
The fatal and perfidious bark!
Unto the maidens turn thy gracious care;
585
Think yet again upon the tale of fame,
How from the maiden loved of thee there sprung
Mine ancient line, long since in many a legend sung!
Remember, O remember, thou whose hand
Did Io by a touch to human shape reclaim.
590
For from this Argos erst our mother came
Driven hence to Egypt's land,
Yet sprung of Zeus we were, and hence our birth we claim.
And now have I roamed back
Unto the ancient track
595
Where Io roamed and pastured among flowers,
Watched o'er by Argus' eyes,
Through the lush grasses and the meadow bowers.
Thence, by the gadfly maddened, forth she flies
Unto far lands and alien peoples driven
600
And, following fate, through paths of foam and surge,
Sees, as she goes, the cleaving strait divide
Greece, from the Eastland riven.
And swift through Asian borders doth she urge
Her course, o'er Phrygian mountains' sheep-clipt side;
605
Thence, where the Mysian realm of Teuthras lies,
Towards Lydian lowlands hies,
And o'er Cilician and Pamphylian hills
And ever-flowing rills,
And thence to Aphrodite's fertile shore, 1
610
The land of garnered wheat and wealthy store.
And thence, deep-stung by wild unrest,
By the winged fly that goaded her and drave,
Unto the fertile land, the god-possest,
(Where, fed from far-off snows,
615
Life-giving Nilus flows,
Urged on by Typho's strength, a fertilizing wave),
She roves, in harassed and dishonoured flight,
Scathed by the blasting pangs of Hera's dread despite.
And they within the land
620
With terror shook and wanned,
So strange the sight they saw, and were afraid—
A wild twy-natured thing, half heifer and half maid.
Whose hand was laid at last on Io, thus forlorn,
With many roamings worn?
625
Who bade the harassed maiden's peace return?
Zeus, lord of time eterne.
Yea, by his breath divine, by his unscathing strength,
She lays aside her bane,
And softened back to womanhood at length
630
Sheds human tears again.
Then, quickened with Zeus' veritable seed,
A progeny she bare,
A stainless babe, a child of heavenly breed,
Of life and fortune fair.
635
His is the life of life—so all men say,—
His is the seed of Zeus.
Who else had power stern Hera's craft to stay,
Her vengeful curse to loose?
Yea, all from Zeus befel!
640
And rightly wouldst thou tell
That we from Epaphus, his child, were born:
Justly his deed was done;
Unto what other one,
Of all the gods, should I for justice turn?
645
From him our race did spring;
Creator he and King,
Ancient of days and wisdom he, and might.
As bark before the wind,
So, wafted by his mind,
650
Moves every counsel, each device aright.
Beneath no stronger hand
Holds he a weak command,
No throne doth he abase him to adore;
Swift as a word, his deed
655
Acts out what stands decreed
In counsels of his heart, for evermore.
[ Re-enter Danaus.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 524 focus
Der Götter Gott, Seligster du der Seligen,
Aller Gewalt Gewaltigster, ewiger Zeus, erhör' uns!
505
Wend' ab von deinen Kindern
Der Männer Frechheit in gerechtem Zorne!
Stürz' in die brandenden Wogen das Fluchschiff
Dieser verruchten Schwarzen!
Erste Gegenstrophe.
Auf unser Fleh'n hörend, erneue du den Ruhm
510
Unserem alten Stamm, dem Geschlechte der theuren Ahnfrau,
Der Gnade Ruhm erneue!
Ja, denke mein huldvoll, Geliebter Jo's!
Ihrem Geschlechte ja sind wir entblüht, sind
Heimisch in Argos' Lande.
515
Zweite Strophe.
Ich fand hier alte Spuren wieder,
Au'n, wo die Mutter auf Blumen geweidet,
Die fette Grasflur, von wannen Jo
Einst von der Bremse verfolgt
Flüchtete, rasend im Geist;
520
Viele Geschlechter der Menschen hindurch
Schweifte sie; zwier kam ste zum jenseitigen Strand,
Nach des Geschicks Willen der See wogende Flut durchschneidend.
Zweite Gegenstrophe.
Sie rennt weithin durch Asis' Auen,
Phrygia's lämmerbedeckte Gefilde;
525
Durch Teuthras' Stadt eilt sie, durch der Myser
Thale, die lydischen Gau'n
Und der Kiliker Gebirg
Und der Pamphyler in stürmendem Schwung;
Ströme, die nie rasten im Lauf, sah sie, das gold-
530
prangende Land, kam in das fruchtwallende Reich der Kypris.
Dritte Strophe.
Sie floh (rasch trieb sie fort der Flügelpfeil
Ihres Treibers) zum hehren,
Zum allnährenden Fruchthain,
Der schneegetränkten Ebne, die des Typhos Hauch
535
Mit Macht durchweht,
Zu Neilos' Flut, wo die Seuchen fliehen;
Rasend von grauser Mühen Schmach,
Kam sie, vom Schmerz, den die Stacheln gebohrt
Der zorntrunkenen Hera.
540
Dritte Gegenstrophe.
Das Volk, damals im Lande heimisch dort,
Bleiches Grausen erfaßt' es,
Da solch seltsamer Anblick
Sich bot, die grauenvolle Menschenmißgestalt,
Zur Hälfte Kuh,
545
Zur Hälfte Weib; Alles stand verwundert.
Wer, sich erbarmend, labte da
Jo, die unglückselige, wild
Umgetriebne von Wahnsinn?
Vierte Strophe.
Der Gott, endloser Zeiten Herrscher,
550
Zeus erlöste die Jungfrau.
Ihr Leid, die schmerzlos sel'ge Macht,
Des Zeus göttlichen Anhauch,
Fühlend, schmilzt, und die Thräne weh-
müthiger Scham entstürzt ihr.
555
Ein Pfand von Zeus, trugloser Sage nach, entwand
Ihr sich der Sohn vom Schooße,
Vierte Gegenstrophe.
Im Ruhm endlose Zeit beseligt;
Ringsum riefen die Lande:
Der lebensreiche Sprößling hier,
560
Zeus' Sohn ist er in Wahrheit!
Denn wer hätte der Hera zorn=
schnaubende Wuth bewältigt?
Dies that Kronion; diese nennst du denn mit Recht
Epaphos' ächte Sprossen.
565
Fünfte Strophe.
Zu wem kann mein Gebet gerechter
Um Beistand fleh'n, zu welchem Gotte?
O Vater alles Lebens, Herr durch eigne Macht,
Des Stammes alter großer Ahn,
Allwalter Zeus, alles Heiles Quelle!
570
Fünfte Gegenstrophe.
In Niemands Obhut scheu sich flüchtend,
Erkennt Zeus keinen andern Herrscher,
Und schaut zu Niemand über sich verehrend auf.
Er spricht, und fertig folgt die That,
Und schafft, was kaum still im Herzen keimte.
575
(Danaos kommt mit seinen Begleitern aus der Stadt zurüď.)

Notes on the current edition

Supplices

1. The full force of this majestic and awe-inspiring passage, recalling the solemnity of Isaiah, can be reproduced only by paraphrase. Nearer the original is: He does not, sitting upon his throne by the authority of any, bear a lesser sway delegated by superiors ... But with him the deed is as the word to do swiftly anything that his counselling mind conceives.

Commentary

Critical apparatus to The Suppliant Women (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Suppliant Women.) focus

526. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-415

ἁμαρτίπνοος:
ἁμαρτίπνοος
ante correctionem G.
526

531. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-416

ἰάπτει δ᾽ Ἀσίδος:
λάπτει βασίδος
M. G. et codex Robortelli.
λάπτει ἀσίδος
Robortellus. Correxit Turnebus.
531

533. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-417

Μυσῶν:
μουσῶν
M. G. Rob. Correxit Turnebus.
533

534. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-418

Λύδιά τ᾽ ἂγ γύαλα: Libri
λύγιά τε γύαλα
. Scripsi
Λύδια τ' ἂγ γύαλα
. Εt
Λύδια
quidem iam Turnebus.
534

535. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-419

ὅρων:
ὁρῶν
M. a m. prima et Rob.
ορον
M. a m. secunda.
ὁρῶν
G. E. Scripsi
ὁρῶν
ex margine codicis E. Nam in melicis tragici non
ὁρῶν
, sed
ὀρέων
dicunt.
535

535. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-420

Κιλίκων:
κυλίκων
G.
535

536. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-421

Παμφύλων τε διορνυμένα: Quod libri habent,
παμφύλων τε γένη διορνυμένα
, ortum videtur adscripto
γένη
ad corruptum
παμφύλ
, in quo quis
φύλα
sibi visus erat legere. Eiiciendum esse
γένη
Heathius vidit. Spondeum defendit nomen proprium.
536

537. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-422

γᾶς:
τὰν
M. G. Ρ.
ἂν
ex codice suo affert Robortellus ipse
πὰρ
voluit, sed in textu eius
o
excidit.
τοὺς
Turnebus. Scripsi
γᾶς
.
537

537. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-423

ποταμοὺς: Post
ποταμοὺς
M. Rob.
δ'
habent, non G.
537

537. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-424

ἀενάους:
ἀεννάους
M. G. antequam corrigerentur. Nobiles fluvii sunt Pamphyliae Cestrus, Catarrhactes, Melas, Eurymedon.
537

538. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-425

τὰν Ἀφροδίτας:
τὰς ἀφροδίτης
Μ. G. Rob.
τῆς Αφροδίτας
Turn. Scribi debebat
τὰν Αφροδίτας
.
538

540. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-426

ἐγκεχριμένα:
ἰσικνουμένου
M. sed ut ultimae duae vocales in rasura scriptae sint a m. secunda, et P. E. Rob.
εἰσικνουμένη
G. Nimis inepte coniuncta sunt
ἱκνεῖται δ᾽ εἰςικνουμένου βουκόλου
, quod scholiastes explicat
ἱκνεῖται δὲ δῖον πάμβοτον ἄλσος, τοῦ οἴστρου τῷ κέντρῳ αὐτὴν διατρυπῶντος
. Defenderunt tamen Marckscheffelius p. 188. et Paleius scripturam aperte a dormitante librario profectam. Lusui in similitudine verborum ibi tantum locus est, ubi aliquid ad sententiam confert. Dictioni poeticae magis hic convenit participium quo Io, quam quo asilus significetur. Talia complura inveniri possunt. Rei aptissimum videtur
ἐγκεχριμένα
. Prom. 564.
χρίει τις αὖ με τὰν τάλαιναν οίστρος
.
540

543. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-427

ὅντ᾽:
τ'
pro
όντ'
Rob.
543

544. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-428

Τυφῶ:
τυφώμενος
G.
544

545. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-429

ὕδωρ τὸ Νείλου: Schutzius
ὕδωρ τε Νείλου
. Tenendam duxi librorum scripturam, de qua recte scholiastes,
ἐπεξηγήσατο δὲ τί ἐστι τὸ μένος τοῦ τυφῶ, εἰπὼν τὸ ὕδωρ τοῦ Νείλου
. Tueri videtur ipse Aeschylus in versibus de incremento Nili (fr. 305.) apud Athenaeum in fine libri II.
ἔνθα Νεῖλος ἑπτάρους γάνος κυλίνδει πνευμάτων ἐπομβρία, ἐν δ᾽ ἥλιος πυρωπὸς ἐκλάμψας χθονὶ τήκει πετραίαν χιόνα, πᾶσα δ᾽ εὐθαλὴς Αἴγυπτος ἁγνοῦ νάματος πληρουμένη φερέσβιον Δήμητρος ἀντέλλει στάχυν
.
545

547-548. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-430

κεντροδαλήτισι θυιὰς Ἥρας:
κεντροδαλήτοις θείας ἥρας
Rob. Sed in M.
θυΐας
scriptum est, ita ut post
ς
aliquid erasum sit, et
θυίας
etiam G. habet. Aberratum est solo accentu. Scribendum enim erat
θυιάς
. Heathius
κεντροδαλήμοσι
. Erfurdtius
κεντροδαλήτισι
, quod recepi.

550. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-431

χλωρῷ δείματι:
χλωρω δεικματι
Μ.
χλωρῷ δείμακτι
G.
χλωρῷ δείματι
Rob.
550

552. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-432

βοτὸν κακόχαρι δυςχερὲς μιξόμβροτον: Vulgo ut est apud Rob.
βοτὸν ἐφορῶντες δυςχερὲς μιξόμβροτον
. Talem versum non scripsit Aeschylus. Genuinum vocabulum, quod nescio an assecutus sim quum non inventum alibi
κακόχαρι
posui, ab interpretatione expulsum esse, quoniam non intellectum erat accusativos pendere ex
θυμὸν πάλλοντο
, ostendit a scholiasta ad
ὄψιν ἀήθη
adscriptum
ὄψιν ἀήθη ὁρῶντες
, quod metri caussa in
ἐφορῶντες
esse mutatum prodit scriptura codicum M. et G.
ἐσ ὁρῶντες
.
552

554. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-433

τὰ δ᾽: Libri
τὰν δ'
, sed G. ex correctione, nam prius scriptum erat
τὰ δ'
. Ita vel sine libro corrigendum erat.
554

554. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-434

δ᾽ ἐθάμβουν:
δὲ θαμβοῦν
Μ. G. Rob. Correxit Turnebus.
554

555. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-435

τίς: Libri
τόδε
. Correxit Canterus.
555

558-559. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-436

δι' αἰῶνος κρέων ἀπαύστου πράκτωρ τῶνδ᾽ ἐφάνη Ζεύς:
ζεὺς αἰῶνος κρέων ἀπαύστου
Μ.
ζεὺς αἰῶνος κρεῶν ἀπαύστου
G. Ε.
κραίνων
margo M. Ε.
ζεὺς αἰῶνος κραίνων ἀπαύστον
Ρ.
ζεῦς αἰῶνος κραίνων ἀπαύστου
Rob. Inter v. 557. et 558. rasurae in M. Pessimo numero legebatur
Ζεὺς αἰῶνος κρέων ἀπαύστου
. Nimirum quod sequens versus exciderat, nomen Iovis addendum esse vidit librarius. At id fuerat in altero versu: hunc, ut antistrophicum,
δι' αἰῶνος
habere oportebat. Supplevi quae deerant usitata formula. Sic in Eumen. v. 317.
πράκτορες αἵματος αὐτῷ τελέως ἐφάνημεν
. Sophocles Trach. 251.
Ζεὺς ὅτου πράκτωρ φανῇ
. 862.
Κύπρις τῶνδ᾽ ἐφάνη πράκτωρ
.

560. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-437

δύναμις: Libri
βία
. Non vim, quae si esset vis ab Iunone illata, indicatum id oportebat, sed miseriam desisse dicendum erat. Quare
δύναμις
posui.
560

562-563. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-438

δακρύων δ᾽ ἀποσταλάζει πένθιμον αἰδῶ: Frustra laboratum est in explicanda scriptura librorum,
δακρύων δ᾽ ἀποστάζει πένθιμον αἰδῶ
. Nam
ἀποστάζειν
non ea dicuntur, quae aliquid abiiciunt et removent, sed potius quae id conspiciendum praebent. Scribendum erat
ἀποσχάζει
.
Πένθιμος αἰδὼς δακρύων
est pudor cum dolore et lacrimis coniunctus, quod forma humana privata erat io. Vnde in Prometheo v. 643. dicit
καίτοι καὶ λέγουσ᾿ αἰσχύνομαι θεόσσυτον χειμῶνα καὶ διαφθορὰν μορφῆς, ὅθεν μοι σχετλία προςέπτατο
.

568. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-439

φυσιζόον:
φυσίζωον
G.
568

568. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-440

τόδε: Libri
τὸ δή
. Sensum perspexit Turnebus, qui hoc in
τοδι
mutavit. Nam v. 568 - 573. sunt verba, quae omnes homines dicere chorus ait. Recte Porsonus
τόδε
.
568

573. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-441

κυρήσαις:
κυρήσας
ante correctionem P.
573

574. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-442

ἐνδικωτέροισιν:
ἐνδικωτέροισιν
libri. ν abiecit Turnebus.
574

576. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-443

NA: Non in fine huius versus duas syllabas debebant excidisse dicere critici, sed dactylum in principio versus,
εὖτέ γε
, ut ex antistropha apparet.
576

578. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-444

μῆχαρ οὔριος:
μήχα οὔριος
G.
578

579. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-445

ὑπ᾽ ἀρχᾶς: Libri
ὑπ' ἀρχάς
. Correxit Schutzius. Perdidit operam Wunderus in censura Aiacis ab Lobeckio editi pag. 103. seqq. evicisse se ratus
θοάζειν
sedere significare. Redit ista opinio ad duo exempla, quorum unum hoc, alterum in principio Oedipi regis est, neutrum recte intellectum. Vt supra v. 86. seqq. chorus deos nullo labore solo nutu suo et voluntate omnia perficere dixit, in eandem sententiam hic dicit Iovem ad nullius imperium properantem,
ὑπ᾿ ἀρχῆς οὔτινος θοάζοντα
(properare enim debet qui imperia potentioris exsequitur), tamen celerrime efficere decreta sua:
πάρεστι δ᾽ ἔργον ὡς ἔπος σπεῦσαί τι τῶν βούλιος φέρει φρήν
. Referuntur ad se invicem
θοάζων
et
σπεῦσαι
. Quoniam autem ipse talis est Iuppiter, gaudet etiam facere ut debilior potentiorem vincat, neque alio superiorem locum tenente infra sit positus. Vt ipsa verba reddam, hoc dicit, sub nullius imperio properans, probat debiliorem fortioris compotiri infra, nullo superius sedente.
Σέβειν
probandi significatu dixit in Agam. v. 1580.
Αἴγισθ᾽, ὑβρίζειν ἐν κάκοισιν οὐ σέβω
, et in Eum. v. 741.
τὸ μὴ ἀδικεῖν σέβοντες ἐν διαιρέσει
.
579

580. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-446

κρεισσόνων:
κρεῖσσον ὢν
M. G. Rob.
κρεῖσον ὢν
E. Correxit Turnebus.
580

581. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-447

οὔτινος:
οἵτινος
Μ. G.
οὔτινος
Rob.
581

581. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-448

ἡμένου σέβει:
ἠμέν οὐ
Μ.
ἦμεν οὐ
G. E.
ἡ μὲν οὐ
Rob.
ἡμένου εἰ σέβῃ
Turn. Emendate Vict.
581

583. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-449

βούλιος: Libri
δούλιος
. Emendavit Auratus.
583

584. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-450

NA: Non puto construendum esse
εὖ
cum
θαρσεῖτε
, ut sit
εὐθαρσεῖτε τὰ τῶν ἐγχωρίων
. Illud vero non contendam, non intercidisse versum inter hos duos.
584

586. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-451

ἀγγέλλων:
ἀγγέλλων
Μ. a m. secunda et E.
ἀγγέλων
M. a m. prima et G. Rob.
586

587. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-452

ἔνισπε δ᾽ ἡμῖν:
ἑνόσπερ ἡμῖν
Μ. Ρ. Ε.
ἔνεπε δ᾽ ἡμῖν
G.
ἔνισπε δ᾽ ἡμῖν
Rob.
587

587. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-453

ποῖ κεκύρωται:
ποι
(sine acc.)
κεκύρτωται
Μ.
ποῦ κεκύρτωται
G. Ε.
κεκύρτωται
etiam P.
ποῖ κεκύρωται
Rob.
587

588. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-454

χεὶρ ὅπου πληθύνεται:
χειροπληθύεται
M. P. E. Rob.
χειροπλη· θύεται
G. Qui
χεὶρ ὅπως
coniecerunt ut Turnebus, vel
χεὶς ὅποι
ut Victorius, vel
χείρ ὅπῃ
ut Dobraeus, vel
χείρ θ' ὅπῃ
ut Dindorfius, bis idem dici fecerunt. Quare
χεὶρ ὅπερ πληθύνεται
scripsi.
588

590. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-455

ὡς τ᾿ ἀνηβῆσαί με:
ὥστ᾽ ἂν ἡβήσαιμι
Μ. G.
ὡς τ᾿ ἂν ἡυλήσαιμι
Rob.
ὥστ᾽ ἂν ἡγήσαιμι
Ε.
ἀνηβῆσαί με
Tyrwhittus.
590

590. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-456

γηραιᾷ:
γηραιῶ
Rob.
590

592. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-457

λόγον:
λόγων
Μ.
592

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-458

κἀρουσιάστους:
καρυσιάστους
Μ. G.
καὶ ῥυσιάστους
Rob.
βαρυσιάστους
Ε.
594

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-459

ξύν τ᾽:
ξύν τε
Rob.
ξὺν
Ε.
594

594. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-460

ἀσυλίᾳ:
ἀσυλία
Rob.
594

598. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-461

δημηλάτῳ:
δημηλάτον
editio Aldina Stephani Byz. in v.
δῆμος
.
598

599. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-462

ἔπειθε:
ἔπειθεν
Μ. G. Rob.
έπειθε
Turn.
599

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

182-532. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-85

1
2
erstes Epeisodion. 1. Szene (182—239): Danaos und der Koryphaios. Danaos kündigt das Nahen des Königs an und gibt seinen Töchtern Verhaltungsmaß- regeln. 2. Szene (240 - 349): Pelas- gos und die Vorigen. Die Danaiden erklären ihre Herkunft von Argos und erflehen als ungerecht Ver- folgte den Schutz des Argivischen Königs. Dieser ist bedenklich wegen der schweren Folgen, welche die Zusage des Schutzes für sein Land haben kann. 3. Kommos (350-422): Fortsetzung der Bitte. 4. Chorikon (423-446), welches das Nachsinnen des Königs zu Gunsten der Da- naiden zu wenden sucht. 5. Dialog des Königs, des Koryphaios und des Danaos (447-532): Der König offenbart seinen Entschluß die Entscheidung dem Volke anheim- zugeben.

524. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-329

3
4
Der Ton liegt auf λέγων, da die Schmähung zurückgewiesen wird: „,Da du in dem, was schwerer ist, im Handeln uns erfreust, so behandle uns auch nicht in Worten unfreundlich." Umgekehrt Eur. Or. 287 τοῖς μὲν λόγοις ηὔφρανε, τοῖς δ᾽ ἔργοισιν οὔ. Die Erklärung von Schütz tu fac, ut non dicendo solum sive promittendo, sed agendo quoque animum nostrum exhilares" oder von Weil,,tu vero, ut verbis, sic etiam factis me iuva" verkennt den Charakter der Danaiden.

525. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-330

5
6
παῖδ' (gesetzt für χρόνον: deest pronomen neque Aeschylus χρόνον utraque brevi in medio trimetro posuisset, sagt Hermann. Stadtmüller zieht réxv vor) verhält sich kausal zum Gedanken.

526. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-331

7
8
Bei besonderen Anlässen wurde in Athen eine außerordent- liche Volksversammlung berufen, welche σύγκλητος ἐκκλησία hieß.

527. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-332

9
10
πατῶ (so für πιετω), εἶμι, wie Ag. 1297 πρὸς βωμὸν εὐτόλμως πατεῖς.

529. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-333

11
12
πρὸς ταῦτα, darauf hin, in Anbetracht dessen. Vgl. 255.

530. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-334

13
14
παραιτοῦ τυχεῖν ὧν ἔρως ἔχει σε. τῶν: zu 177. Diese Aufforderung gibt das Thema des folgenden Chorgesangs an.

531. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-335

15
16
πορσύνειν ist ein poetisches Wort, wenn es auch vereinzelt bei Herodot und Xenophon sich findet. ἐλεύσομαι: diese Form auch Prom. 880, Soph. O. K. 1206, Trach. 595.

532. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-336

17
18
τύχη πρακτήριος: zu 213.

533-607. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-337

19
20
erstes Stasimon: Gebet zu Gott (Zeus). Schütze uns gegen den Übermut der Männer; als Nachkommen der Io rufen wir zu dir als unserem Stammvater. Wir stehen jetzt wieder auf der Flur, von welcher Io fortgetrieben wurde hinauf zum Bosporus, über diesen nach Klein- asien, durch Phrygien, Mysien, Lydien, Pamphylien, Kilikien, Phönikien nach Ägypten, wo sie erschien zum Staunen der Be- wohner, welche sich über das niegesehene Wesen, halb Kuh, halb Frau, entsetzten. Dort in Ägypten aber legtest du deine heilende Hand auf sie und sie erhielt wieder ihre Gestalt und gebar von dir den Epaphos, den Ahnherrn unseres Geschlechts. Wir haben also ein Anrecht auf deine Hilfe, und du kannst helfen; denn wer ist mäch- tiger als Zeus, dessen Wort sofort zur Tat wird!" Auch hier benutzt der Dichter die Gelegenheit seine geographischen Kenntnisse zu ver- werten. Vgl. zu 261.

533. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-338

21
22
ἄναξ ἀνάκτων vom höchsten Herrn, wie der Perserkönig als König der Könige bezeichnet wurde. Vgl. die Strab. S. 730 zitierte Grabschrift ἐνθάδ' ἐγὼ κεῖμαι Κῦρος βασιλεὺς βασιλήων und Pers. 24.

534-535. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-339

23
24
τελέων τελειώτατον κράτος (der Gewaltigen höchste Macht) für τελέων τελεώτατε.

536-537. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-340

25
26
γυναικῶν (für γενέσθω Todt) ἄλευσον ὕβριν, wehre den Frevelmut ab von uns Frauen. Schütz vermutete γένει σῷ (für γενέσθω) mit bedenklichem Hiatus. εὖ στυγήσας, mit dem Hasse, der solchem Übermute gebührt. Vgl. 80.

538. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-341

27
28
πορφυροειδεῖ wie Hom. Π391 ἅλα πορφυρέην, Eur. Tro. 124 ἅλα πορφυροειδέα. Das Epitheton weist hier auf Sturm hin, vgl. Hom. Ξ 16 ὡς δ᾽ ὅτε πορφύρῃ πέλαγος μέγα κύματι κωφῷ.

539. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-342

29
30
An die Stelle von τὴν μελανόζυγα (mit schwarzen Ruder- bänken, weil schwarze Ruderer darauf sitzen, 727 f.) vaõv tritt τ. μ. ἄταν, weil das Schiff das Ver- derben der Danaiden werden soll.

540. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-343

31
32
προστρόπαιον δ' (so für πρὸς γυναικῶν wie ποτιτρόπαιον (supplicem) 366.

541. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-344

33
34
παλαίφατον, altgefeiert, alt.

542. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-345

35
36
γένος φιλίας προγόνου (43) γυναικός, Stamm der geliebten Ahnfrau. Der

543-544. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-346

37
38
Erneuere in deinem Ge- dächtnis die uns freundliche Kunde; der du einst Io in Liebe berührtest, sei des wohl eingedenk." Vokativ πολυμνᾶστορ steht prädi- kativ wie in ὄλβιε, κῶρε, γένοιο Theokr. XVII 66, ἰὼ δύστηνε σύ, δύστηνε δῆτα .. φανείς Soph. Phil. 761 u. a.

545. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-347

39
40
Δίον (so Butler für δίας) γένος: vgl. 41, 588, 1068.

546. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-348

41
42
ἄποικοι (so Schütz für ἔνοικοι) wie Prom. 840 χθόνα Νειλῶτιν, οὗ τὴν μακρὰν ἀποικίαν, Ἰοῖ, πέπρωται σοί τε καὶ τέκνοις κτίσαι. Tournier vermutet τάσδ' ἀπὸ γᾶς μέτοικοι.

547-548. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-349

43
44
,,Dahin, wo vorzeiten die Mutter wandelte, auf die Blumen- weide, wo sie (von Argos) be- obachtet wurde." Wie nach Steph. Byz. Akrokorinth Επώπη hieß, weil Sisyphos von dort nach Ägina ausschaute, 50 bedeutet έπωπαί hier die Ortlichkeit, wo Argos mit den zahllosen Augen nach Io blickte.

549. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-350

45
46
λειμῶνα βούχιλον, λειμῶνα βούβοτον, Rinderweide.

550. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-351

47
48
ἐρεσσομένα, Schol. ἐλαυνομένη. Paley vermutet ἐρεθομένα s. V. a. ἐρεθιζομένη (und behält 559 Λύδια τε γύαλα bei).

551. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-352

49
50
ἁμαρτίνοος, Schol. μανεῖσα.

552. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-353

51
52
Um der genaueren Respon- sion willen vermutet Meineke πόλλ' ἀνδρῶν. Aber die mangelhafte Responsion entschuldigt der Eigen- name Παμφύλων 561.- διαμειβομένα, • durchwandernd. 5531. διχῇ ὁρίζει ἀντίπορον γαῖαν (Schol. Ασίαν καὶ Εὐρώπην), πόρον κυματίαν ἐν αἴσα (Schol. ἐν εἱμαρμένῃ) διατέμνουσα, sie grenzte gegeneinander die gegenüber- liegenden Länder ab, indem sie nach der Bestimmung des Schick- sals den wogenden Sund durch- schwamm", d. i.,,sie schwamm über den Bosporus, welcher die Grenze von Europa und Asien bildet". Nach Prom. 756ff. schwimmt Io über den kimmerischen Bosporus, welcher gleichfalls als Grenze von Europa und Asien bezeichnet wird. Hier dehnt Io ihre Wanderung nur bis zum thrakischen Bosporus aus, dessen Name mit unrichtiger Ab- leitung ( βοὸς πόρος) auf Io zurück- geführt wurde (Prom. 759). — ἀντί- πορον wie Pers. 67, Eur. Iph. Α. 149 Αρτεμιν (in Aulis) Χαλκίδος ἀντί- πορον. — διχῇ ὁρίζει: vgl. Eur. Med. 432 διδύμους ὁρίσασα πόντου πέτρας, Heraklid. 16 φεύγομεν δ᾽ ἀλώμενοι ἄλλην ἀπ᾽ ἄλλης ἐξορίζοντες πόλιν.

556. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-354

53
54
ἰάπτει (,,stürmt") intransitiv wie ἵησι Pers. 473. Ασίδος wie Pers. 273, 765.

557. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-355

55
56
Nach dem Ganzen werden die Teile Asiens aufgezählt. Es fehlt also kein καί, wie der Schol. meint. μηλοβότου wie Pers. 765 Ασίδος μηλοτρόφου nach Archil. Fragm. 26 ὃ δ' Ασίδος γῆς καρτερὸς μηλοτρόφου. Phrygien war durch seine Schafe und seine Wolle be- kannt, vgl. Aristoph. Vö. 493 χλαῖ- ναν .. Φρυγίων ἐρίων, Strab. S. 578 φέρει δ᾽ ὁ περὶ τὴν Λαοδίκειαν τόπος προβάτων ἀρετὰς εὐκ εἰς μαλακότητα μόνον τῶν ἐρίων, ᾗ καὶ τῶν Μιλησίων διαφέρει, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν κοραξὴν χρόαν. Φρυγίας διαμπάξ wie στέρνων διαμπάξ Prom. 65, λαιμῶν διαμπαξ Bakch. 994. Eur.

558. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-356

57
58
Teuthras, König von Mysien, war Adoptivvater des Telephos, Apollod. III 9, 1. Vgl. Τεύθραντος πεδίον Pind. Οl. Χ 71. 5591. Λύδια τ᾽ ἂν ( τ᾽ ἂγ für τε Hermann; ἄγ wie ἄμ 354) κτέ. Und die lydischen Talschluchten hinauf und über die Marken der Kilikier und durch das Land der Pamphylier stürmend setzt sie ( περᾷ) über immerfließende Ströme und durch- wandert ( περᾷ) ein reichgesegnetes Land" u. s. w. Zu Λύδια ἀνὰ γύαλα καὶ δι᾽ ὅρων ist ὀρνυμένα aus dem folgenden διορνυμένα zu entnehmen. Daß Kilikien vor Pamphylien ge- nannt wird, hat seinen Grund wohl nur im Versmaße.

562. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-357

59
60
γᾶν: die Handschrift bietet τὰν. κενάους im Gegensatz zu den in der heißen Zeit versiegenden χειμάρροι. Es können die Flüsse Kleinasiens, Hermos, Paktolos, Kaystros, Mäander, Eurymedon, Kalykadnos, oder auch die Flüsse Syriens wie der Orontes gemeint sein.

564. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-358

61
62
τᾶς (Hermann τὰν) Αφροδίτας αἶαν: Schol. Φοινίκην· ἣν ἱερὰν Αφροδίτης διὰ βίβλον καὶ λίβανον (d. i. Βύβλον και Λίβανον). Vgl. Paus. I 14, 6 πρώτοις ἀνθρώπων Ασσυρίοις κατέστη σέβεσθαι τὴν Οὐρανίαν, μετὰ δὲ Ἀσσυρίους Κυπρίων Παφίοις καὶ Φοινίκων τοῖς Ασκά- λωνα ἔχουσιν ἐν τῇ Παλαιστίνη. παρὰ δὲ Φοινίκων Κυθήριοι μαθόντες σέβουσιν. Eur. Bakch. 401 heißt Zypern νάσος τᾶς Ἀφροδίτας und vielleicht ist unter βαθύπλουτον χθόνα Phönizien zu verstehen. Ge- nauere Angaben kann der Dichter beiseite lassen.

565. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-359

63
64
f.,,Sie gelangt, da mit seinem Stachel auf sie lossticht der geflügelte Hirte." Mit εἰσικνουμένου Kann man Ausdrücke wie μέσον κάρα διπλοῖς κέντροισί μου καθίκετο Soph. O. T. 809 vergleichen. βουκόλου, weil der οίστρος an die Stelle des Argos (308) getreten ist.

567. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-360

65
66
Δῖον . . ἄλσος: Schol. τὴν Αἴγυπτον.

568-569. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-361

67
68
Die Fruchtbarkeit Ägyptens wird von dem Schnee Äthiopiens, welcher durch die heißen Winde ( Τυφώ μένος) schmilzt und die Überschwemmungen des Nil her- beiführt, abgeleitet. Vgl. Fragm. 300 γύας μὲν αἰνεῖν ἐκμαθὼν ἐπί- σταμαι Αιθιοπίδος γῆς, ἔνθα Νεῖλος ἑπτάρους γάνος κυλίνδει πνευμάτων ἐπομβρίᾳ, ἐπεὶ πυρωπὸν φέγγος ἐκ- λάμψαν φλόγα τήκει πετραίαν χιόνα πᾶσα δ᾽ εὐθαλής Αίγυπτος ἁγνοῦ νάματος πληρουμένη φερέσβιον Δή μητρος ἀντέλλει στάχυν, Diod. Sic. I 38, 4 Αναξαγόρας ὁ φυσικὸς ἀπε- φήνατο τῆς ἀναβάσεως αἰτίαν εἶναι τὴν τηκομένην χιόνα κατὰ τὴν Αἰ θιοπίαν, ᾧ καὶ ὁ ποιητὴς Εὐριπίδης μαθητὴς ἂν ἠκολούθηκε (Fragm. 228). Τυφῶ: der gleiche Gen. von τυφώς Sieb. 504; vgl. Hesych. Τυφῶ· ἀντὶ τοῦ Τυφώνος Σοφοκλῆς. Inbetreff der Wirksamkeit des Typhos (Typhon, Typhoeus) vgl. Hes. Theog. 869 ἐκ δὲ Τυφωέος ἔστ' ἀνέμων μένος ὑγρὸν ἀέντων.

570. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-362

69
70
ὕδωρ τε (so Pauw für τὸ).. νόσοις (man erwartet νόσων) ἔθι- κτον (nämlich ἱκνεῖται): vgl. Prom. 838 ίησι σεπτὸν Νεῖλος εὔποτον ρέος, Eur. Fragm. 228, 2 Νείλου λιπὼν κάλλιστον ἐκ γαίας (vielleicht ἀρωγὸν εὐσοίας) ὕδωρ, Plut. d. Is. et Os. S. 353 Α πιαίνειν δοκεῖ καὶ μάλιστα πολυσαρκίαν ποιεῖν τὸ Νειλῶον ὕδωρ πινόμενον. Beim Schwellen des Ni erlischt die Pest, welche in alter Zeit ebenso in Ägypten wütete wie in neuer.

571. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-363

71
72
,,wahnsinnig ob des ent- ehrenden Leids (d. i. wegen der Verwandlung in eine Kuh) und rasend infolge der aufreibenden Schmerzen des Stachels, welchen Hera ihr angesetzt hatte (310f.)".

574. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-364

73
74
ἔννομοι, Schol. οικήτορες.

575-576. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-365

75
76
χλωρὸν δεῖμα wie bei Homer χλωρὸν δέος. Für θυμὸν ἐπάλ- λοντο könnte es θυμὸς αὐτοῖς ἐπάλ- λετο heißen wie Cho. 409 πέπαλται δ' αυτέ μοι φίλον κέαρ. Vgl. Soph. Ο. Τ. 153 ἐκτέταμαι δνοφερὰν φρένα δείματι πάλλων. Das syllabische Augment fehlt häufig in lyrischen Partien und in Botenreden. Vgl. γείνατο 589.

577. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-366

77
78
βοτόν ist Apposition zu ὄψιν. Im Trimeter fehlt hier die ge- nauere Responsion. Mit μιξόμ- βροτος (gebildet wie ἄμβροτος) vgl. μιξοπάρθενος Eur. Phoen. 1023 von der Sphinx, μιξοβάρβαρος ebd. 138, μιξόθηρας φῶτας von den Kentauren Eur. Ion 1161.

578. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-367

79
80
τὰν μὲν, nämlich ὄψιν. V. 303 ist bloß von der Verwand- lung in eine Kuh die Rede.

580-581. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-368

81
82
θέλξας, θεραπεύσας (durch Berührung mit der Hand). — οίστρο- δόνητον: zu 16.

583-584. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-369

83
84
δι' αἰῶνος (wie 590) < πράκτωρ τῶνδ' ἐφάνη> Ζεύς (für Ζεὺς αἰῶνος κρέων ἀπαύστου Her- mann) gibt die Antwort auf die vorausgehende Frage. κρέων (Schol. κραίνων) wie Pind. Ρyth. ΙΧ 99 κρέοντι σὺν Αἰακῷ. Die Worte πράκτωρ τῶνδ᾽ ἐφάνη sind dem Sinne entsprechend ergänzt nach Soph. Τr. 251 Ζεὺς ὅτου πράκτωρ φανῇ, 862 Κύπρις τῶνδ᾽ ἐφάνη πράκτωρ.

584. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-370

85
86
,,Durch die sanfte Gewalt seiner Hand und den göttlichen Anhauch wird ihrer Not (der Tier- gestalt und der Plage des οίστρος) ein Ende gemacht. Und vor Weh- mut und Scham bricht sie in Trä- nen aus." χειρός ist ergänzt für βία d. i. βίᾳ, die Erklärung zu σθένει. Vgl. Prom. 875 ἐπαφῶν ἀταρβεί χειρί. Mit πένθιμον αἰδῶ wird Rührung bei dem plötzlichen Wechsel ihres Schicksals und züch- tige Scham vor Zeus als Grund der Tränen bezeichnet.

588. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-371

87
88
ἕρμα von dem Ballast des Schiffes auf die Leibesfrucht der Io übertragen. Schol. τὸ βάρος (vgl. Cho.990 ἐξ οὗ τέκνων ἤνεγχ᾽ ὑπὸ ζώνην βάρος). Eine genauere Responsion stellt Heimsöth her, in- dem er ἀτρεκεῖ für ἀψευδεῖ schreibt.

591. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-372

89
90
Vgl. Prom. 422 πρόπασα δ' ἤδη στονόεν λέλακε χώρα.

592. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-373

91
92
φυσίζουν: vgl. Hom. Γ 243 φυσίζους αἷα, aber hier nicht „, Ge- treide hervorbringend", sondern Leben erzeugend". Genauere Responsion mit 584 würde gewonnen, wenn τέρχνος für γένος stünde; vgl. Hesych. τέρχνεα· φυτὰ νέα. Der Gedanke ist:,, ein so lebenskräftiges Geschlecht kann nur aus dem Samen des Zeus stammen".

595. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-374

93
94
Die von der Arglist der Hera verhängte Krankheit ist die Kuh- gestalt mit dem οἶστρος, wie die Herstellung der ursprünglichen Ge- stalt 1077 als Heilung bezeichnet wird. Unnötig erscheint die Ände- rung μόγους (Oberdick) oder πόνους.

596-597. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-375

95
96
Unvermerkt tritt an die Stelle der Rede aller Welt ( βοᾷ χών) die Rede der Danaiden: ,Wer unser Geschlecht von Epaphos ableitet, trifft das Richtige." κυ ρήσαις, τύχοις wie Soph. Εl. 663 καὶ δάμαρτα τήνδ' ἐπεικάζων κυρῶ κείνου;

598-599. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-376

97
98
Welcher Gott gibt uns durch das, was er getan hat, mehr einen Anspruch, daß wir ihn mit Gebühr anrufen?" Über die Form κεκλοίμαν zu 40.