Aeschylus Supplices 854

Ettore Romagnoli (Translator)

Non piú mai le nilíache
acque vedere io voglio,
donde il sangue prolifico
entro le vene agli uomini
corre con piú rigoglio.
915
Origine ebbi in questo
suolo; e qui, vecchio, io resto.

Supplices. Aeschylus. Ettore Romagnoli (Translator). Bologna. 1922.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) (Italian) (Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (9)
Ἱκέτιδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 843-901 focus
Ἱκέτιδες Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 843-901 focus
Greek (Editio princeps, 1518) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliants, 1518 edition. Native printed lineation, page markers, and automated correspondence to the Perseus/Smyth edition.) — 854 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Joannes Cornelius de Pauw, 1745.) — 854 focus
Μήποτε πάλιν εἴδοι 1
860
Αλφεσίβοιον ὕδωρ,. 2
Ενθεν δεξόμενον
Ζώφυτον αίμα βροτοῖσι θάλλα.
Αγιος ἐγὼ βαθυχαῖος 3
Βαθρείας βαθρείας,
865
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 854 focus
μήποτε πάλιν ἴδοιμ᾿
ἀλφεσίβοιον ὕδωρ,
855
ἔνθεν ἀεξόμενον
ζώφυτον αἷμα βροτοῖσι θάλλει.
ἄγειος ἐγὼ βαθυχαῖος
βαθρείας βαθρείας γέρον.
860
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 854 focus
ΙΚΕΤΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΙΚΕΤΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 854 focus
Μήποτε πάλιν ἴδοιμ' ἴδοι
Ant. 1.
ἀλφεσίβοιον ὕδωρ,
855
ἔνθεν ἀεξόμενον
ζώφυτον αἷμα βροτοῖσι θάλλει.
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. N. Wecklein, 1885.) — 854 focus
μήποτε πάλιν ἴδοιμ᾽
ἀλφεσίβοιον ὕδωρ,
ἔνθεν ἀεξόμενον
ζώφυτον αἷμα βροτοῖσι θάλλει.
ἄγειος ἐγὼ βαθυχαῖος
870
βαθρείας βαθρείας
γέρον.
Aeschyli Supplices (OCR draft) Experimental (Aeschyli Supplices. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 854 focus
Translations (7)
Suppliant Maidens Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 843-900 focus
The Suppliant Women. (OCR draft) Experimental (The Suppliant Women.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 854 focus
Never again may I behold the flock-nurturing stream, from whence the life-blood of mortals increased is enlivened.† I am holy from of old on account of this seat, this seat, old man.
LES SUPPLIANTES (OCR draft) Experimental (LES SUPPLIANTES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 854 focus
le vaisseau 1
The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Robert Potter, 1779.) — 854 focus
Woe is me!
Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 854 focus
Inde accipiens, uitalis ſanguis mortalibus pubeſcit.
Sancta ego admodum generoſa incremento.
Tu uerò naui greſsu celeri,
Perfectus imperfectus ui, ui & multa uana
Euntes greſsu malorum,
800
Pernicioſis aſtutijs heu heu.
Et uerſutè pereas
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliant Maidens — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 854 focus
Aid me, ye gods, that never, never
900
I may again behold
The mighty, the life-giving river,
Nilus, the quickener of field and fold!
Alack, O sire, unto the shrine I cling—
Shrine of this land from which mine ancient line did spring!
905
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 854 focus
Möcht' ich ihn nie mehr seh'n,
810
Neilos' umweideten Strom, welcher des Sterblichen Blut
Stärkend durchwallt mit dem Quell des Lebens !
Mich schüßt der Altar, der Altar hier,
Mich Tochter uralten Bluts!

Commentary

Critical apparatus to The Suppliant Women (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Suppliant Women.) focus

860-862. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-667

NA:
και μαι
(
μαιμᾷ
Rob.)
πέλας δίπους ὄφις
M. Rob.
μαμαι πέλας δίπου ὄφις
G.
μαῖ μαῖ
ex P. affertur. Excidisse versum stropha docet.

863. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-668

ἔχιδνα δ᾽ ὡς μέ τις πόδ᾽ ἐνδακοῦσ᾽ ἔχει:
τί ποτ' ἐνδακοῦσα ἔχει
M. G. nam
ι
potius quam
α
in utroque codice scriptum esse videtur, et adnotatum est
ενδακουσ' εχ
Ε.
τίποτ᾽ ἐνδακοῦσ' ἄγει
Rob. Aperte scribendum erat quod dedi.
863

864. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-669

ὀτοτοτοτοῖ: Libri
οτοτοτοτοί
.
864

865. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-670

μᾶ Γᾶ, μᾶ Γᾶ: Libri
βοάν
, ut v. 855.
865

867. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-671

ὦ βᾶ, Γᾶς παῖ, Ζεῦ: Hic etiam M.
ὦ βᾶ
.
867

870. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-672

ἀγοὶ πρόμοι: Libri
ἀγόνοι
. Emendavit Stanleius.
870

871-872. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-673

NA: Hoc distichon in libris post v. 873., hic autem, post v. 870, versus 874. 875. leguntur. Restituit ordinem Heathius.

872. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-674

ἐπεὶ οὐκ ἀκούετ᾽ ὀξὺ τῶν:
ἐπεὶ οὐ κακοῦ ἔξυ
(
ἔξω
Ε. Ρ.)
τῶν
M. G. E. P.
ἐπεὶ οὐκ ἀκούεις σὺ τῶν
Rob. Emendavit Porsonus.
872

873. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-675

διωλόμεσθ'· ἄελπτ', ἄναξ, πάσχομεν:
διωλόμεσθα ἐπτάναξ
Μ. G. Ε.
διωλόμεσθα ἐπτ᾽ ἄναξ
ex P. affertur. Emendate Rob.
873

875. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-676

ὄψεσθε· θαρσεῖτ', οὐκ ἐρεῖτ᾽ ἀναρχίαν:
ὄψεσθε· θάρσει τοῦ χερεῖ ταναρχίαν
Μ.
ὄψεσθε· θάρσει, τουχερεῖτ᾽ ἀναρχίαν
G. Ex E.
οὐχερεῖταναρχίαν
adnotatum est.
ὄψεσθε βασθαρσεῖτ᾽ οὐκ ἐρεῖτ᾽ ἀναρχίαν
Rob. ut
βασ.
personae signum alieno loco illatum sit.
875

876. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-677

ἐκ τίνος:
ἐκ ποίον
libri.
ἐκ τίνος
vir doctus in Diarii class. fasc. VII. p. 159.
876

878. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-678

ἀλλ᾽ ἢ: Libri
ἀλλ᾽ ἦ
. Turnebus
ἀλλ' ἡ
.
878

879. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-679

κάρβανος ὢν δ': Libri
κάρβανος δ᾽ ὤν
. Turnebus
δ'
omisit. Emendavit Porsonus.
879

879. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-680

ἐγχλίεις:
ἐγχλίοις
Rob.
879

880. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-681

ὤρθωσας φρενί:
ώρθωσα φρενεί
Μ.
ώρθωσα φρενί
G. Emendate Rob.
880

881. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-682

ἐμπλάκηται:
ἠμπλάκημε
G.
881

881. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-683

τῶνδέ μοι:
τῶν δ᾽ ἐμοὶ
libri.
881

883-884. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-684

NA: Exciderunt duo versus.

885. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-685

πῶς δ᾽ οὐχί, τἀπολωλός εὑρίσκων ἐγώ;: In Porsoni Miscellaneis p. 218. scribere ille dicitur
πῶς δ᾽ οὐχὶ τἄμ' ὀλωλόθ' εὑρίσκων ἄγω;
Vereor ne id Aeschylus non dixisset praesentis coniunctivo. Quae adscripta sunt firmandae illius coniecturae caussa, Sophocles Oed. Col. 833. et Euripides Heracl. 175.
τοὺς ἐμοὺς ἄγω
indicativo et
τἄμ' ἐῶν ἄγειν ἐμέ
dixerunt. In Aeschyli Prometheo autem 197. 198. et Aristophanis Lysistrata 713. nihil invenio quod huiusmodi locutionem praebeat. Non magis probandus est Valckenarius ad Phoen. 712. scribi volens
πῶς δ᾽ οὐχί; τἀπολωλόθ' εὑρίσκων ἔχω
. Recte libri. Non enim convenit hoc dictum cum verbis regis v. 882. Respondere debebat praeco
quomodo non? nemini enim iniuriam facio
. Tum regem dicere oportebat
at has virgines vi abducere conaris
. Sine dubio initium idem duorum versuum
πῶς δ᾽ οὐχί
caussa fuit omissionis.
885

886. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-686

προξένοις:
προσξένοις
Μ.
πρὸς ξένοις
G. E. Emendavit Victorius.
886

888. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-687

σέβει:
σέβη
Μ. Rob.
σέβῃ
G.
888

890. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-688

οὐδέν:
οἶδ'
Μ.
οἶδ'
G. Emendate Rob.
890

890. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-689

σέθεν κλύω:
σέθεν κάτω
Μ. G.
σέθεν κλύω
Rob.
890

891. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-690

εἴ τις τάςδε μὴ 'ξαιρήσεται: Tyrwhittus
οὔ τις τάςδε μὴ ἐξαιρήσεται
. Potuit ita loqui praeco, sed tamen videtur ille nonnihil territus increpatione regis iam minus confidenter loqui. Quare nihil mutandum puto, sed sic intelligenda esse haec verba,
abducam, nisi tu mihi has eripias
.
891

892. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-691

κλαίοις ἄν:
κλάεις
Μ.
κλάοις
G.
κλαίοις
Rob.
892

892. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-692

οὐ μάλ᾽:
οὐδὲ μάλ'
Μ.
οὐδὲ μάν
G.
οὐ μάλ'
Rob.
892

895. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-693

λέγοιμ᾽ ἂν: Libri
λέγοις ἄν
. Recte Heathium
λέγοιμ' ἄν
scribi iussisse docet responsio regis.
895

896. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-694

ἀβουκόλητον:
ἀβουκόλυτον
G.
896

900. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-695

NA: Post hunc versum positi sunt in libri versus 914-917. V. ad v. 913.
900

901. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-696

τοὔνομ᾽; ἐν:
τοὔνομὶ ἐν
Μ. G.
τοὔνομα ἐν
Rob.
901

902. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-697

εἴσει σύ τ' αὐτὸς χοἰ ξυνέμποροι σέθεν:
εἰσθιγαυτοσ χοιϊ
(sic)
ξυνέμποροι σέθεν
Μ.
ἴσως γ' αὐτὸς χ' οἱ ξυνέμποροι
idem in margine.
ἴσως γ' αὐτὸς χ᾽ οἱ ξυνέμποροι σέθεν
G.
ἴσθι γ' αὐτὸς
idem in margine.
ἴσθι γ' αὐτὸς χοὶ ξυνέμποροι σέθεν
Rob. Emendavit Burgesius.
902

904. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-698

πίθοι:
πείθῃ
Rob.
904

904. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-699

λόγος:
λόγοις
M. G. Rob. Emendavit Turnebus.
904

906. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-700

κέκρανται:
κέκραται
Ρ.
906

907. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-701

τῶνδ᾽ ἐφήλωται τορῶς:
τῶνδε φιλωταὶ τορῶ
M. G. E. Rob. Emendavit Turnebus.
907

909. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-702

NA: Haec, inquit, non quia leges iuberent aut pactionis esset necessitas, sed libere et sponte decreta scito.
909

913. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-703

εἴ σοι τόδ᾽ ἡδύ, πόλεμον αἴρεσθαι νέον:
ἴσθι μὲν τάδ᾽ ἤδη πόλεμον ἐρεισθενέον
M. G. Ε.Ρ.
ἴσθι μὲν τάδ᾽ ἤδη πόλεμον αἱρεῖ σθαινέον
Rob.
αἴρεσθαι νέον
Porsonus. In librorum scriptura
ἴσθι μὲν τάδ' ἤδη
absconditum latet aut
σοὶ μὲν τόδ᾽ ἡδύ
, aut
εἴ σοι τόδ᾽ ἡδύ
. Quod si
σοὶ μέν
scribitur, recte sane procedit oratio,
σοὶ μὲν τόδ᾽ ἡδύ, πόλεμον αἴρεσθαι νέον. εἴη δὲ νίκη καὶ κράτη τοῖς ἄρσεσιν
. At ea ipsa caussa suspectum est
μέν
. Ad posteriorem autem horum versuum quum statim respondeat rex, viderentur haec bene cohaerere, nisi supra post v. 900. quattuor versus legerentur, quos praeconis quidem esse non est dubium: nam huius est regem monere ne bellum provocans multorum civium vitam in periculum coniiciat: sed isto quo leguntur loco scriptos non fuisse Schützius vidit. Nam non solum interrumpunt ordinem colloquii nec quidquam rex ad eos respondet, sed etiam praeco non poterat dicere
οὔ τοι δικάζει ταῦτα μαρτύρων υπο Αρης
, nisi aut ipse aut rex de bello aliquid dixisset. Eos igitur versus quum alienos ab hoc loco esse pateat, necesse est alibi scriptos fuisse. Schützius eos post v. 912. collocari voluit. Ad id eadem quam dixi ratio prohibet. Immo non alius est locus qui iis conveniat quam hic, ubi rex ita locutus erat, ut praeco aut turpiter ut ignavus iactator abire, aut bellum minari debuerit. Propterea scripsi
εἴ σοι τόδ᾽ ἡδύ, πόλεμον αἴρεσθαι νέον
, et post hunc versum ita collocavi illos quattuor, ut et ante eos et post eos lacunae signa ponerem. Non possunt enim versui 913. statim subiuncti fuisse, sed debebat oratio hoc modo procedere,
si tibi placet bello rem committere, Aegypti quoque filios paratos ad pugnandum invenies: videbis tum rectene an secus tibi consulueris
. Credibile est lacero hic antiquissimo codice reliquam fuisse aliquam laciniam, quae cum aliquot versuum iactura illos quattuor versus continebat, quos scriba, qui fabulam ex illo codice descripsit, quum nesciret quo pertinerent, post versum 900. collocavit. Inter hos autem et versum 918. veri simile est huiusmodi sententiam intercessisse, quare vide an bene prospicias populo tuo, si eum feminarum caussa in belli discrimen coniicias.
913

916. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-704

γίγνεται: Libri
γίνεται
.
916

917. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-705

βίων: Libri
βίου
. Plutarchus de curiositate p. 517. F.
βίων
, quod Porsono ad Medeae v. 139. (VIII.) non recordanti iterum sic apud Plutarchum in libro de facie in orbe lunae p. 937. F. scriptum esse, deterius vulgato
βίου
videbatur. Plurali isto usus est Aeschylus apud Platonem de rep. p. 383. Α.
ἐνδατεῖται τὰς ἑὰς εὐπαιδίας νόσων τ᾽ ἀπείρους καὶ μακραίωνας βίους
.
917

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

832-1028. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-520

1
2
viertes Epeisodion: 1. Die Danaiden werden mit Ent- setzen des nahenden Herolds der Ägyptiaden gewahr und flüchten zum Altare. Der Herold erscheint und herrscht die Danaiden an (832-855). 2. Kommos (856-921), eine aufgeregte Szene, in welcher der Herold die Danaiden mit Drohungen und Gewalt bewegen will ihm zu den Schiffen zu folgen. 3. Der König weist den gewalt- tätigen Herold ab, welcher vor seinem Abtreten Krieg ankündigt. Den Danaiden überläßt der König die Wahl ihres Aufenthalts (922-976). 4. Die Danaiden wollen diese Wahl ihrem Vater anheimgeben und befehlen ihren Dienerinnen neben ihnen sich aufzustellen (977-990). 5. Danaos kommt mit einer Leibwache zu- rück um seine Töchter nach Argos zu bringen (991-1028). Die Partie 832-909 ist in einer sehr verderbten Gestalt überliefert, so daß sich an mehreren Stellen kaum nur der Sinn des ursprünglichen Textes erkennen läßt. Außer Pers. 678-680 findet sich glücklicher- weise im ganzen Äschylos keine Stelle, die auch nur annähernd einen so entstellten Text hätte. Vgl.,,Über die Textüberlieferung des Aschylos" in den Sitzungsb. der Münch. Ak. d. W. 1888 II S. 347 f.

856-921. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-532

3
4
Kommos, in welchem die Partien des Herolds bei dem ersten Strophenpaar auch melisch sind, bei dem zweiten aus drei, bei dem dritten und vierten aus zwei Trimetern bestehen. Die drei ersten Strophenpaare scheinen die drei στοίχοι, die ἐφύμνια 900-903, 910-913 und das vierte Strophenpaar der Gesamtchor vor- zutragen.

860-861. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-535

5
6
Blutrünstig werde ich dich im Laufschritt zum Schiffe jagen. Fort, fort!" Der Text dieser Verse ist ganz unsicher, da die Handschrift αἵμονες ὡς ἐπάμιδα ησυδουπιατάπιτα bietet. Vgl. Schol. ἡμαγμένον σε καθίζω, wonach Weil δίαιμόν σ᾽ ἐς ἄμαλ᾽ ἴζω σύδην ver- mutet hat. — Hesych. σύδην ταχέως καὶ ὁρμητικῶς. ἀπιτέα für ἀπι- τέον wie Soph. Ant. 677 ἀμυντέ ἐστί, 678 ἡσσητέα u. δ.

864-865. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-536

7
8
Ιω ἰοῦ für i ὼ ιόν Turn., andere schreiben ιώ ιώ oder τοῦ ἰοῦ. Verlasse die Götterstätte geh zum Schiffe die Götter- stätte, die im Land der Frommen (in Ägypten) ungeehrt ist" (da die Ägypter andere Götter verehren, wie der Herold 904f. u. 933 wieder- holt). Darin liegt der Gedanke ,,geh zum Schiffe, welches dich zur wahren Götterstätte zurückführen soll". Nach der Erklärung des Schol. μήποτε μετέχων τῆς τιμῆς ἐν τῇ πόλει τῶν εὐσεβῶν wäre ἀτίετ᾽ nicht ἀτίετα, sondern ἀτίετε und gehörten die Worte dem Chor.

867. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-537

9
10
ἀλφεσίβοιον ύδωρ: Schol. τὸ ζωοποιοῦν τὰ θρέμματα ἢ ἔντιμον μεταφορικῶς. λέγει δὲ τὸ τοῦ Νείλου. Bei Homer bedeutet ἀλφεσίβοιος Rinder einbringend ( παρθένοι ἀλφεσίβοιαι Σ 593). Da diese Bedeutung hier dem Sinne nicht entspricht, kann man ἀλδεσί- βοιον (,, das Wachstum und Ge- deihen der Rinder fördernd") er- warten, wenn auch ἀλφεσίβοιον ὕδωρ von Alex. Aetol. bei Parthen. Erot. 14 gebraucht wird: οὐδὲ Μελίσσῳ Πειρήνηςτοιόνδ' ἀλφεσίβοιον ὕδωρ θηλήσει μέγαν υἱόν. Jeden- falls darf man nicht an meta- phorischen Gebrauch ( ἔντιμον) denken. Zum Gedanken vgl. πολυθρέμμων Νεῖλος Pers. 34, Ael. anim. III 33 αἱ δὲ Αἰγύπτιαι ( αἶγες) ἔστιν αἳ πέντε ἀποτίκτουσι καὶ αἱ

868-869. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-538

11
12
durch dessen Trunk ge- stärkt sich den Sterblichen das Blut mit Lebenskraft erfüllt." Schol. ἀρρενογόνον γὰρ τὸ ὕδωρ τοῦ Νείλου ὅθεν Ζεὺς πιών ἔτεκεν " Αρεα. Strab. XV 695 καὶ τὸν Νεῖλον δ᾽ εἶναι γόνιμον μᾶλλον ἑτέρων καὶ μεγαλοφυῆ γεννᾶν καὶ τἄλλα καὶ τὰ ἀμφίβια· τάς τε γυναῖκας ἔσθ' ὅτε καὶ τετράδυμα τίκτειν τὰς Αἰγυπτίας, Plut. Is. et Osir. S. 353 Α οὐδὲν οὕτω τίμιον Αἰγυπτίοις ὡς ὁ Νεῖλος. πιαίνειν δοκεῖ καὶ μάλιστα πολυ- σαρκίαν ποιεῖν τὸ Νειλῷον ὕδωρ πινόμενον (eine irrige Vorstellung, vgl. Uhlemann Äg. Alt. II S. 284). Die Änderung von Conington βοτοῖσι scheint hiernach unnötig zu sein. Auch diese Angabe hat der Dichter wahrscheinlich der Periegese des Hekatäos entnommen, zu 769. ἀλλὰ

870-871. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-539

13
14
,,Auf diesen Sitz habe ich, Alter, als Landesangehörige, als Altadelige ein ererbtes Anrecht“, da mein Geschlecht aus diesem Lande stammt. Die Handschrift gibt ἄγειος γέγειος Lobeck) ἐγὼ βαθυχαῖος βαθείας βαρείας γέρον, worin βαθρείας nach der Vermutung Headlams von βαθείας mit e über θ d. i. βαρείας herrührt. Dieses βαθείας scheint erklärende Bei- schrift zu βαθυχαίους zu sein und das für den Sinn nötige ἔχω ἕδρας verdrängt zu haben. Möglicher- weise ist βαρείας aus βάθρων ἕδρας entstanden. Zu γεγείους vgl. Suid. γεγεῖαι βόες· αἱ ἀρχαῖαι und Steph. Βyz. γῆ ἀπὸ γέα κραθέν· ἀφ᾿ οὗ τὸ γέγειος κτητικὸν πλεονασμῷ τοῦ γε. Schol. βαθυχαῖος· ἡ μεγά λως εὐγενής· χάοι γὰρ οἱ εὐγενεῖς, Hesych. χάιος· ἀγαθός, Aristoph. Lys. 91 χαΐα (Schol. ἀντὶ τοῦ ἀγαθήν.

872. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-540

15
16
où de xtɛ. d. i. ich aber sage dir: du wirst alsbald ins Schiff, ja ins Schiff gehen, du magst wollen oder nicht." θέα λεος ἀθέλεος: diese Formen fin- den sich nur hier. Die rück- sichtslose Wendung (nolens volens) findet sich häufig, z. B. Sieb. 414 Θεοῦ θέλοντος καὶ μὴ θέλοντος, Soph. Phil. 1298 ἐάν τ' ᾿Αχιλλέως παῖς ἐάν τε μὴ θέλῃ. Das Asynde- ton bei gegensätzlichen Begriffen wie ἄνω κάτω, dicenda tacenda, docti indocti.

875. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-541

17
18
,,Ungern, ungern (d. i. wenn es dich auch schwer ankommt) mußt du fortgehen von den Stufen des Altars, bevor du das Schlimmste, gegen das du dich nicht wehren kannst, erleidest", d. i. wenn du dich nicht den schlimmsten MiB- handlungen aussetzen willst". Die Handschrift gibt: βίᾳ βίᾳ τε πολλῷ φροῦδα βάτεαι βαθυμετρικα ( βατέα βαθμίδων πρόκακα Enger) παθῶν ὀλόμεναι παλάμαις. Einen Anhalts- punkt für die Herstellung gibt die Strophe; ὀλόμεναι παλάμαις scheint eine Erklärung zu ἀπάλαμα zu ent- halten. Zu βία ( φρενῶν) vgl. Prom. 699 πρὸς βίαν πράσσειν τάδε. βατέα wie ἀπιτέα 861. ἀπάλαμα wie Eur. Kykl. 597 πρίν τι τὸν πατέρα παθεῖν ἀπάλαμνον. — πρό- κακα auch Pers. 990.

879-880. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-542

19
20
εἰ γὰρ für καὶ γὰρ Heath. Für σαλεύου (wegen des fehlenden Auguments zu 576) gibt die Hand- schrift ὄλοιο gegen den Sinn: wärest du doch rat- und hilflos vom Sturme auf der meerflutenden Flur herumgeworfen worden am Sarpedonischen Male, dem sand- reichen, herumirrend im Nebel". ἁλίρρυτον ἄλσος wie πόντιον ἄλσος Pers. 113, vgl. Plaut. Mil. glor. II 5, 3 in locis Neptuniis templisque tur- bulentis. κατὰ Σαρπηδόνιον χῶμα: Schol. κατὰ τὴν Σαρπηδονίαν ἄκραν. Den Tod des Sarpedon, welcher durch Patroklos fiel (Hom. Π 419 1.), hat Aschylos in den Κάρες behandelt. Hypnos und Thanatos tragen die Leiche des Sarpedon nach Lykien, ἔνθα ἑ ταρχύσουσι κασίγνητοί τε ἔται τε τύμβῳ τε στήλη τε (ebd. 675). Nach Strab. XIV 670 lag das Vorgebirge (80 Stadien) westlich von der Mündung des Kalykadnos (in Kili- kien). Das Epitheton πολύψαμμον (für πολυψάμαθον Emperius) deutet auf Sandbänke. ἀερίαις ἐν (für εὐρείαις εἶν Hartung) αὔραις, in nebeliger Luft, zu 77.

884. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-543

21
22
Hesych. λακάζει· λέληκε, βοᾷ, ἀπὸ τοῦ λακεῖν. Der Imperativ hat konzessive Bedeutung; daher der Schol. μάτην ληκεῖς καὶ βοᾷς.

885. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-544

23
24
οὐχ ὑπερθορῇ: Schol. οὐκ < ἂν> ἐκφύγοις. Vielleicht ist nach Hartungs Vermutung υπεκθορῇ zu schreiben.

886. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-545

25
26
,,magst du auch eine noch verbittertere Klageweise ertönen lassen". ἀχοῦσα wie Sieb. 854 ἀχεῖν. Aber der Text ist unsicher, da die Handschrift bietet: ἴυζε καὶ βόα πικρότερ᾽ ἀχέων οἰζύος νόμον ἔχων ( ἴυζε και βόα hat Hermann, welcher χέουσα καὶ πικρότερον οἰζύος νόμον schreibt, als Wieder- holung von ἴυζε καὶ λάκαζε 884 getilgt).

888-889. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-546

27
28
Kränkungen bellend du allein im Namen des Landes strotzest du in maßloser Aufge- blasenheit." Die Handschrift gibt λυμασις ὑπρογασυλάσκοι περιχαμπτὰ βρυάζεις: λύμας εἷς nach dem Schol. εἰς ὑπὲρ τῶν Αἰγυπτίων πρεσβεύοι Dindorf, σὺ πρὸ γᾶς Hermann, ὑλάσκων περίχαυνα Enger. Zu περίχαυνα ( ΑΚΚ. des inneren Ob- jekts) vgl. Eur. Andr. 931 απ μοι λέγουσαι τούσδ᾽ ἐχαύνωσαν λόγους. - Hesych. βρυάζειν· γαυριᾶν, ἥδε σθαι. Das vordringliche Wesen von Herolden, die sich im Gefühle ihrer Unverletzlichkeit als Herren aufspielten, wird öfters bei Euri- pides (Hiket., Heraklid.) gegeißelt. 8904. ὃς ἐπωπᾶ δ' (für ὃς ἐρωτᾶςMartin) . . ἄλαστον (für αιστον Her- mann) βριν: „, der mit ansieht, wie du verblendetem Übermute frönst, der hehre Nil möge mich vor dir behüten". Der Nil wurde als Gott verehrt und hatte seine besonderen Priester; in Nilopolis war ihm ein Tempel geweiht.

893. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-547

29
30
ἀμφίστροφον für ἀντίστροφον Porson nach dem Schol. τὴν ἐξ ἀμφο- τέρων τῶν μερῶν ἑλισσομένην ὅ ἐστιν ἀμφιέλισσαν (an beiden Seiten ge- schweift).

895. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-548

31
32
D. i. sonst wirst du rück- sichtslos an den Haaren hingezerrt werden".

896. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-549

33
34
,,Wehe, Vater, die Hilfe des Götterbildes ( βρέτεος ἄρος aus dem Schol. ἡ τῶν βρετέων ἐπικουρία βλάπτει με und Eustath. 1422, 19 ἀπὸ δὲ τοῦ ἀρῶ καὶ ἄρος τὸ ὄφελος παρ' Αἰσχύλῳ ἐν Ικέτισι „ βρότεος ἄρος ἄτα“ κτέ. Αbresch für βροτιοσα ροσαται) (mit welcher du mich vertröstetest, 739), ist mein Unheil geworden. Rücksichtslos ( μάλα δ' für μάλδα Bothe) führt er mich ( με 899 fehlt in der Handschrift) fort wie eine Spinne mit langen Schrit- ten, ein Nachtgespenst." ἄραχνος statt der gewöhnlichen Form ἀράχνη scheint auch Nom. zu ἀράχνου Fragm. 121 zu sein trotz der An- gabe bei Hesych. ἀράχνου· ἀπ᾿ εὐ θείας ὁ ἀράχνης. Αἰσχύλος Λαΐῳ. Über die schwarze Spinne vgl. Aristot. hist. anim. IX 39 τὸ δ' ἕτερον ( ἀράχνιον) μεῖζον, τὸ μὲν χρῶμα μέλαν, τὰ δὲ σκέλη τὰ πρό- σθια μακρὰ ἔχον, τῇ δὲ κινήσει νωθρὸν καὶ βαδίζον ἠρέμα.

901-902. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-550

35
36
μᾶ Γα: Schol. ὦ μῆτερ Γῆ. Also steht μᾶ für μᾶτερ wie nach- her πᾶ für πάτερ. — βοὴν φοβερός wie βοὴν ἀγαθός.

903. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-551

37
38
πᾶ für βᾶ Valckenaer nach dem Schol. ὦ πάτερ Ζεῦ, Γῆς παῖ. ἡ αὐτὴ γὰρ Ῥέα καὶ Γῆ. Vgl. Soph. Phil. 391 ὀρεστέρα παμβῶτι Γᾶ, μᾶτερ αὐτοῦ Διός, wo auch Rhea (Kybele) mit Ge identifiziert wird.

904. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-552

39
40
Vgl. 933.

905. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-553

41
42
ἐγήρασαν, Schol. εἰς γῆρας με ἤγαγον. Nur der erste Aor. hat faktitive Bedeutung ( γηράσκων ist Prom. 1013 ebensowenig transitiv wie Eum. 286). ἐγήρασαν τροφῇ ist s. v. a. ἐγηροτρόφησαν ( ἐγηρο- βόσκησαν): sie haben weder in der Jugend noch im Alter für mich gesorgt“. Damit soll die niedrige Denkweise des Barbaren gekennzeichnet werden. 9061. μαιμα: Schol. ἐνθουσιᾷ, Hesych. μαιμα· ἐνθουσιᾷ καὶ ὀξέως ὁρμᾷ. ἢ ὀρέγεται, προθυμεῖται: „08 es trachtet heran." δίπους ὄφις von dem Herold wie δίπους λέαινα Ag. 1257 von Klytämestra (eine Löwin eigener Art, nur der Grausamkeit, nicht der äußeren Gestalt nach). Vgl. zu κῦμα χερσαῖον στρατοῦ Sieb. 64.

908-909. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-554

43
44
Und wie eine Natter, die sich in den Fuß eingebissen hat, hält er mich fest." Vgl. Soph. Ant. 531 σὺ δ᾽ ἣ κατ' οἴκους ὡς ἔχιδν᾽ ὑφειμένη λήθουσα μ' ἐξέπινες. Die Handschrift gibt: ἔχιδνα δ' ὥς με τί ποτ᾽ ἕν δακοσάχ, verbessert von Butler u. a.

914. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-555

45
46
εἰ μή τις εἶσιν für εἰ μὴ ἴτε ist die Sprache der Drohung. αἰνέσας τάδε, sich darein fügend, damit sich begnügend (ohne Wider- streben). Vgl. Εum. 472 πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῇ τάδ᾽ αἰνέσω.

915. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-556

47
48
ἔργον, Schol. τὴν ἐργασίαν τοῦ χιτῶνος d.i. die Feinheit der Arbeit. Vgl. zu 128.

916. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-557

49
50
Der Herold zerrt einzelne Danaiden an den Kleidern. ἀγοὶ πρόμοι: vgl. Εum. 402 ᾿Αχαιῶν ἄκ- τορές τε καὶ πρόμοι.