Aeschylus Supplices 843-901

ed. Arthur Sidgwick

Supplices. Aeschylus. ed. Arthur Sidgwick. Oxford. 1902.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Tufts University.

Current edition First1KGreek

Ἱκέτιδες (Greek) (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.)

Editions (8)
Ἱκέτιδες Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 843-901 focus
Greek (Editio princeps, 1518) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliants, 1518 edition. Native printed lineation, page markers, and automated correspondence to the Perseus/Smyth edition.) — 843 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Joannes Cornelius de Pauw, 1745.) — 843 focus
Εἶτ᾿ ἀνὰ πολύῤῥυτον
Αλμήεντα πόρον,
850
Δεσποσίῳ ξὺν ὕβρει,
Γομφοδέτῳ τε δορὶ δι᾽ ὅλε,
Κελεύω βίᾳ μεθέσθαι
855
Ιχας, Φρενὸς ἄταν. 3
Ιω, ίου.
Μήποτε πάλιν εἴδοι 5
860
Αλφεσίβοιον ὕδωρ,. 6
Ενθεν δεξόμενον
Ζώφυτον αίμα βροτοῖσι θάλλα.
Αγιος ἐγὼ βαθυχαῖος 7
Βαθρείας βαθρείας,
865
Γέρον. σὺ δὲ ναΐ, ναΐ 8
Βάση τάχα
θέλεος ἀθέλεος,
Βία, βίᾳ τε πολλᾷ Φροῦδα
Βάτεαι βαθμὶ προκακοπαθῶν
870
Ολομέναις παλάμαις.
Αΐ, αΐ, αΐ, αἴ.
Καὶ γὰς δυσπαλάμως ὅλοιο 9
Δι᾽ ἁλίρρυτον ἄλσος, 10
Κατὰ Σαρπηδόνιον 11
875
Χῶμα πολυψάμαθον ἀλαθεὶς
Εὐρείαις εἰν αὔραις.
Ιυζε καὶ λάκαζε, καὶ κάλει θεούς. 12
Αἰγυπτίαν γὰρ βᾶριν οὐχ ὑπερθορῇ. 13
Ιυζε καὶ βόα πικρότες᾽ ἀχέων, 14
880
Οϊζύος ὄνομ᾽ ἔχων.
, οι, οἱ,
Λύμασις ἡ πρὸ γᾶς ὑλάσκοι· 15
Περιχριμπτὰ βρυάζεις,
Ος ἐρωτᾷς· ὁ μέγας
885
Νεῖλος ὑβρίζοντά σε ἀποτρέψει-
εν αΐστον ὕβριν.
Βαίνειν κελεύω βᾶριν εἰς ἀντίστροφον 16
Οσον τάχιστα μηδέ τις σχολαζέτω.
Οἱ, οἱ, πάτερ, βρετίεσσα
μαλδαάγει. * Ροσάται 17
895
Αραχνος ὡς βάδην.
Όναρ, ὄναρ μέλαν. 18
Οτοτοτοί.
Μᾶ γᾶ, μᾶ γᾶ, 19
Φοβερὸν ἀπότρεπε.
900
Ω βᾶ γᾶς παῖ Ζεῦ. 20
Ούτοι φοβοῦμαι δαίμονας τοὺς ἐνθάδε 21
Οὐ γάρ μ ἔθρεψαν, οὐδ᾽ ἐγήρασαν τροφή.
Μαιμᾷ πέλας δίπες όφις,
Εχιδνα δ' ως με
905
Τί ποτ᾿ ἐνδακοῦσα.
Οτοτοτοτοί.
Μᾶ γᾶ, μᾶ γᾶ, βοᾶν
Φοβερὸν ἀπότρεπε,
Ω βᾶ γᾶς παῖ Ζεῦ. 22
910
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 843 focus
μήποτε πάλιν ἴδοιμ᾿
ἀλφεσίβοιον ὕδωρ,
855
ἔνθεν ἀεξόμενον
ζώφυτον αἷμα βροτοῖσι θάλλει.
ἄγειος ἐγὼ βαθυχαῖος
βαθρείας βαθρείας γέρον.
860
αἰαῖ αἰαῖ.
καὶ γὰρ δυσπαλάμως ὄλοιο
δι᾽ ἁλίρρυτον ἄλσος,
κατὰ Σαρπηδόνιον
χῶμα πολυψάμαθον ἀλαθεὶς
870
εὐρείαις εἰν αὔραις.
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 843 focus
κελεύω βίᾳ μεθέσθαι σ᾽ ἔχαρ,
φρενὸς ἄφρονά τ' ἄγαν.
σὺ δ᾽ ἐν ναΐ, καὶ βάσει τάχα
θέλεος ἀθέλεος.
βίᾳ, βίᾳ.
ΙΚΕΤΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΙΚΕΤΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 843 focus
κελεύω βία μεθέσθαι
855
ἴχαρ φρενί τ' ἄταν, ἰὼ ἰώ ἰὼ ἱὸν,
Μήποτε πάλιν ἴδοιμ' ἴδοι
Ant. 1.
ἀλφεσίβοιον ὕδωρ,
855
ἔνθεν ἀεξόμενον
ζώφυτον αἷμα βροτοῖσι θάλλει.
γέρον· σὺ δ' ἐν δὲ ναὶ ναὶ
860
2
βάσῃ τάχα
θέλεος ἀθέλεος·
βία βίᾳ τε πολλά φρούδα
βάτεαι βαθυμιτροκακὰ παθῶν
ὀλόμεναι παλάμαις.
865
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. N. Wecklein, 1885.) — 843 focus
εἴθ᾽ ἀνὰ πολύρυτον
ἁλμήεντα πόρον
δεσποσίῳ ξὺν ὕβρει
γυμφυδέτῳ τε δόρει διώλου.
κελεύω βία μεθέσθαι
ἴχαρ φρενί τ' ἄταν. ἰὼ τὸν
λεῖφ᾽ ἕδρανα, κί᾽ ἐς δόρυ,
ἀτίετ᾽ ἀνὰ πόλιν εὐσεβῶν.
865
μήποτε πάλιν ἴδοιμ᾽
ἀλφεσίβοιον ὕδωρ,
ἔνθεν ἀεξόμενον
ζώφυτον αἷμα βροτοῖσι θάλλει.
ἄγειος ἐγὼ βαθυχαῖος
870
βαθρείας βαθρείας
γέρον.
σὺ δὲ καὶ ναὶ
βάση τάχα
θέλεος ἀθέλεις
βίᾳ βίᾳ τε πολλᾷ φροῦδα
875
βάτεαι βαθυμιτροκακὰ παθῶν
ὀλόμεναι παλάμαις.
αἰαῖ αἰαῖ.
καὶ γὰρ δυσπαλάμως ὄλοιο
δι᾽ ἁλίρρυτον ἄλσος,
880
κατὰ Σαρπηδόνιον
χῶμα πολύψαμμον ἀλαθεὶς
εὐρείαις εἶν αὔραις.
ἴυζε καὶ λάκαζε καὶ κάλει θεούς.
Αἰγυπτίαν γὰρ βᾶριν οὐχ ὑπερθορῇ.
885
ἴυζε καὶ βόα πικρότερ᾽ ἀχέων διζύος ὄνομ᾽ ἔχων.
οἰοῖ οἰοῖ.
λυμασια ὑπρογασυλάσκοι
περιχαμπτὰ βράζεις,
ὃς ἐρωτᾷς ὁ μέγας
890
Νεῖλος ὑβρίζοντά σ', ἀποτρέ-
ψειεν ἄιστον ὕβριν.
βαίνειν κελεύω βᾶριν εἰς ἀμφίστροφον
οἰοῖ, πάτερ, βρέτες ἄ-
ρος ἄτα. μαλδα ἄγει
ἄραχνος ὡς βάδην.
ὄναρ ὄναρ μέλαν.
στοτοτοτοῖ.
900
μᾶ Γᾶ, μᾶ Γᾶ, βοᾶν
φοβερὸν ἀπότρεπε,
ὦ βᾶ Γᾶς παῖ Ζεῦ.
οὔτοι φοβοῦμαι δαίμονας τοὺς ἐνθάδε·
οὐ γάρ μ' ἔθρεψαν οὐδ᾽ ἐγήρασαν τροφῇ.
905
μαιμᾷ πέλας δίπους ἄφες,
ἔχιδνα δ' ὥς με
τί ποτ᾽ ἔν
δακοσάχ
ὀτοτοτοτοῖ.
910
μᾶ Γᾶ, μᾶ Γᾶ, βοᾶν
φοβερὸν ἀπότρεπε,
ὦ βᾶ Γᾶς παῖ Ζεῦ.
Aeschyli Supplices (OCR draft) Experimental (Aeschyli Supplices. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 843 focus
κελεύω βία μεθέσθαι
ἴχαρ φρενί τ᾽ ἄταν. ἰὼ [ἰὸν]
850
λεῖφ᾽ ἕδρανα, κί᾽ ἐς δόρυ,
ἀτιέτανα πόλιν εὐσεβῶν. –
[γέρον] σὺ δὲ ναῒ ναῒ
βάση τάχα
860
θέλεος ἀθέλεος
βίαι βίαι τε πολλᾶι φρούδα
βάτεαι βαθυμιτροκακὰ παθῶν
[ὀλόμεναι παλάμαις.] =
Translations (8)
Suppliant Maidens Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 843-900 focus
The Suppliant Women. (OCR draft) Experimental (The Suppliant Women.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 843 focus
or to the billowy salt deep, with tyrannic insolence, and with a spear firmly bound with iron, I will place you bloody in the ship, wheref 2 if after that you continue your vociferations,
I with violence command you to lay aside madness 3 from your mind.
Never again may I behold the flock-nurturing stream, from whence the life-blood of mortals increased is enlivened.† I am holy from of old on account of this seat, this seat, old man.
But you to the ship, to the ship shall go quickly, willing, or unwilling,† forced with much violence; go to the ship before having suffered ill, struck to death by my hands.
Ah! ah! ah! without an helping hand may you perish in the billowy deep, at the sandy Sarpedonian promontory, wandering in the wide air!
Exclaim, and rend your robes, and invoke the gods; for you shall not escape the Egyptian bark: exclaim and cry, with more bitter grievings, obtaining the name of calamity.
Oh! oh! oh!† the pollution of seizing barks: approaching, thou dost terribly insult: †who askest, may great Nile turn you away treating us with indelible insolence.
I bid you go to the ship turned toward [the shore] with all speed: nor let any one delay: for dragging by no means shall spare your tresses.
Oh! oh! Father, the protection of your image, now leads me to calamity, to the sea like a spider, black spectre. Alas! mother Earth, mother Earth, repel the dreadful cries. O Jove son of Earth advance.
By no means do I dread the deities here; for they have not nourished me, nor brought me to old age by their rearing.
The two-footed serpent rages near me, and like a viper,† gnawing my foot. Mother Earth, mother Earth, repel the dreadful cries. O Jove son of Earth advance.
LES SUPPLIANTES (OCR draft) Experimental (LES SUPPLIANTES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 843 focus
la démesure de tes maîtres et leur vaisseau
aux fortes chevilles !
le vaisseau 1
dans la nef, oui, dans la nef, que tu le veuilles ou ne le veuilles pas.
donc périr d'une mort brutale, englouti dans les eaux saintes de la mer, après
avoir erré au gré des vents célestes autour de la tombe
où, dans le sable, dort Sarpédon 3 !
dans la galiote égyptienne, tu n'en sauteras pas les plats-bords !
démesure inouïe !
ma perte ? Mais oui, il m'entraîne comme une araignée, pas à pas, le fantôme, le noir fantôme ! — Hélas ! trois fois
hélas ! Terre mère, écarte de moi l'effrayant hurleur 5 ! O père, Zeus, fils de la Terre !
Va, je ne crains pas les dieux de ce pays : ils n'ont élevé mon enfance ni nourri mes vieux jours 6 .
Il bondit vers moi, le serpent à deux pieds. Pareil à une vipère. — Hélas ! trois fois
hélas ! Terre mère, écarte de moi l'effrayant hurleur ! O père, Zeus, fils de la Terre 7 !
The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Robert Potter, 1779.) — 843 focus
Hence to the ſhip, abandon'd wretches, hence,
That waits to waft you, with your injur'd lords,
O'er the wide billows of yon' briny deep.
930
Haſte, or this ſpear, with bridal garlands bound i ,
Taught a leſs gentle office, there ſhall place you
Smarting with many' a wound; there ſit, and ſigh.
Woe is me!
Nay, tell not me; but to the ſhip, the ſhip,
Averſe or not averſe, quick ſhalt thou go;
945
Or vengeance, chaſt'ning vengeance to thy feet
Add wings, and up the bark's tall ſides purſue thee,
Ah woe, woe, woe! Barbarian, may the winds
In all their fury hurl thee on the rocks
Of rough Cilicia's brow; or daſh thy corſe
950
An outcast on the ſwelling ſands beneath.
Cry, ſhriek, invoke the Gods; yet ſhalt thou not
Eſcape the ſhip of Ægypt; louder ſhriek,
Cry woe, and woe: if the name pleaſe thee,
take it.
955
Ah wretched me! Pollution of the land,
How fierce he yells! Inſolent wretch, away,
Thy rude touch wounds me: For this ruffian force,
Rife, mighty Nile, whelm him beneath thy floods!
Hence, I command you, to the rolling veſſel
960
Inſtantly hence: if one preſumes to linger,
I pay no reverence to your criſped locks,
This hand perforce ſhall drag her by her treſſes.
Ah me, immortal Sire! Inſolent Force
Will hurry me away: it drags me now
965
Intangled in its nets; and all my hopes
Are vaniſh'd like a dream, a duſky dream.
Earth, I adjure thee, ſhield me; ſhield me, Jove,
God of this land, ſave me in this hard conflict.
Gods of this land! They awe not me; my youth
970
They nouriſh'd not, nor to old age upheld me.
Near me the ſerpent rolls his train, and ſoon
Will, like a pois'nous viper, dart upon me.
Earth, I adjure thee ſhield me; ſhield me, Jove,
God of this land; ſave me in this hard conflict.
975
Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 843 focus
Ahimè! Tra le salsedini
dell'errabondo flutto
dovevi, coi tuoi principi
900
protervi, e le compagini
dei legni, andar distrutto!
Se di fuggir sei vaga,
questa mia man t'impiaga.
Cedi alla forza, cedi:
905
l'arbitrio è a te funesto.
Lascia or via queste sedi,
ed al battello vieni, vien presto,
Non piú mai le nilíache
acque vedere io voglio,
donde il sangue prolifico
entro le vene agli uomini
corre con piú rigoglio.
915
Origine ebbi in questo
suolo; e qui, vecchio, io resto.
Alla nave, alla nave
tu ben presto verrai,
ti sia non ti sia grave,
920
a forza a forza, lontano assai!
Alle tue lunghe bende,
pel tuo cordoglio, la mia man si tende.
Ahi ahi, ahi ahi!
Senza soccorso soccomber dovrai
925
nella salsa foresta!
Del Sarpedonio tumulo
sopra il sabbioso cumulo
ti sbalzerà dei venti la tempesta!
I Numi implora, alza lamenti e guai,
930
e se dei lai son gemiti piú amari.
Ma il legno egizio sfuggir non potrai.
Ahi ahi, ahi ahi!
Sozzo, che mai per la tua terra abbài
con inane minaccia?
935
Il gran Nilo ricusi
esito ai tuoi soprusi,
ne disperda ogni traccia.
Vieni al battello senza piú ritardo.
Pigra alcuna non sia: di trascinarla
940
per i capelli io non mi fo riguardo.
Padre, ahi!, per me le sante immagini
non son presidio, ma rovina.
A forza un incubo, negro un incubo
come un ragno via mi trascina.
945
Ahimè, ahimè, ahimè!
Tu madre Terra, tu madre Terra,
e della Terra tu, Giove, figlio,
questo allontana fiero periglio.
Di questa terra i Dèmoni non temo.
950
Non mi nutrivano essi e non mi crebbero.
A me vicino un angue bipede
con furibondo impeto viene:
al piede m'ha morso una vipera,
ed immobile a sé mi tiene.
955
Ahimè, ahimè, ahimè!
Tu, madre Terra, tu, madre Terra,
e della Terra tu, Giove, figlio,
questo allontana fiero periglio.
Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 843 focus
Fixaq; hasta omnino,
790
Colloco te in cruentam nauim,
Iubeo ui participare.
Relinquae statuas d hastam ito
Ne fortè udieat rursus
Aqua animanti para.
795
Inde accipiens, uitalis ſanguis mortalibus pubeſcit.
Sancta ego admodum generoſa incremento.
Tu uerò naui greſsu celeri,
Perfectus imperfectus ui, ui & multa uana
Euntes greſsu malorum,
800
Pernicioſis aſtutijs heu heu.
Et uerſutè pereas
Iuxta Sarpedonium aggerem,
In latis auris
Clama & reſona & uoca deos.
805
Aegyptiacam nauim non transſportet.
Clama boa acerbius Achæis, ærumnoſæ nomẽ habes.
Heuheu.
Detrimentum ante terram exultat.
Prope exultas qui interrogas, magnus
810
Nilus te iniuria afficientem deterreat,
Perdita cotumelia.
Terminum citiſsimè, neq; quis ocietur.
Extractio enim nulla capillum domabit.
Heuheu pater.
815
Araneæ tanquam greſsum,
Somnium ſomnium nigrum.
O to tototi,
Mea terra, mea terra clamorum
Terriculum auerte.
820
Non ſanè timeo dæmones qui ibi sunt.
Non enim me aluerunt,
Neq; ad senectutem perduxerunt alimento.
Mali uidentur prope ferpens, uidelicet
Vipera uerò tanquam me.
825
Quid tandem, unum, moestia afficiens.
O to totote,
Mea terra, mea terra clamorum terrorem auerte
O terræ fili Iupiter.
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliant Maidens — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 843 focus
Would God that on the wand'ring brine
890
Thou and this braggart tongue of thine
Had sunk beneath the main—
Thy mast and planks, made fast in vain!
Thee would I drive aboard once more,
A slayer and a dastard, from the shore!
895
Be still, thou vain demented soul;
My force thy craving shall control.
Away, aboard! What, clingest to the shrine?
Away! this city's gods I hold not for divine.
Aid me, ye gods, that never, never
900
I may again behold
The mighty, the life-giving river,
Nilus, the quickener of field and fold!
Alack, O sire, unto the shrine I cling—
Shrine of this land from which mine ancient line did spring!
905
Shrines, shrines, forsooth!—the ship, the ship be shrine!
Aboard, perforce and will-ye nill-ye, go!
Or e'er from hands of mine
Ye suffer torments worse and blow on blow.
Alack, God grant those hands may strive in vain
910
With the salt-streaming wave,
When 'gainst the wide-blown blasts thy bark shall strain
To round Sarpedon's cape, the sandbank's treach'rous grave.
Shrill ye and shriek unto what gods ye may,
Ye shall not leap from out Aegyptus' bark,
915
How bitterly soe'er ye wail your woe.
Alack, alack my wrong!
Stern is thy voice, thy vaunting loud and strong.
Thy sire, the mighty Nilus, drive thee hence,
Turning to death and doom thy greedy violence!
920
Swift to the vessel of the double prow,
Go quickly! let none linger, else this hand
Ruthless will hale you by your tresses hence.
Alack, O father! from the shrine
Not aid but agony is mine.
925
As a spider he creeps and he clutches his prey,
And he hales me away.
A spectre of darkness, of darkness. Alas and alas! well-a-day!
O Earth, O my mother! O Zeus, thou king of the earth, and her child!
Turn back, we pray thee, from us his clamour and threatenings wild!
930
Peace! I fear not this country's deities.
They fostered not my childhood nor mine age.
Like a snake that is human he comes, he shudders and crawls to my side:
As an adder that biteth the foot, his clutch on my flesh doth abide.
O Earth, O my mother! O Zeus, thou king of the earth, and her child!
935
Turn back, we pray thee, from us his clamour and threatenings wild!
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 843 focus
Oder auf salziger See
800
Weithinwogender Flut
Sez' ich in herrischem Trok
Dich mit vernietetem Speer
Blutiggepeitscht in das Schiff!
Und widerstrebst du länger,
805
Schärs' ich des Zwanges Gewalt, dir endlich
Auszutreiben den Wahnsinn!
O Graun, o Graun!
Verlaß den Siz! Zurück in's Schiff,
Du, der ungestraft Argos' Altar entweiht!
Möcht' ich ihn nie mehr seh'n,
810
Neilos' umweideten Strom, welcher des Sterblichen Blut
Stärkend durchwallt mit dem Quell des Lebens !
Mich schüßt der Altar, der Altar hier,
Mich Tochter uralten Bluts!
Du mußt ungesäumt in's Schiff, fort in's Schiff,
815
Ob gern, ob ungern!
Weh uns, weh uns!
Daß du verſänkest ohne Rettung
820
In dem wogenden Meerhain,
In des Sturms Nacht an den vielsandigen Untiefen Sarpedons
Treibend auf dunkler Irrfahrt!
Wehklaget nur und jammert, ruft die Götter an!
Aegyptos' Barken überspringt ihr nimmerdar,
825
Und ob ihr bittrer jammert noch im Ton der Angst!
Erste Gegenstrophe.
Ach, ach, ach, ach!
Schmähe du, belle hier am Ufer,
Ha, blähe dich trokvoll!
Daß der Nilgott, o du Frechster,
Von der Frechheit dich zurück doch
830
Schreckte, mich mächtig schüste!
Fort ihr, gebiet' ich, ungesäumt zur Barke, die
Sich schon zur Abfahrt wandte! Keines zögre mehr!
Denn diese Hand scheut wahrlich eure Locken nicht.
Zweite Strophe.
Weh, Vater, weh! Des Herdes Schuß mein Fluch!
835
Zum Meere schleppt er mich,
Langschreitend, Spinnen gleich,
Ein Nachtungethüm!
Ge, Ge, Mutter, hilf,
Wende das Graun von uns!
840
O Zeus, Ge's Sohn, hilf!
Ich fürchte, traun, die Götter dieses Landes nicht,
Die nicht als Kind mich pflegten, nicht mich altern sah'n.
Zweite Gegenstrophe.
In meiner Nähe zischt zweifüßig hier
Die Schlang' heran und wird
845
Zur gift'gen Natter, bohrt
In's Herz tief sich ein.
O Ge, Ge, Mutter hilf,
Wende das Graun von uns!
O Zeus, Ge's Sohn, hilf!
850

Notes on the current edition

Supplices

1. εἴθ᾽ ἀνὰ Hermann: εἰθάνα codd.
2. πολύρρυτον M
3. ἁλμιόεντα Hermann: ἁλμήεντα codd.
4. δόρει Hermann: δορὶ codd.
5. locus frustra tentatus
6. βοᾶν W. Headlam: βία M
7. corrupta: εἶθαρ anon. apud Butlerum, φρεναπατᾶν Headlam
8. ἰοὺ ἰού Hermann: ἰὼ ἰόν M G
9. ἕδρανα Robortello: ἵδρανα M G
10. ἀτίετ᾽ ἂμ Hartung: ἀτιέτανα M
11. ἴδοιμ᾽ Butler: εἴδοι ( ι supra ει scr.) M
12. ἀεξόμενον Scaliger: δεξόμενον codd.
13. ἄγειος] Α᾽ργεῖος Bothe: ἔγγαιος Weil
14. corrupta
15. τε πολλᾷ φροῦδα secludit Paley
16. sed fortasse excidit aliquid e stropha post 851
17. corrupta varie tentata: βᾶθι, πρόκακα < μὴ > παθεῖν ὀλομένα παλάμαις < ἐμαῖς> Paley ( ἐμαῖς add. Donaldson): vel fortasse βᾶθι, μὴ πρὸ κακὰ πάθῃς κ.τ.λ.
18. αἲ] καὶ codd.
19. ὄλοιο add. m
20. πολύψαμμον Emper, Hermann: πολυψάμαθον codd.
21. ἀερίαις ἐν Hartung ( ἀερίαισιν Hermann): εὐρείαις εἰν M
22. nullae personarum notae in M
23. ἴυζε καὶ seclusit Barney
24. χέον πικρότερον scripsi ( χέον in fine v. Weil): πικρότερ᾽ ἀχέων codd.
25. νόμον Burges: ὄνομ᾽ ἔχων codd.
26. λύμας Dindorf, ᾇ σὺ Enger, πρὸ γᾶς Hermann, ὑλάσκων Enger: λυμασις ὑπρογασυλασκει ( οι supra ει scr.) M
27. περί, χάμψα, R. Ellis: περιχαμπτὰ codd.
28. ὃς ἐπωπᾷ δ᾽ Martin ( ἐπωπᾷ σ᾽ Emper): ὃς ἐρωτᾶς M
29. σ᾽ ἀποτρέψειεν ἄιστον Turnebus: σε ἀποτρέψει ἔναιστον codd.
30. ἀμφίστροφον ex schol. Porson: ἀντίστροφον codd.
31. ὅσον Robortello: ὅρον codd.
32. τις Turnebus: τι M
33. οὐδάμ᾽ ἅζεται Pauw: οὐ δαμάζεται codd.
34. βρετῶν Bamberger, ἀποσπάσας F. W. Newman, μ᾽ ἅλαδ᾽ ἄγει Schütz: βροτιοσα ποσαται μαλδα ἄγει M
35. βοᾷ Hermann: βοᾶν codd.
36. μαιμᾷ Robortello: μαιμαι M G
37. ἔχιδν᾽ scripsi: ἔχιδνα δ᾽ codd.
38. τις Hermann: τι M
39. πόδα δακοῦσ᾽ ἔχει Kruse: ποτ᾽ ἐνδακοσαχ M
40. post 897 ὄναρ ὄναρ μέλαν addidi
41. βοᾷ vide ad 890
42. hi vv. saepius corrupti, et multis locis vix sanandi nisi a codicum testimonio longius aberretur: coniecturas igitur eas modo servavi quae librorum fide satis viderentur firmari

Commentary

Critical apparatus to The Suppliant Women (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Suppliant Women.) focus

843. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-651

περίκομπα βρυάζων:
περιχαμπτὰ βράζεις
Μ. G. E. Rob. Sententia corruptorum verborum haec esse videtur,
excruciatus tu ante terram (h. e. in mari) latres grandia iactans
. Ad eum modum emendavi.
843

844. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-652

ὁ δὲ βώτας, ὁ μέγας Νεῖλος:
ὃς ἐρωτᾶς
Μ.
ὃς ἐρωτᾷς
G.
ὃς ἐρωτὰς
Rob. Latet hic fortasse ignotum nomen. Nam apud Hesychium est
Σωαγών
, quod ille non videtur
Σοβδιός
interpretatus esse: sequitur enim statim
Σοβδιός, εἶδος ἀστέρος
. Itaque explicationem nominis excidisse putandum erit. Perdoctam Valckenarius, abstrusis delectari solitus, vocat Scaligeri emendationem,
ὁ δ' Ὤγυγος
, eamque defendere studet, Diatr. p. 53. Ne cui in mentem veniat
Κηφισός δέ
coniicere, moneo non posse has virgines, quae se iam Argivas haberi volunt, Aegyptii dei auxilium requirere. Mirum est etiam, quod in margine codicis M. adscriptum est
ο Ιναχος σε
, pro quo in scholiis codicis G. scriptum est
ὁ μέγας, ὁ Νεῖλος
, quasi scholiastes
ὁ Μέλας
scriptum habuerit,
Νεῖλος
autem non legerit. Nam
Μέλας
antiquum nomen Nili fuisse traditur: v. librum Plutarcho tributum de fluviis c. 16. Eustathium ad Dionysii v. 229. p. 119, 6. interpretes Hesychii ad v.
Μέλας
. Nihil tamen isti glossae tribuam. Neque vero epitheton nihil ad sententiam conferens positum fuisse credibile est, ut
ὁ σωτῆρας
, quod quis posset ope scholiastarum Lycophronis ad v. 389. Etym. M. p. 708, 56. Zonarae p. 1631. communire. Quare quod minima mutatione indigebat,
ὁ δὲ βώτας, ὁ μέγας Νείλος
scripsi: qui te nutrivit magnus Nilus avertat te ab intolerabili ista temeritate.
844

845-846. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-653

ὑβρίζοντά σ' ἀποτρέψειεν ἄοιστον ὕβριν:
ὑβρίζοντά σε αποτρέψει ἔναιστον ὕβριν
Μ. G. E. Rob.
ἀποτρέψειεν, ἄϊστον ὕβριν
Turnebus. Monstrant libri
ἄΐστον
. Sed quum per ordinem verborum necessario coniungenda sint
ὑβρίζοντα ὕβριν
, patet praeconem quidem ipsum, sed non
ὕβριν
posse
ἄΐστον
dici. Ea caussa posui
ἄοιστον
, etsi non alibi inventum. Poterat id sane
ἄφερτον
dicere, vel ponere
ἄλαστον
.

847. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-654

ἀμφίστροφον: Libri
ἀντίστροφον
. Scholiastes
τὴν ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν ἑλισσομένην, ὃ ἐστιν ἀμφιέλισσαν
. Eum
ἀμφίστροφον
legisse patet. Quod cum Porsono recepi. Nam parum veri simile est poetam id
ἀντίστροφον
dicere maluisse.
847

848. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-655

ὅσον τάχιστα:
ὅρον τάχιστα
M. G. P. Emendate Rob.
848

848. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-656

μηδέ τις:
μηδέτι
M. Rob.
μηδ᾽ ἔτι
G.
μὴ δέτις
Turn.
μηδέ τις
Vict.
848

849. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-657

οὐδάμ᾽ ἕζεται: Libri
οὐδαμ᾽ ἕζεται
. Emendavit Pauwius.
849

850. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-658

οἰοῖ:
δι οι
Μ.
οἳ οἳ
G.
οἶ οἶ
Rob.
850

851. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-659

βρέτεος ἄρος ἄτα:
βροτιοσα ροσαται
Μ. Ε.
βροστίοσα ροσάται
G.
βρέτειος προς ἄτας
Rob.
χροτιόσα
ex P. affertur. Eustathius p. 1422, 18.
ἀπὸ δὲ τοῦ ἀρῶ καὶ ἄρος τὸ ὄφελος παρ' Αισχύλῳ ἐν Ικετίσι, βρότεος ἄρος άτα, ἤτοι τὸ εὖ τῶν βροτῶν καὶ τὸ ὄφελος ἔτη ἐστίν
. Si haec recte scripta sunt, falsam scripturam secutus est Eustathius,
βρότεος
. Veram interpretatus est scholiastes,
ἡ τῶν βρετέων ἐπικουρία βλάπτει με
.
851

852. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-660

ἀμαλάδ᾽ ἄγει μ᾽:
αμαλαδυχει
M. G.
αμαλάδ᾽ ἄγει
Rob. Dubitari potest scripseritne
ἀμαιμάκετος
, quod syllabis cum antistrophico congruit, an quod ut ad rem accommodatius praetuli
ἀμαλάδ᾽ ἄγει
.
852

853. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-661

νόαρ, νόας μέλαν: Libri
ὄναρ ὄναρ
. In sententia nihil vituperari potest, si
με
, quod non habent libri, sic inseritur,
ἀμαλάδ᾽ ἄγει ἄραχνος ὡς βάδην ὄναρ μ', ὄναρ μέλαν
. At non aptus est ille locus pronomini, praesertim quum etiam
βάδην ἄραχνος
hiatum faciat. Quare post
ὡς
pronomen inserui.
Ὄναρ
de praecone, qui spectri instar est, tam bene dictum, ut per se minime suspectum sit. Scholiastes quod scribit,
τουτέςτι μηδέν με οὖσαν
, ineptum esse patet, sed convenit ea interpretatio etiam voci quam supra v. 754. posui. Quae quum hic eodem significatu parem vim atque
ὄναρ
habeat praetereaque metro commendetur, reponendam indicavi.
853

854. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-662

ὀτοτοτοτοῖ: Libri
οτοτοτοτοί
.
854

855. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-663

μᾶ Γᾶ, μᾶ Γᾶ: Libri
βοάν
. Quod correxi. Post hunc versum Rob. ut alium versum addit
ὦ μᾶτερ γῆ
. Scilicet ad
μᾶ γᾶ
in margine codicis M. adscriptum est
ὦ μᾶτερ γῆ
.
855

857. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-664

ὦ βᾶ, Γᾶς παῖ, Ζεῦ:
ὦ βᾶ
M.
Βᾶ
significare debet
Βασιλεύς
. Choerobosco p. 16, 7, sive in Bekkeri Anecd. p. 1181.
Βᾶς
fuit rex Ponti. Scholiastes, qui
ὦ πάτερ
interpretatur, recte visus est Valckenario ad Adoniazusas p. 382.
ὦ ἄββα
invenisse. Id ibidem Choeroboscus memorat et Arcadius p. 125, 17. V. Lobeckii Paralip. p. 78. Ceterum similiter Sophocles Phil. 391.
ἀρεστέρα παμβῶτι Γα, μᾶτερ αὐτοῦ Διός
.
857

859. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-665

οὐ γάρ μ' ἔθρεψαν:
οὐ γάρ με θρέψαν
Μ. G.
οὐ γάρ μ' ἐθρέψαν
Rob. Emendate Turn.
859

859. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-666

οὐδ᾽ ἐγήρασαν:
οὐδὲ γήρασαν
Μ. G. Rob. Emendate Turn.
859

860-862. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-667

NA:
και μαι
(
μαιμᾷ
Rob.)
πέλας δίπους ὄφις
M. Rob.
μαμαι πέλας δίπου ὄφις
G.
μαῖ μαῖ
ex P. affertur. Excidisse versum stropha docet.

863. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-668

ἔχιδνα δ᾽ ὡς μέ τις πόδ᾽ ἐνδακοῦσ᾽ ἔχει:
τί ποτ' ἐνδακοῦσα ἔχει
M. G. nam
ι
potius quam
α
in utroque codice scriptum esse videtur, et adnotatum est
ενδακουσ' εχ
Ε.
τίποτ᾽ ἐνδακοῦσ' ἄγει
Rob. Aperte scribendum erat quod dedi.
863

864. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-669

ὀτοτοτοτοῖ: Libri
οτοτοτοτοί
.
864

865. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-670

μᾶ Γᾶ, μᾶ Γᾶ: Libri
βοάν
, ut v. 855.
865

867. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-671

ὦ βᾶ, Γᾶς παῖ, Ζεῦ: Hic etiam M.
ὦ βᾶ
.
867

870. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-672

ἀγοὶ πρόμοι: Libri
ἀγόνοι
. Emendavit Stanleius.
870

871-872. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-673

NA: Hoc distichon in libris post v. 873., hic autem, post v. 870, versus 874. 875. leguntur. Restituit ordinem Heathius.

872. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-674

ἐπεὶ οὐκ ἀκούετ᾽ ὀξὺ τῶν:
ἐπεὶ οὐ κακοῦ ἔξυ
(
ἔξω
Ε. Ρ.)
τῶν
M. G. E. P.
ἐπεὶ οὐκ ἀκούεις σὺ τῶν
Rob. Emendavit Porsonus.
872

873. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-675

διωλόμεσθ'· ἄελπτ', ἄναξ, πάσχομεν:
διωλόμεσθα ἐπτάναξ
Μ. G. Ε.
διωλόμεσθα ἐπτ᾽ ἄναξ
ex P. affertur. Emendate Rob.
873

875. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-676

ὄψεσθε· θαρσεῖτ', οὐκ ἐρεῖτ᾽ ἀναρχίαν:
ὄψεσθε· θάρσει τοῦ χερεῖ ταναρχίαν
Μ.
ὄψεσθε· θάρσει, τουχερεῖτ᾽ ἀναρχίαν
G. Ex E.
οὐχερεῖταναρχίαν
adnotatum est.
ὄψεσθε βασθαρσεῖτ᾽ οὐκ ἐρεῖτ᾽ ἀναρχίαν
Rob. ut
βασ.
personae signum alieno loco illatum sit.
875

876. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-677

ἐκ τίνος:
ἐκ ποίον
libri.
ἐκ τίνος
vir doctus in Diarii class. fasc. VII. p. 159.
876

878. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-678

ἀλλ᾽ ἢ: Libri
ἀλλ᾽ ἦ
. Turnebus
ἀλλ' ἡ
.
878

879. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-679

κάρβανος ὢν δ': Libri
κάρβανος δ᾽ ὤν
. Turnebus
δ'
omisit. Emendavit Porsonus.
879

879. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-680

ἐγχλίεις:
ἐγχλίοις
Rob.
879

880. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-681

ὤρθωσας φρενί:
ώρθωσα φρενεί
Μ.
ώρθωσα φρενί
G. Emendate Rob.
880

881. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-682

ἐμπλάκηται:
ἠμπλάκημε
G.
881

881. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-683

τῶνδέ μοι:
τῶν δ᾽ ἐμοὶ
libri.
881

883-884. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-684

NA: Exciderunt duo versus.

885. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-685

πῶς δ᾽ οὐχί, τἀπολωλός εὑρίσκων ἐγώ;: In Porsoni Miscellaneis p. 218. scribere ille dicitur
πῶς δ᾽ οὐχὶ τἄμ' ὀλωλόθ' εὑρίσκων ἄγω;
Vereor ne id Aeschylus non dixisset praesentis coniunctivo. Quae adscripta sunt firmandae illius coniecturae caussa, Sophocles Oed. Col. 833. et Euripides Heracl. 175.
τοὺς ἐμοὺς ἄγω
indicativo et
τἄμ' ἐῶν ἄγειν ἐμέ
dixerunt. In Aeschyli Prometheo autem 197. 198. et Aristophanis Lysistrata 713. nihil invenio quod huiusmodi locutionem praebeat. Non magis probandus est Valckenarius ad Phoen. 712. scribi volens
πῶς δ᾽ οὐχί; τἀπολωλόθ' εὑρίσκων ἔχω
. Recte libri. Non enim convenit hoc dictum cum verbis regis v. 882. Respondere debebat praeco
quomodo non? nemini enim iniuriam facio
. Tum regem dicere oportebat
at has virgines vi abducere conaris
. Sine dubio initium idem duorum versuum
πῶς δ᾽ οὐχί
caussa fuit omissionis.
885

886. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-686

προξένοις:
προσξένοις
Μ.
πρὸς ξένοις
G. E. Emendavit Victorius.
886

888. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-687

σέβει:
σέβη
Μ. Rob.
σέβῃ
G.
888

890. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-688

οὐδέν:
οἶδ'
Μ.
οἶδ'
G. Emendate Rob.
890

890. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-689

σέθεν κλύω:
σέθεν κάτω
Μ. G.
σέθεν κλύω
Rob.
890

891. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-690

εἴ τις τάςδε μὴ 'ξαιρήσεται: Tyrwhittus
οὔ τις τάςδε μὴ ἐξαιρήσεται
. Potuit ita loqui praeco, sed tamen videtur ille nonnihil territus increpatione regis iam minus confidenter loqui. Quare nihil mutandum puto, sed sic intelligenda esse haec verba,
abducam, nisi tu mihi has eripias
.
891

892. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-691

κλαίοις ἄν:
κλάεις
Μ.
κλάοις
G.
κλαίοις
Rob.
892

892. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-692

οὐ μάλ᾽:
οὐδὲ μάλ'
Μ.
οὐδὲ μάν
G.
οὐ μάλ'
Rob.
892

895. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-693

λέγοιμ᾽ ἂν: Libri
λέγοις ἄν
. Recte Heathium
λέγοιμ' ἄν
scribi iussisse docet responsio regis.
895

896. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-694

ἀβουκόλητον:
ἀβουκόλυτον
G.
896

900. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-695

NA: Post hunc versum positi sunt in libri versus 914-917. V. ad v. 913.
900

901. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-696

τοὔνομ᾽; ἐν:
τοὔνομὶ ἐν
Μ. G.
τοὔνομα ἐν
Rob.
901

902. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-697

εἴσει σύ τ' αὐτὸς χοἰ ξυνέμποροι σέθεν:
εἰσθιγαυτοσ χοιϊ
(sic)
ξυνέμποροι σέθεν
Μ.
ἴσως γ' αὐτὸς χ' οἱ ξυνέμποροι
idem in margine.
ἴσως γ' αὐτὸς χ᾽ οἱ ξυνέμποροι σέθεν
G.
ἴσθι γ' αὐτὸς
idem in margine.
ἴσθι γ' αὐτὸς χοὶ ξυνέμποροι σέθεν
Rob. Emendavit Burgesius.
902

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

832-1028. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-520

1
2
viertes Epeisodion: 1. Die Danaiden werden mit Ent- setzen des nahenden Herolds der Ägyptiaden gewahr und flüchten zum Altare. Der Herold erscheint und herrscht die Danaiden an (832-855). 2. Kommos (856-921), eine aufgeregte Szene, in welcher der Herold die Danaiden mit Drohungen und Gewalt bewegen will ihm zu den Schiffen zu folgen. 3. Der König weist den gewalt- tätigen Herold ab, welcher vor seinem Abtreten Krieg ankündigt. Den Danaiden überläßt der König die Wahl ihres Aufenthalts (922-976). 4. Die Danaiden wollen diese Wahl ihrem Vater anheimgeben und befehlen ihren Dienerinnen neben ihnen sich aufzustellen (977-990). 5. Danaos kommt mit einer Leibwache zu- rück um seine Töchter nach Argos zu bringen (991-1028). Die Partie 832-909 ist in einer sehr verderbten Gestalt überliefert, so daß sich an mehreren Stellen kaum nur der Sinn des ursprünglichen Textes erkennen läßt. Außer Pers. 678-680 findet sich glücklicher- weise im ganzen Äschylos keine Stelle, die auch nur annähernd einen so entstellten Text hätte. Vgl.,,Über die Textüberlieferung des Aschylos" in den Sitzungsb. der Münch. Ak. d. W. 1888 II S. 347 f.

845. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-526

3
4
βαῖνε: so kann ein Paar dem letzten Paare, das sich noch nicht zum Götteraltare geflüchtet hat, zurufen. πρὸς ἀλκήν: Schol. πρὸς τὴν τῶν θεῶν ἀλκήν. Vgl. 739 ἀλκῆς τῆσδε.

846. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-527

5
6
Das Asyndeton bei der Be- gründung. — βλοσυρός, βλοσυρῶπις sind Homerische Wörter. Vgl. Hesych. βλοσυρόν· φοβερόν, κατα- πληκτικόν. Der Gedanke hat all- gemeinen Sinn, erhält aber durch vat lokale Färbung:,,Was in seiner Uppigkeit wilden Sinn hat, unerträglich zu Wasser und Land." ναἳ καὶ ἐν γῇ s. v. a. ἐν ναἳ καὶ ἐν γᾷ. Vgl. Soph. Ο. Τ. 734 Δελφῶν κἀπὸ Δαυλίας. ist zu προ-

848. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-528

7
8
γᾶς für γᾶι Peiper. τάσσου, stelle dich vor uns zum Schutze, sei uns Schirm. Schol. ὦ Πελασγέ, πρὸ ἡμῶν παράταξαι. Vgl. Andok. myst. 107 σφᾶς αὐτοὺς προτάξαντες πρὸ τῶν Ἑλλήνων

849-850. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-529

9
10
Hesych. σοῦσθε· ἴτε, ὁρμᾶτε. βᾶρις (Schiff, Kahn) ist ein ägyptisches Wort (Herod. II 96); es hieß so das Nilschiff (aus dem Holze des Gummibaums). Das Wort findet sich auch bei Propert. III 11, 44. Davon barca, Barke. ὅπως ποδῶν ( ἔχετε) wie πῶς ἔχεις δόξης; oder ὡς τάχους ἕκαστος εἶχε. Die Ellipse von ἔχετε ist ungewöhn- lich und erklärt sich vielleicht aus dem Gebrauch des Ausdrucks als stehender Redensart, vgl. Plat. Gorg. 507 D ἀκολασίαν φευκτέον ὡς ἔχει ποδῶν ἕκαστος.

851. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-530

11
12
Die οὐκοῦν οὐκοῦν τιλμοὶ τιλμοὶ καὶ στιγμοὶ πολυαίμων φόνιος ἀποκοπὰ κρατός. Schon die Verdopplung weist auf ein anderes Wort als οὐκοῦν hin; den Akk. der Sub- stantiva deutet πολυαίμων d. i. πολύαιμον an. Das imperativische ὀκνεῖν past für den plumpen Barbaren: macht euch gefaßt auf Zerraufen des Haares und blutiges Stechen und tödliches Abhauen des Kopfes". Handschrift gibt

855. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-531

13
14
ὀλοαὶ μέγ᾽ ἐπ' ἄμαλα Her- mann für ὀλύμεναι ὀλόμεν᾽ ἐπαμίδα nach Hesych. ἄμαλα· τὴν ναῦν. μέγ' ὀλοαί wie σεμνᾶς μέγα 147.

856-921. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-532

15
16
Kommos, in welchem die Partien des Herolds bei dem ersten Strophenpaar auch melisch sind, bei dem zweiten aus drei, bei dem dritten und vierten aus zwei Trimetern bestehen. Die drei ersten Strophenpaare scheinen die drei στοίχοι, die ἐφύμνια 900-903, 910-913 und das vierte Strophenpaar der Gesamtchor vor- zutragen.

856-857. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-533

17
18
πολύρυτον steht nicht als müßiges Epitheton: die starke Be- wegung des Meeres hätte zum Untergang verhelfen sollen. ἁλμήεντα: weil ein Spondeus einem Daktylus ( ἀλφεσί - 867) entspricht, vermutet Hermann ἁλμιόεντα. Aber diese Form, für welche man auf τερμιόεις verweist, ist unsicher. Die

858. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-534

19
20
δεσποσίῳ ξὺν ὕβρει, abstr. pro concreto (samt deinen über- mütigen Herrn). — ξὺν wie 32. γομφοδέτῳ: vgl. γομφοπαγής Aristoph. Frö. 824, γεγόμφωται σκάφος oben 449. Die V. 862f. sind um der Responsion und des Sinnes willen, nach welchem die Worte nur im Munde des Chors passen, von Oberdick hierhergesetzt. Handschrift gibt κελεύω βία μεθέσθαι ἴχαρ φρενί τ' ἄταν: γλίχαρ hat Lobeck gefordert nach dem Schol. ἐπιθυμία. Für φρενὸς ἄταν vgl. das andere Schol. τὴν ἐπιθυμίαν ἴχαρ εἶπεν, τὴν ἄτην τῆς φρενός: ,,ich gebiete dir deine Gier nach Gewalttätigkeit, unter welcher dein Verstand leidet, abzulegen". Vgl. Αg. 102 ἐλπὶς ἀμύνει φροντίδ᾽ ἄπληστον λύπης, θυμοφθόρον ἄτην, ebenso als Apposition δύσφορον ἄταν Eum. 378, ρίψοπλον ἄταν Sieb. 302.

860-861. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-535

21
22
Blutrünstig werde ich dich im Laufschritt zum Schiffe jagen. Fort, fort!" Der Text dieser Verse ist ganz unsicher, da die Handschrift αἵμονες ὡς ἐπάμιδα ησυδουπιατάπιτα bietet. Vgl. Schol. ἡμαγμένον σε καθίζω, wonach Weil δίαιμόν σ᾽ ἐς ἄμαλ᾽ ἴζω σύδην ver- mutet hat. — Hesych. σύδην ταχέως καὶ ὁρμητικῶς. ἀπιτέα für ἀπι- τέον wie Soph. Ant. 677 ἀμυντέ ἐστί, 678 ἡσσητέα u. δ.

864-865. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-536

23
24
Ιω ἰοῦ für i ὼ ιόν Turn., andere schreiben ιώ ιώ oder τοῦ ἰοῦ. Verlasse die Götterstätte geh zum Schiffe die Götter- stätte, die im Land der Frommen (in Ägypten) ungeehrt ist" (da die Ägypter andere Götter verehren, wie der Herold 904f. u. 933 wieder- holt). Darin liegt der Gedanke ,,geh zum Schiffe, welches dich zur wahren Götterstätte zurückführen soll". Nach der Erklärung des Schol. μήποτε μετέχων τῆς τιμῆς ἐν τῇ πόλει τῶν εὐσεβῶν wäre ἀτίετ᾽ nicht ἀτίετα, sondern ἀτίετε und gehörten die Worte dem Chor.

867. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-537

25
26
ἀλφεσίβοιον ύδωρ: Schol. τὸ ζωοποιοῦν τὰ θρέμματα ἢ ἔντιμον μεταφορικῶς. λέγει δὲ τὸ τοῦ Νείλου. Bei Homer bedeutet ἀλφεσίβοιος Rinder einbringend ( παρθένοι ἀλφεσίβοιαι Σ 593). Da diese Bedeutung hier dem Sinne nicht entspricht, kann man ἀλδεσί- βοιον (,, das Wachstum und Ge- deihen der Rinder fördernd") er- warten, wenn auch ἀλφεσίβοιον ὕδωρ von Alex. Aetol. bei Parthen. Erot. 14 gebraucht wird: οὐδὲ Μελίσσῳ Πειρήνηςτοιόνδ' ἀλφεσίβοιον ὕδωρ θηλήσει μέγαν υἱόν. Jeden- falls darf man nicht an meta- phorischen Gebrauch ( ἔντιμον) denken. Zum Gedanken vgl. πολυθρέμμων Νεῖλος Pers. 34, Ael. anim. III 33 αἱ δὲ Αἰγύπτιαι ( αἶγες) ἔστιν αἳ πέντε ἀποτίκτουσι καὶ αἱ

868-869. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-538

27
28
durch dessen Trunk ge- stärkt sich den Sterblichen das Blut mit Lebenskraft erfüllt." Schol. ἀρρενογόνον γὰρ τὸ ὕδωρ τοῦ Νείλου ὅθεν Ζεὺς πιών ἔτεκεν " Αρεα. Strab. XV 695 καὶ τὸν Νεῖλον δ᾽ εἶναι γόνιμον μᾶλλον ἑτέρων καὶ μεγαλοφυῆ γεννᾶν καὶ τἄλλα καὶ τὰ ἀμφίβια· τάς τε γυναῖκας ἔσθ' ὅτε καὶ τετράδυμα τίκτειν τὰς Αἰγυπτίας, Plut. Is. et Osir. S. 353 Α οὐδὲν οὕτω τίμιον Αἰγυπτίοις ὡς ὁ Νεῖλος. πιαίνειν δοκεῖ καὶ μάλιστα πολυ- σαρκίαν ποιεῖν τὸ Νειλῷον ὕδωρ πινόμενον (eine irrige Vorstellung, vgl. Uhlemann Äg. Alt. II S. 284). Die Änderung von Conington βοτοῖσι scheint hiernach unnötig zu sein. Auch diese Angabe hat der Dichter wahrscheinlich der Periegese des Hekatäos entnommen, zu 769. ἀλλὰ

870-871. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-539

29
30
,,Auf diesen Sitz habe ich, Alter, als Landesangehörige, als Altadelige ein ererbtes Anrecht“, da mein Geschlecht aus diesem Lande stammt. Die Handschrift gibt ἄγειος γέγειος Lobeck) ἐγὼ βαθυχαῖος βαθείας βαρείας γέρον, worin βαθρείας nach der Vermutung Headlams von βαθείας mit e über θ d. i. βαρείας herrührt. Dieses βαθείας scheint erklärende Bei- schrift zu βαθυχαίους zu sein und das für den Sinn nötige ἔχω ἕδρας verdrängt zu haben. Möglicher- weise ist βαρείας aus βάθρων ἕδρας entstanden. Zu γεγείους vgl. Suid. γεγεῖαι βόες· αἱ ἀρχαῖαι und Steph. Βyz. γῆ ἀπὸ γέα κραθέν· ἀφ᾿ οὗ τὸ γέγειος κτητικὸν πλεονασμῷ τοῦ γε. Schol. βαθυχαῖος· ἡ μεγά λως εὐγενής· χάοι γὰρ οἱ εὐγενεῖς, Hesych. χάιος· ἀγαθός, Aristoph. Lys. 91 χαΐα (Schol. ἀντὶ τοῦ ἀγαθήν.

872. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-540

31
32
où de xtɛ. d. i. ich aber sage dir: du wirst alsbald ins Schiff, ja ins Schiff gehen, du magst wollen oder nicht." θέα λεος ἀθέλεος: diese Formen fin- den sich nur hier. Die rück- sichtslose Wendung (nolens volens) findet sich häufig, z. B. Sieb. 414 Θεοῦ θέλοντος καὶ μὴ θέλοντος, Soph. Phil. 1298 ἐάν τ' ᾿Αχιλλέως παῖς ἐάν τε μὴ θέλῃ. Das Asynde- ton bei gegensätzlichen Begriffen wie ἄνω κάτω, dicenda tacenda, docti indocti.

875. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-541

33
34
,,Ungern, ungern (d. i. wenn es dich auch schwer ankommt) mußt du fortgehen von den Stufen des Altars, bevor du das Schlimmste, gegen das du dich nicht wehren kannst, erleidest", d. i. wenn du dich nicht den schlimmsten MiB- handlungen aussetzen willst". Die Handschrift gibt: βίᾳ βίᾳ τε πολλῷ φροῦδα βάτεαι βαθυμετρικα ( βατέα βαθμίδων πρόκακα Enger) παθῶν ὀλόμεναι παλάμαις. Einen Anhalts- punkt für die Herstellung gibt die Strophe; ὀλόμεναι παλάμαις scheint eine Erklärung zu ἀπάλαμα zu ent- halten. Zu βία ( φρενῶν) vgl. Prom. 699 πρὸς βίαν πράσσειν τάδε. βατέα wie ἀπιτέα 861. ἀπάλαμα wie Eur. Kykl. 597 πρίν τι τὸν πατέρα παθεῖν ἀπάλαμνον. — πρό- κακα auch Pers. 990.

879-880. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-542

35
36
εἰ γὰρ für καὶ γὰρ Heath. Für σαλεύου (wegen des fehlenden Auguments zu 576) gibt die Hand- schrift ὄλοιο gegen den Sinn: wärest du doch rat- und hilflos vom Sturme auf der meerflutenden Flur herumgeworfen worden am Sarpedonischen Male, dem sand- reichen, herumirrend im Nebel". ἁλίρρυτον ἄλσος wie πόντιον ἄλσος Pers. 113, vgl. Plaut. Mil. glor. II 5, 3 in locis Neptuniis templisque tur- bulentis. κατὰ Σαρπηδόνιον χῶμα: Schol. κατὰ τὴν Σαρπηδονίαν ἄκραν. Den Tod des Sarpedon, welcher durch Patroklos fiel (Hom. Π 419 1.), hat Aschylos in den Κάρες behandelt. Hypnos und Thanatos tragen die Leiche des Sarpedon nach Lykien, ἔνθα ἑ ταρχύσουσι κασίγνητοί τε ἔται τε τύμβῳ τε στήλη τε (ebd. 675). Nach Strab. XIV 670 lag das Vorgebirge (80 Stadien) westlich von der Mündung des Kalykadnos (in Kili- kien). Das Epitheton πολύψαμμον (für πολυψάμαθον Emperius) deutet auf Sandbänke. ἀερίαις ἐν (für εὐρείαις εἶν Hartung) αὔραις, in nebeliger Luft, zu 77.

884. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-543

37
38
Hesych. λακάζει· λέληκε, βοᾷ, ἀπὸ τοῦ λακεῖν. Der Imperativ hat konzessive Bedeutung; daher der Schol. μάτην ληκεῖς καὶ βοᾷς.

885. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-544

39
40
οὐχ ὑπερθορῇ: Schol. οὐκ < ἂν> ἐκφύγοις. Vielleicht ist nach Hartungs Vermutung υπεκθορῇ zu schreiben.

886. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-545

41
42
,,magst du auch eine noch verbittertere Klageweise ertönen lassen". ἀχοῦσα wie Sieb. 854 ἀχεῖν. Aber der Text ist unsicher, da die Handschrift bietet: ἴυζε καὶ βόα πικρότερ᾽ ἀχέων οἰζύος νόμον ἔχων ( ἴυζε και βόα hat Hermann, welcher χέουσα καὶ πικρότερον οἰζύος νόμον schreibt, als Wieder- holung von ἴυζε καὶ λάκαζε 884 getilgt).

888-889. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-546

43
44
Kränkungen bellend du allein im Namen des Landes strotzest du in maßloser Aufge- blasenheit." Die Handschrift gibt λυμασις ὑπρογασυλάσκοι περιχαμπτὰ βρυάζεις: λύμας εἷς nach dem Schol. εἰς ὑπὲρ τῶν Αἰγυπτίων πρεσβεύοι Dindorf, σὺ πρὸ γᾶς Hermann, ὑλάσκων περίχαυνα Enger. Zu περίχαυνα ( ΑΚΚ. des inneren Ob- jekts) vgl. Eur. Andr. 931 απ μοι λέγουσαι τούσδ᾽ ἐχαύνωσαν λόγους. - Hesych. βρυάζειν· γαυριᾶν, ἥδε σθαι. Das vordringliche Wesen von Herolden, die sich im Gefühle ihrer Unverletzlichkeit als Herren aufspielten, wird öfters bei Euri- pides (Hiket., Heraklid.) gegeißelt. 8904. ὃς ἐπωπᾶ δ' (für ὃς ἐρωτᾶςMartin) . . ἄλαστον (für αιστον Her- mann) βριν: „, der mit ansieht, wie du verblendetem Übermute frönst, der hehre Nil möge mich vor dir behüten". Der Nil wurde als Gott verehrt und hatte seine besonderen Priester; in Nilopolis war ihm ein Tempel geweiht.

893. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-547

45
46
ἀμφίστροφον für ἀντίστροφον Porson nach dem Schol. τὴν ἐξ ἀμφο- τέρων τῶν μερῶν ἑλισσομένην ὅ ἐστιν ἀμφιέλισσαν (an beiden Seiten ge- schweift).

895. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-548

47
48
D. i. sonst wirst du rück- sichtslos an den Haaren hingezerrt werden".

896. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-549

49
50
,,Wehe, Vater, die Hilfe des Götterbildes ( βρέτεος ἄρος aus dem Schol. ἡ τῶν βρετέων ἐπικουρία βλάπτει με und Eustath. 1422, 19 ἀπὸ δὲ τοῦ ἀρῶ καὶ ἄρος τὸ ὄφελος παρ' Αἰσχύλῳ ἐν Ικέτισι „ βρότεος ἄρος ἄτα“ κτέ. Αbresch für βροτιοσα ροσαται) (mit welcher du mich vertröstetest, 739), ist mein Unheil geworden. Rücksichtslos ( μάλα δ' für μάλδα Bothe) führt er mich ( με 899 fehlt in der Handschrift) fort wie eine Spinne mit langen Schrit- ten, ein Nachtgespenst." ἄραχνος statt der gewöhnlichen Form ἀράχνη scheint auch Nom. zu ἀράχνου Fragm. 121 zu sein trotz der An- gabe bei Hesych. ἀράχνου· ἀπ᾿ εὐ θείας ὁ ἀράχνης. Αἰσχύλος Λαΐῳ. Über die schwarze Spinne vgl. Aristot. hist. anim. IX 39 τὸ δ' ἕτερον ( ἀράχνιον) μεῖζον, τὸ μὲν χρῶμα μέλαν, τὰ δὲ σκέλη τὰ πρό- σθια μακρὰ ἔχον, τῇ δὲ κινήσει νωθρὸν καὶ βαδίζον ἠρέμα.

901-902. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-550

51
52
μᾶ Γα: Schol. ὦ μῆτερ Γῆ. Also steht μᾶ für μᾶτερ wie nach- her πᾶ für πάτερ. — βοὴν φοβερός wie βοὴν ἀγαθός.