Aeschylus Supplices 843

Ettore Romagnoli (Translator)

Ahimè! Tra le salsedini
dell'errabondo flutto
dovevi, coi tuoi principi
900
protervi, e le compagini
dei legni, andar distrutto!

Supplices. Aeschylus. Ettore Romagnoli (Translator). Bologna. 1922.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) (Italian) (Eschilo, Le Supplici: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (9)
Ἱκέτιδες First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 843-901 focus
Ἱκέτιδες Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 843-901 focus
Greek (Editio princeps, 1518) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliants, 1518 edition. Native printed lineation, page markers, and automated correspondence to the Perseus/Smyth edition.) — 843 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Joannes Cornelius de Pauw, 1745.) — 843 focus
Εἶτ᾿ ἀνὰ πολύῤῥυτον
Αλμήεντα πόρον,
850
Δεσποσίῳ ξὺν ὕβρει,
Γομφοδέτῳ τε δορὶ δι᾽ ὅλε,
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 843 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. Gottfried Hermann, 1852.) — 843 focus
ΙΚΕΤΙΔΕΣ (OCR draft) Experimental (ΙΚΕΤΙΔΕΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 843 focus
Ἱκέτιδες (OCR draft) Experimental (Ἱκέτιδες. N. Wecklein, 1885.) — 843 focus
εἴθ᾽ ἀνὰ πολύρυτον
ἁλμήεντα πόρον
δεσποσίῳ ξὺν ὕβρει
γυμφυδέτῳ τε δόρει διώλου.
Aeschyli Supplices (OCR draft) Experimental (Aeschyli Supplices. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 843 focus
Translations (7)
Suppliant Maidens Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 843-900 focus
The Suppliant Women. (OCR draft) Experimental (The Suppliant Women.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 843 focus
or to the billowy salt deep, with tyrannic insolence, and with a spear firmly bound with iron, I will place you bloody in the ship, wheref 2 if after that you continue your vociferations,
LES SUPPLIANTES (OCR draft) Experimental (LES SUPPLIANTES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 843 focus
la démesure de tes maîtres et leur vaisseau
The Suppliants (OCR draft) Experimental (The Suppliants. Robert Potter, 1779.) — 843 focus
Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 843 focus
Fixaq; hasta omnino,
790
Colloco te in cruentam nauim,
Iubeo ui participare.
Relinquae statuas d hastam ito
Ne fortè udieat rursus
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Suppliant Maidens — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 843 focus
Would God that on the wand'ring brine
890
Thou and this braggart tongue of thine
Had sunk beneath the main—
Thy mast and planks, made fast in vain!
Thee would I drive aboard once more,
A slayer and a dastard, from the shore!
895
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 843 focus
Oder auf salziger See
800
Weithinwogender Flut
Sez' ich in herrischem Trok
Dich mit vernietetem Speer
Blutiggepeitscht in das Schiff!
Und widerstrebst du länger,
805
Schärs' ich des Zwanges Gewalt, dir endlich
Auszutreiben den Wahnsinn!

Commentary

Critical apparatus to The Suppliant Women (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Suppliant Women.) focus

849. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-657

οὐδάμ᾽ ἕζεται: Libri
οὐδαμ᾽ ἕζεται
. Emendavit Pauwius.
849

850. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-658

οἰοῖ:
δι οι
Μ.
οἳ οἳ
G.
οἶ οἶ
Rob.
850

851. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-659

βρέτεος ἄρος ἄτα:
βροτιοσα ροσαται
Μ. Ε.
βροστίοσα ροσάται
G.
βρέτειος προς ἄτας
Rob.
χροτιόσα
ex P. affertur. Eustathius p. 1422, 18.
ἀπὸ δὲ τοῦ ἀρῶ καὶ ἄρος τὸ ὄφελος παρ' Αισχύλῳ ἐν Ικετίσι, βρότεος ἄρος άτα, ἤτοι τὸ εὖ τῶν βροτῶν καὶ τὸ ὄφελος ἔτη ἐστίν
. Si haec recte scripta sunt, falsam scripturam secutus est Eustathius,
βρότεος
. Veram interpretatus est scholiastes,
ἡ τῶν βρετέων ἐπικουρία βλάπτει με
.
851

852. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-660

ἀμαλάδ᾽ ἄγει μ᾽:
αμαλαδυχει
M. G.
αμαλάδ᾽ ἄγει
Rob. Dubitari potest scripseritne
ἀμαιμάκετος
, quod syllabis cum antistrophico congruit, an quod ut ad rem accommodatius praetuli
ἀμαλάδ᾽ ἄγει
.
852

853. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-661

νόαρ, νόας μέλαν: Libri
ὄναρ ὄναρ
. In sententia nihil vituperari potest, si
με
, quod non habent libri, sic inseritur,
ἀμαλάδ᾽ ἄγει ἄραχνος ὡς βάδην ὄναρ μ', ὄναρ μέλαν
. At non aptus est ille locus pronomini, praesertim quum etiam
βάδην ἄραχνος
hiatum faciat. Quare post
ὡς
pronomen inserui.
Ὄναρ
de praecone, qui spectri instar est, tam bene dictum, ut per se minime suspectum sit. Scholiastes quod scribit,
τουτέςτι μηδέν με οὖσαν
, ineptum esse patet, sed convenit ea interpretatio etiam voci quam supra v. 754. posui. Quae quum hic eodem significatu parem vim atque
ὄναρ
habeat praetereaque metro commendetur, reponendam indicavi.
853

854. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-662

ὀτοτοτοτοῖ: Libri
οτοτοτοτοί
.
854

855. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-663

μᾶ Γᾶ, μᾶ Γᾶ: Libri
βοάν
. Quod correxi. Post hunc versum Rob. ut alium versum addit
ὦ μᾶτερ γῆ
. Scilicet ad
μᾶ γᾶ
in margine codicis M. adscriptum est
ὦ μᾶτερ γῆ
.
855

857. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-664

ὦ βᾶ, Γᾶς παῖ, Ζεῦ:
ὦ βᾶ
M.
Βᾶ
significare debet
Βασιλεύς
. Choerobosco p. 16, 7, sive in Bekkeri Anecd. p. 1181.
Βᾶς
fuit rex Ponti. Scholiastes, qui
ὦ πάτερ
interpretatur, recte visus est Valckenario ad Adoniazusas p. 382.
ὦ ἄββα
invenisse. Id ibidem Choeroboscus memorat et Arcadius p. 125, 17. V. Lobeckii Paralip. p. 78. Ceterum similiter Sophocles Phil. 391.
ἀρεστέρα παμβῶτι Γα, μᾶτερ αὐτοῦ Διός
.
857

859. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-665

οὐ γάρ μ' ἔθρεψαν:
οὐ γάρ με θρέψαν
Μ. G.
οὐ γάρ μ' ἐθρέψαν
Rob. Emendate Turn.
859

859. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-666

οὐδ᾽ ἐγήρασαν:
οὐδὲ γήρασαν
Μ. G. Rob. Emendate Turn.
859

860-862. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-667

NA:
και μαι
(
μαιμᾷ
Rob.)
πέλας δίπους ὄφις
M. Rob.
μαμαι πέλας δίπου ὄφις
G.
μαῖ μαῖ
ex P. affertur. Excidisse versum stropha docet.

863. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-668

ἔχιδνα δ᾽ ὡς μέ τις πόδ᾽ ἐνδακοῦσ᾽ ἔχει:
τί ποτ' ἐνδακοῦσα ἔχει
M. G. nam
ι
potius quam
α
in utroque codice scriptum esse videtur, et adnotatum est
ενδακουσ' εχ
Ε.
τίποτ᾽ ἐνδακοῦσ' ἄγει
Rob. Aperte scribendum erat quod dedi.
863

864. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-669

ὀτοτοτοτοῖ: Libri
οτοτοτοτοί
.
864

865. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-670

μᾶ Γᾶ, μᾶ Γᾶ: Libri
βοάν
, ut v. 855.
865

867. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-671

ὦ βᾶ, Γᾶς παῖ, Ζεῦ: Hic etiam M.
ὦ βᾶ
.
867

870. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-672

ἀγοὶ πρόμοι: Libri
ἀγόνοι
. Emendavit Stanleius.
870

871-872. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-673

NA: Hoc distichon in libris post v. 873., hic autem, post v. 870, versus 874. 875. leguntur. Restituit ordinem Heathius.

872. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-674

ἐπεὶ οὐκ ἀκούετ᾽ ὀξὺ τῶν:
ἐπεὶ οὐ κακοῦ ἔξυ
(
ἔξω
Ε. Ρ.)
τῶν
M. G. E. P.
ἐπεὶ οὐκ ἀκούεις σὺ τῶν
Rob. Emendavit Porsonus.
872

873. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-675

διωλόμεσθ'· ἄελπτ', ἄναξ, πάσχομεν:
διωλόμεσθα ἐπτάναξ
Μ. G. Ε.
διωλόμεσθα ἐπτ᾽ ἄναξ
ex P. affertur. Emendate Rob.
873

875. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-676

ὄψεσθε· θαρσεῖτ', οὐκ ἐρεῖτ᾽ ἀναρχίαν:
ὄψεσθε· θάρσει τοῦ χερεῖ ταναρχίαν
Μ.
ὄψεσθε· θάρσει, τουχερεῖτ᾽ ἀναρχίαν
G. Ex E.
οὐχερεῖταναρχίαν
adnotatum est.
ὄψεσθε βασθαρσεῖτ᾽ οὐκ ἐρεῖτ᾽ ἀναρχίαν
Rob. ut
βασ.
personae signum alieno loco illatum sit.
875

876. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-677

ἐκ τίνος:
ἐκ ποίον
libri.
ἐκ τίνος
vir doctus in Diarii class. fasc. VII. p. 159.
876

878. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-678

ἀλλ᾽ ἢ: Libri
ἀλλ᾽ ἦ
. Turnebus
ἀλλ' ἡ
.
878

879. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-679

κάρβανος ὢν δ': Libri
κάρβανος δ᾽ ὤν
. Turnebus
δ'
omisit. Emendavit Porsonus.
879

879. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-680

ἐγχλίεις:
ἐγχλίοις
Rob.
879

880. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-681

ὤρθωσας φρενί:
ώρθωσα φρενεί
Μ.
ώρθωσα φρενί
G. Emendate Rob.
880

881. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-682

ἐμπλάκηται:
ἠμπλάκημε
G.
881

881. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-683

τῶνδέ μοι:
τῶν δ᾽ ἐμοὶ
libri.
881

883-884. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-684

NA: Exciderunt duo versus.

885. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-685

πῶς δ᾽ οὐχί, τἀπολωλός εὑρίσκων ἐγώ;: In Porsoni Miscellaneis p. 218. scribere ille dicitur
πῶς δ᾽ οὐχὶ τἄμ' ὀλωλόθ' εὑρίσκων ἄγω;
Vereor ne id Aeschylus non dixisset praesentis coniunctivo. Quae adscripta sunt firmandae illius coniecturae caussa, Sophocles Oed. Col. 833. et Euripides Heracl. 175.
τοὺς ἐμοὺς ἄγω
indicativo et
τἄμ' ἐῶν ἄγειν ἐμέ
dixerunt. In Aeschyli Prometheo autem 197. 198. et Aristophanis Lysistrata 713. nihil invenio quod huiusmodi locutionem praebeat. Non magis probandus est Valckenarius ad Phoen. 712. scribi volens
πῶς δ᾽ οὐχί; τἀπολωλόθ' εὑρίσκων ἔχω
. Recte libri. Non enim convenit hoc dictum cum verbis regis v. 882. Respondere debebat praeco
quomodo non? nemini enim iniuriam facio
. Tum regem dicere oportebat
at has virgines vi abducere conaris
. Sine dubio initium idem duorum versuum
πῶς δ᾽ οὐχί
caussa fuit omissionis.
885

886. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-686

προξένοις:
προσξένοις
Μ.
πρὸς ξένοις
G. E. Emendavit Victorius.
886

888. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-687

σέβει:
σέβη
Μ. Rob.
σέβῃ
G.
888

890. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-688

οὐδέν:
οἶδ'
Μ.
οἶδ'
G. Emendate Rob.
890

890. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-689

σέθεν κλύω:
σέθεν κάτω
Μ. G.
σέθεν κλύω
Rob.
890

891. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-690

εἴ τις τάςδε μὴ 'ξαιρήσεται: Tyrwhittus
οὔ τις τάςδε μὴ ἐξαιρήσεται
. Potuit ita loqui praeco, sed tamen videtur ille nonnihil territus increpatione regis iam minus confidenter loqui. Quare nihil mutandum puto, sed sic intelligenda esse haec verba,
abducam, nisi tu mihi has eripias
.
891

892. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-691

κλαίοις ἄν:
κλάεις
Μ.
κλάοις
G.
κλαίοις
Rob.
892

892. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-692

οὐ μάλ᾽:
οὐδὲ μάλ'
Μ.
οὐδὲ μάν
G.
οὐ μάλ'
Rob.
892

895. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-693

λέγοιμ᾽ ἂν: Libri
λέγοις ἄν
. Recte Heathium
λέγοιμ' ἄν
scribi iussisse docet responsio regis.
895

896. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-694

ἀβουκόλητον:
ἀβουκόλυτον
G.
896

900. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-695

NA: Post hunc versum positi sunt in libri versus 914-917. V. ad v. 913.
900

901. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-696

τοὔνομ᾽; ἐν:
τοὔνομὶ ἐν
Μ. G.
τοὔνομα ἐν
Rob.
901

902. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-hermann1852-appcrit-lat1-697

εἴσει σύ τ' αὐτὸς χοἰ ξυνέμποροι σέθεν:
εἰσθιγαυτοσ χοιϊ
(sic)
ξυνέμποροι σέθεν
Μ.
ἴσως γ' αὐτὸς χ' οἱ ξυνέμποροι
idem in margine.
ἴσως γ' αὐτὸς χ᾽ οἱ ξυνέμποροι σέθεν
G.
ἴσθι γ' αὐτὸς
idem in margine.
ἴσθι γ' αὐτὸς χοὶ ξυνέμποροι σέθεν
Rob. Emendavit Burgesius.
902

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Suppliants, explanatory commentary pp. 24–120. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

832-1028. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-520

1
2
viertes Epeisodion: 1. Die Danaiden werden mit Ent- setzen des nahenden Herolds der Ägyptiaden gewahr und flüchten zum Altare. Der Herold erscheint und herrscht die Danaiden an (832-855). 2. Kommos (856-921), eine aufgeregte Szene, in welcher der Herold die Danaiden mit Drohungen und Gewalt bewegen will ihm zu den Schiffen zu folgen. 3. Der König weist den gewalt- tätigen Herold ab, welcher vor seinem Abtreten Krieg ankündigt. Den Danaiden überläßt der König die Wahl ihres Aufenthalts (922-976). 4. Die Danaiden wollen diese Wahl ihrem Vater anheimgeben und befehlen ihren Dienerinnen neben ihnen sich aufzustellen (977-990). 5. Danaos kommt mit einer Leibwache zu- rück um seine Töchter nach Argos zu bringen (991-1028). Die Partie 832-909 ist in einer sehr verderbten Gestalt überliefert, so daß sich an mehreren Stellen kaum nur der Sinn des ursprünglichen Textes erkennen läßt. Außer Pers. 678-680 findet sich glücklicher- weise im ganzen Äschylos keine Stelle, die auch nur annähernd einen so entstellten Text hätte. Vgl.,,Über die Textüberlieferung des Aschylos" in den Sitzungsb. der Münch. Ak. d. W. 1888 II S. 347 f.

849-850. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-529

3
4
Hesych. σοῦσθε· ἴτε, ὁρμᾶτε. βᾶρις (Schiff, Kahn) ist ein ägyptisches Wort (Herod. II 96); es hieß so das Nilschiff (aus dem Holze des Gummibaums). Das Wort findet sich auch bei Propert. III 11, 44. Davon barca, Barke. ὅπως ποδῶν ( ἔχετε) wie πῶς ἔχεις δόξης; oder ὡς τάχους ἕκαστος εἶχε. Die Ellipse von ἔχετε ist ungewöhn- lich und erklärt sich vielleicht aus dem Gebrauch des Ausdrucks als stehender Redensart, vgl. Plat. Gorg. 507 D ἀκολασίαν φευκτέον ὡς ἔχει ποδῶν ἕκαστος.

851. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-530

5
6
Die οὐκοῦν οὐκοῦν τιλμοὶ τιλμοὶ καὶ στιγμοὶ πολυαίμων φόνιος ἀποκοπὰ κρατός. Schon die Verdopplung weist auf ein anderes Wort als οὐκοῦν hin; den Akk. der Sub- stantiva deutet πολυαίμων d. i. πολύαιμον an. Das imperativische ὀκνεῖν past für den plumpen Barbaren: macht euch gefaßt auf Zerraufen des Haares und blutiges Stechen und tödliches Abhauen des Kopfes". Handschrift gibt

855. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-531

7
8
ὀλοαὶ μέγ᾽ ἐπ' ἄμαλα Her- mann für ὀλύμεναι ὀλόμεν᾽ ἐπαμίδα nach Hesych. ἄμαλα· τὴν ναῦν. μέγ' ὀλοαί wie σεμνᾶς μέγα 147.

856-921. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-532

9
10
Kommos, in welchem die Partien des Herolds bei dem ersten Strophenpaar auch melisch sind, bei dem zweiten aus drei, bei dem dritten und vierten aus zwei Trimetern bestehen. Die drei ersten Strophenpaare scheinen die drei στοίχοι, die ἐφύμνια 900-903, 910-913 und das vierte Strophenpaar der Gesamtchor vor- zutragen.

856-857. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-533

11
12
πολύρυτον steht nicht als müßiges Epitheton: die starke Be- wegung des Meeres hätte zum Untergang verhelfen sollen. ἁλμήεντα: weil ein Spondeus einem Daktylus ( ἀλφεσί - 867) entspricht, vermutet Hermann ἁλμιόεντα. Aber diese Form, für welche man auf τερμιόεις verweist, ist unsicher. Die

858. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-534

13
14
δεσποσίῳ ξὺν ὕβρει, abstr. pro concreto (samt deinen über- mütigen Herrn). — ξὺν wie 32. γομφοδέτῳ: vgl. γομφοπαγής Aristoph. Frö. 824, γεγόμφωται σκάφος oben 449. Die V. 862f. sind um der Responsion und des Sinnes willen, nach welchem die Worte nur im Munde des Chors passen, von Oberdick hierhergesetzt. Handschrift gibt κελεύω βία μεθέσθαι ἴχαρ φρενί τ' ἄταν: γλίχαρ hat Lobeck gefordert nach dem Schol. ἐπιθυμία. Für φρενὸς ἄταν vgl. das andere Schol. τὴν ἐπιθυμίαν ἴχαρ εἶπεν, τὴν ἄτην τῆς φρενός: ,,ich gebiete dir deine Gier nach Gewalttätigkeit, unter welcher dein Verstand leidet, abzulegen". Vgl. Αg. 102 ἐλπὶς ἀμύνει φροντίδ᾽ ἄπληστον λύπης, θυμοφθόρον ἄτην, ebenso als Apposition δύσφορον ἄταν Eum. 378, ρίψοπλον ἄταν Sieb. 302.

860-861. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-535

15
16
Blutrünstig werde ich dich im Laufschritt zum Schiffe jagen. Fort, fort!" Der Text dieser Verse ist ganz unsicher, da die Handschrift αἵμονες ὡς ἐπάμιδα ησυδουπιατάπιτα bietet. Vgl. Schol. ἡμαγμένον σε καθίζω, wonach Weil δίαιμόν σ᾽ ἐς ἄμαλ᾽ ἴζω σύδην ver- mutet hat. — Hesych. σύδην ταχέως καὶ ὁρμητικῶς. ἀπιτέα für ἀπι- τέον wie Soph. Ant. 677 ἀμυντέ ἐστί, 678 ἡσσητέα u. δ.

864-865. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-536

17
18
Ιω ἰοῦ für i ὼ ιόν Turn., andere schreiben ιώ ιώ oder τοῦ ἰοῦ. Verlasse die Götterstätte geh zum Schiffe die Götter- stätte, die im Land der Frommen (in Ägypten) ungeehrt ist" (da die Ägypter andere Götter verehren, wie der Herold 904f. u. 933 wieder- holt). Darin liegt der Gedanke ,,geh zum Schiffe, welches dich zur wahren Götterstätte zurückführen soll". Nach der Erklärung des Schol. μήποτε μετέχων τῆς τιμῆς ἐν τῇ πόλει τῶν εὐσεβῶν wäre ἀτίετ᾽ nicht ἀτίετα, sondern ἀτίετε und gehörten die Worte dem Chor.

867. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-537

19
20
ἀλφεσίβοιον ύδωρ: Schol. τὸ ζωοποιοῦν τὰ θρέμματα ἢ ἔντιμον μεταφορικῶς. λέγει δὲ τὸ τοῦ Νείλου. Bei Homer bedeutet ἀλφεσίβοιος Rinder einbringend ( παρθένοι ἀλφεσίβοιαι Σ 593). Da diese Bedeutung hier dem Sinne nicht entspricht, kann man ἀλδεσί- βοιον (,, das Wachstum und Ge- deihen der Rinder fördernd") er- warten, wenn auch ἀλφεσίβοιον ὕδωρ von Alex. Aetol. bei Parthen. Erot. 14 gebraucht wird: οὐδὲ Μελίσσῳ Πειρήνηςτοιόνδ' ἀλφεσίβοιον ὕδωρ θηλήσει μέγαν υἱόν. Jeden- falls darf man nicht an meta- phorischen Gebrauch ( ἔντιμον) denken. Zum Gedanken vgl. πολυθρέμμων Νεῖλος Pers. 34, Ael. anim. III 33 αἱ δὲ Αἰγύπτιαι ( αἶγες) ἔστιν αἳ πέντε ἀποτίκτουσι καὶ αἱ

868-869. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-538

21
22
durch dessen Trunk ge- stärkt sich den Sterblichen das Blut mit Lebenskraft erfüllt." Schol. ἀρρενογόνον γὰρ τὸ ὕδωρ τοῦ Νείλου ὅθεν Ζεὺς πιών ἔτεκεν " Αρεα. Strab. XV 695 καὶ τὸν Νεῖλον δ᾽ εἶναι γόνιμον μᾶλλον ἑτέρων καὶ μεγαλοφυῆ γεννᾶν καὶ τἄλλα καὶ τὰ ἀμφίβια· τάς τε γυναῖκας ἔσθ' ὅτε καὶ τετράδυμα τίκτειν τὰς Αἰγυπτίας, Plut. Is. et Osir. S. 353 Α οὐδὲν οὕτω τίμιον Αἰγυπτίοις ὡς ὁ Νεῖλος. πιαίνειν δοκεῖ καὶ μάλιστα πολυ- σαρκίαν ποιεῖν τὸ Νειλῷον ὕδωρ πινόμενον (eine irrige Vorstellung, vgl. Uhlemann Äg. Alt. II S. 284). Die Änderung von Conington βοτοῖσι scheint hiernach unnötig zu sein. Auch diese Angabe hat der Dichter wahrscheinlich der Periegese des Hekatäos entnommen, zu 769. ἀλλὰ

870-871. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-539

23
24
,,Auf diesen Sitz habe ich, Alter, als Landesangehörige, als Altadelige ein ererbtes Anrecht“, da mein Geschlecht aus diesem Lande stammt. Die Handschrift gibt ἄγειος γέγειος Lobeck) ἐγὼ βαθυχαῖος βαθείας βαρείας γέρον, worin βαθρείας nach der Vermutung Headlams von βαθείας mit e über θ d. i. βαρείας herrührt. Dieses βαθείας scheint erklärende Bei- schrift zu βαθυχαίους zu sein und das für den Sinn nötige ἔχω ἕδρας verdrängt zu haben. Möglicher- weise ist βαρείας aus βάθρων ἕδρας entstanden. Zu γεγείους vgl. Suid. γεγεῖαι βόες· αἱ ἀρχαῖαι und Steph. Βyz. γῆ ἀπὸ γέα κραθέν· ἀφ᾿ οὗ τὸ γέγειος κτητικὸν πλεονασμῷ τοῦ γε. Schol. βαθυχαῖος· ἡ μεγά λως εὐγενής· χάοι γὰρ οἱ εὐγενεῖς, Hesych. χάιος· ἀγαθός, Aristoph. Lys. 91 χαΐα (Schol. ἀντὶ τοῦ ἀγαθήν.

872. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-540

25
26
où de xtɛ. d. i. ich aber sage dir: du wirst alsbald ins Schiff, ja ins Schiff gehen, du magst wollen oder nicht." θέα λεος ἀθέλεος: diese Formen fin- den sich nur hier. Die rück- sichtslose Wendung (nolens volens) findet sich häufig, z. B. Sieb. 414 Θεοῦ θέλοντος καὶ μὴ θέλοντος, Soph. Phil. 1298 ἐάν τ' ᾿Αχιλλέως παῖς ἐάν τε μὴ θέλῃ. Das Asynde- ton bei gegensätzlichen Begriffen wie ἄνω κάτω, dicenda tacenda, docti indocti.

875. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-541

27
28
,,Ungern, ungern (d. i. wenn es dich auch schwer ankommt) mußt du fortgehen von den Stufen des Altars, bevor du das Schlimmste, gegen das du dich nicht wehren kannst, erleidest", d. i. wenn du dich nicht den schlimmsten MiB- handlungen aussetzen willst". Die Handschrift gibt: βίᾳ βίᾳ τε πολλῷ φροῦδα βάτεαι βαθυμετρικα ( βατέα βαθμίδων πρόκακα Enger) παθῶν ὀλόμεναι παλάμαις. Einen Anhalts- punkt für die Herstellung gibt die Strophe; ὀλόμεναι παλάμαις scheint eine Erklärung zu ἀπάλαμα zu ent- halten. Zu βία ( φρενῶν) vgl. Prom. 699 πρὸς βίαν πράσσειν τάδε. βατέα wie ἀπιτέα 861. ἀπάλαμα wie Eur. Kykl. 597 πρίν τι τὸν πατέρα παθεῖν ἀπάλαμνον. — πρό- κακα auch Pers. 990.

879-880. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-542

29
30
εἰ γὰρ für καὶ γὰρ Heath. Für σαλεύου (wegen des fehlenden Auguments zu 576) gibt die Hand- schrift ὄλοιο gegen den Sinn: wärest du doch rat- und hilflos vom Sturme auf der meerflutenden Flur herumgeworfen worden am Sarpedonischen Male, dem sand- reichen, herumirrend im Nebel". ἁλίρρυτον ἄλσος wie πόντιον ἄλσος Pers. 113, vgl. Plaut. Mil. glor. II 5, 3 in locis Neptuniis templisque tur- bulentis. κατὰ Σαρπηδόνιον χῶμα: Schol. κατὰ τὴν Σαρπηδονίαν ἄκραν. Den Tod des Sarpedon, welcher durch Patroklos fiel (Hom. Π 419 1.), hat Aschylos in den Κάρες behandelt. Hypnos und Thanatos tragen die Leiche des Sarpedon nach Lykien, ἔνθα ἑ ταρχύσουσι κασίγνητοί τε ἔται τε τύμβῳ τε στήλη τε (ebd. 675). Nach Strab. XIV 670 lag das Vorgebirge (80 Stadien) westlich von der Mündung des Kalykadnos (in Kili- kien). Das Epitheton πολύψαμμον (für πολυψάμαθον Emperius) deutet auf Sandbänke. ἀερίαις ἐν (für εὐρείαις εἶν Hartung) αὔραις, in nebeliger Luft, zu 77.

884. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-543

31
32
Hesych. λακάζει· λέληκε, βοᾷ, ἀπὸ τοῦ λακεῖν. Der Imperativ hat konzessive Bedeutung; daher der Schol. μάτην ληκεῖς καὶ βοᾷς.

885. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-544

33
34
οὐχ ὑπερθορῇ: Schol. οὐκ < ἂν> ἐκφύγοις. Vielleicht ist nach Hartungs Vermutung υπεκθορῇ zu schreiben.

886. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-545

35
36
,,magst du auch eine noch verbittertere Klageweise ertönen lassen". ἀχοῦσα wie Sieb. 854 ἀχεῖν. Aber der Text ist unsicher, da die Handschrift bietet: ἴυζε καὶ βόα πικρότερ᾽ ἀχέων οἰζύος νόμον ἔχων ( ἴυζε και βόα hat Hermann, welcher χέουσα καὶ πικρότερον οἰζύος νόμον schreibt, als Wieder- holung von ἴυζε καὶ λάκαζε 884 getilgt).

888-889. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-546

37
38
Kränkungen bellend du allein im Namen des Landes strotzest du in maßloser Aufge- blasenheit." Die Handschrift gibt λυμασις ὑπρογασυλάσκοι περιχαμπτὰ βρυάζεις: λύμας εἷς nach dem Schol. εἰς ὑπὲρ τῶν Αἰγυπτίων πρεσβεύοι Dindorf, σὺ πρὸ γᾶς Hermann, ὑλάσκων περίχαυνα Enger. Zu περίχαυνα ( ΑΚΚ. des inneren Ob- jekts) vgl. Eur. Andr. 931 απ μοι λέγουσαι τούσδ᾽ ἐχαύνωσαν λόγους. - Hesych. βρυάζειν· γαυριᾶν, ἥδε σθαι. Das vordringliche Wesen von Herolden, die sich im Gefühle ihrer Unverletzlichkeit als Herren aufspielten, wird öfters bei Euri- pides (Hiket., Heraklid.) gegeißelt. 8904. ὃς ἐπωπᾶ δ' (für ὃς ἐρωτᾶςMartin) . . ἄλαστον (für αιστον Her- mann) βριν: „, der mit ansieht, wie du verblendetem Übermute frönst, der hehre Nil möge mich vor dir behüten". Der Nil wurde als Gott verehrt und hatte seine besonderen Priester; in Nilopolis war ihm ein Tempel geweiht.

893. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-547

39
40
ἀμφίστροφον für ἀντίστροφον Porson nach dem Schol. τὴν ἐξ ἀμφο- τέρων τῶν μερῶν ἑλισσομένην ὅ ἐστιν ἀμφιέλισσαν (an beiden Seiten ge- schweift).

895. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-548

41
42
D. i. sonst wirst du rück- sichtslos an den Haaren hingezerrt werden".

896. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-549

43
44
,,Wehe, Vater, die Hilfe des Götterbildes ( βρέτεος ἄρος aus dem Schol. ἡ τῶν βρετέων ἐπικουρία βλάπτει με und Eustath. 1422, 19 ἀπὸ δὲ τοῦ ἀρῶ καὶ ἄρος τὸ ὄφελος παρ' Αἰσχύλῳ ἐν Ικέτισι „ βρότεος ἄρος ἄτα“ κτέ. Αbresch für βροτιοσα ροσαται) (mit welcher du mich vertröstetest, 739), ist mein Unheil geworden. Rücksichtslos ( μάλα δ' für μάλδα Bothe) führt er mich ( με 899 fehlt in der Handschrift) fort wie eine Spinne mit langen Schrit- ten, ein Nachtgespenst." ἄραχνος statt der gewöhnlichen Form ἀράχνη scheint auch Nom. zu ἀράχνου Fragm. 121 zu sein trotz der An- gabe bei Hesych. ἀράχνου· ἀπ᾿ εὐ θείας ὁ ἀράχνης. Αἰσχύλος Λαΐῳ. Über die schwarze Spinne vgl. Aristot. hist. anim. IX 39 τὸ δ' ἕτερον ( ἀράχνιον) μεῖζον, τὸ μὲν χρῶμα μέλαν, τὰ δὲ σκέλη τὰ πρό- σθια μακρὰ ἔχον, τῇ δὲ κινήσει νωθρὸν καὶ βαδίζον ἠρέμα.

901-902. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg001-wecklein1902-com-ger1-550

45
46
μᾶ Γα: Schol. ὦ μῆτερ Γῆ. Also steht μᾶ für μᾶτερ wie nach- her πᾶ für πάτερ. — βοὴν φοβερός wie βοὴν ἀγαθός.