T. Maccius Plautus Miles Gloriosus 2.6

Sceledrvs

Satin abiit ille neque erile negotium

plus curat, quasi non servitutem serviat?

certo illa quidem hic nunc intus est in aedibus,

nam egomet cubantem eam modo offendi domi.

certum est nunc observationi operam dare.

485

Periplectomenvs

non hercle hisce homines me marem, sed feminam

vicini rentur esse servi militis:

ita me ludificant. meamne hic invitam hospitam,

quae heri huc Athenis cum hospite advenit meo,

tractatam et ludificatam, ingenuam et liberam?

490

Sceledrvs

Perii hercle, hic ad me recta habet rectam viam.

metuo, illaec mihi res ne malo magno fuat,

quantum hunc audivi facere verborum senem.

Periplectomenvs

Accedam ad hominem. tun, Sceledre, hic, scelerum caput,

meam ludificavisti hospitam ante aedis modo?

495

Sceledrvs

Vicine, ausculta quaeso.

Periplectomenvs

Ego auscultem tibi?

Sceledrvs

Expurigare volo me.

Periplectomenvs

Tun te expuriges,

qui facinus tantum tamque indignum feceris?

an quia latrocinamini, arbitramini

quidvis licere facere vobis, verbero?

500

Sceledrvs

Licetne?

Periplectomenvs

At ita me di deaeque omnis ament,

nisi mihi supplicium virgeum de te datur

longum diutinumque, a mane ad vesperum,

quod meas confregisti imbricis et tegulas,

ibi dum condignam te sectatus essectatu's simiam,

505

quodque inde inspectavisti meum apud me hospitem

amplexum amicam, quom osculabatur, suam,

quodque cóncubinam erilem insimulare ausus es

probri pudicam meque summi flagiti,

tum quod tractavisti hospitam ante aedis meam:

510

nisi mihi supplicium stimuleum de te datur,

dedecoris pleniorem erum faciam tuom,

quam magno vento plenumst undarum mare.

Sceledrvs

Ita sum coactus, Periplectomene, ut nesciam

utrum me postulare prius tecum aequom siet;

515

nisi si istaec non est haec neque haec istast, mihi

me expurigare tibi videtur aequius;

sicut etiam nunc nescio quid viderim:

itast ista huius similis nostrai tua,

siquidem non eadem est.

520

Periplectomenvs

Vise ad me intro, iam scies.

Sceledrvs

Licetne?

Periplectomenvs

Quin te iubeo; et placide noscita.

Sceledrvs

Ita facere certum est. —

Periplectomenvs

Heus, Philocomasium, cito

transcurre curriculo ad nos, ita negotiumst.

post, quando exierit Sceledrus a nobis, cito

transcurrito ad vos rursum curriculo domum.

525

nunc pol ego metuo ne quid infuscaverit.

si hic non videbit mulierem — aperitur foris.

Sceledrvs

Pro di immortales, similiorem mulierem

magisque eándem, ut pote quae non sit eadem, non reor

529530

deos fácere posse.

Periplectomenvs

Quid nunc?

Sceledrvs

Commerui malum.

Periplectomenvs

Quid igitur? eanest?

Sceledrvs

Etsi east, non est ea.

Periplectomenvs

Vidistin istam?

Sceledrvs

Vidi, et illam et hospitem,

complexam atque osculantem.

Periplectomenvs

Eanest?

Sceledrvs

Nescio.

Periplectomenvs

Vin scire plane?

535

Sceledrvs

Cupio.

Periplectomenvs

Abi intro ad vos domum

continuo, vide sitne istaec vostra intus.

Sceledrvs

Licet,

pulchre admonuisti. iám ego ad te exibo foras. —

Periplectomenvs

Numquam edepol hominem quemquam ludificarier

magis facete vidi et magis miris modis.

sed eccum egreditur.

540

Sceledrvs

Periplectomene, te opsecro

per deos atque homines perque stultitiam meam

perque tua genua —

Periplectomenvs

Quíd opsecras me?

Sceledrvs

Inscitiae

meae et stultitiae ignoscas. nunc demum scio

me fuisse excordem, caecum, incogitabilem.

nam Philocomasium eccam intus.

545

Periplectomenvs

Quid nunc, furcifer?

vidistin ambas?

Sceledrvs

Vidi.

Periplectomenvs

Erum exhibeas volo.

Sceledrvs

Meruisse equidem me maxumum fateor malum,

et tuae fecisse me hospitae aio iniuriam;

sed meam esse erilem concubinam censui,

cui me custodem erus addidit miles meus.

550

nam ex uno puteo similior numquam potis

aqua aquai sumi quam haec est atque ista hospita.

et me despexe ad te per impluvium tuom

fateor.

Periplectomenvs

Quid ni fateare, ego quod viderim?

et ibi osculantem meum hospitem cum ista hospita

555

vidisti?

Sceledrvs

Vidi (cur negem quod viderim?),

sed Philocomasium me vidisse censui.

Periplectomenvs

Ratun istic me hominem esse omnium minimi preti,

si ego me sciente paterer vicino meo

eam fieri apud me tam insignite iniuriam?

560

Sceledrvs

Nunc demum a me insipienter factum esse arbitror,

cum rem cognosco; at non malitiose tamen

feci.

Periplectomenvs

Immo indigne; nám hominem servom suos

domitos habere oportet oculos et manus

orationemque.

565

Sceledrvs

Egone si post hunc diem

muttivero, etiam quod egomet certo sciam,

dato excruciandum me: egomet me dedam tibi;

nunc hoc mi ignosce quaeso.

Periplectomenvs

Vincam animum meum,

ne malitiose factum id esse aps te arbitrer.

ignoscam tibi istuc.

570

Sceledrvs

At tibi di faciant bene.

Periplectomenvs

Ne tu hercle, si te di ament, linguam comprimes

posthac, etiam illud quod scies nesciveris

nec videris quod videris.

Sceledrvs

Bene me mones,

ita facere certum est. sed satine oratus esoratu's?

Periplectomenvs

Abi.

Sceledrvs

Numquid nunc aliud me vis?

575

Periplectomenvs

Ne me noveris.

Sceledrvs

Dedit híc mihi verba. quam benigne gratiam

fecit, ne iratus esset. scio quam rem gerat:

ut miles cum extemplo a foro adveniat domum,

domi cómprehendar. una hic et Palaestrio

me habent venalem: sensi et iam dudum scio.

580

numquam hercle ex ista nassa ego hodie escam petam;

nam iam aliquo aufugiam et me occultabo aliquot dies,

dum haec consilescunt turbae atque irae leniunt.

nam uni satis populo impio merui mali. —

verum tamen dé me quidquid est, ibo hinc domum.

585

Periplectomenvs

Illic hínc abscessit. sat edepol certo scio,

occisam saepe sapere plus multo suem:

quoin id adimatur ne id quod vidit viderit.

nam illius oculi atque aures atque opinio

transfugere ad nos. usque adhuc actum est probe;

590

nimium festivam mulier operam praehibuit.

redeo in senatum rusum; nam Palaestrio

domi nunc apud me est, Sceledrus nunc autemst foris:

frequens senatus poterit nunc haberier.

ibo intro, ne, dum absum, alter sorti defuat. —

595