Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Χορός

ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρός,

σιγᾶθ᾽, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,

γλώσσης χάριν δὲ πάντ᾽ ἀπαγγείλῃ τάδε

πρὸς τοὺς κρατοῦντας· οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε

θανόντας ἐν κηκῖδι πισσήρει φλογός.
265

Ὀρέστης

οὔτοι προδώσει Λοξίου μεγασθενὴς

χρησμός, κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν,

κἀξορθιάζων πολλά, καὶ δυςχειμέρους

ἄτας ὑφ᾽ ἧπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος,

εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους,
270

τρόπον τὸν αὐτὸν ἀνταποκτεῖναι λέγων,

ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον·

αὐτὸν δ᾽ ἔφασκε τῇ φίλῃ ψυχῇ τάδε

τίσειν μ' ἔχοντα πολλὰ δυςτερπῆ κακά.

τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυςφρόνων μηνίματα
275

βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε, τὰς δ᾽ ἀεὶ νόσους,

σαρκῶν ἐπαμβατῆρας ἀγρίαις γνάθοις

λειχῆνας ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν·

λευκὰς δὲ κόρσας τῇδ᾽ ἐπαντέλλειν νόσῳ·

ἄλλας τ' ἐφώνει προςβολὰς Ἐρινύων,
280

ἐκ τῶν πατρῴων αἱμάτων τελουμένας.

τὸ γὰρ σκοτεινὸν τῶν ἐνερτέρων βέλος

ἐκ προςτροπαίων ἐν γένει πεπτωκότων,

καὶ λύσσα, καὶ μάταιος ἐκ νυκτῶν φόβος

ὁρῶντα λαμπρὸν ἐν σκότῳ νωμῶντ᾽ ὀφρὺν
285

κινεῖ, ταράσσει· καὶ διώκεται πόλεως

χαλκηλάτῳ πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας.

καὶ τοῖς τοιούτοις οὔτε κρατῆρος μέρος

εἶναι μετασχεῖν, οὐ φιλοσπόνδου λιβός,

βωμῶν τ' ἀπείργειν οὐχ ὁρωμένην πατρὸς
290

μῆνιν· δέχεσθαι δ᾽ οὔτε συλλύειν τινά.

πάντων δ᾽ ἄτιμον κἄφιλον θνήσκειν χρόνῳ,

Ὀρέστης

κακῶς ταριχευθέντα παμφθάρτῳ μόρῳ.

τοιοῖςδε χρησμοῖς ἆρα χρὴ πεποιθέναι;

κεἰ μὴ πέποιθα, τοὔργον ἔστ' ἐργαστέον.
295

πολλοὶ γὰρ εἰς ἓν συμπίτνουσιν ἵμεροι,

θεοῦ τ᾽ ἐφετμαί, καὶ πατρὸς πένθος μέγα,

καὶ πρὸς πιέζει χρημάτων ἀχηνία,

τὸ μὴ πολίτας εὐκλεεστάτους βροτῶν,

Τροίας ἀναστατῆρας εὐδόξῳ φρενί,
300

δυοῖν γυναικοῖν ὧδ᾽ ὑπηκόους πέλειν.

θήλεια γὰρ φρήν· εἰ δὲ μή, τάχ᾽ εἴσεται.

Libation Bearers. Aeschylus. Gottfried Hermann (Editor). Lipsiae. 1852.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Χοηφόροι (OCR draft) (Greek) (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)

Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 315-478 focus

str. 1

Ὀρέστης¹

ὦ πάτερ αἰνόπατες,² τί σοι
315

φάμενος ἢ τί ῥέξας

τύχοιμ᾽ ἂν ἕκαθεν³ οὐρίσας,

ἔνθα σ᾽ ἔχουσιν εὐναί;

σκότῳ φάος ἀντίμοι-

ρον;⁴ χάριτες δ᾽ ὁμοίως
320

κέκληνται γόος εὐκλεὴς

προσθοδόμοις Ἀτρείδαις.

323

str. 2

Χορός⁵

τέκνον, φρόνημα τοῦ

θανόντος οὐ δαμάζει

πυρὸς [ἡ⁶] μαλερὰ γνάθος,
325

φαίνει δ᾽ ὕστερον ὀργάς:

ὀτοτύζεται δ᾽ ὁ θνῄσκων,

ἀναφαίνεται δ᾽ ὁ βλάπτων.

πατέρων τε καὶ τεκόντων

γόος ἔνδικος ματεύει
330

τἄποιν᾽⁷ ἀμφιλαφὴς ταραχθείς.

332

ant. 1

Ἠλέκτρα

κλῦθὶ νυν, ὦ πάτερ, ἐν μέρει

πολυδάκρυτα πένθη.

δίπαις τοί σ᾽⁸ ἐπιτύμβιος⁹

θρῆνος ἀναστενάζει.
335

τάφος δ᾽ ἱκέτας δέδεκται

φυγάδας θ᾽ ὁμοίως.

τί τῶνδ᾽ εὖ, τί δ᾽ ἄτερ κακῶν;

οὐκ ἀτρίακτος ἄτα;

340

Χορός

ἀλλ᾽ ἔτ᾽ ἂν ἐκ τῶνδε θεὸς χρῄζων
340

θείη¹⁰ κελάδους εὐφθογγοτέρους:

ἀντὶ δὲ θρήνων ἐπιτυμβιδίων

παιὰν¹¹ μελάθροις ἐν βασιλείοις

νεοκρᾶτα φίλον κομίσειεν.¹²

345

str. 3

Ὀρέστης

εἰ γὰρ ὑπ᾽ Ἰλίῳ
345

πρός τινος Λυκίων, πάτερ,

δορίτμητος κατηναρίσθης,¹³

λιπὼν ἂν εὔκλειαν ἐν δόμοισι

τέκνων τ᾽ ἐν¹⁴ κελεύθοις

ἐπιστρεπτὸν αἰῶ¹⁵
350

κτίσας πολύχωστον ἂν εἶχες

τάφον διαποντίου γᾶς¹⁶

δώμασιν εὐφόρητον.

354

ant. 2

Χορός

φίλος φίλοισι τοῖς

ἐκεῖ καλῶς θανοῦσιν
355

κατὰ χθονὸς ἐμπρέπων

σεμνότιμος ἀνάκτωρ,

πρόπολός τε τῶν μεγίστων

χθονίων ἐκεῖ τυράννων:

βασιλεὺς γὰρ ἦν,¹⁷ ὄφρ᾽ ἔζης,¹⁸
360

μόριμον λάχος πιπλάντων¹⁹

χειροῖν²⁰ πεισιβρότοῳ τε βάκτρῳ.²¹

363

ant. 3

Ἠλέκτρα

μηδ᾽ ὑπὸ Τρωίας

τείχεσι φθίμενος, πάτερ,

μετ᾽ ἄλλῳ²² δουρικμῆτι λαῷ
365

παρὰ Σκαμάνδρου πόρον τεθάφθαι.²³

πάρος δ᾽ οἱ κτανόντες

νιν οὕτως δαμῆναι

<φίλοις²⁴>, θανατηφόρον αἶσαν

πρόσω²⁵ τινὰ πυνθάνεσθαι
370

τῶνδε πόνων ἄπειρον.

372

Χορός²⁶

ταῦτα μέν, ὦ παῖ, κρείσσονα χρυσοῦ,

μεγάλης δὲ τύχης καὶ ὑπερβορέου

μείζονα φωνεῖς: δύνασαι²⁷ γάρ.

ἀλλὰ διπλῆς γὰρ τῆσδε μαράγνης²⁸
375

δοῦπος ἱκνεῖται: τῶν μὲν ἀρωγοὶ

κατὰ γῆς ἤδη, τῶν δὲ κρατούντων

χέρες οὐχ ὅσιαι στυγερῶν τούτων,

†πᾶσι δὲ μᾶλλον γεγένηται.²⁹

380

str. 4

Ὀρέστης

τοῦτο διαμπερὲς οὖς³⁰
380

ἵκεθ᾽³¹ ἅπερ τι³² βέλος.

Ζεῦ Ζεῦ, κάτωθεν ἀμπέμπων

ὑστερόποινον ἄταν

βροτῶν τλάμονι καὶ πανούργῳ

χειρί, τοκεῦσι δ᾽ ὅμως τελεῖται.
385
386

str. 5

Χορός

ἐφυμνῆσαι γένοιτό μοι πυκά-

εντ᾽³³ ὀλολυγμὸν ἀνδρὸς

θεινομένου, γυναικός τ᾽

ὀλλυμένας: τί γὰρ κεύθω φρενὸς οἷον³⁴ ἔμπας

ποτᾶται; πάροιθεν δὲ πρῴρας
390

δριμὺς ἄηται κραδίας³⁵

θυμὸς ἔγκοτον στύγος.

394

ant. 4

Ὀρέστησ???³⁶

καὶ πότ᾽³⁷ ἂν ἀμφιθαλὴς

Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι,
395

φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας;

πιστὰ γένοιτο χώρᾳ.

δίκαν δ᾽ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ.

κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί.³⁸

400

Χορός

ἀλλὰ νόμος³⁹ μὲν φονίας σταγόνας
400

χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν

αἷμα. βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν⁴⁰

παρὰ τῶν πρότερον⁴¹ φθιμένων ἄτην

ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπ᾽ ἄτῃ.

405

str. 6

Ἠλέκτρα???

πόποι δᾶ⁴² νερτέρων τυραννίδες <τ᾽>,⁴³
405

ἴδετε πολυκρατεῖς Ἀραὶ τεθυμένων,⁴⁴

ἴδεσθ᾽ Ἀτρειδᾶν τὰ λοίπ᾽ ἀμηχάνως

ἔχοντα καὶ δωμάτων

ἄτιμα. πᾷ τις τράποιτ᾽ ἄν,⁴⁵ ὦ Ζεῦ;

410

ant. 5

Χορός⁴⁶

πέπαλται⁴⁷ δ᾽ αὖτέ μοι φίλον κέαρ
410

τόνδε κλύουσαν οἶκτον.

καὶ τότε μὲν δύσελπις,

σπλάγχνα δέ μοι⁴⁸ κελαινοῦ-

ται πρὸς ἔπος κλυούσᾳ.

ὅταν δ᾽ αὖτ᾽ ἐπ᾽ ἀλκῆς ἐπάρῃ <μ᾽
415

ἐλπίς,> ἀπέστασεν ἄχος

προσφανεῖσά⁴⁹ μοι καλῶς.

418

ant. 6

Ὀρέστησ???⁵⁰

τί δ᾽ ἂν φάντες⁵¹ τύχοιμεν; ἢ⁵² τάπερ

πάθομεν ἄχεα⁵³ πρός γε τῶν τεκομένων;

πάρεστι σαίνειν, τὰ δ᾽ οὔτι θέλγεται.
420

λύκος γὰρ ὥστ᾽ ὠμόφρων

ἄσαντος ἐκ ματρός ἐστι θυμός.

423

str. 7

Χορός

ἔκοψα κομμὸν Ἄριον ἔν τε Κισσίας⁵⁴

νόμοις ἰηλεμιστρίας,⁵⁵

ἀπριγδόπληκτα πολυπλάνητα⁵⁶ δ᾽ ἦν⁵⁷ ἰδεῖν
425

ἐπασσυτεροτριβῆ τὰ χερὸς ὀρέγματα

ἄνωθεν ἀνέκαθεν, κτύπῳ δ᾽ ἐπερρόθει

κροτητὸν ἀμὸν καὶ πανάθλιον κάρα.

429

str. 8

Ἠλέκτρα

ἰὼ⁵⁸ δαΐα

πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς
430

ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτ᾽,

ἄνευ δὲ πενθημάτων

ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.

434

str. 9

Ὀρέστης⁵⁹

ταφὰς ἀτίμους⁶⁰ ἔλεξας, οἴμοι.

πατρὸς δ᾽ ἀτίμωσιν ἆρα⁶¹ τείσει
435

ἕκατι μὲν δαιμόνων,

ἕκατι δ᾽ ἀμᾶν χερῶν.

ἔπειτ᾽ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν.⁶²

439

ant. 9

Χορός⁶³

ἐμασχαλίσθη⁶⁴ δέ γ᾽, ὡς τόδ᾽ εἰδῇς,⁶⁵

ἔπρασσε δ᾽ ᾇπέρ⁶⁶ νιν ὧδε θάπτει,
440

μόρον κτίσαι⁶⁷ μωμένα

ἄφερτον⁶⁸ αἰῶνι σῷ.

κλύεις⁶⁹ πατρῴους δύας ἀτίμους.⁷⁰

445

ant. 7

Ἠλέκτρα⁷¹

λέγεις πατρῷον μόρον: ἐγὼ δ᾽ ἀπεστάτουν
445

ἄτιμος, οὐδὲν ἀξία.

μυχῷ⁷² δ᾽ ἄφερκτος πολυσινοῦς κυνὸς δίκαν

ἑτοιμότερα γέλωτος ἀνέφερον λίβη,

χέουσα⁷³ πολύδακρυν γόον κεκρυμμένα.

τοιαῦτ᾽ ἀκούων ἐν φρεσὶν γράφου, <πάτερ.⁷⁴ >
450
451

ant. 8

Χορός⁷⁵

δι᾽ ὤτων δὲ συν-

τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν⁷⁶ βάσει.

τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει,

τὰ δ᾽ αὐτὸς ὄργα⁷⁷ μαθεῖν.

πρέπει δ᾽ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν.
455
456

str. 10

Ὀρέστης

σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.⁷⁸

Ἠλέκτρα

ἐγὼ δ᾽ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.

Χορός

στάσις δὲ πάγκοινος ἅδ᾽ ἐπιρροθεῖ:

ἄκουσον ἐς φάος μολών,

ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς.
460
461

ant. 10

Ὀρέστης

Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ,⁷⁹ Δίκᾳ Δίκα.

Ἠλέκτρα

ἰὼ θεοί, κραίνετ᾽ ἐνδίκως <δίκας⁸⁰>.

Χορός

τρόμος μ᾽ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων.

τὸ μόρσιμον μένει πάλαι,

εὐχομένοις δ᾽ ἂν ἔλθοι.
465
466

str. 11

Χορός

ὦ⁸¹ πόνος ἐγγενὴς

καὶ παράμουσος Ἄτας⁸²

αἱματόεσσα πλαγά.

ἰὼ δύστον᾽ ἄφερτα κήδη:

ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος.
470
471

ant. 11

Χορός

δώμασιν ἔμμοτον

τῶνδ᾽ ἄκος,⁸³ οὐδ᾽ ἀπ᾽ ἄλλων

ἔκτοθεν, ἀλλ᾽ ἀπ᾽ αὐτῶν,

διώκειν ἔριν⁸⁴ αἱματηράν.

θεῶν <τῶν⁸⁵> κατὰ γᾶς ὅδ᾽ ὕμνος.
475
476

Χορός

ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι,

τῆσδε κατευχῆς πέμπετ᾽ ἀρωγὴν

παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ.⁸⁶⁸⁷

479

Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 315-478 focus

Ὀρέστης

ὦ πάτερ αἰνόπατερ, τί σοι
315

φάμενος ἢ τί ῥέξας

τύχοιμʼ ἂν ἕκαθεν οὐρίσας,

ἔνθα σʼ ἔχουσιν εὐναί,

σκότῳ φάος ἀντίμοι-

ρον; χάριτες δʼ ὁμοίως
320

κέκληνται γόος εὐκλεὴς

προσθοδόμοις Ἀτρείδαις.

323

Χορός

τέκνον, φρόνημα τοῦ

θανόντος οὐ δαμάζει

πυρὸς ἡ μαλερὰ γνάθος,
325

φαίνει δʼ ὕστερον ὀργάς·

ὀτοτύζεται δʼ ὁ θνῄσκων,

ἀναφαίνεται δʼ ὁ βλάπτων.

πατέρων τε καὶ τεκόντων

γόος ἔνδικος ματεύει
330

τὸ πᾶν ἀμφιλαφής ταραχθείς.

332

Ἠλέκτρα

κλῦθὶ νυν, ὦ πάτερ, ἐν μέρει

πολυδάκρυτα πένθη.

δίπαις τοί σʼ ἐπιτύμβιος

θρῆνος ἀναστενάζει.
335

τάφος δʼ ἱκέτας δέδεκται

φυγάδας θʼ ὁμοίως.

τί τῶνδʼ εὖ, τί δʼ ἄτερ κακῶν;

οὐκ ἀτρίακτος ἄτα;

340

Χορός

ἀλλʼ ἔτʼ ἂν ἐκ τῶνδε θεὸς χρῄζων
340

θείη κελάδους εὐφθογγοτέρους·

ἀντὶ δὲ θρήνων ἐπιτυμβιδίων

παιὰν μελάθροις ἐν βασιλείοις

νεοκρᾶτα φίλον κομίσειεν.

345

Ὀρέστης

εἰ γὰρ ὑπʼ Ἰλίῳ
345

πρός τινος Λυκίων, πάτερ,

δορίτμητος κατηναρίσθης·

λιπὼν ἂν εὔκλειαν ἐν δόμοισι

τέκνων τʼ ἐν κελεύθοις

ἐπιστρεπτὸν αἰῶ
350

κτίσας πολύχωστον ἂν εἶχες

τάφον διαποντίου γᾶς

δώμασιν εὐφόρητον,

354

Χορός

φίλος φίλοισι τοῖς

ἐκεῖ καλῶς θανοῦσιν
355

κατὰ χθονὸς ἐμπρέπων

σεμνότιμος ἀνάκτωρ,

πρόπολός τε τῶν μεγίστων

χθονίων ἐκεῖ τυράννων·

βασιλεὺς γὰρ ἦσθʼ, ὄφρʼ ἔζης,
360

μόριμον λάχος πιπλάντων

χεροῖν πεισίβροτόν τε βάκτρον.

363

Ἠλέκτρα

μηδʼ ὑπὸ Τρωίας

τείχεσι φθίμενος, πάτερ,

μετʼ ἄλλῳ δουρικμῆτι λαῷ
365

παρὰ Σκαμάνδρου πόρον τεθάφθαι.

πάρος δʼ οἱ κτανόντες

νιν οὕτως δαμῆναι

φίλοις, θανατηφόρον αἶσαν

πρόσω τινὰ πυνθάνεσθαι
370

τῶνδε πόνων ἄπειρον.

372

Χορός

ταῦτα μέν, ὦ παῖ, κρείσσονα χρυσοῦ,

μεγάλης δὲ τύχης καὶ ὑπερβορέου

μείζονα φωνεῖς· δύνασαι γάρ.

ἀλλὰ διπλῆς γὰρ τῆσδε μαράγνης
375

δοῦπος ἱκνεῖται· τῶν μὲν ἀρωγοὶ

κατὰ γῆς ἤδη, τῶν δὲ κρατούντων

χέρες οὐχ ὅσιαι στυγερῶν τούτων·

παισὶ δὲ μᾶλλον γεγένηται.

380

Ὀρέστης

τοῦτο διαμπερὲς οὖς
380

ἵκεθʼ ἅπερ τι βέλος.

Ζεῦ Ζεῦ, κάτωθεν ἀμπέμπων

ὑστερόποινον ἄταν

βροτῶν τλάμονι καὶ πανούργῳ

χειρὶ—τοκεῦσι δʼ ὅμως τελεῖται.
385

386

Χορός

ἐφυμνῆσαι γένοιτό μοι πυκά-

εντʼ ὀλολυγμὸν ἀνδρὸς

θεινομένου, γυναικός τʼ

ὀλλυμένας· τί γὰρ κεύθω φρενὸς οἷον ἔμπας

ποτᾶται; πάροιθεν δὲ πρῴρας
390

δριμὺς ἄηται κραδίας

θυμὸς ἔγκοτον στύγος.

394

Ἠλέκτρα

καί πότʼ ἂν ἀμφιθαλὴς

Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι,
395

φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας;

πιστὰ γένοιτο χώρᾳ.

δίκαν δʼ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ.

κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί.

400

Χορός

ἀλλὰ νόμος μὲν φονίας σταγόνας
400

χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν

αἷμα. βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν

παρὰ τῶν πρότερον φθιμένων ἄτην

ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπʼ ἄτῃ.

405

Ὀρέστης

πόποι δὴ νερτέρων τυραννίδες,
405

ἴδετε πολυκρατεῖς Ἀραὶ φθινομένων,

ἴδεσθʼ Ἀτρειδᾶν τὰ λοίπʼ ἀμηχάνως

ἔχοντα καὶ δωμάτων

ἄτιμα. πᾷ τις τράποιτʼ ἄν, ὦ Ζεῦ;

410

Χορός

πέπαλται δαὖτὲ μοι φίλον κέαρ
410

τόνδε κλύουσαν οἶκτον

καὶ τότε μὲν δύσελπις,

σπλάγχνα δέ μοι κελαινοῦ-

ται πρὸς ἔπος κλυούσᾳ.

ὅταν δʼ αὖτʼ ἐπʼ ἀλκῆς ἐπάρῃ μʼ
415

ἐλπὶς, ἀπέστασεν ἄχος

προσφανεῖσά μοι καλῶς.

418

Ἠλέκτρα

τί δʼ ἂν φάντες τύχοιμεν ἢ τά περ

πάθομεν ἄχεα πρός γε τῶν τεκομένων;

πάρεστι σαίνειν, τὰ δʼ οὔτι θέλγεται.
420

λύκος γὰρ ὥστʼ ὠμόφρων

ἄσαντος ἐκ ματρός ἐστι θυμός.

423

Χορός

ἔκοψα κομμὸν Ἄριον ἔν τε Κισσίας

νόμοις ἰηλεμιστρίας,

ἀπριγδόπληκτα πολυπλάνητα δʼ ἦν ἰδεῖν
425

ἐπασσυτεροτριβῆ τὰ χερὸς ὀρέγματα

ἄνωθεν ἀνέκαθεν, κτύπῳ δʼ ἐπερρόθει

κροτητὸν ἀμὸν καὶ πανάθλιον κάρα.

429

Ἠλέκτρα

ἰὼ ἰὼ δαΐα

πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς
430

ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτʼ,

ἄνευ δὲ πενθημάτων

ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.

434

Ὀρέστης

τὸ πᾶν ἀτίμως ἔλεξας, οἴμοι.

πατρὸς δʼ ἀτίμωσιν ἆρα τείσει
435

ἕκατι μὲν δαιμόνων,

ἕκατι δʼ ἀμᾶν χερῶν;

ἔπειτʼ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν.

439

Χορός

ἐμασχαλίσθη δέ γʼ, ὡς τόδʼ εἰδῇς·

ἔπρασσε δʼ, ᾇπέρ νιν ὧδε θάπτει,
440

μόρον κτίσαι μωμένα

ἄφερτον αἰῶνι σῷ.

κλύεις πατρῴους δύας ἀτίμους.

445

Ἠλέκτρα

λέγεις πατρῷον μόρον· ἐγὼ δʼ ἀπεστάτουν
445

ἄτιμος, οὐδὲν ἀξία·

μυχῷ δʼ ἄφερκτος πολυσινοῦς κυνὸς δίκαν

ἑτοιμότερα γέλωτος ἀνέφερον λίβη,

χέουσα πολύδακρυν γόον κεκρυμμένα.

τοιαῦτʼ ἀκούων ἐν φρεσὶν γράφου ˘ ¯.
450

451

Χορός

διʼ ὤτων δὲ συν-

τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν βάσει.

τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει,

τὰ δʼ αὐτὸς ὄργα μαθεῖν.

πρέπει δʼ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν.
455

456

Ὀρέστης

σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.

Ἠλέκτρα

ἐγὼ δʼ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.

Χορός

στάσις δὲ πάγκοινος ἅδʼ ἐπιρροθεῖ·

ἄκουσον ἐς φάος μολών,

ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς.
460

461

Ὀρέστης

Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ, Δίκᾳ Δίκα.

Ἠλέκτρα

ἰὼ θεοί, κραίνετʼ ἐνδίκως δίκας.

Χορός

τρόμος μʼ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων.

τὸ μόρσιμον μένει πάλαι,

εὐχομένοις δʼ ἂν ἔλθοι.
465

466

Χορός

ὦ πόνος ἐγγενὴς

καὶ παράμουσος Ἄτας

αἱματόεσσα πλαγά.

ἰὼ δύστονʼ ἄφερτα κήδη·

ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος.
470

471

Χορός

δώμασιν ἔμμοτον

τῶνδʼ ἄκος, οὐδʼ ἀπʼ ἄλλων

ἔκτοθεν, ἀλλʼ ἀπʼ αὐτῶν,

διʼ ὠμὰν ἔριν αἱματηράν.

θεῶν τῶν κατὰ γᾶς ὅδʼ ὕμνος.
475

476

Χορός

ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι,

τῆσδε κατευχῆς πέμπετʼ ἀρωγὴν

παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 264 focus

ΧΟ.

ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρὸς,

σιγᾶθ᾽, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,
265

γλώσσης χάριν δὲ πάντ᾽ ἀπαγγείλῃ τάδε

πρὸς τοὺς κρατοῦντας· οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε

θανόντας ἐν κηκίδι πισσήρει φλογός.

ΟΡ.

οὔτοι προδώσει Λοξίου μεγασθενής

χρησμὸς κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν,
270

κἀξορθιάζων πολλὰ καὶ δυσχειμέρους

ἄτας ὑφ᾽ ἦπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος,

εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους·

[τρόπον τὸν αὐτὸν ἀνταποκτεῖναι λέγων,

ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον·
275

αὐτὸν δ᾽ ἔφασκε τῇ φίλῃ ψυχῇ τάδε

τίσειν μ᾽ ἔχοντα πολλὰ δυστερπῆ κακά.

τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυσφρόνων μειλίγματα

βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε, τὰς δὲ νῷν νόσους,

σαρκῶν ἐπαμβατῆρας ἀγρίαις γνάθοις

280

λειχῆνας ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν·

λευκὰς δὲ κόρσας τῇδ᾽ ἐπαντέλλειν νόσῳ·

ἄλλας τ᾽ ἐφώνει προσβολὰς Ἐρινύων

ἐκ τῶν πατρῴων αἱμάτων τελουμένας,

ὁρῶντα λαμπρὸν ἐν σκότῳ νωμῶντ᾽ ὀφρύν

285

τὸ γὰρ σκοτεινὸν τῶν ἐνερτέρων βέλος

ἐκ προστροπαίων ἐν γένει πεπτωκότων,

καὶ λύσσα καὶ μάταιος ἐκ νυκτῶν φόβος

κινεῖ, ταράσσει, καὶ διώκεσθαι πόλεως

χαλκηλάτῳ πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας.

290

καὶ τοῖς τοιούτοις οὔτε κρατῆρος μέρος

εἶναι μετασχεῖν, οὐ φιλοσπόνδου λιβός,

βωμῶν τ' ἀπείργειν οὐχ ὁρωμένην πατρὸς

μῆνιν· δέχεσθαι δ᾽ οὔτε συλλύειν τινά.

πάντων δ᾽ ἄτιμον κἄφιλον θνήσκειν χρόνῳ

295

κακῶς ταριχευθέντα παμφθάρτῳ μόρῳ.]

τοιοῖσδε χρησμοῖς ἆρα χρὴ πεποιθέναι,

κεἰ μὴ πέποιθα, τοὔργον ἔστ᾽ ἐργαστέον.

πολλοὶ γὰρ εἰς ἓν συμπίτνουσιν ἵμεροι,

θεοῦ τ᾽ ἐφετμαὶ καὶ πατρὸς πένθος μέγα,

300

καὶ πρὸς πιέζει χρημάτων ἀχηνία,

τὸ μὴ πολίτας εὐκλεεστάτους βροτῶν,

Τροίας ἀναστατῆρας εὐδόξῳ φρενὶ,

δυοῖν γυναικοῖν ὧδ᾽ ὑπηκόους πέλειν.

θήλεια γὰρ φρήν· εἰ δὲ μὴ, τάχ' εἴσεται.

305

ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 264 focus

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 264 focus

ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρός,

σιγᾶθ᾽, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,

γλώσσης χάριν δὲ πάντ᾽ ἀπαγγείλη τάδε
265

πρὸς τοὺς κρατοῦντας· οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε

¹²³⁴⁵⁶⁷

ἐντελεῖς Pauw. θήραν πατρώαν θήραν πατρώαν schol. θῆρα πατρώα (πατρώα m) Μ. λέγω λέγω Ald. ἐγώ Μ. καὶ σὲ Μ. ἀποφθίρασ Μ, corr. in ἀποφθείρασ m. εὔθυνον (superscr. οι m) Μ. εὐπειθῆ (superscr. ut vid. m) M. δ' ἂν ἄρειας δ' ἂν ἄρειας Turnebus δαναρίασ Μ. paragraphus praefixa in M. ἴδοιμι Μ.

θανόντας ἐν κηκίδι πισσήρει φλογός.

ΟΡ.

οὗτοι προδώσει Λοξίου μεγασθενὴς

χρησμὸς κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν,

κἀξορθιάζων πολλὰ καὶ δυσχειμέρους
270

ἄτας ὑφ᾽ ἧπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος,

εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους,

τρόπον τὸν αὐτὸν ἀνταποκτεῖναι λέγων,

ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον·

αὐτὸν δ᾽ ἔφασκε τῇ φίλῃ ψυχῇ τάδε
275

τίσειν μ᾿ ἔχοντα πολλὰ δυστερπῆ κακά.

τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυσφρόνων μειλίγματα

βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε τὰς δὲ τῶν νόσους,

σαρκῶν ἐπαμβατῆρας ἀγρίαις γνάθοις

λειχῆνας ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν·
280

λευκὰς δὲ κόρσας τῇδ᾽ ἐπαντέλλειν νόσῳ·

⁸⁹¹⁰¹¹¹²¹³¹⁴¹⁵

κηκίδι fort. φθίνοντας. κηκίδι Μ, κηκίδι m. οὗτοι nulla personae nota in M. οὔτοι Turnebus οὔτι Μ. μεγασθένησ Μ, μεγασθενησ m. κἀξορθιάζων κἀξορθιάζων Turnebus κἀξουριάζων Μ. secludit Dindorf. Cfr. 1030 sq. ἀποχρημάτοισι ἀποχρημάτοισι Schuetz ἀποχρηματοῖσι Μ, ἀποχρηματοῖσι m. μηνύματα Lobeck. νωνόσσουσ corr. in νῶν, νόσουσ Μ. βλαστάνειν νόσους Conington. λειχῆνας λειχῆνας Blomfield λιχῆνασ Μ. ἐπαντέλλειν ἐπαντέλλειν Εtym. Μ. p. 530, 51 ἐπαντέλλει Μ.

ἄλλας τ᾽ ἐφώνει προσβολὰς Ἐρινύων,

ἐκ τῶν πατρῴων αἱμάτων τελουμένας

ὁρῶντα λαμπρὸν ἐν σκότῳ νωμῶντ᾽ ὀφρύν.

τὸ γὰρ σκοτεινὸν τῶν ἐνερτέρων βέλος

285

ἐκ προστροπαίων ἐν γένει πεπτωκότων,

καὶ λύσσα καὶ μάταιος ἐκ νυκτῶν φόβος

κινεῖ, ταράσσει, καὶ διώκεσθαι πόλεως

χαλκηλάτῳ πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας.

καὶ τοῖς τοιούτοις οὔτε κρατῆρος μέρος

290

εἶναι μετασχεῖν, οὐ φιλοσπόνδου λιβός,

βωμῶν τ᾽ ἀπείργειν οὐχ ὁρωμένην πατρὸς

μῆνιν, δέχεσθαι δ᾽ οὔτε συλλύειν τινά,

πάντων δ᾽ ἄτιμον κἄφιλον θνῄσκειν χρόνῳ,

κακῶς ταριχευθέντα παμφθάρτῳ μόρῳ.

295

τοιοῖσδε χρησμοῖς ἄρα χρὴ πεποιθέναι;

κεἰ μὴ πέποιθα, τοὔργον ἔστ᾽ ἐργαστέον.

πολλοὶ γὰρ εἰς ἓν συμπίτνουσιν ἵμεροι,

¹⁶¹⁷¹⁸¹⁹²⁰²¹²²²³²⁴

τ᾽ ἐφώνει τ' ἐφώνει Auratus τε φωνεῖ Μ. ἐκ προστροπαίων αἱμάτων, secluso v. 286, Keck. post 275 transferendus videtur. ὀφρῶν Μ. scribendum videtur μάστιγι, quod Lycophro ν. 436 (ἀγηλάτῳ μάστιγι) legisse videtur, neglectis testimoniis Etym. Μ p. 674, 20 et Hesych. s. v. πλάστιγξ. κρατῆρος κρατῆρος Robortellus κρατερὸσ Μ. λιβός λιβός Turnebus λίβοσ Μ. δ' addidit Hermann rasura in M. θνήσκειν Μ. ἄρα ἆρα Stanley ἄρα Μ. Scribendum οὐδὲ. xai el M, x'**ɛì m. συμπίτνουσιν συμπίτνουσιν Μ, συμπίπτουσιν m.

θεοῦ τ᾽ ἐφετμαί, καὶ πατρὸς πένθος μέγα,

καὶ πρὸς πιέζει χρημάτων ἀχηνία,

300

τὸ μὴ πολίτας εὐκλεεστάτους βροτῶν,

Τροίας ἀναστατῆρας εὐδόξῳ φρενί,

δυοῖν γυναικοῖν ὧδ᾽ ὑπηκόους πέλειν.

θήλεια γὰρ φρήν· εἰ δὲ μή, τάχ᾽ εἴσεται.

ΧΟ.

Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 264 focus

ΧΟ.

ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρός,

σιγᾶθ᾽, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,
265

γλώσσης χάριν δὲ πάντ᾽ ἀπαγγείληι τάδε

πρὸς τοὺς κρατοῦντας· οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε

θανόντας ἐν κηκῖδι πισσήρει φλογός.

⟨ΟΡ.⟩

οὔτοι προδώσει Λοξίου μεγασθενὴς

χρησμός, κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν
270

κἀξορθιάζων πολλὰ καὶ δυσχειμέρους

ἄτας ὑφ᾽ ἧπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος

εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους

τρόπον τὸν αὐτόν, ἀνταποκτεῖναι λέγων·

αὐτὸν δ᾽ ἔφασκε τῆι φίληι ψυχῆι τάδε

τείσειν μ᾽ ἔχοντα πολλὰ δυστερπῆ κακά,

ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον.
275

τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυσφρόνων μηνίματα

βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε, τὰς δ᾽ ⟨ἐγ⟩γνω νόσους

σαρκῶν ἐπαμβατῆρας, ἀγρίαις γνάθοις
280

λειχῆνας ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν,

¹²³⁴⁵⁶⁷⁸⁹¹⁰¹¹¹²¹³¹⁴

λευκὰς δὲ κόρσας τῆιδ᾽ ἐπαντέλλειν νόσωι·

ἄλλας τ᾽ ἐφώνει προσβολὰς Ἐρινύων

ἐκ τῶν πατρώιων αἱμάτων τελουμένας

⟨. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .⟩

ὁρῶντα λαμπρόν, ἐν σκότωι νωμῶντ᾽ ὀφρῦν.
285

τὸ γὰρ σκοτεινὸν τῶν ἐνερτέρων βέλος

ἐκ προστροπαίων ἐν γένει πεπτωκότων

καὶ λύσσα καὶ μάταιος ἐκ νυκτῶν φόβος

κινεῖ, ταράσσει, καὶ διωκάθει πόλεως

χαλκηλάτωι πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας.
290

καὶ τοῖς τοιούτοις οὔτε κρατῆρος μέρος

εἶναι μετασχεῖν, οὐ φιλοσπόνδου λιβός,

βωμῶν τ᾽ ἀπείργειν οὐχ ὁρωμένην πατρός

μῆνιν· δέχεσθαι ⟨δ’⟩ οὔτε συλλύειν τινά,

πάντων δ᾽ ἄτιμον κἄφιλον θνήισκειν χρόνωι
295

κακῶς ταριχευθέντα παμφθάρτωι μόρωι.

τοιοῖσδε χρησμοῖς ἆρα χρὴ πεποιθέναι;

¹⁵¹⁶¹⁷¹⁸¹⁹²⁰²¹²²²³²⁴²⁵²⁶²⁷²⁸

κεὶ μὴ πέποιθα, τοὔργόν ἐστ᾽ ἐργαστέον.

πολλοὶ γὰρ εἰς ἕν ξυμπίτνουσιν ἵμεροι,

θεοῦ τ᾽ ἐφετμαὶ καὶ πατρὸς πένθος μέγα,
300

καὶ πρὸς πιέζει χρημάτων ἀχηνία,

τὸ μὴ πολίτας εὐκλεεστάτους βροτῶν,

Τροίας ἀναστατῆρας εὐδόξωι φρενί,

δυοῖν γυναικοῖν ὧδ᾽ ὑπηκόους πέλειν·

θήλεια γὰρ φρήν· εἰ δὲ μή, τάχ᾽ εἴσεται.
305

Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 264 focus

ΧΟ.

ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρός,

σιγᾶθ᾽, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,
265

γλώσσης χάριν δὲ πάντ᾽ ἀπαγγελεῖ τάδε

πρὸς τοὺς κρατοῦντας· οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε

θανόντας ἐν κηκῖδι πισσήρει φλογός.

(ΟΡ.)

οὔτοι προδώσει Λοξίου μεγασθενής

χρησμὸς κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν
270

κἀξορθιάζων πολλὰ καὶ δυσχειμέρους

ἄτας ὑφ᾽ ἧπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος,

εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους

τρόπον τὸν αὐτόν, ἀνταποκτεῖναι λέγων.

Testimonia

260 Hesych. αὐανθείς· ξηρανθείς.

Apparatus Criticus

μόνον μόνος corr. Turn. μοι σοι Stanley, sed quae in Oresta omnes suos quasi praesentes vidit, ut sibi (non illi) veniant dei salvatores, rogat πραγμάτων πρηγμάτων v. l. πημάτων εὖνιν εὖνιν νιν σπειράμασιν σπιράμ. ἐντελεῖς ἐντελής corr. Pauw. θήραν πατρώιαν θῆρα πατρώα verum λέγω, λέγω ἐγώ εὔθοινον εὔθυνον εὐπιθῆ εὐπειθῆ δ᾽ ἂν ἄρειας δ' ἀναρίας dist. Turn. ἀπαγγελεῖ ἀπαγγείληι corr. Schütz οὔτοι οὔτι κἀξορθιάζων κἀξοθριάζων ἀνατεταμένα βοῶν

(ΟΡ.)

αὐτὸν δ᾽ ἔφασκε τῆι φίληι ψυχῆι τάδε

τείσειν μ᾽, ἔχοντα πολλὰ δυστερπῆ κακά

ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον·
275

τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυσφρόνων μηνίματα

βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε τάσδε νῶιν νόσους,

σαρκῶν ἐπαμβατήρας ἀγρίαις γνάθοις
280

λειχῆνας ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν,

λευκὰς δὲ κόρσας τῆιδ᾽ ἐπαντέλλειν νόσωι.

ἄλλας τ᾽ ἐφώνει προσβολὰς Ερινύων

ἐκ τῶν πατρώιων αἱμάτων τελουμένας

ὁρῶντα, λαμπρὰν ἐν σκότωι νωμῶντ᾽ ὀφρύν.
285

τὸ γὰρ σκοτεινὸν τῶν ἐνερτέρων βέλος

ἐκ προστροπαίων ἐν γένει πεπτωκότων

καὶ λύσσα καὶ μάταιος ἐκ νυκτῶν φόβος

κινεῖ ταράσσει, καὶ διώκεσθαι πόλεως

δημηλάτωι πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας.
290

καὶ τοῖς τοιούτοις οὔτε κρατῆρος μέρος

εἶναι μετασχεῖν, οὐ φιλοσπόνδου λιβός,

βωμῶν τ᾽ ἀπείργειν οὐχ ὁρωμένην πατρός

μῆνιν, δέχεσθαι δ᾽ οὔτε συλλύειν τινά,

πάντων δ᾽ ἄτιμον κἄφιλον θνήισκειν χρόνωι,
295

κακῶς ταριχευθέντα παμφθάρτωι μόρωι.

τοιοῖσδε χρησμοῖς ἆρα χρὴ πεποιθέναι;

κεἰ μὴ πέποιθα, τοὔργον ἔστ᾽ ἐργαστέον.

πολλοὶ γὰρ εἰς ἓν συμπίτνουσιν ἵμεροι,

θεοῦ τ᾽ ἐφετμαὶ καὶ πατρὸς πένθος μέγα,
300

καὶ πρὸς πιέζει χρημάτων ἀχηνία,

τὸ μὴ πολίτας εὐκλεεστάτους βροτῶν,

Τροίας ἀναστατῆρας εὐδόξωι φρενί,

Testimonia

282 Et. Μ. κορσή ... Αἰσ. λευκὰς – νόσωι.

Apparatus Criticus

τείσειν τίσειν μηνίματα μειλίγματα corr. Lobeck νῶιν νόσους νωνόσσους λειχῆνας λιχῆνας ἐπαντέλλειν ἐπαντέλλειν -τέλλει τ᾽ ἐφώνει τε φωνεῖ dist. Auratus λαμπρὰν λαμπρόν corr. Bothe δημηλάτωι χαλκηλάτωι correxi κρατῆρος κρατερός corr. Robort. δ’ δ' rasura συμπίτνουσιν συμπίπτουσιν

(ΟΡ.)

δυοῖν γυναικοῖν ὧδ᾽ ὑπηκόους πέλειν.

θήλεια γὰρ φρήν· εἰ δὲ μή, τάχ᾽ εἴσεται.
305

Translations (9)

Libation Bearers Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 315-476 focus

Orestes

O father, unhappy father, by what word or deed of mine can I succeed in sailing from far away to you, where your resting-place holds you, a light to oppose your darkness?
315

Yet a lament in honor of the Atreidae who once possessed our house is none the less a joyous service.
320

323

Chorus

My child, the fire’s ravening jaw does not overwhelm the wits of the dead man,

but afterwards he reveals what stirs him. The murdered man has his dirge; the guilty man is revealed. Justified lament for fathers and for parents,
325

when raised loud and strong, makes its search everywhere.
330

332

Electra

Hear then, O father, as in turn we mourn with plentiful tears. Look, your two children mourn you

in a dirge over your tomb. As suppliants and exiles as well they have sought a haven at your sepulchre. What of these things is good, what free of evil? Is it not hopeless to wrestle against doom?
335

340

Chorus

Yet heaven, if it pleases, may still turn our utterance to more joyfully sounding strains. In place of dirges over a tomb, a song of triumph within the royal halls will welcome back a reunited friend.¹
340

345

Orestes

Ah, my father, if only beneath Ilium ’s walls you had been slain, slashed by some Lycian spearman! Then you would have left a good name for your children in their halls,
345

and in their maturity you would have made their lives admired by men. And in a land beyond the sea you would have found a tomb heaped high with earth, no heavy burden for your house to bear—
350

354

Chorus

—Welcomed there below by your comrades

who nobly fell, a ruler of august majesty, distinguished even beneath the earth, and minister of the mightiest, the deities who rule in the nether world.²
355

For in your life you were a king of those who have the power to assign the portion of death,³ and who wield the staff all mortals obey.
360

363

Electra

No, not even beneath the walls of Troy , father,

would I wish you to have fallen and to be entombed beside Scamander’s waters among the rest of the host slain by the spear. I wish rather that his murderers had been killed by their own loved ones, just as they killed you,
365

so that someone in a distant land who knew nothing of these present troubles should learn of their fatal doom.
370

372

Chorus

In this, my child, your wish is better than gold. It surpasses great good fortune, even that of the supremely blesssed;⁴ for it is easy to wish.

But now the lash of this double scourge⁵ comes home: our cause already has its champions beneath the earth, while the hands of our loathsome opponents, though they have the mastery, are unholy. The children have won the day.
375

380

Orestes

This has pierced the earth and reached your ear⁶ as if it were an arrow. O Zeus, O Zeus, who send long-deferred retribution up from below onto the reckless and wicked deeds done by the hands of mortals. . . .
380

And yet it will be accomplished for our father’s sake.⁷
385

386

Chorus

May it be mine to raise a hearty shout in triumph over the man when he is stabbed and over the woman as she perishes! Why should I try to keep hidden what nevertheless hovers before my soul?

Full against the prow of my heart wrath blows sharply in rancorous hate.
390

394

Electra

And when will mighty Zeus bring down his hand on them

and split their heads open? Let it be a pledge to the land! After injustice I demand justice as my right. Hear, O Earth, and you honored powers below!
395

400

Chorus

And it is the eternal rule that drops of blood spilled on the ground demand yet more blood. Murder cries out on the Fury, which from those killed before brings one ruin in the wake of another.
400

405

Orestes

Alas, you sovereign powers of the world below, behold, you potent Curses of the slain, behold the remnants of the line of Atreus in their helpless plight, cast out from house and home in dishonor. Which way can we turn, O Zeus?
405

410

Chorus

But again my heart throbs as I hear this pitiful lament. At once I am devoid of hope and my viscera are darkened at the words I hear.
410

But when hope once again lifts and strengthens me, it puts away my distress and dawns brightly on me.
415

418

Electra

To what could we more fittingly appeal than to those very miseries we have endured from the woman herself who bore us?

She may fawn upon us, but they are past all soothing. For like a fierce-hearted wolf the temper we have acquired from our mother is implacable.
420

423

Chorus

On my breast I beat⁸ an Arian⁹ dirge in just the same fashion as a Cissian¹⁰ wailing woman.

With clenched fists, raining blows thick and fast, my outstretched hands could be seen descending from above, from far above, now on this side, now on that, till my battered and wretched head resounded with the strokes.
425

429

Electra

Away with you, cruel

and utterly brazen mother! You dared to give your husband a most cruel burial: unmourned, without lamentation, a king unattended by his people.
430

434

Orestes

Ah me, your words spell utter dishonor.

Yet with the help of the gods, and with the help of my own hands, will she not atone for the dishonor she did my father? Let me only take her life, then let me die!
435

439

Chorus

Yes, and I would have you know he was brutally mangled.¹¹

And even as she buried him in this way, she acted with intent to make the manner of his death a burden on your life past all power to bear. You hear the story of the ignominious outrage done to your father.
440

445

Electra

My father was murdered just as you say. But all the while I was kept sequestered, despised, accounted a worthless thing. Kennelled in my room as if I were a vicious cur, I gave free vent to my streaming tears, which came more readily than laughter, as in my concealment I poured out my lament in plentiful weeping.
445

Hear my tale and inscribe it on your heart.
450

451

Chorus

Yes, let it sink deep into your ears, but keep inside a quiet steadfastness of soul. So far things are so. But you yourself be eager to resolve what is to follow.

You must enter the contest with inflexible wrath.
455

456

Orestes

Father, I call on you; side with your loved ones!

Electra

And I in tears join my voice to his.

Chorus

And let all our company blend our voices to echo the prayer. Hear! Come to the light!

Side with us against the foe!
460

461

Orestes

Ares will encounter Ares; Right will encounter Right.

Electra

O you gods, judge rightly the plea of right!

Chorus

A shudder steals over me as I hear these prayers. Doom has long been waiting,

but it will come in answer to those who pray.
465

466

Chorus

Ah, inbred trouble and bloody stroke of ruin striking a discord! Ah, lamentable and grievous sorrows!

Ah, the unstaunched pain!
470

471

Chorus

Our house has a cure to heal these woes, a cure not from outside, from the hands of others, but from itself, by fierce, bloody strife.

This hymn is for the gods beneath the earth.
475

476

Chorus

O you blessed powers below, hear this supplication of ours, and with a favorable will send forth to these children your aid for victory!

The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 264 focus

O children, saviours of your paternal hearth, keep silence, that none may hear you, my children, and, in pleasure for the tongue, report all to the rulers :-whom may I, some time or other, see dead amid the pitchy smoke of the flame!

ORESTES

The oracle of Loxias, great in its might, will not fail me, bidding me pass through this peril, and loudly cheering me on, and muttering out tempestuous curses beneath my fevered breast, should I not pursue the murderers of my father, directing me, maddened like a bull, to slay them in their turn

with a penalty not paid in money ; and he declared that [if I failed to do so] I should make this atonement in my soul, enduring many comfortless ills. For the soothing remedies for malignant evils [which arise] to mortals from the earth, these he declared should to us be maladies —leprosies that assail the flesh with fierce fangs, and entirely eat away its original nature; and that white hairs should sprout forth in this malady. And he spoke of my seeing clearly, as I guide my brow in the dark, other assaults of the Furies, produced by the blood of my father. For the darkling shaft of those beneath the earth, that comes from suppliants who have fallen by a kindred hand and phrenzy, and groundless terror by night, torments, harasses, and chases from the city the body that has been mangled by the brazen-forged scourge. And of such [he declares] that it is the doom neither to have any share of the festal bowl, nor of the liquor used in libations, and that a father's unseen wrath excludes him from altars, and that no one will receive nor dwell with him ; but that unhonoured and abhorred of all, he should at length die, horribly wasted away , by a doom of utter destruction. To oracles such as these must I not give credence? Nay, if I did not give credence to them, the deed must be done; for many cravings coincide in one-both the commands of the god, and my great sorrow for my father, and the lack of substance moreover presses me—that my fellow-citizens, most highly

renowned of men, they that overthrew Troy with gallant spirit, may not thus live in subjection to two women:-for womanish is his mind; or if not, it shall full soon be known .

CHORUS

LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 264 focus

The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 264 focus

Ye generous offspring of this royal house,

320

And guardians of its honour, check your tranſports;

Left they are heard, and ſome incontinent tongue

Bear them to our bad rulers: may these eyes

Firſt ſee the dark wreaths of their funeral piles.

ORESTES.

The voice of Phœbus never ſhall deceive:
325

In dreadful accents utter’d from his shrine

Aloud he charg’d me to defy the danger,

Threat’ning to rack my ſoul with keenest tortures,

Shou’d I forbear t' avenge my father’s death

With equal retribution on his murderer,
330

That proudly riots in my wasted wealth.

ORESTES.

This honour’d ſhade he charg’d me to avenge,

Tho’ round enclos’d with evils;

to the dead

This triumph o’er their foes the voice declar’d
335

A lenient joy;

to us denouncing ills,

Corroſive leprosies with rankling tooth

To gnaw our flesh, and taint our healthful bodies

With ulcerous foulness, changing these fresh locks
340

T' untimely white;

with trains of heavier woes

Rais’d by the Furies from my father’s blood,

Who in the realms of night ſees this, and bends

His gloomy brows.
345

For the dark ſhafts, that fly

From those beneath ſlain by the kindred hand

Of villain baſeness, frenzy, and vain fear

That trembles at the ſhadows of the night,

Rouſe, ſting, and drive the vice-polluted wretch
350

With brazen ſcourges tortur’d thro’ the city.

He from the friendly bowl, the hallow'd goblet b

,

The ſocial intercourſe, the incens’d altar

Is chas’d, condemn’d to bear the ſecret pangs

ORESTES.

Of inly-gnawing guilt: meanwhile the fiends,
355

Hatred and Infamy, pursue his ſteps,

And drag him to an execrable death.

Such was the voice of Phœbus, and demands

My prompt obedience.

Cou'd my ſoul refuse
360

T' obey the aweful mandate, yet the deed

Must be accomplish’d;

many urgencies

Conspire; the charges of the Gods, the grief

That wounds me for my father, the fierce pangs
365

Of penury compel me i

;

and the ſhame,

That burns the generous ſoul, to leave my country,

And all those heroes glorious thro’ the world,

Whoſe conquering arms laid Troy’s proud tow’rs in duſt,
370

Slaves to two women; for his soul is woman:

If not, th’ occaſion ſoon will prove his ſpirit.

CHORUS.

Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 264 focus

O salvatori dei paterni lari,

tacete, o figli, ché non v'oda alcuno,

110

e, mal frenando la sua lingua, tutto

non ripeta ai padroni.

Ah!, ch'io li vegga

d'una vampa sparir fra i picei guizzi!

ORESTE

Non mai mi tradirà del Nume ambiguo
115

l'oracolo possente. Esso m'impose

d'affrontar questo rischio;

e ad alte grida

mi favellò: le procellose pene

mi profetò che il cuore m'arderebbero,
120

s'io non punisco chi mio padre uccise.

Che morte dia qual data fu m'ingiunse:

che come tauro gli usurpati beni

irrompa a vendicare. E s'io recalcitro,

io stesso, disse, colpito da molti
125

mali orribili, il fio ne pagherò.

Disse che il suolo esizïali doni

germoglierebbe ai cittadini, e morbi

su le mie carni con selvaggi denti

piomberebbero, scabbie roderebbero
130

il mio primiero aspetto;

ed oltre a ciò

i miei capelli bianchi diverrebbero.

Ed altre offese dell'Erinni disse,

vendicatrici del paterno sangue:
135

l'occhio che brilla e spia giú dalle tènebre

ché dei defunti il tenebroso strale,

dei consanguinei che vendetta invocano

di loro morte, la rabbia, ed il vano

terror notturno, i cuor' scompiglia ed agita
140

e l'esser via dalla città bandito

sconce le membra dalla bronzea sferza

né chi tale è, convivî piú partecipa,

né libagioni sacre.

E dagli altari
145

lunge lo scaccia l'invisibile ira

del padre; e nessun l'ospita; e nessuno

lo vuol compagno.

E d'ogni onore privo,

privo d'amici, infine muore, tutto
150

dal rovinoso morbo arso e consunto.

Or non debbo aver fede in questi oracoli?

E se pure io non l'abbia, è forza ch'opri:

ché molte brame in un sol punto cadono:

i comandi del Dio: del padre il lutto
155

grande: m'aduggia dei beni esser privo;

e che i miei cittadini, i piú famosi

fra i mortali, che Troia al suolo eversero

con magnanimo cuore, ubbidir debbano

a due femmine - anch'egli ha cuor di femmina.
160

Se non m'appongo, presto si vedrà.

LAMENTAZIONE FUNEBRE

CORIFEA

Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 264 focus

O'liberi, ô seruatores domus patris

Tacete, ne aliquis intelligat, ô nati.

Linguæ causa omnia nunciauerit hæc

Imperantibus, quos uiderem ego aliquando
250

Mortuos, in galla picea flamma.

Ore.

Non certè prodet magnum Loxij

Oraculum, iubens hoc periculum tranfire,

Excitansq multa & Impetuosa

Mala, ut aggrediar qui in causa sunt mortis patris,
255

Ipſo modo interficere dicens.

Statim in ipſis mulctis sæuiens,

Idipſum dixit charæ animæ hæc

Perferre, me habentem multa iniucunda mala.

Hec quidem ex terra imprudentium donaria,
260

Mortalibus nuncium. dixit nostros morbos.

Carnis aſcenſores ſæuis maxillis

Digitos edentes antiqua natura,

Alba uerò tempora huic exoriri morbo,

Aliosq; clamat impetus furiarum,
265

Sanguine paterno factos.

Videntem clarum supercilium in tenebris uerſante.

Tenebroſum enim inſtrorum iaculum

Ex parricidis cadentibus in genus.

Et rabies & timor uanus nobis
270

Mouet, terret, & perſequitur per urbem,

Aeneoflagro perniciosum corpus.

Et his talibus neq; crateris parti

Licet participare, non guttam libaminis

Ab arisq; arcere, non uisam patris
275

Iram suscipere, neq; dirimere quenquam.

Omnium inhonestum & inhumanum tandem mori

Malè, conditum fato pernicioſo,

His oraculis ſane fidem adhibere oportet.

Et ſi non paream, hoc opus faciendum est.
280

Multa desideria in unum conueniunt:

Dei mandata, luctus magnus patris.

Et premit rerum penuria

Ciues præclariſsimos mortalium,

Troiæ euerſores gloria memore,
285

Duabus mulieribus fic subditos non eſse.

Cho.

Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 264 focus

Ihr teuren Kinder, für den väterlichen Herd

265 die Rettungshoffnung, schweiget, sonst belauscht man

uns.

Bedenkt, wie leicht wird alles von geschäft'gem Mund

den Herrn verraten o daſs ich's erst sähe, wie

der Scheiterhaufen unter ihren Leichen schwelt.

Orestes.

Apollon wird uns nicht verraten. Diese Fahrt

270 zu wagen hat sein mächtig Wort mir auferlegt

mit manchem Mahnruf. Eiseskalter Schauder liefs

mein heiſses Blut gerinnen, so bedräut' er mich,

wenn ich für meines Vaters Tod den Schuld'gen nicht

274 den Preis in gleicher Münze zahlte, Blut für Blut.

276 Am eig'nen Leib und Leben, so verhiefs er mir,

sollt' ich es büfsen, schwer von Plagen heimgesucht,

275 verstofsen in die Wüste wie ein toller Stier.

Sein Spruch enthüllte, was der Abgeschied'nen Groll

auf Erden wirket auf uns beide trifft es zu.

280 Da kommen Flechten, fressen in die Haut sich ein

mit argen Zähnen, Kraft zerstörend und Gestalt,

und Aussatz reifst in weiſse Fetzen unser Fleisch.

Und weiter von der Rachegeister Überfall,

die aus dem Blut des Vaters wider uns erstehn,

sprach mir der Gott. Ich fände keinen Schlummer

mehr

vor den Gesichten, die ich in der Finsternis

285 hellsehend schauen würde. Denn wem unversöhnt

ein Blutsverwandter in dem Schattenreiche wohnt,

Orestes.

den trifft er mit verborg'nem Pfeile, scheucht ihn auf

mit wirren, nächt'gen Schrecken, Angst und Raserei.

Auch würde mich der Volkesstimme Bann und Acht

290 ins Elend jagen. Einem solchen gönne man

nicht an der Opferspende, nicht am Kelche teil.

Unsichtbar weist ihn vom Altar des Vaters Zorn

hinweg, Herberge beut ihm niemand, jeder flieht

seine Gemeinschaft. Nur das Leben hält ihn fest;

295 ehrlos, vereinsamt, abgestorben ist er längst

sich selbst und allen andern, eh' er sterben darf.

So sprach der Gott. Darf ich bezweifeln, was er sagt?

298 Und wenn ich's wollte, wagen muſs ich doch die That,

302 auf dafs nicht Argos, dessen stolzen Mut die Welt

für Troias Überwindung über alles preist,

das Joch der beiden Weiber trage. Ja, ein Weib

305 an Feigheit ist er. Bald bewährt er, was er ist.

Chorführerin.

English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 264 focus

O children, saviours of your father's home,

Beware ye of your words, lest one should hear
310

And bear them, for the tongue hath lust to tell,

Unto our masters—whom God grant to me

In pitchy reek of fun'ral flame to see!

Orestes.

Nay, mighty is Apollo's oracle

And shall not fail me, whom it bade to pass
315

Thro' all this peril; clear the voice rang out

With many warnings, sternly threatening

To my hot heart the wintry chill of pain

Unless upon the slayers of my sire

I pressed for vengeance: this the god's command—
320

That I, in ire for home and wealth despoiled,

Should with a craft like theirs the slayers slay:

Else with my very life I should atone

This deed undone, in many a ghastly wise.

For he proclaimed unto the ears of men
325

That offerings, poured to angry powers of death,

Exude again, unless their will be done,

As grim disease on those that poured them forth—

As leprous ulcers mounting on the flesh

And with fell fangs corroding what of old
330

Wore natural form; and on the brow arise

White poisoned hairs, the crown of this disease.

He spake moreover of assailing fiends

Empowered to quit on me my father's blood,

Wreaking their wrath on me, what time in night
335

Beneath shut lids the spirit's eye sees clear.

The dart that flies in darkness, sped from hell

By spirits of the murdered dead who call

Unto their kin for vengeance, formless fear,

The night-tide's visitant, and madness' curse
340

Should drive and rack me; and my tortured frame

Should be chased forth from man's community

As with the brazen scorpions of the scourge.

For me and such as me no lustral bowl

Should stand, no spilth of wine be poured to God
345

For me, and wrath unseen of my dead sire

Should drive me from the shrine; no man should dare

To take me to his hearth, nor dwell with me:

Slow, friendless, cursed of all should be mine end,

And pitiless¹ horror wind me for the grave.
350

This spake the god—this dare I disobey?

Yea, though I dared, the deed must yet be done;

For to that end diverse desires combine,—

The god's behest, deep grief for him who died,

And last, the grievous blank of wealth despoiled—
355

All these weigh on me, urge that Argive men,

Minions of valour, who with soul of fire

Did make of fencèd Troy a ruinous heap,

Be not left slaves to two and each a woman!

For he, the man, wears woman's heart; if not,
360

Soon shall he know, confronted by a man.

[ Orestes, Electra, and the Chorus gather round the tomb of Agamemnon for the invocation which follows.

Chorus.

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 264 focus

O Kinder, eures Vaterhauses Retter ihr,

Seid still, damit euch keines Lauschers Ohr vernimmt,

Und vielgeschwäßig alles dies den Herrschern dort
270

Verkündet! Könnt' ich diese doch einst enden seh'n

Im pechgetränkten Qualmgewölk der Flammenglut !

Orestes.

Nie, wahrlich, täuscht mich Phöbos' allgewaltiger

Orakelspruch, der solches Wagniß mir gebot,

Der laut mich aufrief, und in heißdurchglühter Brust
275

Sturmvoller Qualen Marter mir verkündigte,

Wenn meines Vaters Mörder ich nicht züchtige,

Und nicht die Frevler morde durch denselben Mord,

Da schon des Vatererbes Raub zur Rache trieb.

Ich werde, wenn ich säumte, sprach der Gott, es einst
280

Am eignen Herzen büßen durch viel herbes Leid.

Der Götter Zorn zu sühnen, soll aus karger Flur

Mißwachs die Völker strafen, und Krankheiten uns :

Aussay, der tief im Fleische sich mit grimmem Zahn

Einwühlt, und wild der Sehnen alte Kraft verzehrt;
285

Und weißes Haupthaar zeuge sich aus solcher Pest.

Noch andern Fluch, den aus des Vaters Blut dereinst

Der Eumeniden Nache zeugt, enthüllt' er mir,

Der hell im Dunkel droh'nde Brau'n ihn regen sah.

Denn jener nächtlichdunkle Pfeil der Todten, die
290

Der Blutsverwandten frevle Hand gemordet hat,

Wahnsinn und hohler Träume Schreck aus düstrer Nacht,

Jagt auf, erschüttert und verfolgt aus Stadt und Land

Mit eh'rner Geißel dieses fluchbeladne Haupt.

Wer solcher Art ist, darf am Bechermahle nicht
295

Antheil verlangen, noch an frommer Spenden Trank;

Vom Tempel stößt des Vaters unsichtbarer Groll

Ihn aus, und Niemand badet und bewirthet ihn.

Freundlos, verschmäht von Allen, stirbt er einst dahin,

Schmachvoll verzehrt von tiefsten Elends Jammerloos.
300

Solch einem Gottesspruche muß man wohl vertrau'n;

Und wenn ich auch nicht traute, muß die That gescheh'n.

Denn viele Wünsche drängen sich vereint an mich :

Des Gottes Ausspruch und des Vaters großes Leid,

Dazu der Armuth schwere Noth verwehren mir's,
305

Das Volk von Argos, aller Völker edelstes,

Das Troja glorreich niederwarf mit Heldenkraft,

Zwei Weibern also schmählich unterthan zu seh'n!

Denn weibisch ist er! Irr' ich, bald erfahren wir's.

Die Chorführerin.

Commentary

Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus

240. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-145

πιστὸς In G. ante correctionem

πιστὸς τ'

erat.

240

241-242. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-146

μόνον Κράτος τε καὶ Δίκη ... συγγένοιτό σοι

μόνος

M. G. Ald. Rob.

μόνον

Turn. qui his duobus versibus Orestae orationem incepit. Quod ut faceret permovisse eum videtur quod in libris scriptum est

συγγένοιτό μοι

. Recte vero Schützius auctore Stanleio scripsit

συγγένοιτό σοι

. Quod libri habent,

μόνος

, ferri potest coniunctum cum

ἐμοὶ σέβας φέρων

, si cum Bambergero

Κράτος δὲ καὶ Δίκη

scribitur. Praestat autem

μόνον Κράτος τε καὶ Δίκη – συγγένοιτό σοι

243. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-147

πραγμάτων Hic Orestae personam adnotarunt Robortellus et Canterus. In M. G. Ald. Vict. versus 232-260. Electrae sunt.

πραγμάτων

Rob. Turn.

πρηγμάτων

M. G. Ald. quod ortum esse videtur ex eo quod ad

πραγμάτων

supra adscriptum fuerat

, quo non

πρηγμάτων

, sed

πημάτων

indicaretur.

243

244. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-148

ἰδοῦ δὲ

G. Vict.

ἰδοὺ δὲ

M. Rob.

ἰδὼν δὲ

Ald.

ἰδὼν δὲ

Turn. γένναν εὖνιν αἰετοῦ Deinde

γένναν, νιν αἰετοῦ

sic M.

γέννα νιν αἴετοῦ

e correctione, quum antea fuisset

ἀπαιτοῦ

, G.

γέννα νιν αἰςτοῦ

Ald.

γέννα νῦν αἰετοῦ

Rob.

γένναν εὖνιν αἰετοῦ

praeclara emendatione Turnebus.

244

245. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-149

σπειράμασιν

G. Ald.

σπιράμασιν

M. Rob.

σπειράμασι

Turn.

245

246. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-150

ἀπορφανισμένους

M. Turn.

ἀπορφανισμένους

G. Ald. Rob.

246

247. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-151

ἐντελὴς Libri

ἐντελής

. Id ad

γένναν

refertur. Eleganter tamen Pauwius et Schützius

ἐντελεῖς

247

248. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-152

θήραν πατρῴαν

θήρα πατρώα

sic M.

θῆρα πατρώα

, acuto accentu in

πατρώα

e circumflexo facto, G.

θήρα πατρώα

Ald. Scholiastes

οὐκ ἔστι γέννα ἐντελὴς ὥςτε τὴν πατρώαν θῆραν προςάγειν τῇ καλιᾷ

. Itaque

θῆραν πατρώαν

Rob.

θήραν πατρώαν

Turn. Ineptum est reique de qua sermo est repugnat quod a Blomfieldio coniectum probat Dindorfius,

πατρῴοις

. προςφέρειν Deinde

προφέρειν

G. Ald.

248

249. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-153

λέγω

Ald. Rob. Turn.

ἐγὼ

M. G.

249

251. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-154

ἔχοντε

M. Rob. Turn.

ἔχοντες

G. Ald.

251

252-260. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-155

NA Hos novem versus Electrae tribui, ut Orestes novem versus habuerat.

252. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-156

σε Quamquam nihil est in hoc versu quod iure reprehendi possit, dubitari tamen potest an scripserit Aeschylus

τοῦ σε τιμῶντος μέγα

252

253. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-157

ἀποφθείρας In

ἀποφθείρας

M. diphthongum

ει

ab alia manu ex

factam habet.

253

254. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-158

εὔθοινον

G. Rob.

εὔθυνον

, ad alteram syllabam

οι

supra adscripto, M.

εὔθυνον

Ald. Turn. Scholiastes

εὔθυνον διὰ τοῦ υ τὸ δίκαιον σημαίνει, διὰ δὲ τῆς οι καλὴν εὐωχίαν ἔχον γέρας, παρὰ τὸ θοίνην

(sic M.)

254

256. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-159

εὐπιθῆ

ἔχοις

vitium Aldinae: unde

ἔχοις

Turn.

εὐπιθῆ

recte Blomfieldius.

ἐπείθη

M. Ceteri

εὐπειθῆ

256

258. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-160

ἤμασιν

ἐνήμασιν

M. G.

ἐπήμασιν

Ald.

ἐνήμασι

codex Robortelli.

ἐν ἡμασιν

Rob.

ἐν ἤμασι

Turn.

258

259. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-161

αἴρειας

δ᾽ ἂν αἴρειας

Turnebus.

δαναρίας

M. G. Ald. Rob.

259

260. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-162

κάρτα

omittit Rob.

260

261. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-163

NA Choro haec tribuit Rob. Linea praefixa in M. Orestae persona adnotata in G. Ald. item in Turn. in folio recuso, quum in improbato omissa esset personae nota.

261

263. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-164

ἀπαγγείλῃ

G. (in quo ante correctionem fuerat

ἀπαγγείλει

) et Turn.

ἀπαγγείλῃ

M. Ald.

ἐπαγγείλῃ

Rob. Porsonus scripsit

ἀπαγγελεῖ

, quo non opus est.

263

264. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-165

ἴδοιμ'

G. Ald. Turn.

ἴδοιμι

M. Rob.

264

266. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-166

οὔτοι Personae nota omissa est in G. Ald. Turn. et, ut in hac tragoedia plerumque factum, in M.

ΟΡ.

adscripsit Rob.

οὔτοι

Turnebus.

οὔτι

M. G. Ald. Rob.

266

268. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-167

κἀξορθιάζων

Turn.

κἀξουριάζων

M. G. Ald.

κἀξορθριάζων

Rob.

268

269. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-168

ὑφ᾽ ἧπαρ θερμὸν

ὑφ' ἧπαρ θερμὸn

Rob. et, ut videtur, M.

ὑφ᾽ ἧς παρθμὸν

G. Ald. Turn.

269

271. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-169

λέγων In

λέγων

primam litteram in litura habet G.

271

272. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-170

ἀποχρημάτοισι

ἀπόχρηματοῖσι

ἀποχρηματοῖσι

Ald.

ἀποχρῆμα τοῖσι

Turn. Vict.

ἀπώχρημα τοῖσι

codex Robortelli.

ἀχρημάτοισι

Rob. ex emendatione Sophiani.

ἀποχρημάτοισι

Schützius et Porsonus. Hoc dicit, ut Schützius intellexit, occidere me iussit Apollo occisores patris, bonorum iactura exasperatum. Eodem modo v. 298.

χρημάτων ἀχηνία

commemoratur.

272

275. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-171

μηνύματα Libri

μειλίγματα

. Scholiastes

τῶν ἐχθρῶν μειλίγματα. αἱ κολάσεις γὰρ τῶν ἀδικούντων μειλίγματά εἰσι τῶν ἀδικηθέντων, εἰ τοὺς μὲν γὰρ πολίτας λιμώξειν ἐκ γῆς ἔφασκε πρὸς ἀφοσίωσιν Ἀγαμέμνονος, ὡς μὴ ἐκδικήσαντας, ἡμᾶς δὲ σωματικῶς φθαρῆναι

. Rectissime Lobeckius ad Αi. v. 757. p. 340.

μηνύματα

275

276. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-172

τὰς δ' αἰνῶν νόσους

τὰς δὲ νωνόσσους

prius in M. scriptum erat: id eadem, ut videtur, manus in

τὰς δὲ τῶν νόσους

mutavit.

τὰς δὲ νῶν, νόσους

Rob.

τὰς δε νῶν νόσους

G. Ald.

τάςδε νῶν νόσους

Turn. Scholiastae explicationem ad v. 275. attuli. Non recte olim

νῶν

τῶν

mutandum esse putavi. Scribendum erat

τὰς δ᾽ αἰνῶν νόσους

. Ita in Agamemnone v. 97.

τούτων λέξασ᾽ ὅ τι καὶ δυνατὸν καὶ θέμις αἰνεῖν

, et v. 1449.

ἢ μέγα δώμασι τοῖς δ᾽ αἵμονα καὶ βαρύμηνιν αἰνεῖς, φεῦ φεῦ, κακὸν αἶνον ἀτηρᾶς τύχας ἀκορέστου

. In incerta fabula fr. 305.

γένος μὲν αἰνεῖν ἐκμαθὼν ἐπίσταμαι Αἰθιοπίδος γῆς

276

277. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-173

ἐπαμβατῆρας

ἐπαμβατήρας

M. Ceteri

ἐπαμβατῆρας

. Auratus

ἐπεμβατῆρας

277

278. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-174

λειχῆνας

Blomfieldius. Libri

λιχῆνας

278

279. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-175

ἐπαντέλλειν Hunc versum afferunt Etym. M. p. 530, 51. Etym. Gud. p. 338. Zonaras p. 1236. Celsus V. 28, 19.

Vitiligo quoque, quamvis per se nullum periculum affert, tamen et foeda est et ex malo corporis habitu fit. Eius tres species sunt. Ἀλφὸς vocatur ubi color albus est, fere subasper et non continuus, ut quaedam quasi guttae dispersae esse videantur: interdum etiam latius et cum quibusdam intermissionibus serpit. Μέλας colore ab hoc differt, quia niger est et umbrae similis: cetera eadem sunt. Λευκή habet quiddam simile alpho, sed magis albida est et altius descendit, in eaque albi pili sunt et lanugini similes. Omnia haec serpunt, sed in aliis celerius, in aliis tardius. Alphos et melas in quibusdam variis temporibus et oriuntur et desinunt: leuce quem occupavit non facile dimittit.

ἐπαντέλλειν

Rob. Turn. et grammatici.

ἐπαντέλλει

M. G. Ald.

279

280. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-176

ἐφώνει Libri

ἄλλας τε φωνεῖ

. Emendavit Stanleius sive potius Auratus. Ἐρινύων Deinde

Ἐρινύων

M. Ald. Rob.

Ἐριννύων

erat in G. sed alterum

erasum est.

Ἐριννύων

Turn.

280

281. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-177

πατρῴων Rob. e mala coniectura sua

ματρῴων

. Codex eius, ut ceteri libri,

πατρῴων

. Post hunc versum in libris hic legitur,

ὁρῶντα λαμπρὸν ἐν σκότῳ νωμῶντ᾽ ὀφρύν.

Ad quem versum scholiastes haec adscripsit,

τὸν ἐν σκότῳ νῦν κινοῦντα τὴν ὀφρὺν λαμπρῶς ἡμᾶς ἐπεξιέναι ἔλεγεν

. Suspiceris ante hunc versum, i. e. post

τελουμένας

, aliquid excidisse. Et videbatur Dobraeo Adv. II. p. 27. eiusmodi versus interiisse,

τοιαῦτα πέμψειν εἶπε τὸν κατὰ χθονός

. Sed videtur potius hic versus,

ὁρῶντα λαμπρὸn ἐν σκότῳ νωμῶντ᾽ ὀφρύν

, post v. 284. collocandus esse. Idem suspicatus est Blomfieldius.

281

283. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-178

προςτροπαίων

προτροπαίων

G. Ald.

283

285. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-179

NA Legebatur hic versus post v. 281.

285

286. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-180

διώκεται

διώκεσθαι

M. G. Ald.

διώκεται

Rob. Turn.

διωκάθει

Porsonus, refragante Elmsleio ad Med. p. 113.

Διώκεται

, quod verum videtur, passivum esse putat Blomfieldius. Potest fortasse activa significatione dictum esse. Od. XVII. 8.

ὅς τ᾽ ἐλθὼν Ὀδυσῆ διώκετο οἷο δόμοιο

286

287. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-181

πλάστιγγι Etym. M. p. 674, 20.

πλάστιγξ, ἡ μάστιξ, ἀπὸ τοῦ πλήσσειν, παρ' Αἰσχύλῳ.

287

288. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-182

κρατῆρος μέρος

κρατερὸς μέρος

M. G. Aldinae.

κρατερὸς μέρους

codex Robortelli. Hinc Rob. dedit

κρατῆρος μέρους

. Turn.

κρατῆρος μέρος

288

289. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-183

λιβός

Turn.

λίβος

M. G. Ald. Rob. Non opus est ut cum Abreschio

λίβους

scribatur. Accusativo

λίβα

usus est Aeschylus Eum. v. 56. fragm. 56. 70. V. Lob. Paralip. p. 113. seq. et 542.

289

290. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-184

NA Post

πατρός

asteriscum posuit Robortellus, quo aut vitium aut lacunam significaret.

290

291. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-185

συλλύειν Libri

μῆνιν δέχεσθαι οὔτε συλλύειν τινά

. In M. G. Ald. post

δέχεσθαι

punctum est, in Turn. comma. In G.

συλλύειν

in litura scriptum. Schützius

μῆνιν· δέχεσθαι δ᾽ οὔτε συλλούειν τινά

, partim ex mea, partim ex Heathii coniectura, cui soloecum

συλλούειν

debetur, quod ne ad sententiam quidem satis aptum est. Interpungendum esse post

μῆνιν

, et

δέ

post

δέχεσθαι

inserendum vidit etiam Elmsleius ad Soph. Oed. R. v. 817. Is

συλλύειν

interpretatus est

συγκαταλύειν

, una deversari, eodemque modo, Dobraeo Adv. II. p. 27. teste, Porsonus. Eadem fortasse erat scholiastae explicatio, si recte Bothius quod scriptum est,

συγκλύειν, συνοικεῖν

, ita emendavit,

συγκαταλύειν, συνοικεῖν

. Sed scripsit fortasse scholiastes

συμπλεῖν, συνοικεῖν

. Certe

συλλύειν

esse videtur una solvere navem. Apte comparavit Bothius illud Horatii carm. III. 2, 26.

vetabo, qui Cereris sacrum vulgarit arcanae, sub isdem sit trabibus fragilemve mecum solvat phaselon

. Euripides in Orionis Antholognomico p. 56,

ὅςτις δὲ τῷ φύσαντι μὴ τιμᾶν θέλῃ, μή μοι γένοιτο μήτε συνθέτης θεοῖς, μήτ' ἐν θαλάσσῃ κοινόπλουν στέλλοι σκάφος

, ubi Schneidewinus p. 95. praeter alia haec Aeschyli in Sept. c. Theb. v. 583. attulit,

ἢ γὰρ ξυνειςβὰς πλοῖον εὐσεβὴς ἀνὴρ ναύταισι θερμοῖς καὶ πανουργίᾳ τινὶ ὄλωλεν ἀνδρῶν σὺν θεοπτύστῳ γένει

291

294. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-186

χρησμοῖς

χρισμοῖς

Rob. ἆρα

ἆρα

Stanleius. Libri

ἄρα

294

295. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-187

κεἰ μὴ πέποιθα Libri

κεἰ μὴ πέποιθα

, nisi quod in M.

κ' εἰ

scriptum est, cum rasura post

, ut

καὶ εἰ

scriptum fuisse appareat. Schützius in tertia editione non recte meam coniecturam secutus scripsit

κεἰ μὴ πεποίθῃ

. Nihil mutandum est. Euripides Andr. v. 635.

ὃς κλαίοντά σε καὶ τὴν ἐν οἴκοις σὴν καταστήσει κόρην, καὶ τρὶς νόθος πέφυκε

. ἔστ' ἐργαστέον Deinde

ἔστ' ἐργαστέον

M. Rob.

ἔστεργαστέον

ἐργαστέον

Ald.

ἐξεργαστέον

Turn.

295

296. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-188

συμπίτνουσιν

Turn. Ceteri

συμπίπτουσιν

296

298. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-189

καὶ πρὸς πιέζει

Abreschius. Libri

καὶ προσπιέζει

298

300. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-190

εὐδόξῳ Rob. e Sophiani coniectura dedit

ἀδόξῳ

pro lectione codicis

εὐδόξῳ

, quae est in omnibus reliquis libris.

300

302. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-191

εἴσεται

Εἴσεται

dictum est significatione passiva. Nisi

εἴσομαι

Aeschylus scripsit.

302

Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

83-582. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-38

erstes Epeisodion, geteilt durch einen Kommos (305— 476). Anagnorismos und Vorbereitung der Rache.

241. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-130

της ὁμοσπόρου scil. στέργηθρον ἐς σέ μοι ῥέπει.

242. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-131

πιστὸς . . ἦσθα, weil du dich entschlossest zu meiner Erlösung hieherzukommen.

243. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-134

⁴

μόνον, vgl. οἷον Ag. 136 , μόνον θεοὶ σῴζοιεν Soph. Phil. 528 . σὺν τῷ τρίτῳ: er wird an drit- ter Stelle genannt als Ζεὺς σωτήρ. Eum. 761

Παλλάδος καὶ Λοξίου ἕκατι καὶ τοῦ πάντα κραίνοντος τρίτου σωτῆρος

und zu Ag. 257 f.

246. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-135

⁵

Hier (vgl. 203) wird zuerst das Gleichnis ohne Vermittlung gegeben, diese aber 251 mit οὕτω δὲ καὶ nachgebracht. Vgl. Ag. 76 u. 334. αἰετοῦ πατρός, des alten Adlers. πατρός steht in Gegensatz zu γένναν, erinnert aber gleich an die Beziehung des Gleichnisses.

247. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-136

⁶

Mit πλεκταῖσι καὶ σπειράμασιν vgl. σπείραις πολυπλόκοις Eur. Med. 481. In betreff der Feindschaft des Adlers und des Drachen vgl. Hom. M 200 ff., Aristot. Tiergesch. [ Χ 1 ἔστι δὲ ἀετὸς καὶ δράκων που λέμια· τροφὴν γὰρ ποιεῖται τοὺς ὄφεις ὁ ἀετός.

248. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-137

⁷

τοὺς δέ, als ob παῖδας statt γένναν vorherginge. ἐν-

249-250. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-138

⁸

⁹

νῆστις: zu Ag. 203 . τελεῖς, ausgewachsen, függe ( ὥστε προσφέρειν). θήραν πατρῴαν, was der alte Adler für die Jungen fing.- σκηνήμασιν: τῇ καλιᾷ Schol.

252. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-139

¹⁰

¹¹

πατροστερή passivisch wie βιοστερῆ Soph. Oed. Κ. 747, κρατὶ ὀμματοστερεί ebd. 1260, dagegen hat ἀργυροστερή unten 1000 aktive Bedeutung wie ὀμματοστερής Eum. 941 . γόνος, proles.

253. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-140

¹²

Vgl. zu 132.

254. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-141

¹³

καὶ: und nicht blofs Mitleid, sondern auch das eigene Interesse mufs dich bestimmen uns zu helfen. Sept. 76

γένεσθε δ

' ἀλκή· ξυνὰ δ᾽ ἐλπίζω λέγειν· πόλις γὰρ εὐ πράσσουσα δαίμονας τίει.

256. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-142

¹⁴

ὁμοίας, die ebenso reichlich spendet. εὔθοινον wie θοίναις Prom. 546 von Opfermahlzeiten gesagt ist. Zum Gedanken Hom. A 40 ἢ εἰ δή ποτέ τοι κατὰ πίονα μηρί ἔκης ταύρων ἠδ᾽ αἰγῶν, τόδε μοι κρήηνον ἐέλδωρ.

257. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-143

¹⁵

out ε .. outɛ: zu Ag. 76 . Doch hat man nicht den gleichen Fall wie etwa Eur. frg. 194 ἐγὼ γὰρ οὔτε ναυτίλον φιλῶ τολμῶντα λίαν οὔτε προστάτην χθονός, weil hier eine Beziehung auf das vorhergehende Gleichnis vorliegt. σήματ᾽ εὐπιθῆ: der Adler ( αἰετὸς ὑψιπέτης) ist der wichtigste Weissagevogel. Hom. Θ 247 αὐτίκα δ᾽ αἰετὸν ἧκε, τελειότατον πετεηνῶν, Μ 201, Ν 822, Ω 292 αἴτει δ᾽ οἰωνὸν ταχὺν ἄγγελον, ὅς τε οἱ αὐτῷ φίλτατος οἰωνῶν, καί εὖ κράτος ἐστὶ μέγιστον, 315, β΄ 146, ο 161, ν 243 — αὐανθείς· ξηρανθείς Hesych.

260. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-144

¹⁶

ἀρήξει: ἐπιμελήσεται τῶν βωμῶν Schol. In anderem Sinne πόλει τ᾿ ἀρήγειν καὶ θεῶν ἐγχωρίων βωμοῖσι Sept. 14 . — βουθύτοις ἤμασιν: zu Ag. 1592 .

261. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-145

¹⁷

¹⁸

κόμιζε: ἐπιμελείας ἀξίου Hesych. Hom. Z 490 τέ᾽ αὐτῆς ἔργα κόμιζε, ο 113 ὣς ἐμὲ κεῖνος ἐνδυ κέως ἐκόμιζε. Das Objekt zu κόμιζε ergiebt sich aus dem folgenden Satze ( δόμον).

264. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-146

¹⁹

ὦ τέκνα nach ὦ παῖδες als Ausdruck zärtlicher Bitte. Vgl. 895.

265. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-147

²⁰

γλώσσης χάριν s. v. a. γλώσση χαριζόμενος (nur um zu reden, aus Schwatzhaftigkeit, μὴ δυνάμενος ἐχεμυθεῖν Schol.), vgl. Hes. W. und Τ. 709 μηδὲ ψεύδεσθαι γλώσ σης χάριν, Soph. Ant. 371

τόλμας χάριν

, Eur. Οr. 1514 γλώσσῃ χαρίζῃ, τἄνδον οὐχ οὕτω φρονῶν. Porson setzt απαγγελεί wegen πεύσεται. Aber durch den Konj. ἀπαγγείλη wird die Befürchtung dessen ausgedrückt. Eur.

266. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-148

²¹

οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε: Med. 163 ὅν ποτ᾽ ἐγὼ νύμφαν τ᾿ ἐσίδοιμ᾽ αὐτοῖς μελάθροις διακναιομένους, scherzhaft Aristoph. Ach. 1156 ὃν ἔτ᾽ ἐπίδοιμι τευθίδος δεόμενον.

267. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-149

²²

²³

ἐν κηκίδι πισσήρει, im Qualm des Fichtenbarzes, weil der Scheiterhaufen aus dem Holz der Pechfchte ( πεύκη) errichtet wurde.

268. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-150

²⁴

οἴτοι προδώσει ( με) wie οὔ τοι προδώσω ( σε) Eum. 64 . σθενής wie Eum. 61

Λοξία μεγασθενεῖ

. μεγα-

270. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-151

²⁵

ἐξορθιάζων: ἀνατεταμένα βοῶν Schol.

271. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-152

²⁶

Vgl. Eum. 469 f. , Attius Epigonis frg. VI R. qui nisi genitorem ulso (s. v. a. ultus fuero), nullum meis dat finem miseriis. ὑφ᾽ ἧπαρ, „ins Herz. Soph. Ant. 1315

παίσασ᾽ ὑφ᾽ ἧπαρ αὐτόχειρ αυτήν

, Ag. 440 , 783. θερμόν steht proleptisch. Soph. Ant. 88

θερμὴν ἐπὶ ψυχροῖσι καρδίαν ἔχεις

272. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-153

²⁷

μέτειμι: zu Ag. 1666 . - τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους, eine kurze, immerhin verständliche Ausdrucksweise. Doch möchte man του φόνου τοὺς αἰτίους, wie Heimsöth, oder τοὺς παλαμναίους πατρός oder τοῦ πατρὸς μιαιφόνους, wie Stadtmüller vermutet hat, erwarten.

273. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-154

²⁸

τρόπον τὸν αὐτόν: 887 δόλοις ὀλούμεθ᾿ ὥσπερ οὖν ἐκτείναμεν, 554 1.

274. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-155

²⁹

Die Partie 274-295, welche durch eigentümliche und starke Färbung des Ausdrucks auffällt und mit 1030 f. οὐκ ἐρῶ τὴν ζημίαν· τόξῳ γὰρ οὔτις πημάτων προσίζεταιnicht in Einklang steht, scheint Dindorf mit Recht als spätere Einlage bezeichnet zu haben. ἀποχρημάτοισι . ταυρούμενον (scil. ἐμέ erklären Pauw, Hermann, Dindorf u. a.,,in Entrüstung wegen des mir entzogenen väterlichen Erbes". Aber der Gegensatz, der in den folgenden Worten αὐτὸν τῇ φίλῃ ψυχῇ liegt, weist auf folgenden Sinn hin:,,durch Strafen, die nicht mit Geld, sondern mit dem eigenen lieben Leben zu büfsen sind, wild gemacht, aufgeregt", so dafs ζημίαις sich auf die Drohungen des Apollon bezieht. Mit ταυρούμενον vgl. Eur. Med. 92 ἤδη γὰρ εἶδον ὄμμα νιν ταυρουμένην, 188 τοκάδος δέργμα λεαίνης ἀποταυροῦται δμωσίν (diese Beziehung auf den Blick ist natürlicher).

275-276. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-156

³⁰

αὐτόν με τίσειν τάδε (scil. τὸ μὴ μετιέναι τὸν τοῦ πατρὸς φό νον) τῇ φίλῃ ψυχῇ (abhängig von τίσειν, büfsen mit) steht, wie gesagt, in Gegensatz zu ἀποχρημάτ τοισι. ἔχοντα κτἑ., d. i. indem über mich viel Unheil komme".

277-278. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-157

³¹

³²

„,Den Groll der gekränkten Abgeschiedenen aus der Erde den Angehörigen in Aussicht stellend." βλαστάνειν νόσους: vgl. Ag. 753

βλαστάνειν οἰζύν

279-280. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-158

³³

λειχήνας σαρκῶν ἐπαμβατῆρας (Aussatz der sich über den Leib verbreitet), ἀγρίαις γνάθοις ( Prom. 384

ποταμοὶ πυρὸς δάπτοντες ἀγρίαις γνάθοις

. . γύας) ἐξέ σθοντας (die Form ἔσθειν auch Ag. 1597 ) ἀρχαίαν (die ursprüngliche, τὴν ὑγιᾶ καὶ ἐξ ἀρχῆς οὖσαν ἡμῖν Schol.) φύσιν ist Apposition zu νόσους. Ζυ λειχήνας vgl. Εum. 788 f., zu ἀρχαίαν Plat. Gorg.518 D προσαπολοῦσιν αὐτῶν καὶ τὰς ἀρχαίας σάρκας.

281. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-159

³⁴

κόρσας, τρίχας Schol., Poll. II 32, Etym. M. p. 530, 51, Etym. Gud. p. 338. Vgl. Cels. V 28, 19 vitiligo (Flechte) quoque quamvis per se nullum periculum affert, tamen et foeda est et ex malo corporis habitu fit. Eius tres species sunt. Αλφος . Μέλας . . Λευκὴ habet quiddam simile alpho, sed magis albida est et altius descendit, in eaque albi pili sunt et lanugini similes. Omnia haec serpunt, sed in aliis celerius, in aliis tardius. - ἐπαντέλλειν wie ἀντέλλουσα θρίξ Sept. 522 .

282. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-160

³⁵

προσβολάς (aggressiones), vgl. Aristoph. Frie. 59 ὅτου ποτ' ἐστὶ δαιμόνων ἡ προσβολή.

283. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-161

³⁶

³⁷

ἐκ προστροπαίων αἱμάτων d. i. aus dem Grolle der Gemordeten, die nach Rache verlangen.

284. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-162

³⁸

³⁹

Wenn der Vers dieser Partie ursprünglich angehört, so mufs, wie Dobree vermutet hat, vorher etwas ausgefallen sein (z. Β. τοιαῦτα πέμψειν εἶπε τὸν κάτω νεκρόν, der obwohl er seine Augenbrauen in der Dunkelheit bewege, doch hell sehe).

285. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-163

⁴⁰

Die Rede wird hier direkt, 290 wieder indirekt.

286. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-164

⁴¹

Der Vers scheint aus einer Erklärung zu 283 entstanden zu sein. Vgl. Anhang.

287. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-165

⁴²

λύσσα und μάταιος φόβος geben eine Erklärung zu τὸ .. βέλος, wenn sie auch nicht appositionell stehen. μάταιος, weil nur geträumt. ἐκ νυκτῶν, nächtlicher Weile, wie Hom. μ 286 ἐκ νυκτῶν δ᾽ ἄνεμοι χαλεποί, Theogn. 460, Eur. Rhes. 13 τίνες ἐκ νυκτῶν τὰς ἡμετέρας κοίτας πλάθουσι;

288. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-166

⁴³

⁴⁴

κινεί, ταράσσει wie Sept. 60

χωρεῖ κονίει

, 169 αὔειν λακάζειν, Pers. 429

ἔπαιον ἐρράχιζον

, 466 παίουσι κρεοκοποῦσι. Der zweite Ausdruck ergänzt und verstärkt den ersten. Der bei κινεῖ ταράσσει als Objekt gedachte Schuldige ist Subjekt zu διώκεται. πόλεως s. v. a. ἐκ πόλεως.

290-291. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-167

⁴⁵

τοῖς τοιούτοις allgemein, obwohl der Singular vorhergeht ( διώκεται). Nachher (294 und schon 292) folgt wieder der Sing. mit besonderer Beziehung auf Orestes. οὔτε . . οὐ: zu Ag. 501 . μέρος μετασχεῖν wie Ag. 512 . εἶναι, licere. φιλοσπόνδου λιβός d. i. an der Libation, welche der Kreis der φίλοι darbringt. Zu Ag. 1020 und Soph. Oed. Τ. 238 μήτ' εἰσδέ χεσθαι μήτε προσφωνεῖν τινα, μήτ' ἐν θεῶν εὐχαῖσι μηδὲ θύμασι κοι νὸν ποεῖσθαι μήτε χέρνιβας νέμειν, ὠθεῖν δ᾽ ἀπ᾿ οἴκων πάντας. Nach Demosth. XX 158 bestimmte ein Gesetz des Drakon χερνίβων εἴργεσθαι τὸν ἀνδροφόνον, σπονδῶν, κρατήρων, ἱερῶν, ἀγορᾶς.

292. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-168

⁴⁶

ἀπείργειν, nämlich τὸν τοιοὗτον oder μέ, wie πατρός zeigt.

293. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-169

⁴⁷

⁴⁸

δέχεσθαι οὐδὲ συλλύειν S. ν. a. οὔτε δέχεσθαι οὔτε συλλύειν: zu Ag. 537 . συλλύειν: συγκαταλύειν, συνοικεῖν Schol., una deversari. Eine andere Bedeutung dürfte hier kaum am Platze sein. Die Bedeutung wenigstens, die das Wort Soph. Αi. 1317 εἰ μὴ ξυνάψων, ἀλλὰ συλλύσων πάρει hat, ist hier nicht brauchbar. Stanley erklärt es: pacisci, transigere, Blomfield: operam praestare in scelere expiando, Heruna solvere navem, indem er Eur. frg. 848 ὅστις δὲ τῷ φύ σαντε μὴ τιμᾶν θέλῃ, μὴ ' μοὶ γένοιτο μήτε συνθύτης θεοῖς μήτ᾽ ἐν θαλάσσῃ κοινόπλουν στέλλοι σκάφος und Hor. carm. III 2,26 vetabo, qui Cereris sacrum volgarit arcanae, sub isdem sit trabibus fragilemque mecum solvat phaselon vergleicht.

295. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-170

⁴⁹

ταριχευθέντα, exsiccatum, ein ebenso eigentümlicher Ausdruck wie παμφθάρτω. mann:

296. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-171

⁵⁰

ἆρα für ἄρα (füglich) wie 434.

298. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-172

⁵¹

εἰς ἕν (in unum) wie Eur. Phoen. 462 εἰς ἓν συνελθών.

300. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-173

⁵²

καὶ πρός wie Prom. 73

και πιθωύξω γε πρός

, 961 πρὸς δέ.

301-302. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-174

⁵³

⁵⁴

τὸ μὴ τε πέλειν schliefst sich wieder wie ἐφετμαί und πένθος appositionell an ἵμεροι an: der Wunsch dafs nicht seien." δυοῖν γυναικοῖν: Ag. 1625 .

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Ἠλέκτρα ἰὼ 58 δαΐα πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς 430 ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτ᾽, ἄνευ δὲ πενθημάτων ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι. 434

Ὀρέστης 59 ταφὰς ἀτίμους 60 ἔλεξας, οἴμοι. πατρὸς δ᾽ ἀτίμωσιν ἆρα 61 τείσει 435 ἕκατι μὲν δαιμόνων, ἕκατι δ᾽ ἀμᾶν χερῶν. ἔπειτ᾽ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν. 62 439

Χορός 63 ἐμασχαλίσθη 64 δέ γ᾽, ὡς τόδ᾽ εἰδῇς, 65 ἔπρασσε δ᾽ ᾇπέρ 66 νιν ὧδε θάπτει, 440 μόρον κτίσαι 67 μωμένα ἄφερτον 68 αἰῶνι σῷ. κλύεις 69 πατρῴους δύας ἀτίμους. 70 445

Χορός 75 δι᾽ ὤτων δὲ συν- τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν 76 βάσει. τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει, τὰ δ᾽ αὐτὸς ὄργα 77 μαθεῖν. πρέπει δ᾽ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν. 455 456

Ὀρέστης σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις. 78

Ἠλέκτρα ἐγὼ δ᾽ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.

Χορός στάσις δὲ πάγκοινος ἅδ᾽ ἐπιρροθεῖ: ἄκουσον ἐς φάος μολών, ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς. 460 461

Ὀρέστης Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ, 79 Δίκᾳ Δίκα.

Ἠλέκτρα ἰὼ θεοί, κραίνετ᾽ ἐνδίκως <δίκας 80 >.

Χορός τρόμος μ᾽ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων. τὸ μόρσιμον μένει πάλαι, εὐχομένοις δ᾽ ἂν ἔλθοι. 465 466

Χορός ὦ 81 πόνος ἐγγενὴς καὶ παράμουσος Ἄτας 82 αἱματόεσσα πλαγά. ἰὼ δύστον᾽ ἄφερτα κήδη: ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος. 470 471

Χορός δώμασιν ἔμμοτον τῶνδ᾽ ἄκος, 83 οὐδ᾽ ἀπ᾽ ἄλλων ἔκτοθεν, ἀλλ᾽ ἀπ᾽ αὐτῶν, διώκειν ἔριν 84 αἱματηράν. θεῶν <τῶν 85 > κατὰ γᾶς ὅδ᾽ ὕμνος. 475 476

Χορός ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι, τῆσδε κατευχῆς πέμπετ᾽ ἀρωγὴν παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ. 86 87 479

Ἠλέκτρα καί πότʼ ἂν ἀμφιθαλὴς Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι, 395 φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας; πιστὰ γένοιτο χώρᾳ. δίκαν δʼ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ. κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί.

Ἠλέκτρα ἰὼ ἰὼ δαΐα πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς 430 ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτʼ, ἄνευ δὲ πενθημάτων ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.

Ὀρέστης τὸ πᾶν ἀτίμως ἔλεξας, οἴμοι. πατρὸς δʼ ἀτίμωσιν ἆρα τείσει 435 ἕκατι μὲν δαιμόνων, ἕκατι δʼ ἀμᾶν χερῶν; ἔπειτʼ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν.

Χορός ἐμασχαλίσθη δέ γʼ, ὡς τόδʼ εἰδῇς· ἔπρασσε δʼ, ᾇπέρ νιν ὧδε θάπτει, 440 μόρον κτίσαι μωμένα ἄφερτον αἰῶνι σῷ. κλύεις πατρῴους δύας ἀτίμους.

Χορός διʼ ὤτων δὲ συν- τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν βάσει. τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει, τὰ δʼ αὐτὸς ὄργα μαθεῖν. πρέπει δʼ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν. 455

Ὀρέστης σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.

Ἠλέκτρα ἐγὼ δʼ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.

Χορός στάσις δὲ πάγκοινος ἅδʼ ἐπιρροθεῖ· ἄκουσον ἐς φάος μολών, ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς. 460

Ὀρέστης Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ, Δίκᾳ Δίκα.

Ἠλέκτρα ἰὼ θεοί, κραίνετʼ ἐνδίκως δίκας.

Χορός τρόμος μʼ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων. τὸ μόρσιμον μένει πάλαι, εὐχομένοις δʼ ἂν ἔλθοι. 465

Χορός ὦ πόνος ἐγγενὴς καὶ παράμουσος Ἄτας αἱματόεσσα πλαγά. ἰὼ δύστονʼ ἄφερτα κήδη· ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος. 470

Χορός δώμασιν ἔμμοτον τῶνδʼ ἄκος, οὐδʼ ἀπʼ ἄλλων ἔκτοθεν, ἀλλʼ ἀπʼ αὐτῶν, διʼ ὠμὰν ἔριν αἱματηράν. θεῶν τῶν κατὰ γᾶς ὅδʼ ὕμνος. 475

Χορός ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι, τῆσδε κατευχῆς πέμπετʼ ἀρωγὴν παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ.

ΧΟ.

Testimonia

Apparatus Criticus

Testimonia

Apparatus Criticus

(ΟΡ.) δυοῖν γυναικοῖν ὧδ᾽ ὑπηκόους πέλειν. θήλεια γὰρ φρήν· εἰ δὲ μή, τάχ᾽ εἴσεται. 305

Orestes O father, unhappy father, by what word or deed of mine can I succeed in sailing from far away to you, where your resting-place holds you, a light to oppose your darkness? 315 Yet a lament in honor of the Atreidae who once possessed our house is none the less a joyous service. 320

Chorus Yet heaven, if it pleases, may still turn our utterance to more joyfully sounding strains. In place of dirges over a tomb, a song of triumph within the royal halls will welcome back a reunited friend. 1 340

Orestes This has pierced the earth and reached your ear 6 as if it were an arrow. O Zeus, O Zeus, who send long-deferred retribution up from below onto the reckless and wicked deeds done by the hands of mortals. . . . 380 And yet it will be accomplished for our father’s sake. 7 385

Chorus May it be mine to raise a hearty shout in triumph over the man when he is stabbed and over the woman as she perishes! Why should I try to keep hidden what nevertheless hovers before my soul? Full against the prow of my heart wrath blows sharply in rancorous hate. 390

Electra And when will mighty Zeus bring down his hand on them and split their heads open? Let it be a pledge to the land! After injustice I demand justice as my right. Hear, O Earth, and you honored powers below! 395

Chorus And it is the eternal rule that drops of blood spilled on the ground demand yet more blood. Murder cries out on the Fury, which from those killed before brings one ruin in the wake of another. 400

Orestes Alas, you sovereign powers of the world below, behold, you potent Curses of the slain, behold the remnants of the line of Atreus in their helpless plight, cast out from house and home in dishonor. Which way can we turn, O Zeus? 405

Chorus But again my heart throbs as I hear this pitiful lament. At once I am devoid of hope and my viscera are darkened at the words I hear. 410 But when hope once again lifts and strengthens me, it puts away my distress and dawns brightly on me. 415

Electra To what could we more fittingly appeal than to those very miseries we have endured from the woman herself who bore us? She may fawn upon us, but they are past all soothing. For like a fierce-hearted wolf the temper we have acquired from our mother is implacable. 420

Electra Away with you, cruel and utterly brazen mother! You dared to give your husband a most cruel burial: unmourned, without lamentation, a king unattended by his people. 430

Orestes Ah me, your words spell utter dishonor. Yet with the help of the gods, and with the help of my own hands, will she not atone for the dishonor she did my father? Let me only take her life, then let me die! 435

Chorus Yes, and I would have you know he was brutally mangled. 11 And even as she buried him in this way, she acted with intent to make the manner of his death a burden on your life past all power to bear. You hear the story of the ignominious outrage done to your father. 440

Chorus Yes, let it sink deep into your ears, but keep inside a quiet steadfastness of soul. So far things are so. But you yourself be eager to resolve what is to follow. You must enter the contest with inflexible wrath. 455

Orestes Father, I call on you; side with your loved ones!

Electra And I in tears join my voice to his.

Chorus And let all our company blend our voices to echo the prayer. Hear! Come to the light! Side with us against the foe! 460

Orestes Ares will encounter Ares; Right will encounter Right.

Electra O you gods, judge rightly the plea of right!

Chorus A shudder steals over me as I hear these prayers. Doom has long been waiting, but it will come in answer to those who pray. 465

Chorus Ah, inbred trouble and bloody stroke of ruin striking a discord! Ah, lamentable and grievous sorrows! Ah, the unstaunched pain! 470

Chorus Our house has a cure to heal these woes, a cure not from outside, from the hands of others, but from itself, by fierce, bloody strife. This hymn is for the gods beneath the earth. 475

Chorus O you blessed powers below, hear this supplication of ours, and with a favorable will send forth to these children your aid for victory!

CHORUS

CHORUS.

CORIFEA

Linguæ causa omnia nunciauerit hæc Imperantibus, quos uiderem ego aliquando 250 Mortuos, in galla picea flamma.

Cho.

Chorführerin.

O children, saviours of your father's home, Beware ye of your words, lest one should hear 310 And bear them, for the tongue hath lust to tell, Unto our masters—whom God grant to me In pitchy reek of fun'ral flame to see!

Chorus.

O Kinder, eures Vaterhauses Retter ihr, Seid still, damit euch keines Lauschers Ohr vernimmt, Und vielgeschwäßig alles dies den Herrschern dort 270 Verkündet! Könnt' ich diese doch einst enden seh'n Im pechgetränkten Qualmgewölk der Flammenglut !

Die Chorführerin.

Commentary

Stable identifiers

Ἠλέκτρα

ἰὼ⁵⁸ δαΐα

πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς
430

ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτ᾽,

ἄνευ δὲ πενθημάτων

ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.

434

Ὀρέστης

σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.⁷⁸

Ἠλέκτρα

ἐγὼ δ᾽ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.

Χορός

στάσις δὲ πάγκοινος ἅδ᾽ ἐπιρροθεῖ:

ἄκουσον ἐς φάος μολών,

ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς.
460
461

Ὀρέστης

Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ,⁷⁹ Δίκᾳ Δίκα.

Ἠλέκτρα

ἰὼ θεοί, κραίνετ᾽ ἐνδίκως <δίκας⁸⁰>.

Χορός

τρόμος μ᾽ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων.

τὸ μόρσιμον μένει πάλαι,

εὐχομένοις δ᾽ ἂν ἔλθοι.
465
466

Χορός

ὦ⁸¹ πόνος ἐγγενὴς

καὶ παράμουσος Ἄτας⁸²

αἱματόεσσα πλαγά.

ἰὼ δύστον᾽ ἄφερτα κήδη:

ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος.
470
471

Χορός

δώμασιν ἔμμοτον

τῶνδ᾽ ἄκος,⁸³ οὐδ᾽ ἀπ᾽ ἄλλων

ἔκτοθεν, ἀλλ᾽ ἀπ᾽ αὐτῶν,

διώκειν ἔριν⁸⁴ αἱματηράν.

θεῶν <τῶν⁸⁵> κατὰ γᾶς ὅδ᾽ ὕμνος.
475
476

Χορός

ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι,

τῆσδε κατευχῆς πέμπετ᾽ ἀρωγὴν

παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ.⁸⁶⁸⁷

479

Ἠλέκτρα

ἰὼ ἰὼ δαΐα

πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς
430

ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτʼ,

ἄνευ δὲ πενθημάτων

ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.

Ὀρέστης

τὸ πᾶν ἀτίμως ἔλεξας, οἴμοι.

πατρὸς δʼ ἀτίμωσιν ἆρα τείσει
435

ἕκατι μὲν δαιμόνων,

ἕκατι δʼ ἀμᾶν χερῶν;

ἔπειτʼ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν.

Χορός

ἐμασχαλίσθη δέ γʼ, ὡς τόδʼ εἰδῇς·

ἔπρασσε δʼ, ᾇπέρ νιν ὧδε θάπτει,
440

μόρον κτίσαι μωμένα

ἄφερτον αἰῶνι σῷ.

κλύεις πατρῴους δύας ἀτίμους.

Χορός

διʼ ὤτων δὲ συν-

τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν βάσει.

τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει,

τὰ δʼ αὐτὸς ὄργα μαθεῖν.

πρέπει δʼ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν.
455

Ὀρέστης

σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.

Ἠλέκτρα

ἐγὼ δʼ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.

Χορός

στάσις δὲ πάγκοινος ἅδʼ ἐπιρροθεῖ·

ἄκουσον ἐς φάος μολών,

ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς.
460

Ὀρέστης

Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ, Δίκᾳ Δίκα.

Ἠλέκτρα

ἰὼ θεοί, κραίνετʼ ἐνδίκως δίκας.

Χορός

τρόμος μʼ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων.

τὸ μόρσιμον μένει πάλαι,

εὐχομένοις δʼ ἂν ἔλθοι.
465

Χορός

ὦ πόνος ἐγγενὴς

καὶ παράμουσος Ἄτας

αἱματόεσσα πλαγά.

ἰὼ δύστονʼ ἄφερτα κήδη·

ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος.
470

Χορός

δώμασιν ἔμμοτον

τῶνδʼ ἄκος, οὐδʼ ἀπʼ ἄλλων

ἔκτοθεν, ἀλλʼ ἀπʼ αὐτῶν,

διʼ ὠμὰν ἔριν αἱματηράν.

θεῶν τῶν κατὰ γᾶς ὅδʼ ὕμνος.
475

Χορός

ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι,

τῆσδε κατευχῆς πέμπετʼ ἀρωγὴν

παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ.

(ΟΡ.)

δυοῖν γυναικοῖν ὧδ᾽ ὑπηκόους πέλειν.

θήλεια γὰρ φρήν· εἰ δὲ μή, τάχ᾽ εἴσεται.
305

Orestes

O father, unhappy father, by what word or deed of mine can I succeed in sailing from far away to you, where your resting-place holds you, a light to oppose your darkness?
315

Yet a lament in honor of the Atreidae who once possessed our house is none the less a joyous service.
320

Chorus

Yet heaven, if it pleases, may still turn our utterance to more joyfully sounding strains. In place of dirges over a tomb, a song of triumph within the royal halls will welcome back a reunited friend.¹
340

Orestes

This has pierced the earth and reached your ear⁶ as if it were an arrow. O Zeus, O Zeus, who send long-deferred retribution up from below onto the reckless and wicked deeds done by the hands of mortals. . . .
380

And yet it will be accomplished for our father’s sake.⁷
385

Chorus

May it be mine to raise a hearty shout in triumph over the man when he is stabbed and over the woman as she perishes! Why should I try to keep hidden what nevertheless hovers before my soul?

Full against the prow of my heart wrath blows sharply in rancorous hate.
390

Electra

And when will mighty Zeus bring down his hand on them

and split their heads open? Let it be a pledge to the land! After injustice I demand justice as my right. Hear, O Earth, and you honored powers below!
395

Chorus

And it is the eternal rule that drops of blood spilled on the ground demand yet more blood. Murder cries out on the Fury, which from those killed before brings one ruin in the wake of another.
400

Orestes

Alas, you sovereign powers of the world below, behold, you potent Curses of the slain, behold the remnants of the line of Atreus in their helpless plight, cast out from house and home in dishonor. Which way can we turn, O Zeus?
405

Chorus

But again my heart throbs as I hear this pitiful lament. At once I am devoid of hope and my viscera are darkened at the words I hear.
410

But when hope once again lifts and strengthens me, it puts away my distress and dawns brightly on me.
415

Electra

To what could we more fittingly appeal than to those very miseries we have endured from the woman herself who bore us?

She may fawn upon us, but they are past all soothing. For like a fierce-hearted wolf the temper we have acquired from our mother is implacable.
420

Electra

Away with you, cruel

and utterly brazen mother! You dared to give your husband a most cruel burial: unmourned, without lamentation, a king unattended by his people.
430

Orestes

Ah me, your words spell utter dishonor.

Yet with the help of the gods, and with the help of my own hands, will she not atone for the dishonor she did my father? Let me only take her life, then let me die!
435

Chorus

Yes, and I would have you know he was brutally mangled.¹¹

And even as she buried him in this way, she acted with intent to make the manner of his death a burden on your life past all power to bear. You hear the story of the ignominious outrage done to your father.
440

Chorus

Yes, let it sink deep into your ears, but keep inside a quiet steadfastness of soul. So far things are so. But you yourself be eager to resolve what is to follow.

You must enter the contest with inflexible wrath.
455

Orestes

Father, I call on you; side with your loved ones!

Electra

And I in tears join my voice to his.

Chorus

And let all our company blend our voices to echo the prayer. Hear! Come to the light!

Side with us against the foe!
460

Orestes

Ares will encounter Ares; Right will encounter Right.

Electra

O you gods, judge rightly the plea of right!

Chorus

A shudder steals over me as I hear these prayers. Doom has long been waiting,

but it will come in answer to those who pray.
465

Chorus

Ah, inbred trouble and bloody stroke of ruin striking a discord! Ah, lamentable and grievous sorrows!

Ah, the unstaunched pain!
470

Chorus

Our house has a cure to heal these woes, a cure not from outside, from the hands of others, but from itself, by fierce, bloody strife.

This hymn is for the gods beneath the earth.
475

Chorus

O you blessed powers below, hear this supplication of ours, and with a favorable will send forth to these children your aid for victory!

Linguæ causa omnia nunciauerit hæc

Imperantibus, quos uiderem ego aliquando
250

Mortuos, in galla picea flamma.

O children, saviours of your father's home,

Beware ye of your words, lest one should hear
310

And bear them, for the tongue hath lust to tell,

Unto our masters—whom God grant to me

In pitchy reek of fun'ral flame to see!

O Kinder, eures Vaterhauses Retter ihr,

Seid still, damit euch keines Lauschers Ohr vernimmt,

Und vielgeschwäßig alles dies den Herrschern dort
270

Verkündet! Könnt' ich diese doch einst enden seh'n

Im pechgetränkten Qualmgewölk der Flammenglut !