Libation Bearers. Aeschylus. Paul Mazon (Editor). Paris. 1920-1925.
Sponsored by Perseus Project, Tufts University.
Funding provided by Schmidt Sciences.
Table of Contents
Search the Perseus Catalog for:
Search the Perseus Catalog for:
Current edition Experimental
ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) (Greek) (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.)
Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.
Editions (7)
Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 315-478 focus
str.
1
Ὀρέστης
1
ὦ πάτερ αἰνόπατες,
2
τί σοι
315
φάμενος ἢ τί ῥέξας
τύχοιμ᾽ ἂν ἕκαθεν
3
οὐρίσας,
ἔνθα σ᾽ ἔχουσιν εὐναί;
σκότῳ φάος ἀντίμοι-
ρον;
4
χάριτες δ᾽ ὁμοίως
320
κέκληνται γόος εὐκλεὴς
προσθοδόμοις Ἀτρείδαις.
323
ὦ πάτερ αἰνόπατες,
2
τί σοι
315
φάμενος ἢ τί ῥέξας
τύχοιμ᾽ ἂν ἕκαθεν
3
οὐρίσας,
ἔνθα σ᾽ ἔχουσιν εὐναί;
σκότῳ φάος ἀντίμοι-
ρον;
4
χάριτες δ᾽ ὁμοίως
320
κέκληνται γόος εὐκλεὴς
προσθοδόμοις Ἀτρείδαις.
str.
2
Χορός
5
τέκνον, φρόνημα τοῦ
θανόντος οὐ δαμάζει
πυρὸς [ἡ
6
] μαλερὰ γνάθος,
325
φαίνει δ᾽ ὕστερον ὀργάς:
ὀτοτύζεται δ᾽ ὁ θνῄσκων,
ἀναφαίνεται δ᾽ ὁ βλάπτων.
πατέρων τε καὶ τεκόντων
γόος ἔνδικος ματεύει
330
τἄποιν᾽
7
ἀμφιλαφὴς ταραχθείς.
332
τέκνον, φρόνημα τοῦ
θανόντος οὐ δαμάζει
πυρὸς [ἡ
6
] μαλερὰ γνάθος,
325
φαίνει δ᾽ ὕστερον ὀργάς:
ὀτοτύζεται δ᾽ ὁ θνῄσκων,
ἀναφαίνεται δ᾽ ὁ βλάπτων.
πατέρων τε καὶ τεκόντων
γόος ἔνδικος ματεύει
330
τἄποιν᾽
7
ἀμφιλαφὴς ταραχθείς.
ant.
1
Ἠλέκτρα
κλῦθὶ νυν, ὦ πάτερ, ἐν μέρει
πολυδάκρυτα πένθη.
θρῆνος ἀναστενάζει.
335
τάφος δ᾽ ἱκέτας δέδεκται
φυγάδας θ᾽ ὁμοίως.
τί τῶνδ᾽ εὖ, τί δ᾽ ἄτερ κακῶν;
οὐκ ἀτρίακτος ἄτα;
340
κλῦθὶ νυν, ὦ πάτερ, ἐν μέρει
πολυδάκρυτα πένθη.
θρῆνος ἀναστενάζει.
335
τάφος δ᾽ ἱκέτας δέδεκται
φυγάδας θ᾽ ὁμοίως.
τί τῶνδ᾽ εὖ, τί δ᾽ ἄτερ κακῶν;
οὐκ ἀτρίακτος ἄτα;
Χορός
ἀλλ᾽ ἔτ᾽ ἂν ἐκ τῶνδε θεὸς χρῄζων
340
θείη
10
κελάδους εὐφθογγοτέρους:
ἀντὶ δὲ θρήνων ἐπιτυμβιδίων
παιὰν
11
μελάθροις ἐν βασιλείοις
νεοκρᾶτα φίλον κομίσειεν.
12
345
ἀλλ᾽ ἔτ᾽ ἂν ἐκ τῶνδε θεὸς χρῄζων
340
θείη
10
κελάδους εὐφθογγοτέρους:
ἀντὶ δὲ θρήνων ἐπιτυμβιδίων
παιὰν
11
μελάθροις ἐν βασιλείοις
νεοκρᾶτα φίλον κομίσειεν.
12
str.
3
Ὀρέστης
εἰ γὰρ ὑπ᾽ Ἰλίῳ
345
πρός τινος Λυκίων, πάτερ,
δορίτμητος κατηναρίσθης,
13
λιπὼν ἂν εὔκλειαν ἐν δόμοισι
τέκνων τ᾽ ἐν
14
κελεύθοις
ἐπιστρεπτὸν αἰῶ
15
350
κτίσας πολύχωστον ἂν εἶχες
τάφον διαποντίου γᾶς
16
δώμασιν εὐφόρητον.
354
εἰ γὰρ ὑπ᾽ Ἰλίῳ
345
πρός τινος Λυκίων, πάτερ,
δορίτμητος κατηναρίσθης,
13
λιπὼν ἂν εὔκλειαν ἐν δόμοισι
τέκνων τ᾽ ἐν
14
κελεύθοις
ἐπιστρεπτὸν αἰῶ
15
350
κτίσας πολύχωστον ἂν εἶχες
τάφον διαποντίου γᾶς
16
δώμασιν εὐφόρητον.
ant.
2
Χορός
φίλος φίλοισι τοῖς
ἐκεῖ καλῶς θανοῦσιν
355
κατὰ χθονὸς ἐμπρέπων
σεμνότιμος ἀνάκτωρ,
πρόπολός τε τῶν μεγίστων
χθονίων ἐκεῖ τυράννων:
μόριμον λάχος πιπλάντων
19
363
φίλος φίλοισι τοῖς
ἐκεῖ καλῶς θανοῦσιν
355
κατὰ χθονὸς ἐμπρέπων
σεμνότιμος ἀνάκτωρ,
πρόπολός τε τῶν μεγίστων
χθονίων ἐκεῖ τυράννων:
μόριμον λάχος πιπλάντων
19
ant.
3
Ἠλέκτρα
μηδ᾽ ὑπὸ Τρωίας
τείχεσι φθίμενος, πάτερ,
μετ᾽ ἄλλῳ
22
δουρικμῆτι λαῷ
365
παρὰ Σκαμάνδρου πόρον τεθάφθαι.
23
πάρος δ᾽ οἱ κτανόντες
νιν οὕτως δαμῆναι
<φίλοις
24
>, θανατηφόρον αἶσαν
πρόσω
25
τινὰ πυνθάνεσθαι
370
τῶνδε πόνων ἄπειρον.
372
μηδ᾽ ὑπὸ Τρωίας
τείχεσι φθίμενος, πάτερ,
μετ᾽ ἄλλῳ
22
δουρικμῆτι λαῷ
365
παρὰ Σκαμάνδρου πόρον τεθάφθαι.
23
πάρος δ᾽ οἱ κτανόντες
νιν οὕτως δαμῆναι
<φίλοις
24
>, θανατηφόρον αἶσαν
πρόσω
25
τινὰ πυνθάνεσθαι
370
τῶνδε πόνων ἄπειρον.
Χορός
26
ταῦτα μέν, ὦ παῖ, κρείσσονα χρυσοῦ,
μεγάλης δὲ τύχης καὶ ὑπερβορέου
μείζονα φωνεῖς: δύνασαι
27
γάρ.
ἀλλὰ διπλῆς γὰρ τῆσδε μαράγνης
28
375
δοῦπος ἱκνεῖται: τῶν μὲν ἀρωγοὶ
κατὰ γῆς ἤδη, τῶν δὲ κρατούντων
χέρες οὐχ ὅσιαι στυγερῶν τούτων,
†πᾶσι δὲ μᾶλλον γεγένηται.
29
380
ταῦτα μέν, ὦ παῖ, κρείσσονα χρυσοῦ,
μεγάλης δὲ τύχης καὶ ὑπερβορέου
μείζονα φωνεῖς: δύνασαι
27
γάρ.
ἀλλὰ διπλῆς γὰρ τῆσδε μαράγνης
28
375
δοῦπος ἱκνεῖται: τῶν μὲν ἀρωγοὶ
κατὰ γῆς ἤδη, τῶν δὲ κρατούντων
χέρες οὐχ ὅσιαι στυγερῶν τούτων,
†πᾶσι δὲ μᾶλλον γεγένηται.
29
str.
4
Ὀρέστης
τοῦτο διαμπερὲς οὖς
30
380
Ζεῦ Ζεῦ, κάτωθεν ἀμπέμπων
ὑστερόποινον ἄταν
βροτῶν τλάμονι καὶ πανούργῳ
χειρί, τοκεῦσι δ᾽ ὅμως τελεῖται.
385
386
τοῦτο διαμπερὲς οὖς
30
380
Ζεῦ Ζεῦ, κάτωθεν ἀμπέμπων
ὑστερόποινον ἄταν
βροτῶν τλάμονι καὶ πανούργῳ
χειρί, τοκεῦσι δ᾽ ὅμως τελεῖται.
385
str.
5
Χορός
ἐφυμνῆσαι γένοιτό μοι πυκά-
εντ᾽
33
ὀλολυγμὸν ἀνδρὸς
θεινομένου, γυναικός τ᾽
ὀλλυμένας: τί γὰρ κεύθω φρενὸς οἷον
34
ἔμπας
ποτᾶται; πάροιθεν δὲ πρῴρας
390
δριμὺς ἄηται κραδίας
35
θυμὸς ἔγκοτον στύγος.
394
ἐφυμνῆσαι γένοιτό μοι πυκά-
εντ᾽
33
ὀλολυγμὸν ἀνδρὸς
θεινομένου, γυναικός τ᾽
ὀλλυμένας: τί γὰρ κεύθω φρενὸς οἷον
34
ἔμπας
ποτᾶται; πάροιθεν δὲ πρῴρας
390
δριμὺς ἄηται κραδίας
35
θυμὸς ἔγκοτον στύγος.
ant.
4
Ὀρέστησ???
36
καὶ πότ᾽
37
ἂν ἀμφιθαλὴς
Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι,
395
φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας;
πιστὰ γένοιτο χώρᾳ.
δίκαν δ᾽ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ.
κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί.
38
400
καὶ πότ᾽
37
ἂν ἀμφιθαλὴς
Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι,
395
φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας;
πιστὰ γένοιτο χώρᾳ.
δίκαν δ᾽ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ.
κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί.
38
Χορός
ἀλλὰ νόμος
39
μὲν φονίας σταγόνας
400
χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν
αἷμα. βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν
40
παρὰ τῶν πρότερον
41
φθιμένων ἄτην
ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπ᾽ ἄτῃ.
405
ἀλλὰ νόμος
39
μὲν φονίας σταγόνας
400
χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν
αἷμα. βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν
40
παρὰ τῶν πρότερον
41
φθιμένων ἄτην
ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπ᾽ ἄτῃ.
str.
6
Ἠλέκτρα???
ἴδετε πολυκρατεῖς Ἀραὶ τεθυμένων,
44
ἴδεσθ᾽ Ἀτρειδᾶν τὰ λοίπ᾽ ἀμηχάνως
ἔχοντα καὶ δωμάτων
ἄτιμα. πᾷ τις τράποιτ᾽ ἄν,
45
ὦ Ζεῦ;
410
ἴδετε πολυκρατεῖς Ἀραὶ τεθυμένων,
44
ἴδεσθ᾽ Ἀτρειδᾶν τὰ λοίπ᾽ ἀμηχάνως
ἔχοντα καὶ δωμάτων
ἄτιμα. πᾷ τις τράποιτ᾽ ἄν,
45
ὦ Ζεῦ;
ant.
5
Χορός
46
πέπαλται
47
δ᾽ αὖτέ μοι φίλον κέαρ
410
τόνδε κλύουσαν οἶκτον.
καὶ τότε μὲν δύσελπις,
σπλάγχνα δέ μοι
48
κελαινοῦ-
ται πρὸς ἔπος κλυούσᾳ.
ὅταν δ᾽ αὖτ᾽ ἐπ᾽ ἀλκῆς ἐπάρῃ <μ᾽
415
ἐλπίς,> ἀπέστασεν ἄχος
προσφανεῖσά
49
μοι καλῶς.
418
πέπαλται
47
δ᾽ αὖτέ μοι φίλον κέαρ
410
τόνδε κλύουσαν οἶκτον.
καὶ τότε μὲν δύσελπις,
σπλάγχνα δέ μοι
48
κελαινοῦ-
ται πρὸς ἔπος κλυούσᾳ.
ὅταν δ᾽ αὖτ᾽ ἐπ᾽ ἀλκῆς ἐπάρῃ <μ᾽
415
ἐλπίς,> ἀπέστασεν ἄχος
προσφανεῖσά
49
μοι καλῶς.
ant.
6
Ὀρέστησ???
50
πάθομεν ἄχεα
53
πρός γε τῶν τεκομένων;
πάρεστι σαίνειν, τὰ δ᾽ οὔτι θέλγεται.
420
λύκος γὰρ ὥστ᾽ ὠμόφρων
ἄσαντος ἐκ ματρός ἐστι θυμός.
423
πάθομεν ἄχεα
53
πρός γε τῶν τεκομένων;
πάρεστι σαίνειν, τὰ δ᾽ οὔτι θέλγεται.
420
λύκος γὰρ ὥστ᾽ ὠμόφρων
ἄσαντος ἐκ ματρός ἐστι θυμός.
str.
7
Χορός
ἔκοψα κομμὸν Ἄριον ἔν τε Κισσίας
54
νόμοις ἰηλεμιστρίας,
55
ἐπασσυτεροτριβῆ τὰ χερὸς ὀρέγματα
ἄνωθεν ἀνέκαθεν, κτύπῳ δ᾽ ἐπερρόθει
κροτητὸν ἀμὸν καὶ πανάθλιον κάρα.
429
ἔκοψα κομμὸν Ἄριον ἔν τε Κισσίας
54
νόμοις ἰηλεμιστρίας,
55
ἐπασσυτεροτριβῆ τὰ χερὸς ὀρέγματα
ἄνωθεν ἀνέκαθεν, κτύπῳ δ᾽ ἐπερρόθει
κροτητὸν ἀμὸν καὶ πανάθλιον κάρα.
str.
8
Ἠλέκτρα
ἰὼ
58
δαΐα
πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς
430
ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτ᾽,
ἄνευ δὲ πενθημάτων
ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.
434
ἰὼ
58
δαΐα
πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς
430
ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτ᾽,
ἄνευ δὲ πενθημάτων
ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.
str.
9
Ὀρέστης
59
ταφὰς ἀτίμους
60
ἔλεξας, οἴμοι.
πατρὸς δ᾽ ἀτίμωσιν ἆρα
61
τείσει
435
ἕκατι μὲν δαιμόνων,
ἕκατι δ᾽ ἀμᾶν χερῶν.
ἔπειτ᾽ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν.
62
439
ταφὰς ἀτίμους
60
ἔλεξας, οἴμοι.
πατρὸς δ᾽ ἀτίμωσιν ἆρα
61
τείσει
435
ἕκατι μὲν δαιμόνων,
ἕκατι δ᾽ ἀμᾶν χερῶν.
ἔπειτ᾽ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν.
62
ant.
9
ant.
7
Ἠλέκτρα
71
λέγεις πατρῷον μόρον: ἐγὼ δ᾽ ἀπεστάτουν
445
ἄτιμος, οὐδὲν ἀξία.
μυχῷ
72
δ᾽ ἄφερκτος πολυσινοῦς κυνὸς δίκαν
ἑτοιμότερα γέλωτος ἀνέφερον λίβη,
χέουσα
73
πολύδακρυν γόον κεκρυμμένα.
τοιαῦτ᾽ ἀκούων ἐν φρεσὶν γράφου, <πάτερ.
74
>
450
451
λέγεις πατρῷον μόρον: ἐγὼ δ᾽ ἀπεστάτουν
445
ἄτιμος, οὐδὲν ἀξία.
μυχῷ
72
δ᾽ ἄφερκτος πολυσινοῦς κυνὸς δίκαν
ἑτοιμότερα γέλωτος ἀνέφερον λίβη,
χέουσα
73
πολύδακρυν γόον κεκρυμμένα.
τοιαῦτ᾽ ἀκούων ἐν φρεσὶν γράφου, <πάτερ.
74
>
450
ant.
8
Χορός
75
δι᾽ ὤτων δὲ συν-
τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν
76
βάσει.
τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει,
τὰ δ᾽ αὐτὸς ὄργα
77
μαθεῖν.
πρέπει δ᾽ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν.
455
456
δι᾽ ὤτων δὲ συν-
τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν
76
βάσει.
τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει,
τὰ δ᾽ αὐτὸς ὄργα
77
μαθεῖν.
πρέπει δ᾽ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν.
455
str.
10
Ὀρέστης
σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.
78
σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.
78
Ἠλέκτρα
ἐγὼ δ᾽ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.
ἐγὼ δ᾽ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.
Χορός
στάσις δὲ πάγκοινος ἅδ᾽ ἐπιρροθεῖ:
ἄκουσον ἐς φάος μολών,
ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς.
460
461
στάσις δὲ πάγκοινος ἅδ᾽ ἐπιρροθεῖ:
ἄκουσον ἐς φάος μολών,
ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς.
460
ant.
10
Ὀρέστης
Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ,
79
Δίκᾳ Δίκα.
Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ,
79
Δίκᾳ Δίκα.
Ἠλέκτρα
ἰὼ θεοί, κραίνετ᾽ ἐνδίκως <δίκας
80
>.
ἰὼ θεοί, κραίνετ᾽ ἐνδίκως <δίκας
80
>.
Χορός
τρόμος μ᾽ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων.
τὸ μόρσιμον μένει πάλαι,
εὐχομένοις δ᾽ ἂν ἔλθοι.
465
466
τρόμος μ᾽ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων.
τὸ μόρσιμον μένει πάλαι,
εὐχομένοις δ᾽ ἂν ἔλθοι.
465
str.
11
Χορός
ὦ
81
πόνος ἐγγενὴς
καὶ παράμουσος Ἄτας
82
αἱματόεσσα πλαγά.
ἰὼ δύστον᾽ ἄφερτα κήδη:
ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος.
470
471
ὦ
81
πόνος ἐγγενὴς
καὶ παράμουσος Ἄτας
82
αἱματόεσσα πλαγά.
ἰὼ δύστον᾽ ἄφερτα κήδη:
ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος.
470
ant.
11
Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 315-478 focus
Ὀρέστης
ὦ πάτερ αἰνόπατερ, τί σοι
315
φάμενος ἢ τί ῥέξας
τύχοιμʼ ἂν ἕκαθεν οὐρίσας,
ἔνθα σʼ ἔχουσιν εὐναί,
σκότῳ φάος ἀντίμοι-
ρον; χάριτες δʼ ὁμοίως
320
κέκληνται γόος εὐκλεὴς
προσθοδόμοις Ἀτρείδαις.
ὦ πάτερ αἰνόπατερ, τί σοι
315
φάμενος ἢ τί ῥέξας
τύχοιμʼ ἂν ἕκαθεν οὐρίσας,
ἔνθα σʼ ἔχουσιν εὐναί,
σκότῳ φάος ἀντίμοι-
ρον; χάριτες δʼ ὁμοίως
320
κέκληνται γόος εὐκλεὴς
προσθοδόμοις Ἀτρείδαις.
Χορός
τέκνον, φρόνημα τοῦ
θανόντος οὐ δαμάζει
πυρὸς
ἡ μαλερὰ γνάθος,
325
φαίνει δʼ ὕστερον ὀργάς·
ὀτοτύζεται δʼ ὁ θνῄσκων,
ἀναφαίνεται δʼ ὁ βλάπτων.
πατέρων τε καὶ τεκόντων
γόος ἔνδικος ματεύει
330
τὸ πᾶν ἀμφιλαφής ταραχθείς.
τέκνον, φρόνημα τοῦ
θανόντος οὐ δαμάζει
πυρὸς
ἡ μαλερὰ γνάθος,
325
φαίνει δʼ ὕστερον ὀργάς·
ὀτοτύζεται δʼ ὁ θνῄσκων,
ἀναφαίνεται δʼ ὁ βλάπτων.
πατέρων τε καὶ τεκόντων
γόος ἔνδικος ματεύει
330
τὸ πᾶν ἀμφιλαφής ταραχθείς.
Ἠλέκτρα
κλῦθὶ νυν, ὦ πάτερ, ἐν μέρει
πολυδάκρυτα πένθη.
δίπαις τοί σʼ ἐπιτύμβιος
θρῆνος ἀναστενάζει.
335
τάφος δʼ ἱκέτας δέδεκται
φυγάδας θʼ ὁμοίως.
τί τῶνδʼ εὖ, τί δʼ ἄτερ κακῶν;
οὐκ ἀτρίακτος ἄτα;
κλῦθὶ νυν, ὦ πάτερ, ἐν μέρει
πολυδάκρυτα πένθη.
δίπαις τοί σʼ ἐπιτύμβιος
θρῆνος ἀναστενάζει.
335
τάφος δʼ ἱκέτας δέδεκται
φυγάδας θʼ ὁμοίως.
τί τῶνδʼ εὖ, τί δʼ ἄτερ κακῶν;
οὐκ ἀτρίακτος ἄτα;
Χορός
ἀλλʼ ἔτʼ ἂν ἐκ τῶνδε θεὸς χρῄζων
340
θείη κελάδους εὐφθογγοτέρους·
ἀντὶ δὲ θρήνων ἐπιτυμβιδίων
παιὰν μελάθροις ἐν βασιλείοις
νεοκρᾶτα φίλον κομίσειεν.
ἀλλʼ ἔτʼ ἂν ἐκ τῶνδε θεὸς χρῄζων
340
θείη κελάδους εὐφθογγοτέρους·
ἀντὶ δὲ θρήνων ἐπιτυμβιδίων
παιὰν μελάθροις ἐν βασιλείοις
νεοκρᾶτα φίλον κομίσειεν.
Ὀρέστης
εἰ γὰρ ὑπʼ Ἰλίῳ
345
πρός τινος Λυκίων, πάτερ,
δορίτμητος κατηναρίσθης·
λιπὼν ἂν εὔκλειαν ἐν δόμοισι
τέκνων τʼ ἐν κελεύθοις
ἐπιστρεπτὸν αἰῶ
350
κτίσας πολύχωστον ἂν εἶχες
τάφον διαποντίου γᾶς
δώμασιν εὐφόρητον,
εἰ γὰρ ὑπʼ Ἰλίῳ
345
πρός τινος Λυκίων, πάτερ,
δορίτμητος κατηναρίσθης·
λιπὼν ἂν εὔκλειαν ἐν δόμοισι
τέκνων τʼ ἐν κελεύθοις
ἐπιστρεπτὸν αἰῶ
350
κτίσας πολύχωστον ἂν εἶχες
τάφον διαποντίου γᾶς
δώμασιν εὐφόρητον,
Χορός
φίλος φίλοισι τοῖς
ἐκεῖ καλῶς θανοῦσιν
355
κατὰ χθονὸς ἐμπρέπων
σεμνότιμος ἀνάκτωρ,
πρόπολός τε τῶν μεγίστων
χθονίων ἐκεῖ τυράννων·
βασιλεὺς γὰρ ἦσθʼ, ὄφρʼ ἔζης,
360
μόριμον λάχος πιπλάντων
χεροῖν πεισίβροτόν τε βάκτρον.
φίλος φίλοισι τοῖς
ἐκεῖ καλῶς θανοῦσιν
355
κατὰ χθονὸς ἐμπρέπων
σεμνότιμος ἀνάκτωρ,
πρόπολός τε τῶν μεγίστων
χθονίων ἐκεῖ τυράννων·
βασιλεὺς γὰρ ἦσθʼ, ὄφρʼ ἔζης,
360
μόριμον λάχος πιπλάντων
χεροῖν πεισίβροτόν τε βάκτρον.
Ἠλέκτρα
μηδʼ ὑπὸ Τρωίας
τείχεσι φθίμενος, πάτερ,
μετʼ ἄλλῳ δουρικμῆτι λαῷ
365
παρὰ Σκαμάνδρου πόρον τεθάφθαι.
πάρος δʼ οἱ κτανόντες
νιν οὕτως δαμῆναι
φίλοις, θανατηφόρον αἶσαν
πρόσω τινὰ πυνθάνεσθαι
370
τῶνδε πόνων ἄπειρον.
μηδʼ ὑπὸ Τρωίας
τείχεσι φθίμενος, πάτερ,
μετʼ ἄλλῳ δουρικμῆτι λαῷ
365
παρὰ Σκαμάνδρου πόρον τεθάφθαι.
πάρος δʼ οἱ κτανόντες
νιν οὕτως δαμῆναι
φίλοις, θανατηφόρον αἶσαν
πρόσω τινὰ πυνθάνεσθαι
370
τῶνδε πόνων ἄπειρον.
Χορός
ταῦτα μέν, ὦ παῖ, κρείσσονα χρυσοῦ,
μεγάλης δὲ τύχης καὶ ὑπερβορέου
μείζονα φωνεῖς· δύνασαι γάρ.
ἀλλὰ διπλῆς γὰρ τῆσδε μαράγνης
375
δοῦπος ἱκνεῖται· τῶν μὲν ἀρωγοὶ
κατὰ γῆς ἤδη, τῶν δὲ κρατούντων
χέρες οὐχ ὅσιαι στυγερῶν τούτων·
παισὶ δὲ μᾶλλον γεγένηται.
ταῦτα μέν, ὦ παῖ, κρείσσονα χρυσοῦ,
μεγάλης δὲ τύχης καὶ ὑπερβορέου
μείζονα φωνεῖς· δύνασαι γάρ.
ἀλλὰ διπλῆς γὰρ τῆσδε μαράγνης
375
δοῦπος ἱκνεῖται· τῶν μὲν ἀρωγοὶ
κατὰ γῆς ἤδη, τῶν δὲ κρατούντων
χέρες οὐχ ὅσιαι στυγερῶν τούτων·
παισὶ δὲ μᾶλλον γεγένηται.
Ὀρέστης
τοῦτο διαμπερὲς οὖς
380
ἵκεθʼ ἅπερ τι βέλος.
Ζεῦ Ζεῦ, κάτωθεν ἀμπέμπων
ὑστερόποινον ἄταν
βροτῶν τλάμονι καὶ πανούργῳ
χειρὶ—τοκεῦσι δʼ ὅμως τελεῖται.
385
τοῦτο διαμπερὲς οὖς
380
ἵκεθʼ ἅπερ τι βέλος.
Ζεῦ Ζεῦ, κάτωθεν ἀμπέμπων
ὑστερόποινον ἄταν
βροτῶν τλάμονι καὶ πανούργῳ
χειρὶ—τοκεῦσι δʼ ὅμως τελεῖται.
385
Χορός
ἐφυμνῆσαι γένοιτό μοι πυκά-
εντʼ ὀλολυγμὸν ἀνδρὸς
θεινομένου, γυναικός τʼ
ὀλλυμένας· τί γὰρ κεύθω φρενὸς οἷον ἔμπας
ποτᾶται; πάροιθεν δὲ πρῴρας
390
δριμὺς ἄηται κραδίας
θυμὸς ἔγκοτον στύγος.
ἐφυμνῆσαι γένοιτό μοι πυκά-
εντʼ ὀλολυγμὸν ἀνδρὸς
θεινομένου, γυναικός τʼ
ὀλλυμένας· τί γὰρ κεύθω φρενὸς οἷον ἔμπας
ποτᾶται; πάροιθεν δὲ πρῴρας
390
δριμὺς ἄηται κραδίας
θυμὸς ἔγκοτον στύγος.
Ἠλέκτρα
καί πότʼ ἂν ἀμφιθαλὴς
Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι,
395
φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας;
πιστὰ γένοιτο χώρᾳ.
δίκαν δʼ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ.
κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί.
καί πότʼ ἂν ἀμφιθαλὴς
Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι,
395
φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας;
πιστὰ γένοιτο χώρᾳ.
δίκαν δʼ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ.
κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί.
Χορός
ἀλλὰ νόμος μὲν φονίας σταγόνας
400
χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν
αἷμα. βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν
παρὰ τῶν πρότερον φθιμένων ἄτην
ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπʼ ἄτῃ.
ἀλλὰ νόμος μὲν φονίας σταγόνας
400
χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν
αἷμα. βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν
παρὰ τῶν πρότερον φθιμένων ἄτην
ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπʼ ἄτῃ.
Ὀρέστης
πόποι δὴ νερτέρων τυραννίδες,
405
ἴδετε πολυκρατεῖς Ἀραὶ φθινομένων,
ἴδεσθʼ Ἀτρειδᾶν τὰ λοίπʼ ἀμηχάνως
ἔχοντα καὶ δωμάτων
ἄτιμα. πᾷ τις τράποιτʼ ἄν, ὦ Ζεῦ;
πόποι δὴ νερτέρων τυραννίδες,
405
ἴδετε πολυκρατεῖς Ἀραὶ φθινομένων,
ἴδεσθʼ Ἀτρειδᾶν τὰ λοίπʼ ἀμηχάνως
ἔχοντα καὶ δωμάτων
ἄτιμα. πᾷ τις τράποιτʼ ἄν, ὦ Ζεῦ;
Χορός
πέπαλται δαὖτὲ μοι φίλον κέαρ
410
τόνδε κλύουσαν οἶκτον
καὶ τότε μὲν δύσελπις,
σπλάγχνα δέ μοι κελαινοῦ-
ται πρὸς ἔπος κλυούσᾳ.
ὅταν δʼ αὖτʼ ἐπʼ ἀλκῆς ἐπάρῃ
μʼ
415
ἐλπὶς, ἀπέστασεν ἄχος
προσφανεῖσά μοι καλῶς.
πέπαλται δαὖτὲ μοι φίλον κέαρ
410
τόνδε κλύουσαν οἶκτον
καὶ τότε μὲν δύσελπις,
σπλάγχνα δέ μοι κελαινοῦ-
ται πρὸς ἔπος κλυούσᾳ.
ὅταν δʼ αὖτʼ ἐπʼ ἀλκῆς ἐπάρῃ
μʼ
415
ἐλπὶς, ἀπέστασεν ἄχος
προσφανεῖσά μοι καλῶς.
Ἠλέκτρα
τί δʼ ἂν φάντες τύχοιμεν ἢ τά περ
πάθομεν ἄχεα πρός γε τῶν τεκομένων;
πάρεστι σαίνειν, τὰ δʼ οὔτι θέλγεται.
420
λύκος γὰρ ὥστʼ ὠμόφρων
ἄσαντος ἐκ ματρός ἐστι θυμός.
τί δʼ ἂν φάντες τύχοιμεν ἢ τά περ
πάθομεν ἄχεα πρός γε τῶν τεκομένων;
πάρεστι σαίνειν, τὰ δʼ οὔτι θέλγεται.
420
λύκος γὰρ ὥστʼ ὠμόφρων
ἄσαντος ἐκ ματρός ἐστι θυμός.
Χορός
ἔκοψα κομμὸν Ἄριον ἔν τε Κισσίας
νόμοις ἰηλεμιστρίας,
ἀπριγδόπληκτα πολυπλάνητα δʼ ἦν ἰδεῖν
425
ἐπασσυτεροτριβῆ τὰ χερὸς ὀρέγματα
ἄνωθεν ἀνέκαθεν, κτύπῳ δʼ ἐπερρόθει
κροτητὸν ἀμὸν καὶ πανάθλιον κάρα.
ἔκοψα κομμὸν Ἄριον ἔν τε Κισσίας
νόμοις ἰηλεμιστρίας,
ἀπριγδόπληκτα πολυπλάνητα δʼ ἦν ἰδεῖν
425
ἐπασσυτεροτριβῆ τὰ χερὸς ὀρέγματα
ἄνωθεν ἀνέκαθεν, κτύπῳ δʼ ἐπερρόθει
κροτητὸν ἀμὸν καὶ πανάθλιον κάρα.
Ἠλέκτρα
ἰὼ
ἰὼ δαΐα
πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς
430
ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτʼ,
ἄνευ δὲ πενθημάτων
ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.
ἰὼ
ἰὼ δαΐα
πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς
430
ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτʼ,
ἄνευ δὲ πενθημάτων
ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.
Ὀρέστης
τὸ πᾶν ἀτίμως ἔλεξας, οἴμοι.
πατρὸς δʼ ἀτίμωσιν ἆρα τείσει
435
ἕκατι μὲν δαιμόνων,
ἕκατι δʼ ἀμᾶν χερῶν;
ἔπειτʼ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν.
τὸ πᾶν ἀτίμως ἔλεξας, οἴμοι.
πατρὸς δʼ ἀτίμωσιν ἆρα τείσει
435
ἕκατι μὲν δαιμόνων,
ἕκατι δʼ ἀμᾶν χερῶν;
ἔπειτʼ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν.
Χορός
ἐμασχαλίσθη δέ γʼ, ὡς τόδʼ εἰδῇς·
ἔπρασσε δʼ, ᾇπέρ νιν ὧδε θάπτει,
440
μόρον κτίσαι μωμένα
ἄφερτον αἰῶνι σῷ.
κλύεις πατρῴους δύας ἀτίμους.
ἐμασχαλίσθη δέ γʼ, ὡς τόδʼ εἰδῇς·
ἔπρασσε δʼ, ᾇπέρ νιν ὧδε θάπτει,
440
μόρον κτίσαι μωμένα
ἄφερτον αἰῶνι σῷ.
κλύεις πατρῴους δύας ἀτίμους.
Ἠλέκτρα
λέγεις πατρῷον μόρον· ἐγὼ δʼ ἀπεστάτουν
445
ἄτιμος, οὐδὲν ἀξία·
μυχῷ δʼ ἄφερκτος πολυσινοῦς κυνὸς δίκαν
ἑτοιμότερα γέλωτος ἀνέφερον λίβη,
χέουσα πολύδακρυν γόον κεκρυμμένα.
τοιαῦτʼ ἀκούων ἐν φρεσὶν γράφου
˘ ¯.
450
λέγεις πατρῷον μόρον· ἐγὼ δʼ ἀπεστάτουν
445
ἄτιμος, οὐδὲν ἀξία·
μυχῷ δʼ ἄφερκτος πολυσινοῦς κυνὸς δίκαν
ἑτοιμότερα γέλωτος ἀνέφερον λίβη,
χέουσα πολύδακρυν γόον κεκρυμμένα.
τοιαῦτʼ ἀκούων ἐν φρεσὶν γράφου
˘ ¯.
450
Χορός
διʼ ὤτων δὲ συν-
τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν βάσει.
τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει,
τὰ δʼ αὐτὸς ὄργα μαθεῖν.
πρέπει δʼ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν.
455
διʼ ὤτων δὲ συν-
τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν βάσει.
τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει,
τὰ δʼ αὐτὸς ὄργα μαθεῖν.
πρέπει δʼ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν.
455
Ὀρέστης
σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.
σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.
Ἠλέκτρα
ἐγὼ δʼ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.
ἐγὼ δʼ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.
Χορός
στάσις δὲ πάγκοινος ἅδʼ ἐπιρροθεῖ·
ἄκουσον ἐς φάος μολών,
ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς.
460
στάσις δὲ πάγκοινος ἅδʼ ἐπιρροθεῖ·
ἄκουσον ἐς φάος μολών,
ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς.
460
Ὀρέστης
Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ, Δίκᾳ Δίκα.
Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ, Δίκᾳ Δίκα.
Ἠλέκτρα
ἰὼ θεοί, κραίνετʼ ἐνδίκως
δίκας.
ἰὼ θεοί, κραίνετʼ ἐνδίκως
δίκας.
Χορός
τρόμος μʼ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων.
τὸ μόρσιμον μένει πάλαι,
εὐχομένοις δʼ ἂν ἔλθοι.
465
τρόμος μʼ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων.
τὸ μόρσιμον μένει πάλαι,
εὐχομένοις δʼ ἂν ἔλθοι.
465
Χορός
ὦ πόνος ἐγγενὴς
καὶ παράμουσος Ἄτας
αἱματόεσσα πλαγά.
ἰὼ δύστονʼ ἄφερτα κήδη·
ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος.
470
ὦ πόνος ἐγγενὴς
καὶ παράμουσος Ἄτας
αἱματόεσσα πλαγά.
ἰὼ δύστονʼ ἄφερτα κήδη·
ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος.
470
Χορός
δώμασιν ἔμμοτον
τῶνδʼ ἄκος, οὐδʼ ἀπʼ ἄλλων
ἔκτοθεν, ἀλλʼ ἀπʼ αὐτῶν,
διʼ ὠμὰν ἔριν αἱματηράν.
θεῶν
τῶν κατὰ γᾶς ὅδʼ ὕμνος.
475
δώμασιν ἔμμοτον
τῶνδʼ ἄκος, οὐδʼ ἀπʼ ἄλλων
ἔκτοθεν, ἀλλʼ ἀπʼ αὐτῶν,
διʼ ὠμὰν ἔριν αἱματηράν.
θεῶν
τῶν κατὰ γᾶς ὅδʼ ὕμνος.
475
Χορός
ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι,
τῆσδε κατευχῆς πέμπετʼ ἀρωγὴν
παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ.
ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι,
τῆσδε κατευχῆς πέμπετʼ ἀρωγὴν
παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 264 focus
ΧΟ.
ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρὸς,
σιγᾶθ᾽, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,
265
γλώσσης χάριν δὲ πάντ᾽ ἀπαγγείλῃ τάδε
πρὸς τοὺς κρατοῦντας· οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε
θανόντας ἐν κηκίδι πισσήρει φλογός.
ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρὸς,
σιγᾶθ᾽, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,
265
γλώσσης χάριν δὲ πάντ᾽ ἀπαγγείλῃ τάδε
πρὸς τοὺς κρατοῦντας· οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε
θανόντας ἐν κηκίδι πισσήρει φλογός.
ΟΡ.
οὔτοι προδώσει Λοξίου μεγασθενής
χρησμὸς κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν,
270
κἀξορθιάζων πολλὰ καὶ δυσχειμέρους
ἄτας ὑφ᾽ ἦπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος,
εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους·
[τρόπον τὸν αὐτὸν ἀνταποκτεῖναι λέγων,
ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον·
275
αὐτὸν δ᾽ ἔφασκε τῇ φίλῃ ψυχῇ τάδε
οὔτοι προδώσει Λοξίου μεγασθενής
χρησμὸς κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν,
270
κἀξορθιάζων πολλὰ καὶ δυσχειμέρους
ἄτας ὑφ᾽ ἦπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος,
εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους·
[τρόπον τὸν αὐτὸν ἀνταποκτεῖναι λέγων,
ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον·
275
αὐτὸν δ᾽ ἔφασκε τῇ φίλῃ ψυχῇ τάδε
τίσειν μ᾽ ἔχοντα πολλὰ δυστερπῆ κακά.
τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυσφρόνων μειλίγματα
βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε, τὰς δὲ νῷν νόσους,
σαρκῶν ἐπαμβατῆρας ἀγρίαις γνάθοις
280
λειχῆνας ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν·
λευκὰς δὲ κόρσας τῇδ᾽ ἐπαντέλλειν νόσῳ·
ἄλλας τ᾽ ἐφώνει προσβολὰς Ἐρινύων
ἐκ τῶν πατρῴων αἱμάτων τελουμένας,
ὁρῶντα λαμπρὸν ἐν σκότῳ νωμῶντ᾽ ὀφρύν
285
τὸ γὰρ σκοτεινὸν τῶν ἐνερτέρων βέλος
ἐκ προστροπαίων ἐν γένει πεπτωκότων,
καὶ λύσσα καὶ μάταιος ἐκ νυκτῶν φόβος
κινεῖ, ταράσσει, καὶ διώκεσθαι πόλεως
χαλκηλάτῳ πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας.
290
καὶ τοῖς τοιούτοις οὔτε κρατῆρος μέρος
εἶναι μετασχεῖν, οὐ φιλοσπόνδου λιβός,
βωμῶν τ' ἀπείργειν οὐχ ὁρωμένην πατρὸς
μῆνιν· δέχεσθαι δ᾽ οὔτε συλλύειν τινά.
πάντων δ᾽ ἄτιμον κἄφιλον θνήσκειν χρόνῳ
295
κακῶς ταριχευθέντα παμφθάρτῳ μόρῳ.]
τοιοῖσδε χρησμοῖς ἆρα χρὴ πεποιθέναι,
κεἰ μὴ πέποιθα, τοὔργον ἔστ᾽ ἐργαστέον.
πολλοὶ γὰρ εἰς ἓν συμπίτνουσιν ἵμεροι,
θεοῦ τ᾽ ἐφετμαὶ καὶ πατρὸς πένθος μέγα,
300
καὶ πρὸς πιέζει χρημάτων ἀχηνία,
τὸ μὴ πολίτας εὐκλεεστάτους βροτῶν,
Τροίας ἀναστατῆρας εὐδόξῳ φρενὶ,
δυοῖν γυναικοῖν ὧδ᾽ ὑπηκόους πέλειν.
θήλεια γὰρ φρήν· εἰ δὲ μὴ, τάχ' εἴσεται.
305
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.) — 264 focus
Χορός
ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρός,
σιγᾶθ᾽, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,
γλώσσης χάριν δὲ πάντ᾽ ἀπαγγείλῃ τάδε
πρὸς τοὺς κρατοῦντας· οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε
θανόντας ἐν κηκῖδι πισσήρει φλογός.
265
ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρός,
σιγᾶθ᾽, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,
γλώσσης χάριν δὲ πάντ᾽ ἀπαγγείλῃ τάδε
πρὸς τοὺς κρατοῦντας· οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε
θανόντας ἐν κηκῖδι πισσήρει φλογός.
265
Ὀρέστης
οὔτοι προδώσει Λοξίου μεγασθενὴς
χρησμός, κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν,
κἀξορθιάζων πολλά, καὶ δυςχειμέρους
ἄτας ὑφ᾽ ἧπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος,
εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους,
270
τρόπον τὸν αὐτὸν ἀνταποκτεῖναι λέγων,
ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον·
αὐτὸν δ᾽ ἔφασκε τῇ φίλῃ ψυχῇ τάδε
τίσειν μ' ἔχοντα πολλὰ δυςτερπῆ κακά.
τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυςφρόνων μηνίματα
275
βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε, τὰς δ᾽ ἀεὶ νόσους,
σαρκῶν ἐπαμβατῆρας ἀγρίαις γνάθοις
λειχῆνας ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν·
λευκὰς δὲ κόρσας τῇδ᾽ ἐπαντέλλειν νόσῳ·
ἄλλας τ' ἐφώνει προςβολὰς Ἐρινύων,
280
ἐκ τῶν πατρῴων αἱμάτων τελουμένας.
τὸ γὰρ σκοτεινὸν τῶν ἐνερτέρων βέλος
ἐκ προςτροπαίων ἐν γένει πεπτωκότων,
καὶ λύσσα, καὶ μάταιος ἐκ νυκτῶν φόβος
ὁρῶντα λαμπρὸν ἐν σκότῳ νωμῶντ᾽ ὀφρὺν
285
κινεῖ, ταράσσει· καὶ διώκεται πόλεως
χαλκηλάτῳ πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας.
καὶ τοῖς τοιούτοις οὔτε κρατῆρος μέρος
εἶναι μετασχεῖν, οὐ φιλοσπόνδου λιβός,
βωμῶν τ' ἀπείργειν οὐχ ὁρωμένην πατρὸς
290
μῆνιν· δέχεσθαι δ᾽ οὔτε συλλύειν τινά.
πάντων δ᾽ ἄτιμον κἄφιλον θνήσκειν χρόνῳ,
οὔτοι προδώσει Λοξίου μεγασθενὴς
χρησμός, κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν,
κἀξορθιάζων πολλά, καὶ δυςχειμέρους
ἄτας ὑφ᾽ ἧπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος,
εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους,
270
τρόπον τὸν αὐτὸν ἀνταποκτεῖναι λέγων,
ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον·
αὐτὸν δ᾽ ἔφασκε τῇ φίλῃ ψυχῇ τάδε
τίσειν μ' ἔχοντα πολλὰ δυςτερπῆ κακά.
τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυςφρόνων μηνίματα
275
βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε, τὰς δ᾽ ἀεὶ νόσους,
σαρκῶν ἐπαμβατῆρας ἀγρίαις γνάθοις
λειχῆνας ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν·
λευκὰς δὲ κόρσας τῇδ᾽ ἐπαντέλλειν νόσῳ·
ἄλλας τ' ἐφώνει προςβολὰς Ἐρινύων,
280
ἐκ τῶν πατρῴων αἱμάτων τελουμένας.
τὸ γὰρ σκοτεινὸν τῶν ἐνερτέρων βέλος
ἐκ προςτροπαίων ἐν γένει πεπτωκότων,
καὶ λύσσα, καὶ μάταιος ἐκ νυκτῶν φόβος
ὁρῶντα λαμπρὸν ἐν σκότῳ νωμῶντ᾽ ὀφρὺν
285
κινεῖ, ταράσσει· καὶ διώκεται πόλεως
χαλκηλάτῳ πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας.
καὶ τοῖς τοιούτοις οὔτε κρατῆρος μέρος
εἶναι μετασχεῖν, οὐ φιλοσπόνδου λιβός,
βωμῶν τ' ἀπείργειν οὐχ ὁρωμένην πατρὸς
290
μῆνιν· δέχεσθαι δ᾽ οὔτε συλλύειν τινά.
πάντων δ᾽ ἄτιμον κἄφιλον θνήσκειν χρόνῳ,
Ὀρέστης
κακῶς ταριχευθέντα παμφθάρτῳ μόρῳ.
τοιοῖςδε χρησμοῖς ἆρα χρὴ πεποιθέναι;
κεἰ μὴ πέποιθα, τοὔργον ἔστ' ἐργαστέον.
295
πολλοὶ γὰρ εἰς ἓν συμπίτνουσιν ἵμεροι,
θεοῦ τ᾽ ἐφετμαί, καὶ πατρὸς πένθος μέγα,
καὶ πρὸς πιέζει χρημάτων ἀχηνία,
τὸ μὴ πολίτας εὐκλεεστάτους βροτῶν,
Τροίας ἀναστατῆρας εὐδόξῳ φρενί,
300
δυοῖν γυναικοῖν ὧδ᾽ ὑπηκόους πέλειν.
θήλεια γὰρ φρήν· εἰ δὲ μή, τάχ᾽ εἴσεται.
κακῶς ταριχευθέντα παμφθάρτῳ μόρῳ.
τοιοῖςδε χρησμοῖς ἆρα χρὴ πεποιθέναι;
κεἰ μὴ πέποιθα, τοὔργον ἔστ' ἐργαστέον.
295
πολλοὶ γὰρ εἰς ἓν συμπίτνουσιν ἵμεροι,
θεοῦ τ᾽ ἐφετμαί, καὶ πατρὸς πένθος μέγα,
καὶ πρὸς πιέζει χρημάτων ἀχηνία,
τὸ μὴ πολίτας εὐκλεεστάτους βροτῶν,
Τροίας ἀναστατῆρας εὐδόξῳ φρενί,
300
δυοῖν γυναικοῖν ὧδ᾽ ὑπηκόους πέλειν.
θήλεια γὰρ φρήν· εἰ δὲ μή, τάχ᾽ εἴσεται.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 264 focus
ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρός,
σιγᾶθ᾽, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,
γλώσσης χάριν δὲ πάντ᾽ ἀπαγγείλη τάδε
265
πρὸς τοὺς κρατοῦντας· οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε
ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρός,
σιγᾶθ᾽, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,
γλώσσης χάριν δὲ πάντ᾽ ἀπαγγείλη τάδε
265
πρὸς τοὺς κρατοῦντας· οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε
ἐντελεῖς Pauw.
θήραν πατρώαν
θήραν πατρώαν schol.
θῆρα πατρώα (πατρώα m) Μ.
λέγω
λέγω Ald.
ἐγώ Μ.
καὶ σὲ Μ.
ἀποφθίρασ Μ, corr. in ἀποφθείρασ m.
εὔθυνον (superscr. οι m) Μ.
εὐπειθῆ (superscr. ut vid. m) M.
δ' ἂν ἄρειας
δ' ἂν ἄρειας Turnebus
δαναρίασ Μ.
paragraphus praefixa in M.
ἴδοιμι Μ.
θανόντας ἐν κηκίδι πισσήρει φλογός.
ΟΡ.
οὗτοι προδώσει Λοξίου μεγασθενὴς
χρησμὸς κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν,
κἀξορθιάζων πολλὰ καὶ δυσχειμέρους
270
ἄτας ὑφ᾽ ἧπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος,
εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους,
τρόπον τὸν αὐτὸν ἀνταποκτεῖναι λέγων,
ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον·
αὐτὸν δ᾽ ἔφασκε τῇ φίλῃ ψυχῇ τάδε
275
τίσειν μ᾿ ἔχοντα πολλὰ δυστερπῆ κακά.
τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυσφρόνων μειλίγματα
βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε τὰς δὲ τῶν νόσους,
σαρκῶν ἐπαμβατῆρας ἀγρίαις γνάθοις
λειχῆνας ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν·
280
λευκὰς δὲ κόρσας τῇδ᾽ ἐπαντέλλειν νόσῳ·
οὗτοι προδώσει Λοξίου μεγασθενὴς
χρησμὸς κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν,
κἀξορθιάζων πολλὰ καὶ δυσχειμέρους
270
ἄτας ὑφ᾽ ἧπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος,
εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους,
τρόπον τὸν αὐτὸν ἀνταποκτεῖναι λέγων,
ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον·
αὐτὸν δ᾽ ἔφασκε τῇ φίλῃ ψυχῇ τάδε
275
τίσειν μ᾿ ἔχοντα πολλὰ δυστερπῆ κακά.
τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυσφρόνων μειλίγματα
βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε τὰς δὲ τῶν νόσους,
σαρκῶν ἐπαμβατῆρας ἀγρίαις γνάθοις
λειχῆνας ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν·
280
λευκὰς δὲ κόρσας τῇδ᾽ ἐπαντέλλειν νόσῳ·
κηκίδι
fort. φθίνοντας.
κηκίδι Μ, κηκίδι m.
οὗτοι
nulla personae nota in M.
οὔτοι Turnebus
οὔτι Μ.
μεγασθένησ Μ, μεγασθενησ m.
κἀξορθιάζων
κἀξορθιάζων Turnebus
κἀξουριάζων Μ.
secludit Dindorf. Cfr. 1030 sq.
ἀποχρημάτοισι
ἀποχρημάτοισι Schuetz
ἀποχρηματοῖσι Μ, ἀποχρηματοῖσι m.
μηνύματα Lobeck.
νωνόσσουσ corr. in νῶν, νόσουσ Μ.
βλαστάνειν νόσους Conington.
λειχῆνας
λειχῆνας Blomfield
λιχῆνασ Μ.
ἐπαντέλλειν
ἐπαντέλλειν Εtym. Μ. p. 530, 51
ἐπαντέλλει Μ.
ἄλλας τ᾽ ἐφώνει προσβολὰς Ἐρινύων,
ἐκ τῶν πατρῴων αἱμάτων τελουμένας
ὁρῶντα λαμπρὸν ἐν σκότῳ νωμῶντ᾽ ὀφρύν.
τὸ γὰρ σκοτεινὸν τῶν ἐνερτέρων βέλος
285
ἐκ προστροπαίων ἐν γένει πεπτωκότων,
καὶ λύσσα καὶ μάταιος ἐκ νυκτῶν φόβος
κινεῖ, ταράσσει, καὶ διώκεσθαι πόλεως
χαλκηλάτῳ πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας.
καὶ τοῖς τοιούτοις οὔτε κρατῆρος μέρος
290
εἶναι μετασχεῖν, οὐ φιλοσπόνδου λιβός,
βωμῶν τ᾽ ἀπείργειν οὐχ ὁρωμένην πατρὸς
μῆνιν, δέχεσθαι δ᾽ οὔτε συλλύειν τινά,
πάντων δ᾽ ἄτιμον κἄφιλον θνῄσκειν χρόνῳ,
κακῶς ταριχευθέντα παμφθάρτῳ μόρῳ.
295
τοιοῖσδε χρησμοῖς ἄρα χρὴ πεποιθέναι;
κεἰ μὴ πέποιθα, τοὔργον ἔστ᾽ ἐργαστέον.
πολλοὶ γὰρ εἰς ἓν συμπίτνουσιν ἵμεροι,
τ᾽ ἐφώνει
τ' ἐφώνει Auratus
τε φωνεῖ Μ.
ἐκ προστροπαίων αἱμάτων, secluso v. 286, Keck.
post 275 transferendus videtur.
ὀφρῶν Μ.
scribendum videtur μάστιγι, quod Lycophro ν. 436 (ἀγηλάτῳ μάστιγι) legisse videtur, neglectis testimoniis Etym. Μ p. 674, 20 et Hesych. s. v. πλάστιγξ.
κρατῆρος
κρατῆρος Robortellus
κρατερὸσ Μ.
λιβός
λιβός Turnebus
λίβοσ Μ.
δ' addidit Hermann
rasura in M.
θνήσκειν Μ.
ἄρα
ἆρα Stanley
ἄρα Μ.
Scribendum οὐδὲ.
xai el M, x'**ɛì m.
συμπίτνουσιν
συμπίτνουσιν Μ, συμπίπτουσιν m.
θεοῦ τ᾽ ἐφετμαί, καὶ πατρὸς πένθος μέγα,
καὶ πρὸς πιέζει χρημάτων ἀχηνία,
300
τὸ μὴ πολίτας εὐκλεεστάτους βροτῶν,
Τροίας ἀναστατῆρας εὐδόξῳ φρενί,
δυοῖν γυναικοῖν ὧδ᾽ ὑπηκόους πέλειν.
θήλεια γὰρ φρήν· εἰ δὲ μή, τάχ᾽ εἴσεται.
ΧΟ.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 264 focus
ΧΟ.
ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρός,
σιγᾶθ᾽, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,
265
γλώσσης χάριν δὲ πάντ᾽ ἀπαγγείληι τάδε
πρὸς τοὺς κρατοῦντας· οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε
θανόντας ἐν κηκῖδι πισσήρει φλογός.
ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρός,
σιγᾶθ᾽, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,
265
γλώσσης χάριν δὲ πάντ᾽ ἀπαγγείληι τάδε
πρὸς τοὺς κρατοῦντας· οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε
θανόντας ἐν κηκῖδι πισσήρει φλογός.
⟨ΟΡ.⟩
οὔτοι προδώσει Λοξίου μεγασθενὴς
χρησμός, κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν
270
κἀξορθιάζων πολλὰ καὶ δυσχειμέρους
ἄτας ὑφ᾽ ἧπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος
εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους
τρόπον τὸν αὐτόν, ἀνταποκτεῖναι λέγων·
αὐτὸν δ᾽ ἔφασκε τῆι φίληι ψυχῆι τάδε
τείσειν μ᾽ ἔχοντα πολλὰ δυστερπῆ κακά,
ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον.
275
τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυσφρόνων μηνίματα
βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε, τὰς δ᾽ ⟨ἐγ⟩γνω νόσους
σαρκῶν ἐπαμβατῆρας, ἀγρίαις γνάθοις
280
λειχῆνας ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν,
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
οὔτοι προδώσει Λοξίου μεγασθενὴς
χρησμός, κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν
270
κἀξορθιάζων πολλὰ καὶ δυσχειμέρους
ἄτας ὑφ᾽ ἧπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος
εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους
τρόπον τὸν αὐτόν, ἀνταποκτεῖναι λέγων·
αὐτὸν δ᾽ ἔφασκε τῆι φίληι ψυχῆι τάδε
τείσειν μ᾽ ἔχοντα πολλὰ δυστερπῆ κακά,
ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον.
275
τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυσφρόνων μηνίματα
βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε, τὰς δ᾽ ⟨ἐγ⟩γνω νόσους
σαρκῶν ἐπαμβατῆρας, ἀγρίαις γνάθοις
280
λειχῆνας ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν,
λευκὰς δὲ κόρσας τῆιδ᾽ ἐπαντέλλειν νόσωι·
ἄλλας τ᾽ ἐφώνει προσβολὰς Ἐρινύων
ἐκ τῶν πατρώιων αἱμάτων τελουμένας
⟨. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .⟩
ὁρῶντα λαμπρόν, ἐν σκότωι νωμῶντ᾽ ὀφρῦν.
285
τὸ γὰρ σκοτεινὸν τῶν ἐνερτέρων βέλος
ἐκ προστροπαίων ἐν γένει πεπτωκότων
καὶ λύσσα καὶ μάταιος ἐκ νυκτῶν φόβος
κινεῖ, ταράσσει, καὶ διωκάθει πόλεως
χαλκηλάτωι πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας.
290
καὶ τοῖς τοιούτοις οὔτε κρατῆρος μέρος
εἶναι μετασχεῖν, οὐ φιλοσπόνδου λιβός,
βωμῶν τ᾽ ἀπείργειν οὐχ ὁρωμένην πατρός
μῆνιν· δέχεσθαι ⟨δ’⟩ οὔτε συλλύειν τινά,
πάντων δ᾽ ἄτιμον κἄφιλον θνήισκειν χρόνωι
295
κακῶς ταριχευθέντα παμφθάρτωι μόρωι.
τοιοῖσδε χρησμοῖς ἆρα χρὴ πεποιθέναι;
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
λευκὰς δὲ κόρσας τῆιδ᾽ ἐπαντέλλειν νόσωι·
ἄλλας τ᾽ ἐφώνει προσβολὰς Ἐρινύων
ἐκ τῶν πατρώιων αἱμάτων τελουμένας
⟨. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .⟩
ὁρῶντα λαμπρόν, ἐν σκότωι νωμῶντ᾽ ὀφρῦν.
285
τὸ γὰρ σκοτεινὸν τῶν ἐνερτέρων βέλος
ἐκ προστροπαίων ἐν γένει πεπτωκότων
καὶ λύσσα καὶ μάταιος ἐκ νυκτῶν φόβος
κινεῖ, ταράσσει, καὶ διωκάθει πόλεως
χαλκηλάτωι πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας.
290
καὶ τοῖς τοιούτοις οὔτε κρατῆρος μέρος
εἶναι μετασχεῖν, οὐ φιλοσπόνδου λιβός,
βωμῶν τ᾽ ἀπείργειν οὐχ ὁρωμένην πατρός
μῆνιν· δέχεσθαι ⟨δ’⟩ οὔτε συλλύειν τινά,
πάντων δ᾽ ἄτιμον κἄφιλον θνήισκειν χρόνωι
295
κακῶς ταριχευθέντα παμφθάρτωι μόρωι.
τοιοῖσδε χρησμοῖς ἆρα χρὴ πεποιθέναι;
κεὶ μὴ πέποιθα, τοὔργόν ἐστ᾽ ἐργαστέον.
πολλοὶ γὰρ εἰς ἕν ξυμπίτνουσιν ἵμεροι,
θεοῦ τ᾽ ἐφετμαὶ καὶ πατρὸς πένθος μέγα,
300
καὶ πρὸς πιέζει χρημάτων ἀχηνία,
τὸ μὴ πολίτας εὐκλεεστάτους βροτῶν,
Τροίας ἀναστατῆρας εὐδόξωι φρενί,
δυοῖν γυναικοῖν ὧδ᾽ ὑπηκόους πέλειν·
θήλεια γὰρ φρήν· εἰ δὲ μή, τάχ᾽ εἴσεται.
305
κεὶ μὴ πέποιθα, τοὔργόν ἐστ᾽ ἐργαστέον.
πολλοὶ γὰρ εἰς ἕν ξυμπίτνουσιν ἵμεροι,
θεοῦ τ᾽ ἐφετμαὶ καὶ πατρὸς πένθος μέγα,
300
καὶ πρὸς πιέζει χρημάτων ἀχηνία,
τὸ μὴ πολίτας εὐκλεεστάτους βροτῶν,
Τροίας ἀναστατῆρας εὐδόξωι φρενί,
δυοῖν γυναικοῖν ὧδ᾽ ὑπηκόους πέλειν·
θήλεια γὰρ φρήν· εἰ δὲ μή, τάχ᾽ εἴσεται.
305
Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 264 focus
ΧΟ.
ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρός,
σιγᾶθ᾽, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,
265
γλώσσης χάριν δὲ πάντ᾽ ἀπαγγελεῖ τάδε
πρὸς τοὺς κρατοῦντας· οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε
θανόντας ἐν κηκῖδι πισσήρει φλογός.
ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρός,
σιγᾶθ᾽, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,
265
γλώσσης χάριν δὲ πάντ᾽ ἀπαγγελεῖ τάδε
πρὸς τοὺς κρατοῦντας· οὓς ἴδοιμ᾽ ἐγώ ποτε
θανόντας ἐν κηκῖδι πισσήρει φλογός.
(ΟΡ.)
οὔτοι προδώσει Λοξίου μεγασθενής
χρησμὸς κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν
270
κἀξορθιάζων πολλὰ καὶ δυσχειμέρους
ἄτας ὑφ᾽ ἧπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος,
εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους
τρόπον τὸν αὐτόν, ἀνταποκτεῖναι λέγων.
οὔτοι προδώσει Λοξίου μεγασθενής
χρησμὸς κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν
270
κἀξορθιάζων πολλὰ καὶ δυσχειμέρους
ἄτας ὑφ᾽ ἧπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος,
εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους
τρόπον τὸν αὐτόν, ἀνταποκτεῖναι λέγων.
Testimonia
260 Hesych. αὐανθείς· ξηρανθείς.
Apparatus Criticus
μόνον μόνος corr. Turn. μοι σοι Stanley, sed quae in Oresta omnes suos quasi praesentes vidit, ut sibi (non illi) veniant dei salvatores, rogat πραγμάτων πρηγμάτων v. l. πημάτων εὖνιν εὖνιν νιν σπειράμασιν σπιράμ. ἐντελεῖς ἐντελής corr. Pauw. θήραν πατρώιαν θῆρα πατρώα verum λέγω, λέγω ἐγώ εὔθοινον εὔθυνον εὐπιθῆ εὐπειθῆ δ᾽ ἂν ἄρειας δ' ἀναρίας dist. Turn. ἀπαγγελεῖ ἀπαγγείληι corr. Schütz οὔτοι οὔτι κἀξορθιάζων κἀξοθριάζων ἀνατεταμένα βοῶν
(ΟΡ.)
αὐτὸν δ᾽ ἔφασκε τῆι φίληι ψυχῆι τάδε
τείσειν μ᾽, ἔχοντα πολλὰ δυστερπῆ κακά
ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον·
275
τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυσφρόνων μηνίματα
βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε τάσδε νῶιν νόσους,
σαρκῶν ἐπαμβατήρας ἀγρίαις γνάθοις
280
λειχῆνας ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν,
λευκὰς δὲ κόρσας τῆιδ᾽ ἐπαντέλλειν νόσωι.
ἄλλας τ᾽ ἐφώνει προσβολὰς Ερινύων
ἐκ τῶν πατρώιων αἱμάτων τελουμένας
ὁρῶντα, λαμπρὰν ἐν σκότωι νωμῶντ᾽ ὀφρύν.
285
τὸ γὰρ σκοτεινὸν τῶν ἐνερτέρων βέλος
ἐκ προστροπαίων ἐν γένει πεπτωκότων
καὶ λύσσα καὶ μάταιος ἐκ νυκτῶν φόβος
κινεῖ ταράσσει, καὶ διώκεσθαι πόλεως
δημηλάτωι πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας.
290
καὶ τοῖς τοιούτοις οὔτε κρατῆρος μέρος
εἶναι μετασχεῖν, οὐ φιλοσπόνδου λιβός,
βωμῶν τ᾽ ἀπείργειν οὐχ ὁρωμένην πατρός
μῆνιν, δέχεσθαι δ᾽ οὔτε συλλύειν τινά,
πάντων δ᾽ ἄτιμον κἄφιλον θνήισκειν χρόνωι,
295
κακῶς ταριχευθέντα παμφθάρτωι μόρωι.
τοιοῖσδε χρησμοῖς ἆρα χρὴ πεποιθέναι;
κεἰ μὴ πέποιθα, τοὔργον ἔστ᾽ ἐργαστέον.
πολλοὶ γὰρ εἰς ἓν συμπίτνουσιν ἵμεροι,
θεοῦ τ᾽ ἐφετμαὶ καὶ πατρὸς πένθος μέγα,
300
καὶ πρὸς πιέζει χρημάτων ἀχηνία,
τὸ μὴ πολίτας εὐκλεεστάτους βροτῶν,
Τροίας ἀναστατῆρας εὐδόξωι φρενί,
αὐτὸν δ᾽ ἔφασκε τῆι φίληι ψυχῆι τάδε
τείσειν μ᾽, ἔχοντα πολλὰ δυστερπῆ κακά
ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον·
275
τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυσφρόνων μηνίματα
βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε τάσδε νῶιν νόσους,
σαρκῶν ἐπαμβατήρας ἀγρίαις γνάθοις
280
λειχῆνας ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν,
λευκὰς δὲ κόρσας τῆιδ᾽ ἐπαντέλλειν νόσωι.
ἄλλας τ᾽ ἐφώνει προσβολὰς Ερινύων
ἐκ τῶν πατρώιων αἱμάτων τελουμένας
ὁρῶντα, λαμπρὰν ἐν σκότωι νωμῶντ᾽ ὀφρύν.
285
τὸ γὰρ σκοτεινὸν τῶν ἐνερτέρων βέλος
ἐκ προστροπαίων ἐν γένει πεπτωκότων
καὶ λύσσα καὶ μάταιος ἐκ νυκτῶν φόβος
κινεῖ ταράσσει, καὶ διώκεσθαι πόλεως
δημηλάτωι πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας.
290
καὶ τοῖς τοιούτοις οὔτε κρατῆρος μέρος
εἶναι μετασχεῖν, οὐ φιλοσπόνδου λιβός,
βωμῶν τ᾽ ἀπείργειν οὐχ ὁρωμένην πατρός
μῆνιν, δέχεσθαι δ᾽ οὔτε συλλύειν τινά,
πάντων δ᾽ ἄτιμον κἄφιλον θνήισκειν χρόνωι,
295
κακῶς ταριχευθέντα παμφθάρτωι μόρωι.
τοιοῖσδε χρησμοῖς ἆρα χρὴ πεποιθέναι;
κεἰ μὴ πέποιθα, τοὔργον ἔστ᾽ ἐργαστέον.
πολλοὶ γὰρ εἰς ἓν συμπίτνουσιν ἵμεροι,
θεοῦ τ᾽ ἐφετμαὶ καὶ πατρὸς πένθος μέγα,
300
καὶ πρὸς πιέζει χρημάτων ἀχηνία,
τὸ μὴ πολίτας εὐκλεεστάτους βροτῶν,
Τροίας ἀναστατῆρας εὐδόξωι φρενί,
Testimonia
282 Et. Μ. κορσή ... Αἰσ. λευκὰς – νόσωι.
Apparatus Criticus
τείσειν τίσειν μηνίματα μειλίγματα corr. Lobeck νῶιν νόσους νωνόσσους λειχῆνας λιχῆνας ἐπαντέλλειν ἐπαντέλλειν -τέλλει τ᾽ ἐφώνει τε φωνεῖ dist. Auratus λαμπρὰν λαμπρόν corr. Bothe δημηλάτωι χαλκηλάτωι correxi κρατῆρος κρατερός corr. Robort. δ’ δ' rasura συμπίτνουσιν συμπίπτουσιν
(ΟΡ.)
δυοῖν γυναικοῖν ὧδ᾽ ὑπηκόους πέλειν.
θήλεια γὰρ φρήν· εἰ δὲ μή, τάχ᾽ εἴσεται.
305
δυοῖν γυναικοῖν ὧδ᾽ ὑπηκόους πέλειν.
θήλεια γὰρ φρήν· εἰ δὲ μή, τάχ᾽ εἴσεται.
305
Translations (9)
Libation Bearers Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 315-476 focus
Orestes
O father, unhappy father, by what word or deed of mine can I succeed in sailing from far away to you, where your resting-place holds you, a light to oppose your darkness?
315
Yet a lament in honor of the Atreidae who once possessed our house is none the less a joyous service.
320
O father, unhappy father, by what word or deed of mine can I succeed in sailing from far away to you, where your resting-place holds you, a light to oppose your darkness?
315
Yet a lament in honor of the Atreidae who once possessed our house is none the less a joyous service.
320
Chorus
My child, the fire’s ravening jaw does not overwhelm the wits of the dead man,
but afterwards he reveals what stirs him. The murdered man has his dirge; the guilty man is revealed. Justified lament for fathers and for parents,
325
when raised loud and strong, makes its search everywhere.
330
My child, the fire’s ravening jaw does not overwhelm the wits of the dead man,
but afterwards he reveals what stirs him. The murdered man has his dirge; the guilty man is revealed. Justified lament for fathers and for parents,
325
when raised loud and strong, makes its search everywhere.
330
Electra
Hear then, O father, as in turn we mourn with plentiful tears. Look, your two children mourn you
in a dirge over your tomb. As suppliants and exiles as well they have sought a haven at your sepulchre. What of these things is good, what free of evil? Is it not hopeless to wrestle against doom?
335
Hear then, O father, as in turn we mourn with plentiful tears. Look, your two children mourn you
in a dirge over your tomb. As suppliants and exiles as well they have sought a haven at your sepulchre. What of these things is good, what free of evil? Is it not hopeless to wrestle against doom?
335
Chorus
Yet heaven, if it pleases, may still turn our utterance to more joyfully sounding strains. In place of dirges over a tomb, a song of triumph within the royal halls will welcome back a reunited friend.
1
340
Yet heaven, if it pleases, may still turn our utterance to more joyfully sounding strains. In place of dirges over a tomb, a song of triumph within the royal halls will welcome back a reunited friend.
1
340
Orestes
Ah, my father, if only beneath
Ilium
’s walls you had been slain, slashed by some Lycian spearman! Then you would have left a good name for your children in their halls,
345
and in their maturity you would have made their lives admired by men. And in a land beyond the sea you would have found a tomb heaped high with earth, no heavy burden for your house to bear—
350
Ah, my father, if only beneath
Ilium
’s walls you had been slain, slashed by some Lycian spearman! Then you would have left a good name for your children in their halls,
345
and in their maturity you would have made their lives admired by men. And in a land beyond the sea you would have found a tomb heaped high with earth, no heavy burden for your house to bear—
350
Chorus
—Welcomed there below by your comrades
who nobly fell, a ruler of august majesty, distinguished even beneath the earth, and minister of the mightiest, the deities who rule in the nether world.
2
355
For in your life you were a king of those who have the power to assign the portion of death,
3
and who wield the staff all mortals obey.
360
—Welcomed there below by your comrades
who nobly fell, a ruler of august majesty, distinguished even beneath the earth, and minister of the mightiest, the deities who rule in the nether world.
2
355
For in your life you were a king of those who have the power to assign the portion of death,
3
and who wield the staff all mortals obey.
360
Electra
No, not even beneath the walls of
Troy
, father,
would I wish you to have fallen and to be entombed beside Scamander’s waters among the rest of the host slain by the spear. I wish rather that his murderers had been killed by their own loved ones, just as they killed you,
365
so that someone in a distant land who knew nothing of these present troubles should learn of their fatal doom.
370
No, not even beneath the walls of
Troy
, father,
would I wish you to have fallen and to be entombed beside Scamander’s waters among the rest of the host slain by the spear. I wish rather that his murderers had been killed by their own loved ones, just as they killed you,
365
so that someone in a distant land who knew nothing of these present troubles should learn of their fatal doom.
370
Chorus
In this, my child, your wish is better than gold. It surpasses great good fortune, even that of the supremely blesssed;
4
for it is easy to wish.
But now the lash of this double scourge
5
comes home: our cause already has its champions beneath the earth, while the hands of our loathsome opponents, though they have the mastery, are unholy. The children have won the day.
375
In this, my child, your wish is better than gold. It surpasses great good fortune, even that of the supremely blesssed;
4
for it is easy to wish.
But now the lash of this double scourge
5
comes home: our cause already has its champions beneath the earth, while the hands of our loathsome opponents, though they have the mastery, are unholy. The children have won the day.
375
Orestes
This has pierced the earth and reached your ear
6
as if it were an arrow. O Zeus, O Zeus, who send long-deferred retribution up from below onto the reckless and wicked deeds done by the hands of mortals. . . .
380
And yet it will be accomplished for our father’s sake.
7
385
This has pierced the earth and reached your ear
6
as if it were an arrow. O Zeus, O Zeus, who send long-deferred retribution up from below onto the reckless and wicked deeds done by the hands of mortals. . . .
380
And yet it will be accomplished for our father’s sake.
7
385
Chorus
May it be mine to raise a hearty shout in triumph over the man when he is stabbed and over the woman as she perishes! Why should I try to keep hidden what nevertheless hovers before my soul?
Full against the prow of my heart wrath blows sharply in rancorous hate.
390
May it be mine to raise a hearty shout in triumph over the man when he is stabbed and over the woman as she perishes! Why should I try to keep hidden what nevertheless hovers before my soul?
Full against the prow of my heart wrath blows sharply in rancorous hate.
390
Electra
And when will mighty Zeus bring down his hand on them
and split their heads open? Let it be a pledge to the land! After injustice I demand justice as my right. Hear, O Earth, and you honored powers below!
395
And when will mighty Zeus bring down his hand on them
and split their heads open? Let it be a pledge to the land! After injustice I demand justice as my right. Hear, O Earth, and you honored powers below!
395
Chorus
And it is the eternal rule that drops of blood spilled on the ground demand yet more blood. Murder cries out on the Fury, which from those killed before brings one ruin in the wake of another.
400
And it is the eternal rule that drops of blood spilled on the ground demand yet more blood. Murder cries out on the Fury, which from those killed before brings one ruin in the wake of another.
400
Orestes
Alas, you sovereign powers of the world below, behold, you potent Curses of the slain, behold the remnants of the line of Atreus in their helpless plight, cast out from house and home in dishonor. Which way can we turn, O Zeus?
405
Alas, you sovereign powers of the world below, behold, you potent Curses of the slain, behold the remnants of the line of Atreus in their helpless plight, cast out from house and home in dishonor. Which way can we turn, O Zeus?
405
Chorus
But again my heart throbs as I hear this pitiful lament. At once I am devoid of hope and my viscera are darkened at the words I hear.
410
But when hope once again lifts and strengthens me, it puts away my distress and dawns brightly on me.
415
But again my heart throbs as I hear this pitiful lament. At once I am devoid of hope and my viscera are darkened at the words I hear.
410
But when hope once again lifts and strengthens me, it puts away my distress and dawns brightly on me.
415
Electra
To what could we more fittingly appeal than to those very miseries we have endured from the woman herself who bore us?
She may fawn upon us, but they are past all soothing. For like a fierce-hearted wolf the temper we have acquired from our mother is implacable.
420
To what could we more fittingly appeal than to those very miseries we have endured from the woman herself who bore us?
She may fawn upon us, but they are past all soothing. For like a fierce-hearted wolf the temper we have acquired from our mother is implacable.
420
Chorus
With clenched fists, raining blows thick and fast, my outstretched hands could be seen descending from above, from far above, now on this side, now on that, till my battered and wretched head resounded with the strokes.
425
With clenched fists, raining blows thick and fast, my outstretched hands could be seen descending from above, from far above, now on this side, now on that, till my battered and wretched head resounded with the strokes.
425
Electra
Away with you, cruel
and utterly brazen mother! You dared to give your husband a most cruel burial: unmourned, without lamentation, a king unattended by his people.
430
Away with you, cruel
and utterly brazen mother! You dared to give your husband a most cruel burial: unmourned, without lamentation, a king unattended by his people.
430
Orestes
Ah me, your words spell utter dishonor.
Yet with the help of the gods, and with the help of my own hands, will she not atone for the dishonor she did my father? Let me only take her life, then let me die!
435
Ah me, your words spell utter dishonor.
Yet with the help of the gods, and with the help of my own hands, will she not atone for the dishonor she did my father? Let me only take her life, then let me die!
435
Chorus
Yes, and I would have you know he was brutally mangled.
11
And even as she buried him in this way, she acted with intent to make the manner of his death a burden on your life past all power to bear. You hear the story of the ignominious outrage done to your father.
440
Yes, and I would have you know he was brutally mangled.
11
And even as she buried him in this way, she acted with intent to make the manner of his death a burden on your life past all power to bear. You hear the story of the ignominious outrage done to your father.
440
Electra
My father was murdered just as you say. But all the while I was kept sequestered, despised, accounted a worthless thing. Kennelled in my room as if I were a vicious cur, I gave free vent to my streaming tears, which came more readily than laughter, as in my concealment I poured out my lament in plentiful weeping.
445
Hear my tale and inscribe it on your heart.
450
My father was murdered just as you say. But all the while I was kept sequestered, despised, accounted a worthless thing. Kennelled in my room as if I were a vicious cur, I gave free vent to my streaming tears, which came more readily than laughter, as in my concealment I poured out my lament in plentiful weeping.
445
Hear my tale and inscribe it on your heart.
450
Chorus
Yes, let it sink deep into your ears, but keep inside a quiet steadfastness of soul. So far things are so. But you yourself be eager to resolve what is to follow.
You must enter the contest with inflexible wrath.
455
Yes, let it sink deep into your ears, but keep inside a quiet steadfastness of soul. So far things are so. But you yourself be eager to resolve what is to follow.
You must enter the contest with inflexible wrath.
455
Orestes
Father, I call on you; side with your loved ones!
Father, I call on you; side with your loved ones!
Electra
And I in tears join my voice to his.
And I in tears join my voice to his.
Chorus
And let all our company blend our voices to echo the prayer. Hear! Come to the light!
Side with us against the foe!
460
And let all our company blend our voices to echo the prayer. Hear! Come to the light!
Side with us against the foe!
460
Orestes
Ares will encounter Ares; Right will encounter Right.
Ares will encounter Ares; Right will encounter Right.
Electra
O you gods, judge rightly the plea of right!
O you gods, judge rightly the plea of right!
Chorus
A shudder steals over me as I hear these prayers. Doom has long been waiting,
but it will come in answer to those who pray.
465
A shudder steals over me as I hear these prayers. Doom has long been waiting,
but it will come in answer to those who pray.
465
Chorus
Ah, inbred trouble and bloody stroke of ruin striking a discord! Ah, lamentable and grievous sorrows!
Ah, the unstaunched pain!
470
Ah, inbred trouble and bloody stroke of ruin striking a discord! Ah, lamentable and grievous sorrows!
Ah, the unstaunched pain!
470
Chorus
Our house has a cure to heal these woes, a cure not from outside, from the hands of others, but from itself, by fierce, bloody strife.
This hymn is for the gods beneath the earth.
475
Our house has a cure to heal these woes, a cure not from outside, from the hands of others, but from itself, by fierce, bloody strife.
This hymn is for the gods beneath the earth.
475
Chorus
O you blessed powers below, hear this supplication of ours, and with a favorable will send forth to these children your aid for victory!
O you blessed powers below, hear this supplication of ours, and with a favorable will send forth to these children your aid for victory!
The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 264 focus
O children, saviours of your paternal hearth, keep silence, that none may hear you, my children, and, in pleasure for the tongue, report all to the rulers :-whom may I, some time or other, see dead amid the pitchy smoke of the flame!
ORESTES
The oracle of Loxias, great in its might, will not fail me, bidding me pass through this peril, and loudly cheering me on, and muttering out tempestuous curses beneath my fevered breast, should I not pursue the murderers of my father, directing me, maddened like a bull, to slay them in their turn
The oracle of Loxias, great in its might, will not fail me, bidding me pass through this peril, and loudly cheering me on, and muttering out tempestuous curses beneath my fevered breast, should I not pursue the murderers of my father, directing me, maddened like a bull, to slay them in their turn
with a penalty not paid in money
1
; and he declared that [if I failed to do so] I should make this atonement in my soul, enduring many comfortless ills. For the soothing remedies for malignant evils [which arise] to mortals from the earth, these he declared should to us be maladies
2
—leprosies that assail the flesh with fierce fangs, and entirely eat away its original nature; and that white hairs should sprout forth in this malady. And he spoke of my seeing clearly, as I guide my brow in the dark, other assaults of the Furies, produced by the blood of my father. For the darkling shaft of those beneath the earth, that comes from suppliants who have fallen by a kindred hand and phrenzy, and groundless terror by night, torments, harasses, and chases from the city the body that has been mangled by the brazen-forged scourge. And of such [he declares] that it is the doom neither to have any share of the festal bowl, nor of the liquor used in libations, and that a father's unseen wrath excludes him from altars, and that no one will receive nor dwell with him
3
; but that unhonoured and abhorred of all, he should at length die, horribly wasted away
4
, by a doom of utter destruction. To oracles such as these must I not give credence? Nay, if I did not give credence to them, the deed must be done; for many cravings coincide in one-both the commands of the god, and my great sorrow for my father, and the lack of substance moreover presses me—that my fellow-citizens, most highly
renowned of men, they that overthrew Troy with gallant spirit, may not thus live in subjection to two women:-for womanish is his mind; or if not, it shall full soon be known
1
.
CHORUS
LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 264 focus
The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 264 focus
Ye generous offspring of this royal house,
320
And guardians of its honour, check your tranſports;
Left they are heard, and ſome incontinent tongue
Bear them to our bad rulers: may these eyes
Firſt ſee the dark wreaths of their funeral piles.
ORESTES.
The voice of Phœbus never ſhall deceive:
325
In dreadful accents utter’d from his shrine
Aloud he charg’d me to defy the danger,
Threat’ning to rack my ſoul with keenest tortures,
Shou’d I forbear t' avenge my father’s death
With equal retribution on his murderer,
330
That proudly riots in my wasted wealth.
The voice of Phœbus never ſhall deceive:
325
In dreadful accents utter’d from his shrine
Aloud he charg’d me to defy the danger,
Threat’ning to rack my ſoul with keenest tortures,
Shou’d I forbear t' avenge my father’s death
With equal retribution on his murderer,
330
That proudly riots in my wasted wealth.
ORESTES.
This honour’d ſhade he charg’d me to avenge,
Tho’ round enclos’d with evils;
to the dead
This triumph o’er their foes the voice declar’d
335
A lenient joy;
to us denouncing ills,
Corroſive leprosies with rankling tooth
To gnaw our flesh, and taint our healthful bodies
With ulcerous foulness, changing these fresh locks
340
T' untimely white;
with trains of heavier woes
Rais’d by the Furies from my father’s blood,
Who in the realms of night ſees this, and bends
His gloomy brows.
345
For the dark ſhafts, that fly
From those beneath ſlain by the kindred hand
Of villain baſeness, frenzy, and vain fear
That trembles at the ſhadows of the night,
Rouſe, ſting, and drive the vice-polluted wretch
350
With brazen ſcourges tortur’d thro’ the city.
He from the friendly bowl, the hallow'd goblet
b
,
The ſocial intercourſe, the incens’d altar
Is chas’d, condemn’d to bear the ſecret pangs
This honour’d ſhade he charg’d me to avenge,
Tho’ round enclos’d with evils;
to the dead
This triumph o’er their foes the voice declar’d
335
A lenient joy;
to us denouncing ills,
Corroſive leprosies with rankling tooth
To gnaw our flesh, and taint our healthful bodies
With ulcerous foulness, changing these fresh locks
340
T' untimely white;
with trains of heavier woes
Rais’d by the Furies from my father’s blood,
Who in the realms of night ſees this, and bends
His gloomy brows.
345
For the dark ſhafts, that fly
From those beneath ſlain by the kindred hand
Of villain baſeness, frenzy, and vain fear
That trembles at the ſhadows of the night,
Rouſe, ſting, and drive the vice-polluted wretch
350
With brazen ſcourges tortur’d thro’ the city.
He from the friendly bowl, the hallow'd goblet
b
,
The ſocial intercourſe, the incens’d altar
Is chas’d, condemn’d to bear the ſecret pangs
ORESTES.
Of inly-gnawing guilt: meanwhile the fiends,
355
Hatred and Infamy, pursue his ſteps,
And drag him to an execrable death.
Such was the voice of Phœbus, and demands
My prompt obedience.
Cou'd my ſoul refuse
360
T' obey the aweful mandate, yet the deed
Must be accomplish’d;
many urgencies
Conspire; the charges of the Gods, the grief
That wounds me for my father, the fierce pangs
365
Of penury compel me
i
;
and the ſhame,
That burns the generous ſoul, to leave my country,
And all those heroes glorious thro’ the world,
Whoſe conquering arms laid Troy’s proud tow’rs in duſt,
370
Slaves to two women; for his soul is woman:
If not, th’ occaſion ſoon will prove his ſpirit.
Of inly-gnawing guilt: meanwhile the fiends,
355
Hatred and Infamy, pursue his ſteps,
And drag him to an execrable death.
Such was the voice of Phœbus, and demands
My prompt obedience.
Cou'd my ſoul refuse
360
T' obey the aweful mandate, yet the deed
Must be accomplish’d;
many urgencies
Conspire; the charges of the Gods, the grief
That wounds me for my father, the fierce pangs
365
Of penury compel me
i
;
and the ſhame,
That burns the generous ſoul, to leave my country,
And all those heroes glorious thro’ the world,
Whoſe conquering arms laid Troy’s proud tow’rs in duſt,
370
Slaves to two women; for his soul is woman:
If not, th’ occaſion ſoon will prove his ſpirit.
CHORUS.
Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 264 focus
O salvatori dei paterni lari,
tacete, o figli, ché non v'oda alcuno,
110
e, mal frenando la sua lingua, tutto
non ripeta ai padroni.
Ah!, ch'io li vegga
d'una vampa sparir fra i picei guizzi!
ORESTE
Non mai mi tradirà del Nume ambiguo
115
l'oracolo possente. Esso m'impose
d'affrontar questo rischio;
e ad alte grida
mi favellò: le procellose pene
mi profetò che il cuore m'arderebbero,
120
s'io non punisco chi mio padre uccise.
Che morte dia qual data fu m'ingiunse:
che come tauro gli usurpati beni
irrompa a vendicare. E s'io recalcitro,
io stesso, disse, colpito da molti
125
mali orribili, il fio ne pagherò.
Disse che il suolo esizïali doni
germoglierebbe ai cittadini, e morbi
su le mie carni con selvaggi denti
piomberebbero, scabbie roderebbero
130
il mio primiero aspetto;
ed oltre a ciò
i miei capelli bianchi diverrebbero.
Ed altre offese dell'Erinni disse,
vendicatrici del paterno sangue:
135
l'occhio che brilla e spia giú dalle tènebre
ché dei defunti il tenebroso strale,
dei consanguinei che vendetta invocano
di loro morte, la rabbia, ed il vano
terror notturno, i cuor' scompiglia ed agita
140
e l'esser via dalla città bandito
sconce le membra dalla bronzea sferza
né chi tale è, convivî piú partecipa,
né libagioni sacre.
E dagli altari
145
lunge lo scaccia l'invisibile ira
del padre; e nessun l'ospita; e nessuno
lo vuol compagno.
E d'ogni onore privo,
privo d'amici, infine muore, tutto
150
dal rovinoso morbo arso e consunto.
Or non debbo aver fede in questi oracoli?
E se pure io non l'abbia, è forza ch'opri:
ché molte brame in un sol punto cadono:
i comandi del Dio: del padre il lutto
155
grande: m'aduggia dei beni esser privo;
e che i miei cittadini, i piú famosi
fra i mortali, che Troia al suolo eversero
con magnanimo cuore, ubbidir debbano
a due femmine - anch'egli ha cuor di femmina.
160
Se non m'appongo, presto si vedrà.
LAMENTAZIONE FUNEBRE
Non mai mi tradirà del Nume ambiguo
115
l'oracolo possente. Esso m'impose
d'affrontar questo rischio;
e ad alte grida
mi favellò: le procellose pene
mi profetò che il cuore m'arderebbero,
120
s'io non punisco chi mio padre uccise.
Che morte dia qual data fu m'ingiunse:
che come tauro gli usurpati beni
irrompa a vendicare. E s'io recalcitro,
io stesso, disse, colpito da molti
125
mali orribili, il fio ne pagherò.
Disse che il suolo esizïali doni
germoglierebbe ai cittadini, e morbi
su le mie carni con selvaggi denti
piomberebbero, scabbie roderebbero
130
il mio primiero aspetto;
ed oltre a ciò
i miei capelli bianchi diverrebbero.
Ed altre offese dell'Erinni disse,
vendicatrici del paterno sangue:
135
l'occhio che brilla e spia giú dalle tènebre
ché dei defunti il tenebroso strale,
dei consanguinei che vendetta invocano
di loro morte, la rabbia, ed il vano
terror notturno, i cuor' scompiglia ed agita
140
e l'esser via dalla città bandito
sconce le membra dalla bronzea sferza
né chi tale è, convivî piú partecipa,
né libagioni sacre.
E dagli altari
145
lunge lo scaccia l'invisibile ira
del padre; e nessun l'ospita; e nessuno
lo vuol compagno.
E d'ogni onore privo,
privo d'amici, infine muore, tutto
150
dal rovinoso morbo arso e consunto.
Or non debbo aver fede in questi oracoli?
E se pure io non l'abbia, è forza ch'opri:
ché molte brame in un sol punto cadono:
i comandi del Dio: del padre il lutto
155
grande: m'aduggia dei beni esser privo;
e che i miei cittadini, i piú famosi
fra i mortali, che Troia al suolo eversero
con magnanimo cuore, ubbidir debbano
a due femmine - anch'egli ha cuor di femmina.
160
Se non m'appongo, presto si vedrà.
CORIFEA
Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 264 focus
O'liberi, ô seruatores domus patris
Tacete, ne aliquis intelligat, ô nati.
Linguæ causa omnia nunciauerit hæc
Imperantibus, quos uiderem ego aliquando
250
Mortuos, in galla picea flamma.
Linguæ causa omnia nunciauerit hæc
Imperantibus, quos uiderem ego aliquando
250
Mortuos, in galla picea flamma.
Ore.
Non certè prodet magnum Loxij
Oraculum, iubens hoc periculum tranfire,
Excitansq multa & Impetuosa
Mala, ut aggrediar qui in causa sunt mortis patris,
255
Ipſo modo interficere dicens.
Statim in ipſis mulctis sæuiens,
Idipſum dixit charæ animæ hæc
Perferre, me habentem multa iniucunda mala.
Hec quidem ex terra imprudentium donaria,
260
Mortalibus nuncium. dixit nostros morbos.
Carnis aſcenſores ſæuis maxillis
Digitos edentes antiqua natura,
Alba uerò tempora huic exoriri morbo,
Aliosq; clamat impetus furiarum,
265
Sanguine paterno factos.
Videntem clarum supercilium in tenebris uerſante.
Tenebroſum enim inſtrorum iaculum
Ex parricidis cadentibus in genus.
Et rabies & timor uanus nobis
270
Mouet, terret, & perſequitur per urbem,
Aeneoflagro perniciosum corpus.
Et his talibus neq; crateris parti
Licet participare, non guttam libaminis
Ab arisq; arcere, non uisam patris
275
Iram suscipere, neq; dirimere quenquam.
Omnium inhonestum & inhumanum tandem mori
Malè, conditum fato pernicioſo,
His oraculis ſane fidem adhibere oportet.
Et ſi non paream, hoc opus faciendum est.
280
Multa desideria in unum conueniunt:
Dei mandata, luctus magnus patris.
Et premit rerum penuria
Ciues præclariſsimos mortalium,
Troiæ euerſores gloria memore,
285
Duabus mulieribus fic subditos non eſse.
Non certè prodet magnum Loxij
Oraculum, iubens hoc periculum tranfire,
Excitansq multa & Impetuosa
Mala, ut aggrediar qui in causa sunt mortis patris,
255
Ipſo modo interficere dicens.
Statim in ipſis mulctis sæuiens,
Idipſum dixit charæ animæ hæc
Perferre, me habentem multa iniucunda mala.
Hec quidem ex terra imprudentium donaria,
260
Mortalibus nuncium. dixit nostros morbos.
Carnis aſcenſores ſæuis maxillis
Digitos edentes antiqua natura,
Alba uerò tempora huic exoriri morbo,
Aliosq; clamat impetus furiarum,
265
Sanguine paterno factos.
Videntem clarum supercilium in tenebris uerſante.
Tenebroſum enim inſtrorum iaculum
Ex parricidis cadentibus in genus.
Et rabies & timor uanus nobis
270
Mouet, terret, & perſequitur per urbem,
Aeneoflagro perniciosum corpus.
Et his talibus neq; crateris parti
Licet participare, non guttam libaminis
Ab arisq; arcere, non uisam patris
275
Iram suscipere, neq; dirimere quenquam.
Omnium inhonestum & inhumanum tandem mori
Malè, conditum fato pernicioſo,
His oraculis ſane fidem adhibere oportet.
Et ſi non paream, hoc opus faciendum est.
280
Multa desideria in unum conueniunt:
Dei mandata, luctus magnus patris.
Et premit rerum penuria
Ciues præclariſsimos mortalium,
Troiæ euerſores gloria memore,
285
Duabus mulieribus fic subditos non eſse.
Cho.
Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 264 focus
Ihr teuren Kinder, für den väterlichen Herd
265
die Rettungshoffnung, schweiget, sonst belauscht man
uns.
Bedenkt, wie leicht wird alles von geschäft'gem Mund
den Herrn verraten o daſs ich's erst sähe, wie
der Scheiterhaufen unter ihren Leichen schwelt.
Orestes.
Apollon wird uns nicht verraten. Diese Fahrt
270
zu wagen hat sein mächtig Wort mir auferlegt
mit manchem Mahnruf. Eiseskalter Schauder liefs
mein heiſses Blut gerinnen, so bedräut' er mich,
wenn ich für meines Vaters Tod den Schuld'gen nicht
274
den Preis in gleicher Münze zahlte, Blut für Blut.
276
Am eig'nen Leib und Leben, so verhiefs er mir,
sollt' ich es büfsen, schwer von Plagen heimgesucht,
275
verstofsen in die Wüste wie ein toller Stier.
Sein Spruch enthüllte, was der Abgeschied'nen Groll
auf Erden wirket auf uns beide trifft es zu.
280
Da kommen Flechten, fressen in die Haut sich ein
mit argen Zähnen, Kraft zerstörend und Gestalt,
und Aussatz reifst in weiſse Fetzen unser Fleisch.
Und weiter von der Rachegeister Überfall,
die aus dem Blut des Vaters wider uns erstehn,
sprach mir der Gott. Ich fände keinen Schlummer
mehr
vor den Gesichten, die ich in der Finsternis
285
hellsehend schauen würde. Denn wem unversöhnt
ein Blutsverwandter in dem Schattenreiche wohnt,
Apollon wird uns nicht verraten. Diese Fahrt
270
zu wagen hat sein mächtig Wort mir auferlegt
mit manchem Mahnruf. Eiseskalter Schauder liefs
mein heiſses Blut gerinnen, so bedräut' er mich,
wenn ich für meines Vaters Tod den Schuld'gen nicht
274
den Preis in gleicher Münze zahlte, Blut für Blut.
276
Am eig'nen Leib und Leben, so verhiefs er mir,
sollt' ich es büfsen, schwer von Plagen heimgesucht,
275
verstofsen in die Wüste wie ein toller Stier.
Sein Spruch enthüllte, was der Abgeschied'nen Groll
auf Erden wirket auf uns beide trifft es zu.
280
Da kommen Flechten, fressen in die Haut sich ein
mit argen Zähnen, Kraft zerstörend und Gestalt,
und Aussatz reifst in weiſse Fetzen unser Fleisch.
Und weiter von der Rachegeister Überfall,
die aus dem Blut des Vaters wider uns erstehn,
sprach mir der Gott. Ich fände keinen Schlummer
mehr
vor den Gesichten, die ich in der Finsternis
285
hellsehend schauen würde. Denn wem unversöhnt
ein Blutsverwandter in dem Schattenreiche wohnt,
Orestes.
den trifft er mit verborg'nem Pfeile, scheucht ihn auf
mit wirren, nächt'gen Schrecken, Angst und Raserei.
Auch würde mich der Volkesstimme Bann und Acht
290
ins Elend jagen. Einem solchen gönne man
nicht an der Opferspende, nicht am Kelche teil.
Unsichtbar weist ihn vom Altar des Vaters Zorn
hinweg, Herberge beut ihm niemand, jeder flieht
seine Gemeinschaft. Nur das Leben hält ihn fest;
295
ehrlos, vereinsamt, abgestorben ist er längst
sich selbst und allen andern, eh' er sterben darf.
So sprach der Gott. Darf ich bezweifeln, was er sagt?
298
Und wenn ich's wollte, wagen muſs ich doch die That,
302
auf dafs nicht Argos, dessen stolzen Mut die Welt
für Troias Überwindung über alles preist,
das Joch der beiden Weiber trage. Ja, ein Weib
305
an Feigheit ist er. Bald bewährt er, was er ist.
den trifft er mit verborg'nem Pfeile, scheucht ihn auf
mit wirren, nächt'gen Schrecken, Angst und Raserei.
Auch würde mich der Volkesstimme Bann und Acht
290
ins Elend jagen. Einem solchen gönne man
nicht an der Opferspende, nicht am Kelche teil.
Unsichtbar weist ihn vom Altar des Vaters Zorn
hinweg, Herberge beut ihm niemand, jeder flieht
seine Gemeinschaft. Nur das Leben hält ihn fest;
295
ehrlos, vereinsamt, abgestorben ist er längst
sich selbst und allen andern, eh' er sterben darf.
So sprach der Gott. Darf ich bezweifeln, was er sagt?
298
Und wenn ich's wollte, wagen muſs ich doch die That,
302
auf dafs nicht Argos, dessen stolzen Mut die Welt
für Troias Überwindung über alles preist,
das Joch der beiden Weiber trage. Ja, ein Weib
305
an Feigheit ist er. Bald bewährt er, was er ist.
Chorführerin.
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 264 focus
O children, saviours of your father's home,
Beware ye of your words, lest one should hear
310
And bear them, for the tongue hath lust to tell,
Unto our masters—whom God grant to me
In pitchy reek of fun'ral flame to see!
O children, saviours of your father's home,
Beware ye of your words, lest one should hear
310
And bear them, for the tongue hath lust to tell,
Unto our masters—whom God grant to me
In pitchy reek of fun'ral flame to see!
Orestes.
Nay, mighty is Apollo's oracle
And shall not fail me, whom it bade to pass
315
Thro' all this peril; clear the voice rang out
With many warnings, sternly threatening
To my hot heart the wintry chill of pain
Unless upon the slayers of my sire
I pressed for vengeance: this the god's command—
320
That I, in ire for home and wealth despoiled,
Should with a craft like theirs the slayers slay:
Else with my very life I should atone
This deed undone, in many a ghastly wise.
For he proclaimed unto the ears of men
325
That offerings, poured to angry powers of death,
Exude again, unless their will be done,
As grim disease on those that poured them forth—
As leprous ulcers mounting on the flesh
And with fell fangs corroding what of old
330
Wore natural form; and on the brow arise
White poisoned hairs, the crown of this disease.
He spake moreover of assailing fiends
Empowered to quit on me my father's blood,
Wreaking their wrath on me, what time in night
335
Beneath shut lids the spirit's eye sees clear.
The dart that flies in darkness, sped from hell
By spirits of the murdered dead who call
Unto their kin for vengeance, formless fear,
The night-tide's visitant, and madness' curse
340
Should drive and rack me; and my tortured frame
Should be chased forth from man's community
As with the brazen scorpions of the scourge.
For me and such as me no lustral bowl
Should stand, no spilth of wine be poured to God
345
For me, and wrath unseen of my dead sire
Should drive me from the shrine; no man should dare
To take me to his hearth, nor dwell with me:
Slow, friendless, cursed of all should be mine end,
And pitiless
1
horror wind me for the grave.
350
This spake the god—this dare I disobey?
Yea, though I dared, the deed must yet be done;
For to that end diverse desires combine,—
The god's behest, deep grief for him who died,
And last, the grievous blank of wealth despoiled—
355
All these weigh on me, urge that Argive men,
Minions of valour, who with soul of fire
Did make of fencèd Troy a ruinous heap,
Be not left slaves to two and each a woman!
For he, the man, wears woman's heart; if not,
360
Soon shall he know, confronted by a man.
[
Orestes, Electra, and the Chorus gather round the tomb of Agamemnon for the invocation which follows.
Nay, mighty is Apollo's oracle
And shall not fail me, whom it bade to pass
315
Thro' all this peril; clear the voice rang out
With many warnings, sternly threatening
To my hot heart the wintry chill of pain
Unless upon the slayers of my sire
I pressed for vengeance: this the god's command—
320
That I, in ire for home and wealth despoiled,
Should with a craft like theirs the slayers slay:
Else with my very life I should atone
This deed undone, in many a ghastly wise.
For he proclaimed unto the ears of men
325
That offerings, poured to angry powers of death,
Exude again, unless their will be done,
As grim disease on those that poured them forth—
As leprous ulcers mounting on the flesh
And with fell fangs corroding what of old
330
Wore natural form; and on the brow arise
White poisoned hairs, the crown of this disease.
He spake moreover of assailing fiends
Empowered to quit on me my father's blood,
Wreaking their wrath on me, what time in night
335
Beneath shut lids the spirit's eye sees clear.
The dart that flies in darkness, sped from hell
By spirits of the murdered dead who call
Unto their kin for vengeance, formless fear,
The night-tide's visitant, and madness' curse
340
Should drive and rack me; and my tortured frame
Should be chased forth from man's community
As with the brazen scorpions of the scourge.
For me and such as me no lustral bowl
Should stand, no spilth of wine be poured to God
345
For me, and wrath unseen of my dead sire
Should drive me from the shrine; no man should dare
To take me to his hearth, nor dwell with me:
Slow, friendless, cursed of all should be mine end,
And pitiless
1
horror wind me for the grave.
350
This spake the god—this dare I disobey?
Yea, though I dared, the deed must yet be done;
For to that end diverse desires combine,—
The god's behest, deep grief for him who died,
And last, the grievous blank of wealth despoiled—
355
All these weigh on me, urge that Argive men,
Minions of valour, who with soul of fire
Did make of fencèd Troy a ruinous heap,
Be not left slaves to two and each a woman!
For he, the man, wears woman's heart; if not,
360
Soon shall he know, confronted by a man.
Chorus.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 264 focus
O Kinder, eures Vaterhauses Retter ihr,
Seid still, damit euch keines Lauschers Ohr vernimmt,
Und vielgeschwäßig alles dies den Herrschern dort
270
Verkündet! Könnt' ich diese doch einst enden seh'n
Im pechgetränkten Qualmgewölk der Flammenglut !
O Kinder, eures Vaterhauses Retter ihr,
Seid still, damit euch keines Lauschers Ohr vernimmt,
Und vielgeschwäßig alles dies den Herrschern dort
270
Verkündet! Könnt' ich diese doch einst enden seh'n
Im pechgetränkten Qualmgewölk der Flammenglut !
Orestes.
Nie, wahrlich, täuscht mich Phöbos' allgewaltiger
Orakelspruch, der solches Wagniß mir gebot,
Der laut mich aufrief, und in heißdurchglühter Brust
275
Sturmvoller Qualen Marter mir verkündigte,
Wenn meines Vaters Mörder ich nicht züchtige,
Und nicht die Frevler morde durch denselben Mord,
Da schon des Vatererbes Raub zur Rache trieb.
Ich werde, wenn ich säumte, sprach der Gott, es einst
280
Am eignen Herzen büßen durch viel herbes Leid.
Der Götter Zorn zu sühnen, soll aus karger Flur
Mißwachs die Völker strafen, und Krankheiten uns :
Aussay, der tief im Fleische sich mit grimmem Zahn
Einwühlt, und wild der Sehnen alte Kraft verzehrt;
285
Und weißes Haupthaar zeuge sich aus solcher Pest.
Noch andern Fluch, den aus des Vaters Blut dereinst
Der Eumeniden Nache zeugt, enthüllt' er mir,
Der hell im Dunkel droh'nde Brau'n ihn regen sah.
Denn jener nächtlichdunkle Pfeil der Todten, die
290
Der Blutsverwandten frevle Hand gemordet hat,
Wahnsinn und hohler Träume Schreck aus düstrer Nacht,
Jagt auf, erschüttert und verfolgt aus Stadt und Land
Mit eh'rner Geißel dieses fluchbeladne Haupt.
Wer solcher Art ist, darf am Bechermahle nicht
295
Antheil verlangen, noch an frommer Spenden Trank;
Vom Tempel stößt des Vaters unsichtbarer Groll
Ihn aus, und Niemand badet und bewirthet ihn.
Freundlos, verschmäht von Allen, stirbt er einst dahin,
Schmachvoll verzehrt von tiefsten Elends Jammerloos.
300
Solch einem Gottesspruche muß man wohl vertrau'n;
Und wenn ich auch nicht traute, muß die That gescheh'n.
Denn viele Wünsche drängen sich vereint an mich :
Des Gottes Ausspruch und des Vaters großes Leid,
Dazu der Armuth schwere Noth verwehren mir's,
305
Das Volk von Argos, aller Völker edelstes,
Das Troja glorreich niederwarf mit Heldenkraft,
Zwei Weibern also schmählich unterthan zu seh'n!
Denn weibisch ist er! Irr' ich, bald erfahren wir's.
Nie, wahrlich, täuscht mich Phöbos' allgewaltiger
Orakelspruch, der solches Wagniß mir gebot,
Der laut mich aufrief, und in heißdurchglühter Brust
275
Sturmvoller Qualen Marter mir verkündigte,
Wenn meines Vaters Mörder ich nicht züchtige,
Und nicht die Frevler morde durch denselben Mord,
Da schon des Vatererbes Raub zur Rache trieb.
Ich werde, wenn ich säumte, sprach der Gott, es einst
280
Am eignen Herzen büßen durch viel herbes Leid.
Der Götter Zorn zu sühnen, soll aus karger Flur
Mißwachs die Völker strafen, und Krankheiten uns :
Aussay, der tief im Fleische sich mit grimmem Zahn
Einwühlt, und wild der Sehnen alte Kraft verzehrt;
285
Und weißes Haupthaar zeuge sich aus solcher Pest.
Noch andern Fluch, den aus des Vaters Blut dereinst
Der Eumeniden Nache zeugt, enthüllt' er mir,
Der hell im Dunkel droh'nde Brau'n ihn regen sah.
Denn jener nächtlichdunkle Pfeil der Todten, die
290
Der Blutsverwandten frevle Hand gemordet hat,
Wahnsinn und hohler Träume Schreck aus düstrer Nacht,
Jagt auf, erschüttert und verfolgt aus Stadt und Land
Mit eh'rner Geißel dieses fluchbeladne Haupt.
Wer solcher Art ist, darf am Bechermahle nicht
295
Antheil verlangen, noch an frommer Spenden Trank;
Vom Tempel stößt des Vaters unsichtbarer Groll
Ihn aus, und Niemand badet und bewirthet ihn.
Freundlos, verschmäht von Allen, stirbt er einst dahin,
Schmachvoll verzehrt von tiefsten Elends Jammerloos.
300
Solch einem Gottesspruche muß man wohl vertrau'n;
Und wenn ich auch nicht traute, muß die That gescheh'n.
Denn viele Wünsche drängen sich vereint an mich :
Des Gottes Ausspruch und des Vaters großes Leid,
Dazu der Armuth schwere Noth verwehren mir's,
305
Das Volk von Argos, aller Völker edelstes,
Das Troja glorreich niederwarf mit Heldenkraft,
Zwei Weibern also schmählich unterthan zu seh'n!
Denn weibisch ist er! Irr' ich, bald erfahren wir's.
Die Chorführerin.
Commentary
Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus
264.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-165
ἴδοιμ'
264
ἴδοιμ' G. Ald. Turn.
ἴδοιμι M. Rob.
Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus
83-582.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-38
erstes Epeisodion, geteilt durch einen Kommos (305— 476). Anagnorismos und Vorbereitung der Rache.
264.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-146
ὦ τέκνα nach
ὦ παῖδες als Ausdruck zärtlicher Bitte. Vgl. 895.