Aeschylus Libation Bearers 195

Gottfried Hermann (Editor)

Table of Contents

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →
φεῦ.
190
εἴθ' εἶχε φωνὴν ἔμφρον᾽ ἀγγέλου δίκην,
ὅπως δίφροντις οὖσα μὴ κινυσσόμην,
ἀλλ᾽ ἦν σαφηνῆ τόνδ᾽ ἀποπτύσαι πλόκον,
εἴπερ γ᾽ ἀπ' ἐχθροῦ κρατὸς ἦν τετμημένος,
ἢ ξυγγενὴς ὤν, εἶχε συμπενθεῖν ἐμοὶ
195
ἄγαλμα τύμβου τοῦδε καὶ τιμὴν πατρός.

Libation Bearers. Aeschylus. Gottfried Hermann (Editor). Lipsiae. 1852.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Χοηφόροι (OCR draft) (Greek) (Χοηφόροι. Gottfried Hermann, 1852.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)
Χοηφóρoι First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 83-314 focus
Χοηφóρoι Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 84-314 focus
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 195 focus
φεῦ.
εἴθ᾽ εἶχε φωνὴν ἔμφρον᾽ ἀγγέλου δίκην,
195
ὅπως δίφροντις οὖσα μὴ ᾿κινυσσόμην,
ἀλλ᾽ ἢ σάφ᾽ ἦν μοι τόνδ᾽ ἀποπτύσαι πλόκον,
εἴπερ γ᾽ ἀπ᾿ ἐχθροῦ κρατὸς ἦν τετμημένος,
ἢ ξυγγενὴς ἂν εἶχε συμπενθεῖν ἐμοὶ
ἄγαλμα τύμβου τοῦδε καὶ τιμὴν πατρός.
200
ἀλλ᾽ εἰδότας μὲν τοὺς θεοὺς καλούμεθα,
οἵοισιν ἐν χειμῶσι ναυτίλων δίκην
στροβούμεθ᾽· εἰ δὲ χρὴ τυχεῖν σωτηρίας,
σμικροῦ γένοιτ᾽ ἂν σπέρματος μέγας πυθμήν.
καὶ μὴν στίβοι γε, δεύτερον τεκμήριον,
205
ποδῶν ὅμοιοι τοῖς τ᾽ ἐμοῖσιν ἐμφερεῖς.
καὶ γὰρ δύ᾽ ἐστὸν τώδε περιγραφὰ ποδοῖν,
αὐτοῦ τ᾽ ἐκείνου καὶ συνεμπόρου τινός.
πτέρναι τενόντων θ᾽ ὑπογραφαὶ μετρούμεναι
ἐς ταυτὸ συμβαίνουσι τοῖς ἐμοῖς στίβοις.
210
πάρεστι δ᾽ ὠδὶς καὶ φρενῶν καταφθορά.
ΧΟΗΦΟΡΟΙ (OCR draft) Experimental (ΧΟΗΦΟΡΟΙ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 195 focus
Φεῦ·
εἴθ' εἶχε φωνὴν εὔφρον' ἀγγέλου δίκην,
195
ὅπως δίφροντις οὖσα μὴ 'κινυσσόμην μἠκηνυσσόμην,
ἀλλ' εὖ σάφ' ἦν ἢ σαφηνῆ τόνδ' ἀποπτύσαι πλόκον,
εἴπερ γ' ἀπ' ἐχθροῦ κρατὸς ἦν τετμημένος,
ἢ ξυγγενὴς ὢν εἶχε συμπενθεῖν ἐμοί,
ἄγαλμα τύμβου τοῦδε καὶ τιμὴν πατρός.
200
Ἀλλ' εἰδότας μὲν τοὺς θεοὺς καλούμεθα
οἵοισιν ἐν χειμῶσι ναυτίλων δίκην δίκηι (ηι in rasura)
στροβούμεθ'· εἰ δὲ χρὴ τυχεῖν σωτηρίας,
σμικροῦ γένοιτ' ἂν σπέρματος μέγας πυθμήν.
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. N. Wecklein, 1885.) — 195 focus
φεῦ. εἴθ᾽ εἶχε φωνὴν ἔμφρον᾽ ἀγγέλου δίκην,
Χοηφόροι (OCR draft) Experimental (Χοηφόροι. Martin L. West, 1990.) — 195 focus
φεῦ·
195
εἴθ᾽ εἶχε φωνὴν ἔμφρον᾽ ἀγγέλου δίκην,
195
ὅπως δίφροντις οὖσα μὴ κινυσσόμην,
ἀλλ᾽ εὖ σάφ᾽ ἦν ἢ τόνδ᾽ ἀποπτύσαι πλόκον,
εἴπέρ γ’ ἀπ’ ἐχθροῦ κρατὸς ἦν τετμημένος,
ἢ ξυγγενὴς ὢν εἶχε συμπενθεῖν ἐμοί,
ἄγαλμα τύμβου τοῦδε καὶ τιμὴν πατρός.
200
ἀλλ᾽ εἰδότας μὲν τοὺς θεοὺς καλούμεθα,
οἵοισιν ἐν χειμῶσι ναυτίλων δίκην
στροβούμεθ’· εἰ δὲ χρὴ τυχεῖν σωτηρίας,
σμικροῦ γένοιτ’ ἂν σπέρματος μέγας πυθμήν.
καὶ μὴν στίβοι γε, δεύτερον τεκμήριον,
205
Aeschyli Choephori (OCR draft) Experimental (Aeschyli Choephori. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 195 focus
φεῦ.
εἴθ᾽ εἶχε φωνὴν ἔμφρον᾿ ἀγγέλου δίκην,
ὅπως δίφροντις οὖσα μὴ ᾿κινυσσόμην,
195
ἀλλ᾽ εὖ σάφ᾽ ἦν ἢ τόνδ᾽ ἀποπτύσαι πλόκον,
εἴπερ γ᾿ ἀπ᾿ ἐχθροῦ κρατὸς ἦν τετμημένος,
ἢ ξυγγενὴς ὢν εἶχε συμπενθεῖν ἐμοί,
ἄγαλμα τύμβου τοῦδε καὶ τιμὴν πατρός.
ἀλλ᾽ εἰδότας μὲν τοὺς θεοὺς καλούμεθα,
200
οἷοισιν ἐν χειμῶσι ναυτίλων δίκην
στροβούμεθ᾽· εἰ δὲ χρὴ τυχεῖν σωτηρίας,
σμικροῦ γένοιτ᾽ ἂν σπέρματος μέγας πυθμήν.
Translations (10)
Libation Bearers Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926. (Modernized by Perseus.)) — 84-311 focus
The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 195 focus
Alas! would to heaven that it had an intelligent voice, like a messenger, that I might not be agitated by distracted thoughts 1
; but it were clear for me either to spurn this lock of hair when clearly recognized, if indeed it had been severed from the head of a foe, or that, if it claim kin to me, it might be able to bewail with me an ornament to this tomb and an honour to my father 2
. But we invoke the gods, who know in what tempests, like vessels, we are tossed to and fro; and if it is our destiny to attain safety, a great stock might be produced from a tiny seed. And in very truth here are tracks too, a second sign, like to feet, and bearing a resemblance to my own. For there are also here two prints of footsteps, both of himself and of some fellow-traveller. The heels and the impress of the tendons being measured, coincide exactly with my footsteps. But pains (as of a woman in travail) and prostration of mind is upon me.
LES CHOÉPHORES (OCR draft) Experimental (LES CHOÉPHORES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 195 focus
,
malgré tout, je sens l'espoir me caresser. Ah ! si elle avait au moins la douce voix d'un messager, afin que je ne fusse plus ballottée entre deux pensées et que je pusse, en confiance, ou la jeter avec horreur, si elle fut coupée sur un front ennemi, ou, si elle est bien de mon frère, l'associer
à mon deuil, pour orner cette tombe et honorer un père ! Mais les dieux que nous invoquons savent, eux, quels orages nous emportent en leur tourbillon comme des marins en détresse, et, s'ils veulent que nous échappions au naufrage, du plus petit germe peut jaillir, immense, l'arbre du salut !
The Choephoræ (OCR draft) Experimental (The Choephoræ. Robert Potter, 1779.) — 195 focus
Ah, had they but a voice, cou'd they but ſpeak
That I no more might fluctuate with these doubts
240
Perplex’d and troubled; cou’d they plainly tell me
If they were ſhorn from a foe’s hated head,
Or fondly mix their kindred griefs with mine,
A grace and honour to my father's tomb!
But to the Gods, that know what furious ſſtorms
245
Burſt o'er me, like a ſhipwreck’d mariner,
I make appeal: if haply ought of ſafety
Remains, from this ſmall root the vig’rous trunk
May ſpread its ſhelt'ring branches.
Further mark
250
Th' impreſſion of these feet c
; they ſhow that two
Trod here; himſelf perchance and his attendant;
One of th' exact dimenſions with my own.
But all is anguish and perplexity.
Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Le Coefore: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 195 focus
Deh!, questo riccio intelligibil voce,
come un araldo, avesse, ed io nel dubbio
non dovessi ondeggiare: anzi mi fosse
chiaro se fu da un odïoso capo
35
reciso, ed io lungi da me lo scagli;
o se fraterno, a comun lutto, a fregio
di questa tomba, a onor del padre, resti.
Ora i Numi invochiamo, essi che vedono
da che tempeste, a guisa di nocchieri,
40
siamo aggirate: e se ci attende il porto,
da picciol seme nascerà gran tronco.
Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Choephori: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 195 focus
Siue habuit uocem, prudentem nuncij inſtar,
Vt duplex cura exiſlens ne imaginarer.
Sed manifeſtam hanc cæſariem eijce,
180
Siquidem ab hoſtis capite eſt detonſa.
Alioqui cognatus exiſtens luxiſſet mecum,
Effigiem huius ſepulchri, & honorem patris.
Sed ſcientes deos inuocamus.
In talibus tempeſtatibus nautarum inſtar
185
Agitamur, fiue oportet ſalutem aſſequi,
Sitq; magnus ramus pueri ſeminis.
Attamen uestigia secundum prabent ſignum
Pedum, fimilia meis fimilibus.
Etenim duæ funt hic pedum deſcriptiones,
190
Ipſius & illius, uenientis alicuius
Calcanei, tendonumq; ſubſcriptiones menſuratæ,
In hoc conueniunt cum uestigijs meis.
Adeſt uerò dolor, & mentium corruptio.
Aeschylus, Die Totenspende: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Die Totenspende: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 195 focus
Ach,
195 ach hättest du nur eine Stimme, Lockenhaar,
daſs nicht der Zweifel meinen Busen schütterte,
ich fester Hand dich von mir würfe, wenn das Haupt
mir feindlich wäre, dem das Eisen dich entrifs,
doch wärst du mir befreundet, klagten wir vereint
200 zu Vaters Ehren, zu des Vaters Trauerschmuck.
Indess die Götter kennen ja des Zweifels Sturm,
der meines Herzens Schifflein hin und wider wirft,
und ist Erlösung uns beschieden, wächst geschwind
aus kleinstem Samenkorne höchsten Segens Baum.
The Libation Bearers (OCR draft) Experimental (The Libation Bearers. Anna Swanwick, 1886.) — 195 focus
ORESTES
Speak, Pylades;-Through filial reverence,
Shall I forbear to shed a mother's blood?
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, The Libation-Bearers — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 195 focus
Ah well-a-day, that this dumb hair had voice
To glad mine ears, as might a messenger,
Bidding me sway no more 'twixt fear and hope,
Clearly commanding, Cast me hence away,
Clipped was I from some head thou lovest not;
235
Or, I am kin to thee, and here, as thou,
I come to weep and deck our father's grave.
Aid me, ye gods! for well indeed ye know
How in the gale and counter-gale of doubt,
Like to the seaman's bark, we whirl and stray.
240
But, if God will our life, how strong shall spring,
From seed how small, the new tree of our home!—
Lo ye, a second sign—these footsteps, look,—
Like to my own, a corresponsive print;
And look, another footmark,—this his own,
245
And that the foot of one who walked with him.
Mark, how the heel and tendons' print combine,
Measured exact, with mine coincident!
Alas, for doubt and anguish rack my mind.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 195 focus
Ach!
O daß sie sprechen könnte, klar, dem Boten gleich;
Dann würd' ich nicht von Zweifeln hinundhergewogt!
200
Mit offnem Abscheu würs' ich weg die Locke hier,
Wofern sie abgeschnitten war von Feindeshaupt,
Und, stammte sie vom Bruder, dann wehklagte sie
Mit mir, zum Preis dem Vater, als des Grabes Schmuck!
Wohlan, die Götter rufen wir, sie wissen ja,
205
In welchen Sturmeswirbeln wir, Meerschiffern gleich,
Umtreiben! Dennoch, sollen wir gerettet sein,
Dann sproßt aus kleinem Samen auch ein großer Stamm.
(Sie steigt hastig die Stufen des Grabhügels hinab.)
Doch nun ein zweites Zeichen, seht die Tritte da
Von gleichen Füßen, ähnlich ganz den meinigen !
210
Denn zweier Füße Spuren find' ich eingedrückt,
Des Bruders hier und eines Fahrtgenossen dort.
Und mess' ich Sohlen und der Fersen Niß genau,
So passen seine Tritte ganz in meinen Fuß.
Wie faßt mich Angst, Irrsal umwölkte meinen Geist!
215
(Orestes und Pylades treten aus ihrem Hinterhalte hervor.)

Commentary

Critical apparatus to The Libation Bearers (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of The Libation Bearers.) focus

191. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-113

εἴθ'
εἴθ'
Ald. ἔμφρον' Deinde
εὔφρον'
Ald. Ceteri
εὔφρον'
. Auratus recte
ἔμφρον'
.
191

192. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-114

κινυσσόμην
μὴ κηνυσσόμην
M. G. Ald. Rob.
μὴ κινυσσόμην
Turn. Coronidem addiderunt Schützius et Porsonus. Corruptam scripturam ita interpretatur scholiastes
ἐφανταζόμην. κήνυμα
(ita M. G.)
γὰρ τὸ εἴδωλον
. Hesychius
κηνυσσόμην, εἴδωλον ἐγενόμην
. Photius
κήνυγμα, σκιὰ καὶ εἴδωλον
. Hesychius
κήνυγμα, τὸ κενὸn τοῦ σώματος, οἷον σκιὰ καὶ εἴδωλον, φάντασμα ἀσθενὲς καὶ ἀχρεῖον
. V. Aesch. Prom. v. 157.
192

193. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-115

ἀλλ᾽ ἦν σαφηνῆ ... ἀποπτύσαι Libri
ἀλλ᾽ εὖ σαφηνή
. Schol.
εὖ ἀντὶ τοῦ ἀκριβῶς
. Schützius
ἀλλ᾽ ἢ σάφ' ἦν μοι
. Porsonus Adv. p. 159.
ἀλλ' εὖ σάφ' ἤδη
et cum Rob.
ἀποπτύξαι
. Recepi
ἀλλ᾽ ἦν σαφηνῆ
, coniecturam Erfurdtii ad Soph. Ai. p. 626. Deinde
ἀποπτύσαι
in M. ita scriptum, ut etiam
ἀποπρύσαι
(non
ἀποπρίσαι
) legi possit.
ἀπόπτυσα
G. sed cum interpretatione
μισῆσαι
, quae etiam in M. adscripta est.
ἀπέπτυσα
Ald.
ἀποπτύξαι
Rob.
ἀποπτύσαι
ex scholiis Turn.
193

194. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-116

εἴπερ γ'
εἴπερ γ' ἀπ' ἐχθροῦ
M. Rob. (sic Rob.)
εἴπερ ἀπ᾿ ἐχθροῦ
G. Turn.
εἴπερ ἀπεχθροῦ
Ald.
194

195. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-117

εἶτα Libri
ἢ ξυγγενὴs ὢν εἶχε συμπενθεῖν ἐμοί
. Schützius in proximo versu
τιμὴν
edidit, quae etiam Porti aliorumque coniectura fuit. Non hoc, sed
εἶχε
mutandum erat. Inepti illi qui
εἶχε
pro
ἐδύνατο
dictum putant.
Ἔχω συμπενθεῖν
non potest dici nisi ab eo qui materiam habet lugendi: ubi de facultate sermo est, necessario
δύνασθαι
dicendum est. Scripsisse videtur Aeschylus
ἢ ξυγγενὴς ὤν, εἶτα συμπενθεῖν ἐμοὶ ἄγαλμα τύμβου τοῦδε καὶ τιμὴν πατρός.
Recte, si sensum spectes, ad ultimum versum scholiastes adnotavit
λείπει ἡ εἰς
. Sic igitur bene procedunt hi versus,
εἴθ᾽ εἶχε φωνὴν ἔμφρον᾽ ἀγγέλου δίκην, ὅπως δίφροντις οὖσα μὴ κινυσσόμην, ἀλλ᾽ ἦν σαφηνῆ τόνδ᾽ ἀποπτύσαι πλόκον, εἴπερ γ᾽ ἀπ' ἐχθροῦ κρατὸς ἦν τετμημένος, ἢ ξυγγενὴς ὤν, εἶτα συμπενθεῖν ἐμοὶ ἄγαλμα τύμβου τοῦδε καὶ τιμὴν πατρός.
Utinam perspicuam vocem nuntii instar haberet, quone anceps animi penderem, sed aperte hunc cincinnum abominarer, si ab inimico capite esset, aut, si esset cognatus, tum mecum doleret in huius tumuli ornamentum et honorem patris.
195

197-200. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-118

NA Hos quattuor versus, qui vulgo Electrae continuantur, choro tribuendos esse censui.

198. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-119

δίκῃ
οἵοισιν
G. Ald. In fine versus
δίκηι
, sed
ι
ab alia manu in litura scripto, M.
δίκῃ
G.
δίκην
Ald. Rob. Turn.
198

201. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-120

NA Ridet haec Euripides El. v. 532. seqq.
201

202. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-121

ποδῶν ὁμοῖοι
ποδῶν δ᾽ ὁμοῖοι
M. G. Ald. Rob. Deletum
δ'
a Turnebo.
202

203. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-122

τώδε περιγραφή
τάδε
G. Ald.
περιγραφὰ
G.
πέρι γραφὰ
Ald.
203

205. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-123

NA
τενόντων δ'
Ald.
τενόντων τ'
, ut ceteri, G. Quum neque nexus in hoc loco esse et quaedam male iterata Schützio viderentur, versus 202. 203. 205. ut spurios uncis inclusit. Immo tantum abest ut quicquam sit eiiciendum, ut dolendum sit quod unus pluresve versus exciderunt. Nam quum duorum vestigia cerni dicat Electra, altera Orestis, altera comitis cuiuspiam, quis dubitabit, praesertim quum etiam ad orationis integritatem aliquid desideretur, quin alterius istorum vestigia suis dissimilia, alterius similia esse dixerit? Itaque ante v. 205. lacunae signa posui.
205

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-124

θ'
θ'
solus Rob.
206

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-125

NA In M. huic versui et a v. 210. singulis huius stichomythiae versibus lineola praefixa est, excepto v. 215. cui
ΗΛ.
praefixum. G. Ald. v. 208-214. tribuunt choro. Rob. choro v. 208. 209. 211. 213. Electrae v. 210. 212. 214. Turn. Oresti v. 208-211. 213. Electrae v. 212. 214. Vict. choro v. 208. 209. 211. Electrae v. 210. 212. 214. Veram personarum notationem Canterus restituit.
208

210. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-126

τί νῦν
τί νῦν
M. Rob.
τί νυν
Turn.
τοίνυν
G. Ald.
210

211. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-127

ὧνπερ
ὃν περ
Rob. ἐξηύχου Deinde
ἐξηύχου
Rob. Turn.
ἐξηύχου
sic M. G.
ἐξήυχου
Ald.
211

212. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-128

καλουμένῃ
καλουμένη
G. Ald. Rob.
212

213. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-129

ἐκπαγλουμένην
ἐκπαγλουμένην
Rob. Turn.
ἐκπαγλουμένης
M. (sic M.) G. Ald.
213

215. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-130

μάτευ'
μάτευ'
G. Ald. Turn.
μάστευ'
Rob. et fortasse M.
215

217. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-131

αὐτὸς καθ' αὑτοῦ τἄρα μηχανορραφῶ Libri
κατ' αὐτόν
. Scribendum erat
καθ' αὑτόν
. Viderunt hoc Bothius et Wellauerus. Deinde
τἄρα μηχανορραφῶ
M. G. et additis spiritibus Ald. et codex Robortelli.
τ' ἄρα μ.
Rob.
γ' ἄρα μ.
Turn. Scribendum erat
τἄρα μ
.
217

218. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-132

τοῖς
τοῖς
Rob.
218

219. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-133

κἀν τοῖς ἐμοῖς ἄρ'
καὐτοῖς
pro
κἀν τοῖς
Rob. Deinde
ἐμοῖς ἄρ'
Turn. idque restituit Porsonus.
ἐμοῖς γὰρ
M. G. Ald. Rob.
ἐμοῖς οὖν
, omisso
ἄρ'
, Vict. ἔν γε Deinde
ἔν γε
vitium Aldinae. τοῖσι σοῖς Denique
τοῖσι σοῖς
Rob. Turn.
τοῖς σοῖς
G. Ald. et codex Robortelli. Nescio an hoc sit in M.
219

220. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-134

ὡς ὄντ᾽ Ὀρέστην γάρ σ' ἐγὼ προςεννέπω;
ὡς ὄντ᾽ Ὀρέστην τάδ᾽ ἐγὼ σε προὐννέπω
M. Rob. Eodem modo G. Ald. nisi quod
προὐννέπω
habent.
τάδ᾽ ἐγώ σε προὐννέπω
Turn.
τάδε ἐγὼ σε προὐννέπω
Vict.
ταῦτ᾽ ἐγώ σε προὐννέπω
Porsonus. Ineptum hic
προὐννέπειν
, quod est praedicere, edicere, iubere, proloqui. Itaque quo verbo opus esset intellexerunt Arnaldus et, ut Blomfieldius dicit, Auratus: sed quod scribendum putarunt
τάδε σ' ἐγὼ προςεννέπω
, probatum illud Schützio, Blomfieldio, aliis, propter numeros ab Aeschylea tragoedia alienos non potest admitti. Quam ob rem scripsi
ὡς ὄντ᾽ Ὀρέστην γάρ σ' ἐγὼ προςεννέπω;
Γάρ
admirantis est, ut apud Euripidem in Or. v. 484.
κείνου γὰρ ὅδε πέφυκε, τοιοῦτος γεγώς;
220

221-226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-135

αὐτόν με νῦν ὁρῶσα δυςμαθεῖς· σὺ δὲ κουρὰν ἰδοῦσα τήνδε κηδείου τριχὸς ἰχνοσκοποῦσά τ᾽ ἐν στίβοισι τοῖς ἐμοῖς ἀνεπτερώθης κἀδόκεις ὁρᾶν ἐμέ. σκέψαι τομῇ προςθεῖσα βόστρυχον τριχὸς σαυτῆς ἀδελφοῦ, συμμέτρου τῷ σῷ κάρᾳ.
αὐτὸν μὲν νῦν
M. Ald. Rob.
αὐτὸν μὲν οὖν
Turn. et hoc fuerat etiam in G. sed librarius ex
οὖν
fecit
νῦν
. Deinde
ὁρῶσα δυςμαθεῖς ἐμὲ
M. Rob. Turn.
ὁρῶ, δυςμαθεῖς ἐμὲ
G. Ald. Schützius
αὐτόν με νῦν ὁρῶσα δυςμαθεῖς ἐμέ
. Eo non perficitur emendatio. Mox v. 222. libri
κουρὰν δὲ ἰδοῦσα
, praeter Rob. qui
κουρὰν τ᾿ ἰδοῦσα
edidit. Leguntur autem hi versus 222-226. in M. G. Ald. Turn. Vict. Cant. Stanl. hoc ordine,
κουρὰν δ' — ἀνεπτερώθης - ἰχνοσκοποῦσα τ' - σαυτῆς ἀδελφοῦ - σκέψαι
. In ed. Rob.
κουρὰν τ᾿ — ἰχνοσκοποῦσα τ' — σαυτῆς ἀδελφοῦ — ἀνεπτερώθης - σκέψαι
. In Porsoniana auctore Heathio
κουρὰν δ' - σαυτῆς ἀδελφοῦ — ἰχνοσκοποῦσά τ' — ἀνεπτερώθης σκέψαι
. In Schützianis et priore Bothiana
κουρὰν δ᾽ — ἰχνοσκοποῦσά τ' — ἀνεπτερώθης - σαυτῆς δ᾽ ἀδελφοῦ σκέψαι
. Ordo is, qui est in plerisque libris veteribus, nemini probabitur; nec magis qui est in ed. Rob. Sed in eo ordine, quem Heathius commendavit, non est idonea caussa cur hic versus,
σαυτῆς ἀδελφοῦ συμμέτρου τῷ σῷ κάρᾳ
, eo loco positus sit, quo ille eum collocavit. Fratris enim tam gravis descriptio male quadrat in eam narrationem, qua Orestes Electram quodammodo reprehendit, quod ignoti hominis cincinno et vestigiis plus quam sibi ipsi vivo et praesenti crediderit. Quod quum recte sensisset Schützius, aliam ille et sane meliorem viam ingressus est, sed minime tamen veram. Neque enim sat gravis est transitus a priore ad alteram sententiam, et opus erat scripturae mutatione, quum
δέ
post
σαυτῆς
adiecerit. Quo ordine hi versus collocandi essent vidit in altera editione Bothius. Sed emendandi erant duo primi huius orationis versus. Itaque scripsi
αὐτόν με νῦν ὁρῶσα δυςμαθεῖς· σὺ δὲ κουρὰν ἰδοῦσα τήνδε κηδείου τριχὸς ἰχνοσκοποῦσά τ' ἐν στίβοισι τοῖς ἐμοῖς ἀνεπτερώθης κἀδόκεις ὁρᾶν ἐμέ. σκέψαι τομῇ προςθεῖσα βόστρυχον τριχὸς σαυτῆς ἀδελφοῦ, συμμέτρου τῷ σῷ κάρᾳ.

225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-136

σκέψαι
σκέψαιτο μὴ
M. G. Ald.
σκέψαι τὸ μὴ
Rob. Emendavit Turnebus.
225

227. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-137

ἰδοὺ
ἰδοὺ
Abreschius.
ἰδοὺ
libri. χερός
χειρός
vitium Ald.
227

228. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-138

θήρειον
εἰς δὲ
M. G. Ald. Rob.
ἠδὲ
ex coniectura Turn. Deinde
θηρίον
M. G. Ald. codex Robortelli.
θηρίου
Rob.
θηρίων
Turn. Scribendum erat
θήρειον
. Viderunt hoc etiam Bambergerus et Dindorfius. Neque vero
εἴς τε
cum Bambergero aut
ἠδὲ
cum Turnebo aut
ἓν δὲ
cum Pauwio et Schützio scribendum putavi, sed versum excidisse significavi, in quo
βλέψασα
vel simile verbum erat. Undecim erant Orestae versus, ut mox undecim sunt Electrae.
228

230. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-139

γενοῦ
γενοῦ
Rob.
γένοῦ
M.
μενοῦ
G. Ald.
μὲν οὖν
Turn. in folio improbato,
μὲν οὐ
in recuso. χαρᾷ Deinde G. ut omnes
χαρᾷ
, sed e correctione, quum antea fuerit
χάριν
. μὴ 'κπλαγῇς Tum
μὴ 'κπλαγῇ
M. Ald.
μὴ καλαγιῇ
G.
μὴ 'κπλαγῇ
Rob.
μὴ 'κπλαγῇς
Turn.
230

231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-140

οἶδα νῷν
οἶδα νῷν
Rob. Turn.
οἶδα νῷν
, sed
ω
ab alia manu in litura scripto, M.
οἴδωνῶν
G. Ald. Robortellus in indice emendationum veterem scripturam hanc dicit,
οἶσανῶν ὄντας φίλους
, Sophianum autem emendasse
οἶδα νῷν ὄντας φίλους
. Apparet bis eum
φίλους
pro
πικρούς
scripsisse: in textu enim, ut ceteri omnes, habet
ὄντας πικρούς
.
231

233. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-141

σωτηρίου Non recte Schützius
σωτήριος
. V. ad Soph. El. v. 846.
233

234. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-142

ἀνακτήσει Libri
ἀνακτήσῃ
.
234

235. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-143

ὄμμα Libri
ὄμμα
. Valckenarius ad Phoen. v. 415. p. 153.
ὄνομα
scribendum esse vidit. Porsonus ad Or. v. 1080. non mutandum censebat
ὄμμα
. V. quae disputavi ad Hecubae v. 433. p. 58. ed. sec.
235

237. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-hermann1852-appcrit-lat1-144

πατέρα τε
πατέρος τε
Turn. quod scribendum esset
πατρός τε
. Recte vero M. G. Ald. Rob.
πατέρα τε
. Pergendum erat
καὶ μητέρα καὶ ἀδελφὴν καὶ ἀδελφόν
: sed in horum commemoratione mutatur constructio. ἐς σέ μοι Deinde
ἐς σέ μοι
M. litteris
σσ
in litura scriptis similibusque
π
litterae idem
ἐς σέ μοι
ab alia manu in margine adscriptum est.
237

Wecklein’s commentary on Choephoroi / Libation Bearers (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 163–234; single HW42J8 OCR witness, conservatively retained. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

83-582. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-38

1
erstes Epeisodion, geteilt durch einen Kommos (305— 476). Anagnorismos und Vorbereitung der Rache.

189-190. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-99

2
3
ἐπώνυμον φρόνημα: Sept. 523
ὠμόν
, οὔτι παρθένων ἐπώνυμου, φρόνημα, Soph. Εl. 1194 μήτηρ καλεῖται· μητρὶ δ᾽ οὐδὲν ἐξισοῖ.

191. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-100

4
ἄντικρυς (ins Gesicht, entschieden): Hom. Η 362 ἄντικρυ δ' ἀπόφημι.

192. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-101

5
ἀγλάϊσμα (Grabesschmuck): vgl. Soph. Εl. 908 καὶ νῦν θ᾽ ὁμοίως καὶ τότ᾽ ἐξεπίσταμαι μή του τόδ᾽ ἀγλάϊσμα πλὴν κείνου μολεῖν.

193. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-102

6
7
Elektra hat οὐκ ἔχω im Sinne, verschweigt aber das ungünstige Wort.

194. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-103

8
9
εἶχε, scil. ὁ πλόκαμος.

195. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-104

10
ἐκινυσσόμην (hin- und herschwankte), vgl. Krüger 1 54, 8, 8.

196. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-105

11
εὖ σάφα wie Pers. 786
εὖ γὰρ σαφῶς τόδ᾽ ἴστε
. Vgl. zu Ag. 1395 und Eum. 520 . ή: das zweite Glied wird anders gewendet, so dafs die Abhängigkeit von Der (kon σάφ᾽ ἦν wegfällt. sekutive) Infin. ἀποπτύσαι hängt von εὖ σάφ' ἦν in dem Sinne eine sichere Entscheidung gegeben wäre" ab.

199. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-106

12
ἄγαλμα τιμήν ist Apposition zum Inhalt des Satzes ( συμπενθεῖν). Vgl. 509 und zu Ag. 235 f.

204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-107

13
Euripides ( El. 534 ) kritisiert auch dieses Erkennungsmittel: πῶς δ᾽ ἂν γένοιτ' ἂν ἐν κραταιλέῳ πέδῳ γαίας ποδῶν ἔκμακτρον; εἰ δ᾽ ἔστιν τόδε, δυοῖν ἀδελφοῖν ποὺς ἂν οὐ γένοιτ᾽ ἴσος, ἀνδρός τε καὶ γυναικός, ἀλλ᾽ ἄρσην κρατεῖ.

205. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-108

14
Dieser Vers ist vor 209 unnütz. Ohnedies ist o μolo und auch ποδῶν überfüssig.

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-109

15
πτέρναι . . ὑπογραφαί (Fersen und Umrisse der Fufssohlen) ist Apposition zu στίβοι (Angabe der Teile). Und μετρούμεναι schliefst sich an die Apposition statt an στίβοι an. In

210-211. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-110

16
δὶς καταφθορά von der peinlichen Ungewissheit. Gegensatz dazu steht εἰδότας 200, zu dem jedoch auch der Satz οἵοισιν .. στροβούμεθα gehört. - σμικροῦ . . πυθμήν: an die Stelle des eigentlichen Ausdrucks tritt ohne weiteres das Gleichnis. Vgl. die schöne Wendung 246 ff.

211-212. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-111

17
τὰ λοιπὰ (Akk., zu 707) τυγχάνειν καλῶς, τοῖς . . ἐπαγγέλ λούσα (den Göttern Bitterfüllung anmeldend d. h. den Göttern dankbar ankündigend, dafs die Bitten in Erfüllung gehen, und damit sich zur Darbringung der gelobten Opfer verpflichtend). Was du erflehst, erfüllt sich bereits; danke den Göttern dafür und bitte nur, dafs auch weiterhin dir alles nach Wunsch gehe." Vgl. 217.

213. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-112

18
τίνος γὰρ ἤδη ἐπέτυχον ὑπὸ θεῶν ὅτι εἶπες τὰ λοιπά"; Schol. τί κυρῶ: zu 707. ἕκατι δαιμόνων, um der Götter willen, quod ad deos attinet.

214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-113

19
ὧνπερ ( εἰς ὄψιν ἥκειν).

215. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-114

20
Zu dem Gebrauch von συνειδέναι (um die That oder den Zustand eines anderen wissen) vgl. Xen. Anab. VII 6, 18 σύνοιδέ μοι εἰ ἐπιορκῶ, Plat. Phaed. p. 92 D ἐγὼ τοῖς διὰ τῶν εἰκότων τὰς ἀποδείξεις ποιουμένοις λόγοις ξύνοιδα οὖσιν ἀλαζόσιν.

216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-115

21
ἐκπαγλουμένην: ἐκπάγλως θαυμάζουσαν Schol., viel Aufhebens, grofses Wesen machend. σύνοιδα ist hier wie οἶδα bebandelt. Vgl. Krüger § 56, 7, 6.

217. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-116

22
πρός, in Hinsicht auf.

220. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-117

23
κατ᾿ αὐτοῦ: zu Ag. 827 .

221. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-118

24
ἐν κακοῖσι γελᾶν s. v. a. και κοῖσιν ἐγγελᾶν. Vgl. Soph. Αnt. 551 γέλωτ᾽ ἐν σοὶ γελῶ und zu Ag. 1612 .

222. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-119

25
Soph. Εl. 1200 ΗΛ. μόνος βροτῶν νυν ἴσθ᾽ ἐποικτείρας ποτέ. ΟΡ. μόνος γὰρ ἥκω τοῖς ἴσοις ἀλγῶν κακοῖς.

223. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-120

26
27
Soll ich annehmen, daſs du mit solchen Äufserungen dich als Orestes ausgeben willst?"

224. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-121

28
αὐτὸν ἐμὲ ὁρῶσα.

226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-122

29
30
ἀναπτεροῦσθαι wie φόβος μ᾿ ἀναπτεροῖ Εur. Suppl. 89 , ἀνε πτερῶσθαι καὶ πεποτῆσθαι τὰς φρένας Aristoph. Vö. 1445, ἀνεπτάμαν Soph. Αi. 693, πέτῃ Eur. Bakch. 332 durch Freude, Furcht oder Hoffnung in die höchste Aufregung und Spannung versetzt werden, so dafs man alle Fassung verliert. Die Fassung wieder gewinnen καταστῆναι Pers. 298
λέξον καταστάς

229-230. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-123

31
Orestes sagt:,,Uberzeuge dich, dafs von dieser Stelle meines Hauptes die Locke abgeschnitten ist, die du bereits als Locke deines Bruders wegen der Ähnlichkeit mit deinen Haaren anerkannt hast." τομή die Stelle des Haares, wo die Locke abgeschnitten ist. Vgl. Hom. Α 235 σκήπτρον, τὸ μὲν οὔ ποτε φύλλα καὶ ὄζους φύσει, ἐπεὶ δὴ πρῶτα τομὴν ἐν ὄρεσσι λέλοιπεν.

230. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-124

32
ἰδοῦ δέ wie σκέψαι μὲν σκέψαι δέ, zu 372. Gegen den Witz des Euripides ( El. 541 ) οὐκ οἶσθ᾽, Ορέστης ἡνίκ᾽ ἐκπίπτει χθο- νός, νέαν μ' ἔτ᾽ οὖσαν; εἰ δὲ κἄκρεκον πέπλους, πῶς ἂν τότ᾽ ὢν παῖς ταὐτὰ νῦν ἔχοι φάρη, εἰ μὴ ξυναύξοινθ᾽ οἱ πέπλοι τῷ σώματι; bemerkt der Schol.: οὐ πάντως ἐν τῷ νῦν χιτῶνι, ἀλλ᾿ εἰκὸς αὐτὸν ἔξωθεν ἔχειν παιδικὸν σπάργανον.

231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-125

33
σπάθη: Hesych. σπάθημα· πύκνωμα, ἀπὸ τῶν ταῖς σπάθαις κατακρουόντων τὰ ὕφη. θήρειον γραφήν: solche Buntstickerei kennt schon Hom. τ 228 ἐν προτέροισι πόδεσσι κύων ἔχε ποικίλον ἑλλόν, ἀσπαίροντα λάων. Vgl. Eur. Iph. Τ. 814, Ion 1146 ff., Hek. 470 f., Poll. VII 55 ὁ δὲ κατάστικτος χιτών ἐστιν ὁ ἔχων ζῷα ἢ ἄνθη ἐνυφασμένα. καὶ ζῷωτὸς δὲ χιτὼν ἐκαλεῖτο καὶ ζωδιωτός.

232. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-126

34
Vgl. Herod. I 119 idov dè οὔτε ἐξεπλάγη ἐντός τε ἑωυτοῦ γίνεται, Hom. χ 411 ἐν θυμῷ, γρηῦ, χαῖρε καὶ ἴσχεο μηδ' ὀλόλυξε. Orestes kommt einem heftigen Ausbruch freudiger Überraschung zuvor. Damit vermeidet der Dichter die Notwendigkeit, starke Farben aufzutragen.

237. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-127

35
Soph. Αi. 1004 ὦ δυσθέατον ὄμμα (so ruft Teukros beim Anblick des toten Bruders). μοίρας, partes, Rollen.

235. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-132

36
37
Beweinte (d. h. unter Thränen ersehnte) Hoffnung. δακρυτός als fem.: zu Ag. 598 . σπέρματος ist als relat. Gen. von σωτήριος abhängig. Vgl. πόνων θελκτήριος 666, λυμαντήριον οἴκων 760, δειμάτων λυτήριον 816, auch δέσμιον σέθεν Eum. 306 . Krüger II 47, 26, 7. Durch σπέρματος σωτήριος wird bezeichnet, dafs sich die Hoffnung auf Erhaltung des Geschlechts bezieht.

236. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg006-wecklein1888-com-ger1-133

38
ἀλκῇ πεποιθώς: Suppl. 355
ἀλκᾷ πίσυνος
, Hom. E 299 λέων ως ἀλκὶ πεποιθώς.