Aeschylus Agamemnon 437

Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff (Translator)

Ihrem Volk
435
hinterließ sie Speereschäften,
405 Schilderünden, Schiffetakeln.
Ilios brachte sie
Untergang zur Morgengabe,
da sie schied vom Herd des Gatten
440
leichten Fußes,
furchtbar leichten Herzens.
Und der Seher Klage tönte laut.
410 Wehe, weh Königsschloß und Fürstenhaus.
Weh, die Frau floh mit fremdem Manne.
445
Ihr Verrat, nicht gescholten, nicht bestraft,
kaum geglaubt.
Durch der Liebe Zauber
415 wird sie übers Meer herüber
als Gespenst noch das Haus beherrschen.
450
Nicht tröstet der Gatte
sein darbendes Auge

Agamemnon. Aeschylus. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff (Translator). Berlin. 1919–1923.

Sponsored by University of Leipzig.

Current edition Experimental

Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) (German) (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)
Ἀγαμέμνων First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 488-680 focus
Ἀγαμέμνων Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 488-680 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 437 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 437 focus
ὁ χρυσαμοιβὸς δ' Ἄρης σωμάτων
καὶ ταλαντοῦχος ἐν μάχῃ δορὸς
πυρωθὲν ἐξ Ἰλίου
420
φίλοισι πέμπει βαρὺ
ψῆγμα δυςδάκρυτον, ἀν-
τήνορος σποδοῦ γεμί-
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) Experimental (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 437 focus
Ὁ χρυσαμοιβὸς δ' Ἄρης σωμάτων
καὶ ταλαντοῦχος ἐν μάχῃ δορὸς
πυρωθὲν ἐξ Ἰλίου
φίλοισι πέμπει βαρὺ
440
ψῆγμα δυσδάκρυτον ἀν-
τήνορος σποδοῦ γεμί-
ζων
-ίξων
λέβητας τοὺς λέβ- εὐθέτου.
Στένουσι δ' εὖ λέγοντες ἄνδρα τὸν μὲν ὡς
μάχης ἴδρις, τὸν δ' ἐν φοναῖς καλῶς πεσόντ'
445
ἀλλοτρίας διαὶ διὰ γε διὰ γυναι-
κός. Τάδε σῖγα σιγᾷ τις βαύ-
ζει· φθονερὸν δ' ὑπ' ἄλγος ἕρ-
πει προδίκοις -σιν Ἀτρείδαις.
Οἱ δ' οἵδ' αὐτοῦ περὶ τεῖχος
450
θήκας Ἰλιάδος γᾶς
εὔμορφοι κατέχουσιν· ἐχ-
θρὰ
-ρῶς
δ' ἔχοντας ἔκρυψεν.
Ant. 3.
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 437 focus
ὁ χρυσαμοιβὸς δὲ Ἄρης σωμάτων
445
καὶ ταλαντοῦχος ἐν μάχῃ δορὸς
πυρωθὲν ἐξ ᾿Ιλίου
φίλοισι πέμπει βαρύ
ψήγμα δυσδάκρυτον ἀν-
τήνορος σποδοῦ γεμί-
450
ζων λέβητας εὐθέτους.
στένουσι δ᾽ εὖ λέγοντες ἄν-
δρα τὸν μὲν ὡς μάχης ἴδρις,
τὸν δ᾽ ἐν φοναῖς καλῶς πεσόντ'
ἀλλοτρίας διαὶ γυναικός,
455
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 437 focus
ὁ χρυσαμοιβὸς δ᾽ Ἄρης σωμάτων
καὶ ταλαντοῦχος ἐν μάχαι δορός
πυρωθὲν ἐξ Ἰλίου
440
φίλοισι πέμπει βαρὺ
ψῆγμα δυσδάκρυτον, ἀν-
τήνορος σποδοῦ γεμί-
ζων λέβητας εὐθέτου ς.
στένουσι δ᾽ εὖ λέγοντες ἄν-
445
δρα τὸν μὲν ὡς μάχας ἴδρις,
τὸν δ᾽ ἐν φοναῖς καλῶς πεσόντ᾽ —
“ἀλλοτρίας διαὶ γυναικός·
τάδε σῖγά τις βαΰζει,
φθονερὸν δ᾽ ὑπ᾽ ἄλγος ἕρπει
450
προδίκοις Ἀτρείδαις.
οἳ δ᾽ αὐτοῦ περὶ τεῖχος
θήκας Ἰλιάδος γᾶς
εὔμορφοι κατέχουσιν, ἐχ-
θρὰ δ’ ἔχοντας ἔκρυψεν.
455
Aeschyli Agamemnon (OCR draft) Experimental (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 437 focus
ὁ χρυσαμοιβὸς δ᾽ Ἄρης σωμάτων
435
καὶ ταλαντούχος ἐν μάχηι δορὸς
πυρωθὲν ἐξ Ἰλίου
Translations (8)
Agamemnon Perseus (Aeschylus. The poetical works of Robert Browning, Volume 13. Browning, Robert, translator; Berdoe, Edward, editor. London: Smith, Elder and Co., 1889.) — 488-680 focus
The Agamemnon (OCR draft) Experimental (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 437 focus
And Mars, that barters for gold their bodies, and that holds the balance in the tug of the spears, sends to their friends some fragment of scorched dust from Ilion, a thing of bitter tears, filling the vases with light 3 ashes instead of the man. And they sigh as they praise one as skilled in fight and another as having fallen gloriously amid the carnage, in behalf of another's wife. These things does many a one in silence mutter. And jealous vexation creeps upon the chieftain Atrida 1 . And others, fair of form, there around the walls, occupy tombs in the land of Ilion; and a foe-land shrouds them as its dwellers.
AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 437 focus
mais au lieu d'hommes, ce sont des urnes, de la cendre, qui rentrent dans chaque maison !
Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 437 focus
Thus in the dire exchange of war
Does Mars the balance hold;
Helms are the ſcales, the beam a ſpear,
And blood is weigh’d for gold.
500
Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 437 focus
Antistrofe III
495
Ed Ares, che coi morti i vivi permuta,
che la bilancia regge fra il cozzo delle cuspidi,
l'arsa ferale polvere
degli amici alle lagrime
da Troia manda: manda, invece d' uomini,
500
colmi i lebèti di mortale cenere.
Piangono e l'un che spento fu nella zuffa lodano,
l'altro che prode cadde nella mischia,
per la donna d'un altro.
Cosí mormora
505
talun sommessamente; e cruccio e biasimo
contro gli Atridi vindici
va serpendo nel popolo.
E intorno ai muri vinti, hanno altri fulgidi
Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 437 focus
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 437 focus
For Ares, lord of strife,
Who doth the swaying scales of battle hold,
520
War's money-changer, giving dust for gold,
Sends back, to hearts that held them dear,
Scant ash of warriors, wept with many a tear,
Light to the hand, but heavy to the soul;
Yea, fills the light urn full
525
With what survived the flame—
Death's dusty measure of a hero's frame!
Alas! one cries, and yet alas again!
Our chief is gone, the hero of the spear,
And hath not left his peer!
530
Ah woe! another moans— my spouse is slain,
The death of honour, rolled in dust and blood,
Slain for a woman's sin, a false wife's shame!
Such muttered words of bitter mood
Rise against those who went forth to reclaim;
535
Yea, jealous wrath creeps on against th' Atrides' name.
And others, far beneath the Ilian wall,
Sleep their last sleep—the goodly chiefs and tall,
Couched in the foeman's land, whereon they gave
Their breath, and lords of Troy, each in his Trojan grave.
540
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.) — 437 focus
Der Schlachtengott, der um Gold Leichen tauscht,
415
Der des Siegs Wage trägt im Lanzenkampf,
Er sendet aus Ilion
Den thränenreich bittern Rest
Heißen Staubs an Mannes Statt
Heim den Freunden, füllt mit ihm
420
Schöngeschmückter Urnen Schooß.
Und jammernd rühmt das Volk die Todten,
Den als kampferfahrenen,
Den, daß er ruhmvoll auf der Wahlstatt
Für des Andern Weib gefallen.
425
Dies erweckt ein leises Murren,
Und im Finstern schleicht der Schmerz,
Grollt den Atridenfürsten.
Aber dort um die Mauern
Nuh'n in troischen Gräbern
430
Andre jugendlichschön, und fern
Deckt sie feindliche Erde. -
Dritte Gegenstrophe.

Commentary

Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus

405. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-269

παραλλαγαῖσι Libri
παραλλάξασα
. Id per se non falsum est. Euripides Hipp. v. 934.
σοὶ γὰρ ἐκπλήσσουσί με λόγοι παραλλάσσοντες ἔξεδροι φρενῶν
. Hic tamen interpretis esse metrum docet, de quo ad strophae versum dictum est. Scribendum est
παραλλαγαῖσι
. χερῶν Deinde
χειρῶν
Flor.
405

407. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-270

πτεροῦσ᾽ ὀπαδοῦσ᾽ Libri
πτεροῖς ὀπαδοῖς
. Quod etsi explicari potest, ut sit
πτεροῖς οὐ μεθύστερον ὀπαδοῖς ὕπνου κελεύθοις
, tamen neque eleganter collocata sunt verba, neque eminet satis quae in voce
πτεροῖς
inest notio. Quod virum doctum coniecisse ait Stanleius,
πτερὸν ὀπαδόν
, male enotavit Aurati coniecturam,
πτερόεις ὀπαδός
, quem Blomfieldius, Vossio tribuens,
πτεροῦσσ' ὀπαδὸς
scribere voluisse putat. Ego quidem multo ante, quam ista mihi sive Aurati sive Vossii coniectura innotuerat,
πτεροῦσσ᾽ ὀπαδοῦσ᾽ ὕπνου κελεύθοις
scribendum censui. His verbis finitur oratio vatum.
407

408-409. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-271

ἐφ' ἑστίας Libri
ἐφ' ἑστίας
. Vossius, ut Blomfieldius refert, et Stanleius
ἐφεστίους
. Sic etiam Abreschius ad Sept. c. Theb. v. 73. p. 79. Id recepit Blomfieldius, sed cum Aurato male ut interpretationem uncis inclusit. Potuit hic
ἐφεστίους
scribi, et nescio an scripserit Aeschylus, quamquam non falsum est
ἐφ' ἑστίας
. Sed quid essent
οἴκοι ἐφέστιοι
neque Abreschius nec Blomfieldius vidit. Appellatur ita domus quae cuique sua et propria est. ἄχη | τάδ' ἐστί, καὶ τῶνδ' ὑπερβατώτερα· | τὰ δ' ἔστι Vulgatum
τὰ μὲν κατ' οίκους ἐφ᾽ ἑστίας ἄχη τάδ᾽ ἐστὶ καὶ τῶνδ᾽ ὑπερβατώτερα
Halmius in Lect. Aesch. part. I. p. 26. recte vidit sic scribendum esse,
ἄχη· τὰ δ' ἔστι etc.

410. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-272

ἀφ' Ἑλλανίδος γᾶς Libri
ἀφ' Ἑλλάδος αἴας
. Potuit Aeschylus scribere
ἀφ' Ἕλλανος αἴας
: v. ad Eur. Iph. Taur. v. 334. Puto tamen scripsisse eum
ἀφ᾽ Ἑλλανίδος γᾶς
.
410

411. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-273

τλησικάρδιος Libri
τλησικάρδιος
, qua voce recte usus est poeta in Prom. v. 159. Idem Pindaro est
τλησίφρων
. Hic explicatu difficilior est. Unde Vossius
πλησικάρδιος
, quod suum fecit Stanleius. Aptior scriptura in excerptis Aurati est,
τηξικάρδιος
. Atque glossa est in codice Farn.
τὴν καρδίαν τήκουσα
, quae etsi aperte ad
τλησικάρδιος
spectat, tamen dubitari potest sitne ab Aeschylo sic scriptum, an grammaticus, quod
πλησικάρδιος
non aptum videretur, ita coniecerit. Sed sicut
ταλαίφρων
saepe miserum significat, recte etiam
πένθεια
potuit
τλησικάρδios
dici.
411

412. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-274

δόμων Auratus
δόμοις
, quod in minore editione posuit Schutzius. Scholiastes haec sic explicat,
τῶν συνηγμένων ἀπὸ τῆς Ἑλλάδος ἁπάντων ἑκάστου τοῖς οἴκοις ὀδυνηρὰ πένθησις διαπρέπει
. Non collegerim hinc legisse eum
συνορμένων
et
δόμοις
. In Farn. ad
δόμων
glossa
τῶν οἴκων
adscripta est.
412

414. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-275

οὓς μὲν γάρ τις
οὓς μὲν γάρ τις
Porsonus. Libri
οὓς μὲν γάρ
, unde in Farn. interpretatio
ὁ δόμος
adscripta est. ἔπεμψεν Deinde
πέμψεν
Farn.
414

415. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-276

φωτῶν
ἀντὶ δὲ βροτῶν
Farn.
415

416-417. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-277

εἰς ἑκάστου δόμους ἀφικνεῖται
εἰς ἑκάστου τοὺς δόμους εἰςαφικνεῖται
Vict.
τοὺς
omittit Flor.
πρὸς ἑκάστου τοὺς δόμους εἰςαφικνεῖται
Farn. Emendatum a me libro III. de metris p. 432. et a Porsono.

421. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-278

βραχύ Schützii coniecturam,
βραχύ
, recepit Blomfieldius. Et est ea sane veri simillima.
421

423-424. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-279

γεμίζων
γεμίζων λέβητας εὐθέτου
Flor.
γεμίζων τοὺς λέβητας εὐθέτου
Farn. Vict.
εὐθέτους
Aurati emendatio est. Quod conieceram scribendum esse
γεμίζον
, ut
ψῆγμα σποδοῦ
coniungeretur, propterea improbavit Blomfieldius, quia hoc verbum non de re, quae aliquid impleret, diceretur. Recte fortasse: etsi non apparet cur vinum calicem non vino implere dicatur. Certe non opus est ut
γεμίζων
mutetur, modo post
δυςδάκρυτον
cum Blomfieldio virgula ponatur.

428. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-280

διαί
διὰ
Flor. Vict.
γε διὰ
Farn.
διαὶ
a me de metris libro III. p. 348. deinde ab aliis restitutum est. Atque ita legitur in Crameri Anecd. Oxon. I. p. 119, 13.
καὶ ἐν Ἀγαμέμνονι “ἀλλοτρίας διαὶ γυναικός,” ἀντὶ τοῦ ἕνεκα.
428

429. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-281

τὰ δέ Libri
τάδε
. At quaenam sunt illa? Male profecto Schutzius
et hoc ipsum multi sunt qui tacite mussitent
. Immo scribendum est
τὰ δέ
, quod iungendum praecedentibus,
τὸν μὲν λέγουσιν ὡς μάχης ἴδρις, τὸν δὲ ἐν φοναῖς καλῶς πεσόντα
,
τὰ δὲ σιγά τις βαΰζει
, alia tacite quis mussitat, non suscipiendum scilicet bellum fuisse propter mulierem adulteram. Flor.
σιγᾷ τίς
.
429

431. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-282

προδίκοις
προδίκοις
Farn.
προδίκοισιν
Flor. Vict.
431

434-435. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-283

εὔμορφοι
εὔμορφοι
Flor. Vict.
εὐμόρφως
Farn. Plane otiosum ratus
εὔμορφοι
Blomfieldius scribendum putabat
εὐμόρφους
. Profecto, si, ut Schutzius, formosi interpretere, nescias quid de poeta statuas. Venustius Valckenarius in exemplo quod possideo adscripsit l.
εὔμοροι
. Id scribendum esset
εὔμοιροι
. Sed obstare videntur sequentia verba: neque enim felices praedicandi sunt qui non in patrio solo sunt sepulti. Non sollicitem ego quidem vulgatam scripturam. Nam
εὔμορφος
non semper proprie dicitur, sed refertur etiam ad alia quae laudabilia vel ornata sunt. In Choeph. v. 484.
ὦ Περσέφασσα, δὸς δέ γ' εὔμορφον κράτος
. Et in Cyclope Euripidis v.317.
τὰ δ᾽ ἄλλα κόμποι καὶ λόγων εὐμορφίαι
. Itaque intelligendum esse videtur decori. Paleius non combustos, sed integro corpore interpretatur, oppositos cineri combustorum, sententia bona, sed ut scribi debeat
ἄμορφοι
. ἐχθρὰ δ' ἔχοντας ἔκρυψεν Deinde
ἐχθρὰ δ' ἔχοντας ἔκρυψεν
Flor. Vict.
ἐχθρῶν δ᾽ ἔχοντας ἔκρυψεν
Farn. Orellius ad Isocr. p. 371.
ἐχθρὰ δ᾽ ἔχθοντας ἔκρυψεν
. Melius Auratus aliique
ἑλόντας
. Sed recte se habet
ἔχοντας
, quod propter praegressum
κατέχουσι
dictum, etsi, ut vere animadvertit Blomfieldius, ad
θήκας
refertur, tamen sic est dictum, ut simul compotitos terrae illius significet.

436. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-284

NA Libri
οὔτις
.
436

437. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-285

δημοκράντου
δημοκράντου
Porsonus. Libri
δημοκράτου
. Ambigua est sententia. Aut hoc dicit, decretae a populo imprecationi persolvit iracundus rumor debitum, h. e. punit auctores multarum caedium, aut hoc, iratus populi rumor persolvit debitam populi imprecationem. Hoc probem.
437

438. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-286

τί μοι
τί μου
Flor.
τι μου
Farn. Vict.
438

441-442. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-287

ἀπόσκοποι
ἀπόσκοποι
Flor. κελαιναὶ δ' Ἐρινύες
κελαιναὶ δ᾽ οὖν Ἐριννύες
Far. Vict.
κελαιναὶ δ' Ἐρινύες
Flor. quem recte secutus est Blomfieldius.

444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-288

παλιντυχεῖ
παλιντυχῆ
Flor. Vict.
παλιντυχῇ
, cum gl.
ἐναντίᾳ δυςτυχείᾳ
, Farn.
παλιντυχεῖ
Scaliger et in Excerptis Grotius, indeque alii.
444

445. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-289

ἀΐστοις Ambigue dicit
ἀΐστοις
, quamquam ipse de mortuis cogitans.
445

447. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-290

ὑπερκόπως Libri
ὑπερκότως
. Glossa codicis Farn.
ἤγουν τὸ λίαν, ἁπλῶς
. Grotius, Vossius, Pearsonus, Heathius
ὑπερκόπως
, quod recte recepit Blomfieldius, qui tamen eo progreditur, ut
ὑπερκότως
nullius auctoritatis vocem esse dicat. Eius parum firmam disputationem v. ad Sept. c. Theb. v. 387. Assentiri tamen videtur Aug. Matthiae ad Eur. Herc. fur. v. 1059. ubi cur convenientissimum
ὑπερκότως
, vocabulum recte compositum, damnandum sit, non magis perspicio, quam quomodo
πάχνας ὑπερκόπους
in Agam. v.789. praestet vulgato
ὑπερκότους
. Temere itidem damnatum
ὑπέροπτος
a metro praesidium habet in versibus Menandri apud Strabonem X. p. 452. Hic quidem, ubi de sola immodica felicitate sermo est, praeferendum erat
ὑπερκόπως
. Choeph. v. 129.
οἵ δ' ὑπερκόπως ἐν τοῖσι σοῖς πόνοισι χλίουσιν μέγα
. Sept. c. Theb. v. 435.
πρὶν ἐμὸν ἐςθορεῖν δόμον, πωλικών θ' ἑδωλίων μὲ ὑπερκόπῳ δορί ποτ' ἐκλαπάξαι
.
447

448. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-291

ὄσσοις
Ὄσσοις
ita addit ut lumine oculorum et luce vitae privatos dicat: referuntur enim haec ad
τιθεῖσ᾽ ἀμαυρόν
et
ἐν ἀΐστοις τελοῦντος
. Mira est Lobeckii coniectura in Aiacis ed. sec. p. 344.
βάλλεται γὰρ Ὄσσα Διόθεν κεραυνός
.
448

451. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-292

τὸ
τὸ
Farn. Vict. Flor. quo etsi melius connecti sententiae videri possunt, tamen hoc in genere dicendi, quo praegressa sententia aliis verbis explicatur, omitti solet copula. ἀποκρύπτει Pro
ἀποκρύπτει
, quod libri habent, Blomfieldius scripsit
ἀποκρυφθῆναι
. Mihi quidem de industria Aeschylus ea forma usus esse videtur quae substantivi potius quam adiectivi speciem praeberet.
451

453. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-293

NA Invenustissime Valckenarius coniiciebat
ἐπαινέσαιμι
.
453

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

379-480. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-224

1
erstes Stasimon. Die rhythmischen Ephymnien, bestehend in der dreimaligen Wiederkehr des gleichen Versmafses am Schlusse der drei Strophen und Antistrophen, lassen vermuten, daſs die drei Strophenpaare von den drei στοίχοι des Chors, die Ephymnien von dem Gesamtchore vorgetragen wurden. Eine ähnliche Form hat das Segensgebet Suppl. 638 ff. Die sittlichen Erwägungen, welche der Fall Trojas in Bezug auf die Besiegten und die Sieger erweckt (zu 413), werden mit, dafs Zeus getroffen, darf man wohl sagen" das Vorhergehende angeschlossen. an
2

405. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-235

πρόστριμμα, der mitgeteilte Makel. Über den Aor. ἐνθείς κα 958. Zum Gedanken vgl. Hes.. W. u. Τ. 240 πολλάκι καὶ ξύμπασα πόλις κακοῦ ἀνδρὸς ἀπηύρα, Eur. Hek. 640 κοινὸν δ᾽ ἐξ ἰδίας ἀνοίας (des Paris) κακὸν τᾷ Σιμουντίδι γᾷ ὀλέθριον ἔμολε.

406. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-236

3
λιτᾶν κτέ., vgl. Eum. 561 καλεῖ δ᾽ ἀκούοντας οὐδὲν ἐν μέσᾳ δυσπαλεί τε δίνα· γελᾷ δὲ δαίμων ἐπ᾿ ἀνδρὶ θερμῷ κτέ.

407. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-237

4
τοῦδ᾽ ἐπίστροφον (sich kümmernd) nach Hom. a 177 ἐπίστροφος ἦν ἀνθρώπων. Vgl. Hesych. ἐπίστροφος· ἐπιστροφὴν ποιούμενος καὶ φροντίζων, ἐπιμελητής. Der Schlechte zieht diejenigen die ihm gesellt sind mit ins Verderben, wie es Sept. 586 ἐν παντὶ πράγει δ᾽ ἔσθ᾽ ὁμιλίας κακῆς κάκιον οὐδέν κτέ. ausgeführt wird. So mufsten die Trojaner mit Paris zu Grunde gehen, da sie sich seiner annahmen und sich zu Genossen seiner Frevelthat machten. Vgl. 537.

411. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-238

ξενίαν τράπεζαν: vgl. Hom. Ν 626 οἱ μεν κουριδίην ἄλοχον καὶ κτήματα πολλὰ μάψ οἴχεσθ᾽ ἀνάγοντες, ἐπεὶ φιλέεσθε παρ' αὐτῇ, Archil. frg. 96 Bgk. ὅρκον δ᾽ ἐνοσφίσθης μέγαν, ἅλας τε καὶ τράπεζαν.

413. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-239

Mit dem Gedanken des zweiten Strophenpaares ,,damals nach der Entführung der Helena war Jammer im Hause des Menelaos, nunmehr ist Jammer in jedem Hause Griechenlands" geht der Chor über auf die unseligen Folgen des Krieges für Hellas. Der allgemeine Unwille des Volkes flucht der verderblichen und um eines Weibes willen viel Blut der Bürger vergiefsenden Ruhmsucht der Führer, der Fluch aber weckt die Rachegeister. Die Trojaner frevelten in der Üppigkeit des Reichtums, die Atriden fehlten in ihrem rücksichtslosen Ehrgeize. In beiderlei Hinsicht ist das rechte Maſs, die rechte Mitte ( παντὶ μέσῳ τὸ κράτος θεὸς ὤπασεν Cho. 532 ) das Wünschenswerte: 389 ἔστω δ᾽ ἀπήμαντον ὥστ᾽ ἀπαρκεῖν κτέ. κρίνω δ᾽ ἄφθονον ὄλβον κτέ.
5

413-414. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-240

ἀσπίστοράς τε καὶ λογχί μους κλόνους ναυβάτας θ᾽ ὁπλισμούς: vgl. 977 ναυβάτας στρατός, Pers. 107 ἱππιοχάρμας κλόνους, Eur. Herakl. 699 ὁπλίτην κόσμον, 800 ὁπλίτην στρατόν, 84 νησιώτην βίον.

415. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-241

ἀντίφερνον, ἀντὶ φερνῆς, vgl. ἀντήνωρ 450. Eur. Androm. 103 Ἰλίῳ αἰπεινᾶ Πάρις οὐ γάμον, ἀλλά τιν᾿ τιν᾿ ἄταν ἠγάγετ᾽ εὐναίαν εἰς θαλάμους ῾Ελέναν.

416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-242

διὰ πυλᾶν, des Atridenpalastes.

418. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-243

6
τόδ': zu 215. δόμων προφῆται sind (nach der Erklärung von Bamberger Philol. VII S. 151 und H. L. Ahrens Philol. Suppl. I S. 520) Leute welche die Verhältnisse des Hauses kennen und deuten. Diesen wird die Schilderung der Vorgänge im Inneren des Palastes, die der Chor nicht kennen kann, in den Mund gelegt.

420. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-244

Wie unter λέχος das jetzt verlassene Ehebett des Menelaos und der Helena zu verstehen ist, so bezeichnet στίβοι φιλάνορες das frühere ξυνελθεῖν τὸ λέχος ( Soph. Ai. 491 ) von Seite der Helena.

421-422. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-245

7
,, Man kann das verschmähte (und doch) nicht schmähende Stillschweigen der in schmerzlichsten Gefühlen einsam für sich Dasitzenden sehen.“ ἀτίμους ἀλοιδόρους νοη der Person des Schweigenden übertragen. ἀφημένων (von Menelaos, der Plural generell) wie Hom. O 106 ὃ δ᾽ ἀφήμενος οὐκ ἀλεγίζει οὐδ᾽ ὄθεται.

423-424. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-246

φάσμα δόξει ἀνάσσειν: das Fut. von δόξει bezieht sich auf φάσμα: den (stumm und regungslos dasitzenden) Herrscher des Hauses wird man nicht für einen machtvollen Herrscher ( ἶφι ἀνάσσειν), sondern für ein Schattenbild halten.

425. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-247

κολοσσών, Bildsäulen. Vgl. Herod. II 130, Theokr. 22, 47.

427-428. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-248

ἀχηνίαις: ἀπορίαις Schol., vgl. Cho. 300 χρημάτων ἀχηνία, Aristoph. frg. 91 νόσῳ βιασθεὶς ἢ φίλων ἀχηνία. Weil seine Augen die schöne Helena nicht mehr sehen, ist ihm alle Liebeslust verschwunden.

429. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-249

8
πειθήμονες aktiv (,, überredend") wie Tryphiod. 455.

431. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-250

Umsonst dürfte einer nach schönen Traumbildern greifen: er wacht auf und entschwunden ist, was er in der Hand zu haben glaubte. Hom. Ψ 99 ὠρέξατο χερσὶ φίλησιν οὐδ᾽ ἔλαβεν (Achilleus das Schattenbild des Patroklos, welches ihm im Traume erschienen), X 199 ὡς δ᾽ ἐν ὀνείρῳ οὐ δύναται φεύγοντα διώκειν. Das Asyndeton bei der Erklärung. - διὰ χερῶν gehört τα παραλλάξασα. – οὐ μεθύστερον (illico) wird erläutert durch πτεροῖς κελεύθων (die Fittiche des Traumes begleiten die Pfade des Schlafes d. i. mit dem Schlafe entschwindet auch der Traum).
9

435. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-251

10
οἴκους ἐφεστίους wie 842, Sept. 73 δόμους ἐφεστίους von dem Inneren des Hauses.

436. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-252

καὶ ὑπερβατώτερα τῶνδε.

437-438. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-253

11
Durchweg ist bei denen, welche von hellenischen Landen zusammen aufgebrochen sind, herzverzehrende Trauer des Hauses eines jeden sichtbar d.h. in jedem Hause derer die nach Troja gezogen sind sieht man die Zeichen tiefer Trauer. ὁ δὲ ἀντὶ τοῦ γάρ merken die Schol. gewöhnlich in solchen Fällen (z. B. Cho. 238 ) an, wo die Erklärung in Form einer neuen Angabe gebracht wird. Ἕλλανος αἴας wie 1253 Ἕλληνα φάτιν, Eur. Iph. Τ. 341 Ἕλληνος ἐκ γῆς, 495 πατρίδος Ἕλληνος. πένθεια τηξικάρδιος in Gegensatz zu den Sehnsuchtsschmerzen. Hom. τ 263 μηδέ τι θυμὸν τῆκε, πόσιν γοόωσα, Eur. frg. 900 τήκω τάλαιναν καρδίαν ὀρρωδία, Cic. Tusc. IV § 36 tabificae mentis perturbationes.
12

440. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-254

13
χρίμπτεται (Hesych. χρίμπτεται· προσεγγίζει) πρὸς ἡπαρ wie ἐφ᾿ ἡπαρ προσικνείται 783, χωρεί πρὸς ἦπαρ γενναία δύη Soph. Ai. 938 .
14

443. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-255

τεύχη νοn Aschenkrügen wie τεῦχος Soph. El. 1120.

445. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-256

15
Ares macht Wechselgeschäfte mit Körpern und die Wage haltend nicht am Wechseltische ( τράπεζα), sondern im Lanzenkampfe giebt er den Lieben für die Körper nicht Goldstaub ( ψήγμα mit oder ohne χρυσοῦ, χρυσίου, vgl. Herod. 1 93 τοῦ ἐκ τοῦ Τμώλου καταφερομένου ψήγματος), sondern Staub der vom Scheiterbaufen gewonnen ist ( πυρωθέν wie στρατωθέν 139). Vgl. zu 82. – ἐν μάχη δορός wie Eur. Kykl. 5 γηγενή μάχην δορός. Doch s. Anhang. πέμπει: Hom. Η 333 κατακήομεν αὐτοὺς ( νεκρούς) τυτθὸν ἀποπρὸ νεῶν, ὡς κ᾽ ὀστέα παισὶ ἕκαστος οἰκαδ᾽ ἄγῃ, ὅτ᾽ ἂν αὖτε νεώμεθα πατρίδα γαίαν. – βαρύ: wenn auch nur Staub, doch eine schwere Last (von Leid), vgl. Eur. Suppl. 1152 φέρω ἐκ πυρᾶς πατρὸς μέλη, βάρος μὲν οὐκ ἀβριθὲς ἀλγέων υπ ύπερ. ἀντήνωρ, vg!. ἀντίφερνος 415, Soph. E Ι. 1158 ἀντὶ φιλτάτης μορφῆς σποδόν τε καὶ σκιὰν ἀνωφελή.
16

451. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-257

λέβης vom Aschenkruge auch Cho. 682 , Soph. El. 1401 . εὐθέτους, εὐβαστάκτους nach dem Schol. zu Sept. 629 γρ. εὔθετον, ἵν᾿ ἡ εὐβάστακτον· θείναι γὰρ τὸ ἀναλαβεῖν λέγουσιν Αττικοί. Die Aschen- krüge sind leicht zu handhaben, also klein. Vgl. Soph. El. 757 ἐν βραχεῖ χαλκῷ μέγιστον σῶμα δειλαίας σποδοῦ, Eur. Suppl. 1130 σποδοῦ τε πλῆθος ὀλίγον ἀντὶ σωμάτων εὐδοκίμων δή ποτ᾽ ἐν Μυκήναις.

453. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-258

ἴδρις scil. ἦν.