Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Ὁ χρυσαμοιβὸς δ' Ἄρης σωμάτων

καὶ ταλαντοῦχος ἐν μάχῃ δορὸς

πυρωθὲν ἐξ Ἰλίου

φίλοισι πέμπει βαρὺ
440

ψῆγμα δυσδάκρυτον ἀν-

τήνορος σποδοῦ γεμί-
ζων -ίξων λέβητας τοὺς λέβ- εὐθέτου.

Στένουσι δ' εὖ λέγοντες ἄνδρα τὸν μὲν ὡς

μάχης ἴδρις, τὸν δ' ἐν φοναῖς καλῶς πεσόντ'
445

ἀλλοτρίας διαὶ διὰ γε διὰ γυναι-

κός. Τάδε σῖγα σιγᾷ τις βαύ-

ζει· φθονερὸν δ' ὑπ' ἄλγος ἕρ-

πει προδίκοις -σιν Ἀτρείδαις.

Οἱ δ' οἵδ' αὐτοῦ περὶ τεῖχος
450

θήκας Ἰλιάδος γᾶς

εὔμορφοι κατέχουσιν· ἐχ-
θρὰ -ρῶς δ' ἔχοντας ἔκρυψεν.

Ant. 3.

Agamemnon. Aeschylus. Paul Mazon (Editor). Paris. 1920-1925.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) (Greek) (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)

Ἀγαμέμνων First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 488-680 focus

Χορός

τάχ᾽ εἰσόμεσθα λαμπάδων φαεσφόρων¹

φρυκτωριῶν τε καὶ πυρὸς παραλλαγάς,
490

εἴτ᾽ οὖν ἀληθεῖς εἶτ᾽ ὀνειράτων δίκην

τερπνὸν τόδ᾽ ἐλθὸν φῶς ἐφήλωσεν φρένας.

κήρυκ᾽ ἀπ᾽ ἀκτῆς τόνδ᾽ ὁρῶ κατάσκιον

κλάδοις ἐλαίας: μαρτυρεῖ δέ μοι κάσις

πηλοῦ ξύνουρος διψία κόνις τάδε,
495

ὡς οὔτ᾽ ἄναυδος οὔτε σοι δαίων φλόγα

ὕλης ὀρείας σημανεῖ καπνῷ πυρός,

ἀλλ᾽ ἢ τὸ χαίρειν μᾶλλον ἐκβάξει λέγων:

τὸν ἀντίον δὲ τοῖσδ᾽ ἀποστέργω λόγον:

εὖ γὰρ πρὸς εὖ φανεῖσι προσθήκη πέλοι.—
500

ὅστις τάδ᾽ ἄλλως τῇδ᾽ ἐπεύχεται πόλει,

αὐτὸς φρενῶν καρποῖτο τὴν ἁμαρτίαν.

Κηρυξ

ἰὼ πατρῷον οὖδας Ἀργείας χθονός,

δεκάτῳ σε φέγγει τῷδ᾽ ἀφικόμην ἔτους,

πολλῶν ῥαγεισῶν ἐλπίδων μιᾶς τυχών.
505

οὐ γάρ ποτ᾽ ηὔχουν τῇδ᾽ ἐν Ἀργείᾳ χθονὶ

θανὼν μεθέξειν φιλτάτου τάφου μέρος.

νῦν χαῖρε μὲν χθών, χαῖρε δ᾽ ἡλίου φάος,

ὕπατός τε χώρας Ζεύς, ὁ Πύθιός τ᾽ ἄναξ,

τόξοις ἰάπτων μηκέτ᾽ εἰς ἡμᾶς βέλη:
510

ἅλις παρὰ Σκάμανδρον ἦσθ᾽² ἀνάρσιος:

νῦν δ᾽ αὖτε σωτὴρ ἴσθι καὶ παιώνιος,³

ἄναξ Ἄπολλον. τούς τ᾽ ἀγωνίους θεοὺς

πάντας προσαυδῶ, τόν τ᾽ ἐμὸν τιμάορον

Ἑρμῆν, φίλον κήρυκα, κηρύκων σέβας,
515

ἥρως τε τοὺς πέμψαντας, εὐμενεῖς πάλιν

στρατὸν δέχεσθαι τὸν λελειμμένον δορός.

ἰὼ μέλαθρα βασιλέων, φίλαι στέγαι,

σεμνοί τε θᾶκοι, δαίμονές τ᾽ ἀντήλιοι,

εἴ που⁴ πάλαι, φαιδροῖσι τοισίδ᾽ ὄμμασι
520

δέξασθε κόσμῳ βασιλέα πολλῷ χρόνῳ.

ἥκει γὰρ ὑμῖν⁵ φῶς ἐν εὐφρόνῃ φέρων

καὶ τοῖσδ᾽ ἅπασι κοινὸν Ἀγαμέμνων ἄναξ.

ἀλλ᾽ εὖ νιν ἀσπάσασθε, καὶ γὰρ οὖν πρέπει,

Τροίαν κατασκάψαντα τοῦ δικηφόρου
525

Διὸς μακέλλῃ, τῇ κατείργασται πέδον.

βωμοὶ δ᾽ ἄιστοι καὶ θεῶν ἱδρύματα,

καὶ σπέρμα πάσης ἐξαπόλλυται χθονός.

τοιόνδε⁶ Τροίᾳ περιβαλὼν ζευκτήριον

ἄναξ Ἀτρείδης πρέσβυς εὐδαίμων ἀνὴρ
530

ἥκει, τίεσθαι δ᾽ ἀξιώτατος βροτῶν

τῶν νῦν: Πάρις γὰρ οὔτε συντελὴς πόλις

ἐξεύχεται τὸ δρᾶμα τοῦ πάθους πλέον.

ὀφλὼν γὰρ ἁρπαγῆς τε καὶ κλοπῆς δίκην

τοῦ ῥυσίου θ᾽ ἥμαρτε καὶ πανώλεθρον
535

αὐτόχθονον πατρῷον ἔθρισεν δόμον.

διπλᾶ δ᾽ ἔτισαν Πριαμίδαι θἀμάρτια.

538

Χορός

κῆρυξ Ἀχαιῶν χαῖρε τῶν ἀπὸ στρατοῦ.

Κῆρυξ

χαίρω <γε>:⁷ τεθνάναι δ᾽ οὐκέτ᾽⁸ ἀντερῶ θεοῖς.

Χορός

ἔρως πατρῴας τῆσδε γῆς σ᾽ ἐγύμνασεν.
540

Κῆρυξ

ὥστ᾽ ἐνδακρύειν⁹ γ᾽ ὄμμασιν χαρᾶς ὕπο.

Χορός

τερπνῆς ἄρ᾽ ἦτε τῆσδ᾽ ἐπήβολοι νόσου.¹⁰

Κῆρυξ

πῶς δή; διδαχθεὶς τοῦδε δεσπόσω λόγου.

Χορός

τῶν ἀντερώντων ἱμέρῳ πεπληγμένοι.¹¹

Κῆρυξ

ποθεῖν ποθοῦντα τήνδε γῆν στρατὸν λέγεις.
545

Χορός

ὡς πόλλ᾽ ἀμαυρᾶς ἐκ φρενός <μ᾽>¹² ἀναστένειν.

Κῆρυξ

πόθεν τὸ δύσφρον τοῦτ᾽ ἐπῆν στύγος φρενῶν;¹³

Χορός

πάλαι τὸ σιγᾶν φάρμακον βλάβης ἔχω.

Κῆρυξ

καὶ πῶς; ἀπόντων κοιράνων ἔτρεις τινάς;

Χορός

ὡς¹⁴ νῦν τὸ σὸν δή, καὶ θανεῖν πολλὴ χάρις.
550

Κῆρυξ

εὖ γὰρ πέπρακται. ταῦτα δ᾽ ἐν πολλῷ χρόνῳ

τὰ μέν τις ἂν¹⁵ λέξειεν εὐπετῶς ἔχειν,

τὰ δ᾽ αὖτε κἀπίμομφα. τίς δὲ πλὴν θεῶν

ἅπαντ᾽ ἀπήμων τὸν δι᾽ αἰῶνος χρόνον;

μόχθους γὰρ εἰ λέγοιμι καὶ δυσαυλίας,
555

σπαρνὰς παρήξεις καὶ κακοστρώτους, τί δ᾽ οὐ

στένοντες, †οὐ λαχόντεσ†¹⁶ ἤματος μέρος;

τὰ δ᾽ αὖτε χέρσῳ καὶ προσῆν πλέον στύγος:

εὐναὶ γὰρ ἦσαν δαΐων πρὸς τείχεσιν.

ἐξ οὐρανοῦ δὲ¹⁷ κἀπὸ γῆς λειμώνιαι
560

δρόσοι¹⁸ κατεψάκαζον, †ἔμπεδον¹⁹ σίνος

ἐσθημάτων τιθέντες ἔνθηρον τρίχα.

χειμῶνα δ᾽ εἰ λέγοι τις οἰωνοκτόνον,

οἷον παρεῖχ᾽ ἄφερτον Ἰδαία χιών,

ἢ θάλπος, εὖτε πόντος ἐν μεσημβριναῖς
565

κοίταις ἀκύμων νηνέμοις εὕδοι πεσών—

τί ταῦτα πενθεῖν δεῖ; παροίχεται πόνος:

παροίχεται δέ, τοῖσι μὲν τεθνηκόσιν

τὸ μήποτ᾽ αὖθις μηδ᾽ ἀναστῆναι μέλειν.

τί τοὺς ἀναλωθέντας ἐν ψήφῳ λέγειν,
570

τὸν ζῶντα δ᾽ ἀλγεῖν χρὴ τύχης παλιγκότου;

καὶ πολλὰ χαίρειν ξυμφορὰς²⁰ καταξιῶ.

ἡμῖν δὲ τοῖς λοιποῖσιν Ἀργείων στρατοῦ

νικᾷ τὸ κέρδος, πῆμα δ᾽ οὐκ ἀντιρρέπει:

ὡς κομπάσαι τῷδ᾽ εἰκὸς ἡλίου φάει
575

ὑπὲρ θαλάσσης καὶ χθονὸς ποτωμένοις:²¹

“Τροίαν ἑλόντες δήποτ᾽ Ἀργείων στόλος

θεοῖς λάφυρα ταῦτα τοῖς καθ᾽ Ἑλλάδα

δόμων ἐπασσάλευσαν ἀρχαῖων²² γάνος.”

τοιαῦτα χρὴ κλύοντας εὐλογεῖν πόλιν
580

καὶ τοὺς στρατηγούς: καὶ χάρις τιμήσεται

Διὸς τόδ᾽ ἐκπράξασα. πάντ᾽ ἔχεις λόγον.

583

Χορός

νικώμενος λόγοισιν οὐκ ἀναίνομαι:

ἀεὶ γὰρ ἥβη²³ τοῖς γέρουσιν εὖ μαθεῖν.

δόμοις δὲ ταῦτα καὶ Κλυταιμήστρᾳ μέλειν
585

εἰκὸς μάλιστα, σὺν δὲ πλουτίζειν ἐμέ.

Κλυταιμήστρα

ἀνωλόλυξα μὲν πάλαι χαρᾶς ὕπο,

ὅτ᾽ ἦλθ᾽ ὁ πρῶτος νύχιος ἄγγελος πυρός,

φράζων ἅλωσιν Ἰλίου τ᾽ ἀνάστασιν.

καί τίς μ᾽ ἐνίπτων εἶπε, “φρυκτωρῶν δία
590

πεισθεῖσα Τροίαν νῦν πεπορθῆσθαι δοκεῖς;

ἦ κάρτα πρὸς γυναικὸς αἴρεσθαι κέαρ.”

λόγοις τοιούτοις πλαγκτὸς οὖσ᾽ ἐφαινόμην.

ὅμως δ᾽ ἔθυον, καὶ γυναικείῳ νόμῳ

ὀλολυγμὸν ἄλλος ἄλλοθεν κατὰ πτόλιν
595

ἔλασκον εὐφημοῦντες ἐν θεῶν ἕδραις

θυηφάγον κοιμῶντες εὐώδη φλόγα.

καὶ νῦν τὰ μάσσω μὲν τί δεῖ σέ μοι²⁴ λέγειν;

ἄνακτος αὐτοῦ πάντα πεύσομαι λόγον.

ὅπως δ᾽ ἄριστα τὸν ἐμὸν αἰδοῖον πόσιν
600

σπεύσω πάλιν μολόντα δέξασθαι—τί γὰρ

γυναικὶ τούτου φέγγος ἥδιον δρακεῖν,

ἀπὸ στρατείας ἀνδρὶ σώσαντος θεοῦ

πύλας ἀνοῖξαι;—ταῦτ᾽ ἀπάγγειλον πόσει:

ἥκειν ὅπως τάχιστ᾽ ἐράσμιον πόλει:
605

γυναῖκα πιστὴν δ᾽ ἐν δόμοις εὕροι μολὼν

οἵανπερ οὖν ἔλειπε, δωμάτων κύνα

ἐσθλὴν ἐκείνῳ, πολεμίαν τοῖς δύσφροσιν,

καὶ τἄλλ᾽ ὁμοίαν πάντα, σημαντήριον

οὐδὲν διαφθείρασαν ἐν μήκει χρόνου.
610

οὐδ᾽ οἶδα τέρψιν οὐδ᾽ ἐπίψογον φάτιν

ἄλλου πρὸς ἀνδρὸς μᾶλλον ἢ χαλκοῦ βαφάς.

613

τοιόσδ᾽ ὁ κόμπος τῆς ἀληθείας γέμων²⁵

οὐκ αἰσχρὸς ὡς γυναικὶ γενναίᾳ λακεῖν.

Χορός

αὕτη μὲν οὕτως εἶπε μανθάνοντί σοι
615

τοροῖσιν ἑρμηνεῦσιν εὐπρεπῶς λόγον.

σὺ δ᾽ εἰπέ, κῆρυξ, Μενέλεων δὲ πεύθομαι,

εἰ νόστιμός τε²⁶ καὶ σεσωσμένος πάλιν

ἥξει σὺν ὑμῖν, τῆσδε γῆς φίλον κράτος.

Κῆρυξ

οὐκ ἔσθ᾽ ὅπως λέξαιμι τὰ ψευδῆ καλὰ
620

ἐς τὸν πολὺν φίλοισι καρποῦσθαι χρόνον.

Χορός

πῶς δῆτ᾽ ἂν εἰπὼν κεδνὰ τἀληθῆ τύχοις;²⁷²⁸

σχισθέντα δ᾽ οὐκ εὔκρυπτα γίγνεται τάδε.

Κῆρυξ

ἁνὴρ²⁹ ἄφαντος ἐξ Ἀχαιικοῦ στρατοῦ,

αὐτός τε καὶ τὸ πλοῖον. οὐ ψευδῆ λέγω.
625

Χορός

πότερον ἀναχθεὶς ἐμφανῶς ἐξ Ἰλίου,

ἢ χεῖμα, κοινὸν ἄχθος, ἥρπασε στρατοῦ;

Κῆρυξ

ἔκυρσας ὥστε τοξότης ἄκρος σκοποῦ:

μακρὸν δὲ πῆμα συντόμως ἐφημίσω.

Χορός

πότερα γὰρ αὐτοῦ ζῶντος ἢ τεθνηκότος
630

φάτις πρὸς ἄλλων ναυτίλων ἐκλῄζετο;

Κῆρυξ

οὐκ οἶδεν οὐδεὶς ὥστ᾽ ἀπαγγεῖλαι τορῶς,

πλὴν τοῦ τρέφοντος Ἡλίου χθονὸς φύσιν.

Χορός

πῶς γὰρ λέγεις χειμῶνα ναυτικῷ στρατῷ

ἐλθεῖν τελευτῆσαί τε δαιμόνων κότῳ;
635
636

Κῆρυξ

εὔφημον ἦμαρ οὐ πρέπει κακαγγέλῳ

γλώσσῃ μιαίνειν: χωρὶς ἡ τιμὴ θεῶν.

ὅταν δ᾽ ἀπευκτὰ πήματ᾽ ἄγγελος πόλει

στυγνῷ προσώπῳ πτωσίμου στρατοῦ φέρῃ,

πόλει μὲν ἕλκος ἓν τὸ δήμιον τυχεῖν,
640

πολλοὺς δὲ πολλῶν ἐξαγισθέντας δόμων

ἄνδρας διπλῇ μάστιγι, τὴν Ἄρης φιλεῖ,

δίλογχον ἄτην, φοινίαν ξυνωρίδα:

τοιῶνδε μέντοι πημάτων σεσαγμένον³⁰

πρέπει λέγειν παιᾶνα τόνδ᾽ Ἐρινύων.
645

σωτηρίων δὲ πραγμάτων εὐάγγελον

ἥκοντα πρὸς χαίρουσαν εὐεστοῖ πόλιν,

πῶς κεδνὰ τοῖς κακοῖσι συμμίξω, λέγων

χειμῶν᾽ Ἀχαιοῖς οὐκ ἀμήνιτον θεῶν;³¹

ξυνώμοσαν γάρ, ὄντες ἔχθιστοι τὸ πρίν,
650

πῦρ καὶ θάλασσα, καὶ τὰ πίστ᾽ ἐδειξάτην

φθείροντε τὸν δύστηνον Ἀργείων στρατόν.

ἐν νυκτὶ δυσκύμαντα δ᾽ ὠρώρει κακά.

ναῦς γὰρ πρὸς ἀλλήλαισι Θρῄκιαι πνοαὶ

ἤρεικον:³² αἱ δὲ κεροτυπούμεναι³³ βίᾳ
655

χειμῶνι τυφῶ σὺν ζάλῃ τ᾽ ὀμβροκτύπῳ,

ᾤχοντ᾽ ἄφαντοι, ποιμένος κακοῦ στρόβῳ.

ἐπεὶ δ᾽ ἀνῆλθε λαμπρὸν ἡλίου φάος,

ὁρῶμεν ἀνθοῦν πέλαγος Αἰγαῖον νεκροῖς

ἀνδρῶν Ἀχαιῶν ναυτικοῖς τ᾽ ἐρειπίοις.³⁴
660

ἡμᾶς γε μὲν δὴ ναῦν τ᾽ ἀκήρατον σκάφος

ἤτοι τις ἐξέκλεψεν ἢ ᾽ξῃτήσατο

θεός τις, οὐκ ἄνθρωπος, οἴακος θιγών.

τύχη δὲ σωτὴρ ναῦν θέλουσ᾽³⁵ ἐφέζετο,

ὡς μήτ᾽ ἐν ὅρμῳ κύματος ζάλην ἔχειν
665

μήτ᾽ ἐξοκεῖλαι πρὸς κραταίλεων χθόνα.

ἔπειτα δ᾽ Ἅιδην πόντιον πεφευγότες,

λευκὸν κατ᾽ ἦμαρ, οὐ πεποιθότες τύχῃ,

ἐβουκολοῦμεν φροντίσιν νέον πάθος,

στρατοῦ καμόντος καὶ κακῶς σποδουμένου.
670

καὶ νῦν ἐκείνων εἴ τις ἐστὶν ἐμπνέων,

λέγουσιν ἡμᾶς ὡς ὀλωλότας, τί μήν;³⁶

ἡμεῖς τ᾽ ἐκείνους ταὔτ᾽³⁷ ἔχειν δοξάζομεν.

γένοιτο δ᾽ ὡς ἄριστα. Μενέλεων γὰρ οὖν

πρῶτόν τε καὶ μάλιστα προσδόκα μολεῖν.
675

εἰ δ᾽ οὖν τις ἀκτὶς ἡλίου νιν ἱστορεῖ

καὶ ζῶντα³⁸ καὶ βλέποντα, μηχαναῖς Διός,

οὔπω θέλοντος ἐξαναλῶσαι γένος,

ἐλπίς τις αὐτὸν πρὸς δόμους ἥξειν πάλιν.

τοσαῦτ᾽ ἀκούσας ἴσθι τἀληθῆ κλύων.
680

Ἀγαμέμνων Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 488-680 focus

Χορός

τάχʼ εἰσόμεσθα λαμπάδων φαεσφόρων

φρυκτωριῶν τε καὶ πυρὸς παραλλαγάς,
490

εἴτʼ οὖν ἀληθεῖς εἶτʼ ὀνειράτων δίκην

τερπνὸν τόδʼ ἐλθὸν φῶς ἐφήλωσεν φρένας.

κήρυκʼ ἀπʼ ἀκτῆς τόνδʼ ὁρῶ κατάσκιον

κλάδοις ἐλαίας· μαρτυρεῖ δέ μοι κάσις

πηλοῦ ξύνουρος διψία κόνις τάδε,
495

ὡς οὔτʼ ἄναυδος οὔτε σοι δαίων φλόγα

ὕλης ὀρείας σημανεῖ καπνῷ πυρός,

ἀλλʼ ἢ τὸ χαίρειν μᾶλλον ἐκβάξει λέγων—

τὸν ἀντίον δὲ τοῖσδʼ ἀποστέργω λόγον·

εὖ γὰρ πρὸς εὖ φανεῖσι προσθήκη πέλοι.—
500

ὅστις τάδʼ ἄλλως τῇδʼ ἐπεύχεται πόλει,

αὐτὸς φρενῶν καρποῖτο τὴν ἁμαρτίαν.

Κῆρυξ

ἰὼ πατρῷον οὖδας Ἀργείας χθονός,

δεκάτου σε φέγγει τῷδʼ ἀφικόμην ἔτους,

πολλῶν ῥαγεισῶν ἐλπίδων μιᾶς τυχών.
505

οὐ γάρ ποτʼ ηὔχουν τῇδʼ ἐν Ἀργείᾳ χθονὶ

θανὼν μεθέξειν φιλτάτου τάφου μέρος.

νῦν χαῖρε μὲν χθών, χαῖρε δʼ ἡλίου φάος,

ὕπατός τε χώρας Ζεύς, ὁ Πύθιός τʼ ἄναξ,

τόξοις ἰάπτων μηκέτʼ εἰς ἡμᾶς βέλη·
510

ἅλις παρὰ Σκάμανδρον ἦσθʼ ἀνάρσιος·

νῦν δʼ αὖτε σωτὴρ ἴσθι καὶ παιώνιος,

ἄναξ Ἄπολλον. τούς τʼ ἀγωνίους θεοὺς

πάντας προσαυδῶ, τόν τʼ ἐμὸν τιμάορον

Ἑρμῆν, φίλον κήρυκα, κηρύκων σέβας,
515

ἥρως τε τοὺς πέμψαντας, εὐμενεῖς πάλιν

στρατὸν δέχεσθαι τὸν λελειμμένον δορός.

ἰὼ μέλαθρα βασιλέων, φίλαι στέγαι,

σεμνοί τε θᾶκοι, δαίμονές τʼ ἀντήλιοι,

εἴ που πάλαι, φαιδροῖσι τοισίδʼ ὄμμασι
520

δέξασθε κόσμῳ βασιλέα πολλῷ χρόνῳ.

ἥκει γὰρ ὑμῖν φῶς ἐν εὐφρόνῃ φέρων

καὶ τοῖσδʼ ἅπασι κοινὸν Ἀγαμέμνων ἄναξ.

ἀλλʼ εὖ νιν ἀσπάσασθε, καὶ γὰρ οὖν πρέπει

Τροίαν κατασκάψαντα τοῦ δικηφόρου
525

Διὸς μακέλλῃ, τῇ κατείργασται πέδον.

βωμοὶ δʼ ἄιστοι καὶ θεῶν ἱδρύματα,

καὶ σπέρμα πάσης ἐξαπόλλυται χθονός.

τοιόνδε Τροίᾳ περιβαλὼν ζευκτήριον

ἄναξ Ἀτρείδης πρέσβυς εὐδαίμων ἀνὴρ
530

ἥκει, τίεσθαι δʼ ἀξιώτατος βροτῶν

τῶν νῦν· Πάρις γὰρ οὔτε συντελὴς πόλις

ἐξεύχεται τὸ δρᾶμα τοῦ πάθους πλέον.

ὀφλὼν γὰρ ἁρπαγῆς τε καὶ κλοπῆς δίκην

τοῦ ῥυσίου θʼ ἥμαρτε καὶ πανώλεθρον
535

αὐτόχθονον πατρῷον ἔθρισεν δόμον.

διπλᾶ δʼ ἔτεισαν Πριαμίδαι θἀμάρτια.

538

Χορός

κῆρυξ Ἀχαιῶν χαῖρε τῶν ἀπὸ στρατοῦ.

Κῆρυξ

χαίρω γε· τεθνάναι δʼ οὐκέτʼ ἀντερῶ θεοῖς.

Χορός

ἔρως πατρῴας τῆσδε γῆς σʼ ἐγύμνασεν;
540

Κῆρυξ

ὥστʼ ἐνδακρύειν γʼ ὄμμασιν χαρᾶς ὕπο.

Χορός

τερπνῆς ἄρʼ ἦτε τῆσδʼ ἐπήβολοι νόσου.

Κῆρυξ

πῶς δή; διδαχθεὶς τοῦδε δεσπόσω λόγου.

Χορός

τῶν ἀντερώντων ἱμέρῳ πεπληγμένοι.

Κῆρυξ

ποθεῖν ποθοῦντα τήνδε γῆν στρατὸν λέγεις;
545

Χορός

ὡς πόλλʼ ἀμαυρᾶς ἐκ φρενός μʼ ἀναστένειν

Κῆρυξ

πόθεν τὸ δύσφρον τοῦτʼ ἐπῆν θυμῷ στύγος;

Χορός

πάλαι τὸ σιγᾶν φάρμακον βλάβης ἔχω.

Κῆρυξ

καὶ πῶς; ἀπόντων κοιράνων ἔτρεις τινάς;

Χορός

ὡς νῦν, τὸ σὸν δή, καὶ θανεῖν πολλὴ χάρις.
550

Κῆρυξ

εὖ γὰρ πέπρακται. ταῦτα δʼ ἐν πολλῷ χρόνῳ

τὰ μέν τις ἂν λέξειεν εὐπετῶς ἔχειν,

τὰ δʼ αὖτε κἀπίμομφα. τίς δὲ πλὴν θεῶν

ἅπαντʼ ἀπήμων τὸν διʼ αἰῶνος χρόνον;

μόχθους γὰρ εἰ λέγοιμι καὶ δυσαυλίας,
555

σπαρνὰς παρήξεις καὶ κακοστρώτους, τί δʼ οὐ

στένοντες, οὐ λαχόντες ἤματος μέρος;

τὰ δʼ αὖτε χέρσῳ καὶ προσῆν πλέον στύγος·

εὐναὶ γὰρ ἦσαν δηΐων πρὸς τείχεσιν·

ἐξ οὐρανοῦ δὲ κἀπὸ γῆς λειμώνιαι
560

δρόσοι κατεψάκαζον, ἔμπεδον σίνος

ἐσθημάτων, τιθέντες ἔνθηρον τρίχα.

χειμῶνα δʼ εἰ λέγοι τις οἰωνοκτόνον,

οἷον παρεῖχʼ ἄφερτον Ἰδαία χιών,

ἢ θάλπος, εὖτε πόντος ἐν μεσημβριναῖς
565

κοίταις ἀκύμων νηνέμοις εὕδοι πεσών

τί ταῦτα πενθεῖν δεῖ; παροίχεται πόνος·

παροίχεται δέ, τοῖσι μὲν τεθνηκόσιν

τὸ μήποτʼ αὖθις μηδʼ ἀναστῆναι μέλειν.

τί τοὺς ἀναλωθέντας ἐν ψήφῳ λέγειν,
570

τὸν ζῶντα δʼ ἀλγεῖν χρὴ τύχης παλιγκότου;

καὶ πολλὰ χαίρειν ξυμφορὰς καταξιῶ.

ἡμῖν δὲ τοῖς λοιποῖσιν Ἀργείων στρατοῦ

νικᾷ τὸ κέρδος, πῆμα δʼ οὐκ ἀντιρρέπει·

ὡς κομπάσαι τῷδʼ εἰκὸς ἡλίου φάει
575

ὑπὲρ θαλάσσης καὶ χθονὸς ποτωμένοις·

Τροίαν ἑλόντες δή ποτʼ Ἀργείων στόλος

θεοῖς λάφυρα ταῦτα τοῖς καθʼ Ἑλλάδα

δόμοις ἐπασσάλευσαν ἀρχαῖον γάνος.

τοιαῦτα χρὴ κλύοντας εὐλογεῖν πόλιν
580

καὶ τοὺς στρατηγούς· καὶ χάρις τιμήσεται

Διὸς τόδʼ ἐκπράξασα.πάντʼ ἔχεις λόγον.

583

Χορός

νικώμενος λόγοισιν οὐκ ἀναίνομαι·

ἀεὶ γὰρ ἥβη τοῖς γέρουσιν εὖ μαθεῖν.

δόμοις δὲ ταῦτα καὶ Κλυταιμήστρᾳ μέλειν
585

εἰκὸς μάλιστα, σὺν δὲ πλουτίζειν ἐμέ.

Κλυταιμήστρα

ἀνωλόλυξα μὲν πάλαι χαρᾶς ὕπο,

ὅτʼ ἦλθʼ ὁ πρῶτος νύχιος ἄγγελος πυρός,

φράζων ἅλωσιν Ἰλίου τʼ ἀνάστασιν.

καί τίς μʼ ἐνίπτων εἶπε, φρυκτωρῶν δία
590

πεισθεῖσα Τροίαν νῦν πεπορθῆσθαι δοκεῖς;

ἦ κάρτα πρὸς γυναικὸς αἴρεσθαι κέαρ.

λόγοις τοιούτοις πλαγκτὸς οὖσʼ ἐφαινόμην.

ὅμως δʼ ἔθυον, καὶ γυναικείῳ νόμῳ

ὀλολυγμὸν ἄλλος ἄλλοθεν κατὰ πτόλιν
595

ἔλασκον εὐφημοῦντες ἐν θεῶν ἕδραις

θυηφάγον κοιμῶντες εὐώδη φλόγα.

καὶ νῦν τὰ μάσσω μὲν τί δεῖ σέ μοι λέγειν;

ἄνακτος αὐτοῦ πάντα πεύσομαι λόγον.

ὅπως δʼ ἄριστα τὸν ἐμὸν αἰδοῖον πόσιν
600

σπεύσω πάλιν μολόντα δέξασθαι·—τί γὰρ

γυναικὶ τούτου φέγγος ἥδιον δρακεῖν,

ἀπὸ στρατείας ἀνδρὶ σώσαντος θεοῦ

πύλας ἀνοῖξαι;—ταῦτʼ ἀπάγγειλον πόσει·

ἥκειν ὅπως τάχιστʼ ἐράσμιον πόλει·
605

γυναῖκα πιστὴν δʼ ἐν δόμοις εὕροι μολὼν

οἵαν περ οὖν ἔλειπε, δωμάτων κύνα

ἐσθλὴν ἐκείνῳ, πολεμίαν τοῖς δύσφροσιν,

καὶ τἄλλʼ ὁμοίαν πάντα, σημαντήριον

οὐδὲν διαφθείρασαν ἐν μήκει χρόνου.
610

οὐδʼ οἶδα τέρψιν οὐδʼ ἐπίψογον φάτιν

ἄλλου πρὸς ἀνδρὸς μᾶλλον ἢ χαλκοῦ βαφάς.

613

Κῆρυξ

τοιόσδʼ ὁ κόμπος τῆς ἀληθείας γέμων

οὐκ αἰσχρὸς ὡς γυναικὶ γενναίᾳ λακεῖν.

Χορός

αὕτη μὲν οὕτως εἶπε μανθάνοντί σοι
615

τοροῖσιν ἑρμηνεῦσιν εὐπρεπῶς λόγον.

σὺ δʼ εἰπέ, κῆρυξ, Μενέλεων δὲ πεύθομαι.

εἰ νόστιμός τε καὶ σεσωσμένος πάλιν

ἥκει σὺν ὑμῖν, τῆσδε γῆς φίλον κράτος.

Κῆρυξ

οὐκ ἔσθʼ ὅπως λέξαιμι τὰ ψευδῆ καλὰ
620

ἐς τὸν πολὺν φίλοισι καρποῦσθαι χρόνον.

Χορός

πῶς δῆτʼ ἂν εἰπὼν κεδνὰ τἀληθῆ τύχοις;

σχισθέντα δʼ οὐκ εὔκρυπτα γίγνεται τάδε.

Κῆρυξ

ἁνὴρ ἄφαντος ἐξ Ἀχαιικοῦ στρατοῦ,

αὐτός τε καὶ τὸ πλοῖον. οὐ ψευδῆ λέγω.
625

Χορός

πότερον ἀναχθεὶς ἐμφανῶς ἐξ Ἰλίου,

ἢ χεῖμα, κοινὸν ἄχθος, ἥρπασε στρατοῦ;

Κῆρυξ

ἔκυρσας ὥστε τοξότης ἄκρος σκοποῦ·

μακρὸν δὲ πῆμα συντόμως ἐφημίσω.

Χορός

πότερα γὰρ αὐτοῦ ζῶντος ἢ τεθνηκότος
630

φάτις πρὸς ἄλλων ναυτίλων ἐκλῄζετο;

Κῆρυξ

οὐκ οἶδεν οὐδεὶς ὥστʼ ἀπαγγεῖλαι τορῶς,

πλὴν τοῦ τρέφοντος Ἡλίου χθονὸς φύσιν.

Χορός

πῶς γὰρ λέγεις χειμῶνα ναυτικῷ στρατῷ

ἐλθεῖν τελευτῆσαί τε δαιμόνων κότῳ;
635

636

Κῆρυξ

εὔφημον ἦμαρ οὐ πρέπει κακαγγέλῳ

γλώσσῃ μιαίνειν· χωρὶς ἡ τιμὴ θεῶν.

ὅταν δʼ ἀπευκτὰ πήματʼ ἄγγελος πόλει

στυγνῷ προσώπῳ πτωσίμου στρατοῦ φέρῃ,

πόλει μὲν ἕλκος ἓν τὸ δήμιον τυχεῖν,
640

πολλοὺς δὲ πολλῶν ἐξαγισθέντας δόμων

ἄνδρας διπλῇ μάστιγι, τὴν Ἄρης φιλεῖ,

δίλογχον ἄτην, φοινίαν ξυνωρίδα·

τοιῶνδε μέντοι πημάτων σεσαγμένον

πρέπει λέγειν παιᾶνα τόνδʼ Ἐρινύων.
645

σωτηρίων δὲ πραγμάτων εὐάγγελον

ἥκοντα πρὸς χαίρουσαν εὐεστοῖ πόλιν,

πῶς κεδνὰ τοῖς κακοῖσι συμμείξω, λέγων

χειμῶνʼ Ἀχαιοῖς οὐκ ἀμήνιτον θεῶν;

ξυνώμοσαν γάρ, ὄντες ἔχθιστοι τὸ πρίν,
650

πῦρ καὶ θάλασσα, καὶ τὰ πίστʼ ἐδειξάτην

φθείροντε τὸν δύστηνον Ἀργείων στρατόν.

ἐν νυκτὶ δυσκύμαντα δʼ ὠρώρει κακά.

ναῦς γὰρ πρὸς ἀλλήλαισι Θρῄκιαι πνοαὶ

ἤρεικον· αἱ δὲ κεροτυπούμεναι βίᾳ
655

χειμῶνι τυφῶ σὺν ζάλῃ τʼ ὀμβροκτύπῳ

ᾤχοντʼ ἄφαντοι ποιμένος κακοῦ στρόβῳ.

ἐπεὶ δʼ ἀνῆλθε λαμπρὸν ἡλίου φάος,

ὁρῶμεν ἀνθοῦν πέλαγος Αἰγαῖον νεκροῖς

ἀνδρῶν Ἀχαιῶν ναυτικοῖς τʼ ἐρειπίοις.
660

ἡμᾶς γε μὲν δὴ ναῦν τʼ ἀκήρατον σκάφος

ἤτοι τις ἐξέκλεψεν ἢ ʼξῃτήσατο

θεός τις, οὐκ ἄνθρωπος, οἴακος θιγών.

τύχη δὲ σωτὴρ ναῦν θέλουσʼ ἐφέζετο,

ὡς μήτʼ ἐν ὅρμῳ κύματος ζάλην ἔχειν
665

μήτʼ ἐξοκεῖλαι πρὸς κραταίλεων χθόνα.

ἔπειτα δʼ Ἅιδην πόντιον πεφευγότες,

λευκὸν κατʼ ἦμαρ, οὐ πεποιθότες τύχῃ,

ἐβουκολοῦμεν φροντίσιν νέον πάθος,

στρατοῦ καμόντος καὶ κακῶς σποδουμένου.
670

καὶ νῦν ἐκείνων εἴ τίς ἐστιν ἐμπνέων,

λέγουσιν ἡμᾶς ὡς ὀλωλότας, τί μή;

ἡμεῖς τʼ ἐκείνους ταὔτʼ ἔχειν δοξάζομεν.

γένοιτο δʼ ὡς ἄριστα. Μενέλεων γὰρ οὖν

πρῶτόν τε καὶ μάλιστα προσδόκα μολεῖν.
675

εἰ γοῦν τις ἀκτὶς ἡλίου νιν ἱστορεῖ

καὶ ζῶντα καὶ βλέποντα, μηχαναῖς Διός,

οὔπω θέλοντος ἐξαναλῶσαι γένος,

ἐλπίς τις αὐτὸν πρὸς δόμους ἥξειν πάλιν.

τοσαῦτʼ ἀκούσας ἴσθι τἀληθῆ κλύων.
680

Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 437 focus

ὁ χρυσαμοιβὸς δ᾽ ῎Αρης σωμάτων

καὶ ταλαντοῦχος ἐν μάχῃ δορὸς

πυρωθὲν ἐξ Ἰλίου

440

φίλοισι πέμπει βραχύ

ψῆγμα δυσδάκρυτον ἀντήνορος σποδοῦ γεμίζων

λέβητας εὐθέτους.

στένουσι δ᾽ εὖ λέγοντες ἄνδρα τὸν μὲν ὡς

445

μάχης ἴδρις, τὸν δ᾽ ἐν φοναῖς καλῶς πεσόντ

ἀλλοτρίας διαὶ γυναικός. τάδε σιγά τις βαΰ-

ζει. φθονερὸν δ᾽ ὑπ᾽ ἄλγος ἕρπει προδίκοις

Ἀτρείδαις.

οἱ δ᾽ αὐτοῦ περὶ τεῖχος

θήκας Ἰλιάδος γᾶς

εὔμορφοι κατέχουσιν· ἐχθρὰ δ᾽ ἔχοντας ἔκρυψεν.

Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 437 focus

ὁ χρυσαμοιβὸς δ' Ἄρης σωμάτων

καὶ ταλαντοῦχος ἐν μάχῃ δορὸς

πυρωθὲν ἐξ Ἰλίου
420

φίλοισι πέμπει βαρὺ

ψῆγμα δυςδάκρυτον, ἀν-

τήνορος σποδοῦ γεμί-

Χορὸς Πρεσβυτῶν

ζων λέβητας εὐθέτους.

στένουσι δ᾽ εὖ λέγοντες ἄν-
425

δρα τὸν μὲν ὡς μάχης ἴδρις,

τὸν δ᾽ ἐν φοναῖς καλῶς πεσόντ' ἀλ-

λοτρίας διαὶ γυναικός·

τάδε σιγά τις βαΰζει·

φθονερὸν δ᾽ ὑπ᾽ ἄλγος ἕρπει
430

προδίκοις Ἀτρείδαις.

οἳ δ᾽ αὐτοῦ περὶ τεῖχος

θήκας Ἰλιάδος γᾶς

εὔμορφοι κατέχουσιν· ἐχ-

θρὰ δ᾽ ἔχοντας ἔκρυψεν.
435
ἀντ. γ'.

Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 437 focus

ὁ χρυσαμοιβὸς δὲ Ἄρης σωμάτων
445

καὶ ταλαντοῦχος ἐν μάχῃ δορὸς

πυρωθὲν ἐξ ᾿Ιλίου

φίλοισι πέμπει βαρύ

ψήγμα δυσδάκρυτον ἀν-

τήνορος σποδοῦ γεμί-
450

ζων λέβητας εὐθέτους.

στένουσι δ᾽ εὖ λέγοντες ἄν-

δρα τὸν μὲν ὡς μάχης ἴδρις,

τὸν δ᾽ ἐν φοναῖς καλῶς πεσόντ'

ἀλλοτρίας διαὶ γυναικός,
455

¹²

τηξικάρδιος (in h glossa τὴν καρδίαν τήκουσα) fort. χρίμπτεται πρὸς. τις addidit (πέμψεν h) (βροτῶν h) οἶδεν | . . τεύχη | . . ἑκάστου | . . ἀφικνεῖται | (πρὸς ἑκάστου τοὺς δόμους h). εἰσαφικνεῖται h fort. ἐν τροπῇ. ἀντήνορος [ . . εὐθέτου | γεμίξων ut videtur (τοὺς λέβητας h) εὐθέτους εὐθέτου διαὶ καὶ ἐν Ἀγαμέμνονι ἀλλοτρίας διαὶ γυναικός ἀντὶ τοῦ ἕνεκα διὰ γε διὰ

τάδε σιγά τις βαΰζει,

φθονερὸν δ᾽ ὑπ᾽ ἄλγος ἕρπει

προδίκοις Ατρείδαις.

Οἳ δ᾽ αὐτοῦ περὶ τεῖχος

θήκας 'Ιλιάδος γᾶς

460

εὔμορφοι κατέχουσιν· ἐχ-

θρὰ δ᾽ ἔχοντας ἔκρυψεν.

Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 437 focus

ὁ χρυσαμοιβὸς δ᾽ Ἄρης σωμάτων

καὶ ταλαντοῦχος ἐν μάχαι δορός

πυρωθὲν ἐξ Ἰλίου

440

φίλοισι πέμπει βαρὺ

ψῆγμα δυσδάκρυτον, ἀν-

τήνορος σποδοῦ γεμί-

ζων λέβητας εὐθέτου ς.

στένουσι δ᾽ εὖ λέγοντες ἄν-

445

δρα τὸν μὲν ὡς μάχας ἴδρις,

τὸν δ᾽ ἐν φοναῖς καλῶς πεσόντ᾽ —

“ἀλλοτρίας διαὶ γυναικός·

τάδε σῖγά τις βαΰζει,

φθονερὸν δ᾽ ὑπ᾽ ἄλγος ἕρπει

450

προδίκοις Ἀτρείδαις.

οἳ δ᾽ αὐτοῦ περὶ τεῖχος

θήκας Ἰλιάδος γᾶς

εὔμορφοι κατέχουσιν, ἐχ-

θρὰ δ’ ἔχοντας ἔκρυψεν.

455

Aeschyli Agamemnon (OCR draft) Experimental (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 437 focus

ὁ χρυσαμοιβὸς δ᾽ Ἄρης σωμάτων

435

καὶ ταλαντούχος ἐν μάχηι δορὸς

πυρωθὲν ἐξ Ἰλίου

Apparatus Criticus

ἰὼ ἰώ, δῶμα δῶμα ἰώ et δῶμα semel σιγὰς ἀτίμως ἀλοιδόρως ἀπίστως σιγᾶς ἄτιμος ἀλοίδορος ἅδιστος correxi ἀπίστως etiam Schwerdt ἀφειμένων ἀφεμένων corr. Herm. ¹ ἀνδρί τἀνδρί ᾿Αφροδίτα ᾿Αφροδίτη ὁρᾶι ὁρᾶν corr. Scholefield χερῶν χειρῶν ὀπαδοῦσ᾽ ὀπαδοῖς corr. Dobree Ἕλλαδος ἑλλάδος corr. Bamberger ἀπένθεια πένθεια corr. Blass δόμοις δόμων τις suppl. Porson ἔπεμψεν πέμψεν φωτῶν βροτῶν εἰς ἑκάστου δόμους ἀφικνεῖται πρὸς ἑκάστου τοὺς δ. εἰσαφικνεῖται

ΧΟ.

φίλοισι πέμπει βαρύ

ψήγμα δυσδάκρυτον, ἀν-

τήνορος σποδοῦ γεμί-
440

ζων λέβητας εὐθέτους.

στένουσι δ᾽ εὐ λέγοντες ἄν-

δρα τὸν μὲν ὡς μάχης ἴδρις,

τὸν δ᾽ ἐν φοναῖς καλῶς πεσόντ᾽

ἀλλοτρίας διαὶ γυναι-
445

κός. τάδε σιγά τις βαΰ-

ζει, φθονερὸν δ᾽ ὑπ᾽ ἄλγος ἕρ-

πει προδίκοις ᾿Ατρείδαις.

οἳ δ᾽ αὐτοῦ περὶ τεῖχος

θήκας Ιλιάδος γᾶς
450

εὔμορφοι κατέχουσιν· ἐχ-

θρὰ δ᾽ ἔχοντας ἔκρυψεν.

Translations (9)

Agamemnon Perseus (Aeschylus. The poetical works of Robert Browning, Volume 13. Browning, Robert, translator; Berdoe, Edward, editor. London: Smith, Elder and Co., 1889.) — 488-680 focus

KLUTAIMNESTRA.

Soon shall we know — of these light-bearing torches,

And beacons and exchanges, fire with fire —

If they are true, indeed, or if, dream-fashion,
490

This gladsome light came and deceived our judgment.

Yon herald from the shore I see, o’ershadowed

With boughs of olive: dust, mud’s thirsty brother,

Close neighbours on his garb, thus testify me

That neither voiceless, nor yet kindling for thee
495

Mountain-wood-flame, shall he explain by fire-smoke:

But either tell out more the joyance, speaking ..

Word contrary to which, I aught but love it!

For may good be — to good that’s known — appendage!

CHOROS.

Whoever prays for aught else to this city
500

— May he himself reap fruit of his mind’s error!

HERALD.

Ha, my forefathers’ soil of earth Argeian!

Thee, in this year’s tenth light, am I returned to —

Of many broken hopes, on one hope chancing;

For never prayed I, in this earth Argeian
505

Dying, to share my part in tomb the dearest.

Now, hail thou earth, and hail thou also, sunlight,

And Zeus, the country’s lord, and king the Puthian

From bow no longer urging at us arrows!

Enough, beside Skamandros, cam’st thou adverse:
510

Now, contrary, be saviour thou and healer,

O king Apollon! And gods conquest-granting,

All — I invoke too, and my tutelary

Hermes, dear herald, heralds’ veneration, —

And Heroes our forthsenders, — friendly, once more
515

The army to receive, the war-spear’s leavings!

Ha, mansions of my monarchs, roofs beloved,

And awful seats, and deities sun-fronting —

Receive with pomp your monarch, long time absent!

For he comes bringing light in night-time to you,
520

In common with all these — king Agamemnon.

But kindly greet him — for clear shows your duty —

Who has dug under Troia with the mattock

Of Zeus the Avenger, whereby plains are out-ploughed,

Altars unrecognizable, and gods’ shrines,
525

And the whole land’s seed thoroughly has perished.

And such a yoke-strap having cast round Troia ,

The elder king Atreides, happy man — he

Comes to be honoured, worthiest of what mortals

Now are. Nor Paris nor the accomplice-city
530

Outvaunts their deed as more than they are done-by:

For, in a suit for rape and theft found guilty,

He missed of plunder and, in one destruction,

Fatherland, house and home has mowed to atoms:

Debts the Priamidai have paid twice over.
535

538

CHOROS.

Hail, herald from the army of Achaians!

HERALD.

I hail: — to die, will gainsay gods no longer!

CHOROS.

Love of this fatherland did exercise thee?
540

HERALD.

So that I weep, at least, with joy, my eyes full.

CHOROS.

What, of this gracious sickness were ye gainers?

HERALD.

How now? instructed, I this speech shall master.

CHOROS.

For those who loved you back, with longing stricken.

HERALD.

This land yearned for the yearning army, say’st thou?
545

CHOROS.

So as to set me oft, from dark mind, groaning.

HERALD.

Whence came this ill mind — hatred to the army?

CHOROS.

Of old, I use, for mischiefs physic, silence.

HERALD.

And how, the chiefs away, did you fear any?

CHOROS.

So that now, — late thy word, — much joy were — dying!
550

HERALD.

For well have things been worked out: these, — in much time,

Some of them, one might say, had luck in falling,

While some were faulty: since who, gods excepted,

Goes, through the whole time of his life, ungrieving?

For labours should I tell of, and bad lodgments,
555

Narrow deckways ill-strewn, too, — what the day’s woe

We did not groan at getting for our portion?

As for land-things, again, on went more hatred!

Since beds were ours hard by the foemen’s ramparts,

And, out of heaven and from the earth, the meadow
560

Dews kept a-sprinkle, an abiding damage

Of vestures, making hair a wild-beast matting.

Winter, too, if one told of it — bird-slaying —

Such as, unbearable, Idaian snow brought —

Or heat, when waveless, on its noontide couches
565

Without a wind, the sea would slumber falling

— Why must one mourn these? O’er and gone is labour:

O’er and gone is it, even to those dead ones,

So that no more again they mind uprising.

Why must we tell in numbers those deprived ones,
570

And the live man be vexed with fate’s fresh outbreak?

Rather, I bid full farewell to misfortunes!

For us, the left from out the Argeian army,

The gain beats, nor does sorrow counterbalance.

So that ’t is fitly boasted of, this sunlight,
575

By us, o’er sea and land the aery flyers,

Troia at last taking, the band of Argives

Hang up such trophies to the gods of Hellas

Within their domes — new glory to grow ancient!

Such things men having heard must praise the city
580

And army-leaders: and the grace which wrought them —

Of Zeus, shall honoured be. Thou hast my whole word.

583

CHOROS.

O’ercome by words, their sense I do not gainsay.

For, aye this breeds youth in the old — to learn well.

But these things most the house and Klutaimnestra
585

Concern, ’t is likely: while they make me rich, too.

KLUTAIMNESTRA.

I shouted long ago, indeed, for joyance,

When came that first night-messenger of fire

Proclaiming Ilion ’s capture and dispersion.

And someone, girding me, said, Through fire-bearers
590

Persuaded — Troia to be sacked now, thinkest?

Truly, the woman’s way, — high to lift heart up!

By such words I was made seem wit-bewildered:

Yet still I sacrificed; and, — female-song with, —

A shout one man and other, through the city,
595

Set up, congratulating in the gods’ seats,

Soothing the incense-eating flame right fragrant.

And now, what’s more, indeed, why need’st thou tell me?

I of the king himself shall learn the whole word:

And, — as may best be, — I my revered husband
600

Shall hasten, as he comes back, to receive: for —

What’s to a wife sweeter to see than this light

(Her husband, by the god saved, back from warfare)

So as to open gates? This tell my husband —

To come at soonest to his loving city.
605

A faithful wife at home may he find, coming!

Such an one as he left — the dog o’ the household —

Trusty to him, adverse to the ill-minded,

And, in all else, the same: no signet-impress

Having done harm to, in that time’s duration.
610

I know nor pleasure, nor blameworthy converse

With any other man more than — bronze-dippings!

613

HERALD.

Such boast as this — brimful of the veracious —

Is, for a high-born dame, not bad to send forth!

CHOROS.

Ay, she spoke thus to thee — that hast a knowledge
615

From clear interpreters — a speech most seemly.

But speak thou, herald! Meneleos I ask of:

If he, returning, back in safety also

Will come with you — this land’s beloved chieftain?

HERALD.

There’s no way I might say things false and pleasant
620

For friends to reap the fruits of through a long time.

CHOROS.

How then if, speaking good, things true thou chance on?

HERALD.

For not well-hidden things become they, sundered.

The man has vanished from the Achaic army,

He and his ship too. I announce no falsehood.
625

CHOROS.

Whether forth-putting openly from Ilion ,

Or did storm — wide woe — snatch him from the army?

HERALD.

Like topping bowman, thou hast touched the target,

And a long sorrow hast succinctly spoken.

CHOROS.

Whether, then, of him, as a live or dead man
630

Was the report by other sailors bruited?

HERALD.

Nobody knows so as to tell out clearly

Excepting Helios who sustains earth’s nature.

CHOROS.

How say’st thou then, did storm the naval army

Attack and end, by the celestials’ anger?
635

636

HERALD.

It suits not to defile a day auspicious

With ill-announcing speech: distinct each god’s due:

And when a messenger with gloomy visage

To a city bears a fall’n host’s woes— God ward off! —

One popular wound that happens to the city,
640

And many sacrificed from many households —

Men, scourged by that two-thonged whip Ares loves so,

Double spear-headed curse, bloody yoke-couple, —

Of woes like these, doubtless, whoe’er comes weighted,

Him does it suit to sing the Erinues’ paian.
645

But who, of matters saved a glad-news-bringer,

Comes to a city in good estate rejoicing. ...

How shall I mix good things with evil, telling

Of storm against the Achaioi, urged by gods’ wrath?

For they swore league, being arch-foes before that,
650

Fire and the sea: and plighted troth approved they,

Destroying the unhappy Argeian army.

At night began the bad-wave-outbreak evils;

For, ships against each other Threkian breezes

Shattered: and these, butted at in a fury
655

By storm and typhoon, with surge rain-resounding, —

Off they went, vanished, thro’ a bad herd’s whirling.

And, when returned the brilliant light of Helios,

We view the Aigaian sea on flower with corpses

Of men Achaian and with naval ravage.
660

But us indeed, and ship, unhurt i’ the hull too,

Either someone outstole us or outprayed us —

Some god — no man it was the tiller touching.

And Fortune, saviour, willing on our ship sat.

So as it neither had in harbour wave-surge
665

Nor ran aground against a shore all rocky.

And then, the water-Haides having fled from

In the white day, not trusting to our fortune,

We chewed the cud in thoughts — this novel sorrow

O’ the army labouring and badly pounded.
670

And now — if anyone of them is breathing —

They talk of us as having perished: why not?

And we — that they the same fate have, imagine.

May it be for the best! Meneleos, then,

Foremost and specially to come, expect thou!
675

If (that is) any ray o’ the sun reports him

Living and seeing too—by Zeus’ contrivings,

Not yet disposed to quite destroy the lineage —

Some hope is he shall come again to household.

Having heard such things, know, thou truth art hearing!
680

The Agamemnon (OCR draft) Experimental (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 437 focus

And Mars, that barters for gold their bodies, and that holds the balance in the tug of the spears, sends to their friends some fragment of scorched dust from Ilion, a thing of bitter tears, filling the vases with light ashes instead of the man. And they sigh as they praise one as skilled in fight and another as having fallen gloriously amid the carnage, in behalf of another's wife. These things does many a one in silence mutter. And jealous vexation creeps upon the chieftain Atrida . And others, fair of form, there around the walls, occupy tombs in the land of Ilion; and a foe-land shrouds them as its dwellers.

AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 437 focus

mais au lieu d'hommes, ce sont des urnes, de la cendre, qui rentrent dans chaque maison !

Même mouvement.

Arès, changeur de mort ¹, dans la mêlée guerrière a dressé ses balances, et, d'Ilion, il renvoie aux parents, au sortir de la flamme, une poussière lourde de pleurs cruels — en guise
d'hommes de la cendre, que dans des vases il entasse aisément ! On gémit, en vantant tel guerrier si habile au combat, tel autre glorieusement tombé dans la lutte sanglante — pour
une femme qui ne lui était rien ; mais cela, à voix basse, et la douleur sourdement

Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 437 focus

Thus in the dire exchange of war

Does Mars the balance hold;

Helms are the ſcales, the beam a ſpear,

And blood is weigh’d for gold.

500

Thus, for the warrior, to his friends

His sad remains, a poor return,

Sav’d from the fullen fire that roſe

On Troy’s curſt ſhore, he ſends,

Plac’d decent in the mournful urn.

505

With many’ a tear their dead they weep,

Their names with many’ a praiſe reſound;

One for his ſkill in arms renown’d;

One, that amidst the ſlaughter’d heap

Of fierce-conflicting foes

510

Glorious in beauty’s cauſe he fell:

Yet 'gainſt th’ avenging chiefs their murmurs ſwell

In filence, Some in youth’s freſh bloom

Beneath Troy’s tow’rs poſſeſs a tomb;

Their bodies buried on the diſtant ſtrand,

515

Seizing in death the hoſtile land.

ANTISTROPHE 3.

Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 437 focus

Antistrofe III

495

Ed Ares, che coi morti i vivi permuta,

che la bilancia regge fra il cozzo delle cuspidi,

l'arsa ferale polvere

degli amici alle lagrime

da Troia manda: manda, invece d' uomini,

500

colmi i lebèti di mortale cenere.

Piangono e l'un che spento fu nella zuffa lodano,

l'altro che prode cadde nella mischia,

per la donna d'un altro.

Cosí mormora
505

talun sommessamente; e cruccio e biasimo

contro gli Atridi vindici

va serpendo nel popolo.

E intorno ai muri vinti, hanno altri fulgidi

CORIFEO

3

eroi la tomba, nell'Iliaca terra;
510

e il suol nemico i vincitori serra.

3

Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 437 focus

Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 437 focus

Ihrem Volk

435

hinterließ sie Speereschäften,

405 Schilderünden, Schiffetakeln.

Ilios brachte sie

Untergang zur Morgengabe,

da sie schied vom Herd des Gatten
440

leichten Fußes,

furchtbar leichten Herzens.

Und der Seher Klage tönte laut.

410 Wehe, weh Königsschloß und Fürstenhaus.

Weh, die Frau floh mit fremdem Manne.
445

Ihr Verrat, nicht gescholten, nicht bestraft,

kaum geglaubt.

Durch der Liebe Zauber

415 wird sie übers Meer herüber

als Gespenst noch das Haus beherrschen.
450

Nicht tröstet der Gatte

sein darbendes Auge

English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 437 focus

For Ares, lord of strife,

Who doth the swaying scales of battle hold,
520

War's money-changer, giving dust for gold,

Sends back, to hearts that held them dear,

Scant ash of warriors, wept with many a tear,

Light to the hand, but heavy to the soul;

Yea, fills the light urn full
525

With what survived the flame—

Death's dusty measure of a hero's frame!

Alas! one cries, and yet alas again!

Our chief is gone, the hero of the spear,

And hath not left his peer!
530

Ah woe! another moans— my spouse is slain,

The death of honour, rolled in dust and blood,

Slain for a woman's sin, a false wife's shame!

Such muttered words of bitter mood

Rise against those who went forth to reclaim;
535

Yea, jealous wrath creeps on against th' Atrides' name.

And others, far beneath the Ilian wall,

Sleep their last sleep—the goodly chiefs and tall,

Couched in the foeman's land, whereon they gave

Their breath, and lords of Troy, each in his Trojan grave.
540

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.) — 437 focus

Der Schlachtengott, der um Gold Leichen tauscht,
415

Der des Siegs Wage trägt im Lanzenkampf,

Er sendet aus Ilion

Den thränenreich bittern Rest

Heißen Staubs an Mannes Statt

Heim den Freunden, füllt mit ihm
420

Schöngeschmückter Urnen Schooß.

Und jammernd rühmt das Volk die Todten,

Den als kampferfahrenen,

Den, daß er ruhmvoll auf der Wahlstatt

Für des Andern Weib gefallen.
425

Dies erweckt ein leises Murren,

Und im Finstern schleicht der Schmerz,

Grollt den Atridenfürsten.

Aber dort um die Mauern

Nuh'n in troischen Gräbern
430

Andre jugendlichschön, und fern

Deckt sie feindliche Erde. -

Dritte Gegenstrophe.

Commentary

Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus

437. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-285

δημοκράντου

Porsonus. Libri

δημοκράτου

. Ambigua est sententia. Aut hoc dicit, decretae a populo imprecationi persolvit iracundus rumor debitum, h. e. punit auctores multarum caedium, aut hoc, iratus populi rumor persolvit debitam populi imprecationem. Hoc probem.

437

438. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-286

τί μοι

τί μου

Flor.

τι μου

Farn. Vict.

438

441-442. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-287

ἀπόσκοποι

Flor. κελαιναὶ δ' Ἐρινύες

κελαιναὶ δ᾽ οὖν Ἐριννύες

Far. Vict.

κελαιναὶ δ' Ἐρινύες

Flor. quem recte secutus est Blomfieldius.

444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-288

παλιντυχεῖ

παλιντυχῆ

Flor. Vict.

παλιντυχῇ

, cum gl.

ἐναντίᾳ δυςτυχείᾳ

, Farn.

παλιντυχεῖ

Scaliger et in Excerptis Grotius, indeque alii.

444

445. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-289

ἀΐστοις Ambigue dicit

ἀΐστοις

, quamquam ipse de mortuis cogitans.

445

447. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-290

ὑπερκόπως Libri

ὑπερκότως

. Glossa codicis Farn.

ἤγουν τὸ λίαν, ἁπλῶς

. Grotius, Vossius, Pearsonus, Heathius

ὑπερκόπως

, quod recte recepit Blomfieldius, qui tamen eo progreditur, ut

ὑπερκότως

nullius auctoritatis vocem esse dicat. Eius parum firmam disputationem v. ad Sept. c. Theb. v. 387. Assentiri tamen videtur Aug. Matthiae ad Eur. Herc. fur. v. 1059. ubi cur convenientissimum

ὑπερκότως

, vocabulum recte compositum, damnandum sit, non magis perspicio, quam quomodo

πάχνας ὑπερκόπους

in Agam. v.789. praestet vulgato

ὑπερκότους

. Temere itidem damnatum

ὑπέροπτος

a metro praesidium habet in versibus Menandri apud Strabonem X. p. 452. Hic quidem, ubi de sola immodica felicitate sermo est, praeferendum erat

ὑπερκόπως

. Choeph. v. 129.

οἵ δ' ὑπερκόπως ἐν τοῖσι σοῖς πόνοισι χλίουσιν μέγα

. Sept. c. Theb. v. 435.

πρὶν ἐμὸν ἐςθορεῖν δόμον, πωλικών θ' ἑδωλίων μὲ ὑπερκόπῳ δορί ποτ' ἐκλαπάξαι

447

448. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-291

ὄσσοις

Ὄσσοις

ita addit ut lumine oculorum et luce vitae privatos dicat: referuntur enim haec ad

τιθεῖσ᾽ ἀμαυρόν

ἐν ἀΐστοις τελοῦντος

. Mira est Lobeckii coniectura in Aiacis ed. sec. p. 344.

βάλλεται γὰρ Ὄσσα Διόθεν κεραυνός

448

451. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-292

τὸ

Farn. Vict. Flor. quo etsi melius connecti sententiae videri possunt, tamen hoc in genere dicendi, quo praegressa sententia aliis verbis explicatur, omitti solet copula. ἀποκρύπτει Pro

ἀποκρύπτει

, quod libri habent, Blomfieldius scripsit

ἀποκρυφθῆναι

. Mihi quidem de industria Aeschylus ea forma usus esse videtur quae substantivi potius quam adiectivi speciem praeberet.

451

453. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-293

NA Invenustissime Valckenarius coniiciebat

ἐπαινέσαιμι

453

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

379-480. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-224

erstes Stasimon. Die rhythmischen Ephymnien, bestehend in der dreimaligen Wiederkehr des gleichen Versmafses am Schlusse der drei Strophen und Antistrophen, lassen vermuten, daſs die drei Strophenpaare von den drei στοίχοι des Chors, die Ephymnien von dem Gesamtchore vorgetragen wurden. Eine ähnliche Form hat das Segensgebet Suppl. 638 ff. Die sittlichen Erwägungen, welche der Fall Trojas in Bezug auf die Besiegten und die Sieger erweckt (zu 413), werden mit, dafs Zeus getroffen, darf man wohl sagen" das Vorhergehende angeschlossen. an

437-438. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-253

Durchweg ist bei denen, welche von hellenischen Landen zusammen aufgebrochen sind, herzverzehrende Trauer des Hauses eines jeden sichtbar d.h. in jedem Hause derer die nach Troja gezogen sind sieht man die Zeichen tiefer Trauer. ὁ δὲ ἀντὶ τοῦ γάρ merken die Schol. gewöhnlich in solchen Fällen (z. B. Cho. 238 ) an, wo die Erklärung in Form einer neuen Angabe gebracht wird. Ἕλλανος αἴας wie 1253 Ἕλληνα φάτιν, Eur. Iph. Τ. 341 Ἕλληνος ἐκ γῆς, 495 πατρίδος Ἕλληνος. πένθεια τηξικάρδιος in Gegensatz zu den Sehnsuchtsschmerzen. Hom. τ 263 μηδέ τι θυμὸν τῆκε, πόσιν γοόωσα, Eur. frg. 900 τήκω τάλαιναν καρδίαν ὀρρωδία, Cic. Tusc. IV § 36 tabificae mentis perturbationes.

⁴

440. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-254

⁵

χρίμπτεται (Hesych. χρίμπτεται· προσεγγίζει) πρὸς ἡπαρ wie ἐφ᾿ ἡπαρ προσικνείται 783, χωρεί πρὸς ἦπαρ γενναία δύη Soph. Ai. 938 .

⁶

443. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-255

τεύχη νοn Aschenkrügen wie τεῦχος Soph. El. 1120.

445. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-256

⁷

Ares macht Wechselgeschäfte mit Körpern und die Wage haltend nicht am Wechseltische ( τράπεζα), sondern im Lanzenkampfe giebt er den Lieben für die Körper nicht Goldstaub ( ψήγμα mit oder ohne χρυσοῦ, χρυσίου, vgl. Herod. 1 93 τοῦ ἐκ τοῦ Τμώλου καταφερομένου ψήγματος), sondern Staub der vom Scheiterbaufen gewonnen ist ( πυρωθέν wie στρατωθέν 139). Vgl. zu 82. – ἐν μάχη δορός wie Eur. Kykl. 5 γηγενή μάχην δορός. Doch s. Anhang. πέμπει: Hom. Η 333 κατακήομεν αὐτοὺς ( νεκρούς) τυτθὸν ἀποπρὸ νεῶν, ὡς κ᾽ ὀστέα παισὶ ἕκαστος οἰκαδ᾽ ἄγῃ, ὅτ᾽ ἂν αὖτε νεώμεθα πατρίδα γαίαν. – βαρύ: wenn auch nur Staub, doch eine schwere Last (von Leid), vgl. Eur. Suppl. 1152 φέρω ἐκ πυρᾶς πατρὸς μέλη, βάρος μὲν οὐκ ἀβριθὲς ἀλγέων υπ ύπερ. ἀντήνωρ, vg!. ἀντίφερνος 415, Soph. E Ι. 1158 ἀντὶ φιλτάτης μορφῆς σποδόν τε καὶ σκιὰν ἀνωφελή.

⁸

451. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-257

λέβης vom Aschenkruge auch Cho. 682 , Soph. El. 1401 . εὐθέτους, εὐβαστάκτους nach dem Schol. zu Sept. 629 γρ. εὔθετον, ἵν᾿ ἡ εὐβάστακτον· θείναι γὰρ τὸ ἀναλαβεῖν λέγουσιν Αττικοί. Die Aschen- krüge sind leicht zu handhaben, also klein. Vgl. Soph. El. 757 ἐν βραχεῖ χαλκῷ μέγιστον σῶμα δειλαίας σποδοῦ, Eur. Suppl. 1130 σποδοῦ τε πλῆθος ὀλίγον ἀντὶ σωμάτων εὐδοκίμων δή ποτ᾽ ἐν Μυκήναις.

453. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-258

ἴδρις scil. ἦν.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Current edition Experimental

Χορός κῆρυξ Ἀχαιῶν χαῖρε τῶν ἀπὸ στρατοῦ.

Κῆρυξ χαίρω <γε>: 7 τεθνάναι δ᾽ οὐκέτ᾽ 8 ἀντερῶ θεοῖς.

Χορός ἔρως πατρῴας τῆσδε γῆς σ᾽ ἐγύμνασεν. 540

Κῆρυξ ὥστ᾽ ἐνδακρύειν 9 γ᾽ ὄμμασιν χαρᾶς ὕπο.

Χορός τερπνῆς ἄρ᾽ ἦτε τῆσδ᾽ ἐπήβολοι νόσου. 10

Κῆρυξ πῶς δή; διδαχθεὶς τοῦδε δεσπόσω λόγου.

Χορός τῶν ἀντερώντων ἱμέρῳ πεπληγμένοι. 11

Κῆρυξ ποθεῖν ποθοῦντα τήνδε γῆν στρατὸν λέγεις. 545

Χορός ὡς πόλλ᾽ ἀμαυρᾶς ἐκ φρενός <μ᾽> 12 ἀναστένειν.

Κῆρυξ πόθεν τὸ δύσφρον τοῦτ᾽ ἐπῆν στύγος φρενῶν; 13

Χορός πάλαι τὸ σιγᾶν φάρμακον βλάβης ἔχω.

Κῆρυξ καὶ πῶς; ἀπόντων κοιράνων ἔτρεις τινάς;

Χορός ὡς 14 νῦν τὸ σὸν δή, καὶ θανεῖν πολλὴ χάρις. 550

Κῆρυξ οὐκ ἔσθ᾽ ὅπως λέξαιμι τὰ ψευδῆ καλὰ 620 ἐς τὸν πολὺν φίλοισι καρποῦσθαι χρόνον.

Χορός πῶς δῆτ᾽ ἂν εἰπὼν κεδνὰ τἀληθῆ τύχοις; 27 28 σχισθέντα δ᾽ οὐκ εὔκρυπτα γίγνεται τάδε.

Κῆρυξ ἁνὴρ 29 ἄφαντος ἐξ Ἀχαιικοῦ στρατοῦ, αὐτός τε καὶ τὸ πλοῖον. οὐ ψευδῆ λέγω. 625

Χορός πότερον ἀναχθεὶς ἐμφανῶς ἐξ Ἰλίου, ἢ χεῖμα, κοινὸν ἄχθος, ἥρπασε στρατοῦ;

Κῆρυξ ἔκυρσας ὥστε τοξότης ἄκρος σκοποῦ: μακρὸν δὲ πῆμα συντόμως ἐφημίσω.

Χορός πότερα γὰρ αὐτοῦ ζῶντος ἢ τεθνηκότος 630 φάτις πρὸς ἄλλων ναυτίλων ἐκλῄζετο;

Κῆρυξ οὐκ οἶδεν οὐδεὶς ὥστ᾽ ἀπαγγεῖλαι τορῶς, πλὴν τοῦ τρέφοντος Ἡλίου χθονὸς φύσιν.

Χορός πῶς γὰρ λέγεις χειμῶνα ναυτικῷ στρατῷ ἐλθεῖν τελευτῆσαί τε δαιμόνων κότῳ; 635 636

Χορός κῆρυξ Ἀχαιῶν χαῖρε τῶν ἀπὸ στρατοῦ.

Κῆρυξ χαίρω γε· τεθνάναι δʼ οὐκέτʼ ἀντερῶ θεοῖς.

Χορός ἔρως πατρῴας τῆσδε γῆς σʼ ἐγύμνασεν; 540

Κῆρυξ ὥστʼ ἐνδακρύειν γʼ ὄμμασιν χαρᾶς ὕπο.

Χορός τερπνῆς ἄρʼ ἦτε τῆσδʼ ἐπήβολοι νόσου.

Κῆρυξ πῶς δή; διδαχθεὶς τοῦδε δεσπόσω λόγου.

Χορός τῶν ἀντερώντων ἱμέρῳ πεπληγμένοι.

Κῆρυξ ποθεῖν ποθοῦντα τήνδε γῆν στρατὸν λέγεις; 545

Χορός ὡς πόλλʼ ἀμαυρᾶς ἐκ φρενός μʼ ἀναστένειν

Κῆρυξ πόθεν τὸ δύσφρον τοῦτʼ ἐπῆν θυμῷ στύγος;

Χορός πάλαι τὸ σιγᾶν φάρμακον βλάβης ἔχω.

Κῆρυξ καὶ πῶς; ἀπόντων κοιράνων ἔτρεις τινάς;

Χορός ὡς νῦν, τὸ σὸν δή, καὶ θανεῖν πολλὴ χάρις. 550

Κῆρυξ τοιόσδʼ ὁ κόμπος τῆς ἀληθείας γέμων οὐκ αἰσχρὸς ὡς γυναικὶ γενναίᾳ λακεῖν.

Κῆρυξ οὐκ ἔσθʼ ὅπως λέξαιμι τὰ ψευδῆ καλὰ 620 ἐς τὸν πολὺν φίλοισι καρποῦσθαι χρόνον.

Χορός πῶς δῆτʼ ἂν εἰπὼν κεδνὰ τἀληθῆ τύχοις; σχισθέντα δʼ οὐκ εὔκρυπτα γίγνεται τάδε.

Κῆρυξ ἁνὴρ ἄφαντος ἐξ Ἀχαιικοῦ στρατοῦ, αὐτός τε καὶ τὸ πλοῖον. οὐ ψευδῆ λέγω. 625

Χορός πότερον ἀναχθεὶς ἐμφανῶς ἐξ Ἰλίου, ἢ χεῖμα, κοινὸν ἄχθος, ἥρπασε στρατοῦ;

Κῆρυξ ἔκυρσας ὥστε τοξότης ἄκρος σκοποῦ· μακρὸν δὲ πῆμα συντόμως ἐφημίσω.

Χορός πότερα γὰρ αὐτοῦ ζῶντος ἢ τεθνηκότος 630 φάτις πρὸς ἄλλων ναυτίλων ἐκλῄζετο;

Κῆρυξ οὐκ οἶδεν οὐδεὶς ὥστʼ ἀπαγγεῖλαι τορῶς, πλὴν τοῦ τρέφοντος Ἡλίου χθονὸς φύσιν.

Χορός πῶς γὰρ λέγεις χειμῶνα ναυτικῷ στρατῷ ἐλθεῖν τελευτῆσαί τε δαιμόνων κότῳ; 635

ὁ χρυσαμοιβὸς δ' Ἄρης σωμάτων καὶ ταλαντοῦχος ἐν μάχῃ δορὸς πυρωθὲν ἐξ Ἰλίου 420 φίλοισι πέμπει βαρὺ ψῆγμα δυςδάκρυτον, ἀν- τήνορος σποδοῦ γεμί-

Apparatus Criticus

CHOROS. Whoever prays for aught else to this city 500 — May he himself reap fruit of his mind’s error!

CHOROS. Hail, herald from the army of Achaians!

HERALD. I hail: — to die, will gainsay gods no longer!

CHOROS. Love of this fatherland did exercise thee? 540

HERALD. So that I weep, at least, with joy, my eyes full.

CHOROS. What, of this gracious sickness were ye gainers?

HERALD. How now? instructed, I this speech shall master.

CHOROS. For those who loved you back, with longing stricken.

HERALD. This land yearned for the yearning army, say’st thou? 545

CHOROS. So as to set me oft, from dark mind, groaning.

HERALD. Whence came this ill mind — hatred to the army?

CHOROS. Of old, I use, for mischiefs physic, silence.

HERALD. And how, the chiefs away, did you fear any?

CHOROS. So that now, — late thy word, — much joy were — dying! 550

CHOROS. O’ercome by words, their sense I do not gainsay. For, aye this breeds youth in the old — to learn well. But these things most the house and Klutaimnestra 585 Concern, ’t is likely: while they make me rich, too.

HERALD. Such boast as this — brimful of the veracious — Is, for a high-born dame, not bad to send forth!

CHOROS. Ay, she spoke thus to thee — that hast a knowledge 615 From clear interpreters — a speech most seemly. But speak thou, herald! Meneleos I ask of: If he, returning, back in safety also Will come with you — this land’s beloved chieftain?

HERALD. There’s no way I might say things false and pleasant 620 For friends to reap the fruits of through a long time.

CHOROS. How then if, speaking good, things true thou chance on?

HERALD. For not well-hidden things become they, sundered. The man has vanished from the Achaic army, He and his ship too. I announce no falsehood. 625

CHOROS. Whether forth-putting openly from Ilion , Or did storm — wide woe — snatch him from the army?

HERALD. Like topping bowman, thou hast touched the target, And a long sorrow hast succinctly spoken.

CHOROS. Whether, then, of him, as a live or dead man 630 Was the report by other sailors bruited?

HERALD. Nobody knows so as to tell out clearly Excepting Helios who sustains earth’s nature.

CHOROS. How say’st thou then, did storm the naval army Attack and end, by the celestials’ anger? 635

Piangono e l'un che spento fu nella zuffa lodano, l'altro che prode cadde nella mischia, per la donna d'un altro. Cosí mormora 505 talun sommessamente; e cruccio e biasimo contro gli Atridi vindici va serpendo nel popolo. E intorno ai muri vinti, hanno altri fulgidi

CORIFEO 3 eroi la tomba, nell'Iliaca terra; 510 e il suol nemico i vincitori serra. 3

Commentary

Stable identifiers

Χορός

κῆρυξ Ἀχαιῶν χαῖρε τῶν ἀπὸ στρατοῦ.

Κῆρυξ

χαίρω <γε>:⁷ τεθνάναι δ᾽ οὐκέτ᾽⁸ ἀντερῶ θεοῖς.

Χορός

ἔρως πατρῴας τῆσδε γῆς σ᾽ ἐγύμνασεν.
540

Κῆρυξ

ὥστ᾽ ἐνδακρύειν⁹ γ᾽ ὄμμασιν χαρᾶς ὕπο.

Χορός

τερπνῆς ἄρ᾽ ἦτε τῆσδ᾽ ἐπήβολοι νόσου.¹⁰

Κῆρυξ

πῶς δή; διδαχθεὶς τοῦδε δεσπόσω λόγου.

Χορός

τῶν ἀντερώντων ἱμέρῳ πεπληγμένοι.¹¹

Κῆρυξ

ποθεῖν ποθοῦντα τήνδε γῆν στρατὸν λέγεις.
545

Χορός

ὡς πόλλ᾽ ἀμαυρᾶς ἐκ φρενός <μ᾽>¹² ἀναστένειν.

Κῆρυξ

πόθεν τὸ δύσφρον τοῦτ᾽ ἐπῆν στύγος φρενῶν;¹³

Χορός

πάλαι τὸ σιγᾶν φάρμακον βλάβης ἔχω.

Κῆρυξ

καὶ πῶς; ἀπόντων κοιράνων ἔτρεις τινάς;

Χορός

ὡς¹⁴ νῦν τὸ σὸν δή, καὶ θανεῖν πολλὴ χάρις.
550

Κῆρυξ

οὐκ ἔσθ᾽ ὅπως λέξαιμι τὰ ψευδῆ καλὰ
620

ἐς τὸν πολὺν φίλοισι καρποῦσθαι χρόνον.

Χορός

πῶς δῆτ᾽ ἂν εἰπὼν κεδνὰ τἀληθῆ τύχοις;²⁷²⁸

σχισθέντα δ᾽ οὐκ εὔκρυπτα γίγνεται τάδε.

Κῆρυξ

ἁνὴρ²⁹ ἄφαντος ἐξ Ἀχαιικοῦ στρατοῦ,

αὐτός τε καὶ τὸ πλοῖον. οὐ ψευδῆ λέγω.
625

Χορός

πότερον ἀναχθεὶς ἐμφανῶς ἐξ Ἰλίου,

ἢ χεῖμα, κοινὸν ἄχθος, ἥρπασε στρατοῦ;

Κῆρυξ

ἔκυρσας ὥστε τοξότης ἄκρος σκοποῦ:

μακρὸν δὲ πῆμα συντόμως ἐφημίσω.

Χορός

πότερα γὰρ αὐτοῦ ζῶντος ἢ τεθνηκότος
630

φάτις πρὸς ἄλλων ναυτίλων ἐκλῄζετο;

Κῆρυξ

οὐκ οἶδεν οὐδεὶς ὥστ᾽ ἀπαγγεῖλαι τορῶς,

πλὴν τοῦ τρέφοντος Ἡλίου χθονὸς φύσιν.

Χορός

πῶς γὰρ λέγεις χειμῶνα ναυτικῷ στρατῷ

ἐλθεῖν τελευτῆσαί τε δαιμόνων κότῳ;
635
636

Χορός

κῆρυξ Ἀχαιῶν χαῖρε τῶν ἀπὸ στρατοῦ.

Κῆρυξ

χαίρω γε· τεθνάναι δʼ οὐκέτʼ ἀντερῶ θεοῖς.

Χορός

ἔρως πατρῴας τῆσδε γῆς σʼ ἐγύμνασεν;
540

Κῆρυξ

ὥστʼ ἐνδακρύειν γʼ ὄμμασιν χαρᾶς ὕπο.

Χορός

τερπνῆς ἄρʼ ἦτε τῆσδʼ ἐπήβολοι νόσου.

Κῆρυξ

πῶς δή; διδαχθεὶς τοῦδε δεσπόσω λόγου.

Χορός

τῶν ἀντερώντων ἱμέρῳ πεπληγμένοι.

Κῆρυξ

ποθεῖν ποθοῦντα τήνδε γῆν στρατὸν λέγεις;
545

Χορός

ὡς πόλλʼ ἀμαυρᾶς ἐκ φρενός μʼ ἀναστένειν

Κῆρυξ

πόθεν τὸ δύσφρον τοῦτʼ ἐπῆν θυμῷ στύγος;

Χορός

πάλαι τὸ σιγᾶν φάρμακον βλάβης ἔχω.

Κῆρυξ

καὶ πῶς; ἀπόντων κοιράνων ἔτρεις τινάς;

Χορός

ὡς νῦν, τὸ σὸν δή, καὶ θανεῖν πολλὴ χάρις.
550

Κῆρυξ

τοιόσδʼ ὁ κόμπος τῆς ἀληθείας γέμων

οὐκ αἰσχρὸς ὡς γυναικὶ γενναίᾳ λακεῖν.

Κῆρυξ

οὐκ ἔσθʼ ὅπως λέξαιμι τὰ ψευδῆ καλὰ
620

ἐς τὸν πολὺν φίλοισι καρποῦσθαι χρόνον.

Χορός

πῶς δῆτʼ ἂν εἰπὼν κεδνὰ τἀληθῆ τύχοις;

σχισθέντα δʼ οὐκ εὔκρυπτα γίγνεται τάδε.

Κῆρυξ

ἁνὴρ ἄφαντος ἐξ Ἀχαιικοῦ στρατοῦ,

αὐτός τε καὶ τὸ πλοῖον. οὐ ψευδῆ λέγω.
625

Χορός

πότερον ἀναχθεὶς ἐμφανῶς ἐξ Ἰλίου,

ἢ χεῖμα, κοινὸν ἄχθος, ἥρπασε στρατοῦ;

Κῆρυξ

ἔκυρσας ὥστε τοξότης ἄκρος σκοποῦ·

μακρὸν δὲ πῆμα συντόμως ἐφημίσω.

Χορός

πότερα γὰρ αὐτοῦ ζῶντος ἢ τεθνηκότος
630

φάτις πρὸς ἄλλων ναυτίλων ἐκλῄζετο;

Κῆρυξ

οὐκ οἶδεν οὐδεὶς ὥστʼ ἀπαγγεῖλαι τορῶς,

πλὴν τοῦ τρέφοντος Ἡλίου χθονὸς φύσιν.

Χορός

πῶς γὰρ λέγεις χειμῶνα ναυτικῷ στρατῷ

ἐλθεῖν τελευτῆσαί τε δαιμόνων κότῳ;
635

ὁ χρυσαμοιβὸς δ' Ἄρης σωμάτων

καὶ ταλαντοῦχος ἐν μάχῃ δορὸς

πυρωθὲν ἐξ Ἰλίου
420

φίλοισι πέμπει βαρὺ

ψῆγμα δυςδάκρυτον, ἀν-

τήνορος σποδοῦ γεμί-

CHOROS.

Whoever prays for aught else to this city
500

— May he himself reap fruit of his mind’s error!

CHOROS.

Hail, herald from the army of Achaians!

HERALD.

I hail: — to die, will gainsay gods no longer!

CHOROS.

Love of this fatherland did exercise thee?
540

HERALD.

So that I weep, at least, with joy, my eyes full.

CHOROS.

What, of this gracious sickness were ye gainers?

HERALD.

How now? instructed, I this speech shall master.

CHOROS.

For those who loved you back, with longing stricken.

HERALD.

This land yearned for the yearning army, say’st thou?
545

CHOROS.

So as to set me oft, from dark mind, groaning.

HERALD.

Whence came this ill mind — hatred to the army?

CHOROS.

Of old, I use, for mischiefs physic, silence.

HERALD.

And how, the chiefs away, did you fear any?

CHOROS.

So that now, — late thy word, — much joy were — dying!
550

CHOROS.

O’ercome by words, their sense I do not gainsay.

For, aye this breeds youth in the old — to learn well.

But these things most the house and Klutaimnestra
585

Concern, ’t is likely: while they make me rich, too.

HERALD.

Such boast as this — brimful of the veracious —

Is, for a high-born dame, not bad to send forth!

CHOROS.

Ay, she spoke thus to thee — that hast a knowledge
615

From clear interpreters — a speech most seemly.

But speak thou, herald! Meneleos I ask of:

If he, returning, back in safety also

Will come with you — this land’s beloved chieftain?

HERALD.

There’s no way I might say things false and pleasant
620

For friends to reap the fruits of through a long time.

CHOROS.

How then if, speaking good, things true thou chance on?

HERALD.

For not well-hidden things become they, sundered.

The man has vanished from the Achaic army,

He and his ship too. I announce no falsehood.
625

CHOROS.

Whether forth-putting openly from Ilion ,

Or did storm — wide woe — snatch him from the army?

HERALD.

Like topping bowman, thou hast touched the target,

And a long sorrow hast succinctly spoken.

CHOROS.

Whether, then, of him, as a live or dead man
630

Was the report by other sailors bruited?

HERALD.

Nobody knows so as to tell out clearly

Excepting Helios who sustains earth’s nature.

CHOROS.

How say’st thou then, did storm the naval army

Attack and end, by the celestials’ anger?
635

Piangono e l'un che spento fu nella zuffa lodano,

l'altro che prode cadde nella mischia,

per la donna d'un altro.

Cosí mormora
505

talun sommessamente; e cruccio e biasimo

contro gli Atridi vindici

va serpendo nel popolo.

E intorno ai muri vinti, hanno altri fulgidi

CORIFEO

3

eroi la tomba, nell'Iliaca terra;
510

e il suol nemico i vincitori serra.

3