Aeschylus, Agamemnon, Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff (Translator), 1560

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

wirf auch nicht auf Helene die Flüche,

daß sie Mörderin, Verderben bringend,

Hellas' Helden, tausenden die eine,

namenlosen Elends Stifterin.

Chor.

Dämon, der du der beiden
1565

Tantalosenkel Häuser

heimsuchst, der du dem Weibe

1470

Agamemnon. Aeschylus. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff (Translator). Berlin. 1919–1923.

Current edition Experimental

Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) (German) (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)

Ἀγαμέμνων First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 1577-1673 focus

Αἴγισθος

ὦ φέγγος εὖφρον ἡμέρας δικηφόρου.

φαίην ἂν ἤδη νῦν βροτῶν τιμαόρους

θεοὺς ἄνωθεν γῆς ἐποπτεύειν ἄχη,

ἰδὼν ὑφαντοῖς ἐν πέπλοις¹ Ἐρινύων
1580

τὸν ἄνδρα τόνδε κείμενον φίλως ἐμοί,

χερὸς πατρῴας ἐκτίνοντα μηχανάς.

Ἀτρεὺς γὰρ ἄρχων τῆσδε γῆς, τούτου πατήρ,

πατέρα Θυέστην τὸν ἐμόν, ὡς τορῶς φράσαι,

αὑτοῦ δ᾽² ἀδελφόν, ἀμφίλεκτος ὢν κράτει,
1585

ἠνδρηλάτησεν ἐκ πόλεώς τε καὶ δόμων.

καὶ προστρόπαιος ἑστίας μολὼν πάλιν

τλήμων Θυέστης μοῖραν ηὕρετ᾽ ἀσφαλῆ,

τὸ μὴ θανὼν πατρῷον αἱμάξαι πέδον.

[αὐτοῦ] ξένια δὲ τοῦδε δύσθεος πατὴρ
1590

[Ἀτρεύς, προθύμως μᾶλλον ἢ φίλως,]³ πατρὶ

τὠμῷ, κρεουργὸν ἦμαρ εὐθύμως ἄγειν

δοκῶν, παρέσχε δαῖτα παιδείων κρεῶν.

τὰ μὲν ποδήρη καὶ χερῶν ἄκρους κτένας

ἔθρυπτ᾽ ἄνωθεν ἀνδρακὰς καθήμενος⁴
1595

ἄσημ᾽: ὁ δ᾽⁵ αὐτῶν αὐτίκ᾽ ἀγνοίᾳ λαβὼν

ἔσθει βορὰν ἄσωτον, ὡς ὁρᾷς, γένει.

κἄπειτ᾽ ἐπιγνοὺς ἔργον οὐ καταίσιον

ᾤμωξεν, ἀμπίπτει⁶ δ᾽ ἀπὸ σφαγὴν⁷ ἐρῶν,

μόρον δ᾽ ἄφερτον Πελοπίδαις ἐπεύχεται,
1600

λάκτισμα δείπνου ξυνδίκως τιθεὶς ἀρᾷ,

οὕτως ὀλέσθαι⁸ πᾶν τὸ Πλεισθένους γένος.

ἐκ τῶνδέ σοι πεσόντα τόνδ᾽ ἰδεῖν πάρα.

κἀγὼ δίκαιος τοῦδε τοῦ φόνου ῥαφεύς.

τρίτον γὰρ ὄντα μ᾽ ἐπὶ δυσαθλίῳ⁹ πατρὶ
1605

συνεξελαύνει τυτθὸν ὄντ᾽ ἐν σπαργάνοις:

τραφέντα δ᾽ αὖθις ἡ δίκη κατήγαγεν.

καὶ τοῦδε τἀνδρὸς ἡψάμην θυραῖος ὤν,

πᾶσαν συνάψας μηχανὴν δυσβουλίας.

οὕτω καλὸν δὴ καὶ τὸ κατθανεῖν ἐμοί,
1610

ἰδόντα¹⁰ τοῦτον τῆς δίκης ἐν ἕρκεσιν.

Χορός

Αἴγισθ᾽, ὑβρίζειν ἐν κακοῖσιν¹¹ οὐ σέβω.

σὺ δ᾽ ἄνδρα τόνδε φῂς¹² ἑκὼν κατακτανεῖν,

μόνος δ᾽ ἔποικτον τόνδε βουλεῦσαι φόνον:

οὔ φημ᾽ ἀλύξειν ἐν δίκῃ τὸ σὸν κάρα
1615

δημορριφεῖς, σάφ᾽ ἴσθι, λευσίμους ἀράς.

1617

Αἴγισθος

σὺ ταῦτα φωνεῖς νερτέρᾳ προσήμενος

κώπῃ, κρατούντων τῶν ἐπὶ ζυγῷ δορός;

γνώσει γέρων ὢν ὡς διδάσκεσθαι βαρὺ

τῷ τηλικούτῳ, σωφρονεῖν εἰρημένον.
1620

δεσμὸς¹³ δὲ καὶ τὸ γῆρας αἵ τε νήστιδες

δύαι διδάσκειν ἐξοχώταται φρενῶν

ἰατρομάντεις. οὐχ ὁρᾷς ὁρῶν τάδε;

πρὸς κέντρα μὴ λάκτιζε, μὴ παίσας¹⁴ μογῇς.

Χορός

γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης μένων¹⁵
1625

οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνας¹⁶ ἅμα

ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδ᾽ ἐβούλευσας μόρον;

Αἴγισθος

καὶ ταῦτα τἄπη κλαυμάτων ἀρχηγενῆ.

Ὀρφεῖ δὲ γλῶσσαν τὴν ἐναντίαν ἔχεις.

ὁ μὲν γὰρ ἦγε πάντ᾽ ἀπὸ φθογγῆς χαρᾷ,
1630

σὺ δ᾽ ἐξορίνας νηπίοις¹⁷ ὑλάγμασιν

ἄξει: κρατηθεὶς δ᾽ ἡμερώτερος φανεῖ.

Χορός

ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσει,

ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδ᾽ ἐβούλευσας¹⁸ μόρον,¹⁹

δρᾶσαι τόδ᾽ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως.
1635

Αἴγισθος

τὸ γὰρ δολῶσαι πρὸς γυναικὸς ἦν σαφῶς:

ἐγὼ δ᾽ ὕποπτος ἐχθρὸς ἦ²⁰ παλαιγενής.

ἐκ τῶν δὲ²¹ τοῦδε χρημάτων πειράσομαι

ἄρχειν πολιτῶν: τὸν δὲ μὴ πειθάνορα

ζεύξω βαρείαις οὔτι μοι²² σειραφόρον
1640

κριθῶντα πῶλον: ἀλλ᾽ ὁ δυσφιλεῖ σκότῳ²³

λιμὸς ξύνοικος μαλθακόν σφ᾽ ἐπόψεται.

Χορός

τί δὴ τὸν ἄνδρα τόνδ᾽ ἀπὸ ψυχῆς κακῆς

οὐκ αὐτὸς ἠνάριζες, ἀλλά νιν²⁴ γυνὴ²⁵

χώρας μίασμα καὶ θεῶν ἐγχωρίων
1645

ἔκτειν᾽; Ὀρέστης ἆρά που βλέπει φάος,

ὅπως κατελθὼν δεῦρο πρευμενεῖ τύχῃ

ἀμφοῖν γένηται τοῖνδε παγκρατὴς φονεύς;

1649

Αἴγισθος

ἀλλ᾽ ἐπεὶ δοκεῖς τάδ᾽ ἔρδειν καὶ λέγειν, γνώσει τάχα.

εἶα δή, φίλοι λοχῖται, τοὔργον οὐχ ἑκὰς τόδε.²⁶
1650

Χορός

εἶα δή, ξίφος πρόκωπον πᾶς τις εὐτρεπιζέτω.

Αἴγισθος

ἀλλὰ μὴν κἀγὼ πρόκωπος οὐκ ἀναίνομαι θανεῖν.

Χορός

δεχομένοις λέγεις θανεῖν σε: τὴν τύχην δ᾽ αἱρούμεθα.²⁷

Κλυταιμήστρα

μηδαμῶς, ὦ φίλτατ᾽ ἀνδρῶν, ἄλλα δράσωμεν²⁸ κακά.

ἀλλὰ καὶ τάδ᾽ ἐξαμῆσαι πολλὰ δύστηνον θέρος:²⁹
1655

πημονῆς δ᾽ ἅλις γ᾽ ὑπάρχει:³⁰ μηδὲν αἱματώμεθα.³¹

στεῖχε καὶ σὺ χοἰ³² γέροντες πρὸς δόμους πεπρωμένους³³

[τούσδε],

πρὶν παθεῖν ἔρξαντες: ἀρκεῖν³⁴ χρῆν τάδ᾽ ὡς ἐπράξαμεν.
εἰ δέ τοι μόχθων γένοιτο τῶνδ᾽ ἅλις, δεχοίμεθ᾽³⁵ ἄν,

δαίμονος χηλῇ βαρείᾳ δυστυχῶς πεπληγμένοι.
1660

ὧδ᾽ ἔχει λόγος γυναικός, εἴ τις ἀξιοῖ μαθεῖν.

Αἴγισθος

ἀλλὰ τούσδ᾽ ἐμοὶ³⁶ ματαίαν γλῶσσαν ὧδ᾽ ἀπανθίσαι

κἀκβαλεῖν ἔπη τοιαῦτα δαίμονος³⁷ πειρωμένους,

σώφρονος γνώμης δ᾽ ἁμαρτεῖν τὸν³⁸ κρατοῦντά <θ᾽ ὑβρίσαι>.³⁹

Χορός

οὐκ ἂν Ἀργείων τόδ᾽ εἴη, φῶτα προσσαίνειν κακόν.
1665

Αἴγισθος

ἀλλ᾽ ἐγώ σ᾽ ἐν ὑστέραισιν ἡμέραις μέτειμ᾽ ἔτι.

Χορός

οὔκ, ἐὰν δαίμων Ὀρέστην δεῦρ᾽ ἀπευθύνῃ μολεῖν.

Αἴγισθος

οἶδ᾽ ἐγὼ φεύγοντας ἄνδρας ἐλπίδας σιτουμένους.

Χορός

πρᾶσσε, πιαίνου, μιαίνων τὴν δίκην, ἐπεὶ πάρα.

Αἴγισθος

ἴσθι μοι δώσων ἄποινα τῆσδε μωρίας χάριν.
1670

Χορός

κόμπασον θαρσῶν, ἀλέκτωρ ὥστε⁴⁰ θηλείας πέλας.

Κλυταιμήστρα

μὴ προτιμήσῃς ματαίων τῶνδ᾽ ὑλαγμάτων: <ἐγὼ>

καὶ σὺ θήσομεν κρατοῦντε τῶνδε δωμάτων <καλῶσ>.⁴¹

Ἀγαμέμνων Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 1577-1673 focus

Αἴγισθος

ὦ φέγγος εὖφρον ἡμέρας δικηφόρου.

φαίην ἂν ἤδη νῦν βροτῶν τιμαόρους

θεοὺς ἄνωθεν γῆς ἐποπτεύειν ἄχη,

ἰδὼν ὑφαντοῖς ἐν πέπλοις, Ἐρινύων
1580

τὸν ἄνδρα τόνδε κείμενον φίλως ἐμοί,

χερὸς πατρῴας ἐκτίνοντα μηχανάς.

Ἀτρεὺς γὰρ ἄρχων τῆσδε γῆς, τούτου πατήρ,

πατέρα Θυέστην τὸν ἐμόν, ὡς τορῶς φράσαι,

αὑτοῦ δʼ ἀδελφόν, ἀμφίλεκτος ὢν κράτει,
1585

ἠνδρηλάτησεν ἐκ πόλεώς τε καὶ δόμων.

καὶ προστρόπαιος ἑστίας μολὼν πάλιν

τλήμων Θυέστης μοῖραν ηὕρετʼ ἀσφαλῆ,

τὸ μὴ θανὼν πατρῷον αἱμάξαι πέδον,

αὐτός· ξένια δὲ τοῦδε δύσθεος πατὴρ
1590

Ἀτρεύς, προθύμως μᾶλλον ἢ φίλως, πατρὶ

τὠμῷ, κρεουργὸν ἦμαρ εὐθύμως ἄγειν

δοκῶν, παρέσχε δαῖτα παιδείων κρεῶν.

τὰ μὲν ποδήρη καὶ χερῶν ἄκρους κτένας

ἔθρυπτʼ, ἄνωθεν
1595

ἀνδρακὰς καθήμενος.

ἄσημα δʼ αὐτῶν αὐτίκʼ ἀγνοίᾳ λαβὼν

ἔσθει βορὰν ἄσωτον, ὡς ὁρᾷς, γένει.

κἄπειτʼ ἐπιγνοὺς ἔργον οὐ καταίσιον

ᾤμωξεν, ἀμπίπτει δʼ ἀπὸ σφαγὴν ἐρῶν,

μόρον δʼ ἄφερτον Πελοπίδαις ἐπεύχεται,
1600

λάκτισμα δείπνου ξυνδίκως τιθεὶς ἀρᾷ,

οὕτως ὀλέσθαι πᾶν τὸ Πλεισθένους γένος.

ἐκ τῶνδέ σοι πεσόντα τόνδʼ ἰδεῖν πάρα.

κἀγὼ δίκαιος τοῦδε τοῦ φόνου ῥαφεύς.

τρίτον γὰρ ὄντα μʼ ἐπὶ δυσαθλίῳ πατρὶ
1605

συνεξελαύνει τυτθὸν ὄντʼ ἐν σπαργάνοις·

τραφέντα δʼ αὖθις ἡ δίκη κατήγαγεν.

καὶ τοῦδε τἀνδρὸς ἡψάμην θυραῖος ὤν,

πᾶσαν συνάψας μηχανὴν δυσβουλίας.

οὕτω καλὸν δὴ καὶ τὸ κατθανεῖν ἐμοί,
1610

ἰδόντα τοῦτον τῆς δίκης ἐν ἕρκεσιν.

Χορός

Αἴγισθʼ, ὑβρίζειν ἐν κακοῖσιν οὐ σέβω.

σὺ δʼ ἄνδρα τόνδε φὴς ἑκὼν κατακτανεῖν,

μόνος δʼ ἔποικτον τόνδε βουλεῦσαι φόνον·

οὔ φημʼ ἀλύξειν ἐν δίκῃ τὸ σὸν κάρα
1615

δημορριφεῖς, σάφʼ ἴσθι, λευσίμους ἀράς.

1617

Αἴγισθος

σὺ ταῦτα φωνεῖς νερτέρᾳ προσήμενος

κώπῃ, κρατούντων τῶν ἐπὶ ζυγῷ δορός;

γνώσῃ γέρων ὢν ὡς διδάσκεσθαι βαρὺ

τῷ τηλικούτῳ, σωφρονεῖν εἰρημένον.
1620

δεσμὸς δὲ καὶ τὸ γῆρας αἵ τε νήστιδες

δύαι διδάσκειν ἐξοχώταται φρενῶν

ἰατρομάντεις. οὐχ ὁρᾷς ὁρῶν τάδε;

πρὸς κέντρα μὴ λάκτιζε, μὴ παίσας μογῇς.

Χορός

γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης μένων
1625

οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνων ἅμα

ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδʼ ἐβούλευσας μόρον;

Αἴγισθος

καὶ ταῦτα τἄπη κλαυμάτων ἀρχηγενῆ.

Ὀρφεῖ δὲ γλῶσσαν τὴν ἐναντίαν ἔχεις.

ὁ μὲν γὰρ ἦγε πάντʼ ἀπὸ φθογγῆς χαρᾷ,
1630

σὺ δʼ ἐξορίνας νηπίοις ὑλάγμασιν

ἄξῃ· κρατηθεὶς δʼ ἡμερώτερος φανῇ.

Χορός

ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσῃ,

ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδʼ ἐβούλευσας μόρον,

δρᾶσαι τόδʼ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως.
1635

Αἴγισθος

τὸ γὰρ δολῶσαι πρὸς γυναικὸς ἦν σαφῶς·

ἐγὼ δʼ ὕποπτος ἐχθρὸς ἦ παλαιγενής.

ἐκ τῶν δὲ τοῦδε χρημάτων πειράσομαι

ἄρχειν πολιτῶν· τὸν δὲ μὴ πειθάνορα

ζεύξω βαρείαις οὔτι μοι σειραφόρον
1640

κριθῶντα πῶλον· ἀλλʼ ὁ δυσφιλὴς σκότῳ

λιμὸς ξύνοικος μαλθακόν σφʼ ἐπόψεται.

Χορός

τί δὴ τὸν ἄνδρα τόνδʼ ἀπὸ ψυχῆς κακῆς

οὐκ αὐτὸς ἠνάριζες, ἀλλά νιν γυνὴ

χώρας μίασμα καὶ θεῶν ἐγχωρίων
1645

ἔκτεινʼ;Ὀρέστης ἆρά που βλέπει φάος,

ὅπως κατελθὼν δεῦρο πρευμενεῖ τύχῃ

ἀμφοῖν γένηται τοῖνδε παγκρατὴς φονεύς;

1649

Αἴγισθος

ἀλλʼ ἐπεὶ δοκεῖς τάδʼ ἔρδειν καὶ λέγειν, γνώσῃ τάχα

εἶα δή, φίλοι λοχῖται, τοὔργον οὐχ ἑκὰς τόδε.
1650

Χορός

εἶα δή, ξίφος πρόκωπον πᾶς τις εὐτρεπιζέτω.

Αἴγισθος

ἀλλὰ κἀγὼ μὴν πρόκωπος οὐκ ἀναίνομαι θανεῖν.

Χορός

δεχομένοις λέγεις θανεῖν σε· τὴν τύχην δʼ αἱρούμεθα.

Κλυταιμήστρα

μηδαμῶς, ὦ φίλτατʼ ἀνδρῶν, ἄλλα δράσωμεν κακά.

ἀλλὰ καὶ τάδʼ ἐξαμῆσαι πολλά, δύστηνον θέρος.
1655

πημονῆς δʼ ἅλις γʼ ὑπάρχει· μηδὲν αἱματώμεθα.

στείχετʼ αἰδοῖοι γέροντες πρὸς δόμους, πεπρωμένοις τούσδε

πρὶν παθεῖν εἴξαντες ὥρᾳ· χρῆν τάδʼ ὡς ἐπράξαμεν.

εἰ δέ τοι μόχθων γένοιτο τῶνδʼ ἅλις, δεχοίμεθʼ ἄν,

δαίμονος χηλῇ βαρείᾳ δυστυχῶς πεπληγμένοι.
1660

ὧδʼ ἔχει λόγος γυναικός, εἴ τις ἀξιοῖ μαθεῖν.

Αἴγισθος

ἀλλὰ τούσδʼ ἐμοὶ ματαίαν γλῶσσαν ὧδʼ ἀπανθίσαι

κἀκβαλεῖν ἔπη τοιαῦτα δαίμονος πειρωμένους,

σώφρονος γνώμης θʼ ἁμαρτεῖν τὸν κρατοῦντά θʼ ὑβρίσαι.

Χορός

οὐκ ἂν Ἀργείων τόδʼ εἴη, φῶτα προσσαίνειν κακόν.
1665

Αἴγισθος

ἀλλʼ ἐγώ σʼ ἐν ὑστέραισιν ἡμέραις μέτειμʼ ἔτι.

Χορός

οὔκ, ἐὰν δαίμων, Ὀρέστην δεῦρʼ ἀπευθύνῃ μολεῖν.

Αἴγισθος

οἶδʼ ἐγὼ φεύγοντας ἄνδρας ἐλπίδας σιτουμένους.

Χορός

πρᾶσσε, πιαίνου, μιαίνων τὴν δίκην, ἐπεὶ πάρα.

Αἴγισθος

ἴσθι μοι δώσων ἄποινα τῆσδε μωρίας χάριν.
1670

Χορός

κόμπασον θαρσῶν, ἀλέκτωρ ὥστε θηλείας πέλας.

Κλυταιμήστρα

μὴ προτιμήσῃς ματαίων τῶνδʼ ὑλαγμάτων· ἐγὼ

καὶ σὺ θήσομεν κρατοῦντε τῶνδε δωμάτων καλῶς.

Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 1560 focus

ΧΟ.

ὄνειδος ἥκει τόδ᾽ ἀντ ὀνείδους.
1560

δύσμαχα δ᾽ ἔστι κρῖναι.

φέρει φέροντ, ἐκτίνει δ᾽ ὁ καίνων.

μίμνει δὲ μίμνοντος ἐν θρόνῳ Διὸς

παθεῖν τὸν ἔρξαντα. θέσμιον γάρ·

τίς ἂν γονὰν ἀραῖον ἐκβάλοι δόμων;
1565

κεκόλληται γένος πρὸς ἄτᾳ.

Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 1560 focus

Ζυγὸς Ε
ἀντ. θ'.

ὄνειδος ἥκει τόδ᾽ ἀντ᾽ ὀνείδους.

δύςμαχα δ᾽ ἔστι κρῖναι.

φέρει φέροντ', ἐκτίνει δ᾽ ὁ καίνων.

μίμνει δὲ μίμνοντος ἐν θρόνῳ Διὸς
1530

παθεῖν τὸν ἔρξαντα. θέσμιον γάρ.

τίς ἂν γονὰν ἀραῖον ἐκβάλοι δόμων;

κεκόλληται γένος προςάψαι.

ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) Experimental (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1560 focus

ΧΟΡΟΣ

Ὄνειδος ἥκει τόδ' ἀντ' ὀνείδους,

Ant. 3.

δύσμαχα δ' ἔστι κρῖναι·

φέρει φέροντ', ἐκτίνει δ' ὁ καίνων·

μίμνει δὲ μίμνοντος ἐν θρόνῳ χρόνῳ (cf. Eum. 18) Διὸς

παθεῖν τὸν ἔρξαντα· θέσμιον γάρ·
1560

τίς ἂν γονὰν ἀραῖον ῥᾶον (ῥᾷ- Tr) ἐκβάλοι δόμων ;

κεκόλληται γένος πρὸς ἄτᾳ προσάψαι.

¹

ΧΟΡΟΣ

Ἰὼ γὰ γᾶ, εἴθ' ἔμ' ἐδέξω,

πρὶν τόνδ' ἐπιδεῖν ἀργυροτοίχου

δροίτης κατέχοντα χαμεύνην.

Τίς ὁ θάψων νιν ; τίς ὁ θρηνήσων ;

ἦ σὺ τόδ' ἔρξαι τλήσῃ, κτείνασ'

ἄνδρα τὸν αὑτῆς ἀποκωκῦσαι,

ψυχῇ τ' ἄχαριν χάριν ἀντ' ἔργων

μεγάλων ἀδίκως ἐπικρᾶναι ;

Τίς δ' ἐπιτύμβιον αἶνον ἐπ' ἀνδρὶ θείῳ

σὺν δακρύοις ἰάπτων

ἀληθείᾳ φρενῶν πονήσει ;

Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 1560 focus

ὄνειδος ἥκει τόδ᾽ ἀντ᾽ ὀνείδους.

δύσμαχα δ᾽ ἐστὶ κρῖναι.
1560

φέρει φέροντ᾽, ἐκτίνει δ᾽ ὁ καίνων.

μίμνει δὲ μίμνοντος ἐν θρόνῳ Διὸς

παθεῖν τὸν ἔρξαντα· θέσμιον γάρ.

τίς ἂν γονὰν ἀραῖον ἐκβάλοι δόμων;

κεκόλληται γένος προσάψαι.

1565

ΚΛ.

Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 1560 focus

ὄνειδος ἥκει τόδ᾽ ἀντ᾽ ὀνείδους,

1560

δύσμαχα δ᾽ ἐστι κρῖναι.

φέρει φέροντ᾽, ἐκτίνει δ᾽ ὁ καίνων·

μίμνει δὲ μίμνοντος ἐν θρόνωι Διὸς

παθεῖν τὸν ἔρξαντα· θέσμιον γάρ.

τίς ἂν γονὰν ἀραῖον ἐκβάλοι δόμων;

1565

κεκόλληται γένος πρὸς ἄται.

Aeschyli Agamemnon (OCR draft) Experimental (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 1560 focus

ΧΟ.

ὄνειδος ἥκει τόδ᾽ ἀντ᾽ ὀνείδους.

δύσμαχα δ᾽ ἐστὶ κρῖναι.

φέρει φέροντ᾽, ἐκτίνει δ᾽ ὁ καίνων.

μένει δὲ μίμνοντος ἐν θρόνωι Διὸς

παθεῖν τὸν ἔρξαντα· θέσμιον γάρ.
1565

τίς ἂν γονὰν ἀραῖον ἐκβάλοι δόμων;

κεκόλληται γένος πρὸς ἄται.

Translations (8)

Agamemnon Perseus (Aeschylus. The poetical works of Robert Browning, Volume 13. Browning, Robert, translator; Berdoe, Edward, editor. London: Smith, Elder and Co., 1889.) — 1577-1673 focus

AIGISTHOS.

O light propitious of day justice-bringing!

I may say truly, now, that men’s avengers,

The gods from high, of earth behold the sorrows —

Seeing, as I have, i’ the spun robes of the Erinues,
1580

This man here lying, — sight to me how pleasant! —

His father’s hands’ contrivances repaying.

For Atreus, this land’s lord, of this man father,

Thuestes, my own father — to speak clearly —

His brother too, — being i’ the rule contested, —
1585

Drove forth to exile from both town and household:

And, coming back, to the hearth turned, a suppliant,

Wretched Thuestes found the fate assured him

— Not to die, bloodying his paternal threshold

Just there: but host-wise this man’s impious father
1590

Atreus, soul-keenly more than kindly, — seeming

To joyous hold a flesh-day, — to my father

Served up a meal, the flesh of his own children.

The feet indeed and the hands’ top divisions

He hid, high up and isolated sitting:
1595

But, their unshowing parts in ignorance taking,

He forthwith eats food — as thou seest — perdition

To the race: and then, ’ware of the deed ill-omened,

He shrieked O! — falls back, vomiting, from the carnage,

And fate on the Pelopidai past bearing
1600

He prays down — putting in his curse together

The kicking down o’ the feast — that so might perish

The race of Pleisthenes entire: and thence is

That it is given thee to see this man prostrate.

And I was rightly of this slaughter stitch-man:

Since me, — being third from ten, — with my poor father
1605

He drives out — being then a babe in swathe-bands:

But, grown up, back again has justice brought me:

And of this man I got hold — being without-doors —

Fitting together the whole scheme of ill-will.

So, sweet, in fine, even to die were to me,
1610

Seeing, as I have, this man i’ the toils of justice!

CHOROS.

Aigisthos, arrogance in ills I love not.

Dost thou say — willing, thou didst kill the man here,

And, alone, plot this lamentable slaughter?

I say — thy head in justice will escape not
1615

The people’s throwing — know that! — stones and curses!

1617

AIGISTHOS.

Thou such things soundest — seated at the lower

Oarage to those who rule at the ship’s mid-bench?

Thou shalt know, being old, how heavy is teaching

To one of the like age — bidden be modest!
1620

But chains and old age and the pangs of fasting

Stand out before all else in teaching, — prophets

At souls’-cure! Dost not, seeing aught, see this too?

Against goads kick not, lest tript-up thou suffer!

CHOROS.

Woman, thou, — of him coming new from battle
1625

Houseguard — thy husband’s bed the while disgracing, —

For the Army-leader didst thou plan this fate too?

AIGISTHOS.

These words too are of groans the prime-begetters!

Truly a tongue opposed to Orpheus hast thou:

For he led all things by his voice’s grace-charm,
1630

But thou, upstirring them by these wild yelpings,

Wilt lead them! Forced, thou wilt appear the tamer!

CHOROS.

So — thou shalt be my king then of the Argeians —

Who, not when for this man his fate thou plannedst,

Daredst to do this deed — thyself the slayer!
1635

AIGISTHOS.

For, to deceive him was the wife’s part, certes:

I was looked after — foe, ay, old-begotten!

But out of this man’s wealth will I endeavour

To rule the citizens: and the no-man-minder

— Him will I heavily yoke — by no means trace-horse,
1640

A corned-up colt! but that bad friend in darkness,

Famine its housemate, shall behold him gentle.

CHOROS.

Why then, this man here, from a coward spirit,

Didst not thou slay thyself? But, — helped, — a woman,

The country’s pest, and that of gods o’ the country,
1645

Killed him! Orestes, where may he see light now?

That coming hither back, with gracious fortune,

Of both these he may be the all-conquering slayer?

1649

AIGISTHOS.

But since this to do thou thinkest — and not talk — thou soon shalt know!

Up then, comrades dear! the proper thing to do—not distant this!
1650

CHOROS

Up then! hilt in hold, his sword let everyone aright dispose!

AIGISTHOS.

Ay, but I myself too, hilt in hold, do not refuse to die.

CHOROS.

Thou wilt die, thou say’st, to who accept it. We the chance demand.

KLUTAIMNESTRA.

Nowise, O belovedest of men, may we do other ills!

To have reaped away these, even, is a harvest much to me.
1655

Go, both thou and these the old men, to the homes appointed each,

Ere ye suffer! It behoved one do these things just as we did:

And if of these troubles there should be enough — we may assent

— By the Daimon’s heavy heel unfortunately stricken ones!

So a woman’s counsel hath it — if one judge it learning-worth.
1660

AIGISTHOS.

But to think that these at me the idle tongue should thus o’erbloom,

And throw out such words — the Daimon’s power experimenting on —

And, of modest knowledge missing, — me, the ruler, . . .

CHOROS.

Ne’er may this befall Argeians — wicked man to fawn before!
1665

AIGISTHOS.

Anyhow, in after days, will I, yes, I, be at thee yet!

CHOROS.

Not if hither should the Daimon make Orestes straightway come!

AIGISTHOS.

O, I know, myself, that fugitives on hopes are pasture-fed!

CHOROS.

Do thy deed, get fat, defiling justice, since the power is thine!

AIGISTHOS.

Know that thou shalt give me satisfaction for this folly’s sake!
1670

CHOROS.

Boast on, bearing thee audacious, like a cock his females by!

KLUTAIMNESTRA.

Have not thou respect for these same idle yelpings! I and thou

Will arrange it, o’er this household ruling excellently well.

The Agamemnon (OCR draft) Experimental (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 1560 focus

This reproach comes in return for reproach; and difficult it is to decide—one spoils the spoiler, and the slayer makes full atonement. And there abides, so long as Jove abideth, [the rule] that the doer in time shall suffer. For 'tis the statute , Who can expel from the house the brood of curses? the race is wedded to calamity.

CLYTEMNESTRA

AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1560 focus

Seule, Iphigénie, pleine de tendresse, Iphigénie, sa fille, ira comme il sied, au-devant de son père, sur la rive du fleuve impétueux des douleurs ¹, et, jetant ses bras autour de son cou, l'accueillera de son baiser.

Même mouvement.

LE CHŒUR

L'outrage répond à l'outrage : prononcer est tâche ardue. Qui prétendait prendre est pris, qui a tué paye sa dette. Une loi doit régner, tant que Zeus règnera : « Au coupable le châtiment ² ».

Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 1560 focus

Thus inſult treads on inſult. Of these things

1735

Hard is it to decide. Th’ infected ſtain

Communicates th’ infection;

murder calls

For blood; and outrage on th’ injurious head,

At Jove’s appointed time, draws outrage down.
1740

Thus, by the laws of nature, ſon ſucceeds

To fire; and who ſhall drive him from the house?

CLYTEMNESTRA.

Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 1560 focus

Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 1560 focus

English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 1560 focus

Lo! sin by sin and sorrow dogg'd by sorrow—

And who the end can know?

The slayer of to-day shall die to-morrow—

The wage of wrong is woe.

While Time shall be, while Zeus in heaven is lord,
1825

His law is fixed and stern;

On him that wrought shall vengeance be outpoured—

The tides of doom return.

The children of the curse abide within

These halls of high estate—
1830

And none can wrench from off the home of sin

The clinging grasp of fate.

Clytemnestra.

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.) — 1560 focus

Schmachwort erhebt sich hier gegen Schmachwort.
1510

Dunkel umhüllt den Ausgang.

Wer fällte, fällt; wieder büßt der Mörder.

So lange Zeus waltet, waltet dies Gesek:

Wie Jeder that, also muß er leiden.

Wer stößt ein Kind vom Hause, mag's dem Fluche weih'n?
1515

Unlösbar haftet Zweig am Stamme.

Klytämneftra.

Commentary

Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus

1472. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-847

τόνδ' ἀπέτισεν τέλεον

νεαροῖς

Farn. quae etiam Spanhemii mala coniectura erat. Recte autem in edd. vett. haec coniunguntur,

τόνδ' ἀπέτισεν τέλεον νεαροῖς ἐπιθύσας

. Non intellexerunt haec verba qui cum Stanleio virgulam post

ἀπέτισεν

posuerunt idque verbum verterunt punivit, quae non est activi potestas. Hoc dicit poeta,

τόνδε ἀπέτισεν τέλεον νεαροῖς, θύσας αὐτόν

, hunc adultum persolvit ut vindictam pueris, propter eos mactatum.

1472

1475. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-848

πῶ Auratus

πῶς, πῶς

. Hesychius

πῶ, ποῦ, ὅθεν, ὁπόθεν. Δωρίς

. Significat qua ratione. Rectius Etym. M. p. 773, 18.

πόθεν

interpretatur, male ille tamen ex eo factum censens. In Farn. deest

δέ

1475

1479. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-849

μέλας Mireris fuisse qui

μελαίνης

scriberent, nescientes

μέλας

ultima longa esse. προβαίνων

προβαίνων

Canterus. Libri

προσβαίνων

. δίκαν Butleri coniecturam,

δίκην

pro

δὲ καί

, mutatam in

δίκαν

recepit Scholefieldius, sic interpretans, "quo quum processerit, poenas solvet, vel faciet ut solvantur poenae, ob concretum rorem sanguinis liberorum voratorum.” Nihil lucri ex languidiore sententia.

1479

1480. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-850

πάχνᾳ Libri

πάχνα κουροβόρῳ παρέξει

. Auratus et Casaubonus

πάχναν κουροβόρον

. Deinde

προσέξει

Auratus assentiente Cantero. Meam emendationem

πάχνᾳ

receperunt novissimi editores. Neque alia mutatione opus est.

Ὅποι δὲ καὶ προβαίνων

idem est atque

ὅποι δ᾽ ἂν καὶ προβαίνῃ

. Sensus est, et quoquo progrediens nativoro cruori eas exhibebit, scilicet

ὁμοσπόρους ἐπιρροὰς αἱμάτων

1480

1481. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-851

ἰώ, ἰώ In Ven.

ἡμιχόριον

praefixum.

ἰὼ ἰὼ

Farn. Vict.

ἰὼ

semel Ven. Flor.

1481

1483. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-852

τί ποτ' εἴπω; Farn. hic quoque

τί ποτ' ἆρ᾽ εἴπω;

et mox

ἐκπνείων

1483

1485. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-853

εὐσεβεῖν

εὐσεβεῖ

Flor.

1485

1486. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-854

ἀνελεύθερον

ἀνελεύθερα

hic quoque Farn.

1486

1489. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-855

NA Ante hunc versum in libris hi duo leguntur,

οὔτ᾽ ἀνελεύθερον οἶμαι θάνατον τῷδε γενέσθαι.

Schützius

οὐκ

, quem secutus est Blomfieldius. Sed hos duos versus ab Aeschylo abiudicavit Seidlerus de versibus dochm. p. 408. cum quo etsi dissentiebam in dissertatione de versibus spuriis apud Aeschylum p. IX. (Opusc. II. p. 82.), tamen nunc assentior. Nam ut hiatus excusationem habere videatur a pausa quae post

γενέσθαι

est, tamen frigent maxime hi versus produntque manum interpretis, rationem reddentis eorum quae sequuntur.

1489

1490. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-856

NA Signum interrogandi recte apposuit Schützius. Blomfieldius, dubitans de interrogatione propter sequens

ἀλλά

(id quomodo dubitari potuerit non video), Dobraei praeclaram, quam vocat, emendationem recepit,

δολοκτόνῳ ἄτῃ

. Miror Dobraei, viri recto iudicio insignis, hanc fuisse coniecturam, quae prorsus absurda est. Sermo est enim de doloso sacrificio Iphigeniae.

1490

1492-1493. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-857

ἀλλ᾽ ἐμὸν ἐκ τοῦδ᾽ ἔρνος ἀερθὲν τῆς πολυκλαύτης Ἰφιγενείας, ἄξια δράσας, ἄξια πάσχων, Libri

τὴν πολύκλαυτόν τ' Ἰφιγένειαν ἀνάξια δράσας, ἄξια πάσχων

. Porsonus ad Medeae v. 822.

τὴν πολυκλαύτην

. Infeliciter Elmsleius ad Med. v. 807.

τ' Ἰφιγένειαν

deleri volebat. Monui in adnotatione ad interpretationem Humboldti scribendum esse

ἀλλ᾽ ἐμὸν ἐκ τοῦδ᾽ ἔρνος ἀερθὲν τῆς πολυκλαύτης Ἰφιγενείας, ἄξια δράσας, ἄξια πάσχων,

i. e.

ἄξια ἀξίων δραμάτων πάσχων

. Nimirum grammaticus quum ab- surde dici putaret

ἄξια δράσας

, scribendumque esse

ἀνάξια

, huic verbo cetera, ut metro ne repugnarent, accommodaverat.

1497. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-858

φροντίδος

Ven. Flor.

φροντίδων

Farn. Vict. Assentior Blomfieldio

φροντίδος

magis probanti, qui tamen cum aliis

φροντίδος στερηθείς

iungit et

ἀμηχανῶ

εὐπάλαμον μέριμναν

refert. In edd. Vict. Cant. omissis interpunctionibus

στερηθεὶς φροντίδων μέριμναν

constructa videntur, neque id non videtur recte fieri, praesertim si

φροντίδος μέριμναν

ἀμηχανῶ

pendeat. Sic Sophocles El. v. 959.

ᾗ πάρεστι μὲν στένειν πλούτου πατρῴου κτῆσιν ἐστερημένῃ.

1497

1498. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-859

ἀπάλαμον Libri

εὐπάλαμνον

. Porsonus

εὐπάλαμον

. Librorum scriptura suspicionem facit scriptum fuisse

ἀπάλαμνον

, notiorem librariis formam, pro

ἀπάλαμον

. Neque dubito quin

ἀπάλαμον

posuerit Aeschylus, more eo quo per epitheta effectus verbi adiuncti significatur. Metrum non obstat, quum etiam alia huiusmodi verba, praeter constantem in

ἀθάνατος

usum, ad epicorum exemplum prima syllaba producta inveniantur, ut

ἀκάματον

apud Sophoclem Ant. v. 339. ipsumque

ἀπάλαμον

apud Pindarum Ol. I. 95.

1498

1499. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-860

ὅπᾳ

ὅπα

, superscripto

, Farn. Elmsleius ad Heracl. 595.

ὅποι

, cui recte ne Blomfieldius quidem obtemperavit.

1499

1500. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-861

δημοσθενῆ

δημοσφαλῆ

Ven.

1500

1501. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-862

ψεκάς

ψακὰς

Blomfieldius. Libri

ψεκάς

1501

1502. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-863

θηγάνει

δίκῃ

Flor. Vict.

δίκα

, superscripto

ῃ

, Ven.

δίκῃ

, superscripto

, Farn.

δίκην

Aurati emendatio est. Deinde libri

θήγει

. Ex mea emendatione

θηγάνει

in novissimas editiones receptum. Hesychius, fortasse ex hoc ipso loco,

θηγάνει, ὀξύνει

1502

1503. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-864

θηγάναις Libri

θηγάναις

. Correxit Pauwius.

1503

1504. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-865

εἴθε μ' ἐδέξω Hemichorii signum habent Ven. Flor.

εἶτ' ἐμ' ἐδέξω

sic Vict. Porsonus

εἶθ᾽ ἔμ᾽ ἐδέξω

. Sic optaret chorus ut ipse pro Agamemnone obiisset. At non hoc, sed prius se mortuum esse mavult quam pereuntem videret illum. Itaque recte Farn.

εἴθε μ' ἐδέξω

. Deinde Blomfieldius et Scholefieldius per negligentiam, opinor,

ἐσιδεῖν

. Libri enim

ἐπιδεῖν

1504

1506. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-866

κατέχοντα χαμεύναν

δροίτῃ νῦν κατέχοντα χαμεύναν

Farn. Vict. Triclinii additamentum

νῦν

, quo versus acatalectus fieret, omittunt Ven. Flor. delevitque, a Porsono uncis inclusum, Schützius. Memorant

δροίτην

ex Aeschylo Etym. M. p. 288, 5. Eustathius p. 1726, 11. nomen illud etiam

δρύτην

scribi, nominatimque Eustathius hoc in loco, testantes. Disseruit de eo vocabulo in glossario Blomfieldius. Conf. etiam Zonaras p. 571.

1506

1509. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-867

πλήσῃ Libri

κλήσει

vel

πλήσῃ

. αὐτῆς Deinde

αὐτῆς

Ven. Flor. Vict.

αὑτῆς

male Farn. adscitum tamen a Blomfieldio.

1509

1510-1512. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-868

κτείνασ' ... ἀποκωκῦσαι ... ἐπικρᾶναι Edd. vett.

ἀποκωκύσαι ψυχὴν ἄχαριν χάριν ἀντ᾽ ἔργων μεγάλων ἀδίκως ἐπικράναι

. Servatus pravus accentus

ἀποκωκύσαι

in Porsoniana, quae tamen

ἐπικρᾶναι

dedit.

ἀποκωκῦσαι

Farn. Displicet asyndeton, mallesque pro altero horum verborum legi participium. Verum non ita scripsit Aeschylus, sed sic,

κτείνασ' ἄνδρα τὸν αὑτῆς ἀποκωκῦσαι (scilicet αὐτόν), ψυχῇ τ' ἄχαριν χάριν ἀντ᾽ ἔργων μεγάλων ἀδίκως ἐπικρᾶναι.

1513. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-869

ἐπιτύμβιον αἰῶ Inutilem Stanleii sive potius Vossii coniecturam,

ἐπιτύμβιον αἶνον

, receperunt Schutzius, Blomfieldius, Scholefieldius, probavitque G. Bernhardy in Syntaxi p. 108. non memores

λάσκων

neutraliter dictum esse, ut in Suppl. v. 531.

1513

1514. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-870

σὺν δακρύοις

σὺν δακρύοιν

Flor. Vict. quod Porsonus in

σὺν δάκρυσιν

mutavit. Ven. Farn.

σὺν δακρύοις

. Hoc tenui, congruens cum strophicis, si ea recte emendavi.

1514

1516. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-871

οὔτε ... λέγειν

οὔτε προσήκει

Farn. Deinde Auratus

μέλειν

pro

λέγειν

1516

1518. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-872

κάππεσε, κάτθανε Porsonus in Adv. p. 139. deleri volebat

κάππεσε, κάτθανε

. Dubitavit de scriptura propter augmenti omissionem Elmsleius ad Med. v. 1380.

κάππεσε κάτθανεν

Farn.

1518

1519. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-873

τῶν ἐξ οἴκων Auratus

τῶν ἐξοίκων

. Declarant rem haec in Choeph. v. 424.

ἰώ, ἰὼ δαΐα πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς ἄνευ πολιτῶν ἄνακτ', ἄνευ δὲ πενθημάτων ἔτλης ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.

Itaque nulla mutandi caussa est. Nam

τῶν ἐξ οἴκων

de domesticis dictum sequebatur autem, ut coniici potest (nam post hunc duo versus excidisse antisystema docet), neque alios patiemur comitari funus.

1519

1522-1526. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-874

ἀλλ' Ἰφιγένειά νιν ἀσπασίως ... φιλήσει Libri

ἀλλ᾽ Ἰφιγένειαν· ἵν' ἀσπασίως - φιλήσῃ

. Haec etsi sic scripta esse potuerunt, si praegressa, quae exciderunt, permittebant, tamen tam parum id veri simile est ut non dubitandum videatur quin recte emendaverit Iacobus

ἀλλ᾽ Ἰφιγένειά νιν ἀσπασίως φιλήσει

1525. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-875

ἀχέων

Ven. Explicant

πόρθμευμ᾽ ἀχέων

non sane ab- surde: sed nescio tamen an scripserit Aeschylus

πόρθμευμα νεκρῶν

1525

1526. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-876

χεῖρε βαλοῦσα Libri

χείρε βάλοισα

. Emendavit Porsonus. Euripides Androm. v. 115.

πρὸς τόδ᾽ ἄγαλμα θεᾶς ἱκέτις πέρι χεῖρε βαλοῦσα

. Deinde vulgo

φιλήσει

. Vide ad v. 1522.

1526

1527. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-877

ὄνειδος ἥκει Recte perspexit Wunderlichius in Obs. crit. p. 48. convicium pro convicio sic esse intelligendum, ut propter iniuriam, quam sacrificanda filia matri fecit, ipsi nunc a Clytaemnestra par referatur. Quae sequuntur sic accipienda, aufert Clytaemnestra auferentem, luitque qui occidit.

1527

1530. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-878

ἐν χρόνῳ Libri

χρόνῳ

. Schützii emendatio est

χρόνῳ

. Pindarus Οl. ΙΙ. 106.

τὰ δ᾽ ἐν τῇδε Διὸς ἀρχῇ ἀλιτρὰ κατὰ γᾶς δικάζει τις ἐχθρᾷ λόγον φράσαις ἀνάγκῃ

1530

1531-1533. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-879

ἀραῖον ... κεκόλληται γένος προσόψει Libri

θέσμιον γὰρ τίς ἂν γονὴν ῥᾷον ἐκβάλοι δόμων, κεκόλληται etc

. Mea emendatio,

ἀραῖον

, recepta a novissimis editoribus. Sed

θέσμιον γάρ

separandum est a ceteris verbis: quo significatur legem hanc esse, ut puniatur qui male fecerit. Perspexit hoc I. Symmons in adnotatione ad Anglicam interpretationem Agamemnonis p. 145. Deinde libri

γένος προσάψαι

. Stanleius coniecit

γένος προσάψαν

, Schutzius

γένους προσάψει

. Blomfieldius edidit

κεκόλληται γένος πρὸς ἄτα

, multus in demonstranda permutatione harum litterarum

. Recepit hanc quam praeclaram vocat emendationem Scholefieldius, admisitque E. Leutschius in Schneidewini Philologo vol. I. p. 120. Scholefieldius, si quis dubitet, videre iubet Porsonum ad Med. v. 553. Scilicet Porsonus permutari

illo loco docuit. At nemo dubitabit quin

ἄτᾳ

facile in

ἄψαι

abire potuerit: illud autem permulti dubitabunt, aptane sit ista quam Blomfieldius intulit sententia. Videbunt enim non esse omnino aptam neque ullo pacto cohaerere cum praecedentibus. Ferri

πρὸς ἄτα

posset, si non

γένος

, sed

δίκη

vel

τίσις

κεκολλῆσθαι diceretur, praegresso versu in parenthesi apposito. Hic, praesertim si asyndeton recte se habet, aliquid exspectatur quo graviter confirmetur id quod praecedente versu dictum est. Ideo ego coniiciebam

κεκόλληται γένος πρὸς ἅψιν

, sententia bona, sed vocabulo neque apto satis neque usitato tragoediae. Id Aeschylus sic potius dixisset,

κεκόλληται γένος πρὸς ἧπαρ

. Scribendum potius erat

κεκόλληται γένος προσόψει.

Confirmans chorus quod dixerat, non pellendam domo fuisse et neci tradendam filiam, graviter addit, prolem adspectu cum parentibus esse coniunctam.

1534. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-880

ἐνέβης Libri

ἐνέβη

. Emendavit Canterus,

ἐνέβης

scribendum videri dicens. Id plerique viri docti probarunt: recte, ut videtur. Nam ut supra ubique Clytaemnestra modo improbat, modo probat chori dicta, sic hic quoque. Defendi quidem potest

ἐνέβη

, si de Agamemnone intelligatur: sed obscurior tamen et minus elegans haec ratio est. Quod si servandum esset

ἐνέβη

, rectius scriberetur

χρησμός

, ut Casaubonus voluit: quamquam ne hoc quidem probandum est, quum

χρησμός

, quod vocabulum hic ad chori vaticinium refertur, non possit pronomine suo

ὅδε

carere.

οὖν

Vict. et, ut videtur, Farn.

οὖν

, ut videtur, Ven. Flor.

1534

1536. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-881

Πλεισθενιδᾶν

, superscripto

οιδ

, Farn. Tzetzes in Exegesi Iliadis p. 68, 19.

ὁ Ἀγαμέμνων, ὁμοίως δὲ καὶ Μενέλαος, καθ' Ἡσίοδον καὶ Αἰσχύλον (hic et v. 1570.) Πλεισθένους υἱοῦ Ἀτρέως παῖδες νομίζονται

, et p. 69, 3.

κατὰ δὲ Ἡσίοδον καὶ Αἰσχύλον καὶ ἄλλους τινὰς Ἀτρέως καὶ Ἀερόπης Πλεισθένης: Πλεισθένους δὲ καὶ Κλεόλλας τῆς Δίαντος Ἀγαμέμνων, Μενέλαος, καὶ Ἀναξιβία· νέου δὲ τοῦ Πλεισθένους τελευτήσαντος ὑπὸ τοῦ πάππου αὐτῶν ἀνατραφέντες Ἀτρέως Ἀτρεῖδαι πολλοῖς

(scr.

τοῖς πολλοῖς

)

ἐνομίζοντο

. Eadem, sed Aeropen Plisthenis uxorem fuisse, schol. ad Il. II. 249.

1536

1537. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-882

θρέψει

Ven. Flor.

θύσει

Vict. et superscripto

Farn.

1537

1538. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-883

δυσπλήρωτον

δύσπλητά περ

Flor. Deinde

ὁ δέ

Farn.

ὁ δὲ

Vict.

ὁ δὲ

primus Auratus.

1538

1540. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-884

NA Hic versus deest in Farn.

1540

1541. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-885

τε

δὲ

mutandum videbatur Aurato.

1541

1542-1543. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-886

χὤςτ' Libri

πᾶν ἀπόχρη μοι δ᾽ ἀλληλοφόνους

, nisi quod Farn.

ἀποχρῇ

. Malam Canteri coniecturam,

καὶ ἀλληλοφόνους

, ut

τε

καὶ

sibi responderent, admiserunt Blomfieldius et Scholefieldius. At apertum est hoc dicere Clytaemnestram, si mutuis caedibus liberet domum, exiguo se fore contentam.

Μοι

interpretis est,

δ'

autem reliquum ex

χἄσδ'

, quod scriptum fuerat

χᾆδ'

, supra posito

ας

syllabae compendio.

1545. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-887

NA Si imitatus est Aeschylum Attius in Agamemnonidis, cuius fabulae mentionem feci ad v. 764. referri ad hanc orationem poterunt verba quae ex versibus trochaicis excerpta attulit Nonius in v. oblitterare p. 246, 29.

inimicitias Pelopidarum. renovare. exstincta iam oblitteratas memoria

1545

1547. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-888

ἄτην Libri

ἄγην

. Emendavit Auratus.

1547

1548. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-889

ἐφυμνῆσαι Libri

ἐφυμνῆσαι

1548

1550. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-890

χερσὸς

Farn. quod adoptavit Blomfieldius. Deinde libri

ἐκτινόντα

. Auratus

ἐκτινόντα

, quod Schützius et Blomfieldius receperunt, inusitatum aoristum.

1550

1553. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-891

αὑτοῦ τ' ἀδελφόν Libri

αὑτοῦ τ' ἀδελφόν

, recte, ut ex Aegisthi persona dictum, ipsius. Elmsleius ad Med. v. 940.

αὑτοῦ δ᾽ ἀδελφόν

1553

1555. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-892

ἑστίας

ἑστίαν

Auratus et Casaubonus.

1555

1558. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-893

ἀστοξένια δέ

αὐτοῦ ξένια δὲ

Ven.

αὐτοῦ· ξένια δὲ

, iuncto

αὐτοῦ

cum verbis praegressi versus, Vict. et sic, ut videtur, Flor.

αὐτοῦ. ξενίᾳ δὲ

, cum glossa

φιλοξενίᾳ

, Farn. Blomfieldius, quem secutus est Scholefieldius,

αὐτός

scripsit, iunxitque praecedentibus. Monui in adnotationibus ad Agamemnonem Humboldti scribendum esse

ἀστοξένια δέ

Ἀστόξενοι

interprete Hesychio sunt

οἱ γένει μὲν προςήκοντες, ἐπὶ δὲ τῆς ἀλλοδαπῆς γεγονότες

. Fere eadem leguntur in Bekkeri Anecd. p. 456, 5. Alii alia prodidere, de quibus Ruhnkenius dixit ad Timaeum p. 57. commemorans ille etiam permutata

ἀστοξενεῖν

αὐτοξενεῖν

apud Hesychium. Sic apud Moschopulum περὶ σχεδῶν p. 119. bis

αὐτόξενος

pro

ἀστόξενος

legitur, correctum a Valckenario Animadv. ad Ammonium p. 113. Auctoribus ab Ruhnkenio memoratis adde Eustathium p. 485, 20. et Aeschylum Suppl. v. 341. quem locum, quod praeteriisse videtur Ruhnkenium, spectavit Pollux III. 60.

1558

1559. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-894

αὑτοῦ Schützius, vulgatum

αὑτοῦ

in praecedente versu languere sentiens, et illud vocabulum et

Ἀτρεὺς προθύμως μᾶλλον ἢ φίλως

in minore editione ingeniosa sane coniectura delevit, ut sic procederet oratio,

ξένια δὲ τοῦδε δύσθεος πατὴρ πατρὶ τώμῷ

. Sed restituto

ἀστοξένια

patet sublatum esse vitium.

1559

1561. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-895

παιδίων

Vict.

παιδίων

Scaliger. Et sic Ven. Flor. Farn.

1561

1563-1564. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-896

ἔκρυπτ᾽ ἄνωθεν ἀνδρακὰς καθημένοις ἄσημ'· ὁ δ' Libri

ἔθρυπτ᾽ ἄνωθεν ἀνδρακὰς καθήμενος. ἄσημα δ᾽ αὐτῶν etc

. Ad

ἀνδρακάς

in Farn. adscriptum

ἀντὶ τοῦ καθ᾽ ἑαυτόν

. Non potuisse Aeschylum ita scribere manifestum est: neque coniecturae, quibus viri docti haec tentarunt, probari possunt. Verum quod olim putavi, excidisse aliquot versus post v. 1562. non amplius credo, quum vitia orationis facillime tolli possint. Scripsisse enim videtur Aeschylus

ἔκρυπτ᾽ ἄνωθεν ἀνδρακὰς καθημένοις ἄσημ'· ὁ δ᾽ αὐτῶν etc.

Et illud quidem

ὁ δ'

etiam Dindorfius, sed, ut cetera legit, inepte. Est autem

καθημένοις

dativo, non accusativo casu scribendum, quia non illud agebatur ut convivas celaret, sed ut coram convivis Thyesten. De Thyeste Hyginus fab. 88. qui quum vesceretur, Atreus imperavit brachia et ora puerorum afferri. Similiter apud Herodotum I. 119. Harpago filii caput, manus, pedes, in canistro, quo abscondita erant, ostenduntur.

1567. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-897

ἀμπίπτει ... ἐμῶν Libri

ᾤμωξεν ἄν. πίπτει δ᾽ ἀπὸ σφαγῆς ἐρῶν

, nisi quod in Vict. comma est post

ἄν

, et

ἐρῶν

scriptum. Non omnia feliciter Canterus, sed recte tamen

ἀμπίπτει

. Deinde Auratus et Vossius

ἐμῶν

. Id male Wellauerus dictum putat pro

ἀπεμῶν σφαγάς

, genitivo partem significante.

Ἀπὸ σφαγῆς

est a mactatis carnibus, fastidio scilicet affectus. Tuetur autem Aurati emendationem historia.

Ἔμεα

Suida et Zonara p. 700. testibus locus fuit vicinus Mycenis, dictus ita quod ibi carnes filiorum evomuerit Thyestes, ut refert Eustathius p. 184, 12. 1002, 30. et obiter p. 996, 38. atque Etym. M. p. 334, 19.

1567

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

1449-1576. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-789

Kommos bestehend aus drei Strophenpaaren. Die Chorpartieen bestehen immer aus drei Teilen, von welchen den ersten die drei στοίχοι (jeder στοίχος ein Strophenpaar), den zweiten der Koryphaios, den dritten der Gesamtchor vorzutragen scheint. Den Inhalt bildet die verschiedene Auffassung und die sittliche Motivierung des Rachewerks sowie die Anklage der Klytämestra. τίς ἂν Μοίρα: zu 627.

1469-1470. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-799

δώμασι καὶ διφ. Τανταλίδαισιν (Agam. und Menelaos), ein ἓν διὰ δυοῖν.

1471-1472. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-800

„Du waltest im Hause durch die beiden feigen Frauen in einer Weise, die mir das Herz verzehrt." Mit κακόψυχον, welches dem Sinne nach zu γυναικοῖν gehört, vgl. ἀπὸ ψυχῆς κακῆς 1653.

1474. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-801

δίκαν κόρακος, wie der Rabe auf dem Aase. ἐννόμως, in melodischen Weisen (in Gegensatz zum Raben). Vgl. σύμφθογγος οὐκ εὔφωνος 1186.

1475. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-802

ὕμνον, nämlich das folgende Ephymnion. Aschylos macht so öfters das Ephymnion bei der Wiederholung abhängig, Cho.969 von θρευμένους, Suppl. 181 von καλούμενος. ἐπεύχεται: Subjekt ist δαίμων. Nach diesem Worte fehlt ein lambus, wenn es nicht 1455, wie Lachmann vermutet hat, ἀπέφθιτο für ἀπέφθισεν βίον geheissen hat.

1476. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-803

⁴

D. h. „nun hast du einen richtigen Gedanken ausgesprochen, während du vorher in betreff der Helena irrtest."

1477. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-804

τριπάχυντον, dreifach d. i. reichlich gemästet. Vgl. τριγέρων Cho. 313 , τρίπαλτος Sept. 976 . Die Beziehung auf die drei Generationen, welche der Alastor heimsuchte, Cho. 1063 ff. , würde hier an und für sich unklar sein und kann nicht gelten, weil Klyt. nicht an die That des Orestes und ihre eigene Ermordung denken kann.

1478. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-805

δαίμονα γέννης: τα 764 f.

1479. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-806

„Von dem Alastor wird die Blutsucht im Bauche gezüchtet, neuer Saft, bevor der alte Schmerz aufgehört hat." Die Ausdrücke νείρᾳ τρέφεται und νέος ἰχώρ sind der Vorstellung der Wassersucht entnommen: wie bei der Wassersucht immer neuer Saft im Leibe sich bildet, so bringt die vom Alastor im Geschlechte genährte Blutsucht immer neues Blutvergiefsen hervor. αἱματολοιχός: zu 274. – Ζα καταλήξαι vgl. Cho. 1073 . – νέος ἰχώρ tritt appositionell zu ἔρως αἱματολοιχός.

⁵

1482. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-807

⁶

ἔγκασι (die Form wie Hom. 1 438) mit Bezug auf νείρα 1480: „Fürwahr, einen mächtig in den Eingeweiden wirkenden und schwergrollenden Dämon preisest du da, wehe, in schlimmem Preisen, einen Dämon, der unersättlich ist in Mordwerken." ἀτηρᾶς τύχας ἀκόρεστον giebt den Sinn von η πρὶν .. νέος ἰχώρ 1480 f. wieder.

1486. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-808

διαὶ Διός d. i. der Dämon ist unersättlich nach dem Willen des Zeus.

1488. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-809

Vgl. Suppl. 829 σὸν δ᾽ ἐπίπαν ζυγὸν ταλάντου· τί δ᾽ ἄνευ σέθεν θνατοῖσι τέλειόν ἐστιν;

1494. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-810

ἐκπνέων: vgl. Eur. Hel. 142 ἐκπνεῦσαι βίον. Über die Synizese bei ɛw zu Eur. Hipp. 10.

1495. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-811

Веі κοίταν schwebt noch vor κείσαι (1493).

1496-1497. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-812

ἐκ χερὸς δάμαρτος: das in den Handschriften fehlende δάμαρτος scheint schon durch das folgende ἄλοχον (1500) gefordert zu werden. ἀμφιτόμῳ βελέμνῳ, vgl. ξιφοδηλήτῳ θανάτῳ 1530 น. 1261, 1147, 1350, Cho. 1009 . Dagegen Soph. Εl. 99 σχίζουσι κάρα φονίῳ πελέκει, Eur. Hek. 1279 πέλεκυν ἐξάρασ᾽ ἄνω und dazu Schol. of νεώτεροι μὴ νοήσαντες τὸ παρ᾿ Ὁμήρῳ ( δ 535) “ δειπνίσσας ὡς τίς τε κατέκτανε βοῦν ἐπὶ φάτνη” ὅτι ἀνθ᾽ ὧν ἔδει μετὰ τοὺς πόνους ἀπολαύσεως τυχεῖν τοῦτον ὡς βοῦν ἀπέκτεινεν ἡ Κλυταιμήστρα, προσέθηκαν ὅτι καὶ πελέκει ἀνηρέθη.

⁷

1500. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-813

Αγαμεμνονίαν ἄλοχον wie Hom. γ 264 ᾿Αγαμεμνονέην ἄλοχον.

1504-1505. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-814

Hunc adultum persolvit ut vindictam pueris, propter eos mactatum (Hermann).

1508. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-815

πῶ· πόθεν. Δωριεῖς Hesych. πατρόθεν von dem Vater des Agamemnon her. "

1510. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-816

⁸

,, Es schreitet unter immer neuen Strömen von Verwandtenblut der Rachegeist dahin, wohin er vorgehen muſs, um Sühne dem blutigen Kindermahle bieten." Vgl. Soph. El. 1384 ἴδεθ᾽ ὅπου προνέμεται τὸ δυσέριστον αἶμα φυσῶν ῎Αρης. Ζυ πάχνα κουροβόρῳ vgl. 735. zu

1522-1523. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-817

Die Worte, von denen οὔτε unbrauchbar ist, bilden eine unnütze Vermittlung zwischen dem Vorausgehenden und Folgenden. Mit deren Beseitigung wird auch die Responsion dieses Systems mit

1498-1505. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-818

⁹

gewonnen.

¹⁰

1524. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-819

„Du sprichst von Tücke ( δολίῳ μόρῳ): ja hat nicht auch der tückisches Verderben dem Hause bereitet?" οὐδέ für οὐ καί wie μηδέ für μὴ καί Soph. Oed. T. 325 ὡς οὖν μηδ᾽ ἐγὼ ταὐτὸν πάθω, 1409 ἀλλ᾽ οὐ γὰρ αὐδᾶν ἔσθ᾽ ἃ μηδὲ δρᾶν καλόν.

1526. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-820

ἔρνος wie Pind. Nem. VI 65 ἔρνεσι Λατοῦς, Eur. Bakch. 1306 τῆς σῆς τόδ᾽ ἔρνος, ὦ τάλαινα, νηδύος. ἀερθὲν ( ἐκ τοῦδε) δ. ν. α. ἄνω βλαστόν entspricht der eigentlichen Bedeutung von ἔρνος.

1527. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-821

¹¹

τῆς Ιφιγενείας ist gen. def. zu ἔρνος. πολυκλαύτης wie - 72 ἀτίτῃ, Cho. 68 παναρκέτας, 617 ἀθανάτας, Eum. 77 περιρρύτας, 792 δυσοίστα, Pers. 599 περικλύστα, Suppl. 155 ἀδμήτας, ebd. 73 κιρκηλάτας (von Wellauer und Hermann für κιρκηλάτου τ' hergestellt), Sept. 105 εὐφιλήταν, Krüger II 22, 3. (von

¹²

1528-1529. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-822

ἄξια bei δράσας hat nur Beziehung auf ἄξια πάσχων und drückt das Entsprechende von That und Leiden aus: die That war der Strafe, die Strafe der That wert. Agamemnon kann sich deshalb nicht rühmen, dafs er doch mehr gethan als gebüfst habe. Vgl. Eum. 438 σέβουσαί γ᾽ ἀξίαν ἐπάξια und oben zu 538.

1532-1533. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-823

στερηθεὶς εὐπαλάμων μεριμνᾶν φροντίδος, beraubt der Mittel und Wege schaffenden Gedanken des sinnenden Geistes, vollständig ratlos.

1535-1536. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-824

¹³

δέδοικα ὄμβρου κτύπον δομοσφαλή ψεκὰς δὲ λήγει (zu 472): der bildliche Ausdruck kennzeichnet den unheimlichen Moment, WO beim Beginn des Gewitters, nachdem einige Tropfen gefallen sind ( ψεκὰς λήγει), im nächsten Augenblick ein furchtbarer Donnerschlag erfolgen und der Regen in Strömen niedergehen wird ( ὄμβρου κτύπον δομοσφαλή). Wegen des der Wirklichkeit entnommenen Attributs τὸν αἱματηρόν zu 82. Das blutige Rachewerk, an welches der Chor denkt, wird im Folgenden genauer angegeben.

1537-1538. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-825

θηγάνει· ὀξύνει Hesych. πρὸς ἄλλαις θηγάναις, weil πρὸς ἄλλο πρᾶγμα βλάβης (Mordwerk). Vgl. zu 1528 und wegen des Ausdrucks Cho. 644 προχαλκεύει δ᾽ Αἶσα φασγανουργός.

1539. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-826

Der Hiatus ist statthaft bei dem Ausruf wie bei Interjektionen.

1544. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-827

αὐτῆς, σεαυτῆς: zu 827.

1545-1546. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-828

ψυχῇ, der abgeschiedenen Seele. χάριν ἄχαριν (zu 1137): vgl. Soph. El. 442 σκέψαι γὰρ εἴ σοι προσφιλῶς αὐτῇ δοκεῖ γέρα τάδ' οὖν τάφοισι δέξασθαι νέκυς, ὑφ᾽ ἧς θανὼν ἄτιμος ὥστε δυσμενής ἐμασχαλίσθη κτέ. ἔργων μελέων wie Cho. 1005 . מחו -

¹⁴

1547. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-829

¹⁵

,,Wer wird am Grabe den herrlichen Mann unter Thränen das Linnengewand mit den Händen zerreifsend in Wahrheit des Herzens trauern?" Vgl. Cho. 27 λινοφθόροι δ᾽ ὑφασμάτων λακίδες ἔφλαδον ὑπ᾿ ἄλγεσιν, Pers. 1061 πέπλον δ᾽ ἔρεικε κολπίαν ἀκμῇ χερῶν, Suppl. 126 πολλάκι δ᾽ ἐμπίτνω ξὺν λακίδι λίνοισι καὶ Σιδονία καλύπτρα, Pers. 540 πολλαὶ δ᾽ ἀμαλαῖς χερσὶ καλύπτρας κατερεικόμεναι διαμυδαλέους δάκρυσι κόλπους τέγγουσι. Ζυ ἰάπτων Hesych. lá πτειν· σπαράσσειν und ἰάψαι· φθεῖραι, Hom. β 376 ὡς ἂν μὴ κλαίουσα κατὰ χρόα καλὸν ἰάπτῃ.

¹⁶

1550. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-830

Das braucht nicht deine Sorge zu sein. Zu τὸ μέλημα ἀλέγειν vgl. μέλον πάλαι μέλημά μοι Soph. Phil. 150. 9*

1553. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-831

τῶν ἐξ οἴκων, der Hausgenossen, welche aus dem Hause zum Grabe gehen. Nach diesem Verse zeigt schon die Responsion mit 1566-1576 den Ausfall von zwei Dimetern an. Aber auch der Sinn läfst eine Fortsetzung wie ,,und nicht unter Teilnahme der gesamten Gemeinde" erwarten. Vgl. Cho. 429 ἰὼ ἰὼ δαΐα πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτ᾽, ἄνευ δὲ πενθημάτων ἔτλης ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.

1555. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-832

ὡς χρὴ ( θυγατέρα) πατέρα φιλῆσαι, wie es sich einem Vater gegenüber ziemt, wird sie ihn am Acheron zärtlich begrüfsen. πρὸς mit Akk., weil bei ἀντιάσασα die vorausgehende Bewegung gedacht wird. πόρθμευμ᾽ ἀχέων von dem Acheron, vgl. Likymn. frg. 2 Αχέρων ἄχεα βροτοῖσι πορθμευει. an

¹⁷

1559. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-833

„Vorwurf wird da mit Vorwurf erwidert." Der Chor verkennt nicht die Berechtigung der von Klyt. gegen Agamemnon erhobenen Anklage. Und doch kann er die That der Klyt. nicht billigen; darum fügt er hinzu: „Schwer ist's sich ein bestimmtes Urteil zu bilden: den, der einen hinraffte, rafft wieder ein anderer hin; es büfst aber der Mörder; denn solange ein Gott im Himmel lebt, gilt der Grundsatz, daſs der Thäter leide." Damit hat der Chor einen Anhaltspunkt für sein Urteil gefunden und weifs, dafs auch jetzt die Rache für das vergossene Blut nicht ausbleibt (1564 f.)

1561. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-834

φέρει ohne Subjekt, weil die Handlung ohne bestimmte Person gedacht wird.

1562-1563. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-835

¹⁸

Vgl. 187 und zu 381.

1564-1565. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-836

γονὰν ἀραῖον, den unter Fluch stehenden Samen, so daſs schon mit der Zeugung immer die Nachkommenschaft dem Fluche verfällt. Deshalb klebt das Geschlecht fest am Verderben.

1566. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-837

,, Auf diesen Spruch ( κεκόλληται γένος πρὸς ἄτᾳ) bist du im Einklang mit der Wahrheit gekommen." Vgl. 1476. Da das Ephymnion nur eine Wiederholung ist, schliefst sich die Erwiderung der Klyt. an das Vorhergehende Beim Vortrag wird dies dadurch klar, daſs Klyt. sich dem Teil des Chors zuwendet, der V. 1559-1565 gesungen hat. Vgl. zu Cho. 344 . Zu dem Zugeständnis: Du hast recht, Unheil ruht auf dem Hause" fügt Klyt. hinzu: : „Ich gewiſs will dem entsprechend handeln und bin bereit, alles zu thun, um den Geist des Unheils bannen." " zu will, um meinethalben ein anderes Geschlecht mit Verwandtenmord heimzusuchen." Klyt. gebärdet sich wie vorher als die berechtigte Rächerin, wenn man auch ihren Worten die Herzensangst anmerkt. ἰόντα τρίβειν ist von ἐθέλω unter dem Einflufs von ὅρκους θεμένη wie von συντίθεμαι (,,ich schliefse den Vertrag, daſs ich thue, er aber thun soll" d. i. dafs während ich dieses thue, er jenes thun soll) abhängig. αὐθένταισι wie Eum. 212 .

¹⁹

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

Chor. Dämon, der du der beiden 1565 Tantalosenkel Häuser heimsuchst, der du dem Weibe 1470

Current edition Experimental

Χορός γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης μένων 15 1625 οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνας 16 ἅμα ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδ᾽ ἐβούλευσας μόρον;

Χορός ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσει, ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδ᾽ ἐβούλευσας 18 μόρον, 19 δρᾶσαι τόδ᾽ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως. 1635

Αἴγισθος ἀλλ᾽ ἐπεὶ δοκεῖς τάδ᾽ ἔρδειν καὶ λέγειν, γνώσει τάχα. εἶα δή, φίλοι λοχῖται, τοὔργον οὐχ ἑκὰς τόδε. 26 1650

Χορός εἶα δή, ξίφος πρόκωπον πᾶς τις εὐτρεπιζέτω.

Αἴγισθος ἀλλὰ μὴν κἀγὼ πρόκωπος οὐκ ἀναίνομαι θανεῖν.

Χορός δεχομένοις λέγεις θανεῖν σε: τὴν τύχην δ᾽ αἱρούμεθα. 27

Χορός οὐκ ἂν Ἀργείων τόδ᾽ εἴη, φῶτα προσσαίνειν κακόν. 1665

Αἴγισθος ἀλλ᾽ ἐγώ σ᾽ ἐν ὑστέραισιν ἡμέραις μέτειμ᾽ ἔτι.

Χορός οὔκ, ἐὰν δαίμων Ὀρέστην δεῦρ᾽ ἀπευθύνῃ μολεῖν.

Αἴγισθος οἶδ᾽ ἐγὼ φεύγοντας ἄνδρας ἐλπίδας σιτουμένους.

Χορός πρᾶσσε, πιαίνου, μιαίνων τὴν δίκην, ἐπεὶ πάρα.

Αἴγισθος ἴσθι μοι δώσων ἄποινα τῆσδε μωρίας χάριν. 1670

Χορός κόμπασον θαρσῶν, ἀλέκτωρ ὥστε 40 θηλείας πέλας.

Κλυταιμήστρα μὴ προτιμήσῃς ματαίων τῶνδ᾽ ὑλαγμάτων: <ἐγὼ> καὶ σὺ θήσομεν κρατοῦντε τῶνδε δωμάτων <καλῶσ>. 41

Χορός γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης μένων 1625 οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνων ἅμα ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδʼ ἐβούλευσας μόρον;

Χορός ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσῃ, ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδʼ ἐβούλευσας μόρον, δρᾶσαι τόδʼ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως. 1635

Αἴγισθος ἀλλʼ ἐπεὶ δοκεῖς τάδʼ ἔρδειν καὶ λέγειν, γνώσῃ τάχα εἶα δή, φίλοι λοχῖται, τοὔργον οὐχ ἑκὰς τόδε. 1650

Χορός εἶα δή, ξίφος πρόκωπον πᾶς τις εὐτρεπιζέτω.

Αἴγισθος ἀλλὰ κἀγὼ μὴν πρόκωπος οὐκ ἀναίνομαι θανεῖν.

Χορός δεχομένοις λέγεις θανεῖν σε· τὴν τύχην δʼ αἱρούμεθα.

Χορός οὐκ ἂν Ἀργείων τόδʼ εἴη, φῶτα προσσαίνειν κακόν. 1665

Αἴγισθος ἀλλʼ ἐγώ σʼ ἐν ὑστέραισιν ἡμέραις μέτειμʼ ἔτι.

Χορός οὔκ, ἐὰν δαίμων, Ὀρέστην δεῦρʼ ἀπευθύνῃ μολεῖν.

Αἴγισθος οἶδʼ ἐγὼ φεύγοντας ἄνδρας ἐλπίδας σιτουμένους.

Χορός πρᾶσσε, πιαίνου, μιαίνων τὴν δίκην, ἐπεὶ πάρα.

Αἴγισθος ἴσθι μοι δώσων ἄποινα τῆσδε μωρίας χάριν. 1670

Χορός κόμπασον θαρσῶν, ἀλέκτωρ ὥστε θηλείας πέλας.

Κλυταιμήστρα μὴ προτιμήσῃς ματαίων τῶνδʼ ὑλαγμάτων· ἐγὼ καὶ σὺ θήσομεν κρατοῦντε τῶνδε δωμάτων καλῶς.

ὄνειδος ἥκει τόδ᾽ ἀντ᾽ ὀνείδους. δύσμαχα δ᾽ ἐστὶ κρῖναι. 1560

ΚΛ.

CHOROS. Aigisthos, arrogance in ills I love not. Dost thou say — willing, thou didst kill the man here, And, alone, plot this lamentable slaughter? I say — thy head in justice will escape not 1615 The people’s throwing — know that! — stones and curses!

CHOROS. Woman, thou, — of him coming new from battle 1625 Houseguard — thy husband’s bed the while disgracing, — For the Army-leader didst thou plan this fate too?

AIGISTHOS. These words too are of groans the prime-begetters! Truly a tongue opposed to Orpheus hast thou: For he led all things by his voice’s grace-charm, 1630 But thou, upstirring them by these wild yelpings, Wilt lead them! Forced, thou wilt appear the tamer!

CHOROS. So — thou shalt be my king then of the Argeians — Who, not when for this man his fate thou plannedst, Daredst to do this deed — thyself the slayer! 1635

AIGISTHOS. But since this to do thou thinkest — and not talk — thou soon shalt know! Up then, comrades dear! the proper thing to do—not distant this! 1650

CHOROS Up then! hilt in hold, his sword let everyone aright dispose!

AIGISTHOS. Ay, but I myself too, hilt in hold, do not refuse to die.

CHOROS. Thou wilt die, thou say’st, to who accept it. We the chance demand.

AIGISTHOS. But to think that these at me the idle tongue should thus o’erbloom, And throw out such words — the Daimon’s power experimenting on — And, of modest knowledge missing, — me, the ruler, . . .

CHOROS. Ne’er may this befall Argeians — wicked man to fawn before! 1665

AIGISTHOS. Anyhow, in after days, will I, yes, I, be at thee yet!

CHOROS. Not if hither should the Daimon make Orestes straightway come!

AIGISTHOS. O, I know, myself, that fugitives on hopes are pasture-fed!

CHOROS. Do thy deed, get fat, defiling justice, since the power is thine!

AIGISTHOS. Know that thou shalt give me satisfaction for this folly’s sake! 1670

CHOROS. Boast on, bearing thee audacious, like a cock his females by!

KLUTAIMNESTRA. Have not thou respect for these same idle yelpings! I and thou Will arrange it, o’er this household ruling excellently well.

CLYTEMNESTRA

LE CHŒUR L'outrage répond à l'outrage : prononcer est tâche ardue. Qui prétendait prendre est pris, qui a tué paye sa dette. Une loi doit régner, tant que Zeus règnera : « Au coupable le châtiment 2 ».

murder calls For blood; and outrage on th’ injurious head, At Jove’s appointed time, draws outrage down. 1740 Thus, by the laws of nature, ſon ſucceeds To fire; and who ſhall drive him from the house?

CLYTEMNESTRA.

Clytemnestra.

Klytämneftra.

Commentary

Stable identifiers

Chor.

Dämon, der du der beiden
1565

Tantalosenkel Häuser

heimsuchst, der du dem Weibe

1470

Χορός

γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης μένων¹⁵
1625

οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνας¹⁶ ἅμα

ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδ᾽ ἐβούλευσας μόρον;

Χορός

ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσει,

ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδ᾽ ἐβούλευσας¹⁸ μόρον,¹⁹

δρᾶσαι τόδ᾽ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως.
1635

Αἴγισθος

ἀλλ᾽ ἐπεὶ δοκεῖς τάδ᾽ ἔρδειν καὶ λέγειν, γνώσει τάχα.

εἶα δή, φίλοι λοχῖται, τοὔργον οὐχ ἑκὰς τόδε.²⁶
1650

Χορός

εἶα δή, ξίφος πρόκωπον πᾶς τις εὐτρεπιζέτω.

Αἴγισθος

ἀλλὰ μὴν κἀγὼ πρόκωπος οὐκ ἀναίνομαι θανεῖν.

Χορός

δεχομένοις λέγεις θανεῖν σε: τὴν τύχην δ᾽ αἱρούμεθα.²⁷

Χορός

οὐκ ἂν Ἀργείων τόδ᾽ εἴη, φῶτα προσσαίνειν κακόν.
1665

Αἴγισθος

ἀλλ᾽ ἐγώ σ᾽ ἐν ὑστέραισιν ἡμέραις μέτειμ᾽ ἔτι.

Χορός

οὔκ, ἐὰν δαίμων Ὀρέστην δεῦρ᾽ ἀπευθύνῃ μολεῖν.

Αἴγισθος

οἶδ᾽ ἐγὼ φεύγοντας ἄνδρας ἐλπίδας σιτουμένους.

Χορός

πρᾶσσε, πιαίνου, μιαίνων τὴν δίκην, ἐπεὶ πάρα.

Αἴγισθος

ἴσθι μοι δώσων ἄποινα τῆσδε μωρίας χάριν.
1670

Χορός

κόμπασον θαρσῶν, ἀλέκτωρ ὥστε⁴⁰ θηλείας πέλας.

Κλυταιμήστρα

μὴ προτιμήσῃς ματαίων τῶνδ᾽ ὑλαγμάτων: <ἐγὼ>

καὶ σὺ θήσομεν κρατοῦντε τῶνδε δωμάτων <καλῶσ>.⁴¹

Χορός

γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης μένων
1625

οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνων ἅμα

ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδʼ ἐβούλευσας μόρον;

Χορός

ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσῃ,

ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδʼ ἐβούλευσας μόρον,

δρᾶσαι τόδʼ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως.
1635

Αἴγισθος

ἀλλʼ ἐπεὶ δοκεῖς τάδʼ ἔρδειν καὶ λέγειν, γνώσῃ τάχα

εἶα δή, φίλοι λοχῖται, τοὔργον οὐχ ἑκὰς τόδε.
1650

Χορός

εἶα δή, ξίφος πρόκωπον πᾶς τις εὐτρεπιζέτω.

Αἴγισθος

ἀλλὰ κἀγὼ μὴν πρόκωπος οὐκ ἀναίνομαι θανεῖν.

Χορός

δεχομένοις λέγεις θανεῖν σε· τὴν τύχην δʼ αἱρούμεθα.

Χορός

οὐκ ἂν Ἀργείων τόδʼ εἴη, φῶτα προσσαίνειν κακόν.
1665

Αἴγισθος

ἀλλʼ ἐγώ σʼ ἐν ὑστέραισιν ἡμέραις μέτειμʼ ἔτι.

Χορός

οὔκ, ἐὰν δαίμων, Ὀρέστην δεῦρʼ ἀπευθύνῃ μολεῖν.

Αἴγισθος

οἶδʼ ἐγὼ φεύγοντας ἄνδρας ἐλπίδας σιτουμένους.

Χορός

πρᾶσσε, πιαίνου, μιαίνων τὴν δίκην, ἐπεὶ πάρα.

Αἴγισθος

ἴσθι μοι δώσων ἄποινα τῆσδε μωρίας χάριν.
1670

Χορός

κόμπασον θαρσῶν, ἀλέκτωρ ὥστε θηλείας πέλας.

Κλυταιμήστρα

μὴ προτιμήσῃς ματαίων τῶνδʼ ὑλαγμάτων· ἐγὼ

καὶ σὺ θήσομεν κρατοῦντε τῶνδε δωμάτων καλῶς.

ὄνειδος ἥκει τόδ᾽ ἀντ᾽ ὀνείδους.

δύσμαχα δ᾽ ἐστὶ κρῖναι.
1560

CHOROS.

Aigisthos, arrogance in ills I love not.

Dost thou say — willing, thou didst kill the man here,

And, alone, plot this lamentable slaughter?

I say — thy head in justice will escape not
1615

The people’s throwing — know that! — stones and curses!

CHOROS.

Woman, thou, — of him coming new from battle
1625

Houseguard — thy husband’s bed the while disgracing, —

For the Army-leader didst thou plan this fate too?

AIGISTHOS.

These words too are of groans the prime-begetters!

Truly a tongue opposed to Orpheus hast thou:

For he led all things by his voice’s grace-charm,
1630

But thou, upstirring them by these wild yelpings,

Wilt lead them! Forced, thou wilt appear the tamer!

CHOROS.

So — thou shalt be my king then of the Argeians —

Who, not when for this man his fate thou plannedst,

Daredst to do this deed — thyself the slayer!
1635

AIGISTHOS.

But since this to do thou thinkest — and not talk — thou soon shalt know!

Up then, comrades dear! the proper thing to do—not distant this!
1650

CHOROS

Up then! hilt in hold, his sword let everyone aright dispose!

AIGISTHOS.

Ay, but I myself too, hilt in hold, do not refuse to die.

CHOROS.

Thou wilt die, thou say’st, to who accept it. We the chance demand.

AIGISTHOS.

But to think that these at me the idle tongue should thus o’erbloom,

And throw out such words — the Daimon’s power experimenting on —

And, of modest knowledge missing, — me, the ruler, . . .

CHOROS.

Ne’er may this befall Argeians — wicked man to fawn before!
1665

AIGISTHOS.

Anyhow, in after days, will I, yes, I, be at thee yet!

CHOROS.

Not if hither should the Daimon make Orestes straightway come!

AIGISTHOS.

O, I know, myself, that fugitives on hopes are pasture-fed!

CHOROS.

Do thy deed, get fat, defiling justice, since the power is thine!

AIGISTHOS.

Know that thou shalt give me satisfaction for this folly’s sake!
1670

CHOROS.

Boast on, bearing thee audacious, like a cock his females by!

KLUTAIMNESTRA.

Have not thou respect for these same idle yelpings! I and thou

Will arrange it, o’er this household ruling excellently well.

LE CHŒUR

L'outrage répond à l'outrage : prononcer est tâche ardue. Qui prétendait prendre est pris, qui a tué paye sa dette. Une loi doit régner, tant que Zeus règnera : « Au coupable le châtiment ² ».

murder calls

For blood; and outrage on th’ injurious head,

At Jove’s appointed time, draws outrage down.
1740

Thus, by the laws of nature, ſon ſucceeds

To fire; and who ſhall drive him from the house?