Aeschylus, Agamemnon, Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff (Translator), 1530

Search the Perseus Catalog for:

← Previous Next →

Da liegt er. Mich hat er beschimpft, sein Eh'gemahl,

vor Ilios mit Chrysestöchtern süß gekost,

1440 und hier die Sklavin, die Orakelsängerin,

1535

ruht treu an seiner Seite, wie sie auf dem Schiff

die Koje mit ihm teilte. Nun, sie büßen es.

So liegt er da, und sie, nachdem als Schwanensang

1445 sie ihren eignen letzten Todesschrei gethan,

1540

Agamemnon. Aeschylus. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff (Translator). Berlin. 1919–1923.

Current edition Experimental

Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) (German) (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)

Ἀγαμέμνων First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 1577-1673 focus

Αἴγισθος

ὦ φέγγος εὖφρον ἡμέρας δικηφόρου.

φαίην ἂν ἤδη νῦν βροτῶν τιμαόρους

θεοὺς ἄνωθεν γῆς ἐποπτεύειν ἄχη,

ἰδὼν ὑφαντοῖς ἐν πέπλοις¹ Ἐρινύων
1580

τὸν ἄνδρα τόνδε κείμενον φίλως ἐμοί,

χερὸς πατρῴας ἐκτίνοντα μηχανάς.

Ἀτρεὺς γὰρ ἄρχων τῆσδε γῆς, τούτου πατήρ,

πατέρα Θυέστην τὸν ἐμόν, ὡς τορῶς φράσαι,

αὑτοῦ δ᾽² ἀδελφόν, ἀμφίλεκτος ὢν κράτει,
1585

ἠνδρηλάτησεν ἐκ πόλεώς τε καὶ δόμων.

καὶ προστρόπαιος ἑστίας μολὼν πάλιν

τλήμων Θυέστης μοῖραν ηὕρετ᾽ ἀσφαλῆ,

τὸ μὴ θανὼν πατρῷον αἱμάξαι πέδον.

[αὐτοῦ] ξένια δὲ τοῦδε δύσθεος πατὴρ
1590

[Ἀτρεύς, προθύμως μᾶλλον ἢ φίλως,]³ πατρὶ

τὠμῷ, κρεουργὸν ἦμαρ εὐθύμως ἄγειν

δοκῶν, παρέσχε δαῖτα παιδείων κρεῶν.

τὰ μὲν ποδήρη καὶ χερῶν ἄκρους κτένας

ἔθρυπτ᾽ ἄνωθεν ἀνδρακὰς καθήμενος⁴
1595

ἄσημ᾽: ὁ δ᾽⁵ αὐτῶν αὐτίκ᾽ ἀγνοίᾳ λαβὼν

ἔσθει βορὰν ἄσωτον, ὡς ὁρᾷς, γένει.

κἄπειτ᾽ ἐπιγνοὺς ἔργον οὐ καταίσιον

ᾤμωξεν, ἀμπίπτει⁶ δ᾽ ἀπὸ σφαγὴν⁷ ἐρῶν,

μόρον δ᾽ ἄφερτον Πελοπίδαις ἐπεύχεται,
1600

λάκτισμα δείπνου ξυνδίκως τιθεὶς ἀρᾷ,

οὕτως ὀλέσθαι⁸ πᾶν τὸ Πλεισθένους γένος.

ἐκ τῶνδέ σοι πεσόντα τόνδ᾽ ἰδεῖν πάρα.

κἀγὼ δίκαιος τοῦδε τοῦ φόνου ῥαφεύς.

τρίτον γὰρ ὄντα μ᾽ ἐπὶ δυσαθλίῳ⁹ πατρὶ
1605

συνεξελαύνει τυτθὸν ὄντ᾽ ἐν σπαργάνοις:

τραφέντα δ᾽ αὖθις ἡ δίκη κατήγαγεν.

καὶ τοῦδε τἀνδρὸς ἡψάμην θυραῖος ὤν,

πᾶσαν συνάψας μηχανὴν δυσβουλίας.

οὕτω καλὸν δὴ καὶ τὸ κατθανεῖν ἐμοί,
1610

ἰδόντα¹⁰ τοῦτον τῆς δίκης ἐν ἕρκεσιν.

Χορός

Αἴγισθ᾽, ὑβρίζειν ἐν κακοῖσιν¹¹ οὐ σέβω.

σὺ δ᾽ ἄνδρα τόνδε φῂς¹² ἑκὼν κατακτανεῖν,

μόνος δ᾽ ἔποικτον τόνδε βουλεῦσαι φόνον:

οὔ φημ᾽ ἀλύξειν ἐν δίκῃ τὸ σὸν κάρα
1615

δημορριφεῖς, σάφ᾽ ἴσθι, λευσίμους ἀράς.

1617

Αἴγισθος

σὺ ταῦτα φωνεῖς νερτέρᾳ προσήμενος

κώπῃ, κρατούντων τῶν ἐπὶ ζυγῷ δορός;

γνώσει γέρων ὢν ὡς διδάσκεσθαι βαρὺ

τῷ τηλικούτῳ, σωφρονεῖν εἰρημένον.
1620

δεσμὸς¹³ δὲ καὶ τὸ γῆρας αἵ τε νήστιδες

δύαι διδάσκειν ἐξοχώταται φρενῶν

ἰατρομάντεις. οὐχ ὁρᾷς ὁρῶν τάδε;

πρὸς κέντρα μὴ λάκτιζε, μὴ παίσας¹⁴ μογῇς.

Χορός

γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης μένων¹⁵
1625

οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνας¹⁶ ἅμα

ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδ᾽ ἐβούλευσας μόρον;

Αἴγισθος

καὶ ταῦτα τἄπη κλαυμάτων ἀρχηγενῆ.

Ὀρφεῖ δὲ γλῶσσαν τὴν ἐναντίαν ἔχεις.

ὁ μὲν γὰρ ἦγε πάντ᾽ ἀπὸ φθογγῆς χαρᾷ,
1630

σὺ δ᾽ ἐξορίνας νηπίοις¹⁷ ὑλάγμασιν

ἄξει: κρατηθεὶς δ᾽ ἡμερώτερος φανεῖ.

Χορός

ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσει,

ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδ᾽ ἐβούλευσας¹⁸ μόρον,¹⁹

δρᾶσαι τόδ᾽ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως.
1635

Αἴγισθος

τὸ γὰρ δολῶσαι πρὸς γυναικὸς ἦν σαφῶς:

ἐγὼ δ᾽ ὕποπτος ἐχθρὸς ἦ²⁰ παλαιγενής.

ἐκ τῶν δὲ²¹ τοῦδε χρημάτων πειράσομαι

ἄρχειν πολιτῶν: τὸν δὲ μὴ πειθάνορα

ζεύξω βαρείαις οὔτι μοι²² σειραφόρον
1640

κριθῶντα πῶλον: ἀλλ᾽ ὁ δυσφιλεῖ σκότῳ²³

λιμὸς ξύνοικος μαλθακόν σφ᾽ ἐπόψεται.

Χορός

τί δὴ τὸν ἄνδρα τόνδ᾽ ἀπὸ ψυχῆς κακῆς

οὐκ αὐτὸς ἠνάριζες, ἀλλά νιν²⁴ γυνὴ²⁵

χώρας μίασμα καὶ θεῶν ἐγχωρίων
1645

ἔκτειν᾽; Ὀρέστης ἆρά που βλέπει φάος,

ὅπως κατελθὼν δεῦρο πρευμενεῖ τύχῃ

ἀμφοῖν γένηται τοῖνδε παγκρατὴς φονεύς;

1649

Αἴγισθος

ἀλλ᾽ ἐπεὶ δοκεῖς τάδ᾽ ἔρδειν καὶ λέγειν, γνώσει τάχα.

εἶα δή, φίλοι λοχῖται, τοὔργον οὐχ ἑκὰς τόδε.²⁶
1650

Χορός

εἶα δή, ξίφος πρόκωπον πᾶς τις εὐτρεπιζέτω.

Αἴγισθος

ἀλλὰ μὴν κἀγὼ πρόκωπος οὐκ ἀναίνομαι θανεῖν.

Χορός

δεχομένοις λέγεις θανεῖν σε: τὴν τύχην δ᾽ αἱρούμεθα.²⁷

Κλυταιμήστρα

μηδαμῶς, ὦ φίλτατ᾽ ἀνδρῶν, ἄλλα δράσωμεν²⁸ κακά.

ἀλλὰ καὶ τάδ᾽ ἐξαμῆσαι πολλὰ δύστηνον θέρος:²⁹
1655

πημονῆς δ᾽ ἅλις γ᾽ ὑπάρχει:³⁰ μηδὲν αἱματώμεθα.³¹

στεῖχε καὶ σὺ χοἰ³² γέροντες πρὸς δόμους πεπρωμένους³³

[τούσδε],

πρὶν παθεῖν ἔρξαντες: ἀρκεῖν³⁴ χρῆν τάδ᾽ ὡς ἐπράξαμεν.
εἰ δέ τοι μόχθων γένοιτο τῶνδ᾽ ἅλις, δεχοίμεθ᾽³⁵ ἄν,

δαίμονος χηλῇ βαρείᾳ δυστυχῶς πεπληγμένοι.
1660

ὧδ᾽ ἔχει λόγος γυναικός, εἴ τις ἀξιοῖ μαθεῖν.

Αἴγισθος

ἀλλὰ τούσδ᾽ ἐμοὶ³⁶ ματαίαν γλῶσσαν ὧδ᾽ ἀπανθίσαι

κἀκβαλεῖν ἔπη τοιαῦτα δαίμονος³⁷ πειρωμένους,

σώφρονος γνώμης δ᾽ ἁμαρτεῖν τὸν³⁸ κρατοῦντά <θ᾽ ὑβρίσαι>.³⁹

Χορός

οὐκ ἂν Ἀργείων τόδ᾽ εἴη, φῶτα προσσαίνειν κακόν.
1665

Αἴγισθος

ἀλλ᾽ ἐγώ σ᾽ ἐν ὑστέραισιν ἡμέραις μέτειμ᾽ ἔτι.

Χορός

οὔκ, ἐὰν δαίμων Ὀρέστην δεῦρ᾽ ἀπευθύνῃ μολεῖν.

Αἴγισθος

οἶδ᾽ ἐγὼ φεύγοντας ἄνδρας ἐλπίδας σιτουμένους.

Χορός

πρᾶσσε, πιαίνου, μιαίνων τὴν δίκην, ἐπεὶ πάρα.

Αἴγισθος

ἴσθι μοι δώσων ἄποινα τῆσδε μωρίας χάριν.
1670

Χορός

κόμπασον θαρσῶν, ἀλέκτωρ ὥστε⁴⁰ θηλείας πέλας.

Κλυταιμήστρα

μὴ προτιμήσῃς ματαίων τῶνδ᾽ ὑλαγμάτων: <ἐγὼ>

καὶ σὺ θήσομεν κρατοῦντε τῶνδε δωμάτων <καλῶσ>.⁴¹

Ἀγαμέμνων Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 1577-1673 focus

Αἴγισθος

ὦ φέγγος εὖφρον ἡμέρας δικηφόρου.

φαίην ἂν ἤδη νῦν βροτῶν τιμαόρους

θεοὺς ἄνωθεν γῆς ἐποπτεύειν ἄχη,

ἰδὼν ὑφαντοῖς ἐν πέπλοις, Ἐρινύων
1580

τὸν ἄνδρα τόνδε κείμενον φίλως ἐμοί,

χερὸς πατρῴας ἐκτίνοντα μηχανάς.

Ἀτρεὺς γὰρ ἄρχων τῆσδε γῆς, τούτου πατήρ,

πατέρα Θυέστην τὸν ἐμόν, ὡς τορῶς φράσαι,

αὑτοῦ δʼ ἀδελφόν, ἀμφίλεκτος ὢν κράτει,
1585

ἠνδρηλάτησεν ἐκ πόλεώς τε καὶ δόμων.

καὶ προστρόπαιος ἑστίας μολὼν πάλιν

τλήμων Θυέστης μοῖραν ηὕρετʼ ἀσφαλῆ,

τὸ μὴ θανὼν πατρῷον αἱμάξαι πέδον,

αὐτός· ξένια δὲ τοῦδε δύσθεος πατὴρ
1590

Ἀτρεύς, προθύμως μᾶλλον ἢ φίλως, πατρὶ

τὠμῷ, κρεουργὸν ἦμαρ εὐθύμως ἄγειν

δοκῶν, παρέσχε δαῖτα παιδείων κρεῶν.

τὰ μὲν ποδήρη καὶ χερῶν ἄκρους κτένας

ἔθρυπτʼ, ἄνωθεν
1595

ἀνδρακὰς καθήμενος.

ἄσημα δʼ αὐτῶν αὐτίκʼ ἀγνοίᾳ λαβὼν

ἔσθει βορὰν ἄσωτον, ὡς ὁρᾷς, γένει.

κἄπειτʼ ἐπιγνοὺς ἔργον οὐ καταίσιον

ᾤμωξεν, ἀμπίπτει δʼ ἀπὸ σφαγὴν ἐρῶν,

μόρον δʼ ἄφερτον Πελοπίδαις ἐπεύχεται,
1600

λάκτισμα δείπνου ξυνδίκως τιθεὶς ἀρᾷ,

οὕτως ὀλέσθαι πᾶν τὸ Πλεισθένους γένος.

ἐκ τῶνδέ σοι πεσόντα τόνδʼ ἰδεῖν πάρα.

κἀγὼ δίκαιος τοῦδε τοῦ φόνου ῥαφεύς.

τρίτον γὰρ ὄντα μʼ ἐπὶ δυσαθλίῳ πατρὶ
1605

συνεξελαύνει τυτθὸν ὄντʼ ἐν σπαργάνοις·

τραφέντα δʼ αὖθις ἡ δίκη κατήγαγεν.

καὶ τοῦδε τἀνδρὸς ἡψάμην θυραῖος ὤν,

πᾶσαν συνάψας μηχανὴν δυσβουλίας.

οὕτω καλὸν δὴ καὶ τὸ κατθανεῖν ἐμοί,
1610

ἰδόντα τοῦτον τῆς δίκης ἐν ἕρκεσιν.

Χορός

Αἴγισθʼ, ὑβρίζειν ἐν κακοῖσιν οὐ σέβω.

σὺ δʼ ἄνδρα τόνδε φὴς ἑκὼν κατακτανεῖν,

μόνος δʼ ἔποικτον τόνδε βουλεῦσαι φόνον·

οὔ φημʼ ἀλύξειν ἐν δίκῃ τὸ σὸν κάρα
1615

δημορριφεῖς, σάφʼ ἴσθι, λευσίμους ἀράς.

1617

Αἴγισθος

σὺ ταῦτα φωνεῖς νερτέρᾳ προσήμενος

κώπῃ, κρατούντων τῶν ἐπὶ ζυγῷ δορός;

γνώσῃ γέρων ὢν ὡς διδάσκεσθαι βαρὺ

τῷ τηλικούτῳ, σωφρονεῖν εἰρημένον.
1620

δεσμὸς δὲ καὶ τὸ γῆρας αἵ τε νήστιδες

δύαι διδάσκειν ἐξοχώταται φρενῶν

ἰατρομάντεις. οὐχ ὁρᾷς ὁρῶν τάδε;

πρὸς κέντρα μὴ λάκτιζε, μὴ παίσας μογῇς.

Χορός

γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης μένων
1625

οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνων ἅμα

ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδʼ ἐβούλευσας μόρον;

Αἴγισθος

καὶ ταῦτα τἄπη κλαυμάτων ἀρχηγενῆ.

Ὀρφεῖ δὲ γλῶσσαν τὴν ἐναντίαν ἔχεις.

ὁ μὲν γὰρ ἦγε πάντʼ ἀπὸ φθογγῆς χαρᾷ,
1630

σὺ δʼ ἐξορίνας νηπίοις ὑλάγμασιν

ἄξῃ· κρατηθεὶς δʼ ἡμερώτερος φανῇ.

Χορός

ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσῃ,

ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδʼ ἐβούλευσας μόρον,

δρᾶσαι τόδʼ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως.
1635

Αἴγισθος

τὸ γὰρ δολῶσαι πρὸς γυναικὸς ἦν σαφῶς·

ἐγὼ δʼ ὕποπτος ἐχθρὸς ἦ παλαιγενής.

ἐκ τῶν δὲ τοῦδε χρημάτων πειράσομαι

ἄρχειν πολιτῶν· τὸν δὲ μὴ πειθάνορα

ζεύξω βαρείαις οὔτι μοι σειραφόρον
1640

κριθῶντα πῶλον· ἀλλʼ ὁ δυσφιλὴς σκότῳ

λιμὸς ξύνοικος μαλθακόν σφʼ ἐπόψεται.

Χορός

τί δὴ τὸν ἄνδρα τόνδʼ ἀπὸ ψυχῆς κακῆς

οὐκ αὐτὸς ἠνάριζες, ἀλλά νιν γυνὴ

χώρας μίασμα καὶ θεῶν ἐγχωρίων
1645

ἔκτεινʼ;Ὀρέστης ἆρά που βλέπει φάος,

ὅπως κατελθὼν δεῦρο πρευμενεῖ τύχῃ

ἀμφοῖν γένηται τοῖνδε παγκρατὴς φονεύς;

1649

Αἴγισθος

ἀλλʼ ἐπεὶ δοκεῖς τάδʼ ἔρδειν καὶ λέγειν, γνώσῃ τάχα

εἶα δή, φίλοι λοχῖται, τοὔργον οὐχ ἑκὰς τόδε.
1650

Χορός

εἶα δή, ξίφος πρόκωπον πᾶς τις εὐτρεπιζέτω.

Αἴγισθος

ἀλλὰ κἀγὼ μὴν πρόκωπος οὐκ ἀναίνομαι θανεῖν.

Χορός

δεχομένοις λέγεις θανεῖν σε· τὴν τύχην δʼ αἱρούμεθα.

Κλυταιμήστρα

μηδαμῶς, ὦ φίλτατʼ ἀνδρῶν, ἄλλα δράσωμεν κακά.

ἀλλὰ καὶ τάδʼ ἐξαμῆσαι πολλά, δύστηνον θέρος.
1655

πημονῆς δʼ ἅλις γʼ ὑπάρχει· μηδὲν αἱματώμεθα.

στείχετʼ αἰδοῖοι γέροντες πρὸς δόμους, πεπρωμένοις τούσδε

πρὶν παθεῖν εἴξαντες ὥρᾳ· χρῆν τάδʼ ὡς ἐπράξαμεν.

εἰ δέ τοι μόχθων γένοιτο τῶνδʼ ἅλις, δεχοίμεθʼ ἄν,

δαίμονος χηλῇ βαρείᾳ δυστυχῶς πεπληγμένοι.
1660

ὧδʼ ἔχει λόγος γυναικός, εἴ τις ἀξιοῖ μαθεῖν.

Αἴγισθος

ἀλλὰ τούσδʼ ἐμοὶ ματαίαν γλῶσσαν ὧδʼ ἀπανθίσαι

κἀκβαλεῖν ἔπη τοιαῦτα δαίμονος πειρωμένους,

σώφρονος γνώμης θʼ ἁμαρτεῖν τὸν κρατοῦντά θʼ ὑβρίσαι.

Χορός

οὐκ ἂν Ἀργείων τόδʼ εἴη, φῶτα προσσαίνειν κακόν.
1665

Αἴγισθος

ἀλλʼ ἐγώ σʼ ἐν ὑστέραισιν ἡμέραις μέτειμʼ ἔτι.

Χορός

οὔκ, ἐὰν δαίμων, Ὀρέστην δεῦρʼ ἀπευθύνῃ μολεῖν.

Αἴγισθος

οἶδʼ ἐγὼ φεύγοντας ἄνδρας ἐλπίδας σιτουμένους.

Χορός

πρᾶσσε, πιαίνου, μιαίνων τὴν δίκην, ἐπεὶ πάρα.

Αἴγισθος

ἴσθι μοι δώσων ἄποινα τῆσδε μωρίας χάριν.
1670

Χορός

κόμπασον θαρσῶν, ἀλέκτωρ ὥστε θηλείας πέλας.

Κλυταιμήστρα

μὴ προτιμήσῃς ματαίων τῶνδʼ ὑλαγμάτων· ἐγὼ

καὶ σὺ θήσομεν κρατοῦντε τῶνδε δωμάτων καλῶς.

Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 1530 focus

ΧΟ.

ἀμηχανῶ φροντίδος στερηθεὶς

εὐπάλαμον μέριμναν

ὅπα τράπωμαι, πίτνοντος οἴκου.

δέδοικα δ᾽ ὅμβρου κτύπον δομοσφαλή

τὸν αἱματηρόν· ψακὰς δὲ λήγει.
1535

δίκην δ᾽ ἐπ᾿ ἄλλο πρᾶγμα θηγάνει βλάβης

πρὸς ἄλλαις θηγάναισι Μοῖρα.

Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 1530 focus

Ζυγὸς Ε
στρ. θ'.

ἀμηχανῶ φροντίδος στερηθεὶς

εὐπάλαμον μέριμναν,

ὅπᾳ τράπωμαι, πίτνοντος οἴκου.

δέδοικα δ᾽ ὄμβρου κτύπον δομοσφαλῆ
1500

τὸν αἱματηρόν· ψακὰς δὲ λήγει.

δίκην δ᾽ ἐπ᾽ ἄλλο πρᾶγμα θηγάνει βλάβης

πρὸς ἄλλαις θηγάναισι Μοῖρα.

ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) Experimental (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1530 focus

ΧΟΡΟΣ

Ἀμηχανῶ φροντίδος -ίδων στερηθεὶς

Str. 3.

εὐπάλαμον -λαμνον μέριμναν
1530

ὅπα τράπωμαι, πίτνοντος οἴκου·

δέδοικα δ' ὄμβρου κτύπον δομοσφαλῆ

τὸν αἱματηρόν, ψακὰς ψεκὰς δὲ λήγει·

δίκαν δίκα -κα -κη δ' ἐπ' ἄλλο πρᾶγμα θηγάνει θήγει βλάβης

πρὸς ἄλλαις θηγάναισι -αις μοῖρα.
1535

Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 1530 focus

ἀμηχανῶ φροντίδος στερηθεὶς

εὐπαλάμων μεριμνᾶν

ὅπα τράπωμαι, πίτνοντος οἴκου.

δέδοικα δ᾽ ὄμβρου κτύπον δημοσφαλῆ
1535

τὸν αἱματηρόν· ψεκὰς δὲ λήγει.

Δίκα δ᾽ ἐπ᾽ ἄλλο πρᾶγμα θηγάνει βλάβης

πρὸς ἄλλαις θηράναις μοῖρα.

Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 1530 focus

ἀμηχανῶ, φροντίδος στερηθείς

1530

εὐπάλαμον μέριμναν,

ὅπαι τράπωμαι πίτνοντος οἴκου.

δέδοικα δ᾽ ὄμβρου κτύπον δομοσφαλῆ

τὸν αἱματηρόν· ψακὰς δὲ λήγει,

Δίκαι δ᾽ ἐπ’ ἄλλο πρᾶγμα θηγ άνει βλάβας

1535

πρὸς ἄλλαις θηγάναισ ι Μοῖρα. πρὸς ἄλλαις θηγάναις⟨ι⟩ Μοῖρα.

ephymn. 3

Aeschyli Agamemnon (OCR draft) Experimental (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 1530 focus

ΧΟ.

ἀμηχανῶ φροντίδος στερηθείς

εὐπαλάμων μεριμνᾶν,

ὅπαι τράπωμαι, πίτνοντος οἴκου.
1535

δέδοικα δ᾽ ὄμβρου κτύπον δομοσφαλῆ

τὸν αἱματηρόν· ψακὰς δὲ δηλοῖ.

δίκην δ᾽ ἐπ᾿ ἄλλο πρᾶγμα θηγάνει βλάβης

πρὸς ἄλλαις θηγάναισι μοῖρα.

Translations (8)

Agamemnon Perseus (Aeschylus. The poetical works of Robert Browning, Volume 13. Browning, Robert, translator; Berdoe, Edward, editor. London: Smith, Elder and Co., 1889.) — 1577-1673 focus

AIGISTHOS.

O light propitious of day justice-bringing!

I may say truly, now, that men’s avengers,

The gods from high, of earth behold the sorrows —

Seeing, as I have, i’ the spun robes of the Erinues,
1580

This man here lying, — sight to me how pleasant! —

His father’s hands’ contrivances repaying.

For Atreus, this land’s lord, of this man father,

Thuestes, my own father — to speak clearly —

His brother too, — being i’ the rule contested, —
1585

Drove forth to exile from both town and household:

And, coming back, to the hearth turned, a suppliant,

Wretched Thuestes found the fate assured him

— Not to die, bloodying his paternal threshold

Just there: but host-wise this man’s impious father
1590

Atreus, soul-keenly more than kindly, — seeming

To joyous hold a flesh-day, — to my father

Served up a meal, the flesh of his own children.

The feet indeed and the hands’ top divisions

He hid, high up and isolated sitting:
1595

But, their unshowing parts in ignorance taking,

He forthwith eats food — as thou seest — perdition

To the race: and then, ’ware of the deed ill-omened,

He shrieked O! — falls back, vomiting, from the carnage,

And fate on the Pelopidai past bearing
1600

He prays down — putting in his curse together

The kicking down o’ the feast — that so might perish

The race of Pleisthenes entire: and thence is

That it is given thee to see this man prostrate.

And I was rightly of this slaughter stitch-man:

Since me, — being third from ten, — with my poor father
1605

He drives out — being then a babe in swathe-bands:

But, grown up, back again has justice brought me:

And of this man I got hold — being without-doors —

Fitting together the whole scheme of ill-will.

So, sweet, in fine, even to die were to me,
1610

Seeing, as I have, this man i’ the toils of justice!

CHOROS.

Aigisthos, arrogance in ills I love not.

Dost thou say — willing, thou didst kill the man here,

And, alone, plot this lamentable slaughter?

I say — thy head in justice will escape not
1615

The people’s throwing — know that! — stones and curses!

1617

AIGISTHOS.

Thou such things soundest — seated at the lower

Oarage to those who rule at the ship’s mid-bench?

Thou shalt know, being old, how heavy is teaching

To one of the like age — bidden be modest!
1620

But chains and old age and the pangs of fasting

Stand out before all else in teaching, — prophets

At souls’-cure! Dost not, seeing aught, see this too?

Against goads kick not, lest tript-up thou suffer!

CHOROS.

Woman, thou, — of him coming new from battle
1625

Houseguard — thy husband’s bed the while disgracing, —

For the Army-leader didst thou plan this fate too?

AIGISTHOS.

These words too are of groans the prime-begetters!

Truly a tongue opposed to Orpheus hast thou:

For he led all things by his voice’s grace-charm,
1630

But thou, upstirring them by these wild yelpings,

Wilt lead them! Forced, thou wilt appear the tamer!

CHOROS.

So — thou shalt be my king then of the Argeians —

Who, not when for this man his fate thou plannedst,

Daredst to do this deed — thyself the slayer!
1635

AIGISTHOS.

For, to deceive him was the wife’s part, certes:

I was looked after — foe, ay, old-begotten!

But out of this man’s wealth will I endeavour

To rule the citizens: and the no-man-minder

— Him will I heavily yoke — by no means trace-horse,
1640

A corned-up colt! but that bad friend in darkness,

Famine its housemate, shall behold him gentle.

CHOROS.

Why then, this man here, from a coward spirit,

Didst not thou slay thyself? But, — helped, — a woman,

The country’s pest, and that of gods o’ the country,
1645

Killed him! Orestes, where may he see light now?

That coming hither back, with gracious fortune,

Of both these he may be the all-conquering slayer?

1649

AIGISTHOS.

But since this to do thou thinkest — and not talk — thou soon shalt know!

Up then, comrades dear! the proper thing to do—not distant this!
1650

CHOROS

Up then! hilt in hold, his sword let everyone aright dispose!

AIGISTHOS.

Ay, but I myself too, hilt in hold, do not refuse to die.

CHOROS.

Thou wilt die, thou say’st, to who accept it. We the chance demand.

KLUTAIMNESTRA.

Nowise, O belovedest of men, may we do other ills!

To have reaped away these, even, is a harvest much to me.
1655

Go, both thou and these the old men, to the homes appointed each,

Ere ye suffer! It behoved one do these things just as we did:

And if of these troubles there should be enough — we may assent

— By the Daimon’s heavy heel unfortunately stricken ones!

So a woman’s counsel hath it — if one judge it learning-worth.
1660

AIGISTHOS.

But to think that these at me the idle tongue should thus o’erbloom,

And throw out such words — the Daimon’s power experimenting on —

And, of modest knowledge missing, — me, the ruler, . . .

CHOROS.

Ne’er may this befall Argeians — wicked man to fawn before!
1665

AIGISTHOS.

Anyhow, in after days, will I, yes, I, be at thee yet!

CHOROS.

Not if hither should the Daimon make Orestes straightway come!

AIGISTHOS.

O, I know, myself, that fugitives on hopes are pasture-fed!

CHOROS.

Do thy deed, get fat, defiling justice, since the power is thine!

AIGISTHOS.

Know that thou shalt give me satisfaction for this folly’s sake!
1670

CHOROS.

Boast on, bearing thee audacious, like a cock his females by!

KLUTAIMNESTRA.

Have not thou respect for these same idle yelpings! I and thou

Will arrange it, o’er this household ruling excellently well.

The Agamemnon (OCR draft) Experimental (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 1530 focus

Bereft of counsel I am bewildered in well-concerted anxious thought as to which way I may betake myself, now the house is sinking; and I dread the dashing of the gory shower that saps the dwelling, and it no longer falls in drops. And destiny for another deed of ill is whetting vengeance on other whetstones.

CHORUS

AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1530 focus

mon Iphigénie tant pleurée, le sort qu'il a fait subir méritait bien le sort qu'il a subi lui-même. Qu'il ne montre donc pas trop de superbe dans l'Hadès : sa mort sous le fer tranchant n'a que payé les crimes qu'il commit le premier.

Plus vif.

LE CHŒUR

Je ne sais où j'en suis ; tout conseil sûr
échappe à mon angoisse : où me tourner, quand croule la maison ? Je tremble au bruissement de l'averse sanglante sous laquelle le palais s'effondre. Déjà c'est un déluge ! Et
le Destin, en vue d'un

Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 1530 focus

Perplex’d and troubled in my anxious thought,

Amidst the ruins of this house, deſpair

Hangs heavy on me.

Drop by drop t

no more
1710

Deſcends the ſhow’r of blood; but the wild ſſtorm

In one red torrent ſhakes the ſolid walls;

Whilſt vengeance, ranging thro’ the deathful ſcene,

For further miſchief whets her fatal ſword.

SEMICHORUS.

Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 1530 focus

Partito a cui sollecito

m'appigli, ignoro, mentre al suol precipita

la reggia: è a me precluso ogni cammino.

1785

Non piú stillar di gocce: alto lo strepito

presento, e tremo, di sanguinea pioggia

che abbatta le sue mura:

però che del Destino

su nuove cóti, il ferro omai Giustizia
1790

affila, a nuovi eventi di sciagura.

COREUTA
3

Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 1530 focus

English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 1530 focus

Ah whither shall I fly?
1785

For all in ruin sinks the kingly hall;

Nor swift device nor shift of thought have I,

To 'scape its fall.

A little while the gentler rain-drops fail;

I stand distraught—a ghastly interval,
1790

Till on the roof-tree rings the bursting hail

Of blood and doom. Even now fate whets the steel

On whetstones new and deadlier than of old,

The steel that smites, in Justice' hold,

Another death to deal.
1795

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.) — 1530 focus

Ich sinn' umher, alles Rathes ledig,

Wo ich der Sorge Steuer

Hinwenden soll, nun das Haus dahinstürzt.

Mich schreckt des Plakregens hauserschütternder
1485

Blutvoller Sturm; schon ja träuselt's nicht mehr.

Zu neuen Unheilsthaten wekt sein Nacheschwert

Das Schicksal schon auf neuem Wepstein.

Commentary

Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus

1440-1442. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-833

ἐπὶ δὲ σώματος δίκαν κήρυκος ἐχθροῦ σταθεῖσ᾽ ἐκνόμως ὕμνον ὑμνεῖν ἐπεύχεται * μύσος*. Libri

δίκαν μοι κόρακος ἐχθροῦ

. Deinde

σταθεὶς ἐννόμως

Ven. Flor.

σταθεὶς ἐκνόμως

Farn. Vict.

σταθεῖσ᾽ ἐκνόμως

Schützius, Porsonus, Stanleius in curis secundis. Masculinum agnoscit scholiastes,

ὡς κόραξ ἐσθίων νεκρῶν σῶμα βοᾷ, οὕτω καὶ ὁ δαίμων ἐκνόμως δικάσει, παρὰ τὸ δίκαιον

. Genium mortis intelligi volebat Elberlingius et proinde Canteri quamvis malam coniecturam

ἐπεύχεαι

probabat. Assensus ei est Creuzerus in Annal. Vindob. vol. LIV. p. 163. picturam ei explicationi adhibens de qua dixit Radulphus Rochettus in Oresteide p. 223. seq. Clytaemnestram dici quum res ipsa declarat, tum

γυνή

ex praecedente

γυναικῶν

intelligendum est. Videtur autem Aeschylus ita fere scripsisse,

ἐπὶ δὲ σώματος δίκαν κήρυκος ἐχθροῦ σταθεῖσ᾽ ἐκνόμως ὕμνον ὑμνεῖν ἐπεύχεται * μύσος*.

Nam quum libri habeant

ὕμνον ὑμνεῖν ἐπεύχεται

, mutilum esse versum apparet, quem addito

δόμοις

integrandum putavit Butlerus. Schützio

φόνῳ

addendum esse videbatur.

1443. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-834

νῦν δ' In Victoriana per errorem omissa est personae notatio. Auratus

νῦν γ'

. At

δ'

refertur ad suppressum

πρόσθεν μὲν οὐκ ὀρθῶς ἔλεγες

1443

1444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-835

τὸν τριπάχυντον Libri

τὸν τριπάχυιον

. Pudet referre quae explicando huic verbo sunt prolata. Blomfieldius

τὸν τριπάλαιον

coniecit. Ad sensum ferri posset

παλαιόν

, non potest

τριπάλαιον

. Nam summa antiquitas si memoratur, quia nihil ad rem, friget. Scripsi

τὸν τριπάχυντον

, in quam emendationem etiam Bambergerus incidit. Similiter Aeschylus dixit in Sept. c. Thebas v. 751.

ὄλβος ἄγαν παχυνθείς

1444

1445. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-836

γέννας

Farn. Vict.

γέννης

, superscripto

ας

, Ven. Flor. In Farn. glossa

γενεᾶς

1445

1447. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-837

νείρει Libri

νείρει

. Scaliger

νείκει

. Casaubonus

νείρῃ

, quod suum fecit Stanleius, probavitque Albertius ad Hesychium v.

νείρῃ

, et receperunt Schützius in editione maiore ac Blomfieldius. Recte vero animadvertit Wellauerus id

νείρα

scribendum fuisse. Mea sententia, si uterum vel viscera dicere voluisset Aeschylus,

νηδύϊ

scripsisset. Idque eum scripsisse putavit H. L. Ahrens. Sed existimo

νείρει

dativum esse ignoti hucusque vocabuli

νεῖρος

, quod intimum locum significaverit. Adiectivo

νειρός

usus est Lycophro v. 896.

κρύψουσ᾽ ἄφαντον ἐν χθονὸς νειροῖς μυχοῖς,

ubi videndus est Bachmannus.

1447

1448. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-838

ἄχος Auratus

ἄγος

, quod Schutzius in minore editione recepit. At

ἄχος

saepe malum significat.

Ἰχώρ

est sanies. Hesychius

Ἀχώρ, αἷμα συμπεπηγός, ἔμπυον, σηπεδών

. Sic scribendum. V. ibi interpretes et Foesium in Oec. Hippocr.

1448

1449-1450. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-839

ἢ μέγα δώμασι τοῖςδ' αἵμονα καὶ βαρύμηνιν αἰνεῖς Libri

ἢ μέγαν οἴκοις τοῖσδε δαίμονα

. Scribendum esse

τοῖςδ' αἵμονα

monui in adnotationibus ad interpretationem Humboldti. Sed iis nondum perfecta est emendatio: nam spondeum

οἴκοις

vitiosum esse arguit versus antistrophicus. Grammatici haud dubie inventum est

μέγαν οἴκοις

, ut metro consuleret, quum depravatam scripturam

τοῖςδε δαίμονα

in codice suo invenisset, cum quibus verbis construi non posse videbat

μέγα

. Scripsit Aeschylus

ἢ μέγα δώμασι τοῖς δ᾽ αἵμονα καὶ βαρύμηνιν αἰνεῖς, φεῦ φεῦ, κακὸν αἶνον ἀτηρᾶς τύχας ἀκορέστου.

Αἵμονα θήρης

in Iliade V. 49. peritum significare volunt: vereor ne illic quoque ferocem intelligi oporteat et cruore gaudentem, ut in Hecuba v. 91. dictum est

λύκου αἵμονι χαλᾷ

. Cruentatum significat in Aeschyli Suppl. v. 814.

1454. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-840

πανεργέτα

Farn. Vict.

πανεργέταν

Ven. Flor. Haec ante oculos habuit scriptor Christi patientis v. 1465.

ὦ παῖ παναιτίου θεοῦ παντεργάτα, τί γὰρ τελεῖται τοῖς βροτοῖς ἄνευ σέθεν; τί δ᾽ οὐ θεόκραντόν γε τῶνδ᾽ ἐστίν; ἰώ, ἰώ, ιώ, ὦ βασιλεῦ, βασιλεῦ, πῶς σε δακρύσω; ὦ θεέ μου, Θεέ μου, πῶς σε καλέσω; φρενὸς ἐκ φιλίας τί σοί ποτ᾽ ἄρ᾽ ἄσω; κεῖσαι γὰρ ὑφάσμασι τοῖςδ᾽ εἱλιγμένος.

1454

1457. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-841

ἰώ, ἰώ

ἰὼ

semel Ven. Flor. Geminant Farn. Vict.

1457

1459. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-842

τί ποτ' εἴπω; In Flor.

τί

prius omissum, postea additum.

τί ποτ' ἆρ᾽ εἴπω

Farn. Apparet Triclinium hic et mox v. 1461. versus acatalectos dare voluisse.

1459

1461. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-843

ἐκπνέων

ἐκπνείων

Farn.

1461

1462. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-844

τῶνδε

τῶνδ'

Flor. ἀνελεύθερον Deinde

ἀνελεύθερα

, cum glossis

ἀνελευθέρως, δουλικῶς

, Farn. Recte ceteri

ἀνελεύθερον

. Dici quidem potuit

κοίταν δαμείς

, sed, quum

κεῖσαι

praecesserit, recte monuit Wellauerus hoc verbum esse repetendum.

1462

1465. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-845

τοὔργον ἐμόν, τόδε

τοἔργον ἐμὸν τόδε

Farn.

1465

1466. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-846

μηκέτι λεχθῇς δέ

μηδ' ἐπιλεχθῇς

Ven. Flor.

μὴ δ᾽ ἐπιλεχθῇς

Farn.

μηδ' ἐπιλεχθῇς*

Vict. sic cum asterisco, sive lacunae, sive, quod veri similius duco, corruptae lectionis signo. Excidisse aliquid Scaliger videtur putasse, qui

ἐπιλεχθείς

corrigebat. Quod Auratus et, ut Blomfieldius adnotavit, Vossius probarunt,

ἐπιλεχθῇς

, non potest significare cogitaveris: nam hoc

ἐπιλέξασθαι

dicitur. Vossium etiam

ἐπιλέξῃς

scribendum coniecisse Blomfieldius dicit. Scripsi

μηκέτι λεχθῇς δέ

1466

1472. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-847

τόνδ' ἀπέτισεν τέλεον

νεαροῖς

Farn. quae etiam Spanhemii mala coniectura erat. Recte autem in edd. vett. haec coniunguntur,

τόνδ' ἀπέτισεν τέλεον νεαροῖς ἐπιθύσας

. Non intellexerunt haec verba qui cum Stanleio virgulam post

ἀπέτισεν

posuerunt idque verbum verterunt punivit, quae non est activi potestas. Hoc dicit poeta,

τόνδε ἀπέτισεν τέλεον νεαροῖς, θύσας αὐτόν

, hunc adultum persolvit ut vindictam pueris, propter eos mactatum.

1472

1475. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-848

πῶ Auratus

πῶς, πῶς

. Hesychius

πῶ, ποῦ, ὅθεν, ὁπόθεν. Δωρίς

. Significat qua ratione. Rectius Etym. M. p. 773, 18.

πόθεν

interpretatur, male ille tamen ex eo factum censens. In Farn. deest

δέ

1475

1479. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-849

μέλας Mireris fuisse qui

μελαίνης

scriberent, nescientes

μέλας

ultima longa esse. προβαίνων

προβαίνων

Canterus. Libri

προσβαίνων

. δίκαν Butleri coniecturam,

δίκην

pro

δὲ καί

, mutatam in

δίκαν

recepit Scholefieldius, sic interpretans, "quo quum processerit, poenas solvet, vel faciet ut solvantur poenae, ob concretum rorem sanguinis liberorum voratorum.” Nihil lucri ex languidiore sententia.

1479

1480. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-850

πάχνᾳ Libri

πάχνα κουροβόρῳ παρέξει

. Auratus et Casaubonus

πάχναν κουροβόρον

. Deinde

προσέξει

Auratus assentiente Cantero. Meam emendationem

πάχνᾳ

receperunt novissimi editores. Neque alia mutatione opus est.

Ὅποι δὲ καὶ προβαίνων

idem est atque

ὅποι δ᾽ ἂν καὶ προβαίνῃ

. Sensus est, et quoquo progrediens nativoro cruori eas exhibebit, scilicet

ὁμοσπόρους ἐπιρροὰς αἱμάτων

1480

1481. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-851

ἰώ, ἰώ In Ven.

ἡμιχόριον

praefixum.

ἰὼ ἰὼ

Farn. Vict.

ἰὼ

semel Ven. Flor.

1481

1483. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-852

τί ποτ' εἴπω; Farn. hic quoque

τί ποτ' ἆρ᾽ εἴπω;

et mox

ἐκπνείων

1483

1485. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-853

εὐσεβεῖν

εὐσεβεῖ

Flor.

1485

1486. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-854

ἀνελεύθερον

ἀνελεύθερα

hic quoque Farn.

1486

1489. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-855

NA Ante hunc versum in libris hi duo leguntur,

οὔτ᾽ ἀνελεύθερον οἶμαι θάνατον τῷδε γενέσθαι.

Schützius

οὐκ

, quem secutus est Blomfieldius. Sed hos duos versus ab Aeschylo abiudicavit Seidlerus de versibus dochm. p. 408. cum quo etsi dissentiebam in dissertatione de versibus spuriis apud Aeschylum p. IX. (Opusc. II. p. 82.), tamen nunc assentior. Nam ut hiatus excusationem habere videatur a pausa quae post

γενέσθαι

est, tamen frigent maxime hi versus produntque manum interpretis, rationem reddentis eorum quae sequuntur.

1489

1490. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-856

NA Signum interrogandi recte apposuit Schützius. Blomfieldius, dubitans de interrogatione propter sequens

ἀλλά

(id quomodo dubitari potuerit non video), Dobraei praeclaram, quam vocat, emendationem recepit,

δολοκτόνῳ ἄτῃ

. Miror Dobraei, viri recto iudicio insignis, hanc fuisse coniecturam, quae prorsus absurda est. Sermo est enim de doloso sacrificio Iphigeniae.

1490

1492-1493. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-857

ἀλλ᾽ ἐμὸν ἐκ τοῦδ᾽ ἔρνος ἀερθὲν τῆς πολυκλαύτης Ἰφιγενείας, ἄξια δράσας, ἄξια πάσχων, Libri

τὴν πολύκλαυτόν τ' Ἰφιγένειαν ἀνάξια δράσας, ἄξια πάσχων

. Porsonus ad Medeae v. 822.

τὴν πολυκλαύτην

. Infeliciter Elmsleius ad Med. v. 807.

τ' Ἰφιγένειαν

deleri volebat. Monui in adnotatione ad interpretationem Humboldti scribendum esse

ἀλλ᾽ ἐμὸν ἐκ τοῦδ᾽ ἔρνος ἀερθὲν τῆς πολυκλαύτης Ἰφιγενείας, ἄξια δράσας, ἄξια πάσχων,

i. e.

ἄξια ἀξίων δραμάτων πάσχων

. Nimirum grammaticus quum ab- surde dici putaret

ἄξια δράσας

, scribendumque esse

ἀνάξια

, huic verbo cetera, ut metro ne repugnarent, accommodaverat.

1497. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-858

φροντίδος

Ven. Flor.

φροντίδων

Farn. Vict. Assentior Blomfieldio

φροντίδος

magis probanti, qui tamen cum aliis

φροντίδος στερηθείς

iungit et

ἀμηχανῶ

εὐπάλαμον μέριμναν

refert. In edd. Vict. Cant. omissis interpunctionibus

στερηθεὶς φροντίδων μέριμναν

constructa videntur, neque id non videtur recte fieri, praesertim si

φροντίδος μέριμναν

ἀμηχανῶ

pendeat. Sic Sophocles El. v. 959.

ᾗ πάρεστι μὲν στένειν πλούτου πατρῴου κτῆσιν ἐστερημένῃ.

1497

1498. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-859

ἀπάλαμον Libri

εὐπάλαμνον

. Porsonus

εὐπάλαμον

. Librorum scriptura suspicionem facit scriptum fuisse

ἀπάλαμνον

, notiorem librariis formam, pro

ἀπάλαμον

. Neque dubito quin

ἀπάλαμον

posuerit Aeschylus, more eo quo per epitheta effectus verbi adiuncti significatur. Metrum non obstat, quum etiam alia huiusmodi verba, praeter constantem in

ἀθάνατος

usum, ad epicorum exemplum prima syllaba producta inveniantur, ut

ἀκάματον

apud Sophoclem Ant. v. 339. ipsumque

ἀπάλαμον

apud Pindarum Ol. I. 95.

1498

1499. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-860

ὅπᾳ

ὅπα

, superscripto

, Farn. Elmsleius ad Heracl. 595.

ὅποι

, cui recte ne Blomfieldius quidem obtemperavit.

1499

1500. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-861

δημοσθενῆ

δημοσφαλῆ

Ven.

1500

1501. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-862

ψεκάς

ψακὰς

Blomfieldius. Libri

ψεκάς

1501

1502. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-863

θηγάνει

δίκῃ

Flor. Vict.

δίκα

, superscripto

ῃ

, Ven.

δίκῃ

, superscripto

, Farn.

δίκην

Aurati emendatio est. Deinde libri

θήγει

. Ex mea emendatione

θηγάνει

in novissimas editiones receptum. Hesychius, fortasse ex hoc ipso loco,

θηγάνει, ὀξύνει

1502

1503. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-864

θηγάναις Libri

θηγάναις

. Correxit Pauwius.

1503

1504. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-865

εἴθε μ' ἐδέξω Hemichorii signum habent Ven. Flor.

εἶτ' ἐμ' ἐδέξω

sic Vict. Porsonus

εἶθ᾽ ἔμ᾽ ἐδέξω

. Sic optaret chorus ut ipse pro Agamemnone obiisset. At non hoc, sed prius se mortuum esse mavult quam pereuntem videret illum. Itaque recte Farn.

εἴθε μ' ἐδέξω

. Deinde Blomfieldius et Scholefieldius per negligentiam, opinor,

ἐσιδεῖν

. Libri enim

ἐπιδεῖν

1504

1506. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-866

κατέχοντα χαμεύναν

δροίτῃ νῦν κατέχοντα χαμεύναν

Farn. Vict. Triclinii additamentum

νῦν

, quo versus acatalectus fieret, omittunt Ven. Flor. delevitque, a Porsono uncis inclusum, Schützius. Memorant

δροίτην

ex Aeschylo Etym. M. p. 288, 5. Eustathius p. 1726, 11. nomen illud etiam

δρύτην

scribi, nominatimque Eustathius hoc in loco, testantes. Disseruit de eo vocabulo in glossario Blomfieldius. Conf. etiam Zonaras p. 571.

1506

1509. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-867

πλήσῃ Libri

κλήσει

vel

πλήσῃ

. αὐτῆς Deinde

αὐτῆς

Ven. Flor. Vict.

αὑτῆς

male Farn. adscitum tamen a Blomfieldio.

1509

1510-1512. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-868

κτείνασ' ... ἀποκωκῦσαι ... ἐπικρᾶναι Edd. vett.

ἀποκωκύσαι ψυχὴν ἄχαριν χάριν ἀντ᾽ ἔργων μεγάλων ἀδίκως ἐπικράναι

. Servatus pravus accentus

ἀποκωκύσαι

in Porsoniana, quae tamen

ἐπικρᾶναι

dedit.

ἀποκωκῦσαι

Farn. Displicet asyndeton, mallesque pro altero horum verborum legi participium. Verum non ita scripsit Aeschylus, sed sic,

κτείνασ' ἄνδρα τὸν αὑτῆς ἀποκωκῦσαι (scilicet αὐτόν), ψυχῇ τ' ἄχαριν χάριν ἀντ᾽ ἔργων μεγάλων ἀδίκως ἐπικρᾶναι.

1513. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-869

ἐπιτύμβιον αἰῶ Inutilem Stanleii sive potius Vossii coniecturam,

ἐπιτύμβιον αἶνον

, receperunt Schutzius, Blomfieldius, Scholefieldius, probavitque G. Bernhardy in Syntaxi p. 108. non memores

λάσκων

neutraliter dictum esse, ut in Suppl. v. 531.

1513

1514. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-870

σὺν δακρύοις

σὺν δακρύοιν

Flor. Vict. quod Porsonus in

σὺν δάκρυσιν

mutavit. Ven. Farn.

σὺν δακρύοις

. Hoc tenui, congruens cum strophicis, si ea recte emendavi.

1514

1516. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-871

οὔτε ... λέγειν

οὔτε προσήκει

Farn. Deinde Auratus

μέλειν

pro

λέγειν

1516

1518. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-872

κάππεσε, κάτθανε Porsonus in Adv. p. 139. deleri volebat

κάππεσε, κάτθανε

. Dubitavit de scriptura propter augmenti omissionem Elmsleius ad Med. v. 1380.

κάππεσε κάτθανεν

Farn.

1518

1519. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-873

τῶν ἐξ οἴκων Auratus

τῶν ἐξοίκων

. Declarant rem haec in Choeph. v. 424.

ἰώ, ἰὼ δαΐα πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς ἄνευ πολιτῶν ἄνακτ', ἄνευ δὲ πενθημάτων ἔτλης ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.

Itaque nulla mutandi caussa est. Nam

τῶν ἐξ οἴκων

de domesticis dictum sequebatur autem, ut coniici potest (nam post hunc duo versus excidisse antisystema docet), neque alios patiemur comitari funus.

1519

1522-1526. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-874

ἀλλ' Ἰφιγένειά νιν ἀσπασίως ... φιλήσει Libri

ἀλλ᾽ Ἰφιγένειαν· ἵν' ἀσπασίως - φιλήσῃ

. Haec etsi sic scripta esse potuerunt, si praegressa, quae exciderunt, permittebant, tamen tam parum id veri simile est ut non dubitandum videatur quin recte emendaverit Iacobus

ἀλλ᾽ Ἰφιγένειά νιν ἀσπασίως φιλήσει

1525. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-875

ἀχέων

Ven. Explicant

πόρθμευμ᾽ ἀχέων

non sane ab- surde: sed nescio tamen an scripserit Aeschylus

πόρθμευμα νεκρῶν

1525

1526. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-876

χεῖρε βαλοῦσα Libri

χείρε βάλοισα

. Emendavit Porsonus. Euripides Androm. v. 115.

πρὸς τόδ᾽ ἄγαλμα θεᾶς ἱκέτις πέρι χεῖρε βαλοῦσα

. Deinde vulgo

φιλήσει

. Vide ad v. 1522.

1526

1527. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-877

ὄνειδος ἥκει Recte perspexit Wunderlichius in Obs. crit. p. 48. convicium pro convicio sic esse intelligendum, ut propter iniuriam, quam sacrificanda filia matri fecit, ipsi nunc a Clytaemnestra par referatur. Quae sequuntur sic accipienda, aufert Clytaemnestra auferentem, luitque qui occidit.

1527

1530. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-878

ἐν χρόνῳ Libri

χρόνῳ

. Schützii emendatio est

χρόνῳ

. Pindarus Οl. ΙΙ. 106.

τὰ δ᾽ ἐν τῇδε Διὸς ἀρχῇ ἀλιτρὰ κατὰ γᾶς δικάζει τις ἐχθρᾷ λόγον φράσαις ἀνάγκῃ

1530

1531-1533. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-879

ἀραῖον ... κεκόλληται γένος προσόψει Libri

θέσμιον γὰρ τίς ἂν γονὴν ῥᾷον ἐκβάλοι δόμων, κεκόλληται etc

. Mea emendatio,

ἀραῖον

, recepta a novissimis editoribus. Sed

θέσμιον γάρ

separandum est a ceteris verbis: quo significatur legem hanc esse, ut puniatur qui male fecerit. Perspexit hoc I. Symmons in adnotatione ad Anglicam interpretationem Agamemnonis p. 145. Deinde libri

γένος προσάψαι

. Stanleius coniecit

γένος προσάψαν

, Schutzius

γένους προσάψει

. Blomfieldius edidit

κεκόλληται γένος πρὸς ἄτα

, multus in demonstranda permutatione harum litterarum

. Recepit hanc quam praeclaram vocat emendationem Scholefieldius, admisitque E. Leutschius in Schneidewini Philologo vol. I. p. 120. Scholefieldius, si quis dubitet, videre iubet Porsonum ad Med. v. 553. Scilicet Porsonus permutari

illo loco docuit. At nemo dubitabit quin

ἄτᾳ

facile in

ἄψαι

abire potuerit: illud autem permulti dubitabunt, aptane sit ista quam Blomfieldius intulit sententia. Videbunt enim non esse omnino aptam neque ullo pacto cohaerere cum praecedentibus. Ferri

πρὸς ἄτα

posset, si non

γένος

, sed

δίκη

vel

τίσις

κεκολλῆσθαι diceretur, praegresso versu in parenthesi apposito. Hic, praesertim si asyndeton recte se habet, aliquid exspectatur quo graviter confirmetur id quod praecedente versu dictum est. Ideo ego coniiciebam

κεκόλληται γένος πρὸς ἅψιν

, sententia bona, sed vocabulo neque apto satis neque usitato tragoediae. Id Aeschylus sic potius dixisset,

κεκόλληται γένος πρὸς ἧπαρ

. Scribendum potius erat

κεκόλληται γένος προσόψει.

Confirmans chorus quod dixerat, non pellendam domo fuisse et neci tradendam filiam, graviter addit, prolem adspectu cum parentibus esse coniunctam.

1534. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-880

ἐνέβης Libri

ἐνέβη

. Emendavit Canterus,

ἐνέβης

scribendum videri dicens. Id plerique viri docti probarunt: recte, ut videtur. Nam ut supra ubique Clytaemnestra modo improbat, modo probat chori dicta, sic hic quoque. Defendi quidem potest

ἐνέβη

, si de Agamemnone intelligatur: sed obscurior tamen et minus elegans haec ratio est. Quod si servandum esset

ἐνέβη

, rectius scriberetur

χρησμός

, ut Casaubonus voluit: quamquam ne hoc quidem probandum est, quum

χρησμός

, quod vocabulum hic ad chori vaticinium refertur, non possit pronomine suo

ὅδε

carere.

οὖν

Vict. et, ut videtur, Farn.

οὖν

, ut videtur, Ven. Flor.

1534

1536. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-881

Πλεισθενιδᾶν

, superscripto

οιδ

, Farn. Tzetzes in Exegesi Iliadis p. 68, 19.

ὁ Ἀγαμέμνων, ὁμοίως δὲ καὶ Μενέλαος, καθ' Ἡσίοδον καὶ Αἰσχύλον (hic et v. 1570.) Πλεισθένους υἱοῦ Ἀτρέως παῖδες νομίζονται

, et p. 69, 3.

κατὰ δὲ Ἡσίοδον καὶ Αἰσχύλον καὶ ἄλλους τινὰς Ἀτρέως καὶ Ἀερόπης Πλεισθένης: Πλεισθένους δὲ καὶ Κλεόλλας τῆς Δίαντος Ἀγαμέμνων, Μενέλαος, καὶ Ἀναξιβία· νέου δὲ τοῦ Πλεισθένους τελευτήσαντος ὑπὸ τοῦ πάππου αὐτῶν ἀνατραφέντες Ἀτρέως Ἀτρεῖδαι πολλοῖς

(scr.

τοῖς πολλοῖς

)

ἐνομίζοντο

. Eadem, sed Aeropen Plisthenis uxorem fuisse, schol. ad Il. II. 249.

1536

1537. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-882

θρέψει

Ven. Flor.

θύσει

Vict. et superscripto

Farn.

1537

1538. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-883

δυσπλήρωτον

δύσπλητά περ

Flor. Deinde

ὁ δέ

Farn.

ὁ δὲ

Vict.

ὁ δὲ

primus Auratus.

1538

1540. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-884

NA Hic versus deest in Farn.

1540

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

1439-1440. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-781

κεῖται κτέ. d. h. durch seinen Tod büfst er für seine Untrene. - γυναικὸς τῆσδε wie häufig ὅδε ( ὁ) ἀνήρ für ἐγώ, doch enthält γυναικός auch einen Gegensatz zu Χρυσηΐδων: „der mich, sein Weib, beschimpft, mit Mädchen vor Ilion aber wie Chryseis gekoset hat". Vgl. Hom. A 113 ff. Zu γυναικὸς τῆσδε λυμ. vgl. Soph. Ai. 573 λυμεὼν ἐμός, Cho. 760 .

1441. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-782

„Und mit ihm büfste seine Buhle." Die Häufung der Bezeichnungen ist für die Stimmung der Klyt. ebenso charakteristisch wie oben 887 ff. Mit dem Gefühl befriedigter Rache malt sie besonders das verliebte Buhlen aus.

1443-1444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-783

ναυτίλων σελμάτων. (gen. relat.) ἰσοτριβής (die zusammen mit ihm auf den Schiffsbohlen lag) sagt sie mit bitterem Hohne.

1444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-784

ἄτιμα .. ἐπραξάτην sarkastisch: „der würdige Lohn ist ihnen geworden."

1445. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-785

οὕτως ( ἔπραξε) auf die Badewanne deutend. κύκνου δίκην: vgl. Plat. Phaedo p. 85 Β ἅτε, οἶμαι, τοῦ ᾿Απόλλωνος ὄντες ( οἱ κύκνοι) μαντικοί τέ εἰσι καὶ προειδότες τὰ ἐν ῞Αιδου ἀγαθὰ ἄδουσί τε καὶ τέρπονται ἐκείνην τὴν ἡμέραν διαφερόντως ἢ ἐν τῷ ἔμπροσθεν χρόνω, Ovid. Her. VII 1 sic ubi fata vocant, udis abiectus in herbis ad vada Maeandri concinit albus olor.

1446. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-786

τὸν γόον bezieht sich auf den Kommos 1056 ff. Die griechischen Tragiker lassen ihre Personen manches sagen, was diese eigentlich nicht wissen, wenn es nur die Zuschauer kennen.

1447. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-787

φιλήτωρ, Schol. ἡ ἐκ ψυχής φιλουμένη (Herzliebste). Bei Strab. p. 484 τὸν μὲν ἐρώμενον καλοῦσι (die Kreter) κλεινόν, τὸν δ᾽ ἐραστὴν φιλήτορα hat es aktive Bedeutung.

1448. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-788

εὐνὴν τήνδε, dieses Liegen (neben Agamemnon) mit Bezug auf das vorhergehende κεῖται (vgl. 1493-95): „mir hat sie in diesem Lager eine Zuspeise (Würze) meiner (der durch Agamemnons Tod bereiteten) Wonne zugebracht." Mit παροψώνημα vgl. Magnes frg. 2 K. καὶ ταῦτα μέν μοι τῶν κακῶν παροψίδες, Aristoph. frg. 187, Plat. com. frg. 43.

1449-1576. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-789

Kommos bestehend aus drei Strophenpaaren. Die Chorpartieen bestehen immer aus drei Teilen, von welchen den ersten die drei στοίχοι (jeder στοίχος ein Strophenpaar), den zweiten der Koryphaios, den dritten der Gesamtchor vorzutragen scheint. Den Inhalt bildet die verschiedene Auffassung und die sittliche Motivierung des Rachewerks sowie die Anklage der Klytämestra. τίς ἂν Μοίρα: zu 627.

1450. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-790

Μοῖρα δεμνιοτήρης, ein betthütendes Todeslos d. h. ein Tod, bei dem man infolge von Krankheit lange Zeit das Bett hüten mufs.

1451. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-791

ὄνησιν als Genuſs ( χάριν 555).

1454. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-792

⁴

πολέα: zu 724. – γυναικός, Helena.

1456. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-793

⁵

παρώνυμος: ihr Name ist abgeleitet (vgl. Eum. 8 ) von der (im Folgenden angegebenen) Sache nach 686 ff.

1460. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-794

⁶

λίαν πολύμναστον, woran man allzuviel denken muſs, was man gar nicht verschmerzen kann. Daher ἀξύστατον ἄλγος 1468. In πολύμναστον wird v vor μν nicht verlängert wie 980. ἀπήνθισεν (Helena), decerpsit, wie Sept. 705 αὐτάδελφον αἷμα δρέψασθαι. – Mit ἄνιπτον vgl. Cho. 65 , Eum. 281 .

1461. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-795

τότε, vor der That des Paris. Von ihrer damaligen Untreue ist alles Unheil ausgegangen.

1462. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-796

⁷

„ein schwer zu bezwingender Geist der Zwietracht, das Wehe des Gatten".

1466. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-797

ἀνδρολέτειρα bezieht sich auf 1462.

1468. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-798

ἀξύστατον ἄλγος, eine schmerzende Wunde, die nicht zusammengeht, nicht heilt. Vgl. Ovid. Trist. IV 4, 41 nondum coeuntia rumpam volnera.

1469-1470. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-799

δώμασι καὶ διφ. Τανταλίδαισιν (Agam. und Menelaos), ein ἓν διὰ δυοῖν.

1471-1472. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-800

⁸

„Du waltest im Hause durch die beiden feigen Frauen in einer Weise, die mir das Herz verzehrt." Mit κακόψυχον, welches dem Sinne nach zu γυναικοῖν gehört, vgl. ἀπὸ ψυχῆς κακῆς 1653.

1474. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-801

δίκαν κόρακος, wie der Rabe auf dem Aase. ἐννόμως, in melodischen Weisen (in Gegensatz zum Raben). Vgl. σύμφθογγος οὐκ εὔφωνος 1186.

⁹

1475. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-802

ὕμνον, nämlich das folgende Ephymnion. Aschylos macht so öfters das Ephymnion bei der Wiederholung abhängig, Cho.969 von θρευμένους, Suppl. 181 von καλούμενος. ἐπεύχεται: Subjekt ist δαίμων. Nach diesem Worte fehlt ein lambus, wenn es nicht 1455, wie Lachmann vermutet hat, ἀπέφθιτο für ἀπέφθισεν βίον geheissen hat.

¹⁰

1476. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-803

¹¹

D. h. „nun hast du einen richtigen Gedanken ausgesprochen, während du vorher in betreff der Helena irrtest."

1477. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-804

τριπάχυντον, dreifach d. i. reichlich gemästet. Vgl. τριγέρων Cho. 313 , τρίπαλτος Sept. 976 . Die Beziehung auf die drei Generationen, welche der Alastor heimsuchte, Cho. 1063 ff. , würde hier an und für sich unklar sein und kann nicht gelten, weil Klyt. nicht an die That des Orestes und ihre eigene Ermordung denken kann.

1478. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-805

δαίμονα γέννης: τα 764 f.

1479. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-806

„Von dem Alastor wird die Blutsucht im Bauche gezüchtet, neuer Saft, bevor der alte Schmerz aufgehört hat." Die Ausdrücke νείρᾳ τρέφεται und νέος ἰχώρ sind der Vorstellung der Wassersucht entnommen: wie bei der Wassersucht immer neuer Saft im Leibe sich bildet, so bringt die vom Alastor im Geschlechte genährte Blutsucht immer neues Blutvergiefsen hervor. αἱματολοιχός: zu 274. – Ζα καταλήξαι vgl. Cho. 1073 . – νέος ἰχώρ tritt appositionell zu ἔρως αἱματολοιχός.

¹²

1482. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-807

¹³

ἔγκασι (die Form wie Hom. 1 438) mit Bezug auf νείρα 1480: „Fürwahr, einen mächtig in den Eingeweiden wirkenden und schwergrollenden Dämon preisest du da, wehe, in schlimmem Preisen, einen Dämon, der unersättlich ist in Mordwerken." ἀτηρᾶς τύχας ἀκόρεστον giebt den Sinn von η πρὶν .. νέος ἰχώρ 1480 f. wieder.

1486. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-808

διαὶ Διός d. i. der Dämon ist unersättlich nach dem Willen des Zeus.

1488. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-809

Vgl. Suppl. 829 σὸν δ᾽ ἐπίπαν ζυγὸν ταλάντου· τί δ᾽ ἄνευ σέθεν θνατοῖσι τέλειόν ἐστιν;

1494. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-810

ἐκπνέων: vgl. Eur. Hel. 142 ἐκπνεῦσαι βίον. Über die Synizese bei ɛw zu Eur. Hipp. 10.

1495. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-811

Веі κοίταν schwebt noch vor κείσαι (1493).

1496-1497. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-812

ἐκ χερὸς δάμαρτος: das in den Handschriften fehlende δάμαρτος scheint schon durch das folgende ἄλοχον (1500) gefordert zu werden. ἀμφιτόμῳ βελέμνῳ, vgl. ξιφοδηλήτῳ θανάτῳ 1530 น. 1261, 1147, 1350, Cho. 1009 . Dagegen Soph. Εl. 99 σχίζουσι κάρα φονίῳ πελέκει, Eur. Hek. 1279 πέλεκυν ἐξάρασ᾽ ἄνω und dazu Schol. of νεώτεροι μὴ νοήσαντες τὸ παρ᾿ Ὁμήρῳ ( δ 535) “ δειπνίσσας ὡς τίς τε κατέκτανε βοῦν ἐπὶ φάτνη” ὅτι ἀνθ᾽ ὧν ἔδει μετὰ τοὺς πόνους ἀπολαύσεως τυχεῖν τοῦτον ὡς βοῦν ἀπέκτεινεν ἡ Κλυταιμήστρα, προσέθηκαν ὅτι καὶ πελέκει ἀνηρέθη.

¹⁴

1500. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-813

Αγαμεμνονίαν ἄλοχον wie Hom. γ 264 ᾿Αγαμεμνονέην ἄλοχον.

1504-1505. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-814

Hunc adultum persolvit ut vindictam pueris, propter eos mactatum (Hermann).

1508. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-815

πῶ· πόθεν. Δωριεῖς Hesych. πατρόθεν von dem Vater des Agamemnon her. "

1510. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-816

¹⁵

,, Es schreitet unter immer neuen Strömen von Verwandtenblut der Rachegeist dahin, wohin er vorgehen muſs, um Sühne dem blutigen Kindermahle bieten." Vgl. Soph. El. 1384 ἴδεθ᾽ ὅπου προνέμεται τὸ δυσέριστον αἶμα φυσῶν ῎Αρης. Ζυ πάχνα κουροβόρῳ vgl. 735. zu

1522-1523. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-817

Die Worte, von denen οὔτε unbrauchbar ist, bilden eine unnütze Vermittlung zwischen dem Vorausgehenden und Folgenden. Mit deren Beseitigung wird auch die Responsion dieses Systems mit

1498-1505. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-818

¹⁶

gewonnen.

¹⁷

1524. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-819

„Du sprichst von Tücke ( δολίῳ μόρῳ): ja hat nicht auch der tückisches Verderben dem Hause bereitet?" οὐδέ für οὐ καί wie μηδέ für μὴ καί Soph. Oed. T. 325 ὡς οὖν μηδ᾽ ἐγὼ ταὐτὸν πάθω, 1409 ἀλλ᾽ οὐ γὰρ αὐδᾶν ἔσθ᾽ ἃ μηδὲ δρᾶν καλόν.

1526. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-820

ἔρνος wie Pind. Nem. VI 65 ἔρνεσι Λατοῦς, Eur. Bakch. 1306 τῆς σῆς τόδ᾽ ἔρνος, ὦ τάλαινα, νηδύος. ἀερθὲν ( ἐκ τοῦδε) δ. ν. α. ἄνω βλαστόν entspricht der eigentlichen Bedeutung von ἔρνος.

1527. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-821

¹⁸

τῆς Ιφιγενείας ist gen. def. zu ἔρνος. πολυκλαύτης wie - 72 ἀτίτῃ, Cho. 68 παναρκέτας, 617 ἀθανάτας, Eum. 77 περιρρύτας, 792 δυσοίστα, Pers. 599 περικλύστα, Suppl. 155 ἀδμήτας, ebd. 73 κιρκηλάτας (von Wellauer und Hermann für κιρκηλάτου τ' hergestellt), Sept. 105 εὐφιλήταν, Krüger II 22, 3. (von

¹⁹

1528-1529. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-822

ἄξια bei δράσας hat nur Beziehung auf ἄξια πάσχων und drückt das Entsprechende von That und Leiden aus: die That war der Strafe, die Strafe der That wert. Agamemnon kann sich deshalb nicht rühmen, dafs er doch mehr gethan als gebüfst habe. Vgl. Eum. 438 σέβουσαί γ᾽ ἀξίαν ἐπάξια und oben zu 538.

1532-1533. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-823

στερηθεὶς εὐπαλάμων μεριμνᾶν φροντίδος, beraubt der Mittel und Wege schaffenden Gedanken des sinnenden Geistes, vollständig ratlos.

1535-1536. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-824

²⁰

δέδοικα ὄμβρου κτύπον δομοσφαλή ψεκὰς δὲ λήγει (zu 472): der bildliche Ausdruck kennzeichnet den unheimlichen Moment, WO beim Beginn des Gewitters, nachdem einige Tropfen gefallen sind ( ψεκὰς λήγει), im nächsten Augenblick ein furchtbarer Donnerschlag erfolgen und der Regen in Strömen niedergehen wird ( ὄμβρου κτύπον δομοσφαλή). Wegen des der Wirklichkeit entnommenen Attributs τὸν αἱματηρόν zu 82. Das blutige Rachewerk, an welches der Chor denkt, wird im Folgenden genauer angegeben.

1537-1538. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-825

θηγάνει· ὀξύνει Hesych. πρὸς ἄλλαις θηγάναις, weil πρὸς ἄλλο πρᾶγμα βλάβης (Mordwerk). Vgl. zu 1528 und wegen des Ausdrucks Cho. 644 προχαλκεύει δ᾽ Αἶσα φασγανουργός.

1539. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-826

Der Hiatus ist statthaft bei dem Ausruf wie bei Interjektionen.

Search the Perseus Catalog for:

Search the Perseus Catalog for:

So liegt er da, und sie, nachdem als Schwanensang 1445 sie ihren eignen letzten Todesschrei gethan, 1540

Current edition Experimental

Χορός γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης μένων 15 1625 οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνας 16 ἅμα ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδ᾽ ἐβούλευσας μόρον;

Χορός ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσει, ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδ᾽ ἐβούλευσας 18 μόρον, 19 δρᾶσαι τόδ᾽ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως. 1635

Αἴγισθος ἀλλ᾽ ἐπεὶ δοκεῖς τάδ᾽ ἔρδειν καὶ λέγειν, γνώσει τάχα. εἶα δή, φίλοι λοχῖται, τοὔργον οὐχ ἑκὰς τόδε. 26 1650

Χορός εἶα δή, ξίφος πρόκωπον πᾶς τις εὐτρεπιζέτω.

Αἴγισθος ἀλλὰ μὴν κἀγὼ πρόκωπος οὐκ ἀναίνομαι θανεῖν.

Χορός δεχομένοις λέγεις θανεῖν σε: τὴν τύχην δ᾽ αἱρούμεθα. 27

Χορός οὐκ ἂν Ἀργείων τόδ᾽ εἴη, φῶτα προσσαίνειν κακόν. 1665

Αἴγισθος ἀλλ᾽ ἐγώ σ᾽ ἐν ὑστέραισιν ἡμέραις μέτειμ᾽ ἔτι.

Χορός οὔκ, ἐὰν δαίμων Ὀρέστην δεῦρ᾽ ἀπευθύνῃ μολεῖν.

Αἴγισθος οἶδ᾽ ἐγὼ φεύγοντας ἄνδρας ἐλπίδας σιτουμένους.

Χορός πρᾶσσε, πιαίνου, μιαίνων τὴν δίκην, ἐπεὶ πάρα.

Αἴγισθος ἴσθι μοι δώσων ἄποινα τῆσδε μωρίας χάριν. 1670

Χορός κόμπασον θαρσῶν, ἀλέκτωρ ὥστε 40 θηλείας πέλας.

Κλυταιμήστρα μὴ προτιμήσῃς ματαίων τῶνδ᾽ ὑλαγμάτων: <ἐγὼ> καὶ σὺ θήσομεν κρατοῦντε τῶνδε δωμάτων <καλῶσ>. 41

Χορός γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης μένων 1625 οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνων ἅμα ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδʼ ἐβούλευσας μόρον;

Χορός ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσῃ, ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδʼ ἐβούλευσας μόρον, δρᾶσαι τόδʼ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως. 1635

Αἴγισθος ἀλλʼ ἐπεὶ δοκεῖς τάδʼ ἔρδειν καὶ λέγειν, γνώσῃ τάχα εἶα δή, φίλοι λοχῖται, τοὔργον οὐχ ἑκὰς τόδε. 1650

Χορός εἶα δή, ξίφος πρόκωπον πᾶς τις εὐτρεπιζέτω.

Αἴγισθος ἀλλὰ κἀγὼ μὴν πρόκωπος οὐκ ἀναίνομαι θανεῖν.

Χορός δεχομένοις λέγεις θανεῖν σε· τὴν τύχην δʼ αἱρούμεθα.

Χορός οὐκ ἂν Ἀργείων τόδʼ εἴη, φῶτα προσσαίνειν κακόν. 1665

Αἴγισθος ἀλλʼ ἐγώ σʼ ἐν ὑστέραισιν ἡμέραις μέτειμʼ ἔτι.

Χορός οὔκ, ἐὰν δαίμων, Ὀρέστην δεῦρʼ ἀπευθύνῃ μολεῖν.

Αἴγισθος οἶδʼ ἐγὼ φεύγοντας ἄνδρας ἐλπίδας σιτουμένους.

Χορός πρᾶσσε, πιαίνου, μιαίνων τὴν δίκην, ἐπεὶ πάρα.

Αἴγισθος ἴσθι μοι δώσων ἄποινα τῆσδε μωρίας χάριν. 1670

Χορός κόμπασον θαρσῶν, ἀλέκτωρ ὥστε θηλείας πέλας.

Κλυταιμήστρα μὴ προτιμήσῃς ματαίων τῶνδʼ ὑλαγμάτων· ἐγὼ καὶ σὺ θήσομεν κρατοῦντε τῶνδε δωμάτων καλῶς.

ephymn. 3

ephymn. 3

CHOROS. Aigisthos, arrogance in ills I love not. Dost thou say — willing, thou didst kill the man here, And, alone, plot this lamentable slaughter? I say — thy head in justice will escape not 1615 The people’s throwing — know that! — stones and curses!

CHOROS. Woman, thou, — of him coming new from battle 1625 Houseguard — thy husband’s bed the while disgracing, — For the Army-leader didst thou plan this fate too?

AIGISTHOS. These words too are of groans the prime-begetters! Truly a tongue opposed to Orpheus hast thou: For he led all things by his voice’s grace-charm, 1630 But thou, upstirring them by these wild yelpings, Wilt lead them! Forced, thou wilt appear the tamer!

CHOROS. So — thou shalt be my king then of the Argeians — Who, not when for this man his fate thou plannedst, Daredst to do this deed — thyself the slayer! 1635

AIGISTHOS. But since this to do thou thinkest — and not talk — thou soon shalt know! Up then, comrades dear! the proper thing to do—not distant this! 1650

CHOROS Up then! hilt in hold, his sword let everyone aright dispose!

AIGISTHOS. Ay, but I myself too, hilt in hold, do not refuse to die.

CHOROS. Thou wilt die, thou say’st, to who accept it. We the chance demand.

AIGISTHOS. But to think that these at me the idle tongue should thus o’erbloom, And throw out such words — the Daimon’s power experimenting on — And, of modest knowledge missing, — me, the ruler, . . .

CHOROS. Ne’er may this befall Argeians — wicked man to fawn before! 1665

AIGISTHOS. Anyhow, in after days, will I, yes, I, be at thee yet!

CHOROS. Not if hither should the Daimon make Orestes straightway come!

AIGISTHOS. O, I know, myself, that fugitives on hopes are pasture-fed!

CHOROS. Do thy deed, get fat, defiling justice, since the power is thine!

AIGISTHOS. Know that thou shalt give me satisfaction for this folly’s sake! 1670

CHOROS. Boast on, bearing thee audacious, like a cock his females by!

KLUTAIMNESTRA. Have not thou respect for these same idle yelpings! I and thou Will arrange it, o’er this household ruling excellently well.

CHORUS

LE CHŒUR Je ne sais où j'en suis ; tout conseil sûr échappe à mon angoisse : où me tourner, quand croule la maison ? Je tremble au bruissement de l'averse sanglante sous laquelle le palais s'effondre. Déjà c'est un déluge ! Et le Destin, en vue d'un

Drop by drop t no more 1710 Deſcends the ſhow’r of blood; but the wild ſſtorm In one red torrent ſhakes the ſolid walls;

SEMICHORUS.

Non piú stillar di gocce: alto lo strepito presento, e tremo, di sanguinea pioggia che abbatta le sue mura: però che del Destino su nuove cóti, il ferro omai Giustizia 1790 affila, a nuovi eventi di sciagura.

COREUTA 3

Ich sinn' umher, alles Rathes ledig, Wo ich der Sorge Steuer Hinwenden soll, nun das Haus dahinstürzt. Mich schreckt des Plakregens hauserschütternder 1485 Blutvoller Sturm; schon ja träuselt's nicht mehr. Zu neuen Unheilsthaten wekt sein Nacheschwert Das Schicksal schon auf neuem Wepstein.

Commentary

Stable identifiers

So liegt er da, und sie, nachdem als Schwanensang

1445 sie ihren eignen letzten Todesschrei gethan,

1540

Χορός

γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης μένων¹⁵
1625

οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνας¹⁶ ἅμα

ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδ᾽ ἐβούλευσας μόρον;

Χορός

ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσει,

ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδ᾽ ἐβούλευσας¹⁸ μόρον,¹⁹

δρᾶσαι τόδ᾽ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως.
1635

Αἴγισθος

ἀλλ᾽ ἐπεὶ δοκεῖς τάδ᾽ ἔρδειν καὶ λέγειν, γνώσει τάχα.

εἶα δή, φίλοι λοχῖται, τοὔργον οὐχ ἑκὰς τόδε.²⁶
1650

Χορός

εἶα δή, ξίφος πρόκωπον πᾶς τις εὐτρεπιζέτω.

Αἴγισθος

ἀλλὰ μὴν κἀγὼ πρόκωπος οὐκ ἀναίνομαι θανεῖν.

Χορός

δεχομένοις λέγεις θανεῖν σε: τὴν τύχην δ᾽ αἱρούμεθα.²⁷

Χορός

οὐκ ἂν Ἀργείων τόδ᾽ εἴη, φῶτα προσσαίνειν κακόν.
1665

Αἴγισθος

ἀλλ᾽ ἐγώ σ᾽ ἐν ὑστέραισιν ἡμέραις μέτειμ᾽ ἔτι.

Χορός

οὔκ, ἐὰν δαίμων Ὀρέστην δεῦρ᾽ ἀπευθύνῃ μολεῖν.

Αἴγισθος

οἶδ᾽ ἐγὼ φεύγοντας ἄνδρας ἐλπίδας σιτουμένους.

Χορός

πρᾶσσε, πιαίνου, μιαίνων τὴν δίκην, ἐπεὶ πάρα.

Αἴγισθος

ἴσθι μοι δώσων ἄποινα τῆσδε μωρίας χάριν.
1670

Χορός

κόμπασον θαρσῶν, ἀλέκτωρ ὥστε⁴⁰ θηλείας πέλας.

Κλυταιμήστρα

μὴ προτιμήσῃς ματαίων τῶνδ᾽ ὑλαγμάτων: <ἐγὼ>

καὶ σὺ θήσομεν κρατοῦντε τῶνδε δωμάτων <καλῶσ>.⁴¹

Χορός

γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης μένων
1625

οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνων ἅμα

ἀνδρὶ στρατηγῷ τόνδʼ ἐβούλευσας μόρον;

Χορός

ὡς δὴ σύ μοι τύραννος Ἀργείων ἔσῃ,

ὃς οὐκ, ἐπειδὴ τῷδʼ ἐβούλευσας μόρον,

δρᾶσαι τόδʼ ἔργον οὐκ ἔτλης αὐτοκτόνως.
1635

Αἴγισθος

ἀλλʼ ἐπεὶ δοκεῖς τάδʼ ἔρδειν καὶ λέγειν, γνώσῃ τάχα

εἶα δή, φίλοι λοχῖται, τοὔργον οὐχ ἑκὰς τόδε.
1650

Χορός

εἶα δή, ξίφος πρόκωπον πᾶς τις εὐτρεπιζέτω.

Αἴγισθος

ἀλλὰ κἀγὼ μὴν πρόκωπος οὐκ ἀναίνομαι θανεῖν.

Χορός

δεχομένοις λέγεις θανεῖν σε· τὴν τύχην δʼ αἱρούμεθα.

Χορός

οὐκ ἂν Ἀργείων τόδʼ εἴη, φῶτα προσσαίνειν κακόν.
1665

Αἴγισθος

ἀλλʼ ἐγώ σʼ ἐν ὑστέραισιν ἡμέραις μέτειμʼ ἔτι.

Χορός

οὔκ, ἐὰν δαίμων, Ὀρέστην δεῦρʼ ἀπευθύνῃ μολεῖν.

Αἴγισθος

οἶδʼ ἐγὼ φεύγοντας ἄνδρας ἐλπίδας σιτουμένους.

Χορός

πρᾶσσε, πιαίνου, μιαίνων τὴν δίκην, ἐπεὶ πάρα.

Αἴγισθος

ἴσθι μοι δώσων ἄποινα τῆσδε μωρίας χάριν.
1670

Χορός

κόμπασον θαρσῶν, ἀλέκτωρ ὥστε θηλείας πέλας.

Κλυταιμήστρα

μὴ προτιμήσῃς ματαίων τῶνδʼ ὑλαγμάτων· ἐγὼ

καὶ σὺ θήσομεν κρατοῦντε τῶνδε δωμάτων καλῶς.

CHOROS.

Aigisthos, arrogance in ills I love not.

Dost thou say — willing, thou didst kill the man here,

And, alone, plot this lamentable slaughter?

I say — thy head in justice will escape not
1615

The people’s throwing — know that! — stones and curses!

CHOROS.

Woman, thou, — of him coming new from battle
1625

Houseguard — thy husband’s bed the while disgracing, —

For the Army-leader didst thou plan this fate too?

AIGISTHOS.

These words too are of groans the prime-begetters!

Truly a tongue opposed to Orpheus hast thou:

For he led all things by his voice’s grace-charm,
1630

But thou, upstirring them by these wild yelpings,

Wilt lead them! Forced, thou wilt appear the tamer!

CHOROS.

So — thou shalt be my king then of the Argeians —

Who, not when for this man his fate thou plannedst,

Daredst to do this deed — thyself the slayer!
1635

AIGISTHOS.

But since this to do thou thinkest — and not talk — thou soon shalt know!

Up then, comrades dear! the proper thing to do—not distant this!
1650

CHOROS

Up then! hilt in hold, his sword let everyone aright dispose!

AIGISTHOS.

Ay, but I myself too, hilt in hold, do not refuse to die.

CHOROS.

Thou wilt die, thou say’st, to who accept it. We the chance demand.

AIGISTHOS.

But to think that these at me the idle tongue should thus o’erbloom,

And throw out such words — the Daimon’s power experimenting on —

And, of modest knowledge missing, — me, the ruler, . . .

CHOROS.

Ne’er may this befall Argeians — wicked man to fawn before!
1665

AIGISTHOS.

Anyhow, in after days, will I, yes, I, be at thee yet!

CHOROS.

Not if hither should the Daimon make Orestes straightway come!

AIGISTHOS.

O, I know, myself, that fugitives on hopes are pasture-fed!

CHOROS.

Do thy deed, get fat, defiling justice, since the power is thine!

AIGISTHOS.

Know that thou shalt give me satisfaction for this folly’s sake!
1670

CHOROS.

Boast on, bearing thee audacious, like a cock his females by!

KLUTAIMNESTRA.

Have not thou respect for these same idle yelpings! I and thou

Will arrange it, o’er this household ruling excellently well.

LE CHŒUR

Je ne sais où j'en suis ; tout conseil sûr
échappe à mon angoisse : où me tourner, quand croule la maison ? Je tremble au bruissement de l'averse sanglante sous laquelle le palais s'effondre. Déjà c'est un déluge ! Et
le Destin, en vue d'un

Drop by drop t

no more
1710

Deſcends the ſhow’r of blood; but the wild ſſtorm

In one red torrent ſhakes the ſolid walls;

Non piú stillar di gocce: alto lo strepito

presento, e tremo, di sanguinea pioggia

che abbatta le sue mura:

però che del Destino

su nuove cóti, il ferro omai Giustizia
1790

affila, a nuovi eventi di sciagura.

COREUTA
3