Aeschylus Agamemnon 1475

Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff (Translator)

dem Saatfeld, wenn der Keim die Schale sprengen will,
1475
als mir dies mörderische Naß.
Ja, würd'ge Herrn
von Argos, also ist es. Freuen könnt ihr euch,
wenn ihr daran euch freuen mögt.
Ich jauchze drob,
1480
1395

Agamemnon. Aeschylus. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff (Translator). Berlin. 1919–1923.

Sponsored by University of Leipzig.

Current edition Experimental

Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) (German) (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)
Ἀγαμέμνων First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 1448-1576 focus
Ἀγαμέμνων Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 1448-1576 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 1475 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 1475 focus
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) Experimental (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1475 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 1475 focus
νῦν δ᾽ ὤρθωσας στόματος γνώμην,
τὸν τριπάχυντον
δαίμονα γέννης τῆσδε κικλήσκων.
ἐκ τοῦ γὰρ ἔρως αἱματολοιχὸς
νείρᾳ τρέφεται, πρὶν καταλῆξαι
1480
τὸ παλαιὸν ἄχος, νέος ἰχώρ.
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 1475 focus
Aeschyli Agamemnon (OCR draft) Experimental (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 1475 focus
Translations (8)
Agamemnon Perseus (Aeschylus. The poetical works of Robert Browning, Volume 13. Browning, Robert, translator; Berdoe, Edward, editor. London: Smith, Elder and Co., 1889.) — 1448-1576 focus
The Agamemnon (OCR draft) Experimental (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 1475 focus
Now hast thou corrected the judgment of thy mouth in naming the thrice-great daemon of this race: for through aim is the lust for lapping blood fostered in its vitals : before that the old sorrow comes to an end there is fresh bloodshed.
AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1475 focus
Ta bouche cette fois rectifie ton erreur, en nommant le Génie qui largement s'engraisse aux frais de cette race. C'est lui qui, dans nos entrailles, nourrit cette soif de sang. Avant même qu'ait fini le mal
ancien, un abcès nouveau apparaît.
Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 1475 focus
There’s ſenſe in this: now hast thou touch’d the key,
1660
Rouſing the Fury that from fire to ſon
Hath bade the ſtream of blood, firſt pour'd by her,
Deſcend:
one ſanguine tide ſcarce roll’d away,
Another flows in terrible ſucceſſion.
1665
Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 1475 focus
A segno diritto or ti volgi,
che al Demone imprechi
di questa progenie, pasciuto
di sangue.
Si nutre per lui nel fondo dell'alvo una smania
1730
di suggere sangue; e la strage
rinnovasi prima
che cessi l'antico dolore.
Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 1475 focus
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 1475 focus
Right was that word—thou namest well
The brooding race-fiend, triply fell!
From him it is that murder's thirst,
Blood-lapping, inwardly is nursed—
Ere time the ancient scar can sain,
1725
New blood comes welling forth again.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.) — 1475 focus
Nun sprach dein Mund wahrhafteren Spruch,
Da du riefest den Gott,
Den gewaltigen Nachgeist dieses Geschlechts.
Denn trunken von ihm, nährt ewig sein Schooß
Blutlechzende Gier. Da die Wunde noch brennt,
1430
Hat der Mord sich erneut, und das Blut strömt.

Commentary

Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus

1395. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-813

Ἐρινὺν Libri
Ἐριννύν θ'
.
1395

1396. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-814

φόβον μέλαθρ' ἂν ἐλπὶς ἐμπατεῖν Libri
οὐ μοι φόβου μέλαθρον ἐλπίς
. Deinde codices
ἐμπατεῖ
. Vict.
ἐμπατεῖν
. Vix credibile est editores non offendisse ad illud
φόβου μέλαθρον
. Quin Elmsleius ad Heracl. v. 996. comparavit hunc Aeschyli versum cum iis quae ibi Euripides habet,
τὸ λοιπὸν μὴ ξυνοικοίην φόβῳ
. At num qui una cum timore habitat, non id in sua facere domo potest, sed concedere in illam nescio quam timoris domum debet? Solus ille omnium qui Aeschylum attigerunt princeps Auratus vitio hunc locum affectum esse animadvertit,
φόνον
scribendum esse coniiciens. Sed scripsisse potius videtur Aeschylus
οὐ μοι φόβον μέλαθρ᾽ ἂν ἐλπὶς ἐμπατεῖν.
Sophocles Ant. v. 235.
τῆς ἐλπίδος γὰρ ἔρχομαι δεδραγμένος, τὸ μὴ παθεῖν ἂν ἄλλο πλὴν τὸ μόρσιμον.
Non, inquit Clytemnestra, spes mihi est timorem in domum meam ingressurum esse, quamdiu Aegisthus in foco meo ignem accendet.
1396

1397. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-815

φλέγουσαν Libri
φλέγουσ'
. Emendavit Porsonus.
1397

1400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-816

λυμαντήριος Nullus interpretum aut criticorum hic obhaesit. Adeo in verbis occupati, quid res, quid recta ratio, quid poesis flagitet, negligere consueverunt. Graviter quidem hoc verbo
κεῖται
hanc sententiam incipit Clytaemnestra: sed quis, obsecro, qui non omni aptae orationis sensu destitutus sit, Agamemnonem isto adiectivo
λυμαντήριος
recte designari credet, nec censebit Aeschylum, si dicere quod illo adiectivo continetur voluisset,
λυμαντὴς ὅδε
vel
λυμαντὴς νεκρός
fuisse dicturum? Nam ne articulum quidem si addidisset,
κεῖται γυναικὸς τῆςδ᾽ ὁ λυμαντήριος
, satis apte esset locutus. Nulla tamen in hoc versu vitii suspicio est. Ex quo consequitur, quod certissimum esse arbitror, excidisse aut ante hunc versum alium versum, in quo nomen aliquod substantivum fuerit, aut post eum. Ac vel hebetior aliquis, opinor, sentiet quantum ab librorum illa debili atque imperfecta oratione distet plene enuntiata sententia, ut si eiusmodi versum, qualem potuit saltem facere Aeschylus, adiicias,
κεῖται γυναικὸς τῆςδε λυμαντήριος ἀνήρ, θυγατρὸς τῆς ἐμῆς φονεὺς ὅδε, Χρυσηίδων μείλιγμα τῶν ὑπ᾽ Ἰλίῳ.
Choeph. v. 751.
στείχω δ᾽ ἐπ' ἄνδρα τῶνδε λυμαντήριον οἴκων
. Itaque versum excidisse indicavi.
1400

1405-1406. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-817

ναυτίλοις δὲ σελμάτων ἰσοτριβής Libri
ναυτίλων δὲ σελμάτων ἱστοτρίβης
. Wellauerus in Lexico Aeschyleo scribendum esse suspicabatur
ναυτικῶν
. Idem, ut Blomfieldius dicit, coniecerat Casaubonus. Pauwius
ἰσοτριβής
, quod receperunt Schützius et Porsonus. Porsonus haec quomodo intellexerit nescio: ceteros nihil expedivisse video. Schützii interpretatio, itineris maritimi consors, neque cum verbis poetae congruit, qui si illud in mente habuisset, non
ἰσοτριβής
, sed
ὁμοτριβής
dixisset; neque continet, quod exspectamus, aliquid exprobationis.
Σέλματα
potuerunt fortasse
ναυτίλα
dici, si intelligebantur navigantia. Sic Sophocles Phil. v. 220.
τίνες πότ᾽ ἐς γῆν τήνδε ναυτίλῳ πλάτῃ κατέσχετ';
et Euripides initio Archelai
Αἴγυπτος, ὡς ὁ πλεῖστος ἔσπαρται λόγος, σὺν παισὶ πεντήκοντα ναυτίλῳ πλάτῃ Ἄργος κατασχών.
Sed Aeschylum scripsisse puto
ναυτίλοις δὲ σελμάτων ἰσοτριβής
. Captiva ista, inquit, et prodigiorum interpres et tori socia huic fatidica fida conius, nautis vero aeque cum transtris trita.

1407-1408. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-818

NA
κύκνου δίκην
affert Tzetzes ad Lycophr. v. 426.

1409. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-819

φιλήτως τῷδ'
φιλήτως
Flor. Reliqui
φιλήτωρ
. In
τοῦδ'
consentire videntur libri. Sed quum scholiastes adnotaverit
ἐκ ψυχῆς φιλουμένη τῷ Ἀγαμέμνονι
, videtur ille
φιλήτως τῷδ'
habuisse. Idque recepi, quum quod recte ille
φιλήτωρ
, quod Hesychius a verbo cognato factum
ἐραστής
interpretatur, ex
φίλος
et
ἦτορ
compositum esse iudicavit, tum quod sic rectius procedit sententiae ratio. Nam his,
φιλήτως τῷδ'
, opponitur
ἐμοὶ δὲ χλιδῆς παροψώνημα
. Addendum est
φιλήτως
ad
κακοήτως
et
μεγαλήτωρ
, de quibus Lobeckius Paralip. p. 217. A
φιλεῖν
Nonnus
φιλήτορι κόλπῳ
dixit XXI. 27. Quae Strabo X. p. 484. de Cretensibus habet,
τὸν μὲν ἐρώμενον καλοῦσι κλεινόν, τὸν δ᾽ ἐραστὴν φιλήτορα
, attulit Blomfieldius, male ille vituperans scholiastam Aeschyleum vocabulum a
φίλος
et
ἦτορ
derivantem.
1409

1410. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-820

εὐνῆς παροψώνημα τῆς ἐμῆς χλιδῆς Libri
εὐνῆς παροψώνημα τῆς ἐμῆς χλιδῆς
. Errorem librariorum
παροψώνημα
correxit Casaubonus. Inutilibus coniecturis viri docti, in duplici genitivo haerentes, hunc versum tentarunt. Putaverunt enim scribendum esse Casaubonus aliique
εὐνῆς
, Pauwius
εὐνῇ
, H. Vossius
ἔτι
, Auratus
χλιδήν
, Musgravius et Blomfieldius
τῇδ'
. Sed ineptum est ipsum vocabulum
εὐνῆς
. Scribendum erat
χλιδῆς
, voti, quod ei contigerat Agamemnonem interficere.
1410

1411. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-821

NA De stropharum huius carminis ratione expositum est in Elem. doctr. metr. p. 737. seq. et in Epitome §. 695. Blomfieldius etsi neminem sanum haec mihi concessurum dixit, fuerunt tamen qui mallent insani videri. Ipse paullum mutatam Butleri descriptionem probat. Is, perturbata aequalitate, duas integras antistrophas, miro profecto casu, excidisse putabat. Blomfieldius aequalitatem quidem restituit, sed ita ut ipse quoque necesse haberet non duas tantum, sed quattuor integras antistrophas, quae nullo in libro scriptae sunt, ad auxilium adhibere: quarum duas quidem Burneii monitu repetendis stropharum verbis lucratus est: sed illud lucrum damnosum est carmini. Nam quum post v. 1533. iteravit versus 1504–1515. chorum fecit dicere quod ille isto loco diceret ineptissime, Clytemnestram autem non his chori dictis respondere, sed loqui de iis quae usque ad v. 1533. hemichorium significaverat. Ipse enim, quum in edd. vett. omnia quae non Clytaemnestrae sunt choro tributa essent, choro dedit quae anapaestis scripta sunt, melica autem hemichoriis, recte fortasse, si, ubi chori personam adscripsit, coryphaeum loqui existimavit. Hemichoria, sed temere nec certa ratione in Porsoni editione introducta sunt. Veri simile est hic quoque, quum aperte nihil a toto choro canatur, singulos de quindecim choreutis suas partes habuisse. Quumque quater anapaestos recitet chorus, decies autem melica habeat, videntur terni semper cecinisse, anapaestos autem pronuntiasse vel idem omnes coryphaeus vel ex quattuor
ζυγοῖς
qui medius staret. Itaque ego quoque anapaestos choro, sed melica
ζυγοῖς
tribui. Ita in his quoque summa est aequalitas.
1411

1413. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-822

φέρουσ' ἐφ' ἡμῖν Libri
φέρουσ' ἐν ἡμῖν
. Porsonus contra metrum
φέρουσ' ἡμῖν
. Emperius
φέρουσ᾽ ἂν ἡμῖν
. Praestat
φέρουσ' ἐφ' ἡμῖν
.
1413

1416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-823

καὶ ... διαί Recte libri veteres
καὶ
huic versui addunt.
διαί
, quod Ven. Flor. Vict. habent, etiam in Farn. esse puto: nam quod Elmsleius sic adnotavit, “
γυναικὸς διὰ
(gl. ad
ι
.
διαι
)", scribere voluit, opinor, "gl. ad
γ
.
διαι
."
1416

1418. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-824

παράνους Libri
οἳ παρανόμοις
. Alterum
οἳ
addendum esse vidit Blomfieldius. Canterus coniecit
καὶ παράνομος
, quod recepit Schützius. Porsoni editio
οἳ, παρὰ νόμους
. Mea emendatio,
παράνους
, ab novissimis editoribus recepta est.
1418

1420. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-825

ὀλέσασα
ὀλέσας
Flor.
1420

1421-1429. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-826

ἦ πολύμναστον ἐπηνθίσω αἷμ' ἄνιπτον, στᾶσα τότ' ἐν δόμοισιν ἐρίδματός τις ἀνδρὸς οἰζύς. Libri sic,
νῦν δὲ τελείαν πολύμναστον ἐπηνθίσω δι' αἷμ' ἄνιπτον, ἥτις ἦν τότ' ἐν δόμοις ἔρις ἐρίδματος ἀνδρὸς ὀϊζύς.
In
ἐπηνθίσω
consentiunt Ven. Flor. Farn. Vict. Id Auratus in
ἀπήνθισεν
mutandum putabat. Casauboni coniecturam
ἀπηνθίσω
receperunt Schützius, Porsonus, Blomfieldius, ceterum haec sic ut in libris leguntur cohaerere existimantes. Et videri possent cohaerere, si legeretur
νῦν δὲ τέλειον ἐπηνθίσω αἷμ' ἄνιπτον.
Sed nunc et orationis perversitas et metrorum ratio ostendunt aliquot versus excidisse post
τελείαν
. Nam et anapaestis et iis, quae hos excipiunt, respondent versus 1504-1515.
Ἐπηνθίσω
non erat mutandum, sed deleri debebat, ut Wellauerus quoque vidit,
δι'
, adscriptum ab interprete vel ortum ex proxime sequentibus litteris. Respondet enim antistrophico versui hic, cuius prima syllaba deest, supplenda, ut videtur, hoc modo,
ἦ πολύμναστον ἐπηνθίσω αἷμ' ἄνιπτον,
i. e. profecto multum recordandum tibi adspersisti inexpiabilem sanguinem. Dicit haec de Helena. Alio modo, sed non plane dissimili, usus est hoc verbo Aeschylus in Sept. c. Th. v. 924.
ἰὼ πολλοῖς ἐπανθίσαντες πόνοισι γενεάν
. Mox libri
ἥτις ἦν τότ' ἐν δόμοις
. Quum Schutzius et Butlerus legi vellent
ἦ τις
, minime se hoc probare dixit Blomfieldius. At ostendere debebat qui sensus vulgatae lectionis esset, quove modo expediri illa posset orationis perversitas. Etiamsi non moneret metrum antistrophicum, neminem, qui aliquem tragicae dictionis aut orationis poeticae sensum habeat, non intellecturum arbitror illud
ἥτις ἦν
non esse a poeta profectum, sed adscriptum ab interprete aut alio errore ortum. Deinde quid est
ἔρις ἐρίδματος ἀνδρὸς ὀϊζύς
? Scaliger
ἐρίδματος
, ab
ἐριθμαίνω
, quod placuit Blomfieldio. Quin Scottus in Appendice Thesauri Stephaniani
ἐρίδματος
pro genitivo habuit ab
ἔρισμα
ducto. Immo
ἐρίσματος ἀνδρὸς ὀϊζύς
est
ἐρίδμητος
, gravis domitricis viri calamitas, quo nomine hic patet Helenam, quae etiam Agamemnoni interfectionis caussa exstiterit, designari.
Ἔρις
autem ex sequentibus syllabis ortum videtur. Post
ἐρίδματος
aperte excidit
τις
. Scribendum igitur videtur
ἦ πολύμναστον ἐπηνθίσω αἷμ' ἄνιπτον, στᾶσα τότ' ἐν δόμοισιν ἐρίδματός τις ἀνδρὸς οἰζύς. hei memorique cruore neque cluendo conspicua, in domo tum gravis pestis viri peremptrix.

1432. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-827

ἐκτρέπῃ
ἐκτρέψῃς
Vict.
ἐκτρέψῃς
Ven. Farn.
ἐκτρέχῃς
Flor.
1432

1434. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-828

ὀλέσασα
ὀλέσασ'
Farn.
ὀλέσασα
Vict.
ὀλέσαν
Ven. Flor.
1434

1436. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-829

ἐμπίπτεις
ἐμπίτνεις
Canterus. Libri
ἐμπίπτεις
. διφνίοισι Deinde libri
διφνείσι
. Blomfieldius et Wellauerus ex mea emendatione
διφνίοισι
. Antagoras apud Diog. Laert. IV. 26. sive in Brunckii Anal. t. I. p. 260. ep. 2.
τὸ καὶ σέο σῶμα δίφνιον
. Hesychius
δίφυιον νυκτός, τὰ δύο μέρη, τὸ δίμοιρον
. Idem
δεκάφυια, δεκαπλάσια· δίφυια δὲ διπλάσια
. Ita Kusterus haec scribenda esse docuit ex Etym. M. p. 254, 14. cuius verba sic emendanda sunt,
δεκάφυια, τὰ δεκαπλάσια. Καλλίμαχος τῶν ἔτι σοι δεκάφυια φάτο ζωάγρια τίσειν. καὶ δεκάφυια εἴρηται οἱονεὶ δεκάφυα, δεκάκις πεφυκότα. τὸ γὰρ φύω Αἰολικῶς φυίω φασί, καὶ τὸ ἀλύω ἀλυίω
. Attigit hanc formam Lobeckius ad Phryn. p. 494.
1436

1437. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-830

Τανταλίδαισιν
Τανταλίδεσιν
Flor. Agamemnonem et Menelaum dicit.
1437

1438. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-831

ἂν Libri
κράτος ἰσόψυχον ἐκ γυναικῶν
. Porsonus omisit
ἐκ
. Additum
ἂν
a me ab novissimis editoribus receptum est. Omiserant librarii, ne deesset quod genio diceret chorus, non memores huiusmodi compellationes saepissime nudas poni, quoniam intelligitur
te appello
.
1438

1439. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-832

καρδίαν δηκτόν Libri
καρδίᾳ δηκτόν
. Emendavit Abreschius. In Porsoniana
κρατύνοις
, fortasse typographi errore. Hoc dicit, o infeste deus, qui irruis in domum et duplices Tantalidas, victoriamque gubernas parilis animi a mulieribus (Helena et Clytaemnestra) cor mihi mordentem.
1439

1440-1442. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-833

ἐπὶ δὲ σώματος δίκαν κήρυκος ἐχθροῦ σταθεῖσ᾽ ἐκνόμως ὕμνον ὑμνεῖν ἐπεύχεται * μύσος*. Libri
δίκαν μοι κόρακος ἐχθροῦ
. Deinde
σταθεὶς ἐννόμως
Ven. Flor.
σταθεὶς ἐκνόμως
Farn. Vict.
σταθεῖσ᾽ ἐκνόμως
Schützius, Porsonus, Stanleius in curis secundis. Masculinum agnoscit scholiastes,
ὡς κόραξ ἐσθίων νεκρῶν σῶμα βοᾷ, οὕτω καὶ ὁ δαίμων ἐκνόμως δικάσει, παρὰ τὸ δίκαιον
. Genium mortis intelligi volebat Elberlingius et proinde Canteri quamvis malam coniecturam
ἐπεύχεαι
probabat. Assensus ei est Creuzerus in Annal. Vindob. vol. LIV. p. 163. picturam ei explicationi adhibens de qua dixit Radulphus Rochettus in Oresteide p. 223. seq. Clytaemnestram dici quum res ipsa declarat, tum
γυνή
ex praecedente
γυναικῶν
intelligendum est. Videtur autem Aeschylus ita fere scripsisse,
ἐπὶ δὲ σώματος δίκαν κήρυκος ἐχθροῦ σταθεῖσ᾽ ἐκνόμως ὕμνον ὑμνεῖν ἐπεύχεται * μύσος*.
Nam quum libri habeant
ὕμνον ὑμνεῖν ἐπεύχεται
, mutilum esse versum apparet, quem addito
δόμοις
integrandum putavit Butlerus. Schützio
φόνῳ
addendum esse videbatur.

1443. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-834

νῦν δ' In Victoriana per errorem omissa est personae notatio. Auratus
νῦν γ'
. At
δ'
refertur ad suppressum
πρόσθεν μὲν οὐκ ὀρθῶς ἔλεγες
.
1443

1444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-835

τὸν τριπάχυντον Libri
τὸν τριπάχυιον
. Pudet referre quae explicando huic verbo sunt prolata. Blomfieldius
τὸν τριπάλαιον
coniecit. Ad sensum ferri posset
παλαιόν
, non potest
τριπάλαιον
. Nam summa antiquitas si memoratur, quia nihil ad rem, friget. Scripsi
τὸν τριπάχυντον
, in quam emendationem etiam Bambergerus incidit. Similiter Aeschylus dixit in Sept. c. Thebas v. 751.
ὄλβος ἄγαν παχυνθείς
.
1444

1445. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-836

γέννας
γέννας
Farn. Vict.
γέννης
, superscripto
ας
, Ven. Flor. In Farn. glossa
γενεᾶς
.
1445

1447. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-837

νείρει Libri
νείρει
. Scaliger
νείκει
. Casaubonus
νείρῃ
, quod suum fecit Stanleius, probavitque Albertius ad Hesychium v.
νείρῃ
, et receperunt Schützius in editione maiore ac Blomfieldius. Recte vero animadvertit Wellauerus id
νείρα
scribendum fuisse. Mea sententia, si uterum vel viscera dicere voluisset Aeschylus,
νηδύϊ
scripsisset. Idque eum scripsisse putavit H. L. Ahrens. Sed existimo
νείρει
dativum esse ignoti hucusque vocabuli
νεῖρος
, quod intimum locum significaverit. Adiectivo
νειρός
usus est Lycophro v. 896.
κρύψουσ᾽ ἄφαντον ἐν χθονὸς νειροῖς μυχοῖς,
ubi videndus est Bachmannus.
1447

1448. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-838

ἄχος Auratus
ἄγος
, quod Schutzius in minore editione recepit. At
ἄχος
saepe malum significat.
Ἰχώρ
est sanies. Hesychius
Ἀχώρ, αἷμα συμπεπηγός, ἔμπυον, σηπεδών
. Sic scribendum. V. ibi interpretes et Foesium in Oec. Hippocr.
1448

1449-1450. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-839

ἢ μέγα δώμασι τοῖςδ' αἵμονα καὶ βαρύμηνιν αἰνεῖς Libri
ἢ μέγαν οἴκοις τοῖσδε δαίμονα
. Scribendum esse
τοῖςδ' αἵμονα
monui in adnotationibus ad interpretationem Humboldti. Sed iis nondum perfecta est emendatio: nam spondeum
οἴκοις
vitiosum esse arguit versus antistrophicus. Grammatici haud dubie inventum est
μέγαν οἴκοις
, ut metro consuleret, quum depravatam scripturam
τοῖςδε δαίμονα
in codice suo invenisset, cum quibus verbis construi non posse videbat
μέγα
. Scripsit Aeschylus
ἢ μέγα δώμασι τοῖς δ᾽ αἵμονα καὶ βαρύμηνιν αἰνεῖς, φεῦ φεῦ, κακὸν αἶνον ἀτηρᾶς τύχας ἀκορέστου.
Αἵμονα θήρης
in Iliade V. 49. peritum significare volunt: vereor ne illic quoque ferocem intelligi oporteat et cruore gaudentem, ut in Hecuba v. 91. dictum est
λύκου αἵμονι χαλᾷ
. Cruentatum significat in Aeschyli Suppl. v. 814.

1454. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-840

πανεργέτα
πανεργέτα
Farn. Vict.
πανεργέταν
Ven. Flor. Haec ante oculos habuit scriptor Christi patientis v. 1465.
ὦ παῖ παναιτίου θεοῦ παντεργάτα, τί γὰρ τελεῖται τοῖς βροτοῖς ἄνευ σέθεν; τί δ᾽ οὐ θεόκραντόν γε τῶνδ᾽ ἐστίν; ἰώ, ἰώ, ιώ, ὦ βασιλεῦ, βασιλεῦ, πῶς σε δακρύσω; ὦ θεέ μου, Θεέ μου, πῶς σε καλέσω; φρενὸς ἐκ φιλίας τί σοί ποτ᾽ ἄρ᾽ ἄσω; κεῖσαι γὰρ ὑφάσμασι τοῖςδ᾽ εἱλιγμένος.
1454

1457. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-841

ἰώ, ἰώ
ἰὼ
semel Ven. Flor. Geminant Farn. Vict.
1457

1459. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-842

τί ποτ' εἴπω; In Flor.
τί
prius omissum, postea additum.
τί ποτ' ἆρ᾽ εἴπω
Farn. Apparet Triclinium hic et mox v. 1461. versus acatalectos dare voluisse.
1459

1461. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-843

ἐκπνέων
ἐκπνείων
Farn.
1461

1462. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-844

τῶνδε
τῶνδ'
Flor. ἀνελεύθερον Deinde
ἀνελεύθερα
, cum glossis
ἀνελευθέρως, δουλικῶς
, Farn. Recte ceteri
ἀνελεύθερον
. Dici quidem potuit
κοίταν δαμείς
, sed, quum
κεῖσαι
praecesserit, recte monuit Wellauerus hoc verbum esse repetendum.
1462

1465. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-845

τοὔργον ἐμόν, τόδε
τοἔργον ἐμὸν τόδε
Farn.
1465

1466. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-846

μηκέτι λεχθῇς δέ
μηδ' ἐπιλεχθῇς
Ven. Flor.
μὴ δ᾽ ἐπιλεχθῇς
Farn.
μηδ' ἐπιλεχθῇς*
Vict. sic cum asterisco, sive lacunae, sive, quod veri similius duco, corruptae lectionis signo. Excidisse aliquid Scaliger videtur putasse, qui
ἐπιλεχθείς
corrigebat. Quod Auratus et, ut Blomfieldius adnotavit, Vossius probarunt,
ἐπιλεχθῇς
, non potest significare cogitaveris: nam hoc
ἐπιλέξασθαι
dicitur. Vossium etiam
ἐπιλέξῃς
scribendum coniecisse Blomfieldius dicit. Scripsi
μηκέτι λεχθῇς δέ
.
1466

1472. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-847

τόνδ' ἀπέτισεν τέλεον
νεαροῖς
Farn. quae etiam Spanhemii mala coniectura erat. Recte autem in edd. vett. haec coniunguntur,
τόνδ' ἀπέτισεν τέλεον νεαροῖς ἐπιθύσας
. Non intellexerunt haec verba qui cum Stanleio virgulam post
ἀπέτισεν
posuerunt idque verbum verterunt punivit, quae non est activi potestas. Hoc dicit poeta,
τόνδε ἀπέτισεν τέλεον νεαροῖς, θύσας αὐτόν
, hunc adultum persolvit ut vindictam pueris, propter eos mactatum.
1472

1475. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-848

πῶ Auratus
πῶς, πῶς
. Hesychius
πῶ, ποῦ, ὅθεν, ὁπόθεν. Δωρίς
. Significat qua ratione. Rectius Etym. M. p. 773, 18.
πόθεν
interpretatur, male ille tamen ex eo factum censens. In Farn. deest
δέ
.
1475

1479. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-849

μέλας Mireris fuisse qui
μελαίνης
scriberent, nescientes
μέλας
ultima longa esse. προβαίνων
προβαίνων
Canterus. Libri
προσβαίνων
. δίκαν Butleri coniecturam,
δίκην
pro
δὲ καί
, mutatam in
δίκαν
recepit Scholefieldius, sic interpretans, "quo quum processerit, poenas solvet, vel faciet ut solvantur poenae, ob concretum rorem sanguinis liberorum voratorum.” Nihil lucri ex languidiore sententia.
1479

1480. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-850

πάχνᾳ Libri
πάχνα κουροβόρῳ παρέξει
. Auratus et Casaubonus
πάχναν κουροβόρον
. Deinde
προσέξει
Auratus assentiente Cantero. Meam emendationem
πάχνᾳ
receperunt novissimi editores. Neque alia mutatione opus est.
Ὅποι δὲ καὶ προβαίνων
idem est atque
ὅποι δ᾽ ἂν καὶ προβαίνῃ
. Sensus est, et quoquo progrediens nativoro cruori eas exhibebit, scilicet
ὁμοσπόρους ἐπιρροὰς αἱμάτων
.
1480

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

1394-1395. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-757

εἰ δ᾽ ἦν ( τῶν) πρεπόντων: ,, wenn es überhaupt schicklich wäre, bei einem Toten Trankopfer (als Ausdruck des Dankes und der Freude) darzubringen, so wäre es bei diesem recht, nein mehr als recht." Der Gedanke erinnert an Hom. x 411 ἐν θυμῷ, γρηῦ, χαῖρε καὶ ἴσχεο μηδ᾽ ὀλόλυξε· οὐχ ὁσίη κταμένοισιν ἐπ᾿ ἀνδράσιν εὐχετάασθαι. Der Artikel fehlt wie 39, Pers. 248 ἰόντων ( κιόντων), Eur. Iph. Τ. 1301 κρατούντων. Mit ὥστε nach πρεπόντων ἦν vgl. Eum. 228 οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν, Soph. Phil. 656 ἄρ᾽ ἔστιν ὥστε λαβεῖν, auch Eum. 202 ἔχρησας ὥστε, 802 μαρτυρῶν ὡς ( ὥστε), Soph. Oed. Κ. 1350 δικαιῶν ὥστε, 570 παρἥκεν ὥστε, Eur. Hipp. 1327 ἤθελ᾽ ὥστε, Thuk. I 119 δεηθέντες ώστε, V 17 συγχωρεῖν ὥστε. δικαίως ἂν ἦν wie ὀρθῶς ἐστιν, vgl. zu Cho. 196 , Eum. 520 und Krüger II 62, 2, 2. μὲν οὖν wie 1075.
1

1396-1397. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-758

2
Den das Vorhergehende begründenden Gedanken „so grofs ist das Maſs der von ihm dem Hause verursachten Leiden" kann Klyt. nicht aussprechen, ohne triumphierend hinzuzufügen „aber er hat dafür gebüfst". Zu dem bildlichen Ausdruck vgl. Aristoph. Ach. 937 κρατὴρ κακῶν, Dionys. Hal. VII 44 κρατῆρα αἵματος πολιτικοῦ στῆσαι. στήσας wie in der eben a. St. und στήσασθαι κρητῆρα Hom. ẞ 431, Z 528 u. a.

1398. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-759

γλῶσσαν ὡς θρασύστομός ( έστι) wie 453 εὖ λέγοντος ἄνδρα τὸν μὲν ὡς μάχης ἴδρις. Mit γλῶσσα θρασύστομος vgl. ἐξ ἐλευθεροστόμου γλώσσης Suppl. 959 .

1399. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-760

ἀνδρί, marito.

1400. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-761

πειρᾶσθε ist Indikativ.

1401-1402. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-762

πρὸς εἰδότας λέγω: vgl. - ἀπόπολις δ᾽ ἔσῃ – Suppl. 750 λέγω πρὸς εἰδότα und zu Prom. 457 εἰδυίαισιν ἂν ὑμῖν λέγοιμι. - λέγω, nämlich οὗτός ἐστιν κτέ., denn σὺ ὅμοιον steht parenthetisch. εἴτε für εἴτε wie Cho. 992 μύραινά γ᾽ εἰτ᾽ ἔχιδν᾽ ἔφν. Krüger I 69, 25, 1. εἴτε
3

1404. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-763

,,ein Toter als Werk" u.s. w.

1406. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-764

Der inneren Erregung, welche durch die unerhörte Frechheit hervorgerufen wird, entspricht der Wechsel des Versmafses. Der Vortragende scheint nicht zu wechseln, also der Koryphaios das Strophenpaar zu singen.
„Du musst ein Giftkraut von der Erde oder (wahnsinnig machendes) Wasser vom Meere zu dir genommen haben, dafs du solche Tobsucht ( θύος wie θύουσαν 1234) und die Flüche des Volkes über dich gebracht hast. Ja weggeschleudert, abgetrennt (von sich) hat dich der Hafs der Bürger." Vgl. Hom. X 94 βεβρωκώς κακὰ φάρμακ᾽, ἔδυ δέ τέ μιν χόλος αἰνός. Das Asyndeton ἀπέδικέ σ' wie an der gleichen Stelle der Antistrophe.

1412-1413. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-765

νῦν μέν, wie wenn τότε δὲ οὐδὲν .. ἔφερες (1414) folgte. φυγήν ist direkt von δικάζεις, dagegen μίσος und ἀράς von ἔχειν abhängig.
4

1414. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-766

τότε, vorher. ἐναντίον φέρων, Widerwärtiges entgegenbringend d. h. feindselig drohend.

1415-1416. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-767

sich nichts daraus machend wie man sich nichts aus dem Tod eines Lammes bei üppig gedeihender Herde macht." Der Dativ bei φλεόντων wie bei πιμπλάναι, πληροῦν und wie φλέω selbst wahrscheinlich auch Suppl. 675 γεραροῖσι φλεόντων (nach der Verbesserung von Hermann) mit dem Dativ verbunden ist. Mit νομεύειν νόμευμα vgl. βόσκειν – βόσκημα.
5

1418. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-768

ὠδῖνα, das unter Wehen geborene Kind. Vgl. Soph. El. 532 f. ἐπῳδὸν .. ἀημάτων mit Bitterkeit: weiter hatte es keinen Zweck".
6

1419. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-769

ἀνδρηλατεῖν wird vorzugsweise von der Verfolgung des Mörders gesagt. Vgl. Eum. 221 .

1420. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-770

ἄποι ἄποινα: zu 235. Vgl. Eur. Alk. 7 καί με θητεύειν πατὴρ θνητῷ παρ᾽ ἀνδρὶ τῶνδ᾽ ἄποιν᾽ ἠνάγκασεν.

1421. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-771

ich fordere dich aber ebenso auf, mich mit Gewalt zu besiegen und dann zu beherrschen (anders nicht)" d. h. „wenn du mit Gewalt drohst, so sage ich dir auch meinerseits, daſs ich Gewalt mit Gewalt erwidern werde." Dieser Gedanke wird durch V. 1422 gestört, der aus einem Miſsverständnis hervorgegangen zu scheint.

1425. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-772

Vgl. 1619 und Soph. Ant. 1349 μεγάλοι δὲ λόγοι μεγάλας πληγὰς τῶν ὑπεραύχων ἀποτίσαντες γήρᾳ τὸ φρονεῖν ἐδίδαξαν.
7

1426. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-773

μεγαλόμητις von verwegenem und rücksichtslosem Sinn.

1427. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-774

περίφρονα, superba. ὥσπερ οὖν (vgl. 1170, Cho. 95 ) κτέ., ,,wie ja gewiſs infolge des vergossenen Blutes dein Sinn toll ist (zu glauben), dafs der Blutflecken über den Augen (auf der Stirne) dir wohl anstehe (1390 f.)." Zu dem Gedanken, daſs vergossenes Blut Verwirrung des Geistes erzeugt, vgl. Cho. 1053 f.

1430. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-775

ἀτίετον, ehrlos. Vgl. Cho. 294 ἄτιμον κἄφιλον θνήσκειν. ἔτι, τα 1670.

1431. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-776

Vgl. Cho. 311 ἀντὶ δὲ πληγῆς φονίας φονίαν πληγὴν τινέτω.

1432. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-777

„Auch folgende eidliche Feststellung hörst du von mir (magst du gleich wieder das Urteil περίφρονα ἔλακες fällen).“ Δί

1433. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-778

τέλειον, τελεσφόρον. – κην: vgl. Soph. Εl. 528 ἡ γὰρ Δίκη νιν εἶλεν, οὐκ ἐγὼ μόνη. von

1435. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-779

8
Die V. 1435-38 scheinen nachträglich eingefügt zu sein, weil das Asyndeton bei V.1439 anzeigt, dafs dort die 1432 angekündigte θέμις folgt. Dem Begriffe θέμις entspricht auch der Inhalt 1439 ff. besser als der von 1435 ff. Nach Beseitigung dieser Verse und des V. 1422 schliefsen sich an Strophe und Antistr. gleich viele (13) Trimeter an. Vgl. zu Cho. 1040 und zu Eum. 781 . „Nicht Furcht ( ἐλπίς) vor Mord kommt in mein Haus" ist eine gesuchte Ausdrucksweise. Bei Äschylos kommt sonst nur der Plural μέλαθρα vor (10mal) und auch bei Sophokles heifst Haus, Palast μέλαθρα, während von der Grotte des Philoktet Phil. 1453 μέλαθρον gesagt wird. Dagegen findet sich der Singular öfter bei Euripides.
9

1438. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-780

ἀσπὶς θράσους, Schild (Schutz) gegen Verwegenheit. Vgl. Soph. Oed. T. 1200 θανάτων πύργος, Phil. 1039 κέντρον ἐμοῦ, Μen. mon. 303 λιμὴν ἀτυχίας.

1439-1440. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-781

κεῖται κτέ. d. h. durch seinen Tod büfst er für seine Untrene. - γυναικὸς τῆσδε wie häufig ὅδε ( ὁ) ἀνήρ für ἐγώ, doch enthält γυναικός auch einen Gegensatz zu Χρυσηΐδων: „der mich, sein Weib, beschimpft, mit Mädchen vor Ilion aber wie Chryseis gekoset hat". Vgl. Hom. A 113 ff. Zu γυναικὸς τῆσδε λυμ. vgl. Soph. Ai. 573 λυμεὼν ἐμός, Cho. 760 .

1441. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-782

„Und mit ihm büfste seine Buhle." Die Häufung der Bezeichnungen ist für die Stimmung der Klyt. ebenso charakteristisch wie oben 887 ff. Mit dem Gefühl befriedigter Rache malt sie besonders das verliebte Buhlen aus.

1443-1444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-783

ναυτίλων σελμάτων. (gen. relat.) ἰσοτριβής (die zusammen mit ihm auf den Schiffsbohlen lag) sagt sie mit bitterem Hohne.

1444. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-784

ἄτιμα .. ἐπραξάτην sarkastisch: „der würdige Lohn ist ihnen geworden."

1445. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-785

οὕτως ( ἔπραξε) auf die Badewanne deutend. κύκνου δίκην: vgl. Plat. Phaedo p. 85 Β ἅτε, οἶμαι, τοῦ ᾿Απόλλωνος ὄντες ( οἱ κύκνοι) μαντικοί τέ εἰσι καὶ προειδότες τὰ ἐν ῞Αιδου ἀγαθὰ ἄδουσί τε καὶ τέρπονται ἐκείνην τὴν ἡμέραν διαφερόντως ἢ ἐν τῷ ἔμπροσθεν χρόνω, Ovid. Her. VII 1 sic ubi fata vocant, udis abiectus in herbis ad vada Maeandri concinit albus olor.

1446. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-786

τὸν γόον bezieht sich auf den Kommos 1056 ff. Die griechischen Tragiker lassen ihre Personen manches sagen, was diese eigentlich nicht wissen, wenn es nur die Zuschauer kennen.
10

1447. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-787

φιλήτωρ, Schol. ἡ ἐκ ψυχής φιλουμένη (Herzliebste). Bei Strab. p. 484 τὸν μὲν ἐρώμενον καλοῦσι (die Kreter) κλεινόν, τὸν δ᾽ ἐραστὴν φιλήτορα hat es aktive Bedeutung.

1448. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-788

11
εὐνὴν τήνδε, dieses Liegen (neben Agamemnon) mit Bezug auf das vorhergehende κεῖται (vgl. 1493-95): „mir hat sie in diesem Lager eine Zuspeise (Würze) meiner (der durch Agamemnons Tod bereiteten) Wonne zugebracht." Mit παροψώνημα vgl. Magnes frg. 2 K. καὶ ταῦτα μέν μοι τῶν κακῶν παροψίδες, Aristoph. frg. 187, Plat. com. frg. 43.

1449-1576. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-789

Kommos bestehend aus drei Strophenpaaren. Die Chorpartieen bestehen immer aus drei Teilen, von welchen den ersten die drei στοίχοι (jeder στοίχος ein Strophenpaar), den zweiten der Koryphaios, den dritten der Gesamtchor vorzutragen scheint. Den Inhalt bildet die verschiedene Auffassung und die sittliche Motivierung des Rachewerks sowie die Anklage der Klytämestra. τίς ἂν Μοίρα: zu 627.

1450. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-790

Μοῖρα δεμνιοτήρης, ein betthütendes Todeslos d. h. ein Tod, bei dem man infolge von Krankheit lange Zeit das Bett hüten mufs.

1451. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-791

12
ὄνησιν als Genuſs ( χάριν 555).

1454. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-792

13
πολέα: zu 724. – γυναικός, Helena.

1456. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-793

14
παρώνυμος: ihr Name ist abgeleitet (vgl. Eum. 8 ) von der (im Folgenden angegebenen) Sache nach 686 ff.

1460. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-794

15
λίαν πολύμναστον, woran man allzuviel denken muſs, was man gar nicht verschmerzen kann. Daher ἀξύστατον ἄλγος 1468. In πολύμναστον wird v vor μν nicht verlängert wie 980. ἀπήνθισεν (Helena), decerpsit, wie Sept. 705 αὐτάδελφον αἷμα δρέψασθαι. – Mit ἄνιπτον vgl. Cho. 65 , Eum. 281 .

1461. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-795

τότε, vor der That des Paris. Von ihrer damaligen Untreue ist alles Unheil ausgegangen.

1462. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-796

16
„ein schwer zu bezwingender Geist der Zwietracht, das Wehe des Gatten".

1466. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-797

ἀνδρολέτειρα bezieht sich auf 1462.

1468. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-798

ἀξύστατον ἄλγος, eine schmerzende Wunde, die nicht zusammengeht, nicht heilt. Vgl. Ovid. Trist. IV 4, 41 nondum coeuntia rumpam volnera.

1469-1470. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-799

δώμασι καὶ διφ. Τανταλίδαισιν (Agam. und Menelaos), ein ἓν διὰ δυοῖν.

1471-1472. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-800

17
„Du waltest im Hause durch die beiden feigen Frauen in einer Weise, die mir das Herz verzehrt." Mit κακόψυχον, welches dem Sinne nach zu γυναικοῖν gehört, vgl. ἀπὸ ψυχῆς κακῆς 1653.

1474. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-801

δίκαν κόρακος, wie der Rabe auf dem Aase. ἐννόμως, in melodischen Weisen (in Gegensatz zum Raben). Vgl. σύμφθογγος οὐκ εὔφωνος 1186.
18

1475. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-802

ὕμνον, nämlich das folgende Ephymnion. Aschylos macht so öfters das Ephymnion bei der Wiederholung abhängig, Cho.969 von θρευμένους, Suppl. 181 von καλούμενος. ἐπεύχεται: Subjekt ist δαίμων. Nach diesem Worte fehlt ein lambus, wenn es nicht 1455, wie Lachmann vermutet hat, ἀπέφθιτο für ἀπέφθισεν βίον geheissen hat.
19

1476. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-803

20
D. h. „nun hast du einen richtigen Gedanken ausgesprochen, während du vorher in betreff der Helena irrtest."

1477. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-804

τριπάχυντον, dreifach d. i. reichlich gemästet. Vgl. τριγέρων Cho. 313 , τρίπαλτος Sept. 976 . Die Beziehung auf die drei Generationen, welche der Alastor heimsuchte, Cho. 1063 ff. , würde hier an und für sich unklar sein und kann nicht gelten, weil Klyt. nicht an die That des Orestes und ihre eigene Ermordung denken kann.

1478. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-805

δαίμονα γέννης: τα 764 f.

1479. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-806

„Von dem Alastor wird die Blutsucht im Bauche gezüchtet, neuer Saft, bevor der alte Schmerz aufgehört hat." Die Ausdrücke νείρᾳ τρέφεται und νέος ἰχώρ sind der Vorstellung der Wassersucht entnommen: wie bei der Wassersucht immer neuer Saft im Leibe sich bildet, so bringt die vom Alastor im Geschlechte genährte Blutsucht immer neues Blutvergiefsen hervor. αἱματολοιχός: zu 274. – Ζα καταλήξαι vgl. Cho. 1073 . – νέος ἰχώρ tritt appositionell zu ἔρως αἱματολοιχός.
21