192.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-123
τότ᾽ Libri
τόδ᾽ εἶπε φωνῶν
, nisi quod
τό δ᾽ εἶπε φρωνῶν
est in Ald. Haec verba quum aperte repetant quod v. 171. dici coeptum erat,
καὶ τόθ᾽ ἡγεμὼν ὁ πρέσβυς
, non
τόδε
, sed
τότε
dici postulant. Vidit hoc Stanleius, cuius emendationem eo minus dubitavi recipere, quod, pronomine si uti voluisset poeta, credibilius est
τάδε
dicturum fuisse.
192
193.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-124
πιθέσθαι Turn.
πειθέσθαι
M. G. Bess. Ald. Rob.
πείθεσθαι
Farn. Vict.
193
196.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-125
παρθενοσφάγοισιν M. G. Ald. Rob. Turn.
παρθενοσφάγοισι
Farn. Vict.
παρθενοσφάγοις
Flor.
196
197.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-126
ῥεέθροις πατρῴους χέρας πέλας βωμοῦ Vulgo legitur
ῥεέθροις πατρῴους χέρας βωμοῦ πέλας
. Quod Porsonus scripsit,
ῥεέθροις
, habet Farn. ex Triclinii, ut patet, coniectura. Deinde
πατρῴοις
G.
πατρώοις
Ald.
πατρώας
Bess. Tum
πέλας
mendose Ald.
Βωμοῦ
credibile est ab interprete profectum esse. Deleto hoc vocabulo et mutato verborum ordine usitatum metrum sic restitui,
πέλας πατρῴους χέρας ῥεέθροις
. Ῥέεθρα, quae forma multo usitatior tragicis est quam contracta, ad profusum sanguinem rettulit Aeschylus, quum alibi, saltem apud tragicos, tantum de fluviis dictum inveniatur.
197
199.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-127
πῶς
τί πῶς
Μ. G. Bess. Flor.
τὶ πῶς
Rob.
τί; πῶς
Vict.
τί πως
Ald. Turn.
λιπόναυς γένωμαι
λιπόναυς τε γένωμαι
M. G. Ald. Rob. Turn. In Bess.
τε
supra adscriptum est.
λειπόναυς τὲ γένωμαι
Flor. Vict. Veram scripturam
πῶς λιπόναυς γένωμαι
, quam Porsonus restituit, habet Farn. Male plerique interpretes
λιπόναυς
active dictum putarunt. Hoc dicit, quomodo a classe destituar, orbatus sociis? Nam si nolet immolare filiam, destituent eum qui se socios praebuerunt expeditioni in ipsius et fratris gratiam susceptae.
199
200.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-128
202-204.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-129
αὐδᾷ περιόργως ἐπιθυμεῖν θέμις
ὀργᾷ
M.
ὀργᾷ
vel
ὀργᾷ
G. Bess. Flor. Ald. Turn. Vict.
ὀργαὶ
Rob. In G.
αὐδᾷ
ad
ὀργᾷ
superscriptum.
αὐδᾷ
, cum glossa
λέγει ὁ μάντις
, Farn. In M. G. hoc scholion est,
τῷ τρόπῳ γὰρ αὐδᾷ ὁ μάντις δηλονότι. Scribendum ὀργᾷ, τῷ τρόπῳ. γρ. αὐδᾷ, ὁ μάντις δὴ λοιπόν
. Ex iis, qui vulgatum
ὀργᾷ
explicare studuerunt, fuere qui verba haec,
ὀργᾷ περιόργως
, fortasse quod
περιόργως
etiam
ὑπεροργῶντως
significat, de Diana, quae irata eiusmodi sacrificium exigeret, dictum existimarent. Quo factum ut Casaubonus adscripserit
ἐπιθυμεῖ Ἄρτεμις
et Ruhnkenius ad Timaeum p. 194. tacens posuerit
παρθενίου θ' αἵματος ὀργῇ, περιέργως τ᾽ ἐπιθυμεῖ Ἄρτεμις
, non laudabili levitate metrorum negligens. Sed ne sententiam quidem haec ratio aptam praebet, propter adiectum
παυσανέμου
, quod hic aperte non ornatus caussa, sed significanter ob rem ipsam est additum. Sacrificium si sibi poscit Diana, poscit, ipsa ut placetur, non ut cessent adversi venti. Illi vero interpretes, quibus
ὀργᾷ
cum scholiasta non pro verbo, sed pro nomine accipere placuit, quod fecerunt H. Vossius, Blomfieldius, Wellauerus, quam moleste inutili additamento oneraverint orationem, non opus est demonstrari. Ὀργᾷ nihil aliud est quam error librarii, ad sequens vocabulum
περιόργως
aberrantis. Recte vero se habet
αὐδᾷ περιόργως ἐπιθυμεῖν θέμις
, vales dicit fas esse avide expetere ventos pacans sacrificium virgineumque sanguinem. De indeclinabili
θέμις
dixi ad Soph. Oed. Col. v. 1189. Non intellectus hic usus fecit ut
εὖ γὰρ εἴη
in
θέμις γὰρ εὖ
scriberetur in Flor. Farn. Quod reliqui libri habent,
εὖ γὰρ εἴη
, ita explicandum est, ut omissa censeatur sententia, ad quam
γάρ
referatur: sic fiat. Ita quod brevissime dixit poeta, accipiendum est hunc in modum, nam, quoniam evitari non potest, optandum ut bene vertat.
205.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-130
206.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-131
δυςσεβῆ
δυσεβῆ
Flor.
τροπαίαν
τρόπαιαν
G. Ald.
206
207.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-132
τόθεν
ὅθεν
pro
τόθεν
Turnebus.
207
208.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-133
τὸ παντότολμον Μ. G. Bess. Flor. Farn.
τόπαν τότολμον
Αld.
τὸ ταυτότολμον
Rob.
τὸ πάντολμον
Turn. Vict.
208
209.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-134
βροτοὺς Omnes libri
βροτοῖς
, quod servavit Porsonus una cum mala post hanc vocem plena interpunctione, quae in Ald. recte posita est post
μετέγνω
. Schützius quum recte corrigeret
βροτοὺς
, peccavit eo, quod non ad sequentia hoc verbum rettulit. Id et ego feci et Blomfieldius. Perperam sic emendatum esse pronuntiavit parum considerate G. Bernhardy in Syntaxi p. 93.
209
212.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-135
γυναικοποίνων πολέμων ἀρωγὰν
γυναικοποίνῳ πολέμῳ ἀρωγὸν
infelici coniectura Turnebus.
212
213.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-136
προτέλεια
προτέλειῳ
G.
προτελείῳ
Ald. Turn. Ceteri recte
προτέλεια
.
213
214.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-137
NA Male strophas distinxerat Canterus. Correctae sunt a me, ab Erfurdtio, a Blomfieldio.
214
215.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-138
παρθένειόν τ'
παρθένιον
M. G. Bess. et edd. Emendate
παρθένειον
Flor. Farn. Copulam
τ'
addendam esse primus vidit Pearsonus.
215
216.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-139
βραβῆς
βραβῆς
M. G. Ald. Rob.
βραβεῖς
Turn. Vict.
βραβῆς
Bess. Flor. Farn.
216
217.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-140
φράσεν δ᾽ ἀόζοις Flor. Turn.
φράσεν δ᾽ ἐν ὄσσοις
Farn.
μετ' εὐχάν Post
εὐχὰν
Ald. ut in fine versus puncto distinguit, Turn. commate, quem plerique secuti sunt. Recte eam distinctionem omisere Rob. Vict. Nam
μετ' εὐχὰν
cum
λαβεῖν
coniungendum est.
217
218.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-141
χιμαίρας
χιμαίρας
Flor. Farn. Turn. Vict.
χιμαίρας
M. G. Bess. Ald. Rob.
ὕπερθε Flor. Vict. Ceteri recte
ὕπερθε
.
218
219.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-142
περιπετῆ
περιπετεῖ
G. Ald. sed in G.
εῖ
a pr. manu in
ῆ
mutatum.
219
220.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-143
λαβεῖν
βαλεῖν
Farn.
ἀέρδην
ἀέρδειν
Flor.
220
221.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-144
καλλιπρώρου
καλλιπρώιρου
Μ.
καλλιπρώρου
Bess. Flor. Farn. Rob. Turn. Vict.
καλλιπρώιρον
G.
καλλίπρωρον
Ald.
φυλακὰν κατασχεῖν
φυλακ᾽ ἀγκατασχεῖν
Ald. unde
φύλακ᾽ ἀγκατασχεῖν
Turn. Sed G. ut ceteri
φυλακὰν κατασχεῖν
.
221
223.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-145
τ' M. G. Bess. Flor. et edd.
δ'
Farn.
ἀναύδῳ
ἀναύδων
Flor.
223
224-225.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-146
κρόκου βαφὰς δ᾽ ἐς πέδον χέουσα ἔβαλλ᾽ ἕκαστον θυτήρων
δ'
omittit Farn.
χέουσα ἔβαλλ'
Μ. Bess. Farn. Rob. Turn.
χέουσα ἔβαν
G. Ald.
χέουσ' ἔβαλ'
Flor. Vict. Deinde
ἕκατον
Bess. Non credam isto hiatu
χέουσα ἔβαλλ'
Aeschylum non abstinuisse. Suspicetur quis forsitan, quoniam post
βαφὰς
in Farn.
δ'
omissum est, scribendum esse
χέουσά δ'
. Sed et parum elegans haec collocatio est et syllabam in fine versus longam requirimus. Scripsisse videtur Aeschylus
κρόκου βαφὰς δ᾽ ἐς πέδον χέουσ', ὧδ᾽ ἔβαλλ᾽ ἕκαστον θυτήρων
. Qui cum Stanleio
κρόκου βαφάς
de sanguine intelligendum censuerunt, non cogitarunt mox dicere chorum
τὰ δ᾽ ἔνθεν οὔτ᾽ εἶδον οὔτ᾽ ἐννέπω
. Nec sanguis nec vittae intelligendae, de quibus Lucretius immolationem Iphigeniae describens I. 88.
cui simul infula virgineos circumdata comtus ex utraque pari malarum parte profusa est
. Qui non abiectas, sed aptatas capiti vittas dicit. Eaeque non croceae, sed albae erant. Aliud est quod Aeschylus narrat. Iusserat Agamemno prehendi Iphigeniam obvolutamque vestibus ne mala imprecaretur ad aram sisti. At illa reiecto croceo velamine, quo ut regia virgo induta erat, sponte vocem comprimit, satis habens adspicere duces, tamquam verba factura.
226.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-147
ἀπ᾽ ὄμματος βέλει
ἀπὸ ὄμματος βέλει
Μ.
βέλει ἀπ᾽ ὀμμάτων
Farn.
226
230-232.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-148
ἔμελψεν M. Bess. Flor. Farn. Vict.
ἔμελθεν
G. Ald. Rob.
ἔμελλεν
Turn. Ἔμελψεν aperte ineptum est. Neque enim illo aevo in conviviis cantabant virgines, quaeque id Aeschyli tempore faciebant, tibicinae erant et saltatrices, et arte illa et corpore quaestum facientes. Scribendum
ἤνυσεν
, quoniam illi saepe in hospitali domo patris ad mensam convenerant.
ἁγνᾷ Schutzius: libri
ἁγνά
.
αὐδᾷ M. Bess. Turn. Ceteri
αὐδᾷ
.
τριτόσπονδον
τριτοσποδον
Rob.
εὔποτμον Μ. G. Bess. et edd.
εὐπόταμον
Flor.
εὔποτον
Farn. Elmsleium secutus Blomfieldius
εὔποτμόν τ'
addita copula scripsit. Scribendum potius videtur
εὐπότμαν
. Codicis Flor. scriptura ex
εὔποτμον
orta est. De his formis v. Lobeckium ad Ai. v. 604. In explicando hoc loco mirum quantum a vero aberraverint interpretes. Scholiastes
ἀταύρωτος
interpretatur
ἄζευκτος, παρθενική
. Hesychius
ἀταύρωτος, ἄζυγος, καὶ παρθένος, παρ᾽ ὅσον ἐξεῖχθαι γάμοις αἱ γεγαμημέναι λέγονται
. Vide etiam Eustathium p. 259, 9. 1554, 28. et Valckenarium animadv. ad Ammonium p. 40. seq. Non negaverim hoc significatu potuisse hanc vocem ab aliquo tragico usurpari. Sic Aeschylus infra v. 1054.
ἄπεχε τῆς βοὸς τὸν ταῦρον
, et Horatius
nondum subacta ferre iugum valet cervice, nec tauri ruentis in Venerem tolerare pondus
. Eiusmodi locum in mente habuisse videtur Aristophanes in Lysistrata v. 217. quem versum afferens Suidas scripsit
σταυρώτη, ἀντὶ τοῦ ἁγνὴ καὶ ἄμικτος. ταῦρος γὰρ τὸ αἰδοῖον τοῦ ἀνδρός, καὶ διὰ τοῦτο ἀταυρώτη ἡ ἁγνὴ ἢ ἄζευκτος γάμου καὶ ἀζυγής
: quam obscenam explicationem mirum est probare potuisse Blomfieldium. Idem Suidas mox addit
ἐπειδὴ οἱ ταῦροι κατωφερεῖς· “οἴκοι δ᾽ ἀταυρώτη διάξω τὸν βίον.”
Ab Aeschyli loco haec significatio tam aliena est quam quod maxime. Quid enim attinebat hic virginem incorruptam vocari Iphigeniam? Immo
ἀταύρωτος
est non efferata. Hoc enim dicit poeta, puellam, non indignatam quod immolaretur, pio silentio honorasse sortem patris, faustam futuram per hoc sacrificium. Euripides Med. v. 91.
ἤδη γὰρ εἶδον ὄμμα νιν ταυρουμένην τοῖςδ'
. Et v. 190.
καίτοι τοκάδος δέργμα λεαίνης ἀποταυροῦται δμωσίν
. Eodem pertinent haec in Herc. fur. v. 867.
καὶ διαστρόφους ἑλίσσει σίγα γοργώπους κόρας, ἀμπνοὰς δ᾽ οὐ σωφρονίζει, ταῦρος ὡς ἐς ἐμβολήν, δεινὰ μυᾶται δέ
. Recte vero Schützius
ἁγνᾷ αὐδᾷ
, quod eodem modo dictum quo
τὸ τῆς εὐφήμου στόμα φροντίδος ἱέντες
apud Sophoclem Oed. Col. v. 131. Τριτόσπονδον autem
αἰῶνα
quum dicit, de quibus verbis videndum Blomfieldii glossarium, ad libationem respicit Iovi Servatori factam, qui scilicet servaturus sit classem adversis ventis ab destinato cursu prohibitam.
234.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-149
ἄκραντοι
ἄγραντοι
Ald.
ἄχραντοι
Turn. Dicit hoc universe, non vana est ars Calchantis. Respicit enim quae supra commemoraverat v. 126. seqq. non ex omni parte prospere successuram esse expeditionem, quumque modo de impio facto Agamemnonis dixisset, simul ex hoc aliquid mali nasciturum praesagit.
234
235-236.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-150
τοῖς μὲν παθοῦσιν μαθεῖν ἐπιρρέπει
δίκα δύς τοῖς
error Aldinae a Turnebo repetitus. Deinde omnes libri
παθοῦσι
. Sensus est, iustitia his quidem (eos dicit qui virginem immolarunt) experiundo admovet cognitionem futuri. Id supra dixerat
πάθει μάθος ἔχειν
. Activum est
ἐπιρρέπει
, ut Eum. v. 875.
οὔτἂν δικαίως τῇδ᾽ ἐπιρρέποις πόλει μῆνίν τιν ἢ κότον τίν ἢ βλάβην στρατῷ.
Et apud Theognidem v. 157.
Ζεὺς γάρ τοι τὸ τάλαντον ἐπιρρέπει ἄλλοτε ἄλλως
.
237.
mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-151
τὸ προκλύειν δ᾽ ἐπιγνοιη· προχαιρέτω Libri
τὸ δὲ προκλύειν
, nisi quod in Farn. haec verba omissa sunt. In M. ab alia manu adiecta sunt. Deinde post
προκλύειν
sequitur
ἐπιγένοιτ' ἂν κλύοις
(sic M. G.
ἀνκλύοις
Rob.)
προχαιρέτω
M. G. Rob. et Ald. nisi quod haec
ἀνηλύοις
habet.
ἐπεὶ γένοιτ᾽ ἂν κλύοις προχαιρέτω
Bess. Flor. et sic etiam Farn.
ἐπεὶ γένοιτ' ἂν ἡ λύσις προχαιρέτω
Turn. Vict. Triclinius, cuius recensionem codex Farn. exhibet, videtur haec sic constituisse,
τὸ μέλλον, ἐπεὶ γένοιτ', ἂν κλύοις
. Aurati coniectura est
ἤλυσις
, in quam Schutzius quoque incidit. Elmsleius quum
τὸ δὲ προκλύειν
in Farn. omissum videret, non satis caute
τὸ προκλύειν
ab interprete adiectum esse iudicavit, quod verbum minime redolet interpretem, aperteque ad haec verba refertur quod sequitur
ἴσον δὲ τὸ προστένειν
. Secutus eum tamen Blomfieldius exhibuit
δίκα δὲ τοῖς μὲν παθοῦσιν μαθεῖν ἐπιρρέπει· τὸ μέλλον δ᾽ ἐπεὶ οὐ γένοιτ' ἂν λύσις, προχαιρέτω
, atque
ἐπεὶ οὐ γένοιτ' ἂν ἡ λύσις
iam alii coniecerant. Sed haec, sive numeros, sive sententiam spectes, non habent quo commendentur. Ad sensum quidem reprehendi non potest
τὸ προκλύειν δ᾽, ἐπεὶ γένοιτ' ἂν ἤλυσις, προχαιρέτω
: sed ita si legitur, debet aliquid omissum ab librariis in strophicis putari, in quibus tamen nulla est omissionis suspicio. Ego non dubitavi reponere, quod in adnotationibus ad Humboldti versionem conieci,
τὸ προκλύειν δ᾽ ἤλυσιν προχαιρέτω.
Nam illud potius
ἐπεὶ γένοιτ' ἂν ἤλυσις
ab interprete adscriptum fuerat.
237