Aeschylus Agamemnon 228

ed. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff

λιτὰς δὲ καὶ κληδόνας πατρώιους
παρ᾽ οὐδὲν αἰῶ τε παρθένειον
ἔθεντο φιλόμαχοι βραβῆς.
230
φράσεν δ᾽ ἀόζοις πατήρ μετ᾿ εὐχάν
δίκαν χιμαίρας ὕπερθε βωμοῦ
πέπλοισι περιπετῆ παντὶ θυμῶι προνωπῆ
λαβεῖν ἀέρδην, στόματός

Agamemnon. Aeschylus. ed. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff. Berolini. 1914.

Current edition Experimental

Aeschyli Agamemnon (OCR draft) (Greek) (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (7)
Ἀγαμέμνων First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 258-366 focus
Ἀγαμέμνων Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 258-366 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 228 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 228 focus
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) Experimental (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 228 focus
Λιτὰς δὲ καὶ κληδόνας πατρῴους
Ant. 4.
παρ' οὐδέν, αἰῶνα παρθένειον,
ἔθεντο φιλόμαχοι βραβῆς -βεῖς·
φράσεν δ' ἀόζοις ἐν ὄσσοις πατὴρ μετ' εὐχὰν
225
δίκαν χιμαίρας ὕπερθε βωμοῦ
πέπλοισι περιπετῆ παντὶ θυμῷ
προνωπῆ λαβεῖν βαλεῖν ἀέρ-
δην στόματός τε καλλιπρῴ-
ρου φυλακᾷ -κὰν κατασχεῖν
230
φθόγγον ἀραῖον οἴκοις,
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 228 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 228 focus
λιτὰς δὲ καὶ κληδόνας πατρώιους
παρ᾽ οὐδὲν αἰῶ τε παρθέν ειον παρ᾽ οὐδὲν αἰῶ τε παρθέ⟨ε⟩ιον
ἔθεντο φιλόμαχοι βραβῆς·
230
φράσεν δ᾽ ἀόζοις πατὴρ μετ᾽ εὐχάν
δίκαν χιμαίρας ὕπερθε βωμοῦ
πέπλοισι περιπετῆ παντὶ θυμῶι προνωπῆ
λαβεῖν ἀέρδην,
στόματός τε καλλιπρώιρου
235
φυλακᾶι κατασχεῖν
φθόγγον ἀραῖον οἴκοις,
Translations (10)
Agamemnon Perseus (Aeschylus. The poetical works of Robert Browning, Volume 13. Browning, Robert, translator; Berdoe, Edward, editor. London: Smith, Elder and Co., 1889.) — 258-366 focus
The Agamemnon (OCR draft) Experimental (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 228 focus
and the chieftains, eager for the fight, set at nought her supplications, and her cries to her father 3 , and her maiden age. But after prayer her father bade the ministering priests with all zeal, to lift like a kid high above the altar, her who lay prostrate wrapt in her robes, and to put a check upon her beauteous mouth, a voice of curses 4 upon the house, by force of muzzles and strength which allowed no vent to her cry.
AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 228 focus
sacrilège : il est prêt à tout oser, sa résolution désormais est prise. Car, à la source de tous les maux, la funeste démence aux desseins honteux est là pour souffler l'audace aux mortels. Il osa, lui, sacrifier son
enfant pour aider une armée à reprendre une femme, ouvrir la mer à des vaisseaux !
comprendre sa faute ? c'est ce que les vieillards se demandent avec angoisse.
Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 228 focus
Arm’d in a woman’s cauſe, around
Fierce for the war the princes roſe;
No place affrighted pity found.
240
Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 228 focus
Antistrofe V
255
Gli appelli al padre, e le preghiere, nulla
mossero i prenci, né l'età virginea.
Ordine il padre die' che la fanciulla
su l'altare i ministri, a mo' di capra,
dopo la prece, arditamente levino,
260
prona, nei pepli avvinti. E a che non s'apra
la bocca bella, e l'improperio scagli
contro i suoi Lari, con la muta furia
la frenin dei bavagli.
6
Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 228 focus
Preces & fortes paternas
220
Nihil pependerunt uitam uirgineam pugnæ cupidi arbitris.
Dixit uerò sacrificiis pater post preces,
Inſtar Chimæræ ſuper aram
Peplis procidentem omni animo
Et procumbentem ut acciperent ſublimi,
225
Pulchri orisque
Custodiam obtinerent,
Sonum horridum domi,
Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 228 focus
wider die feindlichen Stürme
nannte das schlimmere Mittel,
als er die Artemis nannte,
230
200 stießen entsetzt die Atreiden
auf den Boden das Scepter;
aus unwilligem Auge
brachen die Tränen.
205 Da war es, wo der ält're der Atreidenfürsten also sprach:
235
„Schwer wiegt die Schuld, will ich nicht gehorchen:
schwer wiegt sie auch, schlacht' ich meine Tochter,
Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Anna Swanwick, 1886.) — 228 focus
ÆGISTHOS
Be well assured, with hand on hilt, to die I too refuse not.
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 228 focus
Lusting for war, the bloody arbiters
Closed heart and ears, and would nor hear nor heed
The girl-voice plead,
Pity me, Father! nor her prayers,
Nor tender, virgin years.
275
And, when the chant of sacrifice was done,
Her father bade the youthful priestly train
Raise her, like some poor kid, above the altar-stone,
From where amid her robes she lay
Sunk all in swoon away—
280
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.) — 228 focus
Ihr Fleh'n, ihr Angstruf zum Vater rührt nicht,
Nicht ihre jungfräulich holde Blüthe,
Der Richter kampfentbrannten Muth.
Er hieß den Priestern, als ihr Gebet schwieg,
Sie, gleich der Ziege, hoch über'm Altar
215
Vorwärts gebeugt, tiefverhüllt in Schleier,
Mit Armeskraft emporheben, gebot
Der Tochter schönrosigen Mund zu fesseln,
Daß sie dem Haus nicht fluche,
Fünfte Strophe.

Commentary

Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus

192. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-123

τότ᾽ Libri
τόδ᾽ εἶπε φωνῶν
, nisi quod
τό δ᾽ εἶπε φρωνῶν
est in Ald. Haec verba quum aperte repetant quod v. 171. dici coeptum erat,
καὶ τόθ᾽ ἡγεμὼν ὁ πρέσβυς
, non
τόδε
, sed
τότε
dici postulant. Vidit hoc Stanleius, cuius emendationem eo minus dubitavi recipere, quod, pronomine si uti voluisset poeta, credibilius est
τάδε
dicturum fuisse.
192

193. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-124

πιθέσθαι Turn.
πειθέσθαι
M. G. Bess. Ald. Rob.
πείθεσθαι
Farn. Vict.
193

196. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-125

παρθενοσφάγοισιν M. G. Ald. Rob. Turn.
παρθενοσφάγοισι
Farn. Vict.
παρθενοσφάγοις
Flor.
196

197. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-126

ῥεέθροις πατρῴους χέρας πέλας βωμοῦ Vulgo legitur
ῥεέθροις πατρῴους χέρας βωμοῦ πέλας
. Quod Porsonus scripsit,
ῥεέθροις
, habet Farn. ex Triclinii, ut patet, coniectura. Deinde
πατρῴοις
G.
πατρώοις
Ald.
πατρώας
Bess. Tum
πέλας
mendose Ald.
Βωμοῦ
credibile est ab interprete profectum esse. Deleto hoc vocabulo et mutato verborum ordine usitatum metrum sic restitui,
πέλας πατρῴους χέρας ῥεέθροις
. Ῥέεθρα, quae forma multo usitatior tragicis est quam contracta, ad profusum sanguinem rettulit Aeschylus, quum alibi, saltem apud tragicos, tantum de fluviis dictum inveniatur.
197

199. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-127

πῶς
τί πῶς
Μ. G. Bess. Flor.
τὶ πῶς
Rob.
τί; πῶς
Vict.
τί πως
Ald. Turn. λιπόναυς γένωμαι
λιπόναυς τε γένωμαι
M. G. Ald. Rob. Turn. In Bess.
τε
supra adscriptum est.
λειπόναυς τὲ γένωμαι
Flor. Vict. Veram scripturam
πῶς λιπόναυς γένωμαι
, quam Porsonus restituit, habet Farn. Male plerique interpretes
λιπόναυς
active dictum putarunt. Hoc dicit, quomodo a classe destituar, orbatus sociis? Nam si nolet immolare filiam, destituent eum qui se socios praebuerunt expeditioni in ipsius et fratris gratiam susceptae.
199

200. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-128

ἁμαρτών
ἁμαρτῶν
G.
200

202-204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-129

αὐδᾷ περιόργως ἐπιθυμεῖν θέμις
ὀργᾷ
M.
ὀργᾷ
vel
ὀργᾷ
G. Bess. Flor. Ald. Turn. Vict.
ὀργαὶ
Rob. In G.
αὐδᾷ
ad
ὀργᾷ
superscriptum.
αὐδᾷ
, cum glossa
λέγει ὁ μάντις
, Farn. In M. G. hoc scholion est,
τῷ τρόπῳ γὰρ αὐδᾷ ὁ μάντις δηλονότι. Scribendum ὀργᾷ, τῷ τρόπῳ. γρ. αὐδᾷ, ὁ μάντις δὴ λοιπόν
. Ex iis, qui vulgatum
ὀργᾷ
explicare studuerunt, fuere qui verba haec,
ὀργᾷ περιόργως
, fortasse quod
περιόργως
etiam
ὑπεροργῶντως
significat, de Diana, quae irata eiusmodi sacrificium exigeret, dictum existimarent. Quo factum ut Casaubonus adscripserit
ἐπιθυμεῖ Ἄρτεμις
et Ruhnkenius ad Timaeum p. 194. tacens posuerit
παρθενίου θ' αἵματος ὀργῇ, περιέργως τ᾽ ἐπιθυμεῖ Ἄρτεμις
, non laudabili levitate metrorum negligens. Sed ne sententiam quidem haec ratio aptam praebet, propter adiectum
παυσανέμου
, quod hic aperte non ornatus caussa, sed significanter ob rem ipsam est additum. Sacrificium si sibi poscit Diana, poscit, ipsa ut placetur, non ut cessent adversi venti. Illi vero interpretes, quibus
ὀργᾷ
cum scholiasta non pro verbo, sed pro nomine accipere placuit, quod fecerunt H. Vossius, Blomfieldius, Wellauerus, quam moleste inutili additamento oneraverint orationem, non opus est demonstrari. Ὀργᾷ nihil aliud est quam error librarii, ad sequens vocabulum
περιόργως
aberrantis. Recte vero se habet
αὐδᾷ περιόργως ἐπιθυμεῖν θέμις
, vales dicit fas esse avide expetere ventos pacans sacrificium virgineumque sanguinem. De indeclinabili
θέμις
dixi ad Soph. Oed. Col. v. 1189. Non intellectus hic usus fecit ut
εὖ γὰρ εἴη
in
θέμις γὰρ εὖ
scriberetur in Flor. Farn. Quod reliqui libri habent,
εὖ γὰρ εἴη
, ita explicandum est, ut omissa censeatur sententia, ad quam
γάρ
referatur: sic fiat. Ita quod brevissime dixit poeta, accipiendum est hunc in modum, nam, quoniam evitari non potest, optandum ut bene vertat.

205. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-130

λέπαδνον
λέδαπνον
Bess.
205

206. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-131

δυςσεβῆ
δυσεβῆ
Flor. τροπαίαν
τρόπαιαν
G. Ald.
206

207. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-132

τόθεν
ὅθεν
pro
τόθεν
Turnebus.
207

208. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-133

τὸ παντότολμον Μ. G. Bess. Flor. Farn.
τόπαν τότολμον
Αld.
τὸ ταυτότολμον
Rob.
τὸ πάντολμον
Turn. Vict.
208

209. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-134

βροτοὺς Omnes libri
βροτοῖς
, quod servavit Porsonus una cum mala post hanc vocem plena interpunctione, quae in Ald. recte posita est post
μετέγνω
. Schützius quum recte corrigeret
βροτοὺς
, peccavit eo, quod non ad sequentia hoc verbum rettulit. Id et ego feci et Blomfieldius. Perperam sic emendatum esse pronuntiavit parum considerate G. Bernhardy in Syntaxi p. 93.
209

212. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-135

γυναικοποίνων πολέμων ἀρωγὰν
γυναικοποίνῳ πολέμῳ ἀρωγὸν
infelici coniectura Turnebus.
212

213. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-136

προτέλεια
προτέλειῳ
G.
προτελείῳ
Ald. Turn. Ceteri recte
προτέλεια
.
213

214. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-137

NA Male strophas distinxerat Canterus. Correctae sunt a me, ab Erfurdtio, a Blomfieldio.
214

215. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-138

παρθένειόν τ'
παρθένιον
M. G. Bess. et edd. Emendate
παρθένειον
Flor. Farn. Copulam
τ'
addendam esse primus vidit Pearsonus.
215

216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-139

βραβῆς
βραβῆς
M. G. Ald. Rob.
βραβεῖς
Turn. Vict.
βραβῆς
Bess. Flor. Farn.
216

217. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-140

φράσεν δ᾽ ἀόζοις Flor. Turn.
φράσεν δ᾽ ἐν ὄσσοις
Farn. μετ' εὐχάν Post
εὐχὰν
Ald. ut in fine versus puncto distinguit, Turn. commate, quem plerique secuti sunt. Recte eam distinctionem omisere Rob. Vict. Nam
μετ' εὐχὰν
cum
λαβεῖν
coniungendum est.
217

218. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-141

χιμαίρας
χιμαίρας
Flor. Farn. Turn. Vict.
χιμαίρας
M. G. Bess. Ald. Rob. ὕπερθε Flor. Vict. Ceteri recte
ὕπερθε
.
218

219. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-142

περιπετῆ
περιπετεῖ
G. Ald. sed in G.
εῖ
a pr. manu in
ῆ
mutatum.
219

220. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-143

λαβεῖν
βαλεῖν
Farn. ἀέρδην
ἀέρδειν
Flor.
220

221. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-144

καλλιπρώρου
καλλιπρώιρου
Μ.
καλλιπρώρου
Bess. Flor. Farn. Rob. Turn. Vict.
καλλιπρώιρον
G.
καλλίπρωρον
Ald. φυλακὰν κατασχεῖν
φυλακ᾽ ἀγκατασχεῖν
Ald. unde
φύλακ᾽ ἀγκατασχεῖν
Turn. Sed G. ut ceteri
φυλακὰν κατασχεῖν
.
221

223. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-145

τ' M. G. Bess. Flor. et edd.
δ'
Farn. ἀναύδῳ
ἀναύδων
Flor.
223

224-225. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-146

κρόκου βαφὰς δ᾽ ἐς πέδον χέουσα ἔβαλλ᾽ ἕκαστον θυτήρων
δ'
omittit Farn.
χέουσα ἔβαλλ'
Μ. Bess. Farn. Rob. Turn.
χέουσα ἔβαν
G. Ald.
χέουσ' ἔβαλ'
Flor. Vict. Deinde
ἕκατον
Bess. Non credam isto hiatu
χέουσα ἔβαλλ'
Aeschylum non abstinuisse. Suspicetur quis forsitan, quoniam post
βαφὰς
in Farn.
δ'
omissum est, scribendum esse
χέουσά δ'
. Sed et parum elegans haec collocatio est et syllabam in fine versus longam requirimus. Scripsisse videtur Aeschylus
κρόκου βαφὰς δ᾽ ἐς πέδον χέουσ', ὧδ᾽ ἔβαλλ᾽ ἕκαστον θυτήρων
. Qui cum Stanleio
κρόκου βαφάς
de sanguine intelligendum censuerunt, non cogitarunt mox dicere chorum
τὰ δ᾽ ἔνθεν οὔτ᾽ εἶδον οὔτ᾽ ἐννέπω
. Nec sanguis nec vittae intelligendae, de quibus Lucretius immolationem Iphigeniae describens I. 88.
cui simul infula virgineos circumdata comtus ex utraque pari malarum parte profusa est
. Qui non abiectas, sed aptatas capiti vittas dicit. Eaeque non croceae, sed albae erant. Aliud est quod Aeschylus narrat. Iusserat Agamemno prehendi Iphigeniam obvolutamque vestibus ne mala imprecaretur ad aram sisti. At illa reiecto croceo velamine, quo ut regia virgo induta erat, sponte vocem comprimit, satis habens adspicere duces, tamquam verba factura.

226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-147

ἀπ᾽ ὄμματος βέλει
ἀπὸ ὄμματος βέλει
Μ.
βέλει ἀπ᾽ ὀμμάτων
Farn.
226

230-232. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-148

ἔμελψεν M. Bess. Flor. Farn. Vict.
ἔμελθεν
G. Ald. Rob.
ἔμελλεν
Turn. Ἔμελψεν aperte ineptum est. Neque enim illo aevo in conviviis cantabant virgines, quaeque id Aeschyli tempore faciebant, tibicinae erant et saltatrices, et arte illa et corpore quaestum facientes. Scribendum
ἤνυσεν
, quoniam illi saepe in hospitali domo patris ad mensam convenerant. ἁγνᾷ Schutzius: libri
ἁγνά
. αὐδᾷ M. Bess. Turn. Ceteri
αὐδᾷ
. τριτόσπονδον
τριτοσποδον
Rob. εὔποτμον Μ. G. Bess. et edd.
εὐπόταμον
Flor.
εὔποτον
Farn. Elmsleium secutus Blomfieldius
εὔποτμόν τ'
addita copula scripsit. Scribendum potius videtur
εὐπότμαν
. Codicis Flor. scriptura ex
εὔποτμον
orta est. De his formis v. Lobeckium ad Ai. v. 604. In explicando hoc loco mirum quantum a vero aberraverint interpretes. Scholiastes
ἀταύρωτος
interpretatur
ἄζευκτος, παρθενική
. Hesychius
ἀταύρωτος, ἄζυγος, καὶ παρθένος, παρ᾽ ὅσον ἐξεῖχθαι γάμοις αἱ γεγαμημέναι λέγονται
. Vide etiam Eustathium p. 259, 9. 1554, 28. et Valckenarium animadv. ad Ammonium p. 40. seq. Non negaverim hoc significatu potuisse hanc vocem ab aliquo tragico usurpari. Sic Aeschylus infra v. 1054.
ἄπεχε τῆς βοὸς τὸν ταῦρον
, et Horatius
nondum subacta ferre iugum valet cervice, nec tauri ruentis in Venerem tolerare pondus
. Eiusmodi locum in mente habuisse videtur Aristophanes in Lysistrata v. 217. quem versum afferens Suidas scripsit
σταυρώτη, ἀντὶ τοῦ ἁγνὴ καὶ ἄμικτος. ταῦρος γὰρ τὸ αἰδοῖον τοῦ ἀνδρός, καὶ διὰ τοῦτο ἀταυρώτη ἡ ἁγνὴ ἢ ἄζευκτος γάμου καὶ ἀζυγής
: quam obscenam explicationem mirum est probare potuisse Blomfieldium. Idem Suidas mox addit
ἐπειδὴ οἱ ταῦροι κατωφερεῖς· “οἴκοι δ᾽ ἀταυρώτη διάξω τὸν βίον.”
Ab Aeschyli loco haec significatio tam aliena est quam quod maxime. Quid enim attinebat hic virginem incorruptam vocari Iphigeniam? Immo
ἀταύρωτος
est non efferata. Hoc enim dicit poeta, puellam, non indignatam quod immolaretur, pio silentio honorasse sortem patris, faustam futuram per hoc sacrificium. Euripides Med. v. 91.
ἤδη γὰρ εἶδον ὄμμα νιν ταυρουμένην τοῖςδ'
. Et v. 190.
καίτοι τοκάδος δέργμα λεαίνης ἀποταυροῦται δμωσίν
. Eodem pertinent haec in Herc. fur. v. 867.
καὶ διαστρόφους ἑλίσσει σίγα γοργώπους κόρας, ἀμπνοὰς δ᾽ οὐ σωφρονίζει, ταῦρος ὡς ἐς ἐμβολήν, δεινὰ μυᾶται δέ
. Recte vero Schützius
ἁγνᾷ αὐδᾷ
, quod eodem modo dictum quo
τὸ τῆς εὐφήμου στόμα φροντίδος ἱέντες
apud Sophoclem Oed. Col. v. 131. Τριτόσπονδον autem
αἰῶνα
quum dicit, de quibus verbis videndum Blomfieldii glossarium, ad libationem respicit Iovi Servatori factam, qui scilicet servaturus sit classem adversis ventis ab destinato cursu prohibitam.

234. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-149

ἄκραντοι
ἄγραντοι
Ald.
ἄχραντοι
Turn. Dicit hoc universe, non vana est ars Calchantis. Respicit enim quae supra commemoraverat v. 126. seqq. non ex omni parte prospere successuram esse expeditionem, quumque modo de impio facto Agamemnonis dixisset, simul ex hoc aliquid mali nasciturum praesagit.
234

235-236. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-150

τοῖς μὲν παθοῦσιν μαθεῖν ἐπιρρέπει
δίκα δύς τοῖς
error Aldinae a Turnebo repetitus. Deinde omnes libri
παθοῦσι
. Sensus est, iustitia his quidem (eos dicit qui virginem immolarunt) experiundo admovet cognitionem futuri. Id supra dixerat
πάθει μάθος ἔχειν
. Activum est
ἐπιρρέπει
, ut Eum. v. 875.
οὔτἂν δικαίως τῇδ᾽ ἐπιρρέποις πόλει μῆνίν τιν ἢ κότον τίν ἢ βλάβην στρατῷ.
Et apud Theognidem v. 157.
Ζεὺς γάρ τοι τὸ τάλαντον ἐπιρρέπει ἄλλοτε ἄλλως
.

237. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-151

τὸ προκλύειν δ᾽ ἐπιγνοιη· προχαιρέτω Libri
τὸ δὲ προκλύειν
, nisi quod in Farn. haec verba omissa sunt. In M. ab alia manu adiecta sunt. Deinde post
προκλύειν
sequitur
ἐπιγένοιτ' ἂν κλύοις
(sic M. G.
ἀνκλύοις
Rob.)
προχαιρέτω
M. G. Rob. et Ald. nisi quod haec
ἀνηλύοις
habet.
ἐπεὶ γένοιτ᾽ ἂν κλύοις προχαιρέτω
Bess. Flor. et sic etiam Farn.
ἐπεὶ γένοιτ' ἂν ἡ λύσις προχαιρέτω
Turn. Vict. Triclinius, cuius recensionem codex Farn. exhibet, videtur haec sic constituisse,
τὸ μέλλον, ἐπεὶ γένοιτ', ἂν κλύοις
. Aurati coniectura est
ἤλυσις
, in quam Schutzius quoque incidit. Elmsleius quum
τὸ δὲ προκλύειν
in Farn. omissum videret, non satis caute
τὸ προκλύειν
ab interprete adiectum esse iudicavit, quod verbum minime redolet interpretem, aperteque ad haec verba refertur quod sequitur
ἴσον δὲ τὸ προστένειν
. Secutus eum tamen Blomfieldius exhibuit
δίκα δὲ τοῖς μὲν παθοῦσιν μαθεῖν ἐπιρρέπει· τὸ μέλλον δ᾽ ἐπεὶ οὐ γένοιτ' ἂν λύσις, προχαιρέτω
, atque
ἐπεὶ οὐ γένοιτ' ἂν ἡ λύσις
iam alii coniecerant. Sed haec, sive numeros, sive sententiam spectes, non habent quo commendentur. Ad sensum quidem reprehendi non potest
τὸ προκλύειν δ᾽, ἐπεὶ γένοιτ' ἂν ἤλυσις, προχαιρέτω
: sed ita si legitur, debet aliquid omissum ab librariis in strophicis putari, in quibus tamen nulla est omissionis suspicio. Ego non dubitavi reponere, quod in adnotationibus ad Humboldti versionem conieci,
τὸ προκλύειν δ᾽ ἤλυσιν προχαιρέτω.
Nam illud potius
ἐπεὶ γένοιτ' ἂν ἤλυσις
ab interprete adscriptum fuerat.
237

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

40-269. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-26

Parodos, bestehend (wie die Parodos der Perser und der Hiketides) aus drei Teilen, dem Recitativ des Chorführers in Anapästen 40-103, dem Gesang des Chorführers mit ἐπιφθέγματα (124) des Gesamtchores 104-169, dem Chorgesang 170-269. Der erste Teil beginnt mit der Schuld und Sühne der Trojaner, legt die äufseren Verhältnisse dar und giebt mit dem Verlangen zu erfahren, was die überall auf den Altären der Stadt angezündeten Opferfeuer zu bedeuten haben (83-87) die Motivierung für das Auftreten des Chors. Der zweite Teil berichtet eine Weissagung des Kalchas, welche ängstliche Besorgnis in betreff des Heerführers weckt. Der dritte begründet diese Besorgnis mit sittlichen Grundsätzen und erklärt das Leiden, das den siegreichen Agamemnon erwartet, als Sühne für eine Schuld, für die unerhörte Opferung der eigenen Tochter.

192-193. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-112

Der Fragesatz steht statt eines verneinenden Satzes: ,,und nirgends zeigt sich Gnade der Götter, die mit Gewalt das Steuerruder lenken." σέλμα: ὑψίζυγος (nach Hom. H 69) γὰρ ὁ Ζεύς Schol. Mit σέλμα ἡμένων vgl. Eum. 3 τὸ μαντεῖον ἕζετο, Pers. 143 τόδ᾽ ἐνεζόμενοι στέγος, Prom. 405 θακοῦντι παγκρατεῖς ἕδρας. Krüger II § 46, 6, 2.

194. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-113

καὶ schliefst die ganze folgende Ausführung, den speziellen Fall an den allgemeinen Satz an (auch bei Agamemnon wird sich das bestätigen). - τότε weist zurück auf das Adlerzeichen und die daran geknüpfte Weissagung des Kalchas. Darauf bezieht sich auch μάντιν – συμπνέων. Der Gedanke ist: „und während damals der Heerfürst keinen Seher tadelte und sich in die (geweissagten) Schicksalsschläge ergab, wurde er, als Windstille eintrat u. gar der Seher die Forderung der Artemis, die Tochter zu opfern, verkündete, von Unwillen übermannt und sprach." Weil aber statt einer participialen Wendung, wie etwa μέγ᾽ ὀχθήσας, der Konsekutivsatz ὥστε κατασχεῖν (212) eintritt, wird im Gegensatz zu ᾿Ατρείδας das Subjekt mit ἄναξ ὁ πρέσβυς und der durch diesen Gegensatz geforderten Partikel δὲ 215 wiederholt.

196. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-114

οὔτινα wie 1084 οὔτινας. ψέγων: jetzt wäre die Entrüstung am Platze gewesen, mit welcher er den Seher anliefs, als es sich um die Rückgabe der Chryseis handelte: μάντι κακῶν, οὐ πώ ποτέ μοι τὸ κρήγυον εἶπας Hom. A 106.

197. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-115

ἐμπαίοις, ἐμπαισάσαις Schol., wie Wellen über das Schiff hereinschlagen. Vgl. Eur. Hek. 116 συνέπαισε κλύδων und unten 359 πρόσπαια.

198. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-116

κεναγγεῖ: vgl. Hom. μ 329 νηῶν ἐξέφθιτο ἤτα πάντα.

199. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-117

1
( ἐ) βαρύνοντο λεώς wie 582 ἑλόντες στόλος ἐπασσάλευσαν.

200. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-118

πέραν steht hier als Akk. von πέρα (das jenseits gelegene Land) abhängig von ἔχων. Vgl. Suppl. 268 ἐκ πέρας Ναυπακτίας. παλιρρόχθοις: Anthol. ΙΧ 73 Εύβοικοῦ κόλποιο παλινδίνητε θάλασσα, πλαγκτὸν ὕδωρ, ἰδίοις ῥεύμασιν ἀντίπαλον κτέ., Liv. 28, 6 fretum Euripi non septies die, sicut fama fert, temporibus statis reciprocat, sed temere in modum venti nunc huc nunc illuc verso mari sicut monte praecipiti devolutus torrens rapitur, daher Soph. Ant. 1145 στονόεντα πορθμόν.

202. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-119

ἀπὸ Στρυμόνος: der ἄνεμος Στρυμονίης, wie bei Herod. VIII 118 der aus dem Norden wehende und für Schiffe auf dem Ägäischen Meere gefährliche Sturm heifst. Vgl. auch Demosth. IV § 31 Φίλιππος φυλάξας τοὺς ἐτησίας ἢ τὸν χειμῶνα ἐπιχειρεῖ, ἡνίκ᾽ ἂν ἡμεῖς μὴ δυναίμεθα ἐκεῖσε ἀφικέσθαι.
2

203. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-120

κακόσχολοι: ἐπὶ κακῶ ποιοῦσαι σχολάζειν Schol. νήστιδες von den Menschen, auf welche die ἄπλοια κεναγγής ihre Wirkung übt, übertragen. Vgl. νῆστις λιμός Cho. 249 . – δύσορμοι: die Schiffe werden auf der Reede hin- und hergestofsen.

204. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-121

3
Irrsal für die Menschen, weil der fortdauernde Wind Befangenheit des Kopfes erzeugt.

205. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-122

Hom. B 135 καὶ δὴ δοῦρα σέσηπε νεῶν καὶ σπάρτα λέλυνται.
4

207. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-123

τρίβω: διατριβῇ Schol. ἄνθος ᾿Αργείων wie Pers. 255 τὸ Περσῶν ἄνθος.

209-210. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-124

ἄλλο mit Bezug auf βριθύτερον ( πικρότερον).

211-212. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-125

προφέρων (hinweisend auf) " Αρτεμιν deutet die Sache nur von ferne an. -

215. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-126

τόδε wie 418. εἶπε φωνῶν nach epischer Weise ( φωνήσας προσηύδα, ἀπαμειβόμενος προσέφη) wie ἔφη λέγων Soph. Αi. 757, ἔφασκε λέγων Aristoph. Vö. 472.

216. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-127

Vgl. Eur. Iph. A. 1257 δεινῶς δ᾽ ἔχει μοι ταῦτα τολμῆσαι, γύναι, δεινῶς δὲ καὶ μὴ κτἑ.

221. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-128

5
Vgl. Cho. 337 τί τῶνδ᾽ εὖ, τί δ᾽ ἄτερ κακῶν; vor

222-223. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-129

Um sein Gewissen zu beruhigen, stellt sich Agamemnon mit der Sophistik der Leidenschaft die unehrenhafte Handlung eines λιπόναυς (desertor classis) Augen. Vor allem aber fürchtet er, seine Bundesgenossen zu verlieren, d. h. den Oberbefehl einzubüfsen. Das letztere wird begründet durch παυσανέμου γὰρ κτέ.
6

224. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-130

Vgl. Verg. Aen. II 116 sanguine placastis ventos et virgine caesa.

225-226. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-131

7
ὀργᾶν s. v. α. ἐπιτεταμένως ἐπιθυμεῖν (Hesych. Phot. Suid. Et. M.). Der übertreibende Ausdruck ὀργᾶν περιοργώς kommt der Sophistik der Leidenschaft zu. Die Worte στόλον ἀνδρῶν sind dem Sinn entsprechend ergänzt. Vgl. Anhang.
8

227. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-132

So möge es denn sein zum Heile. γὰρ wie in εἰ γάρ. Vgl. Eur. Kykl. 261 ἐγώ; κακῶς γὰρ ἐξόλοιο.

228. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-133

ἔδυ, weil λέπαδνον eigentlich der Zuggurt um die Brust der Pferde ist, an welchem das Joch befestigt wird.

229. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-134

τροπαίαν scil. πνοήν, welches sich aus πνέων ergänzt. Vgl. ζεύξω βαρείαις ( ζεύγλαις) 1640. τροπαίαν auch Cho. 771 , Schol. μετατροπήν.
9

230-231. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-135

τόθεν, inde. τὸ παντότολμον φρονεῖν, so daſs sein Sinn aller Scheu sich entledigte und vor dem gröfsten Greuel nicht zurückbebte. -

232-233. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-136

Ist einmal in der leidenschaftlichen Verrücktheit der Anfang der geistigen Schädigung ( πῆμα, ἄτη) gegeben ( παρακοπὴ πρωτοπήμων, vgl. 1191), so wird daraus verwegener und rücksichtsloser Frevelmut. Vgl. 396 τάλαινα πειθώ, προβούλου παῖς ἄφερτος ἄτας.

234. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-137

ἔτλα δ᾽ οὖν κτἑ. geht nach der begründenden Bemerkung zurück auf den Hauptgedanken.
10

235. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-138

γυναικοποίνων (nicht wert solchen Preises!) ναῶν steht als Apposition zum Inhalt des Satzes und bezeichnet das Ergebnis der Handlung. Vgl. μιασμάτων ἄποινα 1420, χώρας μίασμα 1645. τέλεια ναῶν, Vorweihe für die Schiffe d. i. Opfer, welches dem Auslaufen der Schiffe vorhergeht und dieses erwirkt. Eur. Iph. A. 433 Αρτέμιδι προτελίζουσι τὴν νεάνιδα. προ-
11