N. Wecklein Agamemnon 1056-1176.comm-1056-1176

Table of Contents

Search the Perseus Catalog for:

View: By Commline
← Previous Next →

Agamemnon. N. Wecklein. . 2026-09-06.

Current edition Experimental

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (German) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)
Ἀγαμέμνων First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 1072-1177 focus
Ἀγαμέμνων Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 1072-1177 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 1072 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 1072 focus
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) Experimental (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1072 focus
μισόθεον μὲν οὖν, πολλὰ συνίστορα ξυν-
αὐτόφονα κακὰ καρατόμα κάρτάναι (-νας Tr),
ἀνδροσφαγεῖον ἀνδρὸς σφάγιον καὶ πεδορραντήριον πέδον ῥαντήριον.
μαρτυρίοισι γὰρ τοῖσδ' ἐπιπείθομαι·
1
κλαιόμενα τάδε βρέφη σφαγὰς
2
ὀπτάς τε σάρκας πρὸς πατρὸς βεβρωμένας.
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 1072 focus
οτοτοτοτοῖ ποποῖ δᾶ.
ὦπολλον ὤπολλον.
στοτοτοτοῖ ποποῖ δᾶ.
1060
ὦπολλον ὦπολλον.
Ἄπολλον Ἄπολλον
ἀγυιᾶτ᾽ ἀπόλλων ἐμός·
1065
ἀπώλεσας γὰρ οὐ μόλις τὸ δεύτερον.
Ἄπολλον Ἄπολλον
ἀγυιᾶτ᾽ ἀπόλλων ἐμός.
1070
ὦ ποῖ ποτ᾽ ἤγαγές με; πρὸς ποίαν στέγην;
μισόθεον μὲν οὖν, πολλὰ συνίστορα
1075
αὐτοφόνα κακὰ καρτάναι,
ἀνδροσφαγεῖον καὶ πεδορραντήριον.
μαρτυρίοισι γὰρ τοῖσδ᾽ ἐπιπείθομαι·
1080
κλαιόμενα τάδε βρέφη σφαγὰς
ὀπτάς τε σάρκας πρὸς πατρὸς βεβρωμένας.
ἰὼ πόποι, τί ποτε μήδεται;
1085
τί τόδε νέον ἄχος μέγα
μέγ᾽ ἐν δόμοισι τοῖσδε μήδεται κακὸν
ἄφερτον φίλοισιν,
δυσίατον; ἀλκὰ δ᾽
ἑκὰς ἀποστατεῖ.
1090
ὦ τάλαινα, τόδε γὰρ τελεῖς;
τὸν ὁμοδέμνιον πόσιν
λουτροῖσι φαιδρύνασα — πῶς φράσω τέλος;
1095
τάχος γὰρ τόδ᾽ ἔσται.
προτείνει δὲ χεὶρ ἐκ
χερὸς ὀρεγομένα.
ἔ ἔ παπαῖ παπαῖ,
τί τόδε φαίνεται;
ἦ δίκτυόν τί γ᾽ Ἅιδου;
ἀλλ᾽ ἄρκυς ἡ ξύνευνος, ἡ ξυναιτία
φόνου. στάσις δ᾽ ἀκόρετος γένει
1105
κατολολυξάτω
θύματος λευσίμου.
ἀᾶ, ἰδοὺ ἰδού·
1115
ἄπεχε τῆς βοὺς
τὸν ταῦρον· ἐν πέπλοισιν
μελαγκέρῳ λαβοῦσα μηχανήματι
τύπτει· πίτνει δ᾽ ἐν ἐνύδρῳ τεύχει.
δολοφόνου λέβη-
1120
τος τύχαν σοι λέγω.
ἰὼ ἰὼ ταλαίνας
κακόποτμοι τύχαι.
1130
τὸ γὰρ ἐμὸν θροῶ
πάθος ἐπεγχέασα.
ποῖ δή με δεῦρο τὴν τάλαιναν ἤγαγες;
οὐδέν ποτ' εἰ μὴ ξυνθανουμένην. τί γάρ;
ἰὼ ἰὼ λιγείας
μόρον ἀηδόνος·
ἰὼ γάμοι γάμοι Πάριδος ὀλέθριοι
1155
φίλων. ἰὼ Σκαμάνδρου πάτριον ποτόν·
τότε μὲν ἀμφὶ σὰς ἀιώνας τάλαιν'
ἠνυτόμαν τροφαῖς·
νῦν δ᾽ ἀμφὶ Κωκυτόν τε καχερουσίους
ὄχθους ἔοικα θεσπιῳδήσειν τάχα.
1160
ἰὼ πόνοι πόνοι πόλεος ὀλομένας
τὸ πᾶν. ἰὼ πρόπυργοι θυσίαι πατρὸς
πολυκανεῖς βοτῶν ποιονόμων· ἄκος δ᾽
οὐδὲν ἐπήρκεσαν
τὸ μὴ πόλιν μὲν ὥσπερ οὖν ἔχειν παθεῖν.
1170
ἐγὼ δὲ θερμόνους τάχ᾽ ἐν πέδῳ βαλῶ.
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 1072 focus
ὀτοτοτοτοῖ ποποῖ δᾶ·
ὦπολλον ὦπολλον.
ὀτοτοτοτοῖ ποποῖ δᾶ·
ὦπολλον ᾧπολλον.
Ἄπολλον· Ἄπολλον·
1080
ἁγυιᾶτ᾽, ἀπόλλων ἐμός·
ἀπώλεσας γὰρ οὐ μόλις τὸ δεύτερον.
Ἄπολλον· Ἄπολλον·
1085
ἀγυιᾶτ᾽, ἀπόλλων ἐμός·
ἃ ποῖ ποτ᾽ ἤγαγές με; πρὸς ποίαν στέγην;
{ἆ ἆ·} μισόθεον μὲν οὖν, πολλὰ συνίστορα
1090
αὐτοφόνα κακὰ †κἀρτάναι†
ἀνδροσφαγεῖον καὶ †πεδορραντήριον†.
μαρτυρίοισ ι γὰρ τοῖσδ᾽ ἐπιπείθομαι·
1095
κλαιόμενα τάδε βρέφη σφαγάς,
ὀπτάς τε σάρκας πρὸς πατρὸς βεβρωμένας.
ἰὼ ποποῖ, τί ποτε μήδεται;
1100
τί τόδε νέον ἄχος; μέγα,
μέγ᾽ ἐν δόμοισι τοῖσδε μήδεται κακόν,
ἄφερτον φίλοισιν, δυσίατον’ ἀλκὰ δ᾽
ἑκὰς ἀποστατεῖ.
ἰὼ τάλαινα, τόδε γὰρ τελεῖς;
τὸν ὁμοδέμνιον πόσιν
λουτροῖσι φαιδρύνασα -- πῶς φράσω τέλος;
ἐἔ παπαῖ παπαῖ, τί τόδε φαίνεται;
ἦ δίκτυόν τί γ᾽ Ἅιδου;
1115
ἀλλ᾽ ἄρκυς ἡ ξύνευνος, ἡ ξυναιτία
φόνου. στάσις δ᾽ ἀκόρετος γένει
κατολολυξάτω θύματος λευσίμου.
ἆ ἆ ἴδου, ἴδου· ἄπεχε τᾶς βοός
1125
τὸν ταῦρον’ ἐν πέπλοισιν
μελαγχέρωι λαβοῦσα μηχανήματι
τύπτει: πίτνει δ᾽ ἐν ἐνύδρωι τεύχει.
δολοφόνου λέβητος τύχαν σοι λέγω.
ἰὼ ἰὼ ταλαίνας κακόποτμοι τύχαι·
τὸ γὰρ ἐμὸν θροῶ πάθος ἐπεγχύδαν.
ποῖ δή με δεῦρο τὴν τάλαιναν ἤγαγες;
οὐδέν ποτ᾽ εἰ μὴ ξυνθανουμένην, τί γάρ;
ἰὼ ἰὼ λιγείας μόρος ἀηδόνος·
περέβαλον γάρ οἱ πτεροφόρον δέμας
θεοὶ γλυκύν τ᾽ αἰῶνα κλαυμάτων ἄτερ·
ἐμοὶ δὲ μίμνει σχισμὸς ἀμφήκει δορί.
ἰὼ γάμοι γάμοι Πάριδος ὀλέθριοι φίλων·
ἰὼ Σκαμάνδρου πάτριον ποτόν·
τότε μὲν ἀμφὶ σὰς ἀϊόνας τάλαιν᾽
ἡνυτόμαν τροφαῖς·
νῦν δ᾽ ἀμφὶ Κωκυτόν τε κ᾿ Ἀχερουσίους
1160
ὄχθους ἔοικα θεσπιωιδήσειν τάχα.
ἰὼ πόνοι πόνοι πόλεος ὀλομένας τὸ πᾶν·
ἰὼ πρόπυργοι θυσίαι πατρός
πολυχανεῖς βοτῶν ποιονόμων· ἄκος δ᾽
οὐδὲν ἐπήρκεσαν
1170
τὸ μὴ πόλιν μὲν ὥσπερ οὖν ἐχρῆν παθεῖν,
ἐγὼ δὲ θερμόνους τάχ᾽ Ἐμπέδωι βαλῶ.
Aeschyli Agamemnon (OCR draft) Experimental (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 1072 focus
γάμοι γάμοι Πάριδος ὀλέθριοι φίλων.
ἰὼ Σκαμάνδρου πάτριον ποτόν·
τότε μὲν ἀμφὶ σὰς ἀιόνας τάλαιν᾿
ἠνυτόμαν τροφαῖς·
1160
νῦν δ᾽ ἀμφὶ Κωκυτόν τε κἀχερουσίους
ὄχθας ἔοικα θεσπιωιδήσειν τάχα.
πόνοι πόνοι πόλεος ὀλομένας τὸ πᾶν.
ἰὼ πρόπυργοι θυσίαι πατρός
πολυκανεῖς βοτῶν ποιονόμων· ἄκος
1170
δ᾽ οὐδὲν ἐπήρκεσεν
τὸ μὴ πόλιν μὲν ὥσπερ οὖν ἔχει παθεῖν.
ἐγὼ δὲ θερμόνους τάχ᾿ ἐμ πέδωι βαλῶ.
Translations (9)
Agamemnon Perseus (Aeschylus. The poetical works of Robert Browning, Volume 13. Browning, Robert, translator; Berdoe, Edward, editor. London: Smith, Elder and Co., 1889.) — 1072-1177a focus
The Agamemnon (OCR draft) Experimental (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 1072 focus
Woe 1
! woe! O gods! O earth! O Apollo! Apollo!
Woe! woe! O gods! O earth! O Apollo! Apollo!
Apollo! Apollo! Aguieus 1
! Apollo mine! for thou hast without difficulty destroyed me the second time.
Apollo! Apollo! Aguieus! destroyer mine! ah! whither canst thou have brought me? to what kind of dwelling?
A godless one, then, privy to many murderous horrors of kin on kin, and halters 2
, a human shambles, and a dripping floor.
For I trust to these testimonies here before me; these babes here, bewailing the butchery, and their roasted flesh eaten by their parents.
Alas! alas! O gods, what is it that one is designing; what is this new great sorrow, a great horror that one is designing in this dwelling—past the endurance of friends beyond all remedy; but help stands far aloof.
Alas! wretched woman! for thou wilt perpetrate this, having made thy lord, the partner of thy bed, sleek with the bath: how shall I tell the issue? for quickly shall this take place; and hand after hand is she stretching forth and clutching.
Ha! faugh! faugh! what appears here? Is it some net of Hades? But its closed snare is the partner of a bed, the accomplice in the murder: and let the unglutted quire yell over the race, because of the murder that deserves stoning.
Ah! ah! lo there! lo there! keep the bull from the cow; having caught him with his black horns in robes by a stratagem, she is smiting him; and he falls in the brimming laver. I tell thee of the fortune of the stealthy-murdering caldron.
Alas! alas! ill-fated hap of miserable me! for I blend my own woe [with his], and lament. To what purpose was it that thou didst bring me hither? to none whatever, but that I should die with thee; how not?
Alas for the fate of the clear-voiced nightingale! for the gods invested her with a winged form, and a delightful life, free from lamentations; but me there awaits a cleaving blow with a two-edged axe.
Alas for the nuptials, the nuptials of Paris, destructive to his friends! alas for my native waters of Scamander. Then indeed on thy banks I, wretched, throve in my rearing; but now beside the Cocytus. and on the banks of Acheron, it seems that I must speedily chant my prophecies.
Alas for the sufferings, the sufferings of my city that hath utterly perished! Alas for the sacrifices of my sire in behalf of his towers, slaughterers of many pasturing cattle! but no remedy sufficed to prevent its suffering, even as it now lies. I too, with soul on fire, shall speedily fling myself on the ground.
AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1072 focus
et, cédant au destin, fais l'épreuve du joug.
Hélas ! ah ! terre et ciel ! Apollon ! Apollon !
Apollon ! Apollon, dieu des routes ! Apollon qui me perds ! (Accentué.) Tu me perds 1 et sans peine !
pour la seconde fois.
Apollon ! Apollon, dieu des routes ! Apollon qui me perds ! (Accentué.) Où m'a menée ta route ? ah ! dans quelle maison ?
dis plutôt une maison haïe des dieux, complice de crimes sans nombre, de meurtres qui ont fait couler le sang d'un frère 2 , de têtes coupées... (Accentué.) un abattoir humain au sol trempé de sang !
ces membres rôtis dévorés par un père 4 !
palais ? oui, terrible et cruelle, intolérable aux proches, irrémédiable — et le secours est loin !
Ah ! misérable, tu oses donc cela 6 ...! Tu baignes l'époux qui partage ton lit 7 , puis — comment dire la
et je reste interdit.
pareil à celui qui, chez les guerriers abattus, accompagne les dernières clartés de la vie, à l'heure où la mort vient à pas rapides.
conduite en m'amenant ici, malheureuse ? où, sinon à la mort — moi aussi 12 ?
que
douceur : moi, je suis réservée au fer qui fend les fronts 14 !
de Pâris, qui perdit tous les siens ! Las ! Scamandre, où s'abreuvait ma patrie !
j'ai grandi sur tes rives, formée par tes soins. (Accentué.) Mais bientôt le Cocyte, les bords de l'Achéron m'entendront seuls prophétiser encore.
La ville de Priam a subi son destin ; et je vais, l'âme en feu, m'abattre sur le sol !
Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 1072 focus
Woe, woe! O Earth! Apollo, O Apollo!
Woe, woe! O Earth! Apollo, Ο Apollo!
Apollo, O Apollo, fatal leader,
Yet once more, God, thou leadeſt me to ruin!
Apollo, O Apollo, fatal leader,
Ah, whither hast thou led me? to what houſe?
It is a manſion hated by the Gods,
1225
Conſcious to many' a foul and horrid deed;
A ſlaughter-house, that reeks with human gore.
Theſe are convincing proofs. Look there, look there,
1230
Whilſt pity drops a tear, the children butcher'd i
,
The father feasting on their roasted flesh!
Ye pow’rs of Heav’n, what does ſhe now deſign?
1235
What new and dreadful deed of woe is this?
What dreadful ill deſigns ſhe in the houſe,
Intolerable, irreparable miſchief,
Whilſt far ſhe ſends the ſuccouring pow’r away?
Ah daring wretch, doſt thou atchieve this deed,
Thus in the bath the partner of thy bed
Refreſhing? How ſhall I relate th' event?
Yet ſpeedy ſhall it be. E’en now advanc’d
1245
Hand above hand extended threatens high.
Ha! What is this, that I ſee here before me?
Is it the net of hell? Or rather her’s,
1250
Who ſhares the bed, and plans the murderous deed.
Let diſcord, whoſe infatiable rage
Purſues this race, howl thro’ the royal rooms
Againſt the victim deſtin’d to deſtruction.
See, ſee there: from the heifer keep the bull!
1260
O’er his black brows ſhe throws th' entangling veſt,
And ſmites him with her huge two-handed engine.
He falls, amidſt the cleanſing laver falls:
I tell thee of the bath, the treach’rous bath.
Ah me unhappy? Wretched, wretched fate!
For my own ſufferings join’d call forth these wailings.
Why hast thou brought me hither? Wretched me!
Is it for this, that I may die with him?
Ah me! the fortune of the nightingale
Is to be envied: on her light-pois’d plumes
She wings at will her eaſy way, nor knows
The anguiſh of a tear, whilſt o’er my head
Th’ impending ſword threatens the fatal wound.
1285
Alas the bed, the bridal bed of Paris,
Deſtructive to his friends! Paternal ſſtream,
Scamander, on thy banks with careleſs ſteps
My childhood ſtray’d: but now methinks I go,
Alas, how ſoon! to propheſy around
1295
Cocytus, and the banks of Acheron!
Ah my poor country, my poor bleeding country,
Fall’n, fall’n for ever! And you, ſacred altars,
That blaz’d before my father’s tow’red palace,
Not all your victims cou’d avert your doom!
And on the earth ſoon ſhall my warm blood flow.
1305
Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 1072 focus
Ahimè, terra! Ahimè, terra!
Apollo! Apollo!
Ahimè, terra! Ahimè, terra!
Apollo! Apollo!
Apollo, Apollo !
Mio duce e mio sterminio!
Mi perdi, e non a mezzo, anche una volta !
Apollo, Apollo !
Mio duce e mio sterminio!
Dove condotta m' hai? Verso qual tetto?
A tetto inviso ai Numi, di consanguinee stragi
conscio, di lacci fatali, a macello
d' uomini, a suolo gocciante di sangue.
Ecco, ecco i testimonî che fede a me ne fanno :
questi fanciulli piangenti sgozzati:
maciulla il padre le carni combuste !
Ahimè, ahimè! Che mai
disegni ? Quale immane,
novello immane lutto
disegni in questa casa? Insopportabile
pei tuoi, senza rimedio!
1280
E lontana rimane ogni difesa !
Ah, scellerata! Questo
farai? Lo sposo tuo,
1285
il compagno del talamo,
mentre nel bagno tu lo immergi... Come
dirò la fine? E presto
sarà! Mano su mano avventan colpi!
Ahi, terrore, ahi, terrore!
Che visione è questa ?
Forse d'Averno è un laccio?
La compagna del talamo è la rete,
1295
la complice! Discordia, insaziabile
contro questa progenie, innalzi un ululo:
ché pietre, poi, vendicheran lo scempio.
Ahimè, ahi! Vedi, vedi!
1305
Tieni, tieni lontana dal toro la giovenca!
L'afferra al peplo con le negre corna,
a tradimento lo colpisce: piomba
nel bagno molle..... Di feral lavacro
insidïoso a te la storia narro.
1310
Ahi, me infelice! Al suo dolore mischio
il mio dolore! Oh povera mia sorte!
Perché, perché m'hai qui condotta, misera ?
Perché con lui m'avessi una la morte?
1320
Oh! La sorte del garrulo usignolo !
Le membra un Nume a lui cinse di penne:
dolce vita gli die', scevra di lagrime.
1330
Me attende, a farmi a brani, una bipenne.
Nozze, ahi!, nozze di Paride funeste ai consanguinei!
O di Scamandro acque materne! Un giorno
1340
io nacqui e crebbi alle tue rive intorno.
Ma presto ora gli oracoli
miei sovresso Cocito
dovrò cantare, e d'Acheronte al lito.
O pene, o pene della città conversa in cenere!
O greggi e greggi tolti alla pastura,
e sgozzati a salvar le patrie mura!
Nulla da lo sterminio
salvò Troia. Ed anch' io
1355
verserò presto a fiotti il sangue mio.
Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 1072 focus
Oto totote, pope, da. ò Apollo Apollo.
Ototota, papada,
310
O' Apollo, Apollo.
Apollo, Apollo.
Agyeu Apollomi
315
Perdidifti, non uix ſecundo.
Apollo, Apollo.
Agyeuq; Apollo mi,
320
Quónam tandem duxisti me,
Ad quam domum?
Heuheu. Deo inuisam igitur, multa conſcia
325
Cruenta mala appendere,
Viri, uidimam & campum aspersum.
Teſtibus his objequor,
330
Flensq; hos pueros, cedesq;
Apparentes & carnes à patre uoratas.
Heu pape, quid tandem curat,
335
Quid tandem nouus dolor magnus,
Magnumn in ædibus his curat malum
Non finendum amicis,
Curatu difficile ſubſidium
Procul uerò abest.
340
Heu misera, hoc enim facis
Coniugem maritum
Lauacris purgans,
345
Quomodo finem dicam?
Celer
Extendere manum ex
Manu expetens.
Heuheu, papa pape.
Quid hoc apparet?
Heu, ecce, ecce,
365
Auerte à boue
Taurum, in peplis
Nigra cornua accipiens machinamento
Percutit, proijcit in uas humidum,
Decipientis lebetis,
370
Fortunam tibi dico.
Hei miseræ
Infelices sunt fortunæ.
380
Meum enim narrat
Dolorem effundens.
Quid me huc miferam duxiſti
Una occisam nihil tandem sum.
Heu heu canoris luſcinia fatum
Circundederunt alatum corpus
390
Dij, dulceq; euum ſemotum à luctibus.
Me uerò ſpectat discisio ancipiti haſta.
Heuheu nuptie Paridis pernicioſæ
Amicis, heu potus patrius Scamandri.
Tunc enim circa tuas ripas misera crescebam alimentis.
400
Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 1072 focus
und die Ahnung quält es, was immer dem Krampf
der Brust sich entwinde, das kommt zu spät.
der Herrschaft steh'n zu dürfen und das heil'ge Naß
1075
in des Gesindes weitem Kreise zu empfahn,
so steige denn vom Wagen, bänd'ge deinen Stolz.
1040 Selbst Herakles, erzählt man, hat von Sklavenbrot,
als er verkauft war, sich zu nähren nicht verschmäht.
1080
Und wen das Schicksal in die Dienstbarkeit verstieß,
1080
muß dankbar sein, wenn er zu einer Herrschaft kommt
von altem Wohlstand. Neugeback'ner Reichtum dünkt
sich vornehm, wenn er sich hoffärtig im Verkehr,
1045 und zu den Dienern grausam stellt. Allein bei uns
1085
hast du es, wie wir's halten, gnädig über's Maß.
1085
ihrer Barbarensprache bloß versteht, so hat
1090
sie meiner Worte Sinn begriffen, und gehorcht.
zu säumen. An des Hauses innerstem Altar
1095
1057 steh'n schon die Schafe zu der Opferung bereit.
Willst du mir denn gehorchen, so beeile dich.
1060 Und wenn das Ohr die Worte nicht begreifen kann,
so gebe mir ein Zeichen die Barbarenhand.
Kein Dolmetsch wird sich, scheint es, dieser Troerin
1100
so leicht verständlich machen. Einem wilden Tier
gleicht ihr Gebaren, das die Knechtschaft lernen soll.
Indes genug. Nicht länger steh' ich ihr zum Spott.
Mißton des Jammerlautes bleibt dem Reinen fern.
Apollon, Apollon,
1125
ich grüße, Schirmer unsrer Pfade, deinen Stein.
Du Herr der grimmen Pfeile,
ha, wohin hast du mich geführt, in welches Haus!
ein Menschenschlachthaus.
ein neues Verbrechen?
Ein neues, entsetzliches sinnt sie.
Kein Arzt heilt diese Wunde, wenn der Streich gelingt.
Und niemand wehrt ihm, ferne säumt
der Freunde Schutz.
1150
sich Hand um Hand.
Eiskalter Hauch
zieht lähmend durch die Adern mir.
So faßt der starre Frost
1170
totwunden Krieger, wenn des Lebens Schimmer weicht.
Rasch kommt der Tod.
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 1072 focus
Woe, woe, alas! Earth, Mother Earth! and thou
Apollo, Apollo!
Woe, woe, alas! Earth, Mother Earth! and thou
Apollo, Apollo!
Apollo, Apollo!
God of all ways, but only Death's to me,
Once and again, O thou, Destroyer named,
Thou hast destroyed me, thou, my love of old! 1
Apollo, Apollo!
God of all ways, but only Death's to me,
O thou Apollo, thou Destroyer named!
What way hast led me, to what evil home?
1245
Home cursed of God! Bear witness unto me,
Ye visioned woes within—
The blood-stained hands of them that smite their kin—
1250
The strangling noose, and, spattered o'er
With human blood, the reeking floor!
Ah! can the ghostly guidance fail,
1255
Whereby my prophet-soul is onwards led?
Look! for their flesh the spectre-children wail,
Their sodden limbs on which their father fed!
God! 'tis another crime—
Worse than the storied woe of olden time,
Cureless, abhorred, that one is plotting here—
A shaming death, for those that should be dear!
Alas! and far away in foreign land
1265
He that should help doth stand!
O wretch, O purpose fell!
Thou for thy wedded lord
1270
The cleansing wave hast poured—
A treacherous welcome!
How the sequel tell?
Too soon 'twill come, too soon, for now, even now,
She smites him, blow on blow!
1275
God! a new sight! a net, a snare of hell,
Set by her hand—herself a snare more fell!
A wedded wife, she slays her lord,
1280
Helped by another hand!
Ye powers, whose hate
Of Atreus' home no blood can satiate,
Raise the wild cry above the sacrifice abhorred!
Away, away—keep him away—
The monarch of the herd, the pasture's pride,
Far from his mate! In treach'rous wrath,
Muffling his swarthy horns, with secret scathe
1295
She gores his fenceless side!
Hark! in the brimming bath,
The heavy plash—the dying cry—
Hark—in the laver—hark, he falls by treachery!
Ah well-a-day! the cup of agony,
Whereof I chant, foams with a draught for me.
Ah lord, ah leader, thou hast led me here—
1310
Was't but to die with thee whose doom is near?
Ah for thy fate, O shrill-voiced nightingale!
Some solace for thy woes did Heaven afford,
Clothed thee with soft brown plumes, and life apart from wail—
1320
But for my death is edged the double-biting sword!
Woe, Paris, woe on thee! thy bridal joy
Was death and fire upon thy race and Troy!
And woe for thee, Scamander's flood!
1330
Beside thy banks, O river fair,
I grew in tender nursing care
From childhood unto maidenhood!
Now not by thine, but by Cocytus' stream
And Acheron's banks shall ring my boding scream.
1335
Woe for my city, woe for Ilion's fall!
Father, how oft with sanguine stain
Streamed on thine altar-stone the blood of cattle, slain
That heaven might guard our wall!
1345
But all was shed in vain.
Low lie the shattered towers whereas they fell,
And I—ah burning heart!—shall soon lie low as well.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.) — 1072 focus
O Jammer! O Erde!
1020
Apollon! Apollon!
O Jammer! O Erde!
Apollon! Apollon!
1025
Apollon! Apollon!
O Pfadführer, Todbringer mir!
Du gabst zum zweitenmale mich dem Tode hin.
1030
Apollon! Apollon!
O Pfadführer, Todbringer mir!
Wohin entführtest du mich, ach? Zu welchem Haus?
1035
Götterverhaftes Haus, von viel heimischem
Mord zeugend und von der Todesschnur!
Schlachtbank des Mannes! Blutgetränkter Erde Grund!
1040
Ha, ha!
Wohl ja den Zeugen hier darf ich, den Kindern, trau'n:
Sie weinen, daß man sie gemordet,
Zum Mahl gebraten und dem Vater vorgesept!
1045
Götter, weh! Was ersinnt sie nun?
Welch' ein neues großes Leid
Ersinnt sie dort im Hause, welch gewaltig Weh,
1050
Dem Freund grauenvoll, nimmermehr heilbar? Ferne,
Ferne die Rettung noch!
Unselig Weib! Das vollendest du,
1055
Wenn du deinen Gatten erst
Mit lindem Bad erquicktest? Ach, wie sprech' ich's aus?
Denn bald wird's erfüllt sein, und Hand schon um Hand streckt
Sie mordlüstern aus!
Weh, weh! O Graun, o Graun! Was erscheint mir dort?
Ist's eine Todesschlinge?
Das Nez, es ist die Gattin, die vollbringen hilft
Den Mord. Der Haß, der unersättliche,
1065
Dieses Geschlechtes, jauchze laut dem Blutopfer zu!
Ach, ach! O schau, o schau! Halte die Färse doch
Vom Stiere fern! Sie hüllt ihn
In Schleier, stößt mit schwarzgehörnter Wehr nach ihm,
1075
Und trifft: er sinkt in des Gefässes Flut!
Ha, von der Mörderwanne grausem Trug red' ich euch!
Weh, wehe, mein, der Armen, schmerzliches Jammerloos!
Denn mein eignes Leid mischest du klagend ein.
1085
Warum denn hierher führt' er mich Unselige?
Doch nur um mitzusterben hier! Wozu denn sonst?
Ach, ach! O selig Loos der singenden Nachtigall!
In den beschwingten Leib kleideten Götter sie,
1095
Und gaben ihr ein Leben, süß und thränenlos.
Doch meiner harrt von doppeltscharfer Axt der Tod.
Du, Paris' Ehebund, der du den Meinen Tod gebracht!
O du Skamandros, meiner Ahnen Trank!
1105
Einst in der Jugendzeit wuchs ich um deinen Strand
Fröhlich gepflegt empor:
Nun, scheint es, sing' ich Arme bald um Acherons
Felsbord, am Strom Kokytos mein weissagend. Lied.
Otraurig, traurig Loos meiner in Schutt geſunknen Stadt!
1115
O Lämmerschaar von grasiger Weide, die
Zahllos für Troja's Heil Priamos opferte!
Aber es war umsonst!
Die Stadt, sie mußte leiden, was ihr nun geschah!
Ich stürze bald im heißen Todeskampf dahin!
1120

Notes on the current edition

Agamemnon

1. Harvard has additional OCR text here; see collation record. Possible omission or layout disagreement remains unresolved.

Commentary

Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus

1055-1056. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-619

κλαιόμενα τάδε βρέφη
κλαιόμενα
G. Ald. Rob. Turn. Deinde
τὰ βρέφη
Flor. Farn. Ven. quod receperunt Blomfieldius, Wellauerus, Boissonadus, Frigidum id esse prae ceterorum librorum scriptura,
τάδε βρέφη
, vidit Scholefieldius. Haud dubie
τὰ βρέφη
a Triclinio scriptum est, ut metrum ei metro, quod in strophico versu invenerat, accommodaretur.
Τάδε βρέφη
etiam scholiastes legisse videtur, qui scribat
φαντάζεται γὰρ ὁρᾶν τὰ σώματα τῶν ἀνῃρημένων παίδων Θυέστου
. In ed. Rob. scriptum est
κλαιόμενα τάδε βρέφη, σφαγάς τε ὀπτάς τε σάρκας πρὸς πατρὸς βεβρωμένας
. Non habent
τε
post
σφαγάς
ceteri libri. Sed quum in edd. Ald. et Turn. iungantur sine interpunctione
κλαιόμενα τάδε βρέφη σφαγάς
, in Vict. et Cant. sic distinctum est,
κλαιόμενα τάδε βρέφη, σφαγὰς, ὀπτάς τε σάρκας πρὸς πατρὸς βεβρωμένας
. Schützium quique alii cum eo virgulam post
βρέφη
rursum removerunt, ut
σφαγὰς ὀπτάς τε σάρκας
a
κλαιόμενα
regeretur, vituperavit Elberlingius, ridens imaginem puerorum quod interfecti sint carnesque suae a patre comestae flentium. Incautius id dixit vir non hebetis iudicii. Nam etsi ferri potest illa Victorianae et Canterianae editionis interpunctio, ut haec tria copulet Cassandra, flentes pueros, caedes, comestas a patre carnes, tamen quid obstat quin puerorum simulacra se cernere dicat, qui interfectionem suam et carnes a patre absumptas defleant, quum infra v. 1176. seqq. non solum repetat istam imaginem, sed etiam, nisi quis omnem libris fidem deroget, eos pueros carnes suas et viscera in manibus tenentes describat? His si non offendebatur Elberlingius, non erat cur eandem imaginem hic ferre nollet. Sed movit eum
κλαιόμενα
, quod accusativum regere nondum esset demonstratum. Id vero non debebat ei scrupulum iniicere. Nam ut
κλαίεσθαι
non sit deflere, sed flentem esse, quod alio verbo
δακρυρροεῖν
vocatur, tamen vel sic accusativus ei adiungi potuit. Sic Sophocles apud schol. Pindari Pyth. IV. 213.
δακρυρροεῖ γοῦν καὶ τὰ καὶ τὰ τυγχάνειν
. Accusativus
κλαιόμενα
quomodo explicandus sit, dictum est ad v. 2.

1057-1058. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-620

ἦ μὴν ... ᾖσμεν
ἦ μὲν
a pr. manu M. alia, ut videtur manus,
ἦ μὴν
superscripsit.
ἦ μὴν
G. Flor. Ven. Ald. Turn. Vict.
ἦ μὲν
Rob.
ἦ μὲν
, cum glossa
τοι σοί μέν
, Farn. Deinde
σοῦ
Turn. Vict. Ceteri
σου
, quod in Farn. supra versum scriptum est. Tum in M. ultima in
πεπυσμένοι
littera erasa. Deinde
ἦμεν
M. Flor. Farn. Ven. Vict. Ita etiam G. sed alteri syllabae
η
superscriptum, unde
ἦ μὴν
Ald. Turn.
ἦμεν
Rob. Schützius quum in prima editione utroque in versu
ἴδμεν
posuisset, in minore utrumque in
οἶσμεν
mutavit, postquam Porsonus ediderat
ἦ μὴν κλέος σοῦ μαντικὸν πεπυσμένοι ᾖσμεν
. Porsonum recte secutus est Blomfieldius. Friget, quamvis bis positum,
ἦ μὴν
, quod Wellauero placuit. Invenustum est, quod Scholefieldius dedit,
ᾔσμεν
: falsum quod Boissonadus
ἦ μὲν — ἦμεν
. ματεύομεν In fine versus libri
μαστεύομεν
. Schützius in prima editione recte
ματεύομεν
. Videntur hac forma usi esse tragici ubi metrum primam syllabam corripi pateretur. Hic autem altera etiam propter praegressum
πεπυσμένοι
displicet.

1059. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-621

τί ποτε μήδεται; Nihil erat cur Blomfieldius duplicando
πο
diiambum in dochmium converteret. Idem
πόποι
cum Flor. Farn. Ven. Rob.
πόποι
M. Ceteri
ποποῖ
. Error Aldinae est
μήδεσθαι
. In Rob. verba
τί ποτε μήδεται
et quae sequuntur usque ad
βοᾷ
choro sunt tributa.
1059

1060. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-622

ἄγος Vulgo
τί τόδε νέον ἄχος
. Blomfieldius cum Seidlero de vers. dochm. p. 161.
ἄγος
, quod confirmarunt Flor. Farn. Ven. In M. ut in ceteris
ἄχος
est, sed supra scriptum
γος
. Quum accuratissime syllabas exaequare soleat Aeschylus, videri potest scribendum esse
τί τόδ' ἄγος νέον, μέγα
. Sed ea minus apta est verborum collocatio. Et respondet solutio contractis syllabis etiam v. 1080.
1060

1062. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-623

φίλοισι
φίλοισιν
Farn. Ceteri
φίλοισι
. ἀλκάν Deinde
ἀλκὰ δ᾽
M. G. Farn. Ald. Rob. Turn.
ἀλκὰν δ'
Flor. Ven. Vict. Hesychius
ἄλκη, δύναμις, ἰσχύς, ἢ ἀλέξησις, ἢ μάχη. Αἰσχύλος Ἀγαμέμνονι.
Orestem intelligi vidit Scholiastes.
1062

1065. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-624

ποῖ βοᾷς
πῶς βοᾷ
M. G. Ald. Rob. Turn.
βοᾷ πῶς
Flor. Farn. Ven. Vict. Hoc, rotundius visum Butlero, adoptavit Boissonadus. Unice verum est
ποῖ βοᾷς
, potiore verbo priorem locum tenente.
1065

1066-1068. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-625

NA In Ald. puncto post
τελεῖς
, item post
πόσιν
, commate post
φαιδρύνασα
interpunctum. Sic etiam Turn. deleta tamen post
πόσιν
interpunctione. Rob. et Vict. signa interrogandi habent post
τελεῖς
et post
φαιδρύνασα
, quod in Rob.
φαιδρύνασ'
scriptum est. Stanleium, qui post
τελεῖς
virgulam, post
φαιδρύνασα
signum interrogandi posuit, Porsonus aliique secuti sunt. Vellem Blomfieldius, qui abruptae orationis signum post
φαιδρύνασα
posuit, etiam post
τελεῖς
signo interrogandi distinxisset.

1069-1070. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-626

προτείνει δὲ χεὶρ ἐκ χειρὸς ὀρέγματα.
προτείνει δὲ
Ald. Turn.
προτείνει γὰρ
Ven. Deinde
χεὶρ ἐκ χειρὸς ὀρεγομένα
M. G. Ald. Rob. Turn. In Rob. post
χ
asteriscus, vitii vel lacunae signum.
χεὶρ ἐκ χειρὸς ὀρεγομένα
Vict.
χεὶρ ἐκ χειρὸς
(ἐκ χειρὸς in Ven. esse dicitur)
ὀρεγομένα
Flor. Farn. Ven. Scholiastes
διαδέχονται δὲ ἀλλήλους τοῖς ὀρέγμασι τῶν χειρῶν Αἴγισθος καὶ Κλυταιμνήστρα
. Hinc in adnotatione ad Humboldti interpretationem scribendum conieci
προτείνει δὲ χεὶρ ἐκ χειρὸς ὀρέγματα
. Receperunt hoc, mutato
χειρὸς
in
χειρός
, Blomfieldius et Boissonadus. Atque
χειρός
iam Porsonus. Sed non de Aegistho cogitandum esse docet Choephororum locus v. 418. seqq.

1071. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-627

νῦν Nihil erat caussae quod
νῦν
nonnullos offenderet. Nondum, inquit, intellexi: nunc enim, si ante visa est aenigmata dicere, magis obscura loquitur.
1071

1072. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-628

ἐπαργέμοις
ἐπαργέμοισι
M. (sic M.) G. Ald. Rob. Vict.
ἐπ' ἀργέμοισι
Flor. Farn. Turn. ἀμηχανῶ
ἀμνημονῶ
pro
ἀμηχανῶ
Ven. Turn.
1072

1073. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-629

παπαῖ, παπαῖ
παπαῖ παπαῖ
M. Rob. Vict.
παπαὶ παπαί
G. Farn. Ald. Turn.
1073

1074. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-630

ἰδοὺ ἰδού M. Farn. Vict. Ald. Rob. Turn. et, nisi fallor, G. Deinde libri
ἰδού
. Schützius in minore editione
ἰδού
. Signum interrogandi primus posuit Vict. Aperte quidem falsum est: sed praestetne interrogative an affirmative dictum, non ausim diiudicare.
1074

1076. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-631

ἀκόρεστος Libri
ἀκόρετος
. Primus correxit Bothius.
1076

1077. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-632

θύμασιν
θύματι
Ald. unde
θύματι
Turn.
1077

1078. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-633

Ἐρινὺν
Ἐρινὺν
M. Rob.
ἐρινὸν
G.
ἐριννὰν
Ald.
ἐρινὺν
Ven. Flor. Farn. Turn. Vict. Deinde libri
κέλη
vel
κέλη
, nisi quod
καλεῖ
habet Ald. indeque Turn.
καλεῖ
.
1078

1079. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-634

ἐπορθιάζειν Turnebus, plena interpunctione in fine praecedentis versus posita,
ἐπορθιάζων
scripsit, coniungens hoc participium cum sequentibus. Ceteri omnes infinitivum habent. In Ven. deest
με
.
1079

1080. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-635

ἐπεὶ
ἐπεὶ δὲ
G. Ald.
1080

1080. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-636

ἔθραμον
ἔδραμον
Turn.
1080

1081-1082. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-637

ἅτε γὰ δορὶ πτώσιμος ξυνανύτει βίου δύντος αὐγαῖς.
ἅτε καὶ δορία πτώσιμος
M. Vict.
ἅτε καὶ δωρία πτώσιμος
G. Ven. Flor. Ald. Turn.
ἅτε καὶ διρία πτώσιμος
Rob.
ἅτε δωρία πτώσιμος
, omisso
καὶ
, Farn. Deinde
ξυναντεῖ
G. Ald. Rob. Turn. Ceteri
ξυνανύτει
. Correxit accentum Porsonus. Tum omnes libri
αὐγαῖς
, quod Pauwius aliique mutarunt in
αὐγάς
. Casaubonus coniecerat
δορὶ πτώσιμος
. Twiningius ad Aristot. de poet. n. 186.
ἅτε καὶ δορὶ πτωσίμους ξυνανύτει
. Blomfieldius edidit
ἅτε καὶ δορὶ πτωσίμοις ξυνανύτει βίου δύντος αυγάς
. Boissonadus
ἅτε καὶ δορὶ πτωσίμοις ξυνανύτει βίου δύντος αὐγαῖς
. Nullus horum attendisse videtur, quam frigidum planeque ineptum sit
καί
. In adnotatione ad Humboldti interpretationem dixi scribendum esse
ἅτε γὰ δορὶ πτώσιμος ξυνανύτει βίου δύντος αὐγαῖς.
Mirabile iudicium fuit Wellaueri, qui et duplicem dativum incommodum esse censuit, neque intelligi posse dixit unde illud
α
ante
πτώσιμος
irrepsisset. Potuerat intelligere, si ex supra scripto
οι
ortum esse cogitasset, quo duplex scriptura
δορί
et
δόρει
notaretur.
Ξυνανύτει
dictum infinite, ut sit desinit. Sophocles Phil. v. 720.
εὐδαίμων ἀνύσει καὶ μέγας ἐκ κείνων
. Hoc igitur dicit chorus, tangit cor meum purpurea gutta, quae ferro humi profusa cum occidentis vitae lumine finiet. Perversa explicatio scholiastae,
συμπληροῦται τοῦ βίου δύνοντος
(sic M.)
ταῖς αὐγαῖς σου, μηκέτι ὁρῶντος ταῖς αὐγαῖς
, quem tamen apertum est scripsisse
τοῦ μηκέτι ὁρῶντος
, Stanleium aliosque interpretes ad alienissima abripuit.

1083. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-638

NA In magnum timorem coniectus haec dicit chorus, quum praesertim dixisset Cassandra
στάσις δ᾽ ἀκόρετος γένει κατολολυξάτω θύματος λευσίμου
.
1083

1084. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-639

βοᾶς
ὢ ὢ
M. (sic M.) G. Ald. Rob. Turn.
ὢ ὢ
Vict. Cant. Tum
ἄπεχε τῆς βοῆς
Farn. Homericum illud de Agamemnone,
ὡς τις τε κατέκτανε βοῦν ἐπὶ φάτνῃ
, si spectasset Aeschylus, scripsisset, credo,
ἀπεχέ τις φάτνης τὸν ταῦρον
.
Ἄν τις
legisse videri potest scholiastes, qui scribat
τίς ἂν ἀποστήσειεν αὐτῆς τὸν Ἀγαμέμνονα, ὅπως ἂν μὴ ἀπόληται;
Immo coniugem arce a coniuge dicit, quia taurus et vacca amoris stimulis excitati cornubus se per lusum petere solent.
1084

1085. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-640

πέπλοισι
πέπλοισιν
M. Farn. Rob. Vict.
πέπλοισι
G. Ald. Turn.
1085

1086. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-641

μελαγκέρῳ
μελαγκαίρων
G. Ald. Quod ortum est ex scriptura codicis M. in quo est
μελάγκέρων
, cum duplici accentu, et
ῳ
super
ω
posito.
μελαγκέρω
Rob.
μελαγκέρων
Flor. Ven.
μελάγκερων
Farn. Turn. Vict. Scholion in M.
τὸν μελάγκερων ταῦρον λαβοῦσα τῷ μηχανήματι τῷ διὰ τῶν πέπλων τύπτει. ἐὰν δὲ γράφηται μελαγκέρῳ μηχανήματι ε" τύπτει, ἀντὶ τοῦ κεκρυμμένῳ.
Et in altera margine
τῆς μελαγκέρου βοός
, quod ad
μελαγκέρω
genitivum casum pertinet. Haeserunt in hoc epitheto interpretes, ut adeo Wellauerus
μελάγκερων
probaret, quod ad taurum referretur, quae videtur etiam Porsoni, Blomfieldii, Boissonadi, Scholefieldii sententia fuisse. At id neque Graece dictum, et absurdum est. Restituendus erat dativus. Quoniam tauri et vaccae appellatione usa erat, transfert cornua ad id de quo proprie dici non potuerunt, non tamen ut solam vestem, qua obvolutus est Agamemno, sed ut universum occidendi modum designet: quare
μηχανήματι
dicit, quasi nigris cornubus, sic ictibus ferri peti illum indicans. Neque enim de corneo manubrio mucronis, quod Schützio in mentem venit, cogitandum est.
1086

1087. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-642

θένει Libri
τύπτει
. Sed nescio an metri indicio ponendum sit
θένει
. Hesychius
θένει, κόπτει, τύπτει
. κύτει Deinde
πίτνει δ᾽ ἐνύδρω
M.
πίτνει
,
ι
in litura scripto, et
ν
eraso ante
ει
, G.
πίτνει
Ald.
δ' ἐν ὕδρῳ
ambos
πίπτει δ᾽ ἐνύδρῳ
Turn.
πιτνεῖ δ᾽ ἐνύδρῳ
Ven. Farn. Vict.
πίτνει δ᾽ ἐνύδρῳ
Rob. Omnes
τεύχει
, nisi quod
τεύχει
Farn. Schutzius
ἐν
ante
ἐνύδρῳ
inseruit: Blomfieldius
κύτει
pro
τεύχει
ex sua coniectura posuit, quemadmodum ego quoque dudum correxeram, quia non credibile est Aeschylum non exaequasse syllabas dochmiacorum.
1087

1088. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-643

δολοφόνον
δολοφόνον δὲ
Vict. Sed non habent
δὲ
codices et Ald. Rob. Turn.
λέχος
vitium Aldinae.
1088

1090. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-644

NA
οὐκ ὀμπάσαι μ' ἄνθεα σφάτων
Ald.
1090

1091. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-645

τίς
ἀποδέξαι φάτων
Ald.
τίς
Heathius et ita Ald. et, ut videtur, Ven. Flor.
τίς
sine accentu M. G.
τίς
Rob. Turn. Vict.
1091

1092. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-646

βροτοῖσι
βροτοῖς
M. G. Farn. Ald. Rob. Turn.
βροτοῖσι
Ven. Flor. Vict. τέλλεται Deinde
τέλλεται
Farn. Ceteri
στέλλεται
. Correxi
τέλλεται
. In eandem emendationem incidit Emperius. διαί Deinde
διὰ
M. G. Rob.
δία
Ald. Turn.
ἢ αἰ
Ven. Flor. Farn. Vict. Scribendum esse
διαὶ
ad Humboldti interpretationem adnotavi. Blomfieldius cum anastrophe
δία
, quam grammatici arcent a praepositionibus trium morarum, omninoque, quamquam hoc quidem non recte, a
διά
.
1092

1093. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-647

θεσπιῳδοί
πολυεπεῖς
M. G. Ven. Farn. Ald. Rob. Turn.
πολυετεῖς
Flor. Vict. Deinde
θεσπιῳδὸν
M.
θεσπιῳδὸν
Turn. Vict.
θεσπιῳδὸν
Ven. Flor. Farn. Ald. In G. librarius quum in ultima syllaba
ον
scriberet, statim id in
οι
mutavit, ut
θεσπιῳδοί
esset. In Rob. haec verba
θεσπιῳδὸν φόβον
omissa sunt. Casaubonus aliique
θεσπιῳδῶν
legi voluerunt. Scripsi
θεσπιῳδοί
, nam vulgata lectio inepta est. Hoc dicit, per mala multiloquae artes fatidicae intelligentiam timoris afferunt, i. e. faciunt ut quis, quid significaverit timor, ipso eventu malorum intelligat. Sic Euripides Hec. v. 702.
ἔμαθον ἐνύπνιον
, intellexi quid voluerit somnium.
1093

1094. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-648

φέρουσι
φέρουσιν
Farn. Ceteri
φέρουσι
.
1094

1096. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-649

τὸ γὰρ ἐμὸν θροεῖς πάθος ἐπεγχέας.
θροῶ πάθος ἐπεγχέασα
M. G. Rob.
θροῶ
(
θροᾷ
Turn.)
πάθος ἐπεγχέασα
Ald. Turn.
θροῶ πάθος ἐπαγχέασα
Ven. Flor. Farn. Vict. Scholiastes
συναναμίξασα τῷ τοῦ Ἀγαμέμνονος καὶ συγκεράσασα
. Verbum recte explicat, sed prava scriptura deceptus se dicere Cassandram putat. Scripserat Aeschylus
τὸ γὰρ ἐμὸν θροεῖς πάθος ἐπεγχέας.
Chorum alloquitur.
Ἐπεγχέας
quidem legendum esse etiam Franzius vidit, sed male scripsit
προεῖς
.
1096

1097. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-650

ἤγαγεν Libri
ἤγαγες
. Alloqui putatur Apollinem, cui supra v. 1046. similia dixerat. Sed id non aptum, nulla posita appellatione Apollinis. Scribendum erat
ἤγαγεν
. Agamemnonem enim dicit, ut ex sequente versu apparet.
1097

1098. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-651

οὐ δήποτ'
οὐδέν ποτ'
M. G. Ald. Rob. Turn.
οὐδέ ποτ'
Vict. et affertur id ex Ven.
οὐ δήποτ'
Farn. Deinde
εἰμὶ
pro
εἰ μὴ
Ald. Turn. Verba
τί γάρ
choro tribuit Rob.
1098

1099. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-652

εἰ
ἢ
pro
εἰ
G. Ald. Turn.
1099

1100. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-653

αὑτᾶς
αὑτᾶς
, ut lex linguae postulat, Farn. Rob. Vict.
αὑτῆς
M. Turn.
αὐτῆς
G. Ald.
1100

1101. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-654

νόμον ἄνομον
νόμον ἄνομον γ'
Farn.
νόμον ἄνομόν γε
Vict. Omittunt particulam M. G. Ven. Ald. Rob. Turn. alienam illam non solum quia metrum pervertit, sed etiam quod in hac formula non solet addi. οἷά τις Deinde
οἷά τις
Turn. Vict.
οἷα τις
G. Ald.
οἷα τις
M. Ven. Rob.
1101

1102. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-655

ἀκόρετος βοᾶς φιλοίκτοις ταλαίναις φρεσίν.
ἀκόρεστος βοᾶις
sic M.
ἀκόρεστος βοᾷς
G. Turn.
ἀκόρεστος βοᾶς
Vict. et, ut videtur, Ven. Flor.
ἀκόρεστος βορᾶς
Farn.
ἀκόρεστος βοῦς
Rob.
ἀκόρετος βοᾶς
casu recte Ald. Deinde
φεῦ ταλαίνας
(sed prius fuisse videtur
ταλαίναις
)
φρεσὶν
M.
φεῦ ταλαίνας φρεσὶν
G. Ald. Rob. Turn.
φιλοίκτοις ταλαίνᾳ φρεσὶν
Ven. Flor.
φιλοίκτοισι φρεσὶν
, omisso
ταλαίναις
vel
ταλαίνας
, Farn.
φιλοίκτοις ταλαίναις φρεσὶν
Vict. Videri posset
φιλοίκτοις
ortum esse ex
φίλοικτος
explicandi caussa ad
ἀκόρετος βοᾶς
adscripto, nisi et antistropha vitii suspicionem moveret et
φεῦ
minime hic aptum esset. Quare recepi hanc scripturam,
ἀκόρετος βοᾶς φιλοίκτοις ταλαίναις φρεσίν.
1102

1103. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-656

Ἴτυν Ἴτυν In G. utriusque
Ἴτυν
ultima syllaba in litura scripta est. Inde
Ἴτυν τὴν
Ald. Deinde
σθένουσ᾽ ἀμφὶ θαλῆ
G. Ald. Schutzium, qui in minore editione scripsit
ἀμφιθαλῆ
, fefellerat constructio, male illa ab scholiasta expedita, qui
νόμον ἀμφιθαλῆ κακοῖς
coniunxit.
Ἴτυν Ἴτυν
imitatio est vocis lusciniae et pro adverbio construitur cum
στένουσα
, i. e. Ityn Ityn clamitando gemens affluentem malis vitam.
1103

1104. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-657

ἀηδών
ἀηδὼν
Rob.
1104

1105. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-658

μόρον ἀηδόνος Libri omnes
ἀηδόνος μόρον
. Mutatus ab Schützio aliisque verborum ordo ut monueram libro III. de metris p. 434.
1105

1106. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-659

περεβάλοντο οἱ πτεροφόρον δέμας
περεβάλοντο γάρ οἱ
sic M.
περεβάλλοντο
(spiritu leni, qui super
ε
scriptus fuerat, deleto)
γάρ οἱ
G.
περιβάλλοντο γάρ οἱ
Ald.
περιβάλοντο γάρ οἱ
Turn. Vict.
παρεβάλοντο γὰρ οἱ
Rob.
περιβαλόντες γάρ οἱ
Ven. Flor. Farn. Quod olim in adnotatione ad Humboldti interpretationem conieci,
περιβάλοντο οἱ πτεροφόρον δέμας γάρ
, ferri non potest, quia remotum a principio orationis
γάρ
, ut aliae huiusmodi coniunctiones, verbum tamen, ex quo pendet sententia, proxime praegredi postulat. Aeschylus Choeph. v. 1018.
ὥσπερ ξὺν ἵπποις ἡνιοστρόφον δρόμου ἐξωτέρω φέρουσι γὰρ νικώμενον φρένες δύςαρκτοι.
Sophocles Phil. v. 1451.
καιρὸς καὶ πλοῦς ὅδ᾽ ἐγείρει γὰρ κατὰ πρύμνην.
Antiphanes apud Porphyrium de abst. p. 131.
ταῖς εὐτελείαις οἱ θεοὶ χαίρουσι γάρ.
Aristophanes Ran. v. 1308.
αὕτη πόθ᾽ ἡ Μοῦσ᾽ οὐκ ἐλεσβίαζε γάρ;
Ita enim scribendum puto hunc versum, qui necessario Aeschylo dandus est. In Agamemnone, emendato strophico versu,
γάρ
delendum erat, scribendumque
περεβάλοντο οἱ πτεροφόρον δέμας.
Hiatus non debebat Blomfieldio offensioni esse in carmine melico. Sophocles Trach. v. 650.
ὁ δέ οἱ φίλα δάμαρ
. Εl. 195.
ὅτε οἱ παγχάλκων ἀνταίᾳ
. Rectius haerere potuerat in medio, quod tamen ita explicandum est, ut significet curarunt ut vestiretur plumis. Retinui autem
περεβάλοντο
. Sic in Eum. v. 625.
περέσκήνωσεν
scriptum est in M. G. additumque scholion
πρὸς τὴν συναλοιφὴν τῆς περί καὶ τὴν συζυγίαν τοῦ ῥήματος
. De comicis dixerunt Porsonus et Dobraeus ad Aristophanis Vesp. v. 1020.
1106

1107. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-660

αἰῶνα
ἀγῶνα
codices et Ald. Rob. Vict. Scholiastes adnotavit
γράφεται αἰῶνα
, idque dederunt Turn. Cant. et recentiores. κλαυμάτων Pro
κλαυμάτων
, quod ceteri libri habent,
καμάτων
G. Ald. Scholiastes
εἰ γὰρ καὶ ἐν ὄρνισιν οὖσα θρηνεῖ, φωνῇ μόνῃ καὶ οὐ θρήνοις
, ut dicat Cassandra, si lugubrem vocem excipias, dulcem lusciniae vitam obtigisse. Potuit quidem ita dici
ἄτερ
, sed aptior videtur esse et gravior sententia, si
κλαύματα
non de cantu lusciniae, sed de malis quae lugenda sint intelligitur.
1107

1108. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-661

ἀμφιθαλῆ
ἀμφιθαλῆ
error Aldinae.
1108

1109. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-662

θεοφόρους ἔχεις Libri
θεοφόρους τ' ἔχεις
. Delevi particulam. Nam neque
θεοφόρους
cum
ἐπισσύτους
copulari potest neque habet
τέ
quod ei in sequentibus apte respondeat.
1109

1110. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-663

ματαίων
ματαίους δοίας
, ultima syllaba
ας
solito compendio supra scripta, G. Inde Ald.
ματαίους δοι
, Turn. autem
ματαίους δ' οι
.
1110

1111-1112. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-664

τὰ δ᾽ ἐπίφοβα δυςφάτῳ κλαγγᾷ μελοτυπεῖς, ὁμοῦ στένουσ᾽ ὀρθίοις ἐν νόμοις;
τάδ'
Ald. Rob. Turn. Deinde
ἐπιφόβῳ
M.
ἐπὶ φόβῳ
G. Ald. Rob. Turn.
ἐπιφόβῳ
Vict. Quod Auratus scribendum viderat,
ἐπίφοβα
, exstat in Flor. Farn. sic scriptum
ἐπιφόρα
. Similiter Ven.
ἐπιφόρα
. Deinde
μελοτυπεῖς
, primae syllabae superscripto
ο
, Flor.
μολοτυπεῖς
, eidem syllabae superscripto
ε
, Farn. Deinde libri
ὁμοῦ τ' ὀρθίοις ἐν νόμοις
, nisi quod
ἐννόμοις
habent Ald. Rob. Vehementer languet
ὁμοῦ
, nisi verbum addatur. Indicio est autem strophici versus plenior scriptura, ante
ὀρθίοις
aut verbum, si
τ'
recte se habet, excidisse, aut participium, quod probabilius videtur. Quare scripsi
τὰ δ᾽ ἐπίφοβα δυςφάτῳ κλαγγᾷ μελοτυπεῖς, ὁμοῦ στένουσ᾽ ὀρθίοις ἐν νόμοις;
Praestat autem fortasse, ut fortius,
τί δ᾽ ἐπίφοβα ἐν νόμοις;

1113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-665

θεσπεσίας Ven. Flor.
θεσπεσίας
M. G. Ven. Flor. Farn. Rob. Turn.
θεσπεσίας
Ald.
θεσπίας
Vict. idque in lemmate scholii apud Robortellum est et in variis lectionibus apud Turnebum.
1113

1115. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-666

κακοῖς Pro secundo
κακοῖς
, quod omittit Rob. in Ald. est
γάμος
, ex male lecta ambigua codicis G. scriptura.
1115

1116. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-667

πόθεν
τόπον
Ven.
1116

1117. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-668

τάλας
τάλαινα
Ven. Flor. Vict.
1117

1118. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-669

νυσσόμαν τροφαῖς Haec verba,
νυσσόμαν τροφαῖς
, extrema sunt in ea pagina codicis M. quam sequebatur pars quaternionis quae intercidit. Hinc quidquid reliquum est Agamemnonis, in eo codice atque in codice G. et editionibus Ald. Turn. desideratur, sequente statim sine lacunae indicio Choephororum versu 10.
τί χρῆμα λεύσσω; τίς ποθ᾽ ἡδ᾽ ὁμήγυρις;
In M. post Agamemnonis v. 1118. a recentiore manu adscriptum est
λείπει μέχρι τέλους
, et in sequentis paginae summo margine
ΧΟΗΦΟΡΟΙ
. Animadvertit errorem Robortellus, distinctisque fabulis haec interposuit, "Multa desunt in fine huius Tragoediae. nam quae sequuntur sunt ex Tragoedia ΧΟΗΦΟΡΩΝ. ut patet. cuius quoque initium desideratur."
1118

1119-1120. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-670

κακορρόθοις ὄχθαις Blomfieldius scripsit
καχερουσίας ὄχθας
. Satius erat, si ita placeret, cum Casaubono tantum
ὄχθας
ponere. Recte vero monuit Wellauerus
ὄχθον
, eiusdem originis vocabulum, etiam de litore vel ripa dici, ut
Ἰσμηνοῦ πρὸς ὄχθον
apud Euripidem Suppl. v. 655. Sed non debebat Persarum v. 462. afferre,
ὑψηλὸν ὄχθον ἄγχι πελαγίας ἁλός
. Rectius memorasset Hesychium in v.
ὄχθος
.

1121. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-671

τί ἐφημίσω; Blomfieldius in fine huius versus signo interrogandi interpunxit, vix Graece dici existimans
τί ἐφημίσω
pro
ὅ τι ἐφημίσω
. In quo erravit. Sophocles Ai. v. 794.
ὥστε μ' ὠδίνειν τί φῂς
. Et in Oed. R. v. 71.
ὡς πύθοιθ᾽ ὅ τι δρῶν ἢ τί φωνῶν τήνδε ῥυσαίμην πόλιν
. V. Prom. v. 492. 494. 624. Sept. c. Th. 631.
1121

1122. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-672

καὶ παῖς νεόγονος ἂν μάθοι In libris hic versus ita scriptus est,
νεογνὸς ἀνθρώπων μάθοι
. In Farn. adscriptum
ἀντὶ μιᾶς
, quo
νεογνός
bisyllabum esse indicatur: versus enim qui in antistropha huic versui respondet, in eo codice sic scriptus est,
τίς σε καὶ κακοφρονεῖν
. Blomfieldius quum posito in fine praecedentis versus interrogationis signo eiectoque
ἀνθρώπων
scripsit
νεογνὸς ἂν μάθοι
, tantum abest ut emendaverit hunc versum, ut magis corruperit. Languet hoc nisi addatur
τάδε
. Posui, quod scripsisse Aeschylum credibile est,
καὶ παῖς νεόγονος ἂν μάθοι.
1122

1123. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-673

πέπληγμαι δ' ὅπως δάκει φοινίῳ
πέπληγμαι δ' ὑπὸ
Ven. Flor.
πέπληγμαι δ᾽ ὑπαὶ
, cum glossa
τέτρωμαι
, Farn.
πέπληγμαι δ᾽ ὑπαὶ
Vict. Omnes
δήγματι φοινίῳ
. Male Blomfieldius vitium in antistrophico versu esse putavit. Scribendum hic erat
δάκει
, cuius explicatio est
δήγματι
, male illa tamen huic loco adhibita. Dixit
δάκος
eo significatu Oppianus Hal. II. 454. ubi scholiastes recte
δῆγμα
interpretatur. Zonaras p. 469.
δάκος καὶ δάκετα. θηρία ἰοβόλα, ἑρπετά. ἡ εὐθεῖα τὸ δάκος. “ἐμὲ δεῖ φεύγειν δάκος ἀδινὸν κακηγορίαν.” τὸ δὲ δάκετον, παρὰ τὸ δάκνω, δάκνυτον καὶ δάκετον. σημαίνει δὲ τὸ δάκος καὶ δῆγμα, οἷον “σῆμα δέ τοι δάκεος αἱμορρόου.”
Eadem fere exstant in Etym. M. p. 245. Prius exemplum Pindari est Pyth. II. 97. alterum Nicandri Ther. v. 282. Tragici quidem, quod sciam,
δάκος
non dicunt nisi de bellua: idque hic quoque fecit Aeschylus, qui statim explicans, quid dicat
φοίνιον δάκος
, adiicit
δυςαλγεῖ τύχα
, eodem modo quo Pindarus
κακαγορίαν
appellavit
δάκος ἀδινόν
. Sed non videtur recte hic dici
ὑπαὶ δάκει
, quumque codices Ven. Flor.
ὑπὸ
habeant, scripsisse videtur Aeschylus, quod posui,
πέπληγμαι δ' ὅπως δάκει φοινίῳ
.
1123

1124-1125. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-674

δυσαλγεῖ τύχα, μινυρὰ φοβερόθρου, θαύματ᾽ ἐμοὶ κλύειν.
δυσαγγεῖ
Flor. Farn. Vict. Canterus et Scaliger emendarunt
δυσαλγεῖ
. Tum
μίνυρα κακὰ θρεομένας
Farn.
μινύρα κακὰ θρεομένας
Vict. Recentiores emendato accentu
μινυρά
, ut in Ven. est. Deinde
θραύματ'
Ven. Flor. Vict. quod defendere ausus est Wellauerus. Canterus coniiciebat
τραύματ'
. Auratus recte
θαύματ'
, idque est in Farn. Blomfieldius, qui eiecit
κακά
, quod et Schützio et Seidlero de vers. dochm. p. 172. et mihi in Elem. doctr. metr. p. 279. placuerat, ipse secum pugnare videtur, qui modo adnotaverit, in dochmiacis huius scenae syllabas syllabis respondere. In sententia quum nihil reprehendi possit, sive
μινυρὰ θρεομένας
, sive
μινυρὰ κακὰ θρεομένας
legitur, solo de metro dubitatio est. Obiter moneo, quod quaerit Blomfieldius, quoniam
θροῦμαι
inusitatum tragicis dixerim, num usitatum sit
θρεῦμαι
, parum considerate quaesitum esse: nam
θρεῦμαι
in Sept. c. Th. v. 78. aliquot codices praebent. Igitur si de metro agitur, neque his,
μινυρὰ θρεομένας
, credibile est Aeschylum in antistrophico versu opposuisse
γοερὰ θανατοφόρα
, ultima dochmii soluta, neque si iambico numero scriberet
μινυρὰ κακὰ θρευμένας
, ultimam posuisse brevem in
γοερὰ θανατηφόρα
. Atque in antistrophico versu quum vix quicquam, si a dubia tertia in
θανατοφόρα
discesseris, mutari possit, vitium esse in stropha censendum erit. Quod vitium ortum esse puto ex adscripta interpretatione, quum Aeschylus sic fere scripsisset,
δυςαλγεῖ τύχα, μινυρὰ φοβερόθρου, θαύματ᾽ ἐμοὶ κλύειν.
Πέπληγμαι ὅπως δάκει φοινίῳ
quoniam idem est atque
ἐκπλήττομαι, φοβοῦμαι
, constructum est cum accusativis.

1126. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-675

πόλεος ὀλομένας
πόλεος ὀλομένας
Porsonus.
πόλεος ὀλομένας
Ven. et, ut puto, Flor.
πόλεος ὀλουμένας
Farn.
πόλεως ὀλουμένας
Vict.
1126

1129. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-676

ἐπήρκεσαν Blomfieldius, quod ei librorum scriptura,
ἐπήρκεσαν
, insolentem visa erat constructionem habere,
ἐπήρκεσεν
edidit. Sed
ἐπαρκεῖν
suppeditandi significatu cum accusativo etiam in prosa oratione construitur.
1129

1130. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-677

τὸ μὴ Blomfieldius, a me in errorem inductus,
τὸ μὴ οὐ
dedit. V. ad Vigerum p. 800. ἔχειν
ἔχει
Canterus, et sic Farn.
ἔχειν
Vict. et sic, ut videtur, Ven. Flor.
1130

1131. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-678

θερμὸν οὖς Libri
ἐγὼ δὲ θερμόνους τάχ' ἐμπέδῳ βαλῶ
. Casaubonus aliique certatim
ἐν πέδῳ
. Hoc recepto Blomfieldius ad
βαλῶ
suppleri vult
ἐμαυτήν
, afferens ex Cyclope Euripidis v. 571.
εἰς ὕπνον βαλεῖς
. Legitur ibi
κἂν μὲν σπάσῃ γε δαιτὶ πρὸς πολλῇ πολύν, τέγξας ἄδιψον νηδύν, εἰς ὕπνον βαλεῖς· ἦν δ᾽ ἐκλίπῃς τι, ξηρανεῖ σ᾽ ὁ Βάκχιος.
Sed recte Musgravius scribendum censuit
βαλεῖ
. Deinde vero non patet, quomodo
θερμόνους
recte dictum sit, si
ἐν πέδῳ βαλῶ
significet prosternar: ita enim
ἡ θερμόνους
dictum oportebat. Quae vox si recte se habet, addi debuit quod facere calente animo posset Cassandra. Unde coniici possit scribendum esse
ἐγὼ δὲ θερμόνους τάχ᾽ ἐμπελῶ σάλῳ
, sive, quod etiam aptius,
θερμόπους
. Lachmannus in libro de choricis systematis p. 106. coniecit
θερμονάς
, quod significaret
θερμὸν αἷμα
. At ut vox ista, quamvis alibi non inventa, ferri possit, non illa tamen calidum sanguinem esset significatura. Lenissima est Canteri coniectura,
θερμὸν οὖς
, etsi
θερμόνους
per se minime reprehendi potest, dictum illud sic ut in Antigona v. 88.
θερμὴν ἐπὶ ψυχροῖσι καρδίαν ἔχεις
. Si scripsit poeta ut Cantero visum, locutus est ut Euripides in Bacchis ν. 682.
εἶδον δὲ πᾶσαι, κώμασιν παρειμέναι, αἳ μὲν πρὸς ἐλάτης νῶτ᾽ ἐρείσασαι φόβην, αἳ δ᾽ ἐν δρυὸς φύλλοισι πρὸς πέδῳ κάρα εἰκῇ βαλοῦσαι σωφρόνως.
1131

1132. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-679

προτέρους Libri
προτέροις
. Correxit Pauwius.
1132

1133-1135. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-680

καί τίς σε κακοφρονῶν τίθησι δαίμων ὑπερβαρὴς ἐμπίτνων μελίζειν πάθη γοερὰ θανατοφόρα.
καὶ τίς σε καὶ κακοφρονεῖν τίθησι δαίμων ὑπερβαρὴς ἐμπιτνῶν
Vict. Secundum
καί
, quod deleri iusseram, omittunt Ven. Flor. in quibus
ὑπερβαρὴς ἐμπίτνων
scriptum est. Primum delevit Triclinius, cuius foeda interpolatio est in Farn.
τίς σε καὶ κακοφρονεῖν δαίμων ποιεῖ ὑπερβαρὺς ἐμπιτνῶν.
Apparet cur in strophico versu
νεογνός
bisyllabum esse voluerit. Scribendum esse
κακοφρονῶν
Schützius vidit, cui etiam Triclinianum illud
ὑπερβαρύς
in mentem venerat, quod Blomfieldio paullo melius visum est, non cogitanti quid esset inter has formas discriminis. Non est autem interrogativum
τίς
admittendum, sed, ut Butleri monitu Blomfieldius fecit,
καί τίς σε
scribendum. Itaque sic hi versus scribendi sunt,
καί τίς σε κακοφρονῶν τίθησι δαίμων ὑπερβαρὴς ἐμπίτνων μελίζειν πάθη γοερὰ θανατοφόρα.
In Farn. scriptum est
θανατηφόρα
. Ceteri
θανατοφόρα
. Lobeckius ad Phryn. p. 651. hanc formam
θανατηφόρος
solam usurpatam esse a veteribus censebat, et utitur ea Aeschylus Choeph. v. 364. Hic altera vera videtur.

1138. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-681

νύμφης
νύμφας
Ven. Flor. Vict.
νύμφης
,
α
eo superscripto compendio quo
ας
significatur, Farn. Restituerat
νύμφης
Porsonus.
1138

1140. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-682

ἐσάξειν
ἐσήξειν
Vict.
ἐς ἥξειν
Flor. Farn. Blomfieldius cum Bothio legendum putat
ἐσάξειν
.
1140

1141. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-683

κλύζειν Libri
κλύειν πρὸς αὐγάς
. Schützii coniecturam,
κλύξειν
, receptam a Porsono aliisque, occupaverat Auratus. Erravit autem Auratus, quum
πρὸς ἀκτάς
scribi volebat, et peius etiam Blomfieldius, cui coniici posse videbatur
πρὸς αὐτάς
. Hoc dicit, iam vaticinia mea non amplius obscura erunt, sed aperta venient, ut, tamquam unda, hoc malo (suum dicit) multo gravius, Agamemnonis caedes, in claram solis lucem proruat.
1141

1144. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-684

ῥινηλατούσῃ
δινηλατούσῃ
, ut Auratus coniecerat, Farn.
ῥινηλατούσῃ
Ven. Flor.
λαβοῦσῃ
Vict.
1144

1146. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-685

σύμφθογγος
χορὸς σύμφθογγος
Ven.
σύμφθογγος
Flor. Incredibilia interpretes quidam hic effuderunt. Tollenda virgula post
σύμφθογγος
. Cohaerent enim
σύμφθογγος οὐκ εὔφωνος
. Hoc enim tectum, inquit, numquam relinquit chorus consonus malis vocibus: non enim fausta canit. Ac profecto humano sanguine, ut audacior fieret, hausto manet in domo non exterminabilis cognatarum festivitas Furiarum, canuntque aedibus assidentes carmine primaevum scelus, per vicesque abominantur torum fratris infestum corruptori.
1146

1149. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-686

ὑμνοῦσι Libri
ὑμνοῦσιν
.
1149

1150. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-687

δόμοισι Libri
δόμοισι
.
1150

1151. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-688

πρώταρχον
πρώταρχον
Farn. Vict.
πρώταρχος
Ven. Flor. Quod Blomfieldius dicit, Pauwium coniungere
ἀπέπτυσαν εὐνὰς ἀδελφοῦ
, sed praestare
ἀπέπτυσαν
absolute vel elliptice sumere, bis falsum est. Non Pauwii illud inventum est, sed omissa in editionibus Vict. Cant. Stanl. post
ἀπέπτυσαν
interpunctio etiam qui ante Pauwium fuerunt recte haec accepisse monstrat. In medio autem si dictum esset
ἐν μέρει δ᾽ ἀπέπτυσαν
, et
εὐνὰς ἀδελφοῦ
ad explicandam
ἄτην
esset adiectum, mirum in modum frigeret hoc additamentum, nisi saltem
ἐν μέρει τ' ἀπέπτυσαν
scriberetur.
1151

1153. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-689

θηρῶ Libri
τηρῶ
. In Farn. glossa
ἐπιτηρῶ
. Primus
θηρῶ
edidit Canterus. Idem invenit Auratus.
1153

1155. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-690

τὸ μὴ εἰδέναι λόγῳ
ἐκμαρτύρησον
Ven. Flor. Vict.
καὶ μαρτύρησον
Farn. Deinde omnes
τό μ' εἰδέναι
. In Farn. adscripta glossa
τὸ ἐμέ
. Apertum est aut deesse negationem, aut ineptum esse
λόγῳ
, quod non magis hic referri potest ad
παλαιάς
, quam in Sophoclis Oed. R. v. 1394.
ὦ Πόλυβε, καὶ Κόρινθε, καὶ τὰ πάτρια λόγῳ παλαιὰ δώματα,
ubi cum
πάτρια
coniunctum
quae patria dicebamini
significat. Scribendum vero erat, ut Dobraeus quoque Adv. II. p. 25. vidit,
τὸ μὴ εἰδέναι λόγῳ
, quod est non, ut qui ex aliis acceperunt, parum, sed, ut qui ipsi viderunt, accurate scire. Euripides Heracl. v. 5.
οἶδα δ᾽ οὐ λόγῳ μαθών
, et in fr. 1. Melanippae
Ζεύς, ὅςτις ἐστίν, οὐ γὰρ οἶδα πλὴν λόγῳ κλύων
. Sophocles Phil. v. 676.
λόγῳ μὲν ἐξήκουσ', ὄπωπα δ' οὐ μάλα
. Et Aeschylus supra v. 825.
οὐκ ἄλλων πάρα μαθοῦσ᾽, ἐμαυτῆς δυςφόρον λέξω βίον
. Verbum
ἐκμαρτύρησον
, quod proprie de testimonio absentis dicitur, sic accipiendum est ut sit de absente, quum mortua ero, testare.
Προὐμόσας
autem dicit, quia nunc iurare, antequam eveniant vaticinia sua, iubet.
1155

1157. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-691

ὅρκου πῆγμα Libri
ὅρκος πῆμα
. Aurati emendationem,
ὅρκου πῆγμα
, cum aliis recepit Blomfieldius, spreto, quod Porsonus dedit,
ὅρκος, πῆγμα γενναίως παγέν
, scilicet quia negabat
πῶς ἄν
apud Aeschylum
utinam
significare. At inepte addidisset Aeschylus
γενναίως παγέν
, si quaereret chorus, quid prodesse iusiurandum posset. Hoc potius dicit, atque utinam iusiurandum, firmamentum generose firmatum, medelam afferre possit! quo indicat, quamvis sanctissimum iusiurandum tamen nihil profuturum esse.
1157

1158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-692

παιώνιος
παιώνιον
Ven. Flor. Vict.
παιώνιος
Farn. Elmsleio teste, non enim adnotavit Bekkerus. Praestat fortasse
παιώνιος
. θαυμάζω δέ σε Deinde
θαυμάζω δέ σε
, ut Blomfieldius ait, scribendum coniecit Auratus.
1158

1159. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-693

περάν τε Permira est Blomfieldii adnotatio, “Elmsleius ad Sophocl. Oed. T. 867. citat
πόντου πέρα τραφεῖσαν
, nescio quare, quum satis recte dicatur
πέραν
pro
κατὰ πέραν
, quae vox occurrit v. 183.
Χαλκίδος πέραν ἔχων
.” Si
πέραν
et illic (v. 178.) et hic substantivum esse putaret, Supplicum v. 249. afferre debebat,
τίς γὰρ ἐλθὼν ἐκ πέρας Ναυπακτίας
. At
πέραν
in utroque Agamemnonis versu adverbium est, quod hic quidem nullo pacto
πέρα
dici potuit. V. ad Soph. Oed. Col. v. 885. Ceterum inanes interpretum de sequentibus verbis dubitationes iam olim sustuli remota quae post
πόλιν
posita erat virgula. Miror, inquit, te transmarinam de peregrina urbe sic loqui ut si praesens fuisses.
1159

1161-1164. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-694

NA Hi versus hoc ordine vulgo leguntur,
ΚΑ. μάντις μ' Ἀπόλλων τῷδ᾽ ἐπέστησεν τέλει. προτοῦ μὲν αἰδὼς ἦν ἐμοὶ λέγειν τάδε. ΧΟ. μῶν καὶ θεός περ ἱμέρῳ πεπληγμένος; ἁβρύνεται γὰρ πᾶς τις εὖ πράσσων πλέον.
Ordinem a me restitutum, quem res ipsa poscit, secuti sunt Blomfieldius aliique. In Farn. vulgatus ordo est, sed ut ante
προτοῦ
et
ἁβρύνεται
chori, ante
μῶν
Cassandrae sit nomen adscriptum.

1164. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-695

ἁβρύνεται
ἁβρύνεται
Farn. Quod dictura erat vel certe in mente habebat Cassandra, nunc se infortunatam et propinquam morti non habere caussam cur celet ista, id chorus occupans dicit nimirum quivis fastidiosior est, quum prospera gaudet fortuna. At, inquit Cassandra, tamen, quamvis fastidiosa essem, ille urgebat, vehementem erga me spirans amorem. Similiter v. 1194. dicit
ἄσπονδον Ἄρην φίλοις πνέουσαν
. Non recte Auratus v. 1165.
ἐμοῦ
vel
ἐμὴν
scribendum putabat.
1164

1166. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-696

ἔχθεσιν Libri
ἔχθεσιν νόμων
. Elmsleius ad Aristoph. Acharn. v. 733. et ad Eur. Med. v. 1042.
ἔχθεσιν
scribendum contendit, recte, ut videtur. Sed quod pro
νόμων
coniecit Butlerus,
γάμων
, non debebat Blomfieldius recipere.
Νόμος
quid sit declarant haec Homeri Il. IX. 133.
μήποτε τῆς εὐνῆς ἐπιβήμεναι ἠδὲ μιγῆναι, ᾗ θέμις ἀνθρώπων πέλει, ἀνδρῶν ἠδὲ γυναικῶν,
quae paene iisdem verbis repetuntur v. 275. et XIX. 176.
1166

1170. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-697

ἄνατος Libri
ἄνακτος
. In Farn. glossa
ἤγουν πῶς ὀργῆς ἐπειράθης τοῦ Ἀπόλλωνος
. Canterus
ἄνατος
emendavit: item Dawesius Misc. crit. p. 234. (418. ed. Kidd.). Male vero Schaeferus in Melet. crit. p. 137. hunc versum afferens
Λοξίου
exhibuit. Blomfieldius quum legendum censebat
Λοξίου κότου
, non cogitavit id propter insuavem sonum consulto declinasse poetam videri.
1170

1171. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-698

οὐδέν πω Libri
οὐδὲν οὐδέν
. Emendavit Canterus.
1171

1175. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-699

φροιμίοις δυςφροιμίοις
φροιμίοις ἐφημίοις
Ven. Flor. et ad ultimam syllabam
οις
supra adscripto
οις
Farn.
φροιμίοις ἐφημίοις
Vict. Alii alia coniecerunt, quae non est operae pretium commemorare. Apparet vocabulum quod Aeschylus scripserat intercidisse eo quod oculi librarii aberraverunt ad sequentis versus finem. Quid scripserit Aeschylus certo dici non potest: posui quod optimum videretur,
φροιμίοις δυςφροιμίοις
.
1175

1176. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-700

μαρτύριον ὁρᾶτε; Habent libri
μαρτύριον ὁρᾶτε
. Recte autem in edd. vett. interrogandi signum appositum est. Schützio
ὁρᾶτε
imperativus esse videbatur. Aptior et fortior est ad animos commovendos interrogatio. Nam si iubet videre, spectatores quoque oculos illuc advertunt, quumque nihil conspexerunt, tum demum solam illa fatidicam virginem cernere intelligunt. Si autem interrogat, ipsa quaestio statim prodit ipsam videre quod alii non videant: quo statim horror animos corripit.
1176

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

1056-1176. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-593

Kommos, welcher die Vorgänge im Innern des Hauses gewissermafsen auf die Bühne verlegt, bestehend aus drei Teilen. Im ersten Teile (1056-1100), welcher die Vorbereitung der blutigen That beschreibt, spricht der Chor (d. i. Chorführer) nur in Trimetern, während die Partieen der Kasandra melisch sind. Kasandra steigt jetzt vom Wagen. Über d ᾶ zu Eum. 844. -
1

1058. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-594

ἀνωτότυξας wie ἔφευξας 1307, μύζοιτε Eum. 118 , ὤζεις 124, οἰμώζειν υ. α.

1059. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-595

θρηνητοῦ τυχεῖν, dafs er an einem θρήνος teilnimmt. Ihm kommt der Päan zu. Vgl. Stesichor. frg.50 Bgk. μάλα τοι μελιστᾶν παιγμοσύνας τε φιλεὶ μολπάς τ᾿ ᾿Απόλλων· κάδεα δὲ στοναχάς τ᾿ ᾿Αίδας ἔλαχεν.

1063. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-596

οὐδὲν προσήκοντα, „der sich nicht ziemt" statt, für den es sich nicht ziemt", die persönliche Konstruktion wie bei ἀνάξιός αναζιος εἰμι oder κρείσσων γὰρ ἦσθα μηκέτ' ὢν ἢ ζῶν τυφλός Soph. Oed. T. 1368 oder αἰδὼς δ᾽ οὐκ ἀγαθὴ κεχρημένῳ ἀνδρὶ παρεῖναι Hom. ρ 347.

1065. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-597

ἀγυιᾶτα: über ᾿Απόλλων ἀγνιεύς oder ἀγυιάτης zu 90. Das Symbol desselben war eine kegelförmige Säule (Harpokr. unter ἀγνιᾶς und Hesych. unter ἀγνιεύς). ἀπόλλων ἐμός, für mich ein ἀπόλλων d. i. ἀπολλύων, an mir hat er seinen Namen wahr gemacht. Vgl. zu 517 und 688. Eur. frg. 781, 11 ὦ καλλιφεγγὲς Ἥλι᾽, ὥς μ᾿ ἀπώλεσας καὶ τόνδ᾽· ᾿Απόλ λων δ᾽ ἐν βροτοῖς ὀρθῶς καλῇ, ὅστις τὰ σιγῶντ᾽ ὀνόματ᾿ οἶδε δαιμόνων, Archiloch. frg. 27 Bgk. ἄναξ " Απολλον, καὶ σὺ τοὺς μὲν αἰτίους πήμαινε καί σφεας ὄλλυ᾽ ὥσπερ ὀλλύεις.

1066. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-598

οὐ μόλις, nicht zur Not, sondern ganz und gar. Vgl. Eum. 866 , Eur. Hel. 334 θέλουσαν οὐ μόλις καλεῖς. 1210 f. - T τὸ δεύτερον: vgl.

1068. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-599

τὸ θεῖον, divinatio.

1072. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-600

Der Chor beantwortet πρὸς ποίαν στέγην als wirkliche Frage.

1075-1076. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-601

μὲν οὖν, immo vero (,,die richtige Bezeichnung des Hauses ist vielmehr μισόθεον" κτέ.). συνίστορα regiert wie συνειδότα den Akk. πολλὰ αὐτόφονα κακὰ καρατόμα (viele Greuel von Verwandtenmord, von Halsabschneiden). Vgl. Cho. 23 χοὰς προπομπός, Pers. 984 μύρια μύρια πεμπαστάν, Prom. 935 ἄπορα πόριμος, Soph. Ant. 787 καὶ σ᾽ οὔτ᾽ ἀθανάτων φύξιμος οὐδείς. Kasandra denkt, wie 1081 zeigt, vorzugsweise an das Gastmahl des Thyestes. Vgl. Soph. Εl. 10 πολυφθόρον τε δῶμα Πελοπιδῶν τόδε, 1497 ἦ ἡ πᾶσ᾽ ἀνάγκη τήνδε τὴν στέγην ἰδεῖν τὰ τ᾿ ὄντα καὶ μέλλοντα Πελοπιδῶν κακά. καρατόμα vgl. die Note zu 1595. Zu
2

1077. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-602

ἀνδροσφαγεῖον καὶ πεδορραντήριον, wo von Menschenblut der Boden trieft. Vgl. Hom. 1 420 δάπεδον δ᾽ ἅπαν αἵματι θύεν. Zu ἀνδροσφαγεῖον vgl. Bekk. Anecd. I p. 28 ἀνδροκτονεῖον· ὁ τόπος ἔνθα οἱ ἄνθρωποι ἀποθνήσκουσι.

1079. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-603

εἶναι am Ende des Satzes und an der Spitze des Verses wie 1123, Cho. 873 . ματεύει κτέ., sie ist nicht auf falscher Fährte, sondern sucht da, wo sie finden wird.

1080. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-604

Warum sollte ich nicht Mord finden, da ich solche Wahrzeichen habe?

1081. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-605

Von dem aktivischen κλαιόμενα ist der Akk. σφαγὰς κτἑ. abhängig. τάδε: sie zeigt hin nach den Gestalten: „sieh da die Kinder". Zu der Vision vgl. 1216 ff.

1083-1084. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-606

Der Chorführer weist die grauenvolle Erinnerung ab: „du bist eine Seherin; aber für die Vergangenheit brauchen wir keine Propheten". dé kann an vierter Stelle stehen, wenn die vorhergehenden drei Wörter ein einheitliches Satzglied bilden wie 1352 τὸ μὴ μέλλειν δ᾽, Cho. 924 τὰς τοῦ πατρὸς δὲ, Eum. 541 ἐς τὸ πᾶν δὲ, Pers. 721 πεζὸς ἢ ναύτης δὲ, Sept. 175 τὰ τῶν θύραθεν δὲ, Suppl. 204 τὸ μὴ μάταιον δὲ, Soph. Οed. Τ. 1282 ὁ πρὶν παλαιὸς δ᾽ ὄλβος υ. α.

1085. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-607

τί ποτε μήδεται; τί. μήδεται; d. i. οὐ κλυτὰ μήδεται ἡ Κλυταιμήστρα. Vgl. zu 11 u. Hom. 1 429 κείνη (nämlich Κλυταιμήστρη δολόμητις) ἐμήσατο ἔργον ἀεικές, κουριδίῳ τεύξασα πόσει φόνον. .. :

1089-1090. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-608

ἀλκὰ ἀποστατεῖ ohne Beziehung auf bestimmte Personen (Orestes): zur Abwehr ist niemand da. Vgl. Cho. 821 f.

1092. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-609

ἐκεῖνα: τὰ περὶ Θυέστου Schol.
3

1094-1095. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-610

4
Ζυ τόδε τελεῖς kommt die Erklärung: „du wirst den eigenen Gemahl im Bade wie soll ich es zu Ende sagen?"

1097-1098. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-611

„Eine Hand um die andere langt Darreichungen hervor." Kasandra sieht, wie Dienerinnen, welche Klytämestra vorher beauftragt hat, die verschiedenen Mordwerkzeuge, das Netz, das Beil, in das Badezimmer hereinreichen.

1099-1100. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-612

νῦν γὰρ κτέ., nunc enim, si ante visa est aenigmata dicere, magis obscura loquitur (Hermann). Andere erklären (mit Pauw): oracula per et propter aenigmata obscura.

1101-1128. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-613

zweiter Teil: Ausführung der That (da Visionen der Seherin die Vorgänge im Innern des Hauses verkünden, darf es nicht befremden, dafs erst 1342 der Weheruf des getroffenen Agamemnon erschallt). Die Trimeter scheint der Chorführer, die melische Partie der Gesamtchor vorzutragen.
5

1103. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-614

6
„Oder spannt ein Netz aus die eheliche Gemahlin, welche mitwirkt mit den Erinyen ( δάμαρ ξύνευνος ἁ ξυναιτία κυσὶν Αιδου)? Deren nimmer satter Chor soll dem Geschlechte seinen Gesang anstimmen zu dem fluchwürdigen Opfer." Ζα κυσὶν ῞Αιδου vgl. Cho. 923 , 1052 μητρὸς ἔγκοτοι κύνες, Soph. El. 1388 ἄφυκτοι κύνες, Eur. Εl. 1342 κύνας τάσδ᾽ ὑποφεύγων στεῖχ᾽ ἐπ᾿ ᾿Αθηνῶν. Zur Erklärung dient Eum. 246 . Ζυ στάσις (wie Eum. 311 ) .. κατολολυξάτω κτέ. vgl. 1185 ff. Die Erinyen werden befriedigt, weil die Frevelthat des Atreus gesühnt wird. Vgl. 1216 ff., 1577 ff. Der Gen. θύματος steht unter dem Einflusse der Präposition κατά. Zu der Bedeutung von λευσίμου vgl. καταλεύσιμος, das Deinarchos nach der Angabe des Suidas und Photios im Sinne von ἄξιος τοῦ καταλευσθῆναι gebraucht hat. "

1108-1109. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-615

Was willst du mit der Erinys da, die dem Hause ihren Gesang anstimmen soll? Nicht erheitert mich deine Rede."

1110. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-616

7
„Zum Herzen dringt der Blutstropfen, der, an eine gefährliche Stelle treffend, ans Ziel kommt mit den Strahlen des untergehenden Lebens; schnell aber schreitet das Verderben" d. h. „vor Entsetzen dringt das Blut mir zum Herzen zurück so, wie es unter Umständen plötzlichen Tod (Herzschlag) zur Folge hat." Wir sagen „die Angst will mir das Herz abdrücken" oder ,,ich meine, das Herz muſs mir springen".

1116. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-617

8
Kasandra hat die Vision, wie Klyt. das ausgespannte Todesnetz in den Händen auf Agamemnon losstürzt. Die beiden ausgestreckten Hände sind die schwarzen Hörner, so daſs das Ding als ein schwarzgehörntes, Klyt. selbst als ein wildwütender Stier erscheint, welcher mit seinen Hörnern auf eine wehrlose Kuh losstürzt, und ἄπεχε τᾶς βοὸς τὸν ταῦρον ist gleichsam der Ausruf eines Hirten, der seinem Genossen zuruft: „halte den Stier dort ab von der Kuh", in demselben Augenblick gesprochen, wo Klyt. auf Agamemnon dreinfährt.

1120-1121. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-618

„Einer meuchelmordenden Badewanne Geschichte erzähle ich dir."

1122. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-619

γνώμων ἄκρος wie τοξότης ἄκρος 633, μάντις ἄκρος Soph. El. 1499. ..

1123. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-620

προσεικάζω: vgl. zu Cho. 12 .

1124. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-621

„Welche gute Kunde wird auch je den armen Sterblichen aus Sehersprüchen zu teil? Durch die mannigfache Verkündigung schlimmen Wehs erwecken die Orakelsprüche Prophetenfurcht (Ehrfurcht vor den Propheten)." κακᾶν δυᾶν ist vo η πολυεπεῖς wie etwa Soph. Oed. T. 83 δάφνης von πολυστεφής abhängig. Zum Gedanken vgl. Hom. A 107 αἰεί τοι τὰ κάκ᾿ ἐστὶ φίλα φρεσὶ μαντεύεσθαι, ἐσθλὸν δ᾽ οὔτε τί πω εἶπας ἔπος οὔτε τέλέσσας. Ungünstige Urteile über die menschliche Seherkunst finden sich öfter bei den Tragikern, z. B. Soph. Oed. T. 498 ff. Das Treiben bettelnder χρησμολόγοι kennt man aus Aristoph. Vö. 960 ff. Vgl. zu 1194. - τέχναι wie 260, 1208. φέρουσιν ( ὥστε) μαθείν, bringen in das Herz.
9

1129-1176. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-622

dritter Teil: Schicksal und Anteil der Kasandra. Die Chorpartieen scheinen Halbchöre vorzutragen, jedes Strophenpaar ein Halbchor.

1130. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-623

κακόποτμοι τύχαι: zu 245.

1131-1132. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-624

10
„In den Mischkrug, in welchem du die Schicksale der Seher mischest, hast du auch mein Los hineingegossen." Auch mir war es beschieden, nur Unglück zu weissagen, und das jetzige Unglück habe ich vorhergesehen; aber wie du den Sehern Unglauben entgegenbringst, so hat man auch mir nie geglaubt.

1133. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-625

11
ποὶ δεῦρο wie Eur. Iph. T. 77 ὦ Φοίβε, ποὶ μ᾽ αὖ τήνδ᾽ ἐς ἄρκυν ἤγαγες;

1134. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-626

τί γάρ; τί γὰρ ἄλλο; Schol. Vgl. 1238, Cho. 879 .

1135. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-627

φρενομανής θεοφόρητος, divino furore percita.

1136. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-628

αὐτᾶς (ipsius) für σεαυτᾶς wie 1296, vgl. 827.

1137. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-629

νόμον ἄνομον, ᾠδὴν ἀηδῆ Schol., eine unselige Weise. Vgl. 1545, Prom. 935 ἀπόλεμος πόλεμος, Pers. 680 νᾶες ἄναες, Cho. 42 χάριν ἄχαριν, Eum, 460 ἄπολιν Ἰλίου πόλιν, 1034 παῖδες ἄπαιδες u. a.

1139. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-630

12
,,wie eine Nachtigall, die unersättlich ist in ihren Klagen, indem sie in ihrem verstörten Sinn den Itys bejammert ihr von Leiden umblühtes Dasein über." Die Nachahmung des Vogelrufs mit " Ἴτυν Ἴτυν auch Soph. El. 148 ἃ Ἴτυν, αἰὲν Ἴτυν ὀλοφύρεται, Eur. frg. 775, 28 Ν. ὀρθρευομένα γόοις Ἴτυν Ἴτυν πολύθρηνον. Die unablässige Klage der Nachtigall ( παῖδ᾽ ὀλοφυρομένη Ἴτυλον φίλον) benützt schon Hom. τ 518 ff. zum Vergleiche. Nach der Sage, die Homer noch nicht kennt, that der thrakische König Tereus, welcher Prokne, die Tochter des attischen Königs Pandion, zur Gemahlin hatte, der Schwester seiner Gemahlin Philomele Gewalt an und schnitt ihr die Zunge aus. Philomele teilte die That ihrer Schwester durch ein Gewebe mit, Prokne aber schlachtete ihren Sohn Itys und setzte ihn dem Tereus als Speise vor. Da dieser das greuliche Mahl erkannte, wollte er sich an den Schwestern rächen; Zeus aber verwandelte sie in Nachtigall und Schwalbe, den Tereus aber in einen Wiedehopf und noch jetzt verfolgt der Wiedehopf die beiden Vögel und die abgeschnittene Zunge verrät sich in der Stimme der Schwalbe (Schol. zu Soph. El. a. O.). – ἀμφιθαλή βίον Akk. der Zeit wie μήκος 2.
13

1142. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-631

14
Kasandra weist die Vergleichung mit der Nachtigall zurück und findet deren Los beneidenswert im Vergleich mit dem ihrigen.

1144. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-632

15
περέβαλον wie Eum. 637 περεσκήνωσεν, wozu der Schol. be-merkt: πρὸς (d. i. τὸ χ πρὸς) τὴν συναλοιφὴν τῆς περί καὶ τὴν συζιγίαν τοῦ ῥήματος. Krüger II 12, 2, 11.

1146-1147. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-633

16
Aus περέβαλον ergänzt sich zu αἰῶνα ein entsprechendes Verbum. - γλυκὺν κλαυμάτων διαί: sie geniefst die Wonne der Thränen, vgl. Hom. 8 102 γόῳ φρένα τέρπομαι. δορί, ἔγχει, Waffe, ἀμφιτόμῳ βελέμνῳ 1497, τῷ πελέκει Schol., vielmehr Schwert nach 1530, 1261, Cho. 1009 . Vgl. Einl. S. 3 N.
17

1150-1151. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-634

,,Deine schrecklichen Weissagungen strömst du aus in schaurigem Klange zugleich mit schicksalverkündenden Weisen.“ δυσφάτῳ κλαγγᾷ bezieht sich auf das schauerliche σχισμὸς ἀμφήκει δορί und μοιριδίοις auf μίμνει, das s. v. a. εἶμαρται, πέπρωται bedeutet.

1153-1154. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-635

„Woher hast du die Unheil verkündenden Mafse deiner prophetischen Melodie?" ὁδός wie οἶμος ἀοιδός Hom. Hymn. auf Herm. 451, ἐπέων οἶμος Pind. Οl. IX 47, θεσφάτων ἐμῶν ὁδόν Eur. Phoen. 911, λόγιον ὁδόν Aristoph. Ri. 1015.

1158. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-636

ἠνυτόμαν, ηυξόμην Schol.

1159. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-637

Vgl. Pind. Pyth. ΧΙ 19 ὁπότε Δαρδανίδα κόραν Πριάμου Κασάνδραν πολιῷ χαλκῷ σὺν ᾿Αγαμεμνονία ψυχᾶ πόρευσ᾽ Αχέροντος ἀκτὰν παρ εὔσκιον νηλὴς γυνά. ψηλης

1161-1162. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-638

τορὸν ἄγαν, keine rätselhaften und unverständlichen Worte wie vorher (1091, 1099f., 1122). νεογνός ist zweisilbig, wie νεοθήλου Eum. 453, νεοπαθής ebd. 517, νεανίδων ebd. 957, νεανίας Eur. Phoen. 147, νεανιῶν Aristoph. Wesp. 1069, νεανικήν ebd. 1067 dreisilbig, Neo πτόλεμος Soph. Phil. 4 u. ö. viersilbig. Vgl. Hom. ζ 300 ῥεῖα δ᾽ ἀρίγνωτ᾽ ἐστὶ καὶ ἂν πάις ἡγήσαιτο νήπιος.

1163-1164. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-639

18
Ich bin wie von dem Bisse einer giftigen Natter gestochen, da sie im Schmerzgefühl ihres Schicksals klägliche Laute ertönen läfst ( θρεομένης αὐτῆς).

1165. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-640

19
θρᾶγμα, τάραγμα wie Prom. 655 θρᾶξαι φρένας. Vgl. Soph. Ant. 1095 ταράσσομαι φρένας, Cho. 1054 .

1166. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-641

ἰὼ πόνοι in dem Sinne wie φεῦ φεῦ ὦ πόνοι βροτῶν δύσπονοι Soph. Ant. 1276 .

1167. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-642

πρόπυργοι, vor den Mauern. Vgl. Hom. 545 ἐκ πόλιος δ᾽ ἄξοντο βόας καὶ ἴφια μῆλα κτέ., Φ 131 ff. Blomfield versteht sacra pro turribus facta i. e. pro salute urbis.
20

1170. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-643

21
Vgl. Anhang und zu 1589. – ἔχειν ὥσπερ οὖν ἔχει, eine Ausdrucksweise die durch Verschweigen das Schlimmste andeutet, vgl. 1287 πράξασαν ὡς ἔπραξεν, Soph. Oed. Τ. 1376 βλαστοῦσ᾽ ὅπως ἔβλαστε, Oed. Κ. 273 ἱκόμην ἵν᾽ ἱκόμην, 336 εἴσ᾽ οὗπερ εἰσί, Eur. Εl. 85, Iph. T. 692 πράσσονθ᾽ ἃ πράσσω, Εl. 289 ἔκυρσεν ὡς ἔκυρσεν, Οr. 660 ἐμοῦ πράσσοντος ὡς πράσσω τὰ νῦν, Οr. 79 ἔπλευσ᾽ ὅπως ἔπλευσα, Tro. 630, Iph. Τ. 575 ὄλωλεν ὡς ὄλωλεν u. a., vgl. zu Med. 889.

1171. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-644

22
θρόμβους, αἵματος. Εum. 164, 184. Eine Blutlache wird alsbald von mir auf dem Boden sein.

1172. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-645

23
ἑπόμενα, congruentia, convenientia ut Pind. Ol. II 22 (Klausen).

1173. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-646

κακοφρονῶν, der dir übel mitspielt.

1174. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-647

ὑπερβαρὴς ἐμπίτνων: vgl. Pers. 518 ὦ δυσπόνητε δαίμον, ὡς ἄγαν βαρὺς ποδοῖν ἐνήλου παντὶ Περσικῷ γένει, Soph. Ant. 1346 ἐπὶ κρατί μοι πότμος δυσκόμιστος εἰσήλατο. Die mangelhafte Responsion verbessert Meineke mit ὑπέρβριθυς ἐπεμπίτνων. Vielleicht aber ist im stroph. V. 1163 nach G. Hermanns Vermutung δάκει für δήγματι zu setzen. Die Bildung von ὑπερβαρής ist mit der von ὑπερβριθής ( Soph. Ai. 951 ) zu vergleichen.