Aeschylus Agamemnon 83

Ioannes Sanravius (Translator)

Tu uerò Tyndari
95
Filia, regina Clytemnestra
Quid opus sit, quid noui, quidue fentiens, cuius nuncij
Persuasione immittens uaticinaris.
Omniū deorŭ patriorū, excellentißimoru, terrestrium,
Cœlestiumą; ac forenfiu are donis fplendēt.
100
Alia aliunde ex lato cœlo lampas oritur,
Infecta unctione caſta,
Delicatis, non fraudulentis confolationibus,
Libo ex feceffu regio: hoc dices quod et fieri potest
Et fas laudare, Peang; fiat huius cure,
105
Que nunc mala mente est,
Tunc uerò feruens admodum appares.
Spes arcet inexplebilem curam,
Animiuoram mentem doloris.
Poſsum narrare uifum in uia robur
110
Aufpicatum uirorum

Agamemnon. Aeschylus. Ioannes Sanravius (Translator). Basileae. 1555.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Funding provided by Schmidt Sciences.

Current edition Experimental

Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) (Latin) (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)
Ἀγαμέμνων First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 104-257 focus
Ἀγαμέμνων Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 104-257 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 83 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 83 focus
σὺ δέ, Τυνδάρεω
θύγατερ, βασίλεια Κλυταιμνήστρα,
τί χρέος; τί νέον; τί δ᾽ ἐπαισθομένη,
85
τίνος ἀγγελίας
πειθοῖ περίπεμπτα θυοσκεῖς;
πάντων δὲ θεῶν τῶν ἀστυνόμων,
ὑπάτων, χθονίων,
τῶν τ᾽ οὐρανίων τῶν τ' ἀγοραίων,
90
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) Experimental (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 83 focus
Σὺ δέ, Τυνδάρεω -ρεα -ρεου
θύγατερ, βασίλεια Κλυταιμήστρα,
τί χρέος ; τί νέον ; τί δ' ἐπαισθομένη,
τίνος ἀγγελίας
85
πειθοῖ περίπεμπτα θυοσκεῖς θυοσκινεῖς ;
πάντων δὲ θεῶν τῶν ἀστυνόμων,
ὑπάτων, χθονίων, τῶν τε θυραίων τ' οὐρανίων
τῶν τ' ἀγοραίων,
βωμοὶ δώροισι -ροις φλέγονται·
90
ἄλλη δ' ἄλλοθεν οὐρανομήκης
λαμπὰς ἀνίσχει, φαρμασσομένη
χρίματος χρήμ- χρίσμ- ἁγνοῦ
μαλακαῖς ἀδόλοισι παρηγορίαις,
πελανῶν... βασιλείων -λάνῳ (-λανῶ Μ)... -λείῳ.
95
Τούτων λέξασ' ὅ τι καὶ δυνατὸν
καὶ θέμις αἴνει αἰνεῖν εἰπεῖν, παιών τε γενοῦ
τῆσδε μερίμνης, ἣ νῦν τοτὲ μὲν
κακόφρων τελέθει, τοτὲ δ' ἐκ θυσιῶν
ἃς ἀναφαίνεις ἀγανὰ φαίνεις φαίνει φαίνουσ' ἐλπὶς ἀμύνει
100
τὴν θυμοβόρον
λύπης φρενὶ φροντίδ' ἄπληστον
φροντίδ' ἄπληστον τὴν θυμοβόρον λύπης φρένα
.
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 83 focus
σὺ δέ, Τυνδάρεω
θύγατερ, βασίλεια Κλυταιμήστρα,
τί χρέος; τί νέον; τί δ᾽ ἐπαισθομένη,
85
τίνος ἀγγελίας
πειθοῖ περίπεμπτα θυοσκεῖς;
πάντων δὲ θεῶν τῶν ἀστυνόμων,
ὑπάτων, χθονίων,
τῶν τ᾽ οὐρανίων τῶν τ᾿ ἀγοραίων,
90
βωμοὶ δώροισι φλέγονται·
ἄλλη δ᾽ ἄλλοθεν οὐρανομήκης
λαμπὰς ἀνίσχει,
φαρμασσομένη χρίματος ἁγνοῦ
μαλακαῖς ἀδόλοισι παρηγορίαις,
95
πελάνῳ μυχόθεν βασιλείῳ.
τούτων λέξασ᾽ ὅ τι καὶ δυνατὸν
καὶ θέμις αἰνεῖν,
παιών τε γενοῦ τῆσδε μερίμνης,
ἢ νῦν τοτὲ μὲν κακόφρων τελέθει,
100
τοτὲ δ᾽ ἐκ θυσιῶν ἀγανὰ φαίνεις
ἐλπὶς ἀμύνει φροντίδ᾽ ἄπληστον
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 83 focus
σὺ δὲ Τυνδάρεω θύγατερ, βασίλεια Κλυταιμήστρα,
τί χρέος; τί νέον; τί δ᾽ ἐπαισθομένη,
85
τίνος ἀγγελίας πειθοῖ περίπεμπτα θυοσκεῖς;
πάντων δὲ θεῶν τῶν ἀστυνόμων,
ὑπάτων, χθονίων, τῶν τε θυραίων τῶν τ᾽ ἀγοραίων
90
βωμοὶ δώροισ ι φλέγονται: βωμοὶ δώροισι⟨ν⟩ φλέγονται·
ἄλλη δ᾽ ἄλλοθεν οὐρανομήκης λαμπὰς ἀνίσχει
φαρμασσομένη χρίματος ἁγνοῦ
μαλακαῖς ἀδόλοισι παρηγορίαις,
95
πελανῶι μυχόθεν βασιλείωι.
τούτων λέξασ᾽ ὅτι καὶ δυνατὸν
καὶ θέμις, αἴνει παιών τε γενοῦ τῆσδε μερίμνης,
ἣ νῦν τοτὲ μὲν κακόφρων τελέθει,
100
τοτὲ δ᾽ ἐκ θυσιῶν ἃς ἀναφαίνεις
ἐλπὶς ἀμύνει φροντίδ᾽ ἄπληστον
καὶ θυμοβόρον φρενὶ λύπην.
Aeschyli Agamemnon (OCR draft) Experimental (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 83 focus
σὺ δέ, Τυνδάρεω
θύγατερ, βασίλεια Κλυταιμήστρα,
85
τί χρέος; τί νέον; τί δ᾽ ἐπαισθομένη,
τίνος ἀγγελίας
πειθοῖ περίπεμπτα θυοσκεῖς;
πάντων δὲ θεῶν τῶν ἀστυνόμων,
ὑπάτων χθονίων,
90
τῶν τ᾽ οὐρανίων τῶν τ᾽ ἀγοραίων,
βωμοὶ δώροισι φλέγονται·
ἄλλη δ᾽ ἄλλοθεν οὐρανομήκης
λαμπὰς ἀνίσχει
φαρμασσομένη χρίματος ἁγνοῦ
95
μαλακαῖς ἀδόλοισι παρηγορίαις,
πελάνωι μυχόθεν βασιλείωι.
Translations (9)
Agamemnon Perseus (Aeschylus. The poetical works of Robert Browning, Volume 13. Browning, Robert, translator; Berdoe, Edward, editor. London: Smith, Elder and Co., 1889.) — 104-257 focus
The Agamemnon (OCR draft) Experimental (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 83 focus
But thou, daughter of Tyndarus, Queen Clytemnestra, what means this? what new event? what is it that thou hast heard, and on the faith of what tidings art thou burning incense sent around 2 ? and the altars of all our city-guarding gods, of those above and those below, gods of heaven and gods of the forum, are blazing with offerings: and in different directions different flames are streaming upward, high as heaven, drugged with the mild unadulterated cordials of pure unguent, with the royal cake, brought from the inmost cells 3 . Concerning these things tell one both what is possible and lawful for thee to say 4 , and become thou the healer of this distracting anxiety, which now one while is full of evil thought, but at another time, because of the sacrifices, hope blandly fawning 1 upon me repels the insatiate care, the rankling sorrow that is preying upon my heart. I am 2
AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 83 focus
vigueur qu'un enfant, il erre ainsi qu'un songe apparu en plein jour.

A toi de parler, fille de Tyndare, reine Clytemnestre : qu'y a-t-il ? qu'as-tu donc appris ? sur la foi de quel message tes ordres vont-ils partout provoquer des sacrifices ?

Tous les dieux de la ville, dieux du ciel et des enfers, dieux de la maison et de la place publique 1 , voient leurs autels chargés de tes dons.

Et, de tous côtés, jaillit jusqu'au ciel, au stimulant appel d'une huile sainte dont la douceur n'est pas trompeuse 2 , la flamme des offrandes royales tirées du fond du palais.

De tout cela daigne me dire ce qu'il m'est possible et permis d'apprendre, et guéris mon âme anxieuse, qui
Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 83 focus
—But what tidings,
What circumſtances of fair event hath reach’d
80
Thy royal ears, daughter of Tyndarus,
Inducing thee to ſend the victims round?
Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 83 focus
Che è mai l'uom decrepito? Quando
già secca è la fronda, cammina
90
su vie di tre piedi:
né piú saldo che parvolo, vagola
come sogno che appaia nel giorno.
Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 83 focus
wankt dahin, dreifüßig, schwach und kindisch,
schwankes Traumgebild am hellen Tag.
85
Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Anna Swanwick, 1886.) — 83 focus
CLYTEMNESTRA
Men of our city, Argive elders here,
I shame not in your presence to avow
My wifely temper ; bashful Fear in time
From mortals dieth : not by others taught,
But from myself, the wretched life I'll tell
'Twas mine to lead while this man was at Troy.
First, for a woman severed from her mate,
To sit forlorn at home is grievous woe,
Hearing malignant murmurs manifold.
One courier comes, another in his train
Worse tidings brings to echo through the house ;
And as for wounds, had my dear lord received
As many as report kept pouring in,
A net methinks had not been more transpierced.
Or had he died oft as reported then,
A second triple-bodied Geryon, 1
†A threefold cloak of earth he must have donned, 2
Enduring death in every form he wore.
Thus harassed by these ever-rife reports,
Full often from my neck have forceful hands
Seized and untied the beam-suspended noose.
And for this cause our son, pledge of our troth,
Of mine and thine, stands not beside me now,
As stand he should, Orestes. Marvel not,
For him thy trusty spear-guest nourisheth ; 1
Strophius, the Phocian, who hath me forewarned
Of twofold peril, thine 'neath Ilion's wall,
And next lest clamour-fostered Anarchy
Hazard the plot, for 'tis with men inborn
To trample further him already down.
This pretext, trust me, carries no deceit.
But for myself the gushing founts of grief
Are all dried up, no single tear is left;
Sore with late watching are my weary eyes,
Weeping the fiery beacons set for thee
Neglected ever. Often from my dreams
Was I awakened by the tiny hum
Of buzzing gnat, seeing, endured by thee,
More woes than could have filled mine hour of sleep.
These sorrows past, now with a heart unwrung
I hail my husband, watchdog of the fold,
Sure forestay of the ship; of lofty roof
Pillar firm based ; Sire's sole-begotten child ;
Land beyond hope looming to mariners;
Day after storm most brilliant to behold;
To thirsty wayfarer clear gushing spring.
Sooth, sweet it is to 'scape from harsh constraint;
With such addresses do I honour him.
Let Envy stand aloof! for we have borne
Ere this full many a woe. Now dear my lord
Come from thy car; but on the ground, O King,
Plant not the foot that trampled Ilion.
Maidens, why tarry ye, whose duty 'tis
With carpets to bespread his stepping-floor ?
Swift, purple-strew his passage to a home
Unlooked for, e'en as Justice may conduct;
What further she decreeth with the gods,
887
Thought, not by sleep o'ermastered, shall dispose.
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 83 focus
But thou, O child of Tyndareus,
Queen Clytemnestra, speak! and say
What messenger of joy to-day
Hath won thine ear? what welcome news,
That thus in sacrificial wise
115
E'en to the city's boundaries
Thou biddest altar-fires arise?
Each god who doth our city guard,
And keeps o'er Argos watch and ward
From heaven above, from earth below—
120
The mighty lords who rule the skies,
The market's lesser deities,
To each and all the altars glow,
Piled for the sacrifice!
And here and there, anear, afar,
125
Streams skyward many a beacon-star,
Conjur'd and charm'd and kindled well
By pure oil's soft and guileless spell,
Hid now no more
Within the palace' secret store.
130
O queen, we pray thee, whatsoe'er,
Known unto thee, were well revealed,
That thou wilt trust it to our ear,
And bid our anxious heart be healed!
That waneth now unto despair—
135
Now, waxing to a presage fair,
Dawns from the altar Hope—to scare
From our rent hearts the vulture Care.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.) — 83 focus
Auf, Tyndaros' Kind,
O Königin, sprich, Klytämnestra: was ist's?
Was Neues geschah? Was vernahm dein Ohr?
Auf welches Gerücht
85
Dich stützend, erregst du die Opfer umher? 1
Denn den Göttern gesammt, den Behütern der Stadt
Und der Tiefen und Höh'n
Und des Markts und Olymps, flammt jeder Altar
Von duftenden Opfergeschenken.
90
Und von hier und von dort, zu dem Himmel empor,
Wallt leuchtende Glut,
Balsamisch getränkt mit des heiligen Oels
Süßathmendem, lauterem, labendem Born,
Mit der Spende vom Königeshause.
95
So sage mir denn, was du kundthun darfst
Und zu melden vermagst,
Und wehre der Angst und banne die Qual,
Die jetzt das Gemüth uns feindlich befällt;
Doch strahlt auch ein freudiges Hoffen mir auf
100
Von den Opfern und stillt das unendliche Leid,
Die verzehrende Trauer im Busen.

Commentary

Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus

97. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-56

τούτων
τοῦτον
Marc. Rob. λέξασ᾽ M. Flor. Bess. Farn. Rob.
λέξας
G.
λέξαι
Ald. Turn. ὅ τι καὶ δυνατὸν
ὅτι καὶ δυνατὸν
M. Bess. Farn. Ald. Rob.
ὅ τι καὶ δυνατὸν
Flor. Vict. Solus Turn.
ὅτι καὶ σοὶ δυνατὸν
, deceptus errore Aldinae
σοί
. Frustra haesitatum est in constructione. Monui iam in priore Nubium editione ad v. 180. et ad Vigerum n. 219. copulam participio, quasi id verbum rectum esset, esse subiectam, ut apud Homerum Il. ΧΧΙ. 247.
ὣς φαμένη, καὶ κερδοσύνῃ ἡγήσατ' Ἀθήνη
, ubi unus scholiastarum
ἢ περισσὸς ὁ καί, ἢ τὸ φαμένη ἀντὶ τοῦ ἔφη
. Sed quod addit,
ἢ πρὸς τῷ ταῦτα εἰρηκέναι καὶ δολίως ἡγήσατο
, ab Homerica dicendi consuetudine abhorret. Id non reputavit Doederlinus, qui in Lectionum Homericarum specimine II. p. 9. seqq. exempla, quae hoc genus constructionis habent, parum feliciter removere conatus est. Hesiodi quidem illud in Theog. v. 56.
ὃ δ᾽ ἀσφαλέως ἀγορεύων, αἶψά τε καὶ μέγα νεῖκος ἐπισταμένως κατέπαυσεν
, non est hoc modo dictum, sed
τέ
eam habet potestatem, ut plerumque fieri solita notet.
97

98. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-57

αἰνεῖν
εἰπεῖν
Victorius ex Flor. Farn. Canterus ceterorum librorum scripturam
αἰνεῖν
restituit, cuius explicatio est
εἰπεῖν
. Ancipitis enim significatus est
αἰνεῖν
, ut Latinum praedicare. Vt hic, ita Choeph. v. 187.
98

100. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-58

ἣ νῦν ποτὲ μὲν
ἣ νῦν τοτὲ μὲν
M. Flor. Bess. Rob. Turn. In M. glossa
ἔσθ' ὅτε μὲν
adscripta est.
ἣ νυν
(cum gl.
δὴ
)
τοτὲ
(cum gl.
ποτὲ
)
μὲν
Farn.
ἣ νῦν ἔσθ' ὅτε μὲν
, verbis
ὅτε μὲν
punctis deletis et supra scripto
τότε μὲν
, G.
ἣ νῦν εὖτ' ὅτε
, omisso
μὲν
, Ald.
100

101. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-59

ἀγανὰ φαίνουσ'
ἀγανὰ φαίνεις
M. G. Turn.
ἄγαν ἀφαίνεις
Ald.
ἀγανὰ φαίνει
Bess.
ἀγανὰ φανεῖσ'
Rob.
ἀγανὰ φαίνουσ'
Flor. Farn. Vict. Butleri elegantem coniecturam
σαίνουσ'
in textum recepit Blomfieldius. Sed recte se habere videtur
φαίνουσ'
, etsi Porsono quoque suspectum erat, non illud quidem cum Wunderlichio et Wellauero omissione participii, sed propria vi verbi defendendum. Est enim
φαίνειν
lucere, et hinc demum activa collustrandi declarandique potestas deducta. Euripides El. v. 1233. de Dioscuris
ἀλλ᾽ οἵδε δόμων ὑπὲρ ἀκροτάτων φαίνουσί τινες δαίμονες ἢ θεῶν τῶν οὐρανίων
. Quod recte interpretatus est Seidlerus. Vt ex
φαείνω
factum est
φαίνω
, sic
φαίνω
ex Homerico
φαείνω
.
101

102. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-60

ἄπληστον
ἄπλητον
M. G. Ald. Rob. Veram scripturam ceteri habent.
102

103. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-61

τῆς θυμοβόρου φρενολύπης
τὴν θυμοφθόρον λύπης φρένα
M. Bess. G. Ald. Rob.
τὴν θυμοβόρον λυποφρένα
Farn.
τὴν θυμοβόρον λύπης φρένα
Vict. ex Flor.
τὴν θυμοβόρον φρένα λύπην
ex coniectura Turn. Porsonus ex Pauwii coniectura
τὴν θυμοβόρον φρενὶ λύπην
. Languet haec appositio. Quam nonneminis coniecturam in Annalibus Heidelbergensibus memoratam dicit Blomfieldius,
τῆς θυμοβόρου φρενολύπης
, mea est, non illa quidem a genere dicendi Aeschyleo aliena et, ut mihi videtur, aliis coniecturis melior. Requiritur enim genitivus ad
ἄπληστον
. Et sane cogitatio insatiabilis est sollicitudinis de capta urbe et salute Agamemnonis.
103

103.note. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-62

Non respondet choro Clytaemnestra. Scilicet quum ante aedes regias in scena complures arae cerni videantur, in quibus ignis vel accensus erat vel iam accendebatur, egressa ex aedibus regina, ut mos est, cum duabus ancillis, ad eas aras deinceps accedit, tus et suffimenta in ignes iniiciens. Deinde videtur spectatoribus a dextra abire, ut in urbe sacra factura; tum redire finito chori carmine. Postquam igitur chorus parodum et coniunctum cum ea stasimon cecinit, propius ad orchestram accedente Clytaemnestra, unde v. 241.
τόδ᾽ ἄγχιστον Ἀπίας γαίας ἕρκος
vocatur, iterum eam compellat, spectareque ad illud quod antea non responderat videntur haec verba v. 248.
οὐδὲ σιγώσῃ φθόνος
. Parodum autem quum chorus canere incipit, aliquid nuntii acceptum esse ex accensis ignibus coniiciens, adhuc se de reditu sperare significat. Ceterum parodus haec chori similiter composita est ut illa quae est in Persis, ut anapaestos sequantur stropha, antistropha, epodus, tum autem carmen quod iusti chorici carminis formam habeat a totoque choro cani videatur, praegressum autem carmen epodicum inter partes quasdam chori sit distributum. Quomodo ea distributio facta sit, certo dici non potest. Illud patet, non esse de hemichoriis cogitandum, quae strophas cecinerint, epodum deinde universo choro canente. Id enim fieri non patiebatur Calchantis oratio, coepta in antistropha, finita autem in epodo. Multo credibilius est hanc trium partium distinctionem ad tres στοίχους pertinuisse. Atque haud scio an pauci, ac fortasse non plures quam cuiusque στοίχου medius, simul cecinerint stropham, antistropham, epodum; versum autem intercalarem,
αἴλινον αἴλινον εἰπέ, τὸ δ᾽ εὖ νικάτω
, in stropha totus secundus στοῖχος, in antistropha totus tertius, in epodo vel totus primus vel omnes tres στοῖχοι cecinerint. Certe si aequalitatis studium respicimus, quod tam magnum apud tragicos invenitur, consentaneum est ordines sic fuisse dispositos, Quae O. Müllerus in Eumenidibus p. 196. de parodo excogitavit, ab ipso conficta sunt, nec sane perite.

104. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-63

ὅδιον κράτος αἴσιον Attulit hunc versum Aristophanes in Ranis v. 1308. (1276.) ubi vulgo
ὅσιον κράτος αἴσιον
legitur. Ravennatis libri scripturam
ὃς διον
patet ex
ὅσιον
et
ὅδιον
in unum coniunctis esse conflatam. Scholiastae ad Aristophanis locum verba,
ἐν τοῖς πλείστοις αἴσιον, Ἀσκληπιάδης τὸ ὅσιον
, rectene emendaverit, quem Brunckius probat, Pauwius,
ἐν τοῖς πλείστοις ὅδιον, Ἀσκληπιάδης δὲ ὅσιον
, an contrarium ille rettulerit, dubitari potest. Si ita iudicavit Asclepiades, fecit id eo, quod
ὅδιον
idem esse atque
αἴσιον
existimavit. Nam Hesychius
ὅδιος οἰωνός, αἴσιος
. Hic quidem ego Aeschylum non hoc, sed proprio significatu
ὅδιον κράτος
dixisse puto vim viatricem, quo indicaret profectionem instituentes. Nam etiam
ὅδιος οἰωνός
non quaevis fausta avis est, sed quae iter facturo fausta pronuntiat. Vnus apud Brunckium Aristophanis codex
λέγειν
pro
θροεῖν
.
104

105. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-64

ἐκτελέων Libri omnes
ἐκτελέων
, nisi quod Rob. divisim
ἐκ τελέων
. Afferuntur haec,
αἴσιον ἀνδρῶν ἐκτελέων
, in scholio ad Aristoph. Ran. v. 1295. Certatim viri docti
ἐντελέων
emendarunt, Auratus, Scaliger, Casaubonus, alii. Nam
ἐντελεῖς
grammatici interpretantur per
οἱ ἄρχοντες
. Librorum scripturam qui defendere volet, divisim scribere debebit
ἐκ τελέων
, ut
κράτος ἐξ ἀνδρῶν τελέων
dicatur imperium quo a supremis ducibus imperata est expeditio. Sic Agamemno
ἀνὴρ τέλειος
dicitur v. 939. et
κράτος
, licet alio significatu,
ἔκ τινος
v. 1438.
κράτος ἰσόψυχον ἐκ γυναικῶν
. Sed multo praestabilius est
ἐντελέων
. καταπνείει Αld.
καταπνέ ει
, erasa post e una littera, M.
καταπνέει
Rob. Turn.
καταπναίει
G.
καταπνεύει
Bess. Flor. Farn. In Farn. ad
καταπνεύει
adscriptum
διὰ τὸ μέτρον
.
105

106-107. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-65

μολπάν, ἀλκᾷ σύμφυτος αἰών
μολπάν
etiam M. Deinde omnes libri
ἀλκὰν σύμφυτος αἰών
. Scholiastes
ὁ γὰρ σύμφυτός μοι αἰών, ὃ ἐστι τὸ γῆρας, διὰ τὴν εἰς θεοὺς πειθὼ μολπήν μοι καὶ ἀλκὴν καταπνεῖ. ὅ ἐστιν, εἰ καὶ γέρων εἰμί, ὅμως μέλψω τὰ γεγονότα· πέποιθα γὰρ ὅτι εἰς πέρας αὐτὰ ἄξουσιν οἱ θεοί.
Patet haec neque cum verbis poetae congruere, nec, si congruerent, aptam sententiam praebere. Non minus inepta sunt quae recentiores, vel ut similem sententiam extunderent interpretando, vel temere coniectando attulerunt. Quid dici oporteat, res ipsa monstrat. Nam chorus quum dicit adhuc mihi fiducia cantum inspirat, quo augurio suscepta sit expeditio, quid aliud indicat quam adhuc se confidere ratum fore augurium? Cur autem adhuc? Nempe quia destinatum tempus nondum est exactum. Ex quo manifestum est ad
πειθώ
per appositionem adiectum fuisse id quo niteretur ea fiducia. Quare scripsi
ἀλκᾷ σύμφυτος αἰών
. Saepe
ἀλκή
pugnam et bellum significat, ut in Sept. ad Th. v. 855. Bello autem
σύμφυτος αἰών
tempus est coniunctum cum eo, satis usitato genere dicendi. Sophocles Oed. C. v. 7.
στέργειν γὰρ αἱ πάθαι με χὦ χρόνος ξυνὼν μακρὸς διδάσκει.
Oed. R. v. 1082.
οἱ δὲ συγγενεῖς μῆνές με μικρὸν καὶ μέγαν διώρισαν.
Ita Euripidi Herc. fur. v. 1293.
συγγενῶς δύστηνος ὤν
dicitur qui per omnem vitam infelix fuit. Saepe autem
σύμμετρος
eodem modo dicitur, ut in Choeph. v. 602. et in Oed. R. v. 1113. vel
συμμετρούμενος
, ut ibidem v. 73. 963. Aliter paullo, sed tamen non plane dissimiliter persona indutus
Αἰών
apud Nonnum VII. 9.
καὶ Διὶ παμμεδέοντι δυηπαθέων γένος ἀνδρῶν ἄμμορον εὐφροσύνης ἐπεδείκνυε σύντροφος Αἰών.
Insolentius autem Aeschylus
αἰῶνα
, aetatem, de spatio temporis dixit. Sic tamen etiam Apollonius IV. 1216.
ἀλλὰ τὰ μὲν στείχοντος ἄδην αἰῶνος ἐτύχθη
.

108. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-66

ἥβας Hunc quoque versum habet Aristophanes Ran. v.1317. (1284.) apud quem vulgo ut in Aeschyli libris
ἥβαν
legitur, sed codices Rav. Ven. aliique veram lectionem
ἥβας
conservarunt. Scholiastes ibi
δίθρονον δὲ κράτος, αὐτόν τε καὶ τὸν Μενέλαον. ἀκμὴν δὲ τὴν νεότητα. ἔστι δὲ ἀναπόδοτον.
Scilicet
ἥβαν
erant
ἀκμήν
interpretati, ex quo in nonnullis Aristophanis codicibus ad
ἥβας
adscriptum est
ἀκμῆς, ἰσχύος
.
108

109. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-67

ξύμφρονα M. G. et edd.
σύμφρονα
Bess. Flor. Farn. ταγάν
τὰν γᾶν
M. G. Ald. Rob.
ταγαν
Turn.
ταγάν
, cum glossa
τὴν ὁμόφρονα τάξιν
, Farn.
ταγάν
Flor. Bess. Vict. Blomfieldius, quod
ταγή
prima brevi est, scripsit
ταγόν
. Adiungenda est altera caussa, non illa levior, quod sententia duces nominari postulat. At non erat scribendum
ταγόν
, sed accentu tantum mutato
τάγαν
. Hac uti forma maluit poeta non solum quod magis poetica esset, sed etiam quod longa vocalis aptius responderet antistrophico
πύργων
.
109

110-111. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-68

πέμπει ξὺν δορὶ πράκτορι ποινᾶς θοῦριος ὄρνις
σὺν δορὶ καὶ χερὶ πράκτορι θούριος ὄρνις
affert Aristophanes Ran. v.1321. (1289.) qui visus est viris doctis veram servasse scripturam. Aeschyli libri
πέμπει σὺν δορὶ δίκας πράκτορι θούριος ὄρνις
, hac tantum differentia quod
πέμπει σὺν
habent M. G. Ald. Turn.
πέμπει ξὺν
Bess. Farn. Flor.
πέμπῃ σὺν
Rob.
πέμπῃ ξὺν
Vict. et deinde
πλάκτορα
Ald. Scholiastes Aristophanis
τὸ δὲ ξὺν δορὶ καὶ χειρὶ πράκτορι ἐξ Ἀγαμέμνονος, ἐκ τῆς συνεπείας τοῦ κύριός εἰμι θροεῖν
. Aristophanes ista vel minus fida memoria citavit vel pro suo arbitrio paullum mutavit. Aeschylum aliud scripsisse et libri arguunt et ostendit metrum versus antistrophici. Id fuit
ξὺν δορὶ πράκτορι ποινᾶς
.

112. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-69

νεῶν Ald. Turn. ἀργᾶς
ἀργίας
M. Bess. Flor. Farn. Rob. Turn.
ἀργείας
G. Ald. Simili errore Suidas
ἀργείης, ὁ λευκός
. Scribendum erat
ἀργήεις
, et apud Aeschylum
ἀργᾶς
, quod Blomfieldius quoque et Heindorfius apud Buttmannum in Gramm. Gr. I. p. 172. viderunt. Pindarus Ol. XIII. 99.
ταῦρον ἀργᾶντα
. V. ad Eur. Hel. v. 1322. Hanc aquilam, quae
πύγαργος
sive
νεβροφόνος
vocatur, magnitudine primam, quae autem
μέλας
sive
μελανάετος
et
λαγωφόνος
dicitur tertiam magnitudine, sed validissimam esse scribit Aristoteles Hist. An. IX. 32.
112

113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-70

φανέντες
οἱ φανέντες
Flor. χερὸς
χειρὸς
Bess. δοριπάλτου
δορυπάλτου
Μ. G. Bess. Flor. Farn. Rob.
δορυπάλκτου
G.
δορυπάλκτον
Ald.
δοριπάλτου
Turn. Vict.
113

114. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-71

παμπρέπτοις ἐν ἕδραισιν
παμπρέπτοις
scribendum esse Abreschius vidit, et sic
παμπρέπτοις ἐν ἕδραισι
Bess.
παμπρέποις ἐν ἕδραισιν
M. Ald. et ultima littera omissa Turn. Vict.
παμπρέποις ἐνέδραισιν
G. Rob.
παμπρέποισιν ἕδραις
Flor.
παμπρέπεσιν ἕδραις
, cum glossa
εὐπρεπέσιν. ἡ εὐθεῖα ἡ παμπρέπτης
, Farn. Errant qui Stanleio duce has
παμπρεπεῖς ἕδρας
de palatio Agamemnonis intelligunt. Caeli fausta portendens regio est quam dicit chorus. Euripides Herc. fur. v. 596.
ὄρνιν δὲ ἰδών τιν' οὐκ ἐν αἰσίοις ἕδραις
. Plura vide apud Spanhemium ad Callim. Lav. Pall. v. 124. Quod Aeschylus, similiter dixit Ennius apud Ciceronem de div. I. 48.
cedunt de caelo ter quattuor corpora sancta avium, praepetibus sese pulcrisque locis dant
.
114

115. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-72

βοσκόμενοι
βοσκομένην
Farn. ἐρικύμονα φέρματι
ἐρικύματα φέρματι
Μ. (sic M. non φέρματα) G. Rob.
ἐρ' ἱκύματα φέρματι
Ald.
ἐρικύματα φέρματα
Turn.
ἐρικύμονα φέρματι
Bess.
ἐρικύμονα φέρβοντο
Victorius ex Flor. Farn. In Farn. adscripta glossa
ἤσθιον
. Elegans est Seidleri coniectura
ἐρικυμάδα
, hausta ex eo quod Hesychius adnotavit
κυμάδας, ἐγκύους
. Sed non ausim reiicere
ἐρικύμονα
, quum facile propter sequens
φέρματι
corrumpi potuerit. Et scholiastes
πολυκύμονα
adscripsit.
115

116. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-73

NA Ad
βλαβέντα
intelligendum est
λαγωόν
. Non dicit autem
λοισθίων δρόμων
de postremo ante partum cursu, sed ut significetur quum iam in eo esset ut effugeret lepus impetum aquilarum. Refertur enim augurium ad captam post diuturnum bellum Troiam, sperantibus Troianis non simulato reditu vela dedisse Graecos. Aquila leporem lacerans, itemque serpens passerum nido inhians, conspicitur in anaglypho cuius picturam Böttigerus primo volumini Amaltheae praefixit, quem vide ibi p. 48.
116

117. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-74

αἴλινον αἴλινον
αἴλινον
semel Flor. τὸ δ᾽ εὖ νικάτω
τὸ δ᾽ εὖ νικάτω
Farn. Vict.
τόδ' εὖ νικάτω
Μ. Rob. Τurn.
τόδ᾽ εὐνικάτω
G. Ald. Infra v. 334.
τὸ δ᾽ εὖ κρατοίη
. Comparari potest hoc Demosthenis in fine Philippicae I.
νικῴη δ᾽ ὅ τι πᾶσιν ὑμῖν μέλλει συνοίσειν
.
117

118. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-75

δύο
δύω
G. Ald. Rob. λήμασι
λήμμασι
Flor. Farn. δισσοὺς Omnes
δισσούς
. Auratus et Canterus coniecerunt
δισσοῖς
, quod Blomfieldius recepit.
Δισσούς
si verum est, non geminos, ut verterant, sed diversos significare dixi ad Soph. El. v. 635. Videri autem potest Aeschylus diversitatem eam ducum intellexisse, qua Plato in Convivio p. 174. C. ex Homero Agamemnonem
διαφερόντως ἀγαθόν
, Menelaum autem
μαλθακὸν αἰχμητὴν
dixit. Non male, opinor, coniiciat quis
δύο λήματα, δισσοὺς Ἀτρείδας
. Saepius enim
λῆμα
de ipsa persona dicitur. Pindarus Pyth. III. 42.
ἔσχε τοιαύταν μεγάλαν ἀάταν καλλιπέπλου λῆμα Κορωνίδος
. Sophocles El. v. 1426.
μηκέτ' ἐκφοβοῦ μητρῷον ὡς σε λῆμ᾽ ἀτιμάσει ποτέ
. Οed. Col. v. 960.
ὦ λῆμ' ἀναιδές, τοῦ καθυβρίζειν δοκεῖς;
Euripides Iph. Aul. v. 1422.
ὦ λῆμ' ἄριστον, οὐκ ἔχω πρὸς τοῦτ᾽ ἔτι λέγειν, ἐπεί σοι τάδε δοκεῖ
. Elegans est Lobeckii ad Ai. v. 151. p. 139. coniectura
δύο λήμασι πιστούς
, ut est in Persis v. 56.
τοξουλκῷ λήματι πιστούς
, et in Simonidis epigr. 38.
εὐτόλμῳ ψυχᾶς λήματι πειθόμενοι
, quod Thucydides II. 39. dixit
πιστεύοντες τῷ ἀφ' ἑαυτῶν εὐψύχῳ
.
118

119. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-76

Ἀτρείδας Blomfieldius Monkio auctore. Recte fortasse. λαγοδαίτας Victorius ex Flor. Farn.
λογοδαίτας
M. G. Bess. Ald. Rob. Turn.
119

120. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-77

ἀρχάς M. G. Bess. Ald. Rob. Turn. quod recte restituit Blomfieldius.
ἀρχούς
Victorius ex Flor. Farn.
120

121. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-78

τεράζων
δ᾽ οὖν
pro
δ'
Flor. Pro
τεράζων
scripsi
τεράζων
. V. Etym. M. p. 737, 11.
121

122. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-79

ἀγρεῖ Libri omnes
ἀγρεῖ
. In Farn. glossa est
ἀγρεύσει, πορθήσει
. Blomfieldius Elmsleio auctore
αἱρεῖ
. Illo verbo usa est Sappho II. 14. πόλιν ἅδε
πόλιαδε
,
ι
superscripto, M.
122

124. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-80

πρόςθετα
πρόσθετὰ
Μ. G.
πρόσθε τὰ
Bess.
πρόσθε τὰ
ceteri. δημιοπληθῆ
δημιοπλησθῆ
Ald. Dici quidem potest
πρόσθε τὰ δημιοπληθῆ
pro
τὰ πρόσθε δημιοπληθῆ
: v. similia apud Soph. Εl. 1456. Oed. R. 617. collato Eustathio p. 1062, 40. Antig. 710. Eur. Alc. 1050. Andr. 215. Sed sententia frigida est, quia
πύργων κτήνη
si antea dicuntur populi Troiani fuisse, tam nihil id ad indicandam opulentiam confert, ea ut minui potius videatur. Recte Pauwius
πρόσθετα
. Sententia haec est, vi fatum turrium opes diripiet collatas a populo. Opulentiam dicit Priami, ex tributis civium collatam.
Δημιοπληθῆ
est
πολλὰ δήμια
, ut dicitur
ἀρσενοπληθής
in Suppl. v. 29. et
γυναικοπληθής
in Pers. v. 122.
124

125. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-81

λαπάξει
μοῖρ᾽ ἀλαπάξει
vulgo.
μοῖρα λαπάξει
Farn. quod merito probarunt Elmsleius ad Med. v. 888. et Blomfieldius.
125

126. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-82

οἷον M. Bess. Flor. Farn. Turn. In Farn. glossa
μόνον
. Ita et scholiastes.
οἷον
G. Ald. Rob. Vict. ἄγα omnes
ἄτα
, nisi quod
ἄτᾳ
Ald. Burneii
ὅσα
probavit Elmsleius ad Med. v. 240. Quod ego in adnotationibus ad Humboldti versionem et in El. doctr. metr. p. 704. suasi,
ἄγα
, receperunt Blomfieldius aliique. κνεφάσῃ
κνεφάσειε
Farn. προτυπὲν M. Bess. Flor. Rob. Vict.
προτυπὲς
G. Ald.
προτυφθὲν
Farn. Non videtur hoc verbo proruens exercitus significari posse, quum ea activi tantum verbi potestas sit; multo minus autem procusum ferrum : sed proprie intelligendum, prius percussum, i. e. ante belli clades immolatione Iphigeniae afflictum. Τροίας
πὸλ
G. spatio relicto, quo novi versus initium indicatur.
126

127. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-83

στρατωθέν M. Bess. Flor. Farn. Rob.
στρατῶθεν
G. Ald.
στρατευθὲν
Turn. Vict. quae Turnebi coniectura esse videtur. Recte Blomfieldius
στρατωθὲν
restituit. Est autem
στρατοῦσθαι
, quod significat in castris esse, diversum a
στρατεύεσθαι
. Hic commorantes Aulide intelliguntur. οἴκτῳ
οἴκτῳ
Scaliger: non recte. ἐπίφθονος Ἄρτεμις ἁγνὰ
ἐπὶ φθόνος ἄρτεμις ἀγνὰ
G.
ἔπι, φθόνος ἄρτεμις ἁγνά
Ald.
127

128. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-84

πτανοῖσιν Μ.
πτανοῖσι
G. Bess. Ald. Rob. Turn. Vict.
πτανοῖς
Flor. Farn. κυσὶ
κυσὶν
M. Rob. Dubitari posset an per parenthesin insertis his verbis,
οἴκτῳ γὰρ ἐπίφθονος Ἄρτεμις ἁγνά
, quae sequuntur cum praecedentibus essent coniungenda, nisi adderetur
στυγεῖ δὲ δεῖπνον αἰετῶν
. Ex quo patet
πτανοῖσιν κυσὶ πατρός
non ad
ἐπίφθονος
referendum esse, ut propter aquilas irata esse Diana dicatur, sed pertinere ad primariam loci sententiam, ut sit quantum per aquilas cognosci potest.
128

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

40-269. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-26

Parodos, bestehend (wie die Parodos der Perser und der Hiketides) aus drei Teilen, dem Recitativ des Chorführers in Anapästen 40-103, dem Gesang des Chorführers mit ἐπιφθέγματα (124) des Gesamtchores 104-169, dem Chorgesang 170-269. Der erste Teil beginnt mit der Schuld und Sühne der Trojaner, legt die äufseren Verhältnisse dar und giebt mit dem Verlangen zu erfahren, was die überall auf den Altären der Stadt angezündeten Opferfeuer zu bedeuten haben (83-87) die Motivierung für das Auftreten des Chors. Der zweite Teil berichtet eine Weissagung des Kalchas, welche ängstliche Besorgnis in betreff des Heerführers weckt. Der dritte begründet diese Besorgnis mit sittlichen Grundsätzen und erklärt das Leiden, das den siegreichen Agamemnon erwartet, als Sühne für eine Schuld, für die unerhörte Opferung der eigenen Tochter.

95. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-64

ἀδόλοισι: vgl. Eur. Suppl. 1029 συντηχθεὶς αὔραις ἀδόλοις.

96. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-65

πελάνῳ μυχόθεν βασιλείῳ 8. ν. α. πελάνῳ ἐκ μυχοῦ βασιλείου.

98. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-66

αἰνεῖν, sich zu etwas verstehen, zusagen, gewähren.

99. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-67

τε: das zweite Glied ,,undbestätige die Hoffnung, die mir aus den angezündeten Opferfeuern entgegenleuchtet" hat sich in der folgenden Unterabteilung τοτὸ μὲν τοτὲ δ᾽ .. ἐλπὶς κτέ, verloren. Ebenso Pers. 485 ff. ..

102-103. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-68

Die eigentliche Ursache der bangen Stimmung des Chors erklärt der folgende Teil. – ἄπληστον λύπης wie ἄπληστον κακῶν Eum. 977, μάχης ἄπληστον Suppl. 750 . φρενοδαλής auch Eum. 331 . Das handschriftliche θυμοφθόρον ist Erklärung zu φρενοδαλῆ. Vgl. Anhang.
1

104-105. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-69

2
δυνατός εἰμι εἰπεῖν τὸ συμβὰν αὐτοῖς σημεῖον ἐξιοῦσιν Schol. Das Vorzeichen, welches den Auszug begleitet, ist erdichtet nach dem Homerischen τέρας, das in Aulis erschien (B 301 ff.).
3

106-107. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-70

ἐκτελέων, der völlig ausgewachsenen (Eur. Ion 780 ἐκτελῆ νεανίαν) d. h. der kriegstüchtigen, welche die ἤβη ἀκμαία ( Sept. 11 ) haben, in Gegensatz zu den ἔξηβοι, den Greisen (72). ἔτι γὰρ κτἑ., denn noch haucht von Gott her durch Erweckung von Zuversicht mein Alter mir Kraft zum Singen ein d. h. denn wenn nicht zum Kämpfen, so hat doch infolge Gottvertrauens zum Singen mein Alter noch Kraft genug. Vgl. Eur. Herc. 678 ἔτι τοι γέρων ἀοιδὸς κελαδεὶ Μναμοσύναν. Ζα σύμφυτος αἰών vgl. Soph. Oed. Κ. 7 ὁ χρόνος ξυνών, Oed. Τ. 1082 οἱ δὲ συγγενεῖς μῆνες.

113. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-71

πέμπει, geleitet. – δορὶ καὶ χερὶ wie in einer Grabschrift (Kaibel epigr. Gr. n. 24, 3) κτώμενον εὔκλειαν δορὶ καὶ χερί. πράκτορι scil. δίκας, rächend. Eum. 320 , Suppl. 655 . Mit χερὶ πράκτορι vgl. τύχη σωτήρ 669.
4

115. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-72

βασιλεὺς als Appos. zu ὄρνις. Mit θούριος, βασιλεύς, mit der Verschiedenheit der Farben, mit χερὸς ἐκ δοριπάλτου u. s. w. werden die Momente aufgezählt, welche für die Deutung des Sehers mafsgebend sind.

116. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-73

ὁ κελαινός steht attributiv τα βασιλεύς. Erst die Verschiedenheit der Farben bringt die Unterscheidung der zwei Adler hervor. So steht öfter οἳ δὲ ohne οἱ μὲν z. B. Pers. 816 οὐκ ἐλάσσονα πάσχουσι, τὰ δὲ μέλλουσι, wenn die Teilung gleichsam erst nachträglich einfällt. Ζα κελαινός vgl. Hom. Φ 252 αἰετοῦ οἴματ᾽ ἔχων μέλανος τοῦ θηρητῆρος, ὃς θ᾽ ἅμα κάρτιστός τε καὶ ὤκιστος πετεηνῶν. ἀργᾶς für ἀργάεις. Ἐξόπιν ἀργᾶς, ὁ ἐξοπίσω λευκός, ὅ ἐστιν ὁ πύγαργοςSchol. Vgl. Aristot. Tiergesch. IX c. 32, wo der μέλας oder λαγωφόνος als der stärkste, der πύγαργος als der gröfste bezeichnet wird.

119. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-74

5
δοριπάλτου, δεξιᾶς. So ἐπὶ, παρὰ, εἰς δόρυ, ἐκ δόρατος von der rechten, wie ἐπὶ, παρ᾽ ἀσπίδα, ἐξ ἀσπίδος von der linken, der „Degenseite". Vgl. Hom. Β 353 ἀστράπτων ἐπιδέξι᾽, ἐναίσιμα σήματα φαίνων.

120. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-75

D. i. auf weithin sichtbarem Felsen. Vgl. Prien im N. Rhein. Mus. VIII 378. (Hermann versteht darunter einen glückverheifsenden Bezirk des Himmels nach Eur. Herc. 596 ὄρνιν δ᾽ ἰδών τιν᾿ οὐκ ἐν αἰσίοις ἕδραις.)

121-122. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-76

β. λαγίναν γένναν, ἐρικύμονα φέρματα, ausweidend ein Hasengeschlecht, hochschwangere Tracht (d. i. die Tracht der hochschwangeren Häsin).
6

123. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-77

βλαβέντα bezieht sich auf ἐρ. φέρματα als die nähere Bezeichnung der Sache. λοισθίων δρόμων 8. ν. 8. τέλους, von der Rennbahn (Hom. Ψ 373 ἀλλ᾿ ὅτε δὴ πύματον τέλεον δρόμον ὠκέες ἵπποι) entlehnt (,,gebracht um die Vollendung d. i. die Geburt"). Der Gen. wie Hom. a 195 τόν γε θεοὶ βλάπτουσι κελεύθου.

124. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-78

Dieser zweimal (145, 169) wiederholten Aufforderung des Chorführers muſs der Chor jedesmal mit einem ähnlichen und deshalb ausgefallenen ἐπίφθεγμα, etwa (wie Keck vermutet) mit αἴλινον αἴλινον αὖτε, τὸ δ᾽ εὖ νικάτω entsprochen haben. αἴλινον αἴλινον, der Ruf schmerzlicher Klage. Vgl. Soph. Ai. 627 αἴλινον αἴλινον οὐδ᾽ οἰκτρᾶς γόον ὄρνιθος ἀηδοῦς ἥσει δύσμορος, ἀλλ᾽ ὀξυτόνους μὲν ᾠδὰς θρηνήσει κτέ., Eur. Or. 1395 αἴλινον αἴλινον ἀρχὰν ἰαλέμου βάρβαροι λέγουσιν. Ζα τὸ δ᾽ εὖ (id quod felix faustumque est) vgl. 361. An den Ausdruck der Besorgnis wird ein allgemeiner Segenswunsch geknüpft.
7

125-126. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-79

στρατόμαντις, vgl. πυθόμαντις Cho. 1028 , Soph. Oed. T. 965. Daneben ἰατρόμαντις ( Ag. 1623 , Eum. 62 ), οἰωνόμαντις, ὀνειρόμαντις, ἀληθόμαντις, ὀρθόμαντις, κακόμαντις, ἀριστόμαντις. – λήμασι δισσούς (diversos, vgl. διπλοῦς 337 und δισσῶν ὀνείρων Soph. Εl. 645): die Verschiedenheit des Charakters ist für den Seher das Wahrzeichen, an dem er in den verschiedenfarbigen und verschieden gearteten Adlern die Atriden erkennt.

127. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-80

μαχίμους mit Bezug auf den θούριος ὄρνις 114.