Aeschylus Agamemnon 1001

Johann Jakob Christian Donner (Translator)

Traun, der Gesundheit vollblühende Kraft zerstört
Unersättlich sich selbst; denn die Krankheit wohnt
Ihr allzeit lauernd zur Seite.
Segelnd im Glücke, zerschellt
960
Menschengeschick an verborgner Klippe.
Wirft die Furcht vom reichen Schay
Einen Theil dann über Bord,
Schleudernd klug mit weisem Maaß,
Dann versinkt nicht ganz das Haus,
965
Stöhnt es auch, von Jammer schwer,
Noch begräbt die Flut den Kahn.
Reichlich strömende Gabe von Zeus, die jährlich entkeimt den gesegneten Furchen,
Bannt des Hungers schwere Noth.
Zweite Gegenstrophe.

Agamemnon. Aeschylus. Johann Jakob Christian Donner (Translator). . .

Current edition Experimental

German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) (German) (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (8)
Ἀγαμέμνων First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 975-1033 focus
Ἀγαμέμνων Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 975-1033 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 1001 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 1001 focus
μάλα γέ τοι τὸ πολέος γ' ὑγιειᾶς
ἀκόρεστον τέρμα. νόσος γὰρ 1
γείτων ὁμότοιχος ἐρείδει,
970
καὶ πότμος εὐθυπορῶν
ἀνδρὸς ἔπαισεν ἄφαντον ἕρμα.
καὶ τὸ μὲν πρὸ χρημάτων
κτησίων ὄκνος βαλὼν
σφενδόνας ἀπ' εὐμέτρου,
975
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) Experimental (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1001 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 1001 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 1001 focus
μάλα γέ τοι †τᾶς πολλᾶς
ὑγιείας ἀκόρεστον†
u u τέρμα’ νόσος {γὰρ}
γείτων ὁμότοιχος ἐρείδει·
καὶ πότμος εὐθυπορῶν
1005
ἀνδρὸς u _ u u _
_ u ἔπαισεν ἄφαντον ἕρμα.
καὶ τὸ μὲν πρὸ χρημάτων
κτησίων ὄκνος βαλών
σφενδόνας ἀπ᾽ εὐμέτρου,
1010
οὐκ ἔδυ πρόπας δόμος
π λη σμονᾶς γέμων ἄγαν,
οὐδ᾽ ἐπόντισε σκάφος·
πολλά τοι δόσις ἐκ Διὸς ἀμφιλα-
φής τε καὶ ἐξ ἀλόκων ἐπετειᾶν
1015
νῆστιν ὥλεσεν νόσον·
Aeschyli Agamemnon (OCR draft) Experimental (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 1001 focus
Translations (8)
Agamemnon Perseus (Aeschylus. The poetical works of Robert Browning, Volume 13. Browning, Robert, translator; Berdoe, Edward, editor. London: Smith, Elder and Co., 1889.) — 975-1028 focus
The Agamemnon (OCR draft) Experimental (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 1001 focus
For verily the limit of abundant health is insa- tiable 1 . For calamity presses upon it a close-adjoining neighbour, and a man's destiny * * * holding on in a straightforward course, is apt to dash upon an unseen reef. And if timidity, fling away a part, with a well-measured cast of the sling, in defence of its wealth in possession, the entire fabric sinks not, teeming too full of woe, nor does it make the bark to founder. Often, in sooth, an ample boon from Jove, and from the yearly furrows, quells the pangs of famine.
AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 1001 focus
Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 1001 focus
Ah me, what hope! This mortal ſtate y
Nothing but cruel change can know.
Shou’d chearful health our vig’rous ſteps await,
1140
Enkindling all her roſeate glow;
Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 1001 focus
Strofe II
Non v'è di salute soverchia
1170
un termine fisso: s'appoggia
il morbo vicino a sue mura;
e frangesi a scoglio invisibile
sovente la sorte che prospera
moveva per rotta sicura.
1175
Ma se sa, con destra frombola,
una parte del suo bene
il timor gittare in mare,
non affonda tutto il carico,
sotto il peso delle pene,
1180
né tra i flutti il legno spare.
E spesso dal cielo una pioggia
dirotta, lo sterile male
distrugge nell' annua novale.
Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 1001 focus
Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 1001 focus
Das Auge Gottes sieht vom Himmel auf den Herrn,
der milde seine Macht gebraucht, und segnet ihn.
Denn niemand fügt gutwillig sich dem Sklavenjoch.
955 Und als des Heeres Ehrengabe hab' ich sie,
der reichsten Beute schönste Zierde, heimgebracht.
1005
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 1001 focus
Too far, too far our mortal spirits strive,
Grasping at utter weal, unsatisfied—
1155
Till the fell curse, that dwelleth hard beside,
Thrust down the sundering wall. Too fair they blow,
The gales that waft our bark on Fortune's tide!
Swiftly we sail, the sooner all to drive
Upon the hidden rock, the reef of woe.
1160
Then if the hand of caution warily
Sling forth into the sea
Part of the freight, lest all should sink below,
From the deep death it saves the bark: even so,
Doom-laden though it be, once more may rise
1165
His household, who is timely wise.
How oft the famine-stricken field
Is saved by God's large gift, the new year's yield!

Commentary

Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus

957. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-560

τὸν δ'
τόνδ'
Farn. Recte
τὸν δ'
Vict. ὅμως Deinde libri
ὅπως
. Stanleius recte
ὅμως
. Notandum prima syllaba correpta
ὑμνῳδεῖ
. Possit quis suspicari scribendum esse
μελῳδεῖ
. Hesychius
μελῳδοῦσι, μετ' ᾠδῆς ὑμνοῦσιν
. Sed eadem syllaba correpta
ὑμνήσω
invenitur in Euripidis Bacchis v. 71. et
εὔυμνος
apud Epicharmum Hephaestionis p. 15.
957

958. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-561

Ἐρινύος Libri
ἐριννύς
. Genitivum posui in libro de metris p. 433. Item Porsonus.
958

961-964. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-562

οὔτι ... τελεσφόροις δίναις κυκλούμενον κέαρ Libri
οὔτοι
. Casauboni et Abreschii emendatio est
οὔτι
. Post
ματάζει
, quod ex grammaticorum praecepto scripsi
μάταια
, nulla in antiquis editionibus interpunctio.
Σπλάγχνα
explicat poeta per
κέαρ
, quod
τελεσφόροις δίναις κυκλούμενον πρὸς ἐνδίκοις φρεσίν
dicit, paullo quidem tumidius, sed tamen ut pateat sententia: non fallitur animus, cor eventum ferentibus fluctibus ad veracia agitatum praecordia, i. e. cor motu suo, qui non vano ex timore nascitur, recte praesaga pulsat praecordia. Quod ad numeros attinet,
τελεσφόροις
singulari versu dici et sententiae vis interpunctioque strophicorum docet, nec recte sequentibus adiiceretur, trimetro non puro. Initii versus enim index est syllaba longa in anacrusi.

965-966. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-563

εὔχομαι δ' ἀπ' ἐμᾶς τὸ πᾶν ἐλπίδος ψύθη πεσεῖν ἐς τὸ μὴ τελεσφόρον.
εὔχομαι δ᾽ ἀπ' ἐμᾶς τοι ἐλπίδος
Farn. atque ita edidit Vict. nisi quod
τοι
in
τε
mutavit.
εὔχομαι δ᾽ ἐξ ἐμᾶς ἐλπίδος
Flor. Deinde
ψύθη
Flor. Farn.
ψυδῆ
Vict. quod emendavit H. Stephanus.
Ψύθη
substantivum esse puto, ut v. 457. Nec minus apud Callimachum fr. 184. ubi Hemsterhusio placebat
ψυδές
. Scripsi
εὔχομαι δ᾽ ἀπ' ἐμᾶς τὸ πᾶν ἐλπίδος ψύθη πεσεῖν ἐς τὸ μὴ τελεσφόρον.
Certa enim emendatione me restituisse puto
τὸ πᾶν
, quod et sententia postulat et latere videtur in
τοι
, non addito, ut puto a Triclinio, sed relicto ex
τὸ πᾶν
in detrito margine.
Ἐλπίδος
hic sic dicit poeta, ut cogitationem futuri significet: est enim
ἀπ᾽ ἐλπίδος, ἀπ' ἐλπίδων, ἐξ ἐλπίδων
, secus quam quis futurum putavit. Sophocles El. v. 1127.
ὡς σ' ἀπ' ἐλπίδων οὐχ ὧνπερ ἐξέπεμπον εἰςεδεξάμην.
Trach. v. 666.
οὐκ οἶδ' · ἀθυμῶ δ᾽ εἰ φανήσομαι τάχα κακὸν μέγ' ἐκπράξασ᾽ ἀπ' ἐλπίδος καλῆς.
Euripides Inone apud Stobaeum CV. 1.
ὑπόπτερος δ᾽ ὁ πλοῦτος· οἷς γὰρ ἦν ποτε, ἐξ ἐλπίδων πίπτοντας ὑπτίους ὁρῶ.

968-970. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-564

μάλα γέ τοι τὸ πολέος γ' ὑγίας ἀκόρεστον τέρμα· νόσος γὰρ ἀεὶ γείτων ὁμότοιχος ἐρείδει.
μάλα γάρ τοι τῆς πολλᾶς ὑγιείας
Flor. Vict. In Flor. haec,
μάλα γάρ τοι τᾶς πολλᾶς
, itemque
τέρμα νόσος γὰρ
, serius adscripta videri adnotatum est.
μάλα γε
(supra scripto
γὰρ τοὶ δὴ
)
τῆς πολλᾶς ὑγιείας
Farn. Deinde libri
νόσος γὰρ γείτων
. Lacunae signum post
γὰρ
posuit Porsonus. Vix dubitari potest quin perierit, quod Blomfieldius inserendum esse putavit,
ἀεί
. Illud autem certum est, primum horum versuum paeonicum esse. Hinc scripsi
μάλα γέ τοι τὸ πολέος γ᾽ ὑγίας ἀκόρεστον τέρμα. νόσος γὰρ ἀεὶ γείτων ὁμότοιχος ἐρείδει.
De illa forma
πολέος
ceteris copiosius dixit scholiastes Arati ad Phaen. v. 19. De
ὑγιείας
dubitare non sinunt
ἱερεία
et tot alia utramque terminationem habentia nomina.
Γέ τοι
patet non ad proxime praegressam sententiam, sed ad ea referri quae hanc praecedunt. Sin gravius hic peccatum est, coniici potest scripsisse Aeschylum
μάλα τὸ τῆς ὑπεράγαν ὑγείας
. Quod sequitur
ἀκόρεστον
Auratus in
ἀχάριστον
, Schutzius in
ἀπάρεστον
mutandum censuerunt: quorum prius errat Wellauerus quum ab Humboldto probatum existimat.
Ἀκόρεστον
, immodicum, in malam partem accipiendum est.

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

774-965. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-439

drittes Epeisodion. 6* Der siegreiche Agamemnon erscheint auf einem Wagen. Zur Seite sitzt ihm Kasandra, als Seherin gekennzeichuet durch weifses Gewand, den χιτών ὀρθοστάδιος (Poll. IV 18, 119), über dem sie ein Netz von Wollenfäden ἄγρηνον (Poll. IV 18, 116, Hesych. u. d. W.) trägt (1269), dann durch Scepter und den mit Wolle umwickelten Lorbeerkranz, der um den Hals auf die Brust herabhängt (1264, Hom. A 15 und Schol. zu Aristoph. Plut. 39, vgl. Wieseler Zeitschr. f. d. Altertumsw. 1848 S. 108 f.). Über Purpurteppiche, die Klytämestra hinbreiten läfst, schreitet Agamemnon später in den Palast. So wird der tragische Eindruck durch den Kontrast des Glanzes und Glückes gesteigert. Die Anapäste recitiert der Chorführer.

957-958. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-547

Denn mit der Wurzel des Baumes kam Laub ins Haus, das seinen Schatten ausbreitet gegen das Hundsgestirn. ἵκετο ἐς δόμους bezieht sich auf die Ankunft des Agamemnon: „denn nachdem du ins Haus gekommen bist, ist gleichsam die Wurzel des Baumes vorhanden, der uns mit seinen Zweigen Schatten bietet gegen Sonnenglut." ὑπερτείνασα: über das Zusammenfallen der Haupt- und Nebenhandlung vgl. 301, 405, 1038, Krüger 1 53, 6, 8, Koch 101 Anm. 1.

959-960. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-548

σοῦ μολόντος, als wenn θάλπος μὲν ἔμολε folgte wie nachher ψῦχος πέλει. Vgl. zu 653. σημαίνεις μολόν: du bist das Wahrzeichen, dafs gekommen ist. Ansprechend vermutet F. W. Schmidt θερμαίνει δόμον. Schneidewin erinnert an ein von Goethe behandeltes arabisches Gedicht, wo es heifst: ,, Sonnenhitze war er am kalten Tag und brannte der Sirius, war er Schatten und Kühlung."

962. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-549

τότ᾽ ἤδη, dann schon, nicht erst zur Winterszeit. Vgl. jedoch Anhang.

963. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-550

ἀνδρὸς τελείου: des Mannes als der Krone des Hauses. Vgl. Pers. 172 ὄμμα γὰρ δόμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν.

964. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-551

τέλει, als τέλειος. Vgl. zu 517. Klyt. spricht dieses, nachdem Agamemnon bereits in das Haus getreten ist. Nach dem folgenden Verse folgt sie ihm.

965. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-552

Vgl. Cho. 776 μέλει θεοῖσιν ὧνπερ ἂν μέλῃ πέρι, wornach worr Mähly auch hier τῶνπερ ἂν μέλῃ πέρι vermutet ( τελεῖν könnte aus dem vorausgehenden Verse stammen. Die Attraktion des Relativs findet sich bei den Formen, die mit τ anlauten, nirgends sonst).

966-1018. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-553

drittes Stasimon: „Von dem Augenblicke an, wo die Griechen in Aulis die Anker lichteten, hat sich meiner eine ängstliche Beklemmung bemächtigt, die mich nicht einmal jetzt verläſst, obwohl ich die siegreiche Rückkehr des Agamemnon mit eigenen Augen sehe. Ohne Grund ist diese Besorgnis nicht, welche dem Rechtsgefühl entspringt (wenn ich auch wünsche, daſs sie nicht in Erfüllung gehe). Denn der Schaden, den man an der Gesundheit nimmt, ist wieder heilbar und Verlust von Vermögen läfst sich ersetzen; aber vergossenes Menschenblut ist unersetzlich: der Tote steht nicht wieder auf. Gerne hätte ich dem König diese Bedenken vorgetragen; aber die erhabene Würde des Königs gestattet solche Rede nicht und so muſs ich meine heilsame Mahnung im unruhigen Herzen verschliefsen." So giebt dieser Chorgesang im Anschluſs an den dritten Teil der Parodos die Schuld an, welche Agamemnon durch seinen Tod sühnt.

967-968. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-554

προστατήριον καρδίας statt des prosaischen πρὸ καρδίας.

969. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-555

Es orakelt ungeheifsen unbezahlt mein Gesang d. h. unwillkürlich komme ich immer wieder auf meine düsteren Ahnungen zurück. ἄμισθος, anders als die χρησμολόγοι ( τὸ μαντικὸν γὰρ πᾶν φιλάργυρον γένος Soph. Ant. 1055 ). Vgl. Cho. 729 . -