Aeschylus Agamemnon 975-1028

View: By Card

Agamemnon. Aeschylus. London. 1889.

Sponsored by Perseus Project, Tufts University.

Current edition Perseus

Agamemnon (English) (Aeschylus. The poetical works of Robert Browning, Volume 13. Browning, Robert, translator; Berdoe, Edward, editor. London: Smith, Elder and Co., 1889.)

Editions (8)
Ἀγαμέμνων First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 975-1033 focus
Ἀγαμέμνων Perseus (Aeschylus, Volume 2. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1926.) — 975-1033 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 975 focus
πεύθομαι δ᾽ ἀπ᾿ ὀμμάτων
νόστον, αὐτόμαρτυς ὤν·
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Gottfried Hermann, 1852.) — 975 focus
πεύθομαι δ᾽ ἀπ' ὀμμάτων
955
νόστον, αὐτόμαρτυς ὤν.
τὸν δ᾽ ἄνευ λύρας ὅμως ὑμνῳδεῖ
θρῆνον Ἐρινύος αὐτοδίδακτος ἔσωθεν
θυμός, οὐ τὸ πᾶν ἔχων
ἐλπίδος φίλον θράσος.
960
σπλάγχνα δ᾽ οὔτι ματάζει,
πρὸς ἐνδίκοις φρεσὶν
τελεσφόροις
δίναις κυκλούμενον κέαρ.
εὔχομαι δ᾽ ἀπ' ἐμᾶς τὸ πᾶν
965
ἐλπίδος ψύθη πεσεῖν
ἐς τὸ μὴ τελεσφόρον.
στρ. β'.
μάλα γέ τοι τὸ πολέος γ' ὑγιειᾶς
ἀκόρεστον τέρμα. νόσος γὰρ 1
γείτων ὁμότοιχος ἐρείδει,
970
καὶ πότμος εὐθυπορῶν
ἀνδρὸς ἔπαισεν ἄφαντον ἕρμα.
καὶ τὸ μὲν πρὸ χρημάτων
κτησίων ὄκνος βαλὼν
σφενδόνας ἀπ' εὐμέτρου,
975
τὸ δ᾽ ἐπὶ γᾶν πεσὸν ἅπαξ θανάσιμον
προπάροιθ᾽ ἀνδρὸς μέλαν αἷμα τίς ἂν
πάλιν ἀγκαλέσαιτ᾽ ἐπαείδων;
Ζεὺς δὲ τὸν ὀρθοδαῆ
τῶν φθιμένων ἀνάγειν ἔπαυσεν.
985
εἰ δὲ μὴ τεταγμένα
μοῖρα μοῖραν ἐκ θεῶν
εἶργε μὴ πλέον φέρειν,
προφθάσασα καρδίαν
γλῶσσα πάντ᾽ ἂν ἐξέχει.
990
νῦν δ᾽ ὑπὸ σκότῳ βρέμει
θυμαλγής τε καὶ οὐδὲν ἐπελπομένα ποτὲ καίριον ἐκτολυπεύσειν
ζωπυρουμένας φρενός.
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ (OCR draft) Experimental (ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 975 focus
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. N. Wecklein, 1885.) — 975 focus
τίπτε μοι τόδ᾽ ἐμπέδως
δεῖμα προστατήριον
καρδίας τερασκόπου ποτᾶται,
μαντιπολεῖ δ᾽ ἀκέλευστος ἄμισθος ἀοιδά,
οὐδ᾽ ἀποπτύσας δίκαν
970
δυσκρίτων ὀνειράτων
θάρσος εὐπειθὲς ἵζει
φρενὸς φίλον θρόνον; χρόνος δ᾽ ἐπεὶ
πρυμνησίων ξυνεμβόλοις
ψαμμίας ἀκάτα παρή-
975
βησεν, εἶθ᾽ ὑπ᾽ Ἴλιον
ὦρτο ναυβάτας στρατός.
1
πείθομαι δ᾽ ἀπ᾿ ὀμμάτων
νόστον, αὐτόμαρτυς ὤν·
τὸν δ᾽ ἄνευ λύρας ὅμως ὑμνῳδεῖ
980
θρῆνον Ἐρινύος αὐτοδίδακτος ἔσωθεν
θυμός, οὐ τὸ πᾶν ἔχων
ἐλπίδος φίλον θράσος.
σπλάγχνα δ᾽ οὔτοι ματάζει
πρὸς ἐνδίκοις φρεσὶν τελεσφόροις
985
δίναις κυκλούμενον κέαρ.
εὔχομαι δ᾽ ἐξ ἐμᾶς
Ἀγαμέμνων (OCR draft) Experimental (Ἀγαμέμνων. Martin L. West, 1990.) — 975 focus
τίπτε μοι τόδ᾽ ἐμπέδως
975
δεῖμα προστατήριον
καρδίας τερασκόπου ποτᾶται,
μαντιπολεῖ δ᾽ ἀκέλευστος ἄμισθος ἀοιδά,
οὐδ᾽ ἀποπτύσαι δίκαν
980
δυσκρίτων ὀνειράτων
θάρσος εὐπειθὲς ἵ-
ζει φρενὸς φίλον θρόνον;
χρόνος δ᾽ ἐπεὶ πρυμνησίων ξὺν ἐμβολαῖς
†ψαμμίας ἀκάτα† παρή-
985
βησεν, εὖθ᾽ ὑπ᾽ Ἴλιον
ὦρτο ναυβάτας στρατός·
πεύθομαι δ᾽ ἀπ᾽ ὀμμάτων
νόστον αὐτόμαρτυς ὤν·
τὸν δ᾽ ἄνευ λύρας ὅμως ὑμνωδεῖ
990
θρῆνον Ἐρινύ ος αὐτοδίδακτος ἔσωθεν
θυμός, οὐ τὸ πᾶν ἔχων
ἐλπίδος φίλον θράσος.
σπλάγχνα δ᾽ οὔτοι ματάι-
995
ζει, πρὸς ἐνδίκοις φρεσίν
τελεσφόροις δίναις κυκλούμενον χέαρ.
εὔχομαι δ᾽ ἐξ ἐμᾶς
ἐλπίδος ψύθη πεσεῖν
εἰς τὸ μὴ τελεσφόρον.
1000
μάλα γέ τοι †τᾶς πολλᾶς
ὑγιείας ἀκόρεστον†
u u τέρμα’ νόσος {γὰρ}
γείτων ὁμότοιχος ἐρείδει·
καὶ πότμος εὐθυπορῶν
1005
ἀνδρὸς u _ u u _
_ u ἔπαισεν ἄφαντον ἕρμα.
καὶ τὸ μὲν πρὸ χρημάτων
κτησίων ὄκνος βαλών
σφενδόνας ἀπ᾽ εὐμέτρου,
1010
οὐκ ἔδυ πρόπας δόμος
π λη σμονᾶς γέμων ἄγαν,
οὐδ᾽ ἐπόντισε σκάφος·
πολλά τοι δόσις ἐκ Διὸς ἀμφιλα-
φής τε καὶ ἐξ ἀλόκων ἐπετειᾶν
1015
νῆστιν ὥλεσεν νόσον·
τὸ δ᾽ ἐπὶ γᾶν πεσὸν ἅπαξ
θανάσιμον πρόπαρ ἀνδρός
μέλαν αἷμα τίς ἂν
1020
πάλιν ἀγκαλέσαιτ᾽ ἐπαείδων;
οὐδὲ τὸν ὀρθοδαῆ
τῶν φθιμένων ἀνάγειν
Ζεὺς κατένευσεν ἐπ᾽ ἀβλαβείαι.
εἰ δὲ μὴ τεταγμένα
1025
μοῖρα μοῖραν ἐκ θεῶν
εἶργε μὴ πλέον φέρειν,
προφθάσασα καρδία
γλῶσσαν ἂν τάδ᾽ ἐξέχει·
νῦν δ᾽ ὑπὸ σκότωι βρέμει
1030
θυμαλγής τε καὶ οὐδὲν ἐπελπομέ-
να ποτὲ καίριον ἐκτολυπεύσειν
ζωπυρουμένας φρενός.
Aeschyli Agamemnon (OCR draft) Experimental (Aeschyli Agamemnon. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.) — 975 focus
πεύθομαι δ᾽ ἀπ᾿ ὀμμάτων
νόστον, αὐτόμαρτυς ὤν·
τὸν δ᾽ ἄνευ λύρας ὅμως
990
ὑμνωιδεῖ
θρήνον Ἐρινύος αὐτοδίδακτος ἔσωθεν
θυμός, οὐ τὸ πᾶν ἔχων
ἐλπίδος φίλον θράσος.
σπλάγχνα δ᾽ οὔτοι ματάι-
995
Ζει πρὸς ἐνδίκοις φρεσὶν τε-
λεσφόροις δίναις κυκώμενον κέαρ.
εὔχομαι δ᾽ ἐξ ἐμᾶς
ἐλπίδος ψύθη πεσεῖν
ἐς τὸ μὴ τελεσφόρον. =
1000
τὸ δ᾽ ἐπὶ γᾶν πεσὸν ἅπαξ
1015
θανάσιμον πρόπαρ ἀνδρός
μέλαν αἷμα τίς ἂν
πάλιν ἀγκαλέσαιτ᾽ ἐπαείδων;
Ζεὺς δὲ τὸν ὀρθοδαῆ
τῶν φθιμένων ἀνάγειν
1020
αὐτὸς ἔπαυσεν ἐπ᾿ ἀβλαβείαι.
εἰ δὲ μὴ τεταγμένα
μοῖρα μοῖραν ἐκ θεῶν
εἶργε μὴ πλέον φέρειν,
Translations (8)
The Agamemnon (OCR draft) Experimental (The Agamemnon. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 975 focus
Why o'er me doth this terror steadily hover close to my portent-boding heart, and in an unbought unbidden strain plays prophet, nor doth well-assured confidence take seat upon my heart's dear throne, after rejecting this like dreams hard of Interpretation? Long is the time since the naval armament with their cables cast firmly into the sandy shore, languished away 2 , when it was speeding to Ilion.—
And I learn their return from my eyes, being myself my own witness. And yet, notwithstanding this, my soul within me, self-taught, is chanting the lament of an Erinnys unaccompanied by the lyre, in nought possessing the dear confidence of hope. And my bosom tells no idle tale, my heart being whirled in eddies by just thoughts that have fulfilment. But I pray that those, beyond my hope, may turn out to be false, so as to come to no fulfilment.
For verily the limit of abundant health is insa- tiable 1 . For calamity presses upon it a close-adjoining neighbour, and a man's destiny * * * holding on in a straightforward course, is apt to dash upon an unseen reef. And if timidity, fling away a part, with a well-measured cast of the sling, in defence of its wealth in possession, the entire fabric sinks not, teeming too full of woe, nor does it make the bark to founder. Often, in sooth, an ample boon from Jove, and from the yearly furrows, quells the pangs of famine.
But who can recall by charms a man’s black death-shed blood, when once it has fallen on the ground before [his feet] ? Otherwise Jove would not have put an end to the leech 2 that knew the right way to bring back the departed into safety. And if Fate ordained by the gods did not prevent my fate 3 availing more, my heart, having ontstripped my tongue, would have poured forth the tale ; but now it moans beneath the gloom, soul grieving, and entertaining no farther hope of ever unravelling any thing seasonable, while my mind is kindled with inward flame.
AGAMEMNON (OCR draft) Experimental (AGAMEMNON. Paul Mazon, 1920-1925.) — 975 focus
où Zeus nous fait le vin avec la grappe acide, si la fraîcheur soudain règne dans la maison, c'est que le maître, l'homme achevé 1 , est dans ses murs... Zeus, Zeus, par qui tout s'achève, achève mes souhaits, et songe bien à l'œuvre que tu dois achever.
Agamemnon (OCR draft) Experimental (Agamemnon. Robert Potter, 1779.) — 975 focus
What may this mean? Along the ſkies
Why do these dreadful portents roll ?
1110
Viſions of terror, ſpare my aching eyes,
Nor ſhake my sad preſaging ſoul!
At length they come x : these faithful eyes,
See them return’d to Greece again:
1125
Yet, while the ſullen lyre in ſilence lies,
Erinnys wakes the mournful ſtrain :
Ah me, what hope! This mortal ſtate y
Nothing but cruel change can know.
Shou’d chearful health our vig’rous ſteps await,
1140
Enkindling all her roſeate glow;
But when forth-welling from the wound z
The purple-ſtreaming blood ſhall fall,
And the warm tide diſtain the reeking ground,
Who ſhall the vaniſh’d life recall?
1155
Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, Agamennone: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 975 focus
Strofe I
1140
Perché mai cosí tenace un terror dinanzi all'animo
che ai portenti
volge l'occhio, a volo librasi,
e una voce cui niun chiese né mercò, canta presagi?
Perché dunque non respingerla,
1145
come vol di sogni torbidi ?
Onde avvien ch' entro le menti
la fiducia non s'adagi?
Tempo è già, da che le gomene
su la sabbia della spiaggia
1150
s'allacciarono; e dal dí
che contro Ilio andò, l' esercito
delle navi imputridí!
1
Antistrofe I
Con questi occhi, del ritorno sono stato io testimonio:
1155
pure, pure,
Strofe II
Non v'è di salute soverchia
1170
un termine fisso: s'appoggia
il morbo vicino a sue mura;
e frangesi a scoglio invisibile
sovente la sorte che prospera
moveva per rotta sicura.
1175
Ma se sa, con destra frombola,
una parte del suo bene
il timor gittare in mare,
non affonda tutto il carico,
sotto il peso delle pene,
1180
né tra i flutti il legno spare.
E spesso dal cielo una pioggia
dirotta, lo sterile male
distrugge nell' annua novale.
Antistrofe II
1185
Chi mai stagnerà, con che cantici,
il sangue d'un uom, poi che fumido
da piaga mortale sgorgò?
Ben Giove fu provvido; e il folgore
su chi dalla terra risurgere
1190
faceva i defunti, scagliò.
Oh!, se il fato non vietasse
ch'uom prevegga ciò che vuole
un Celeste, già il futuro
lascerebbe eromper l'animo
1195
prevenendo le parole.
Ma crucciata in velo oscuro
or freme; né svolger dal cèrebro
acceso, consiglio veruno
saprebbe che giunga opportuno.
1200
Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 975 focus
Aeschylus, Agamemnon: German translation (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon: German translation. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1919–1923.) — 975 focus
in aller Welt, daß solches Thun nicht gut bekommt.
975
Das beste, was uns Gott beschert, ist, unser Herz
vor Hoffart zu bewahren. Selig preisen darf
man den erst, der das Leben glückumstrahlt beschloß.
930 Du weißt nun, wes ich hierin mich getrauen mag.
Nur wer auf Ruhm verzichten will, entgeht dem Neid.
Das Auge Gottes sieht vom Himmel auf den Herrn,
der milde seine Macht gebraucht, und segnet ihn.
Denn niemand fügt gutwillig sich dem Sklavenjoch.
955 Und als des Heeres Ehrengabe hab' ich sie,
der reichsten Beute schönste Zierde, heimgebracht.
1005
von mir verlangt als deines teuren Lebens Preis.
1015
Lebt nur die Wurzel, grünet auch der Krone Laub
und breitet Schatten vor des Hundsgestirnes Wut.
Du bist zum Herde deines Hauses heimgekehrt,
nach Winterkälte kam erwärmend uns der Lenz.
Wie Kühlung in der Sonnenglut, mit welcher Zeus
1020
970 den Wein in harten Beeren kocht, erscheint der Herr,
der Triumphator, der sein Heimatsschloß betritt.
English (E. D. A. Morshead, 1889, second edition) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Agamemnon — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 975 focus
Wherefore for ever on the wings of fear
1130
Hovers a vision drear
Before my boding heart? a strain,
Unbidden and unwelcome, thrills mine ear,
Oracular of pain.
Not as of old upon my bosom's throne
1135
Sits Confidence, to spurn
Such fears, like dreams we know not to discern.
Old, old and gray long since the time has grown,
Which saw the linkèd cables moor
The fleet when erst it came to Ilion's sandy shore;
1140
And now mine eyes and not another's see
Their safe return.
Yet none the less in me
The inner spirit sings a boding song,
Self-prompted, sings the Furies' strain—
1145
And seeks, and seeks in vain,
To hope and to be strong!
Ah! to some end of Fate, unseen, unguessed,
Are these wild throbbings of my heart and breast—
Yea, of some doom they tell—
1150
Each pulse, a knell.
Lief, lief I were, that all
To unfulfilment's hidden realm might fall.
Too far, too far our mortal spirits strive,
Grasping at utter weal, unsatisfied—
1155
Till the fell curse, that dwelleth hard beside,
Thrust down the sundering wall. Too fair they blow,
The gales that waft our bark on Fortune's tide!
Swiftly we sail, the sooner all to drive
Upon the hidden rock, the reef of woe.
1160
Then if the hand of caution warily
Sling forth into the sea
Part of the freight, lest all should sink below,
From the deep death it saves the bark: even so,
Doom-laden though it be, once more may rise
1165
His household, who is timely wise.
How oft the famine-stricken field
Is saved by God's large gift, the new year's yield!
But blood of man once spilled,
Once at his feet shed forth, and darkening the plain,—
1170
Nor chant nor charm can call it back again.
So Zeus hath willed:
Else had he spared the leech Asclepius, skilled
To bring man from the dead: the hand divine
Did smite himself with death—a warning and a sign.
1175
Ah me! if Fate, ordained of old,
Held not the will of gods constrained, controlled,
Helpless to us-ward, and apart—
Swifter than speech my heart
Had poured its presage out!
1180
Now, fretting, chafing in the dark of doubt,
'Tis hopeless to unfold
Truth, from fear's tangled skein; and, yearning to proclaim
Its thought, my soul is prophecy and flame.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos, Band I, Agamemnon. Independent Donner line citations, Smyth card correspondence, twelve located textual notes and opening metrical facsimiles. Unfinished OCR proofreading and note attribution are documented in the review inventory.) — 975 focus
Ach warum ist's, daß so bang
Jenes Schreckbild unverrückt
Meinen ahnungsvollen Geist umflattert,
935
Daß ein Gesang ungelohnt, ungeboten mir weissſagt?
O warum scheucht kein Vertrau'n
Ihn wie dunkle Träume fort,
Kühnen Muthes, und seht sich
Auf meines Herzens Thron?
940
Wie lange, daß mit ausgeworfnem Steuertau
Hellas' Flotte die Barken an-
knüpfte längs dem Sandgestade,
Da sie zog vor Ilion!
Erste Gegenstrophe.
Hell mit Augen sah ich nun,
945
Zeuge selbst, die Wiederkehr.
Dennoch klagend, ohne Klang der Lyra,
Singt aus der innersten Brust den Gesang der Erinnys
Meine Seele, nicht bewehrt
Mit der Hoffnung frohem Muth.
950
Und nicht graut mir umsonst hier:
Von Furcht der nahenden
Vollendung wild umhergewirbelt pocht das Herz.
Mög' es anders, o Götter, als
Wir's geahnt, als eitle Lüge
955
All' in eitles Nichts vergeh'n!
Bweite Strophe.
Traun, der Gesundheit vollblühende Kraft zerstört
Unersättlich sich selbst; denn die Krankheit wohnt
Ihr allzeit lauernd zur Seite.
Segelnd im Glücke, zerschellt
960
Menschengeschick an verborgner Klippe.
Wirft die Furcht vom reichen Schay
Einen Theil dann über Bord,
Schleudernd klug mit weisem Maaß,
Dann versinkt nicht ganz das Haus,
965
Stöhnt es auch, von Jammer schwer,
Noch begräbt die Flut den Kahn.
Reichlich strömende Gabe von Zeus, die jährlich entkeimt den gesegneten Furchen,
Bannt des Hungers schwere Noth.
Zweite Gegenstrophe.
Aber das dunkle Blut, das mit dem Tod einmal
970
Vor die Füße des Mann's in den Staub hin rann,
Wer zaubert es wieder in's Leben?
Traf doch den Meister der Kunst,
Todte zu wecken, der Strahl Kronions.
Hemmte mich nicht mein Geschick,
975
Das die Gottheit mir bestimmt,
Mehr zu sagen; eilte, traun,
Meinem Geist die Zunge vor,
Strömte leichthin Alles aus.
Tief im Dunkel murrt es jetzt
980
Unmuthvoll und verzagend, den Knäul der Geschicke zur passenden Stunde zu lösen,
Weil in Furcht die Seele glüht.

Commentary

Critical apparatus to Agamemnon (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Agamemnon.) focus

973-978. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-566

καὶ τὸ μὲν πρὸ χρημάτων ... ἐπόντισε σκάφος Recte se haec habent omnia, videratque iam Casaubonus nominativos
ὄκνος βαλών
sic dictos esse ut deinde mutaretur coepta constructio.
Τὸ μέν
autem partem significat. Sententia haec est, metus quum partem pro acquisitis opibus bene attemperato iactu proiecil, non tota funditus periit domus, quamvis plena malis, nec mersit navem. Rediit in constructionem poeta,
ἐπόντισε
referens ad
ὄκνος
. Blomfieldius pro
δόμος
legendum putabat
γόμος
, loco Supplicum a Dobraeo commemorato motus v. 426. seqq. quem neque emendatum exhibuit, nec debebat omnino hic afferre. Videretur probari posse illa coniectura, nisi parum eleganter dictum esset
γόμος πημονᾶς γέμων
. Recte scriptum est
δόμος
, quod quum dicit, in mente habet rem de qua loquitur. Ea est
πότμος εὐθυπορῶν ἀνδρός
.

977. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-567

πημονᾶς
πημονᾶς
Vict.
πημονὰς
Flor. Farn.
977

979. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-568

πολλά τ' ἂν δόσις Libri
πολλὰ τοι δόσις
. Turbatur ordo sententiarum hac asseveratione infringiturque vis sequentium. Nisi plane fallor, coniunxerat haec Aeschylus cum praecedentibus sic,
πολλά τ᾽ ἂν δόσις
. Id posui. Deinde
ἐξ
omittit Farn. Tum
καὶ ἐξ
Farn. Vict.
κἀξ
Flor.
979

981. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-569

πεσὸν ἅπαξ Libri
πεσόνθ᾽ ἅπαξ
. Porsonus
ἅπαξ πεσόν
. Recte Pauwius
πεσὸν ἅπαξ
. Similiter in Eum. v. 638.
ἀνδρὸς δ᾽ ἐπειδὰν αἷμ' ἀνασπάσῃ κόνις ἅπαξ θανόντος, οὔτις ἔστ᾽ ἀνάστασις. τούτων ἐπῳδὰς οὐκ ἐποίησεν πατὴρ ἐμός.
981

982-983. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-570

πρόπαρ ἀνδρὸς
προπάροιθ᾽ ἀνδρὸς
Farn. Vict.
πρόπαρ ἀνδρὸς
Flor. πάλιν τίς ἂν καλέσειεν; Deinde Farn.
τίς τ' ἀγκαλέσαιτ'
, omisso
πάλιν
. Hanc patet Triclinii esse coniecturam.

984-985. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-571

Ζεὺς δὲ τὸν ὀρθοδαῆ τῶν φθιμένων ἀνάγειν ἔπαυσεν
οὐδὲ τὸν ὀρθοδαῆ τῶν φθιμένων ἀνάγειν ζεὺς αὔτ᾽ ἔπαυσ᾽ ἐπ᾽ εὐλαβεία
Flor.
οὐδὲ τὸν ὀρθοδαἢ τῶν φθιμένων ἀνάγειν ζεὺς αὖτ᾽ ἔπαυσ᾽ ἐπ᾽ ἀβλαβείᾳ γε
Farn. ut Scaliger ex scholiis scribendum putaverat.
οὐδὲ τὸν ὀρθοδαῆ τῶν φθιμένων ἀνάγειν ζεὺς αὐτ' ἔπαυσ᾽ ἐπ᾽ εὐλαβεία γε
Vict. Canteri iudicium, verba
ἐπ᾿ εὐλαβεία γε
ex interpretatione addita esse existimantis, recte secuti sunt Schützius et Porsonus. Temere factum, inquit Blomfieldius. Mallem temere factum dixisset, quod ego nescio qua religione tactus in adnotationibus ad interpretationem Humboldti servanda putabam, hoc modo,
οὐδὲ τὸν ὀρθοδαῆ τῶν φθιμένων ἀνάγειν Ζεὺς ἂν αὖτ᾽ ἔπαυσεν ἐπ' ἀβλαβείᾳ
. Probarunt tamen errorem meum Wellauerus, Boissonadus, et verbis alio ordine collocatis Blomfieldius. Friget hoc, recteque sensit Canterus. Confusa sunt duo scholia, unum hoc,
τὸν Ἀσκληπιὸν γὰρ ἐκεραύνωσεν ἀναστήσαντα τὸν Ἱππόλυτον
, alterum, puto, ad v. 973.
πρὸ χρημάτων κτησίων] ἐπ' ἀβλαβείᾳ, ὥστε μὴ ἔτι βλαβῆναι
. Ex ceteris, quae libri ut Aeschylea habent, effici quidem haec possunt,
οὐδὲ τὸν ὀρθοδαῆ τῶν φθιμένων ἀνάγειν Ζεὺς ἂν αὐτ᾽ ἔπαυσεν
, sed aegre quis, credo, sibi persuadeat tam languide haec enuntiasse Aeschylum. Eum qui novit, vix dubitabit quin scripserit
Ζεὺς δὲ τὸν ὀρθοδαῆ τῶν φθιμένων ἀνάγειν ἔπαυσεν.
Quomodo hoc in eam scripturam quae in libris est mutatum fuerit ego quidem non expediam, sed tamen factum puto per adnotationes scholiastarum cum Aeschyli verbis confusas. In interpretatione falsus est Erfurdtus ad Soph. Ant. v. 1056. quum
τῶν φθιμένων
sic intelligendum putavit, ut
τινά
esset supplendum. Iungenda sunt
τῶν φθιμένων ἀνάγειν
, ab inferis reducere. Accusativus ut extrinsecus advocetur non opus est, quia reducens cogitari nequit nisi qui aliquem reducat. Ceterum de fabula quam poeta tangit videndus est Hyginus fabula 49. eiusque interpretes. Memoravit etiam Virgilius Aen. VII. 761. Plato de re p. III. p. 405. Β.
καί τοι ἀπειθοῦντές γε ἡμῖν οἱ τραγῳδοποιοί τε καὶ Πίνδαρος (Pyth. ΙΙ. 55.) Ἀπόλλωνος μέν φασιν Ἀσκληπιὸν εἶναι, ὑπὸ δὲ χρυσοῦ πεισθῆναι πλούσιον ἄνδρα θανάσιμον ἤδη ὄντα ἰάσασθαι, ὅθεν δὴ καὶ κεραυνωθῆναι αὐτόν.

986-990. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-572

καρδίαν γλῶσσα πάντ' ἂν ἐξέχει Aberravit ab horum versuum sententia Schutzius, quum
μοίραν
de Clytaemnestra dictam putavit: quod nec per verborum naturam fieri potest, et, si posset, valde invenustum foret. De se loquitur chorus, verens malum Agamemnoni. Non enim credit ab uxore necatum iri, ut ex colloquio cum Cassandra apparet. Vera est autem Schützii emendatio,
καρδίαν γλῶσσα πάντ' ἂν ἐξέχει
. Libri
καρδία γλῶσσαν ἂν τάδ' ἐξέχει
.

991-992. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-573

βρέμει Flor.
βρέμει
e correctione: antea
βλέπει
. Farn.
βρέμει ἐλπομένα
, omissis quae media sunt
θυμαλγής τε καὶ οὐδὲν ἐπι
i. e. integro versu.

994. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-574

Κασσάνδραν Libri
Κασσάνδραν
.
994

995. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-575

ἀμεινόνως Auratus
ἀμηνίτοις
. At refertur adverbium ad
κοινωνὸν εἶναι
.
995

996-997. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-576

κοινωνὸν εἶναι χερνίβων, πολλῶν μέτα δούλων σταθεῖσαν κτησίου βωμοῦ πέλας. Interpungebatur
κοινωνὸν εἶναι χερνίβων, πολλῶν μέτα δούλων, σταθεῖσαν κτησίου βωμοῦ πέλας
. Putavi quae post
χερνίβων
leguntur coniungenda esse: neque in praepositione opus erat anastrophe. Male autem Blomfieldius cum Schützio plenam distinctionem post
δούλων
in virgulam mutavit, quo et inconcinna redditur oratio et vis perit. Quum immota manet Cassandra, denuo eam compellat Clytaemnestra his verbis,
ἔκβαιν᾽ ἀπήνης τῆςδε· μηδ᾽ ὑπερφρόνει
.

1000. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-577

θιγεῖν
θίγειν
Farn. Vict. Correctum a Blomfieldio. In Flor. hic versus ita scriptus est,
πραθέντα πλῆναι δουλείας μάζης βία
(sic, non
βίου
). Id Blomfieldius coniicit pro
δουλείας μάζης βίον
scriptum esse, quoniam servorum cibus
μᾶζα
fuerit. Aeschylus certe talia non scripsit. Sine dubio ista scriptura nihil est nisi verae lectionis interpretatio,
δουλείας μετασχεῖν
, vel simili verbo. De vendito Omphalae Hercule Sophocles Trach. v. 248 seqq. Tzetzes Chil. II. 426. seqq.
1000

1001. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-578

ἐπιρρέπει
ἐπιτρέποι
Flor. Vict.
ἐπιρρέπει
Farn.
1001

1003. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-579

οἵδ'
οἵδ'
Flor. Farn.
οἱ δ'
Vict. Emendavit Stanleius.
1003

1004. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-580

παλαιῶν
καὶ παραστάδων
Flor.
1004

1005. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-581

ἔχεις Auratus
ἕξεις
, quod probarunt alii, recepit in minore editione Schützius. Wellauerus quum praestare dixit praesens, conticuisset, si rationem reddere iussus esset. Recte iudicasset Auratus, si habituram diceret Clytaemnestra ab se quae consuetum esset servis dari. Sed tota illa sententia non convenit huic loco. Non enim quae communi more servorum conditio sit, eam Cassandrae quoque fore dicit, sed meliorem, ut in domo clementiore. Nescio an id senserit Stanleius, qui sic interpretatus est, "habes a nobis (dicta scilicet) quae fieri solent." Ponenda vero est virgula post
ἔχεις
. Nam hoc dicit, tenes, quod exspectari a nobis potest. Non dicit quid exspectare a nobis possis. Nam
οἷόςπερ
, aut alia quibus
περ
adiunctum est, non habent dubitativam potestatem, sed rem certam significant, ut dicatur qualia quidem. Aptissimus declarando discrimini versus Sophoclis est in Oed. Col. 896.
ΘΗΣ. πῶς εἶπας; ΟΙΔ. οἷάπερ πέπονθ᾽ ἀκήκοας.
1005

1007-1008. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-582

ἐντὸς δ' ἂν οὖσα Libri
ἐντὸς δ' ἂν οὖσα
. Stanleius hos versus ita interpretatur, cum vero sis intra retia fatalia, obsequeris, si modo obsequaris: forsan vero haud persuadeare. Schützius cum autem iam fatalibus cassibus inclusa sis, obsequere, sis; nisi forte detrectas obsequium. Similiter alii. Prior versus ut ita intelligeretur, non poterat
ἐντὸς δ' ἂν οὖσα
dici, sed omittendum erat
ἂν
. Posita vero ea particula sententia conditionalis est, ut dici debuerit
ἐκτὸς δ' ἂν οὖσα
. Atque ita scribendum est. Comparavit cum hoc loco Blomfieldius similem Sophoclis Oed. R. v. 936.
τὸ δ᾽ ἔπος ἐξερῶ τάχα ἥδοιο μέν, πῶς δ᾽ οὐκ ἄν; ἀσχάλλοις δ᾽ ἴσως.
Wellauerus quod infra dicitur v. 1354.
χαίροιτ᾽ ἄν, εἰ χαίροιτ', ἐγὼ δ᾽ ἀπεύχομαι.

1009. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-583

NA Dubitari potest, ad hunc locum an ad alium spectet quod scholiastes Aristophanis ad Av. v. 1679. scribit,
καὶ Αἰσχύλος τὸ βαρβαρίζειν χελιδονίζειν φησί
. Similia de Dodonaeis columbis tradit Herodotus II. 57.
1009

1011. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-584

εἴσω Libri
ἔσω
, quod Blomfieldius Elmsleii praecepta sequens in
εἴσω
mutavit. Versum hunc Porsonus in praefatione ad Hecubam p. XXXI. in is nominat, quorum quinti pedis molestus incessus propter vocem encliticam ferri possit. De qua re non recte iudicavit. Elmsleius in Censuris Edinensibus t. XXXVII. p. 81. sive in Lipsiensi editione Iphigeniarum Marklandi p. 263. quum poetam scripsisse pronuntiavit
εἴσω φρενῶν λέγουσα, πειθέ νιν λόγῳ
, neque
λέγουσα
recte ad Cassandram rettulit, nec videtur reputasse, si hoc vellet Clytaemnestra, non eam simpliciter
ἀλλά
, sed
ἀλλὰ σύ τοι
dicturam fuisse. Coniungendum vero est
λέγουσα λόγῳ
: dicendo ei persuadeo intus in animo. Comparari quodammodo possunt Soph. Phil. v. 1325.
καὶ ταῦτ᾽ ἐπίστω, καὶ γράφου φρενῶν ἔσω
. Eur. Med. v. 316.
λέγεις ἀκοῦσαι μαλθάκ', ἀλλ' ἔσω φρενῶν ὀρρωδία μοι, μή τι βουλεύσῃς κακόν
. Manet vero Clytaemnestra, exspectans etiam: tum demum, Cassandra nihil respondente, abit.
1011

1012. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-585

NA Sic Prom. v. 218.
κράτιστα τῶν παρεστώτων τότε
.
1012

1013. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-586

ᾔθου Libri
ᾔθου
. Blomfieldius
ᾔθου
. De discrimine, omninoque quid de hoc genere correctionis sentirem, dixi ad Soph. El. v. 1003.
1013

1014. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-587

πρὸς Edd. vett.
θυραίαν
. Emendate, ut primus Porsonus edidit, Flor. Farn. quod neglexit Elmsleius. Blomfieldii haud facile probabilis coniectura est,
θυραῖος
communi genere de persona, de re
θυραία
dictum esse. Sed quid hoc est, quod libri habent,
οὔτοι θυραίαν τήνδε ἐμοὶ σχολὴ πάρα τρίβειν
: quod intelligi non posse videns Casaubonus
θυραία
scribendum esse coniecit, relicto
παρὰ τήνδε
, quod perperam dictum esse apparet. Pessime Wellauerus
θυραίαν τήνδε
ad Cassandram refert, in quo duplex vitium est, alterum male constructae praepositionis, alterum quod ineptum est, quae de se dicere Clytaemnestra debebat, de Cassandra praedicari. Recte Musgravius
πρὸς
emendavit, quod Blomfieldio quoque quum olim in mentem venisset, reiecit ille tamen hoc postea, voluitque
θυραίαν τήνδε
de Clytaemnestra accipi.
1014

1015. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-588

τὰ μὲν Respondent sibi
τὰ μέν
et
σὺ δέ
. Nam
τὰ
non articulus est, sed pronomen, illa.
1015

1019. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-589

δέ γ' Libri
δέ γ'
.
1019

1020. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-590

NA Recte dicit Blomfieldius Clytaemnestram quoque manu significare quid velit, eodem modo ut Cassandra respondeat.
1020

1023. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-591

ἢ μαίνεταί τε
ἣ μαίνεταί γε
Flor.
ἢ μαίνεταί γε
Farn. Vict. quod etsi defendi potest, ut
γέ
sit adeo, tamen non dubitandum est quin
ἢ μαίνεται τε
Aeschylus scripserit. Deinde Flor.
φρενῶν κλύει
, sed litteris
ετ
et
α
superscriptis mutari ordo iubetur.
1023

1026. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-592

ἐξαφρίζεται Hic versus primus est in ea pagina codicis Medicei, quae sequitur quaternionem qui excidit. Itaque hinc rursum habemus et huius codicis scripturas et codicis Guelferbytani editionumque Ald. Rob. Turn.
ἐξαφρίζεσθαι
G. Ald.
1026

1027. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-593

οὐ μὴν In M.
οὐ νῦν
sic scriptum ut supra posita sit
ν
littera. ἀτιμασθήσομαι
ἀτιμασθήσομαι
Flor. Farn.
ἀτιμωθήσομαι
G. Ald. Turn. Utrum M. habeat mihi non constat.
ἀτιμωρήσομαι
Rob.
1027

1028. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-hermann1852-appcrit-lat1-594

ἐποικτίρω
ἐπικτοίρω
G. Ald.
1028

Wecklein’s commentary on Agamemnon (1888; German; OCR draft) (Explanatory commentary, pp. 30–140; Iowa and Harvard OCR collated conservatively. Unresolved OCR and provisional reference mappings are explicitly marked.) focus

966-1018. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-553

drittes Stasimon: „Von dem Augenblicke an, wo die Griechen in Aulis die Anker lichteten, hat sich meiner eine ängstliche Beklemmung bemächtigt, die mich nicht einmal jetzt verläſst, obwohl ich die siegreiche Rückkehr des Agamemnon mit eigenen Augen sehe. Ohne Grund ist diese Besorgnis nicht, welche dem Rechtsgefühl entspringt (wenn ich auch wünsche, daſs sie nicht in Erfüllung gehe). Denn der Schaden, den man an der Gesundheit nimmt, ist wieder heilbar und Verlust von Vermögen läfst sich ersetzen; aber vergossenes Menschenblut ist unersetzlich: der Tote steht nicht wieder auf. Gerne hätte ich dem König diese Bedenken vorgetragen; aber die erhabene Würde des Königs gestattet solche Rede nicht und so muſs ich meine heilsame Mahnung im unruhigen Herzen verschliefsen." So giebt dieser Chorgesang im Anschluſs an den dritten Teil der Parodos die Schuld an, welche Agamemnon durch seinen Tod sühnt.

980. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-558

τὸν ἄνευ λύρας θρῆνον wie Eur. Iph. T. 146 ἀλύροις ἐλέγοις, Phoen. 1028 ἄλυρον ἀμφὶ μοῦσαν, Hel. 185 ἄλυρον ἔλεγον. Vgl. Eum. 332 ὕμνος ἐξ Ερινύων ἀφόρμικτος, Suppl. 689 ἄχορον ἀκίθαριν δακρυογόνον " Αρη, Soph. Oed. K. 1222 " Αιδος μοῖρ᾽ ἀνυμέναιος ἄλυρος ἄχορος, Εl. 1069 ἀχόρευτα .. ὀνείδη, Eur. Iph. Τ. 185 μοῦσαν τὰν ἐν μολπαῖς ῞Αιδας ὑμνεῖ δίχα παιάνων. Wie die Strophe zeigt, macht μν in ὑμνῳδεῖ nicht Position. Hephaestion 1 16 belegt diese Licenz mit Stellen des Epicharmos ( εὔυμνος), Kratinos u. Kallimachos. Vgl. auch 1460, Pers. 290 μεμνήσθαι, Eur. Iph. A. 68 u. 847.
1

982. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-559

τὸ πᾶν: τα 185.

984. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-560

, Das Innere traun trügt nicht, das Herz, welches am Rechtsgefühle in Erfüllung bringenden Kreisen sich dreht." Das Rechtsgefühl, welches Schlimmes mit schnellen Schritten sich nahen sieht, ist gleichsam ein Wagen der Rennbahn, an welchem das Rad des Herzens dem Ziele, der Erfüllung schlimmer Dinge, entgegen wirbelt. Das Pochen des Herzens erweckt dem Dichter die Vorstellung eines sausenden, auf und nieder hüpfenden Wagens. Anders Cho. 1022 f. Σπλάγχνα in gleichem Sinne Cho. 412 .

987. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-561

Ich flehe aber, daſs aus meiner Besorgnis heraus Unwahrheiten in das Reich der Nichterfüllung fallen d. h. dafs meine Besorgnis sich als grundlos erweise und sich nicht erfülle. Der Chor wünscht wie der König Suppl. 462 ἄιδρις μᾶλλον ἢ σοφὸς κακῶν εἶναι· γένοιτο δ᾽ εὖ παρὰ γνώμην ἐμήν.

990. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-562

2
Zu dem Gedanken des zweiten Strophenpaares „jeder andere Schaden lässt sich wieder gut machen, vergossenes Blut aber ist unersetzlich" vgl. Cho. 47 , 59-73, 518 f., Eum. 648-651, Suppl. 452 καὶ χρημάτων μὲν ἐκ δόμων πορθουμένων γένοιτ᾽ ἂν ἄλλα κτησίου Διὸς χάριν· καὶ γλῶσσα τοξεύσασα μὴ τὰ καίρια, γένοιτο μύθου μῦθος ἂν θελκτήριος· ὅπως δ᾽ ὅμαιμον αἷμα μὴ γενήσεται, δεῖ κάρτα θύειν κτέ., Hom. I 406 ληιστοὶ μὲν γάρ τε βόες καὶ ἴφια μῆλα ἀνδρὸς δὲ ψυχὴ πάλιν ἐλθεῖν οὔτε λεϊστή οὔθ᾽ ἑλετή κτἑ. „Immerhin traun ist die Grenzlinie vollkommener Gesundheit aufserordentlich fein (so dafs man unversehens darüber hinauskommt); denn unmittelbar daneben steht die Krankheit und bedrängt das Leben. Aber ein Heilmittel macht den Leib wieder gesund." Mit ἀκαρές vgl. die Redensart ἐπὶ ξυροῦ ἵσταται ἀκμῆς. Die Ergänzung von ἀεὶ und σῶμα δ᾽ ἔσωσεν ἄκος ist unsicher. Auch im übrigen steht zwar der Sinn, nicht aber der Text fest. Vgl. den Anhang.

993. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-563

Und der Wohlstand eines Mannes stöfst bei flotter Fahrt auf eine verborgene Sandbank. Der Ausdruck ist nur bildlich zu verstehen und nicht an ein wirkliches Kauffahrteischiff zu denken. εὐθυπορῶν – ἄφαντον wie oben τελέας ἀκαρές: mitten in das Glück hinein tritt plötzlich das Unglück. Mit παίειν ἕρμα vgl. στήλην ἄκραν παίσας Soph. Εl. 744.

995. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-564

τὸ μὲν χρημάτων κτησίων προβαλών (vorher d. i. vor dem Versinken des Schiffes, zu rechter Zeit über Bord werfend), als ob folgen sollte: τὸ δὲ (den anderen Teil) σώσας οὐκ ἐπόντισε σκάφος. Da aber an die Stelle von τὸ δὲ σώσας die selbständige Wendung οὐκ ἔδυ πρόπας δόμος tritt, schliefst sich der Hauptsatz mit οὐδ᾽ daran an. Vgl. zu 653. - σφενδόνας ἀπ᾿ εὐμέτρου, mit wohl abmessendem Wurfe d. i. nur gerade soviel als nötig ist, damit ihm das Schiff nicht versinkt ( οὐ ποντίζειν). Ζα ἐπόντισε im Sinne von κατεπόντισε vgl. Soph. Εl. 508 ὁ ποντισθεὶς Μυρτίλος und Hesych. καταβάπτει· ποντίζει.
3

1001. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-565

ἀμφιλαφής von zwei Seiten her, von Zeus, der als Herr der Jahreszeiten das Gedeihen giebt, und von der Fruchtbarkeit des Bodens.

1005. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-566

πρόπαρ ἀνδρός: das aus der Brust strömende Blut fliefst vor dem Menschen auf die Erde. ἀνδρός (Menschen) allgemein. Der Chor denkt aber an Iphigenie.
4

1006. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-567

ἐπαείδων, vgl. ἐπῳδάς Eum. 652 und Hom. τ 457 ἐπαοιδῇ δ᾽ αἷμα κελαινὸν ἔσχεθον. Da kann kein Arzt helfen wie bei der Krankheit (990 ff.). zum t-

1007. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-568

5
εὖ.. ἐπ᾿ εὐλαβείᾳ, gut - warnenden Beispiele ( τὸν ᾿Ασκληπιὸν γὰρ ἐκεραύνωσεν ἀναστήσαντα τὸν Ἱππόλυτον, ὥστε μὴ ἕτερον βλαβῆναι Schol.). Vgl. Eur. Hek. 1137 εὐ καὶ σοφῇ προμηθία, Phoen. 1466 εὖ δέ πως προμηθίᾳ. Der Gen. τῶν φθιμένων steht lokal (ex inferis). κατέπαυσεν ( Suppl. 594 ), hat ihm das Handwerk gelegt. Pind. Pyth. III 55 ἔτραπεν καὶ κεὶνον ἀγάνορι μισθῷ χρυσὸς ἐν χερσὶν φανεὶς ἄνδρ᾽ ἐκ θανάτου κομίσαι ἤδη ἁλωκότα· χερσὶ δ᾽ ἄρα Κρονίων ῥίψαις δι᾽ ἀμφοῖν ἀμπνοὰν στέρνων καθέλεν ὠκέως, Eur. Alk. 3 Ζεὺς γὰρ κατακτὰς παῖδα τὸν ἐμὸν αἴτιος Ασκληπιόν, στέρνοισιν ἐμβαλὼν φλόγα und 127 δμαθέντας γὰρ ἀνίστη (nämlich Φοίβου παῖς), πρὶν αὐτὸν εἶλε Διόβολον πλῆκτρον πυρὸς κεραυνίου.

1010. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-569

Wenn nicht nach göttlicher Ordnung die eine Stellung (die königliche) die andere (die des Unterthanen) einschränkte sich etwas herauszunehmen, so würde mein Herz der Zunge vorauseilend diese Sorgen ausgeschüttet haben." ἐκ θεῶν τεταγμένα gehört dem Sinne nach auch Ζα μοῖραν. προφθάσασα γλῶσσαν d. i. mit solchem Eifer, daſs die Zunge gar nicht hätte folgen können.
6

1015. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-570

ὑπὸ σκότῳ βρέμει: vgl. Pind. Pyth. ΧΙ 30 ὁ δὲ μαχηλὰ πνέων ἄφαντον βρέμει. 7*

1017-1018. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-571

Heilsames aus dem schmerzlich erregten Innern herauswickeln, hervorbringen. δόλους, πολέμους τολυπεύειν bei Homer, χαλεπὸν πόνον ἐκτολυπεύσας Hes. ᾿Ασπ. 44. Ka-

1019. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-572

Exodos. Katastrophe. Vorbereitung und Ausführung des Mordes, Darlegung der Schuld und Sühne, Eindruck der That. sandra sitzt noch auf dem Wagen. Mit Κασάνδραν λέγω vgl. Soph. Phil. 1261 σὺ δ᾽ ὦ Ποίαντος παῖ, Φιλοκτήτην λέγω.

1020. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-573

ἀμηνίτως gehört z ι κοινωνὸν εἶναι. Ζα χερνίβων κοινωνόν (als Mitglied der Familie) vgl. Eum. 659 , Soph. Οed. Τ. 239 μήτ᾽ ἐν θεῶν εὐχαῖσι μήτε θύμασιν κοινὸν ποεῖσθαι μήτε χέρνιβας νέμειν. Durch Eintauchen eines Feuerbrandes vom Opferaltar wurde Wasser geweiht und dieses den Teilnehmern des Opfers herumgereicht, um sich und den Altar zu besprengen. Athen. IX р. 409 А.

1022. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-574

7
κτησίου Διός (des Hüters und Mehrers der Habe) wie Suppl. 454 . Διὸς πέλας, am Altare des Zeus. Vgl. Isae. VIII § 16 τῷ Δί τε θύων τῷ κτησίῳ, περὶ ἣν μάλιστ᾽ ἐκεῖνος θυσίαν ἐσπούδαζε καὶ οὔτε δούλους προσῆγεν οὔτε ἐλευθέρους ὀθνείους, ἀλλ᾽ αὐτὸς δι᾽ ἑαυτοῦ πάντ᾽ ἐποίει, ταύτης ἡμεῖς ἐκοινωνοῦμεν κτἑ.

1024. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-575

Soph. Trach. 252 κείνος ( Ἡρακλῆς) δὲ πραθεὶς Ὀμφάλῃ τῇ βαρβάρῳ ἐνιαυτὸν ἐξέπλησεν.

1025. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-576

8
Ζα δουλίας μάζης (Sklavenbrot) κυρείν vgl. Soph. Ai. 499 δουλίαν ἕξειν τροφήν.

1027. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-577

Vgl. Aristot. Rhet. II 16 διαφέρει δὲ τοῖς νεωστὶ κεκτημένοις καὶ τοῖς πάλαι τὰ ἤθη τῷ ἅπαντα μᾶλλον καὶ φαυλότερα τὰ κακα ἔχειν τοὺς νεοπλούτους· ὥσπερ γὰρ ἀπαιδευσία πλούτου ἐστὶ τὸ νεόπλουτον εἶναι. καὶ ἀδικήματα ἀδικοῦσιν οὐ κακουργικά, ἀλλὰ τὰ μὲν ὑβριστικά, τὰ δὲ ἀκρατευτικά, οἷον εἰς αἰκίαν καὶ μοιχείαν.

1028. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg005-wecklein1888-com-ger1-578

ἤμησαν καλῶς, ἐπλούτησαν [ καλῶς] ὡς ἐκ θερισμού. Schol.