Aeschylus Seven Against Thebes 994

ed. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff

σύ τοι νιν οἶσθα διαπερῶν.
σὺ δ᾽ οὐδὲν ὕστερος μαθών.
990
ἐπεὶ κατῆλθες ἐς πόλιν.
δορός γε τῶιδ᾽ ἀντηρέτας.
τάλαν γένος
τάλανα παθόν.
ἰὼ πόνος
ἰὼ κακά
δώμασι
καὶ χθονί.
πρὸ πάντων δ᾽ ἐμοί.
καὶ τὸ πρόσω γ᾽ ἐμοί.
ἰὼ ἰὼ δυστόνων κακῶν ἄναξ,
Ἐτεόκλεις ἀρχαγέτα.
ἰὼ πάντων πολυστονώτατοι.
1000
ἰὼ ἰὼ δαιμονῶντες ἄται.
ἰὼ ἰώ, ποῦ σφε θήσομεν χθονός;
ἰὼ [ὅπου] τιμιώτατον,
ἰὼ ἰώ, πῆμα πατρὶ πάρευνον. ?

Seven Against Thebes. Aeschylus. ed. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff. Berolini. 1914.

Current edition Experimental

Aeschyli Septem contra Thebas (OCR draft) (Greek) (Aeschyli Septem contra Thebas. Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, 1914.)

Provisional text from uncorrected OCR; expect errors.

Editions (6)
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας First1KGreek (Aeschyli Tragoediae. Sidgwick, Arthur, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.) — 1010-1084 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.) — 1011-1084 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Guilielmus Dindorfius, 1882.) — 994 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. Gottfried Hermann, 1852.) — 994 focus
ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ (OCR draft) Experimental (ΕΠΤΑ ΕΠΙ θΗΒΑΣ. Paul Mazon, 1920-1925.) — 994 focus
Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας (OCR draft) Experimental (Ἑπτὰ ἐπὶ θήβας. N. Wecklein, 1885.) — 994 focus
σὺ τοίνυν οἶσθα διαπερῶν.
980
Translations (8)
Seven Against Thebes Perseus (Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, translator. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922. (Modernized by Perseus.)) — 1011-1080 focus
The Seven against Thebes. (OCR draft) Experimental (The Seven against Thebes.. Theodore Alois Buckley, 1849.) — 994 focus
Deadly to look on.
LES SEPT CONTRE THÈBES (OCR draft) Experimental (LES SEPT CONTRE THÈBES. Paul Mazon, 1920-1925.) — 994 focus
The Seven Chiefs against Thebes (OCR draft) Experimental (The Seven Chiefs against Thebes. Robert Potter, 1779.) — 994 focus
And sad to see.
Fate in all thy terrors clad,
Edipus, thy aweful shade,
Erinnys, frowning black as night,
1115
Dreadful, dreadful is your might!
Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli (OCR draft) Experimental (Eschilo, I Sette a Tebe: traduzione italiana di Ettore Romagnoli. Ettore Romagnoli, 1922.) — 994 focus
Tu lo sapesti, giunto qui presso,
Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Septem ad Thebas: versio Latina Ioannis Sanravii. Ioannes Sanravius, 1555.) — 994 focus
Tu igitur noſti tranſiens?
910
English (E. D. A. Morshead, 1908) (OCR draft) Experimental (Aeschylus, Seven against Thebes — Morshead translation. Wikisource transcription; speech corresp and card milestones aligned to Smyth perseus-grc2.) — 994 focus
By proof have ye learnt it!
At once and as one,
1015
O brothers belovèd,
To death ye were done!
Ye came to the strife of the sword, and behold! ye are both overthrown!
O grievous the tale is,
And grievous their fall,
1020
To the house, to the land,
And to me above all!
Ah God! for the curse that hath come, the sin and the ruin withal!
O children distraught,
Who in madness have died!
1025
Shall ye rest with old kings
In the place of their pride?
Alas for the wrath of your sire if he findeth you laid by his side!
[ Enter a Herald.
German (J. J. C. Donner, 1854; OCR review) (OCR draft) Experimental (Aeschylos. Deutsch in den Versmaßen der Urschrift. Stuttgart: Hoffmann, 1854. Native Donner line citations, Smyth card correspondence, selected textual readings and metrical facsimiles. Remaining OCR differences and unattributed reading notes are documented in the linked review inventory.) — 994 focus
Das sahst du hierherkommend schon-
940

Commentary

Critical apparatus to Seven Against Thebes (OCR draft) (Latin and Greek critical apparatus to Gottfried Hermann's 1852 edition of Seven Against Thebes.) focus

983. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1029

πάντων πολυστονώτατοι Personae notam omittunt Vit. Lips. Antigonae nomen, sed correctum in
ισμ.
habet G.
πάντων πολυπονώτατοι
M. Arund. Cantabr. 1. 2. Ox. Par. A. B. C. E. F. L. N. Colb. 1. Ven. A. B. Ald. Turn. In M. haec interpretatio,
ἐπιπονώτατοι. λείπει τὸ ἀδελφοί
, a sec. manu supra adscripta est.
πάντων πολυπονώτατον
Lips.
πάντων πολυπονώτατε
, sed cum glossa
πολυπαθέστεροι
, G.
πάντων πολυπονώτατοι πάντων
Sic Vit.
πολυστονώτατοι πάντων
Rob. Recepi quod Victorii editio praebet,
πάντων πολυστονώτατοι
.
983

984. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1030

NA Excidisse versum, qui Ismenae erat, antistrophicorum ratio docet.
984

985. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1031

ἰώ, ἰώ, δαιμονῶντες ἄτᾳ Antigonae nomen habet Vit. et e correctione G. Ismenae Lips. Ald. Rob. Turn.
ἰὼ ἰὼ
Vit. Par. F. Rob. Ceteri semel
ἰώ
.
δαιμονῶντος
Lips. Rob.
ἐν ἄτᾳ
M. Vit. et plerique, ut videtur, reliqui codices ac Rob. Turn.
ἐν ἄτῃ
Ald.
ἐν ἄτῃ
Lips. Cantabr. 2.
ἐν
recte omittunt G. Arund. Par. F. Ask. A. Colb. 2.
ἐν ἄτᾳ
omittit Par. E.
985

986. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1032

ἰώ, ἰώ, ποῦ σφε θήσομεν χθονός Ismenae tribuit hunc versum G. Antigonae Lips. Ald. Rob. Turn. Nulla personae nota in Vit.
ἰὼ ἰὼ
semel Lips. Cantabr. 2. Par. B. E. In M. alterum
ἰὼ
a sec. manu insertum est.
ποῦ
Cantabr. 1. Par. H. et
ποῦ
supra adscripto Par. B.
θήσομεν
Ald.
θήσομαι
Ven. Β.
θάψομαι
Cantabr. 2.
ἐν χθονί
pro
χθονός
G. (sic G.) Arund.
986

987. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1033

ἰώ, ὅπου τιμιώτατον Antigonae nomen praefixum in G. Ismenae in Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.
ἰὼ ἰὼ
G. Arund. Cantabr. 1. Par. F. Colb. 2. Rob.
τιμιωτάτων
Par. E.
987

988. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1034

ἰώ, ἰώ, πῆμα πατρὶ πάρευνον Ismenae nomen praefixum in G. Antigonae in Vit. Lips. Ald. Rob. Turn.
ἰὼ
semel Vit. Cantabr. 1. 2. Par. F.
πάτριον
Colb. 2.
πάρευνος
Lips.
988

989. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1035

δόξαντ᾽ De tertio actore ab Aeschylo hic in scenam producto v. praef. ad Eur. Phoen. p. IX.
μέλοντ'
pro
δόξαντ'
Brunckius ex Par. A. ut ait: ex Colb. 2.
μέλλοντ'
enotatum est. ἀπαγγέλλειν
ἀπαγέλειν
, altero
λ
supra adscripto, M.
ἀπαγγεῖλαι
Par. E. Vind. 2. 4.
989

990. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1036

πόλεως
χθονός
pro
πόλεως
Gantabr. 1.
990

991. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1037

εὐνοíᾳ
εὐναίᾳ
Vit. Ald. In Vit.
τάφῳ
interpretationis caussa adscriptum.
εὐνοίᾳ
, ut ceteri, habet M. sed ut
οι
ex
αι
factum esse videatur, adscriptumque est hoc scholion,
εὐφήμως τὸν τάφον εὐνὴν εἶπεν. ἔδοξεν οὖν τοῖς προβούλοις τῶν Θηβαίων Ετεοκλέα ἐν τῷ τόπῳ τοῦ τάφου καταθάπτεσθαι. διὰ μέντοι τὸ θάπτειν Ετεοκλέα ἀπαγορεύει καὶ μὴ θάπτεσθαι Πολυνείκην. γῆς δὲ κατασκαφὰς εἶπεν οἷον τὰς κάτω σκαφάς.
991

992. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1038

γῆς
ταῖς
pro
γῆς
Vind. 2. 4. κατασκαφαῖς
κατασκαφεῖς
Lips.
992

993. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1039

στέγων
στυγῶν γὰρ ἐχθροὺς
M. Vit. Lips. Ox. Par. E. L. N. Ven. A. Ald. Turn.
γύγων
ex Par. G. affertur. In M.
εἴργων δηλονότι
a sec. manu supra adscriptum. γρ.
εἴργων
Par. B.
εἴργων ἐχθροὺς
, supra adscripto a sec. manu
στυγῶν γὰρ
, G.
εἰργων γὰρ ἐχθροὺς
alii, ut videtur, comdices et Rob. Veram lectionem
στέγων
, cuius depravatio est
στυγῶν
, explicatio
εἴργων
, invenerunt Wakefieldius in Silva crit. I. p. 98. Dobraeus Advers. II. p. 19. Ritschelius Sched. crit. p. 10. εἵλετ᾽ ἐν πόλει G. Lips.
εἵλ᾽ ἐν πόλει
Colb. 1.
εἷλε πόλεως
Par. L.
993

994. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1040

δ᾽ a sec. manu esse videtur in M. Ἱερῶν πατρῴων iungendum est cum
ὅσιος
, quod idem est ac si dixisset
ἄψαυστος
vel simile quid. μομφῆς
μορφῆς
G.
994

995. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1041

καλόν Pro
καλόν
, quod a sec. manu supra adscriptum est,
κανὸν
habet G.
995

996. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1042

ἐπέσταλται
ἐπέσταται
Par. E.
ἐντέταλται
Vind. 3. γρ.
τῶνδ᾽ ἐντέταλται ἤγουν ὥρισται
Par. B.
996

997. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1043

Πολυνείκους
πολυνείκου
Lips. Supra
νεκρὸν
in Vit. scriptum
λέγω
.
997

999. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1044

ἀναστατῆρα
ἀναστῆρα
Vit. Lips. Par. E. Καδμείων
καδμείας
solus Par. A.
999

1001. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1045

τῷ
τὸ
pro
τῷ
Vit. Lips. Par. G. regiusque Spanhemii. ἄγος
ἄτος
, cum glossa
ὄνειδος
, Mosc. 1. καὶ omittit Vit. κεκτήσεται
κεκλήσεται
Par. L.
1001

1003. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1046

ἐπακτὸν
ἐπ᾽ ἀκτὸν
Lips. ᾕρει πόλιν
ἡροπόλιν
Αld.
1003

1004. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-hermann1852-appcrit-lat1-1047

πετεινῶν
πετηνῶν
Μ. τόνδ᾽ in
τῶνδ'
mutatum G.
1004

Commentary (N. Wecklein, 1902; German; OCR draft) (Seven Against Thebes, explanatory commentary pp. 15–100. Single-witness OCR; source readings and all reference placements require scan review.) focus

941-995. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-605

1
2
θρῆνος der Antigone und Ismene. Antigone steht an der Leiche des Polynikes, Ismene an der des Eteokles. Der Gesang besteht aus vier Teilen; im ersten und dritten entspricht immer die Partie der Ismene der Partie der Antigone, im zweiten Teile besteht außer dieser Responsion noch die Responsion eines größeren Strophen- paares, das mit einem Ephymnion der beiden Schwestern schließt; im letzten Teile entsprechen sich zwei Verse, die wieder von Antigone und Ismene gemeinsam gesungen werden, und zwei Verse, von denen der eine der Antigone, der andere der Ismene gehört. Eine ähnliche Gestalt der Responsion findet sich nur noch Eur. Androm. 1197 ff.

983. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-626

3
4
Schol. ἀντιστάτης τῷ Ετεο- κλεί.

988. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-627

5
6
Nauck vermutet πόλει für χθονί, da diese zwei Wörter häu- fig vertauscht werden.

989. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-628

7
8
Die Erklärung πρὸ πάντων δ᾽ ἐμοί steht in den Handschriften nach xoví im Text (G. C. Haupt hat dieselbe ausgeschieden).

990. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-629

9
10
ἰω δύστανε τῶν κακῶν (gen. relat.) für τω ἰὼ δυστάνων κακῶν um des Versmaßes willen. Die Bei- schrift Ετεόκλεις ἀρχηγέτα, welche im cod. Med. am Rande steht, entspricht nicht dem Sinne, da Antigone vielmehr den Polynikes beklagt.

991. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-630

11
12
πολυστονώτατε Weil für πολυπονώτατοι. Robortello πολυ- στονώτατοι, aber auch Ismene wird, wie vorher Antigone, nur den einen Bruder (Eteokles) anreden.

992. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-631

13
14
δαιμονᾶν, unter der Ein- wirkung einer höheren Macht stehen und blind in sein Verderben gehen. Vgl. Cho. 564 δαιμονᾷ δόμος κακοῖς, Eur. Phoen. 888 ὡς δαιμονῶντας κἀνατρέψοντας πόλιν (die Söhne des Ödipus).

993. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-632

15
16
σφε ποῦ ist für που σφε, wie die Handschriften bieten, um der Responsion mit dem folgenden Verse willen gesetzt. Schol. εἰς ποῖον τῆς γῆς (des Landes) τόπον.

994. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-633

17
18
Schol. ὅπου τιμιώτατον μέ- ρος (nämlich χθονός). Der Hiatus ist statthaft bei der Interjektion,

995. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-634

19
20
δώ ist für ιώ ιώ gesetzt. Andere verdoppeln statt dessen nach jüngeren Handschriften lo in Für πῆμα erwartet man μνῆμα (oder πτώμα). Vgl. Eur. Hik. 937 ποῦ δῆτα θήσεις μνῆμα τῷδε χωρίσας; πατρὶ πάρευνον, Schol. παρὰ τὴν εὐνὴν τοῦ πατρός: wir werden sie im Grabe betten neben der Ruhestätte des Vaters. Äschylos folgt der epischen Über- lieferung, nach welcher Ödipus in Theben gestorben und begraben ist. Nach Paus. I 28, 7 suchte man die Homerische Sage und das μνῆμα Οἰδίποδος in Athen dadurch in Einklang zu bringen, daß man eine Übertragung der Gebeine annahm. Über andere Οιδιπόδεια berichtet der Schol. zu Soph. O. K. 91. -

996. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-635

21
22
Uber diese Schlußpartie s. Einl. S. 10 f. Das

996-997. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-636

23
24
Schol. τὰ δόξαντα τοῖς προ- βούλοις ἀπαγγείλαί με χρή. Präsens ἀπαγγέλλειν weist darauf hin, daß der Herold sein bleiben- des Amt, nicht bloß einen vor- übergehenden Auftrag angeben will. Demnach wird δοκοῦντα καὶ δόξαντα frühere wie gegenwärtige Be- schlüsse", "nicht was der Rat des Volkes beschlossen hat und was als Beschluß feststeht" bedeuten. W. Headlam vermutet δόξαντα καὶ δόξοντ', Weil will die Worte um- stellen: δόξαντα καὶ δοκοῦντ᾽. Nach Aristot. Pol. VI 15 und VII 8 bezeichnete man mit πρόβουλοι den Rat in oligarchischen, mit βουλή den in demokratischen Staaten. Wie aus 1016f. hervorgeht, denkt sich der Dichter, daß dieser Rat nach dem Tode des Regenten provisorisch die Herrschaft ausübt, wie das Kollegium, welches vor der Herr- schaft der 400 in Athen die Ge- schäfte leitete, aus 10 πρόβουλοι bestand (Lys. XII 65, Aristot. Ath. pol. 29). Ebenso wird das Synedrion auf dem Isthmus, welches die vor- bereitenden Maßregeln für den Krieg gegen die Perser zu treffen hatte, von Herod. VII 172 πρόβουλοι τῆς Ἑλλάδος genannt.

998-999. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-637

25
26
ἐπ᾽ εὐνοία χθονός (in Liebe zum Vaterlande) wie τάδε δὲ μένο- μεν ἐπ᾿ ἐλπίσιν Soph. Trach. 951. Dazu gehört ein Wort wie θανόντα, weshalb der V. 1002, welcher sich in der Form τέθνηκεν οὗπερ τοῖς νέοις θνήσκειν καλόν an ἱερῶν πατρώων ὅσιος ὢν μομφῆς ἄτερ an- schließt nach πατρώων ist nach- träglich im cod. Med. δ' eingefügt), hierher versetzt ist. Vgl. Soph. Ant. 194 Ετεοκλέα μέν, ὃς πόλεως ὑπερμαχῶν ἔλωλε τῆσδε, πάντ' ἀριστεύσας δόρει, τάφῳ τε κρύφαι κτέ. Ζυ ούπερ τοῖς νέοις θνῄσκειν καλόν (,,auf dem Feld der Ehre") erinnert der Schol. an Hom. M243 εἷς οἰωνὸς ἄριστος ἀμύνεσθαι περὶ πάτρης.

1000-1001. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-638

27
28
στέγων: Schol. εἴργων. Vgl. zu 202. Der Ausdruck θά- νατον είλετ' ἐν πόλει ist unge- schickt. Man hat dafür ἐν πύλαις (Francken), besser έν πάλῃ (Stadt- müller) vermutet. Da aber der Ge- danke' schon mit ἐπ᾿ εὐνοίᾳ . καλόν (998f.) angegeben ist, so entsteht der Verdacht einer Inter- polation, zumal da auch der Aus- druck ἱερῶν πατρῴων ὅσιος ὤν nicht ganz klar ist (,,in Bezug auf die heimischen Heiligtümer rein von Sünde, nicht wie Polynikes 1008 f. mit Schuld gegen die Götter des Landes behaftet").

1004. mvp-aeschylus-tlg0085-tlg004-wecklein1902-com-ger1-639

29
30
Vgl. Soph. Αnt. 198 τὸν δ᾽ αὖ ξύναιμον τοῦδε, Πολυνείκη λέγω, ὃς γῆν πατρώαν καὶ θεοὺς τοὺς ἐγγενεῖς, φυγάς κατελθών, ἠθέλησε μὲν πυρὶ πρῆσαι κατ᾿ ἄκρας τοῦτον πόλει τῇδ᾽ ἐκκεκήρυκται τάφῳ μήτε κτερίζειν μήτε κωκῦσαί τινα, ἐᾶν δ᾽ ἄθαπτον καὶ πρὸς οἰωνῶν δέμας καὶ πρὸς κυνῶν ἐδε- στὸν αἰκισθέν τ' ἰδεῖν, Eur. Phoen. 1628 τόνδε δ᾿ ὃς πέρσων πόλιν πατρίδα σὺν ἄλλοις ἦλθε, Πολυνεί κους νέκυν ἐκβάλετ᾽ ἄθαπτον τῆσδ᾽ ὅρων ἔξω χθονός.